HAZIRLAYANLAR ( ESKİŞEHİR ETİ SOSYAL BİLİMLER LİSESİ ) DANIŞMAN ÖĞRETMEN MEHMET AKSOY

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "HAZIRLAYANLAR ( ESKİŞEHİR ETİ SOSYAL BİLİMLER LİSESİ ) DANIŞMAN ÖĞRETMEN MEHMET AKSOY"

Transkript

1 TÜRKİYE DE SON YILLARDA ÇOCUKLARA YÖNELİK ARTAN TACİZ OLAYLARININ BASIN VE İNTERNET YANSIMALARI ÜZERİNE SOSYOLOJİK BİR İNCELEME: HÜRRİYET-POSTA GAZETELERİ VE İNTERNET SİTELERİ ÖRNEĞİ YASEMİN ERİŞ HAZIRLAYANLAR YEŞİM YARAMIŞ ( ESKİŞEHİR ETİ SOSYAL BİLİMLER LİSESİ ) DANIŞMAN ÖĞRETMEN MEHMET AKSOY SOSYOLOJİ ALANI ORTA ÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ ARASI ARAŞTIRMA PROJELERİ YARIŞMASI BURSA TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU OCAK, 2011

2 Ġçindekiler 1. PROJENĠN ADI PROJENĠN KONUSU PROJENĠN AMACI Hata! Yer iģareti tanımlanmamıģ. 4. PROJENĠN ÖNEMĠ GĠRĠġ A) ÇOCUK A.1) Kavram Olarak Çocuk...8 A.2)Çocukluk...11 B) TACĠZ B.1) Kavram Olarak Taciz 17 B.2) Tarihsel Olarak Taciz 25 B.3)Taciz Türleri.31 B.4) Yasal Olarak Tacize Verilen Cezalar..36 B.5)Türkiye de Ensest Sorununu Anlamak..38 C) BASIN C.1) Kavram Olarak Basın..40 C.2) Basının Tarihçesi..41 C.3) Basının Görevleri.46 C.4) Basının İşlevleri...48 D) HABER D.1) Kavram Olarak Haber.53 D.2) Haberin Konusu..55 D.3) Haberin Bileşenleri YÖNTEM ZAMANLAMA BULGULAR ve TARTIġMA SONUÇ ve ÖNERĠLER KAYNAKÇA.77 1

3 I. PROJENĠN ADI Türkiye de Son Yıllarda Çocuklara Yönelik Artan Taciz Olaylarının Basın ve İnternet Yansımaları Üzerine Sosyolojik Bir İnceleme 2

4 II. PROJENĠN KONUSU Bu projede çocuklar için önemli bir tehlike olan taciz olgusu ve bu olgunun basın ve internet haberlerinde nasıl bir yer tuttuğu irdelenmiştir. Geleceğimiz olan çocukların bu türden olumsuz ve bir o kadar da tiksindirici olan taciz vakalarına kayıtsız kalmak, yarınlara kayıtsız kalmakla eş değerdir. Bu konuda başta devlet olmak üzere birçok kuruma önemli görevler düşmektedir. Bunlardan biri de basındır. Çünkü basın yasama, yürütme ve yargıdan sonra dördüncü erk olarak görülmektedir. Ayrıca basın, geniş kitlelere ulaşmanın en kısa yoludur ve önemli toplumsal konularda kamuoyu oluşturabilme özelliğine sahip bir güçtür. Aynı şekilde internet haberleri de belli bir etki gücüne sahiptir. İstismar gibi çocukları sosyal ve psikolojik açıdan olumsuz etkileyen bu olguya, basının sessiz kalması düşünülemez. Bu toplumsal probleme dikkat çekilmesi ve konunun önemli kılınması, basının önemli toplumsal sorumluluklarından biridir. Kısaca bu çalışmanın konusu, çocukları her bakımdan olumsuz etkileyen cinsel istismar olgusu ile bu türden olayları sayfalarına taşıyan yazılı ve sanal basın haberlerinin içerik bakımından analizi ve bu soruna karşı alınabilecek tedbirler konusunda fikir geliştirmektir. 3

5 III. PROJENĠN AMACI Bu çalışmanın amacı, Türkiye de son yıllarda çocuklara yönelik artan taciz olaylarının nedenlerini, sonuçlarını, etkilerini araştırıp bu olayların yazılı ve sanal basındaki yansımalarını inceleyip oluşabilecek problemlere çözüm önerileri geliştirmek, konuya dikkat çekmek ve bu konuda bir kamuoyu oluşturma sürecini başlatmaktır. Bu amaç doğrultusunda aşağıdaki sorulara cevap aranmaktadır; 1. Türkiye de çocuklara yönelik taciz olaylarının son yıllarda artmasının nedenleri nelerdir? 2. Basın-yayın organlarının toplumun ahlâki yapısı üzerindeki etkisi nasıldır? 3. Taciz olaylarına maruz kalmış çocukları korumaya ve yeniden topluma kazandırmaya yönelik neler yapılmalıdır? 4. Hukuki alanda suçlulara yönelik yapılması gerekenler nelerdir? 5. Ebeveynler üzerine düşen görevler nelerdir? 6. Ebeveynler çocukların eğitimi üzerinde nasıl bir yol izlemelidirler? 7. Taciz olaylarının basın-yayın organlarındaki yansıması nasıldır? 8. Ulusal basın bu konuya gereken önemi veriyor mu? 9. Çocuklara yönelik taciz olayları toplumsal yaşamda nasıl algılanmaktadır? 10. Bu tür olayları en aza indirmek için hangi yasal düzenlemeler yapılmalıdır? 11. Bu önemli konuda kimlere ne tür görevler düşmektedir? 12. Bu konuda oluşmuş bir kamuoyu var mı? 4

6 ÇalıĢmanın Ana Hipotezi Toplumsal alanda yaşanan dönüşümlere bağlı olarak, Türkiye de çocuklara yönelik taciz olaylarında hızlı bir artış görülmektedir. Alt Hipotezler 1- Eğer RTÜK basın-yayın organlarında yayınlanan, toplumun ahlâkını bozan programlara sınırlandırma veya denetleme getirirse, toplumun ahlâki yapısını olumlu yönde etkileyecek ve geliştirecek yayınlara daha fazla yer verirse dizi vb. programların insanlar üzerindeki olumsuz yönleri azaltılabilir. 2- Eğer suçlulara yönelik cezalar ağırlaştırılırsa, taciz olaylarında azalma görülebilir. 3- Eğer aileler bu konuda hassas olur çocuklarını bilgilendirirlerse, çocuklarda nerede nasıl davranılması gerektiğini öğrenirler. Böylece her ne kadar taciz olayları bitmese de azaltılabilir. 4- Eğer çocukların yaş gruplarına uygun olarak cinsel eğitim verilirse, çocuklara yönelik taciz olaylarında azalma görülebilir. 5- Eğer taciz olaylarına maruz kalmış çocukları topluma yeniden kazandırmaya yönelik seminerlere ve bir uzmanın desteğine daha çok önem verilirse, taciz olaylarının çocuklar üzerindeki olumsuz etkisi azaltılabilir. 5

7 IV. PROJENĠN ÖNEMĠ Bu çalışmanın önemi şu noktalarda yoğunlaşmaktadır. 1) Çocuklara yönelik son günlerde hızla artan bu toplumsal probleme dikkat çekilmesi, 2) Toplumsal anlamda anomali (kayıtsızlık)bir durum olan taciz olaylarının neden ve sonuçlarının daha iyi anlaşılması, 3) Sosyal patolojik bir olgu olan bu problemin çocukların psikolojik ve sosyal dünyasını nasıl etkilediğini anlamak, 4) Çocuk ve gençlik psikolojisine katkı yapılması, 5) Taciz olaylarına uğrayan çocukların daha sonra nasıl rehabilite edilebileceğini öğrenmek, 6) Bu sosyal probleme ulusal ve yerel kurum ve kuruluşların ne ölçüde duyarlılık gösterdiği, 7) Bu sosyal probleme ulusal ve yerel medyanın ne düzeyde ilgi gösterdiğinin anlaşılması, 8) Bu alanda yapılacak benzer çalışmalara ışık tutmak, 9) Aileden sorumlu devlet bakanlığına veri sağlamak bakımından önemi 10) Çocuklara yönelik son günlerde hızla artan bu toplumsal probleme dikkat çekilmesi, 11) Toplumsal anlamda anomali (kayıtsızlık)bir durum olan taciz olaylarının neden ve sonuçlarının daha iyi anlaşılması, 12) Sosyal patolojik bir olgu olan bu problemin çocukların psikolojik ve sosyal dünyasını nasıl etkilediğini anlamak, 13) Çocuk ve gençlik psikolojisine katkı yapılması, 14) Taciz olaylarına uğrayan çocukların daha sonra nasıl rehabilite edilebileceğini öğrenmek, 6

8 15) Bu sosyal probleme ulusal ve yerel kurum ve kuruluşların ne ölçüde duyarlılık gösterdiği, 16) Bu sosyal probleme ulusal ve yerel medyanın ne düzeyde ilgi gösterdiğinin anlaşılması, 17) Bu alanda yapılacak benzer çalışmalara ışık tutmak, 18) Aileden sorumlu devlet bakanlığına veri sağlamak bakımından önemlidir. 7

9 V. GĠRĠġ A. ÇOCUK A.1.Kavram Olarak Çocuk Çocuk, bebeklik ve ergenlik çağları arasındaki insandır. Genellikle konuşma ve yürüme kabiliyetleri kazanıldıktan sonra bebeklikten çocukluğa geçildiği, cinsel eğitimin başladığı ergenlik dönemi ile birlikte çocukluk döneminin bittiği kabul edilir. Ama bu tanımlamalar görecelidir ve kesin sınırları yoktur. Cinsiyeti dişi olan çocuklara kız, erkek olan çocuklara oğlan denir. Çocukluğun keşfi 1620 tarihli bir tablo tarihçi Philippe Aries in çalışmaları, Orta Çağ boyunca, çocukluğun kendine özgü doğasının bilinmediğini ortaya koymuştur. Orta Çağ sanat tarihi, modern anlamıyla çocuk teriminin o dönem dünyası içinde hiçbir yeri olmadığını kanıtlamaktadır. Dönem resimlerindeki çocuklar, sıradan çocuk özellikleri göstermekten uzaktır. Yüzleri ve kas yapılarıyla, yalnızca küçük ölçekle çizilmiş birer insandırlar 1 Çocukluk yaşamın temel bir aşamasıdır ve etkisi tüm yaşam boyu devam eder. Uluslar arası Çocuk Hakları Konvansiyonu ICRC(International Convention for the Rights of the Child) çocuğu, 18 yaşını doldurmamış, haklara sahip bir birey olarak tanımlamakta ve tanım kapsamına gençleri de almaktadır. Genellikle çocuk, kendisine bakılan ve korunup kollanan edilgen bir varlık sanılır. Oysaki çocuklar toplumda etkin rol oynayan insanlardır. Çünkü çocuklar bir yandan kendi gelişimlerini gerçekleştirirken aynı 1 (Erişim tarihi: ) 8

10 zamanda varlıkları ile ailelerinin, toplumun ve ülkenin büyüyüp gelişmesine katkıda bulunurlar. 2 Türk Ceza Kanunu un 6. maddesinde de Çocuk deyiminden henüz 18 yaşını doldurmamış kişi anlaşılır demektir. Çocuk Koruma Kanunu nun 3. maddesinde de Çocuk; daha erken yaşta ergin olsa bile 18 yaşını doldurmamış kişidir şeklinde bir tanım yapılmaktadır. 3 Çocuklara uygulanan kanunlar çerçevesinde daha önce rüşt yaşına erişilmedikçe on sekiz yaşını bitirmemiş kişiler çocuk olarak tanımlanmaktadır. Bu tanım Türk Medeni Kanunu nda kullanılan küçük kavramını kapsamaktadır. 4 A1.1.ÇağdaĢ Toplumda Çocuk Çocukluğun önemsiz bir geçiş dönemi olarak görüldüğü ve söz konusu dönemde takılıp kalınması için bir neden bulunmadığının düşünüldüğü 17. yüzyılda yeni bir adet ortaya çıktı. Modern dönemde her aile, evlerinde çocuklarının portresini bulunduruyordu. Daha sonraları da devam edecek ve fotoğrafın çıkışıyla birlikte halka mal olacak bu alışkanlık, başlamakta olan ve puerro-centrisme (çocuk merkezciliği) varan dönüşümün belirtisidir. Bu dönüşümün en önemli alanlarından biri de eğitimdi: Toplum, kendini geçmişe ve geleneklere olan saygıya göre değil, bir şeyler bekleyebileceği geleceğe göre belirlemeye başladıkça gelişim süreci daha çok önem kazandı. Ve sürüp gitme mantığına boyun eğmekle yetinmediklerinden dolayı, bu süreci nitel olarak farklı düşündüler. Sürüp gitme mantığı denetim altına alındıktan sonra, bireyin hayal edebileceği ama asıl kesin olarak tanımayacağı bir geleceğin, en iyi başarı şansıyla karşılayacak şekilde donatılması amaç halini aldı. Böylece çocuk yetişkinler toplumun umutlarını, düşlerini aynı zamanda yoksunluklarıyla kaygılarını beslemeye başladı. Oluşum halindeki yeni çocuğun imajı, kendi oluşum amaçlarının ve araçlarının sorunlaşmasıyla gelişti: eğitim modern toplumların sonsuz- görevi olarak ortaya çıktı. 2 Topçu, Sedat,2009, Silinmeyen İzler Çocuk, Genç ve Engellilerin İstismar ve İhmali, Ankara,Phoneix Yayınevi 3 (Erişim tarihi: ) 4 (Erişim tarihi: ) 9

11 Modern çocuk tasarımının oluşumu, birey kategorisinin doğuşundan ayrılamaz. Eğitim pratiği içinde bu, kolektif güçlüklerin yaşandığı yer olan öğrenim kurumu ile hedeflenen bireysel özerklik arasında bir gerilim yaratacaktı. Modern pedagojik düşüncenin özelliği olan bu gerilim; ihtiyaçları, yetenekleri, çocuk bireylerin oluşum halindeki tekil öznelerin-kendilerini ifade etme ve açılımlarını eğitim sürecinin merkezine yerleştiren Kopernikçi yön değişimi içinde açıklanır. Bu yön değişimi, her öğretim oluşumunda bulunması gereken kolektif güçlükleri kapsama eğilimindedir. Çağdaş çocuk tasarımı anlam belirsizliğini içerir ve güçlük çıkarır. Bir yandan çocuk olmak, eksiksiz bir birey olmamaya eşdeğerdir; bu çocuğun dışa açılması ve eğitim alması gerekliliğinin temelini oluşturur. Öte yandan bu yeni alışılmadık imaj açısından ele alındığında, eğitimin temsil etmek zorunda olduğu öz şu sorunsala dayanmaktadır: yüzünü gerçeğe çevirmiş bir dünya içinde kendinin öğrenim alma açısından yeterli olmayacağına göre çocuk yetişkinliğe geçmeyi en kısa zamanda öğrenmek ve uygulamaya başlamak zorundadır. Düzenlerini insan ilişkilerinin bir sonucu olarak gören çağdaş toplumlarda çocuk ve çocuk eğitimi, sorumluluğunu kamunun üstlendiği sivil kazanımlar haline almıştır ve toplumun geleceği bu sivil kazanımların gerektiği gibi yerine getirilmesine bağlıdır: Şunu da eklemek gerekir ki kendini yeniliğe adamış toplum tipinde, eğitim için, bütünüyle biçimsel olmayan herhangi bir amaç saptamak neredeyse olanaksız bir hale gelmiştir. Hem insanın kendisi hem de her türlü eğitim girişiminin üstlenmesi gereken amacı tanımlayan (değişik ve önceden kestirilemeyen olaylar) bireyin yapıcı yetisi üzerinde kendini gösteren, geçmişteki örnekleriyle belirsiz bir gelecekte olabileceğinden çok daha serbest ve bağıntısız olan özerklik kavramı ne ifade etmektedir? 5 A2) ÇOCUKLUK ÇOCUKLUĞUN DÜNÜ VE BUGÜNÜ Batı da ortaçağ (altıncı yüzyıl ve on beşinci yüzyıl ) boyunca çocukluk insan yaşamının kendine özgü bir dönemi olarak görülmüyordu; bebeklikten çıkan çocuğun minyatür bir yetişkin olduğu kabul ediliyordu; çocuğun incinebilirliği bilinse bile ayrı ve farklı bir 5 ait-tum-konular/67916-cagdastoplumda-cocugun-yeri.html (Erişim tarihi: ) 10

12 çocukluk olduğu görüşü yoktu. On altıncı yüzyılda Protestanlığın doğuşuyla birlikte çocuk anlayışı da değişmeye başladı. Çocuk yetiştirmenin etkili yolu olarak ana babalara bedensel ceza uygulamaları tavsiye ediliyordu; bununla birlikte sevgi ve sevecenlik de eksik değildi. On yedinci yüzyılda Aydınlanma felsefesi insanın yüceliği ve saygınlığı anlayışını getirdi. İngiliz Filozofu John Locke ( ), Püriten ahlakın ilk günah anlayışına karşı çocukların özde şeytan olmadıkları görüşünü savundu. Daha sonra psikolojide davranışçılığın temeli olacak yaklaşıma göre çocuklar doğdukları anda boş bir zihne sahiptirler ( Tabula Rasa ), kişilikleri sonraki deneyimlerle oluşur; ana babalar dikkatli bir eğitimle çocuklarını istedikleri gibi biçimlendirebilirler. Böylece eğitim felsefesinde çocukların şiddet aracılığıyla değil iyilik ve sevecenlikle eğitileceği anlayışı egemen oldu. Locke a göre gelişim süreklidir, yetişkine benzer davranışlar ana babanın eğitimiyle derece derece kazanılır. Locke, psikolojide temel bir sorun olan doğa/kazanım tartışmasında kazanımdan yanadır; böylece çocuğu edilgen bir varlık olarak görür, yetişkinin ve çevrenin gücüne teslim eder. Buna karşılık bütün modern kurumlar çocuğu etkin, kendi gelişimine katkıda bulunan, gelişen bir kişi olarak görürler. Bu çağdaş görüş daha çok Fransız filozofu Jean Jacques Rousseau ( ) felsefesinden destek almaktadır. Günümüz psikolojisi evre ve olgunlaşma gibi iki temel kavramı Rousseau ya borçludur. Rousseau ya göre gelişim, doğanın çizdiği bir plan içinde evrelerden geçerek kesikli bir biçimde ortaya çıkar. Rousseau nun çocuk merkezli felsefesinde yetişkinin rolü gelişimin her evresinde çocuğun gelişimlerini karşılamaktan ibarettir. Çocuk evrelerden geçerek olgunlaşır, gelişimini kendi içsel güçleri belirler; dolayısıyla çocuk yetişkinden farklı biriciktir. Geçmişte eğitim felsefesinden günümüzde gelişim psikolojisine kadar çocukla ilgili bütün alanlarda egemen olan bu tablo çocuğa yönelik kurumsal ve uygulamalı çalışmaları her zaman bir ölçüde etkilemiştir. Bu etkileri çocukluğun tarihinde, çocuk sosyolojisinde, gelişim psikolojisinde görmek olanaklıdır. Çocukluğun Tarihi Batı da çocukluğun tarihi bir bilim dalı olarak Philippe Aries in çalışmalarıyla 1960 ta Fransa da başlamış, sonra Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere de hızla gelişmiştir. Ancak çocukluğun tarihi üzerinde çalışan herkes tarih bilim dalından gelmediği gibi, çalışmaların hepsinde tek bir yöntembilim de söz konusu değildir. Çocukluğun tarihine 11

13 katkıda bulunan bilim dalları çok çeşitlidir: Nüfusbilim, dilbilim, antropoloji, aile tarihi, kadın tarihi, eğitim tarihi, sanat tarihi, tıp tarihi, din tarihi, iş tarihi, psikolojik tarih, zihniyet tarihi vb. Çocukluğun tarihi birçok ülkede çalışılmakla birlikte bu çalışmaları genel tarihle bütünleştirmek yine sadece Fransa, İngiltere ve Birleşik Devletler de olanaklı olmuştur. Öte yandan, toplumsal çocukluğa ilişkin tarih araştırmalarının gelişimini etkilemiş olmakla birlikte, çocukluğun tarihi toplumsal tarihe doğrudan bağlı değildir. Aries in çalışmaları sadece çocuğun tarihi için değil, aile, kadın, nüfusbilim, eğitim, sosyal refah tarihçileri için de kaynak oluşturmuştur.(hiner ve Hawes 1991) Tarih çocukluğun gelişimleri hakkında ya da geçmişte çocukluğun nasıl yaşandığı konusunda bize neler söylemektedir? Çocukluğun tarihi araştırmalarının öncüsü sayılan Aries (1973),1600 lere kadar ayrı bir çocukluk kavramının var olmadığını savunmaktadır.çağdaş Batı toplumu insan yaşamında çocukluğu ayrı, farklı bir dönem olarak görür ve bu özel dönemde çocukları sever, besler ve korur. Oysa ortaçağ boyunca çocuklar karşısında tamamen farklı bir tutum söz konusuydu.gerçi çocukların temel gereksinmeleri gideriliyordu, ama çocuklar bugünkü gibi özel bir ilgiyle korunmuyordu. Çünkü Aries e göre ortaçağda çocukluk duygusu (sentiment de l enfance) eksikti,çocuğu yetişkinlerden ayıran özellikler hakkında hiçbir şey bilinmiyordu.bu nedenle ortaçağda çocukların kendilerine özgü giysileri, besinleri, oyunları, oyuncakları yoktu.yetişkinlerin dilinde çocuğu anlatacak özel sözcükler bile yoktu. Çocuğun yedi yaşına kadar süren bir bebeklik dönemi vardı, çocuk bu yaştan itibaren doğrudan yetişkinlerin dünyasına giriyordu. Dolayısıyla ortaçağda çocuklar minyatür yetişkin olarak görülüyorlardı. Klasik çağlarda var olan çocukluk kavramı unutulmuştu; çocuğun yeniden keşfi için on altıncı yüzyılı beklemek gerekiyordu. Aries in bu süreksizlik tezi sonraki tarihçiler tarafından şiddetle eleştirilmiştir. Wilson (1980), Aries in en önemli yöntembilimsel yanlışının modern çocukluk anlayışına geçmişte aramak, bulamadığı için de çocukluğu yok saymak olduğunu belirtir.aynı eleştiriye Pollock da (1993) yapar. DeMause (1974) bu sorunun geçmişe ilişkin tarihsel ilişkin tarihsek kayıtların çok az olmasında doğduğunu ekler.bütün bu eleştiriler karşın James (2001),Heywood (2003) gibi yazarlar, Aries in görüşlerinin genel çerçevesinin - çocukluğun bilimsel ve kültüre olarak tarih içerisinde yapılandığı düşüncesininöneminin hala koruduğunu vurgularlar. Corsaro (1997), yeni çocuk sosyolojisinde olduğu gibi yeni çocukluk tarihinde de odak noktasının çocukların yetişkinlerle ve 12

14 birbirleriyle ortak eylemler üzerinde olduğunu açıklamaktadır. Corsaro ya göre Aries, Demause, Pollock gibi tarihçilerin yaklaşımlarında yetişkinlerin çocukluk anlayışlarını, çocuklar karşısındaki duygularının, çocuk yetiştirme yöntemlerini araştırmak ve anlamak söz konusuydu. Oysa yeni çocukluk tarihi çocukları ve ergenleri geçmişin toplumlarında etkin aktörler olarak görür ve araştırır. Bu yaklaşımda önemli olan, çocukların kendi kültürlerini yaratarak toplumun ürünlerine ve değişimine etkin olarak katkıda bulunduklarının saptamaktadır. Türkiye de Çocukluk Türkiye de modernleşme sürecinin incelenmesinde çocukların ve çocukluğun tarihsel bağlamda da güncel olarak da ihmal edildiği söylenebilir. Başta da belirttiğim gibi, bunun temel nedeni aslında çocukluğun Türk bilim dünyasında genel olarak dikkate alınmaması ya da marjinal bir konu sayılmasıdır. Sözgelimi, Türkiye de son yıllarda artan yoksulluk araştırmalarında çocuğa hemen hemen hiç yer verilmemesi dikkati çekmektedir; bunun gibi, modernleşme incelemelerinde de çocuğun adı geçmemektedir. Çocukluğun tarihi ise, Türkiye de akademik tarihçilerin pek ilgilenmediği bir alandır. Oysa Hiner ve Hawes (1991), Bugün tarihçiler geçmişte çocukların sınıfların yeniden üretilmesinde, kültürel aktarımında, siyasal istikrarın sürmesinde merkezi bir yol oynadıklarını anladılar. (2) diyerek çocukluğun tarihsel önemini vurgulamaktadır. Türkiye de çocukluğun tarihini çalışmakta karşılaşılan en önemli sorun kaynak sorunudur. Batı dan farklı olarak Türkiye'de çocukla ilgili olarak yeterli tarihsel kayıt,bilgi ve belge bulmak son derece güçtür. Bu güçlüğü aşmanın yollarından biri, biyografi, otobiyografi, anı, günlük gibi yayınlardaki çocukluk dönemi kayıtlarını incelemek olabilir. Batı da da örneğin Pollock (1993) gibi araştırmacıların bu yola başvurduğunu biliyoruz. Anıların incelenmesiyle ilgili yöntembilimsel sorunları bir yana koyarsak, anı literatürünün zengin bir bilgi kaynağı olduğunu, dönemlerine ilişkin diğer bilgi kaynaklarıyla desteklenmesiyle daha da yararlı kılınabileceğini söyleyebiliriz. Türkiye de çocukluğun tarihine destek sağlayabilecek diğer tarih dalları içinde eğitim tarihi, edebiyat tarihi, kültür tarihi, tıp tarihi, ayrıca arkeoloji, etnografya, nüfusbilim vb. sayılabilir. İmparatorluk tarihi boyunca Osmanlı toplumunda çocuğa nasıl bakıldığını saptamak ve genellemeler yapmak neredeyse olanaksız görünmektedir. birlikte seyahatname ve anı yazarlarının gözlemlerinden çocuğa ilişkin ortak birtakım 13

15 özelliklerin saptanması olanaksız görünmektedir. Bununla birlikte seyahatname ve anı yazarlarının gözlemlerinden çocuğa ilişkin ortak birtakım özelliklerin saptanması olanaklıdır. Böyle üç özelliğin tarih boyunca süregittiği, hatta günümüze kadar geldiği görülmektedir. Bununla birlikte Türk toplumunda yaygın olarak gözlemlenen "çocuk sevgisi", diğer ikisi de evde, okulda, toplumda varlığı hiçbir zaman eksik olmayan "dayak" ve "ezberciliktir tir. Türk toplumunu "çocuksever" bir toplum olarak tanımlayan gözlemleri özellikle on dokuzuncu yüzyılda buluyoruz; buna karşılık dayağın ve ezberin tarihi çok daha eskilere dayanır. Dayak ve ezberciliğin bir çocuk yetiştirme ve ve eğitim yöntemi olarak tarih boyunca Türk toplumuna egemen olduğu söylenebilir; o kadar ki dayağı on beşinci yüzyıla ait bir kaynakta da, yirminci yüzyıla ait bir kaynakta da bulabiliyoruz. Nitekim Sakaoğlu (1998), 1929'da ilk kez kutlanan "Çocuk Bayramı"nda da dayak konusunun -hem de çocuklarca gündeme getirildiğini belirtmektedir: "İstanbul'da ki bu çocuk bayramının en ilginç ayrıntısı ise hala sahip çıktığımız 'eğitim geleneği' (!) dayak'ın tepebaşı müsameresinde, dört öğrenci tarafından 'münakaşa edilmesi' tartışılması olmuştur" (8).Türk toplumunun tarihinde "eti senin kemiği benim " sözünün kökeninin ve tarihsel gelişiminin hiç araştırılmamış olması büyük bir eksiklik sayılmamalıdır. Her üç olgunun da - sevgi, şiddet ve ezberçocukluğun tarihi açısından ne anlama geldiğini incelemek gerekir. Bu incelemeye göre Aries'in tarih tezinin genel kavramı olan " çocukluk duygusu " kavramını bu olgularda bulup bulamayacağımız sorusu ışık tutabilir.aries'e göre çocukluk duygusu çocuk sevgisi demek değildir, çocukluğun farklı olduğuna ilişkin bilinçtir.bu bilinci bu üç olguda bulmamız olanaklı görünmüyor; tam tersine, dayakla eğitilme ve ezberle paylaşıyorlar.buna karşılık Aries'in "çocukluğun masumluğu"adını verdiği -daha önce Montaigne'nin dile getirdiği - olguyu Osmanlı- Türk toplumunda bulabiliyoruz.çocukluğun masumluğu kavramı çocuğun doğuştan saf ve masum -aynı zamanda zayıf- olduğu inancının dile getirir; ancak çocuk hiçbir çağda tam olarak masum sayılmamıştır; ne kadar sevilirse sevilsin denetim altında tutulmak istenmesinin nedeni de budur.hasan Ali Yücel (1990),Osmanlı toplumunda ki eğitim anlayışını açıklarken bunu da ortaya koyar: "O devrin terbiyesinde korku hâkimdi.allah korkusu, padişah korkusu, anababa korkusu, hoca korkusu, polis korkusu,korkusu oğlu korkusu... Ezici bir hava şahsiyeti yok edici bir baskı!"(104). Benzer gözlemlere Ahmet Rasim (1987a), Refik Halit Karay (1996) gibi anı yazarlarınında rastlanır.yücel kendi 14

16 çocukluğunda çocukların iki şeyle korkutulduğunun belirtir:eskici Yahudiciler; çaycı, kâğıtçı İranlılar (bu iki grubunda çocukları kaçırdığı ve onlara kötülük yaptığı yaygın olarak anlatılıyor).ahmet Rasim çocukların "yasaklama ve korkutma" ile eğitildiğini belirterek korkunç varlıkları sıralar:cin, peri, dev, cadı, hortlak, evliya, hırsız. Ahmet Rasim "hoca" ya duyulan korkuyu da "saygıdeğer bir korku! Ama korku!"(26)diye niteler. Karay da, "Korkutmak... İşte terbiyenin temel taşı! "der ve dönemin korkutucu varlıklarının açıklar: Umacı, hamam anası, çarşamba karısı,gulyabani(hayalet), kesik baş, cin,peri, cadı, şeytan, evliya gibi hayali tiplere; Padişah, zaptiye, cellât, zindancı, bekçi baba, sokakta gezen meczuplar, babası tutan zenciler, tımarhaneden boşanan deliler ilave edilince; çocuk için dünya üzerinde anasının, dadısının eline yapışmadan serbest adım atma imkânı yoktur" Anılardan çıkan bu tabloda söz konusu dönemlerde çocukluk duygusunun olmadığı kolayca söylenebilir; çünkü aynı korkular yetişkinler için de söz konusudur. Aries'in ortaçağda çocuğun "minyatür yetişkin ''sayıldığına ilişkin saptamasına 1865 doğumlu Ahmet Rasim'de de rastlanması bu nedenle şaşırtıcı değildir: "Çocukluk deyip geçmeyin... Büyüklük onun fotoğraf agrandismanlarının andıran bir simgedir". Nitekim on dokuzuncu yüzyıldaki modernleşmeye gelinceye kadar Osmanlı toplumunda çocukların çağlar boyunca yetişkinlerle aynı giysileri giymeleri de çocukluk bilincinin olmadığının kanıtı sayılabilir( bkz. Şehsuvaroğlu 1961,Yerasumos 1994). Ancak bütün sorun, Batı kaynaklı bu bilgilerin Osmanlı - Türk toplumuna birebir uygulanıp uygulanamayacağında düğümlenmektedir. Batı'da da, Türkiye'de de çocukluk bilinci tarih içinde yavaş yavaş gelişmiş, ne var ki Türkiye'de modernleşmenin gecikmesi nedeniyle bu oluşum geç kalmıştır. Modern- öncesi toplumlar birbirlerine ne kadar benziyorlarsa, modernleşmeyle birlikte yolları hemen ayrıldığı için bir o kadar da farklılaşmışlardır(bu nedenle Aries, yirminci yüzyıldaki Müslüman bir toplumu tanımanın on yedinci yüzyılın ahlak reformundan önceki Avrupa sının daha iyi anlamayı sağlayacağının bile söyler). Başka bir deyişle, Batı'da on altıncı yüzyılda başlayan değişim Türkiye'de ancak on dokuzuncu yüzyılda filiz vermeye başlamıştır. Türkiye'de bu gelişimi ilk fark eden yazarlardan biri Ahmet Tanpınar'dır doğumlu Tanpınar ( 1996), "çocuk asrımızın bir keşfidir "diyor: "Filhakika düne kadar biz çocuğa 15

17 sadece büyün küçüğü, eksiği,yetiştirilmesi lazım geleni diye bakardık. Bugün ise çocuğu ve çocukluğu kendi başına bir mesele ve alem gibi almaya başladık." SONUÇ Türk toplumunun çocukları sevdiği eskiden beri söylene gelmiştir. Buna karşılık Türk toplumunda çocuklara gereken ilginin gösterilmediği, yardımın ve desteğin sağlanmadığını da her zaman belirtilmiştir. Bugünün Türkiye'sinde çocuk nüfusunun en az dörtte birinin zor koşullarda olduğu araştırmacılar tarafından vurgulanmaktadır. Bu iki gözlem -sevgi ve ihmal -arasındaki çelişkiyi açıklamak gerekir. Ne kadar seviliyor olurlarsa olsunlar, çocukluğun tarihi Türkiye'de çocukluk bilincinin geçmişte de, günümüzde de eksik olduğunu bize göstermektedir. Başka bir deyişle, Türk halkı bugün bile çocuk hakkında doğru ve yeterli bir bilgiye sahip değildir, Türk toplumu çocuklar için bilimsel projeler geliştirmekten uzaktır. Başarılı bazı uygulamaların henüz çocukların çok azına ulaştığı, devlet katında genel bir çocuk politikasının oluşturulmadığı, toplumda çağdaş bir çocukluk anlayışının yaygınlaşmadığı açıktır. Henüz çocukla ilgili bilim dalları arasında bir yakınlaşmanın sağlanmadığı, çocuğa yönelik çalışmaların eşgüdümlenmediği de görülmektedir. Kısaca söylemek gerekirse,türk toplumu geçmişte olduğu gibi bugün de çocukları sevmekte, ama çocuklara yönelik çalışmaları, uygulamaları, hizmetleri genellikle ihmal etmekte, geciktirmekte ya da bütünleştirememektedir. Bu sorunun çözümünü sağlayacak kurumsal çabaların başında, psikoloji, sosyoloji, tarih ve felsefe arasındaki ilişkilerin bir an önce kurulması gelmelidir. 6 B)TACĠZ B.1. Kavram Olarak Taciz B.1.1. Çocukları Bekleyen Sinsi Tehlike: Taciz 6 Onur, Bekir, 2007, Çocuk,Tarih ve Toplum, 1. baskı, Ankara, İmge Kitabevi 16

18 Çocuklara yönelik cinsel taciz dendiğinde, birçok anne-babanın yüreği ağzına gelir. Zira taciz, insan yaşantısını değiştirmesi açısından bakıldığında, cinayetten sonraki en ağır suç olarak kabul edilmektedir. Küçük bir çocuğun cinsel tacize uğraması karşısında, büyük bir infial yaşamayacak hiçbir vicdan sahibi kişi olamaz. Özellikle anne-babaların bu konudaki öfkesi ve hassasiyeti, hiçbir suç karşısında olamayacak kadar büyük bir nefrete dönüşür. Yakalanmış bir tacizcinin, yaşamasının doğru olmayacağı, onun, ya ömür boyu hapse atılması ya da hemen öldürülmesi lazım geldiği konusunda birçok anne-baba aynı hisse sahiptir. Özellikle, kendi çocuğu tacize uğramış bir anne-baba, tacizciye ölüm cezası haricinde verilecek hiçbir cezayı kabullenme isteğinde değildir. Ve hatta ölüm cezası bile kendi acılarını dindirmeye yetmeyecektir. Gerek anne-babada ve gerekse toplumda bu denli infial oluşturan taciz hakkında yol gösterici yeterince kitap var mıdır? Ne yazık ki, böylesine hayati öneme sahip bir sahada yazılmış eser sayısı parmakla gösterilecek kadar azdır. Çocuklara yönelik cinsel tacizler hakkında elde yeterince kaynak bulunmamasının iki temel sebebi vardır. Bunlardan birincisi, Türk toplumunun böylesi bir probleme hazırlıksız yakalanmış olmasıdır. Hazırlıksız yakalanılan bu sorun karşısında ne yeterince uzman yetişmiş ne de problem üzerinde bilimsel çalışma yapılacak bilgi bankaları ve veri tabanları oluşturulmuştur. Böylesi bilgi kıtlığı çekilen bir sahada, kitap yazmak, başlı başına bir sorun olduğu için, bu probleme parmak basılmaya da çekinilmiştir. Hâlbuki Batı Avrupa ülkeleri ve Amerika, çocuklara yönelik cinsel tacizler konusunu çok daha önceleri gündemlerine aldıkları için, bu ülkelerde veliler, sivil toplum kuruluşları ve uzmanlar yeterince bilgi donanımına sahiptirler. Veya en azından, bilgiye ulaşmak isteyenlere yönelik yeterince kaynak mevcuttur. Konu hakkında elde yeterince kitap bulunmamasının bir diğer nedeni ise, konunun hassasiyeti ve hâlâ tacizin bir tabu olarak kabul ediliyor olmasıdır. Çocuklara yönelik cinsel taciz hakkındaki haberler, yapılan konuşmalar ve bilgi paylaşımları vicdanları ciddi ölçüde yaralamaktadır. Böylesi bir suçu, insan vicdanı duymaya bile tahammül gösterememektedir. Ne konunun bir tabu olması ve duyulmasının bile vicdanları kanatması ve ne de konunun ele alınışındaki zorluklar, yaşanılan gerçekleri değiştirmiyor. Çocuklara yönelik taciz günümüzün bir gerçeğidir ve neredeyse her evi tehdit edercesine bir gölge gibi anne-babanın peşinde dolaşmaktadır. Adalet Bakanlığı verilerine göre 17

19 yılları arasında Türkiye de çocuk tacize(tecavüze) uğramış durumdadır. Resmi kayıtlara geçen bu rakam sadece ortaya çıkarılmış ve adalete teslim edilmiş rakamları yansıtmaktadır. Hâlbuki unutulmaması lazım gelir ki, ortaya çıkmış taciz olayları, yaşanılan taciz olaylarının sadece onda biri kadardır. Ve daha da ötesi, ortaya çıkmış taciz olaylarından da ne yazık ki, sadece binde biri adalete yansımaktadır. Çocuğun, gelecekte isminin taciz ile beraber anılmamasını isteyen anne-baba yaşanmış taciz olayını etrafa duyurmaktan çekinmekte, olayı mahkemeye intikal ettirmenin bir yarar sağlamayacağını düşünmektedir. Buraya kadar izah etmeye çalıştığımız gerçekler sadece fiziksel taciz ya da başka bir deyimle, tecavüz ile ilgilidir. Hâlbuki taciz sadece fiziksel boyutta yaşanmamaktadır. Fiziksel taciz, bütün taciz içinde çok küçük bir bölümü oluşturmaktadır. Bu rakamlara bir de Duygusal cinsel taciz eklendiğinde, taciz rakamının ne kadar büyüyeceğini ve toplumun bütün katmanlarını nasıl direk ilgilendireceğini anlamak zor olmasa gerek. Taciz Nedir? Genel kabul görmüş tanımlamaya göre taciz, istenmediği hâlde, cinsel çağrışım içeren her türlü, söz, fiil ve işaretlerin kullanılmasına verilen addır. Ancak bu tanım, çocuklara yönelik cinsel tacizler konusunda yeterli değildir, zira hiçbir taciz olayında isteme, istememe den bahsetmek mümkün değildir. Taciz, böyle tarif edilirse, suçlu için bir bahane kapısı açılmış olur. O hâlde, çocuklara yönelik cinsel tacizi şu şekilde tanımlamakta fayda vardır: Cinsellik içeren, her türlü söz, fiil ve materyallerle bir çocuğa yakınlık kurmaya çalışmak, çocuklara yönelik cinsel taciz kapsamına girer. Bu açıdan bakıldığında, çocuklara yönelik cinsel tacizleri iki kategoriye ayırmakta fayda vardır: 1- Duygusal taciz 2- Fiziksel taciz 18

20 Duygusal Taciz Nedir? Çocuğun duygularının cinselliğe alet edilerek taciz edilmesidir. Bu örneğin, çocuk ile cinsellik içeren konuşmalar, cinsellik öğeleri taşıyan fıkralar anlatma şeklinde olabilir. Bir yetişkinin(eğiticilik maksadı dışında) cinsellik öğeleri taşıyan konuları bir çocuk ile konuşması duygusal taciz kapsamına girer. Çocuğun görebileceği yerlere, cinsellik içeren resimlerin asılması, yazılı veya görüntülü olarak çocuğa cinsel içerik taşıyan mesajların verilmesi, filmler izlettirilmesi, çocuğun kıyafetsiz olarak seyredilmesine izin verilmesi duygusal tacizdir. Bununla birlikte, söz olarak cinsellik içermese de, mana olarak cinsellik taşıyan, çocuğa yönelik iç çekme, dudak ısırma v.b. gibi davranışlar da duygusal taviz kapsamında yer alır. Fiziksel Taciz Nedir? Taciz denildiğinde genellikle ilk akla gelen şey fiziksel taciz lerdir. Fiziksel tacizler, cinsel içerik taşıyan dokunmalar da dâhil olmak üzere, sonucu tecavüzle biten saldırganlık arasındaki bütün davranışları içerir. Taciz ve Rakamlar Şöyle ki; dünyada yaklaşık olarak 6 milyar 55 milyon insan yaşamakta, bunların 2 milyar 850 milyonu 0 18 yaş arası çocuklardan oluşmaktadır. Bu çocuklardan her yıl yaklaşık olarak 2 milyonu, kendi babası yaşındaki kişilere cinsel tatmin aracı olarak satılmaktadır. Özellikle, Tayvan, Filipinler, Tayland, Vietnam, Kamboçya, Endonezya, Rusya, Romanya, Polonya gibi ülkeler, çocukların para karşılığında, her türlü cinsel tacizine izin verildiği ülkeler arasında yer almaktadır. Kartopu Efekti 19

21 İnternet üzerindeki her türlü sitenin kullanıma açık olmasını haber almada ve internet kullanımında bir özgürlük olarak değerlendirilse de, bu türden sitelerin insan psikolojisindeki etkisinin kartopu efektine dönüşme ihtimali oldukça yüksektir. Bir dağın tepesinden bırakılan küçük bir kartopu, dağdan aşağı yuvarlanırken nasıl ki çığa dönüşür ve durdurulması imkânsız bir hale gelir, cinsellikte sınırları aşmaya çalışmak da tıpkı bunun gibidir. İnternetteki bu tür siteleri ziyaret eden herkes başlangıçta tacizci olmasa da, Temel Davranış Refleksleri nin kırıldığı bir gerçektir. Temel davranış refleksi kırılmış insanlardan oluşan sosyal hayat zaten birçok anormal davranışı körüklemeye adaydır. Temel davranış refleksi kırılmış birinin, cinselliğe bakışı ve olayları analiz edişi, kendisi tacizci olmasa da, tacize niyet eden kişilere zemin hazırlayıcı nitelik taşıyabilir. Tehlike Nerede Kimse Bilmiyor Cinselliğin yanlış empoze edilmemesinin, ne yazık ki doğal sonucunun, çocuklara yönelik cinsel tacizler olduğunu artık görmemiz gerekmektedir. İnsan vicdanının kabullenmekte zorluk çektiği tacizin ise kimin kapısını çalacağını önceden kestirmek hemen hemen imkânsızdır. Artık, sokağa açılan her kapının önünde bir tacizci olabileceği gerçeğini hiçbir ana baba unutmamalıdır. Böylesi bir tehlike, her an her bir aileyi tehdit edebilecek boyuta geldi ise, anababaların, çocukların teslim edildiği öğretmenlerin ve çocuklarla muhatap olan herkesin, tacize karşı çocukları eğitmenin bir lüks olmaktan çıktığını, bir zorunluluk hâlini aldığını bilmesi gerekiyor. 7 Cinsel Çocuk Ġstismarı: Çocuğun kendisinden en az 4 yaş büyük bir kişi tarafından cinsel haz alma amacıyla zorla ya da ikna edilerek cinsel etkileşime maruz bırakılmasıdır. Cinselliği kışkırtan konuşmalardan, cinsel organ 7 Güneş, Adem,2008, Anababaların Korkulu Rüyası: Çocuklara Yönelik Taciz, İstanbul: Sistem Yayıncılık, 15. syf. 20

22 teşhirciliği, çocuğu cinsel ilişki ya da pornografi yapmak, tecavüz ya da enseste kadar değişen eylemler 8 Çığlımı Duymadınız mı? Son yıllarda yapılan çalışmalarda üzerinde birleşilen çalışmalara göre ensest cinsel istismar; birbirleri ile evli olanlar dışındaki aile üyeleri arasında sözlüsözsüz, fiziksel, görsel her türlü, erotik davranıştır. Ensest için kabul edilen taciz, taciz edenin cinsel uyarılması ve tatmini için kız ve erkek çocuğa veya gence yönelmiş her türlü fiziksel ya da fiziksel olmayan davranış içerir. Taciz edenin kim olduğu konusunda ise temel kriter kan bağı değildir. Kan bağı olan baba, anne, ağabey, abla, amca dayı, teyze, hala, dede gibi akrabalara ek olarak, çocuk veya gencin üzerinde anne-babası gibi otoritesi ve saygınlığı ola n geniş bir akraba ve hısım grubu ensest tanımında taciz edenler arasında sayılır.cinsel saldırının türleri dokunma, okşama, öpme, tecavüz, porno film seyretme ve çıplak fotoğraflarını çekmeye kadar uzanmıştır. Dünya Sağlık Örgütü nün 2020 yılında yayınladığı rapora göre, 150milyon kız ve 73 milyon erkek çocuk 18 yaşından önce cinsel ilişkiye zorlama veya diğer cinsel şiddet türüne maruz kaldığının söylemiştir. Bu konu ülkemizde de sayısal verilere ulaşmak, hem ensestin mağdurlar tarafından gizlenmesi hem de resmi kayıtlarının olmaması nedeniyle mümkün olmamakta. Psikolog Ufuk Sezgin in ensest olgularıyla yaptığı çalışmada, kliniklere gelen vakalarda saldırganların yüzde 57 sin,n öz babalar, yüzde 4 ün öz ağabeyler,yüzde13?ünün yakın akrabalar ve yüzde 26?sının ikinci dereceden akrabalar olduğu görülmüştür. Feminist yazar Judith Butler, tamamına yakın erkekler tarafından yapılan bu saldırıları cinsel istismarın bir cinsiyeti vardır ki, bu erkektir diye ifade etmiştir. Saldırganlar Kimdir? Cinsel istismarın düşük sosyo kültürel çevrelerde yaşandığı düşüncesi yaygın olarak ileri sürülmüş, ancak birçok çalışma bu düşünceyi doğrulamamış ve ensestin her çeşit sosyo ekonomik ve kültürel çevrede yaşanmakta olduğu ortaya 8 Türkiye Sağlık İşçileri Sendikası, Cinsel Taciz Paneli,2004,Ankara, Demircioğlu Matbaacılık, 14. syf 21

23 çıkmıştır. Uzmanlar ensestin sadece yoksul çevrelerde var olan bir durummuş gibi gözükmesinin temelinde, düşük gelirli ailelerin toplumun geneline oranla fazla olmasına bağlamaktadır. Ekonomik gücün ensestin gizlenmesinde en önemli faktörlerden biri olduğunun da söylemektedir. Saldırganların normal insanlardan farklı, ruh hastası, alkolik oldukları gibi bir düşünce kamuoyunda ve profesyonel çevrelerde uzun süre hâkimdi. Fakat bu görüş toplumsal tarama ve klinik çalışmalarla doğrulanmıştır. Bakıldığında neredeyse bütün saldırganların doğru ve yanlışı ayırabildikleri, görünüm ve davranışlarının diğer insanlar gibi oldukları, iş sahibi ve topluma saygılı oldukları, zengin-fakir, eğitimli-eğitimsiz, anne- baba, başarılı- başarısız, her meslek, ırk ve etnik gruptan olabildikleri görülmüştür. Bu da istismarcıların çoğunun düşünülenin aksine ağır psikiyatrik hastalığı olan kişiler olmadığını göstermektedir. Denizli, Mardin ve Siirt te tacizciler toplumda saygınlığı olan erkeklerdir. Gazeteci Hüseyin Üzmez ve Opera sanatçısı Ş.G taciz suçundan tutuklandılar. Medya Ġstismarcıdan Yana? Erkek egemen medyanın tavrı ise, reyting uğruna istismar konusundaki haberleri magazinleştirmekten ve tacizi normalleştirmekten öteye gitmedi ve gitmiyor. Dört kanının sunduğu Haydi Gel Bizimle Ol programında tacizci Hüseyin Üzmez in tahliyesini eleştiren Müjde Ar ve Aysun Kayacı ya, insan hakları savunucusu olarak geçinen Vakit Gazetesi yazarı Abdurrahman Dilipak Üzmez bu kez üzdü başlıklı köşe yazısında şöyle seslenmekten çekinmemiştir. Bunlar pornocu değil mi? Grup seks yapıp, ilişkiye giren lolita takımından değil sanki. Homoloğu, lezbiyenliği meşrulaştırmaya çalışanlar kendileri değil sanki. Dilipak Müjde Ar ve Aysun Kayacı yı aşağılayıp örtülü bir biçim de hemcinsine sahip çıkarken, bu görüşlerini okur kitlesiyle paylaşarak tecavüzcü erkek danışmasını en açık örneklerinden birini sergilemiştir. Üzmez davasında hatırlanacağı gibi her şey gün yüzü gibi ortadayken tacizci serbest bırakılmış, TV programlarına konuk edilmiş ve cinsel istismar meşrulaştırmaya çalışılmıştır. Cinsel istismar toplum nezdinde kabule teşvik edilmiş, adli tıp kurumunun 22

24 kararları açıkça tartışılmaya başlanmış, ancak kamuoyunun, sivil toplum kuruluşlarının ve kadın örgütlerlinin baskı ve protestolarıyla Üzmez yeniden cezaevine gönderilmiş. Dokunma Bana Çocuklar küçük oldukları için genelde yaşadıklarını ifade edemezler. Korkar, korkutulurlar. Rüşvet verilerek susturulurlar. Yapılan tacizin normal olduğu söylenir onlara. Yaşanan olaylar gösteriyor ki, cinsel taciz çocuğun en güvendiği kişiler tarafından gerçekleştirilir. Çocuk bu suçluluk duygusu içinde yetişkini mutlu etmek ister. Ancak büyüdükçe bunun sevgi olmadığını anlamaya başlar, aslında ne yaşadığının farkına varır. İşte o zaman çocukta travma başlar. Fakat tehditler ve baskılar yüzünden yaşadığı cinsel istismarı söyleyemez, sesini duyuramaz, bilince çıkaramaz. Çocuklar genellikle yaşadıkları bu durumu ilk önce anneleri ya da ablalarıyla paylaşıyorlar. Fakat anneler genellikle Olay ortaya çıkarsa namusumuz elden gider anlayışı ile olayı örtme yoluna gitmekte. Namus kavramı çocuğa bir tehdit olarak yöneltilir. İstismarı yapan yerine çocuk namus kıskancına alınır ve cezalandırılır. Bu cezalandırmalar ya çocukların öldürülmesi ya istismarcısıyla ya da başka biriyle evlendirilmesiyle de sonlanabilir. İstismara uğrayan çocuklar aile içinde aşağılanırlar, şiddet görürler ve bu duruma kendilerinin neden olduğu söylenir. Cinsel Ġstismarın Ġki Tanığı Var Çocuklarda yıkıcı travmalara yol açan cinsel istismar olaylarının çoğu kanıtlanamaz, cinsel istismarda görgü tanığı olur mu? İstismarcı başkasının önünde tecavüz eder mi? Tek tanık istismara uğrayan çocuğun kendisidir. Bu yüzden çocuğun durumu, davranışları önem kazanmaktadır. Fiziksel bulguların azlığına ya da varsa bile kısa sürede iyileşmesine karşın, bu travma gelecekte davranış biçimlerini etkileyecektir. Çocuklarda zedelenmiş cinsellik bir takım ipuçları verir. Çocuk cinsel konulara gereğinden fazla ilgi gösterir. Büyüyünce kendisi de istismara yönelebilir ya da bedenini satabilir. Bu çocukların, gelecek 23

25 hakkında olumsuz düşüncelere ve düşük benlik saygısına sahip olduğu saptanmıştır. Cinsel istismarın tüm etkileri damgalanma duygusu ile birleşince büyük bir soyutlanma duygusuna yol açabilmektedir. Bu duyguyu ilaç ve alkol alışkanlıkları, suç eylemleri ve fahişelik izler, birçok defa kişinin kendini yok etme isteği ve intiharı ile son bulabilir. İstismara uğramış çocuklarda bu sorunların bazıları görülebilir veya hiçbiri görülmeyebilir. Bu sorunlar istismarın açığa çıkmasından sonra haftalarca bazen de aylarca sürebilir. Çocuğun sorunlarının ne kadar süreceği, ailenin ve yakınlarının ona nasıl davranacağı ile ilgilidir. Alacağı psikolojik desteğin çocuk için hayati önemi vardır. Risk Her Yerde Kadın ve Aileden Sorumlu Devlet Bakanı Selma Aliye Kavaf ayyuka çıkan ve üstü bir şekilde kapatılan taciz olaylarından sonra yaptığı açıklamada; bölgelere ve sosyal dokulara göre farklı sosyal risk haritalarının çıkarıldığını belirtmişti. Risk haritaları çözüm değildir. Risk her yerde! YİBO lardan, yurtlardan, ilköğretim okullarından, sokaklardan, hanelerden yükselen çığlığı sağır sultan bile duydu. Bu konunun çözümü üç ayaklı bir mekanizmanın işletilmesi ile mümkündür. Meslekler arası ve disiplinler arası bir çalışmayı gerektirir. Hukuk, terapi ve tedavi ardından koruma. Ne Yapılmalı? Türk Ceza Kanunu na göre çocuklarda şikâyet aranmıyor. Ayrıca cinsel saldırı suçlarında suçun sonucunda mağdurun beden veya ruh sağlığının bozulması halinde on yıldan az olmamak üzere hapis cezasına hükmolunacağı belirtiliyor. Beden ve ruh sağlığının bozulup bozulmadığına ilişkin tespitler ise Adli Tıp Kurumu nda yapılıyor. Medyaya yansıyan olaylarda görüldüğü gibi raporlar hatalı verildiği gibi, inceleme için 1 yıldan önce gelmemesi ve Hukukta tutuksuz yargılanmak esastır ilkesine dayanarak yargılama devam ederken sanığı serbest bırakabiliyor. TCK da öngörülen cezaların genelde alt sınırdan verilmesi, yaş küçüklüğü vb. nedenlerle indirim yapılması, verilen cezaların 24

26 caydırıcı olmasına da engel olmaktadır. Ceza infaz kurumlarında da rehabilite edici herhangi bir düzenleme bulunmadığından, sanık aynı suçları tekrar işlemeye devam edebilmektedir. Bu nedenle cezalar üst sınırdan verilmeli ayrıca mağdurun ruh ve beden sağlığını daha da olumsuz etkileyeceğinden, bu tür yargılamalar en kısa sürede sonuçlandırılmalıdır. Ceza infaz kurumlarında istismarcılara yönelik rehabilite edici bir tedavi ve eğitim programı uygulanmalıdır. 9 B.2.TARĠHSEL OLARAK TACĠZ B.2.1. Çocuk Ġstismarının Kısa Tarihçesi Çocuk istismar ve ihmali tarih boyunca var olan bir insanlık gerçeğidir. Tarihin çok eski dönemlerinden itibaren bazı tıp bilginleri, çocuk bedensel istismarının farkına varmışlar ve yazdıkları eserlerde bu konuya yer ayırmışlardır. Bunlar arasında, çocuk hastalıkları alanında uzmanlığını Bağdat ta kazanmış olan İranlı Doktor Ibn-Zakariya-Rhazes ( ), 900 yılında yazdığı Practica Peurorum adlı kitabında çocuk hastalıklarını anlatırken, çocuklara kasıtlı olarak vurulmasının bozukluklara neden olabildiğini belirtmiştir. Dr. Paulus Zacchias( ) ve Teoph Bonet in 17. ve 18. yüzyıllarda yayınlanmış tıp kitaplarında, çocuk istismarı konusunun yer aldığı görülmüştür. Fransız adli tıp profesörü ve patalog Auguste Ambroise Tardieu nün, bakıcıların kötü muamelesine uğramış çocuklar hakkında,1860 yılında yazılmış uzun bir yazısı bulunmaktadır. İngiltere de 19. yüzyılda çocuk işçilerin fakir aile çocuklarından oluştuğu ve bedensel istismar ve ihmalin, baskın olarak bu sınıfa ait ailelerin çocuklarında görüldüğü bildirilmektedir. Aynı yüzyılda, istismarın genellikle ileri derecede dezavantajlı sosyal sınıflara ait bir gerçek olduğu ve ağır derecede istismarın çok fakir ailelerde gözlemlendiği kaydedilmektedir. Bu konudaki öyküler, büyük İngiliz yazarı Charles Dickens in ( ) eserlerinde canlı bir biçimde anlatılmaktadır. 9 Nermin,Kadın Emeği, sayı 6,Aralık/2010, üç aylık kadın dergisi 25

27 Geçmişte olduğu gibi günümüz dünyasında da çocukların istismarı tüm ciddiyetiyle sürmektedir. Bugün tüm dünyada çocuklar gelişimlerini, sağlık, mutluluk ve yaşamlarına yapılan kişisel saldırılar yanında, fakirlik, açlık ve savaşlar gibi, sosyal ve politik istismar koşulları altında yaşamaktadırlar. İstismar ve ihmalin, bilim adamlarının ilgisini çekmesi ve halkın dikkatine getirilmesinin tarihi sadece kısa bir zaman öncesinde, 1960 lı yıllarda gerçekleşmiştir. Özellikle gelişmiş uluslar, yıllar boyu çocuklara yapılan kötü muamelelere olağan olarak görüp göz ardı etmişler ancak son yıllarda, sanki günah çıkartmak istercesine konuya yoğun ilgi göstererek, sahip çıkmışlardır. Mary Ellen olgusu, çocuk istismarı gerçeğinin Amerikan toplumunun oradan da insanlığın dikkatine getirilmesini sağlamıştır. Ancak, çocuk istismarının bilim çevrelerinde tanınıp kabul edilmesi, radyoloji ve röntgen tekniğindeki, ilerlemelerle birlikte Dr. C.Henry Kempe nin yaptığı öncü çalışmaları sonucu gerçekleşmiştir. Dr. C.Henry Kepme, ABD de çalıştığı hastanede 1958 yılında Çocuk Koruma Ekibi oluşturmuş ve çalışma arkadaşları ile birlikte, 1962 yılında ÖRSELENMİŞ ÇOCUK SENDROMU konulu ünlü çalışmasını takdim etmiştir. Bu çalışma bilim çevrelerinde önce çocuğun bedensel istismarına ve daha sonra da cinsel istismarına büyük bir ilginin başlamasına ve çocuk istismarı gerçeğinin tüm dünyada kabul edilmesini sağlamıştır. Bu ilginin sonucu olarak, çocuk istismarı ve ihmali ile cinsel istismar ve ensest konularında önceleri olgu raporu niteliğinde yayınlar yapılmaya başlanmış. Çocuk istismarı hakkındaki ilk yayınların bilimsel niteliği sınırlığı olsa da bu yayınların toplumları bilinçlendirmeye olan katkısı ve izleyen yıllarda yoğun bilimsel çalışmaları yönlendirmeleri açılarından değerlidir. Bu gelişmelerin bir ürünü olarak 1970 li yıllardan itibaren, ABD nin her eyaletinde, çocuk istismarı ve ihmalinin bildirilmesini zorunlu kılan ve tedavisini öngören Walter Mondale Çocuk İstismarı Önleme ve Tedavisi Yasası (1973) çıkartılmıştır. Kempe vd.,1977 yılında Uluslararası Çocuk İstismarı ve İhmalini Önleme Derneği ni kurmuşlar ve aynı yıl Çocuk İstismarı ve İhmali Dergisi nin yayımını başlatmışlardır. İzleyen yıllarda tüm ülkelerde yapılan çalışmalarla bugün dünyada, çocuk istismarı ve ihmali hakkında ileri bilgi düzeyine erişmek olanaklı olmuştur. Kempe vd.,çalışmaları sonucu fiziksel istismara gösterilen ilgi,dikkatlerin çocuk cinsel istismarına yönelmesini de hazırlamıştır. Cinsel istismar, fiziksel istismara karşı gösterilen ilgi üzerinden 15 yıl geçtikten sonra, çocuk 26

28 istismarının bir biçimi olarak ele alınmaya başlanmıştır ve çocuk cinsel istismarı ile ilgili bilgilerimiz 1980 li yıllardan itibaren son 25 yıl zarfında toplanmıştır. Bu nedenle, çocuk cinsel istismarı ile ilgili literatürün sadece yıllık bir geçmişi olduğu söylenebilir. Konunun sürekli gündemde kalması da eski cinsel istismar mağdurlarının çabaları ve konuya ilgi duyan bilim adamları ve feministler ile medyanın cesur ve ısrarlı girişimleri sonucu mümkün olmuştur. Dünyada ilk kez 27 Ağustos 1966 tarihinde Setockholm de (İsveç) çocuk fuhuşu ile mücadele amacıyla uluslar arası bir kongre toplanmış ve UNESCO(Birleşmiş Milletler, Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu), UNICEF (Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Formu),ILO(Uluslar arası Çalışma Örgütü) ve WOH(Dünya Sağlık Örgütü) gibi uluslararası kuruluşların temsil ettiği bu kongreye 130 ülkeden 200 den fazla delege katılmıştır. Günümüzde, çocukların fiziksel ve cinsel istismarına gösterilen ulusal ve uluslar arası düzeylerdeki ilgiler son yıllarda Türkiye de de yansımıştır. Türkiye de konum, televizyon ve basın vasıtasıyla halkın dikkatine getirilmiştir. Çocuk İstismarının ve İhmalinin Önlenmesi 1. Balkanlar. Kafkasya ve Orta Doğu Konferansı, 1993 yılında Ankara da toplanmıştır. Bununla birlikte, çocuk ve gençlerin istismarı, ülkedeki bir kısım duyarlı araştırmacı dışında, üniversitelerde ve başka eğitim ve araştırma kurumlarında ele alınan bir konu değildir. Toplumun konuyla ilgili olarak bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi için geç kalınmıştır ve kamu düzeyinde veya örgütsel ya da bireysel çalışmalara büyük gereksinim vardır. 10 ÇOCUK CĠNSEL ĠSTĠSMARININ TARĠHÇESĠ Çocukların cinsel amaçlarla kullanılmalarının geçmişi, bilinen tarihin çok eski dönemlerine kadar uzanmaktadır. İlk uygarlıklarda, yapılan savaşların çocuklara vahşi cinsel saldırılar için bir fırsat olduğu kaydedilmektedir. Demause nun(1990) tespitlerinden, yüzyıllar boyunca savaşlarda çocukların önce ırzına geçildiğini, sonra da öldürüldüğünü öğreniyoruz. Bu durum Ortaçağda da devam etmiş ve o dönemde bakireler, işgalci orduların askerleri için aranan kişiler olmuştur. Kaynaklar, Antikçağ da Yunan savaşçılarının henüz buluğa ermemiş tüysüz erkek çocukları ya himaye etmek için ya da sevgili olarak tutmak maksadıyla yanlarına aldıklarını bildirmektedir. O zamanların eski Yunanistan ında kendilerini eşcinsel ilişkiye bırakan 10 Topçu, Sedat, 2009, Silinmeyen İzler, Ankara: Phoneix Yayınevi,

29 erkeklerin aşağılanmaması nedeniyle, sevgili olarak tutulan genç erkeklerin daima edilgen bir rolde kullanıldıkları fakat yüksek sosyal statüden çocukların bu gibi muamelelere maruz kalmaktan kurtulma şansları olduğu bildirilmektedir. Örneğin, eski Roma da erkek çocukların ait oldukları yüksek sosyal statüyü simgelemek üzere boyunlarında bir altıntop taşıdıkları ve böylece onların istismar edilemeyeceğini anlayan istismarcıların kendilerine yaklaşamadıkları saptanmaktadır. Hiristiyanlığın gelişmesine koşut olarak, bu tür ilişkiler kınanmaya başlanmıştır. Ancak, Hiristiyanlığın genç erkekleri mastürbasyondan korumaya çalıştığı ölçüde eşcinsel ilişkilerden korunmak için bir çaba göstermediği de kabul edilmektedir. Oysaki İslam Dini eşcinsel ilişkileri yasaklamaktadır ve Kur an-ı Kerim de bu tür ilişkide bulunmaları nedeniyle Lut Kavmi nin tümüyle yok edilerek cezalandırıldığı bildirilmektedir. Ortaçağ da, Hiristiyanlık yasalarının 12 yaşından küçük kız çocuklarının evlenmelerini yasaklamasına karşın, yaşlı erkeklerle evlendirilen 10 yaşındaki kız çocuklarının sayısının hiç de az olmadığı saptanmıştır.16. yy da Floransa (İtalya) sokaklarının, fahişelik yaparak geçimlerini sağlayan kız ve erkek çocuklarla dolu olduğunu yazan tarihsel belgeler vardır. Bu belgelere göre, 18.yy da Londra da, çocuklarla cinsel ilişkide bulunmanın, zührevi hatalıklara iyi geldiğine inanılmaktaydı. Araştırıcılar, Londra nın ünlü mahkemesi Old Bailey de tarihleri arasında ölüm cezası ile açılan tecavüz davalarında, mağdurların 4/1 nin 10 yaşından küçük çocuklar olduğunu saptamışlardır. Fransa da da yılları arsında görülen tecavüz davalarında sanıkların 3/1 nin çocuklara tecavüzle suçlandıkları bulunmuştur. Kaynaklar, XVIII. yüzyılda erişkin ve çocuk arasındaki cinsel ilişkilerin, özellikle aynı cinsiyetle eşleşmenin Çin, Japonya, Afrika, Arabistan, Mısır ve Türkiye ile Hindistan ın bazı bölgelerinde yaygın olduğuna işaret etmektedir. 19. yy da, İngiltere ve Amerika da tarla ve fabrikalarda çalışan çocuk işçilere karşı pek çok cinsel suç işlendiğine ilişkin kayıtlar bulunmaktadır. O dönemde özellikle çocuk hizmetçilerin cinsel tecavüz için uygun bir hedef gibi görüldüğü ve bunun yetişkin bir fahişe olmanın bir yolu olduğu bildirilmiştir. Bu tarihsel olgu, ünlü İngiliz şair ve romancısı Thomas Hardy nin ( ) Tess of the D Urbervilles adlı romanından, R. Polanski tarafından uyarlanan Tess filminde şiirsel bir anlatımla günümüze aktarılmıştır. Aynı yüzyılda, Amerika nın güneyinde köle kızların tecavüze ve zorla doğum yapmaya maruz bırakıldıkları; Londra da 12 yaşında iyi aileden gelen bakire bir kıza, fahişe olarak yüksek bir fiyat biçildiği ve yine 28

TÜRKİYE DE MAĞDUR ÇOCUKLAR

TÜRKİYE DE MAĞDUR ÇOCUKLAR TÜRKİYE DE MAĞDUR ÇOCUKLAR Bilgi Notu-2: Cinsel Suç Mağduru Çocuklar Yazan: Didem Şalgam, MSc Katkılar: Prof. Dr. Münevver Bertan, Gülgün Müftü, MA, Adem ArkadaşThibert, MSc MA İçindekiler Grafik Listesi...

Detaylı

Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımın belirtileri ve etkileri Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımı önlemek için yapmamız gerekenler

Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımın belirtileri ve etkileri Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımı önlemek için yapmamız gerekenler Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımın belirtileri ve etkileri Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımı önlemek için yapmamız gerekenler Çocuk ve ergenin kötüye kullanımını üç ana başlıkta ele

Detaylı

BAĞIMSIZ BİREY SAĞLIKLI TOPLUM STRATEJİK EYLEM PLANI

BAĞIMSIZ BİREY SAĞLIKLI TOPLUM STRATEJİK EYLEM PLANI AKTİF EĞİTİM -SEN Aktif Eğitimciler Sendikası BAĞIMSIZ BİREY SAĞLIKLI TOPLUM STRATEJİK EYLEM PLANI Aktif Eğitim-Sen - 2015 2 AKTİF EĞİTİM-SEN Beştepe Mahallesi 33. Sokak Nu.:13 Yenimahalle/ ANKARA Tel:

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

http://www.fisek.org ÇOCUK HAKLARI VE YOKSULLUK Fişek Enstitüsü Çalışan Çocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfı Faks. 0312.395 22 71

http://www.fisek.org ÇOCUK HAKLARI VE YOKSULLUK Fişek Enstitüsü Çalışan Çocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfı Faks. 0312.395 22 71 ÇOCUK HAKLARI VE YOKSULLUK Prof. Dr. A. Gürhan Çalışan Çocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfı http://www.fisek.org Faks. 0312.395 22 71 İnsana verilen değerin bileşik göstergesi Güvence Sağlık Hak arama

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikoloji RPD 101 Not III Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Kişilik Gelişimi Kişilik Nedir? *Kişilik, bireyin iç ve dış çevresiyle kurduğu, diğer bireylerden ayırt edici,

Detaylı

VERITAS FOCUS. İş Yerinde Ruh Sağlığı Programları 2013-2014

VERITAS FOCUS. İş Yerinde Ruh Sağlığı Programları 2013-2014 VERITAS FOCUS İş Yerinde Ruh Sağlığı Programları 2013-2014 İş Yerinde Psikolojik Sağlık ve Etkin Çalışma Çalıştay Çalışanların çoğu kez fark edilmeyen psikolojik sorunları verimlilik ve iş tatmininin önündeki

Detaylı

Ç O C U K L U K T A A R K A D A Ş İLİŞ K İLERİ

Ç O C U K L U K T A A R K A D A Ş İLİŞ K İLERİ Ç O C U K L U K T A A R K A D A Ş İLİŞ K İLERİ Dr. Sirâl ÜLKÜ Çocuklar Arkadaşlığı Nasıl Tanımlıyorlar? Günümüzde, özellikle rehberlik gibi psikolojik hizmet alan- 'arında, hizmet götürülen bireylerin

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

Kadına Yönelik. Siddete Karsı. Uluslararası. Dayanısma Günü 25KASIM. Av. Selcen BAYÜN Stj. Av. Narin Ceren DİNÇER. 110 Hukuk Gündemi 2013/2

Kadına Yönelik. Siddete Karsı. Uluslararası. Dayanısma Günü 25KASIM. Av. Selcen BAYÜN Stj. Av. Narin Ceren DİNÇER. 110 Hukuk Gündemi 2013/2 Kadına Yönelik Siddete Karsı Uluslararası Dayanısma Günü 25KASIM Stj. Av. Selcen BAYÜN Stj. Av. Narin Ceren DİNÇER 110 Hukuk Gündemi 2013/2 İnsan Hakları herkes içindir; yalnız erkekler için değil. sözleri

Detaylı

ULUSLARARASI TRAVMA ÇALIŞMALARI PROGRAMI - İSTANBUL - NEW YORK İSTANBUL BİLGİ ÜNİVERSİTESİ

ULUSLARARASI TRAVMA ÇALIŞMALARI PROGRAMI - İSTANBUL - NEW YORK İSTANBUL BİLGİ ÜNİVERSİTESİ BİRİNCİ AY EĞİTİMLERİ ULUSLARARASI TRAVMA ÇALIŞMALARI PROGRAMI - İSTANBUL - NEW YORK İSTANBUL BİLGİ ÜNİVERSİTESİ Düzey Tarih Gün Zaman Seminerin Konusu Eğitimciler 25/10/13 26/10/13 27/12/13 Cuma 18:00-20:00

Detaylı

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I HEDEFLER İÇİNDEKİLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I Gelişim Psikolojisinin Alanı Gelişim Psikolojisinin Temel Kavramları Gelişimi Etkileyen Faktörler Gelişimin Temel İlkeleri Fiziksel Gelişim Alanı PSİKOLOJİ Bu

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

Mobbing Araştırması. Haziran 2013

Mobbing Araştırması. Haziran 2013 Mobbing Araştırması Haziran 2013 Araştırma Hakkında 2013 Haziran ayında PERYÖN ve Towers Watson tarafından düzenlenen Mobbing Araştırması na çeşitli sektörlerden 143 katılımcı veri sağlamıştır. Ekteki

Detaylı

Birleşmiş Milletler Kadın Mahpuslar için. Bangkok Yasaları El Rehberi

Birleşmiş Milletler Kadın Mahpuslar için. Bangkok Yasaları El Rehberi Birleşmiş Milletler Kadın Mahpuslar için Bangkok Yasaları El Rehberi Dünya çapında hapishanelerde mahkûmiyeti takiben veya suçsuzluğunun ispatı için duruşma bekleyen bir buçuk milyondan fazla kadın bulunmaktadır.

Detaylı

1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ

1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ ÇOCUK PSİKOLOJİSİNDE GELİŞİM MODELLERİ... 3 ÖĞRENME TEORİSİ MODELİ... 4 BİLİŞSEL GELİŞİM MODELİ... 5 İNSAN GELİŞİMİNİ VE PSİKOLOJİSİNİ AÇIKLAYAN TEMEL KURAMLAR...

Detaylı

Çocuk İstismarını ve İhmalini Önleme Kongresi 27-30 Eylül 2009 Ankara

Çocuk İstismarını ve İhmalini Önleme Kongresi 27-30 Eylül 2009 Ankara Çocuk İstismarını ve İhmalini Önleme Kongresi 27-30 Eylül 2009 Ankara ÇHS 1. maddesi Erken yaşta reşit olma durumu hariç TCK 6. maddesi Erken yaşta reşit olma durumu dahil ÇKK 3. maddesi 18 yaşından küçüklere

Detaylı

SOSYAL DUVARLARI YIKALIM DOĞRU SÖZLÜK. #dogrusozluk

SOSYAL DUVARLARI YIKALIM DOĞRU SÖZLÜK. #dogrusozluk SOSYAL DUVARLARI YIKALIM DOĞRU SÖZLÜK Merhaba, Neredeyse her gün gazete ve TV lerde karşılaştığımız manşetler, haberler, diziler ve sinema filmleri bizi bu kitapçığı hazırlamaya yönlendirdi. Türkiye de

Detaylı

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ I.SINIF I.YARIYIL FL 101 FELSEFEYE GİRİŞ I Etik, varlık, insan, sanat, bilgi ve değer gibi felsefenin başlıca alanlarının incelenmesi

Detaylı

R E H B E R L İ K B Ü L T E N İ - 1

R E H B E R L İ K B Ü L T E N İ - 1 1886 ÖZEL GETRONAGAN ERMENİ LİSESİ R E H B E R L İ K B Ü L T E N İ - 1 2010 2011 Bilgili olduğumuz oranda özgür oluruz. Sokrates 9. S ı n ı f l a r LĠSELĠ OLMAK ve REHBERLĠK SERVĠSĠNĠN TANITIMI Sevgili

Detaylı

18 Ocak 2002 de STK olarak kuruldu. 19 Ocak 2006 tarih ve 2006-9982 no lu Bakanlar Kurulu kararı ile Kamu Yararına Çalışan Dernek statüsü kazandı.

18 Ocak 2002 de STK olarak kuruldu. 19 Ocak 2006 tarih ve 2006-9982 no lu Bakanlar Kurulu kararı ile Kamu Yararına Çalışan Dernek statüsü kazandı. YETİM RAPORU 18 Ocak 2002 de STK olarak kuruldu. 19 Ocak 2006 tarih ve 2006-9982 no lu Bakanlar Kurulu kararı ile Kamu Yararına Çalışan Dernek statüsü kazandı. Bakanlar Kurulu nun 6 Şubat 2007 tarihli

Detaylı

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI Bilgisayar ve internet kullanımı teknoloji çağı olarak adlandırabileceğimiz bu dönemde, artık hayatın önemli gereçleri haline gelmiştir. Bilgiye kolay, hızlı, ucuz ve güvenli

Detaylı

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU Yaş Dönem Özellikleri BÜYÜME VE GELİŞME Gelişme kavramı düzenli, sürekli ve uyumlu bir ilerlemeyi dile

Detaylı

Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği

Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği Çocuk istismarı fiziksel ya da psikolojik olarak bir çocuğa bir yetişkin tarafından kötü davranılmasıdır. Ayrıca çocuklara kötü muamele, çocuk istismarı ve ihmali ile

Detaylı

Eğitim Tarihi. Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi

Eğitim Tarihi. Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Eğitim Tarihi Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Türk ve Batı Eğitiminin Tarihi Temelleri a-antik Doğu Medeniyetlerinde Eğitim (Mısır, Çin, Hint) b-antik Batıda Eğitim (Yunan, Roma)

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET

Detaylı

YAŞAM BOYU DÖNEMLERİNE GÖRE KADIN CİNSİYETİNİN KARŞILAŞTIĞI SORUNLAR / OLAYLAR

YAŞAM BOYU DÖNEMLERİNE GÖRE KADIN CİNSİYETİNİN KARŞILAŞTIĞI SORUNLAR / OLAYLAR Bir insan hakları ihlali olan kadına yönelik şiddet gelir, eğitim düzeyi fark etmeksizin farklı toplum ve kültürlerin yaşadığı ortak bir sorundur ve dünyadaki bütün kadınlar kocaları, babaları, kardeşleri

Detaylı

DANIġTAY BAġKANLIĞI NA

DANIġTAY BAġKANLIĞI NA DANIġTAY BAġKANLIĞI NA Yürütmenin Durdurulması Taleplidir DAVACI : Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği Yönetim Kurulu adına Hüseyin ŞEN ADRES : Öncebeci Mah. Umut Sk. No:50/4 Kolej/ANKARA DAVALI

Detaylı

Medyada Riskler. Öğr. Gör. Dr. Deniz Sezgin Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi dsezgin@media.ankara.edu.tr

Medyada Riskler. Öğr. Gör. Dr. Deniz Sezgin Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi dsezgin@media.ankara.edu.tr Medyada Riskler Öğr. Gör. Dr. Deniz Sezgin Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi dsezgin@media.ankara.edu.tr Plan Tarihsel arka plan: Çocukların medya kullanımı Günümüzde medya ve çocuk Medyada çocukları

Detaylı

Bilişim Teknolojilerine Pedagojik Bir Yaklaşım. Mehmet AKSÜT Mega Eğitim Danışmanlık Songül ATEŞ Uşak üniversitesi Hayriye UĞURLU Uşak üniversitesi

Bilişim Teknolojilerine Pedagojik Bir Yaklaşım. Mehmet AKSÜT Mega Eğitim Danışmanlık Songül ATEŞ Uşak üniversitesi Hayriye UĞURLU Uşak üniversitesi Bilişim Teknolojilerine Pedagojik Bir Yaklaşım Mehmet AKSÜT Mega Eğitim Danışmanlık Songül ATEŞ Uşak üniversitesi Hayriye UĞURLU Uşak üniversitesi Giriş Teknolojideki hızlı gelişim, her geçen gün günlük

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ÇOCUK HAKLARI

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ÇOCUK HAKLARI rt O ku ao l ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ÇOCUK HAKLARI PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - ARALIK 2015 ÇOCUK HAKLARI 10 Aralık 1948 de İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi nin kabulüyle birlikte 10

Detaylı

ÇOCUKLARIMIZI İHMAL VE İSTİSMARDAN NASIL KORUYABİLİRİZ?

ÇOCUKLARIMIZI İHMAL VE İSTİSMARDAN NASIL KORUYABİLİRİZ? ÇOCUKLARIMIZI İHMAL VE İSTİSMARDAN NASIL KORUYABİLİRİZ? ÇOCUK İSTİSMARI VE İHMALİ Dünya Sağlık Örgütü:, 0-18 yaş grubundaki Çocuğun Sağlığını, Fiziksel gelişimini, Psiko-sosyal gelişimini olumsuz etkileyen;

Detaylı

Tüm Güzellikler Çocuklarla Gelecek

Tüm Güzellikler Çocuklarla Gelecek Tüm Güzellikler Çocuklarla Gelecek Bir ülkenin geleceği çocuklarıdır. Siz onları ne kadar üretken, donanımlı ve yurtsever yetiştirirseniz; devlet o denli vatandaşına adil, güçlü ve kalıcı olacaktır. Türkiye

Detaylı

Cinsel haklar / üreme hakları insan haklarıdır.

Cinsel haklar / üreme hakları insan haklarıdır. halk için Cinsel haklar / üreme hakları insan haklarıdır. Bu haklar varolusumuzdan, ileri gelir. Tüm cinsel haklar / üreme hakları yasalarla koruma altına alınmıstır., Hazırlayan : Eylem Karakaya. Illüstrasyonlar

Detaylı

AFETLERDE UYGULANACAK REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

AFETLERDE UYGULANACAK REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar AFETLERDE UYGULANACAK REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİ YÖNERGESİ Tebliğler Dergisi : EKİM 1999/2505 BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu Yönergenin

Detaylı

T.C. BAŞBAKANLIK SOSYAL HİZMETLER VE ÇOCUK ESİRGEME KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SAYI : B.O2.1.SÇE.O.11.00.01.M-5-4-2000/26

T.C. BAŞBAKANLIK SOSYAL HİZMETLER VE ÇOCUK ESİRGEME KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SAYI : B.O2.1.SÇE.O.11.00.01.M-5-4-2000/26 T.C. BAŞBAKANLIK SOSYAL HİZMETLER VE ÇOCUK ESİRGEME KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SAYI : B.O2.1.SÇE.O.11.00.01.M-5-4-2000/26 A N K A R A KONU : Korunmakta Olan Çocuklar Hakkında Düzenlenen 07 HAZİRAN 2000 Raporlar.

Detaylı

3984 sayılı kanunda şeref ve haysiyet

3984 sayılı kanunda şeref ve haysiyet 3984 sayılı kanunda şeref ve haysiyet Fikret İlkiz Anayasaya göre; herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde

Detaylı

Yukarıdaki soru, bu yazının meselesini tüm boyutlarıyla içermese de konuyla ilgili karşılaştığım soruların özünü teşkil etmektedir.

Yukarıdaki soru, bu yazının meselesini tüm boyutlarıyla içermese de konuyla ilgili karşılaştığım soruların özünü teşkil etmektedir. Evlilik öncesi cinsel ilişki, bir mesele olarak, pek çok insan açısından spesifik bir önem taşımamaktadır. Ancak, konuyla ilgili bana gelen sorular, psikolojik danışma seanslarında karşılaştığım hikâyeler,

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı.

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO535 Eğitimde Araştırma Yöntemleri

Detaylı

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni SANAT FELSEFESİ Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni Estetik güzel üzerine düşünme, onun ne olduğunu araştırma sanatıdır. A.G. Baumgarten SANATA FELSEFE İLE BAKMAK ESTETİK Estetik; güzelin ne olduğunu sorgulayan

Detaylı

İstismar olgularında adli uygulamada yaşanan güçlükler. Doç. Dr. Ayten ERDOĞAN Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD

İstismar olgularında adli uygulamada yaşanan güçlükler. Doç. Dr. Ayten ERDOĞAN Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD İstismar olgularında adli uygulamada yaşanan güçlükler Doç. Dr. Ayten ERDOĞAN Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD http://video. aol.co.uk/ video-detail/ olacak-o- kadar-adli-

Detaylı

Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü

Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Psikoloji Psikoloji bilimi, insanı anlamada bu bütünsel bakış açısını koruyan bir yaklaşım sergiler. Amacı insanı daha iyi anlamak ve ona yardımcı olmaktır. Psikoloji,

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDET RAPORU

KADINA YÖNELİK ŞİDDET RAPORU İHD İstanbul Şubesi dokümantasyon birimi tarafından, İHD Şubelerine yapılan başvuru, kadın örgütlerinin hazırladıkları araştırma ve inceleme çalışmaları, basın ve yayında çıkan haber, makalelerden yararlanarak

Detaylı

İhmal ve İstismara Uğrayan Çocuklar ve Müdahale Yaklaşımları. SHU Tülin KUŞGÖZOĞLU Çocuk İstismarı ve İhmalinin Önlenmesi Derneği ANKARA- 2011

İhmal ve İstismara Uğrayan Çocuklar ve Müdahale Yaklaşımları. SHU Tülin KUŞGÖZOĞLU Çocuk İstismarı ve İhmalinin Önlenmesi Derneği ANKARA- 2011 İhmal ve İstismara Uğrayan Çocuklar ve Müdahale Yaklaşımları SHU Tülin KUŞGÖZOĞLU Çocuk İstismarı ve İhmalinin Önlenmesi Derneği ANKARA- 2011 Çocuk İhmal ve İstismarı ve Travma İnsan yaşamında, normal

Detaylı

EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM BİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI

EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM BİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM BİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI BİLİMSEL HAZIRLIK GÜZ YARIYILI DERSLERİ EGB501 Program Geliştirmeye Giriş

Detaylı

ZİHİNSEL ENGELLİ ÇOCUKLARDA CİNSEL EĞİTİM

ZİHİNSEL ENGELLİ ÇOCUKLARDA CİNSEL EĞİTİM ZİHİNSEL ENGELLİ ÇOCUKLARDA CİNSEL EĞİTİM Zihinsel engelli çocukların cinsel gelişim aşamaları normal çocukların cinsel gelişim aşamaları ile aynıdır. Cinsel eğitimin en büyük amacı,çocukluktan yaşamın

Detaylı

Açıklama 2011-2012. Araştırmacı:----- Danışman:------ Konuşmacı: ------

Açıklama 2011-2012. Araştırmacı:----- Danışman:------ Konuşmacı: ------ Açıklama 2011-2012 Araştırmacı:----- Danışman:------ Konuşmacı: ------ Asistan Hekim Kılavuzu Dr. İshak Sayğılı Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbın diğer alanları ile

Detaylı

22. Baskı İçin... TEŞEKKÜR ve BİRKAÇ SÖZ

22. Baskı İçin... TEŞEKKÜR ve BİRKAÇ SÖZ 22. Baskı İçin... TEŞEKKÜR ve BİRKAÇ SÖZ Eğitimde Rehberlik Hizmetleri kitabına gösterilen ilgi, akademik yaşamımda bana psikolojik doyumların en büyüğünü yaşattı. 2000 yılının Eylül ayında umut ve heyecanla

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ A u ok na lu ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - MART 2014 ANAOKULLARI BÜLTENİ ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ Okul öncesi dönem, gelişimin hızlı olması ve

Detaylı

ESP/SOSYALİST KADIN MECLİSLERİ

ESP/SOSYALİST KADIN MECLİSLERİ BASINA VE KAMUOYUNA Erkek egemen kapitalist sistemde kadınların en önemli sorunu 2011 yılında da kadına yönelik şiddet olarak yerini korudu. Toplumsal cinsiyetçi rolleri yeniden üreten kapitalist erkek

Detaylı

Liselilerden Eğitim Sistemine Sert Eleştiri

Liselilerden Eğitim Sistemine Sert Eleştiri On5yirmi5.com Liselilerden Eğitim Sistemine Sert Eleştiri "Türkiye'deki Sosyo-Kültürel Değişmeler Hakkında Liseli Gençlik Ne Düşünüyor" araştırmasından çarpıcı sonuçlar elde edildi. İşte o araştırma...

Detaylı

MURAT ÖZBAY SERİSİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

MURAT ÖZBAY SERİSİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME DAŞÖZ, T. (2016). Murat Özbay Serisi Üzerine Bir Değerlendirme. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 5(1), 526-533. MURAT ÖZBAY SERİSİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME Tuğçe DAŞÖZ Geliş Tarihi:

Detaylı

TAP VAKFI ERGENLER & GENÇLER için CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİ

TAP VAKFI ERGENLER & GENÇLER için CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİ TAP VAKFI ERGENLER & GENÇLER için CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİ CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMİ Uygulama Milli Eğitim Bakanlığı (Örgün /Yaygın eğitim) Pilot Uygulamalar (ERDEP) Sivil toplum kuruluşları (Akran eğitim

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ ALANI GENEL BİLGİLER

ÇOCUK GELİŞİMİ ALANI GENEL BİLGİLER ÇOCUK GELİŞİMİ ALANI GENEL BİLGİLER Çocuk gelişimi ve eğitimi ile ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların hangi yaş düzeyindeki çocuklara ve gençlere kazandırılacağı hakkında bilgi veren, çocuğun

Detaylı

BİREYSEL PLANLAMA MÜDAHALE HİZMETLERİ. Okula yeni başlayan. öğrencilere yönelik. gözlem çalışmaları yapılması.

BİREYSEL PLANLAMA MÜDAHALE HİZMETLERİ. Okula yeni başlayan. öğrencilere yönelik. gözlem çalışmaları yapılması. LÜLEBURGAZ REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ MÜDÜRLÜĞÜ 2013/2014 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI ANALARI REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİ YILLIK ÇERÇEVE PROGRAM TASLAĞI EYLÜL 23-27 EYLÜL 16-20 EYLÜL 9-13 EYLÜL

Detaylı

ERDEK KIZ TEKNİK VE MESLEK LİSESİ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ALANI TANITIM KILAVUZU

ERDEK KIZ TEKNİK VE MESLEK LİSESİ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ALANI TANITIM KILAVUZU ERDEK KIZ TEKNİK VE MESLEK LİSESİ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ALANI TANITIM KILAVUZU 2012-2013 Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Öğretmeni Bölüm Şefi Zuhal ALTINTAŞ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ Bu faaliyet ile çocuk

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not I Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Çağdaş Eğitim *Toplumların ihtiyaç ve beklentileri durmadan değişmiş, eğitim de değişen bu

Detaylı

I. YARIYIL Psikolojiye Giriş Fizyolojik Psikoloji Türkçe I: Yazılı Anlatım Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I Yabancı Dil I Bilgisayar I

I. YARIYIL Psikolojiye Giriş Fizyolojik Psikoloji Türkçe I: Yazılı Anlatım Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I Yabancı Dil I Bilgisayar I I. YARIYIL Psikolojiye Giriş Psikolojinin tanımı, psikoloji tarihi, psikolojinin alanları (sosyal psikoloji, klinik psikoloji, eğitim psikolojisi vs.), psikoloji kuramları (davranışcı kuramlar, bilişsel

Detaylı

AİLE ve EVLİLİK EĞİTİM PROGRAMI PROJE DOSYASI

AİLE ve EVLİLİK EĞİTİM PROGRAMI PROJE DOSYASI AİLE ve EVLİLİK EĞİTİM PROGRAMI PROJE DOSYASI Hayat Boyu Aile Danışma Merkezi; Toplumun çekirdeği olan ailenin doğru temeller üzerine inşası konusunda danışmanlık hizmeti vermek, ailenin önemiyle ilgili

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA ÇOCUK İSTİSMARINA YAKLAŞIM

BİRİNCİ BASAMAKTA ÇOCUK İSTİSMARINA YAKLAŞIM BİRİNCİ BASAMAKTA ÇOCUK İSTİSMARINA YAKLAŞIM Prof. Dr. Betül Ulukol Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Sosyal Pediatri Bilim Dalı Ankara Çocuk Koruma Birimi Çocuk ve Bilgi Güvenliği Derneği İstismarı -

Detaylı

Medya Okuryazarlığı Programı NİLÜFER PEMBECİOĞLU

Medya Okuryazarlığı Programı NİLÜFER PEMBECİOĞLU Medya Okuryazarlığı Programı NİLÜFER PEMBECİOĞLU İletişim Nedir? Değişen İletişim Kavramı Yalnızlaşma ve Yabancılaşma Yüzeysel Etkileşim İlgi Eksik Etkileşim Otomatik Etkileşim İletişim Herşeydir! Değişen

Detaylı

Zürih Kantonunda İlköğretim Okulu

Zürih Kantonunda İlköğretim Okulu Türkisch Zürih Kantonunda İlköğretim Okulu Veliler için Bilgiler Januar 2008 / Türkisch 2 / 6 Zürih Kantonu İlköğretim Okulu Hedefler ve Hedefe Yönelik Görüşler Zürih kantonunda devlet ilköğretim okulu

Detaylı

Teknoloji Bağımlılığı

Teknoloji Bağımlılığı Teknoloji Bağımlılığı Açelya Şahin Fırat Uzman Klinik Psikolog www.monomente.com MEV Okulları Basınköy 17.11.2015 Bağımlılık nedir? Bağımlılık; herhangi bir insan, nesne veya maddeye karşı duyulan önlenemez

Detaylı

D. PİRE. aralarında köprü kurar. İnsanların çoğu duvar, çok azı da. Yard.Doç.Dr. Havva ÖZTÜRK Ebe Tülay BAYRAMOĞLU Trabzon

D. PİRE. aralarında köprü kurar. İnsanların çoğu duvar, çok azı da. Yard.Doç.Dr. Havva ÖZTÜRK Ebe Tülay BAYRAMOĞLU Trabzon İnsanların çoğu duvar, çok azı da aralarında köprü kurar D. PİRE Yard.Doç.Dr. Havva ÖZTÜRK Ebe Tülay BAYRAMOĞLU Trabzon Latince de kararsız kalabalık, şiddete yönelmiş topluluk anlamındadır İngilizce de

Detaylı

GAZETECİLİK ALANI. Bu faaliyet sonucunda gazetecilik alanındaki meslekleri tanıyabileceksiniz.

GAZETECİLİK ALANI. Bu faaliyet sonucunda gazetecilik alanındaki meslekleri tanıyabileceksiniz. GAZETECİLİK ALANI AMAÇ Bu faaliyet sonucunda gazetecilik alanındaki meslekleri tanıyabileceksiniz. A. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ Gazetecilik alanı, kamuya ve özel sektöre ait kurum ve kuruluşların

Detaylı

T.C. ANTALYA MÜFTÜLÜĞÜ Aile İrşad ve Rehberlik Bürosu HUZUR AİLEDE BAŞLAR AİLE HUZURU, KADINA ŞİDDET

T.C. ANTALYA MÜFTÜLÜĞÜ Aile İrşad ve Rehberlik Bürosu HUZUR AİLEDE BAŞLAR AİLE HUZURU, KADINA ŞİDDET T.C. ANTALYA MÜFTÜLÜĞÜ Aile İrşad ve Rehberlik Bürosu HUZUR AİLEDE BAŞLAR AİLE HUZURU, KADINA ŞİDDET PROJE KOORDİNATÖRÜ: Mustafa TOPAL İlçe Müftüsü PROJE SORUMLUSU: Mesut ÖZDEMİR Vaiz PROJE GÖREVLİLERİ:

Detaylı

2010 2012 ETKİNLİK RAPORU. 29.1.2010 tarihli olağan Genel Kurulda bizlere bu derneği adımıza yaraşır bir biçimde yönetmek üzere görevlendirdiniz.

2010 2012 ETKİNLİK RAPORU. 29.1.2010 tarihli olağan Genel Kurulda bizlere bu derneği adımıza yaraşır bir biçimde yönetmek üzere görevlendirdiniz. ÇOCUK İSTİSMARINI VE İHMALİNİ ÖNLEME DERNEĞİ 2010 2012 ETKİNLİK RAPORU 29.1.2010 tarihli olağan Genel Kurulda bizlere bu derneği adımıza yaraşır bir biçimde yönetmek üzere görevlendirdiniz. Bu nedenle

Detaylı

Bu resmi ne yönden yada nasıl gördüğünüz,nasıl yorumladığınız çok önemli! Çünkü medya artık hayatımızın her alanında ve her an yanı başımızda!

Bu resmi ne yönden yada nasıl gördüğünüz,nasıl yorumladığınız çok önemli! Çünkü medya artık hayatımızın her alanında ve her an yanı başımızda! SUNUMUMUZA HOŞGELDİNİZ Bu resmi ne yönden yada nasıl gördüğünüz,nasıl yorumladığınız çok önemli! Çünkü medya artık hayatımızın her alanında ve her an yanı başımızda! Haber ve bilgi verme amacı başta olmak

Detaylı

AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV)

AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV) AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV) Eylül, 2009 Çocuk İstismarını ve İhmalini Önleme Kongresi, Ankara Uzm. Seda YILMAZ İNAL AÇEV Ankara Temsilcisi Ailenin Önemi Anne-babalar, ilk eğiticiler olarak çocukların

Detaylı

KKTC de EĞİTİM ve ÖĞRENİM. GÖRÜŞLER ve ÖNERİLER

KKTC de EĞİTİM ve ÖĞRENİM. GÖRÜŞLER ve ÖNERİLER KKTC de EĞİTİM ve ÖĞRENİM GÖRÜŞLER ve ÖNERİLER Prof.Dr. Ufuk TANERİ, IOM, HE 2003-03-14 Eğitim-Öğrenim Doğuş anı ndan başlayıp Ömür Boyu süren bir Süreç, yüzyılımız ve gelecek nesiller beklentilerinin

Detaylı

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir.

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir. Randstad Group İlkesi Başlık Business Principles (Randstad iş ilkeleri) Yürürlük Tarihi 27-11 -2009 Birim Grup Hukuk Belge No BP_version1_27112009 Randstad, çalışma dünyasını şekillendirmek isteyen bir

Detaylı

İş Yerinde Ruh Sağlığı

İş Yerinde Ruh Sağlığı İş Yerinde Ruh Sağlığı Yeni bir Yaklaşım Freud a göre, bir insan sevebiliyor ve çalışabiliyorsa ruh sağlığı yerindedir. Dünya Sağlık Örgütü nün tanımına göre de ruh sağlığı, yalnızca ruhsal bir rahatsızlık

Detaylı

Saygının Hakim Olduğu Bir Çalışma Ortamı İlkesi

Saygının Hakim Olduğu Bir Çalışma Ortamı İlkesi Saygının Hakim Olduğu Bir Çalışma Ortamı İlkesi İlke Beyanı: 3M çalışma ortamındaki herkes, kendisine saygıyla davranılmasını hak eder. Saygı göstermek, her bir kişiye eşsiz yetenekleri, geçmişi ve bakış

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI BİRİNCİ HAFTA 2 TURİZM OLAYI VE GELİŞİMİ Turizm kelimesinin Latincede dönmek, etrafını dolaşmak, geri dönmek anlamına gelen tornus kökünden türetildiği

Detaylı

Ailenin çocuk yetiştirmedeki tutumunu ve çocuk yetiştirmeyle ilgili sorunlarını anlamak için aile tutum modeli ni bilmek yararlı bir yaklaşımdır.

Ailenin çocuk yetiştirmedeki tutumunu ve çocuk yetiştirmeyle ilgili sorunlarını anlamak için aile tutum modeli ni bilmek yararlı bir yaklaşımdır. AİLE TUTUMLARI Eğitimciler olarak bizler çocukların gelecekte uyumlu ve başarılı olabilmeleri için en sağlıklı eğitim yollarının geliştirilmesi çabası içindeyiz. Öğrenci eğitiminde ve çocuğa karşı doğru

Detaylı

Dünya nüfusunun 1.2 milyarını adolesanlar oluşturmaktadır (dünya tarihindeki en yüksek rakam..) Bu nüfusun %85 i gelişmekte olan ülkelerde.

Dünya nüfusunun 1.2 milyarını adolesanlar oluşturmaktadır (dünya tarihindeki en yüksek rakam..) Bu nüfusun %85 i gelişmekte olan ülkelerde. Dünya nüfusunun 1.2 milyarını adolesanlar oluşturmaktadır (dünya tarihindeki en yüksek rakam..) Bu nüfusun %85 i gelişmekte olan ülkelerde. Yaşadıkları toplumlardaki birbirinden çok farklı politik, ekonomik,

Detaylı

Evlat Edinilen Çocuğa Multidisipliner Yaklaşım: Vaka Örnekleri Üzerinden Evlat Edinme. Psikolog Reyhan Bahçivan-Saydam

Evlat Edinilen Çocuğa Multidisipliner Yaklaşım: Vaka Örnekleri Üzerinden Evlat Edinme. Psikolog Reyhan Bahçivan-Saydam Evlat Edinilen Çocuğa Multidisipliner Yaklaşım: Vaka Örnekleri Üzerinden Evlat Edinme Psikolog Reyhan Bahçivan-Saydam Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu na göre 2008 yılı sonu itibariyle evlatt edindirilen

Detaylı

3. SINIF PYP VELİ BÜLTENİ. (11 Mayıs -19 Haziran 2015 )

3. SINIF PYP VELİ BÜLTENİ. (11 Mayıs -19 Haziran 2015 ) 3. SINIF PYP VELİ BÜLTENİ (11 Mayıs -19 Haziran 2015 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca her

Detaylı

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG Mart - 2014 YASAL DÜZENLEMELER KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE VE İLGİLİ ULUSAL VE ULUSLAR ARASI

Detaylı

CİNSEL GELİŞİM VE EĞİTİM

CİNSEL GELİŞİM VE EĞİTİM ÖZEL MAVİ DÜŞLER ANAOKULU 2015-2016 EĞİTİM YILI CİNSEL GELİŞİM VE EĞİTİM Bilgi Bülteni Sayı:7 Toplum olarak sağlıklı nesiller yetiştirmek; bedensel, ruhsal, zihinsel, sosyal ve cinsel yönden kendisi ve

Detaylı

KADINA ŞİDDETİN KİŞİ ANALİZİ YÖNELİK. www.perspektifs.com info@perspektifs.com twitter.com/perspektifsa

KADINA ŞİDDETİN KİŞİ ANALİZİ YÖNELİK. www.perspektifs.com info@perspektifs.com twitter.com/perspektifsa KADINA YÖNELİK ŞİDDETİN KİŞİ ANALİZİ www.perspektifs.com info@perspektifs.com twitter.com/perspektifsa PERSPEKTİF STRATEJİ ARAŞTIRMA ANALİZ - HAZİRAN 2015 ANALİZ NO: 6 Araştırma; doğru, nitelikli bilginin

Detaylı

Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesinin Uygulanması

Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesinin Uygulanması Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme CRC/C/TUR/Q/2-3 Dağıtım: Genel 16 Kasım 2011 Aslı: İngilizce Çocuk Hakları Komitesi Altmışıncı Oturum 29 Mayıs 15 Haziran 2012 Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesinin

Detaylı

ÇOCUĞUNUZUN RUH SAĞLIĞI Bu yazıyla ilgilenip okuduğunuza göre bir yetişkin olmalısınız. Çocuğunuza sevginizi göstermenin ya da ona yardımcı olacak en

ÇOCUĞUNUZUN RUH SAĞLIĞI Bu yazıyla ilgilenip okuduğunuza göre bir yetişkin olmalısınız. Çocuğunuza sevginizi göstermenin ya da ona yardımcı olacak en 1 ÇOCUĞUNUZUN RUH SAĞLIĞI Bu yazıyla ilgilenip okuduğunuza göre bir yetişkin olmalısınız. Çocuğunuza sevginizi göstermenin ya da ona yardımcı olacak en iyi yolu bulmanın zor olduğu zamanlar vardır. Çocuğunuz

Detaylı

Liderlikte Güncel Eğilimler. Konuşan Değil, Dinleyen Lider. Şeffaf Dünyada Otantik Lider. Bahçevan İlkesi. Anlam Duygusu Veren Liderlik

Liderlikte Güncel Eğilimler. Konuşan Değil, Dinleyen Lider. Şeffaf Dünyada Otantik Lider. Bahçevan İlkesi. Anlam Duygusu Veren Liderlik Video Başlığı Açıklamalar Süresi Yetkinlikler Liderlikte Güncel Eğilimler Konuşan Değil, Dinleyen Lider Son on yıl içinde liderlik ve yöneticilik konusunda dört önemli değişiklik oldu. Bu videoda liderlik

Detaylı

28.02.2011 1. Çocuk Hakları Kongresi, 25-27 Şubat 2011, Istanbul

28.02.2011 1. Çocuk Hakları Kongresi, 25-27 Şubat 2011, Istanbul Okulöncesi Eğitimde Fırsat Eşitliği Uzm. Dilek EROL SAHĐLLĐOĞLU MEB Öğretmenim Anaokulu Müdür Yardımcısı 1 Sunu Planı Okulöncesi Eğitimin Tanımı Okulöncesi Eğitimin Önemi Eğitim Hakkı Sayılarla Okulöncesi

Detaylı

Türkiye de obezite. (Kaynak: TÜİK)

Türkiye de obezite. (Kaynak: TÜİK) Türkiye de obezite WHO Yetişkinlerde obezite oranları E %21.7 K %34.0 Toplam %27.8 (2008 rakamları) 15 ve daha yukarı yaştaki nüfusun %16,9 u obez ve %33 ü fazla kiloludur. (2009 2010 arasındaki dönemde

Detaylı

Çocuğunuza İç Çamaşırı Kuralı nı öğretin

Çocuğunuza İç Çamaşırı Kuralı nı öğretin 1. Çocuğunuza İç Çamaşırı Kuralı nı öğretin Yaklaşık her beş çocuktan biri cinsel şiddete maruz kalmaktadır; buna cinsel istismar da dahildir. Çocuğunuzun böyle bir durumla karşılaşmasını önleyebilirsiniz.

Detaylı

Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği

Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği 3. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Sempozyumu 21-23 Ekim 2011, Çanakkale Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği Aslı

Detaylı

KADIN ve TOPLUMSAL CİNSİYET ÇALIŞMALARI BİRİMİ BİZ KİMİZ?

KADIN ve TOPLUMSAL CİNSİYET ÇALIŞMALARI BİRİMİ BİZ KİMİZ? KADIN ve TOPLUMSAL CİNSİYET ÇALIŞMALARI BİRİMİ BİZ KİMİZ? Aralık 2011 de kurulan Türk Psikologlar Derneği Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları Birimi (TPD-KTCÇB),TPD bünyesinde düzenlenecek toplumsal

Detaylı

GÜNLÜK (GÜNCE) www.dosyabak.com

GÜNLÜK (GÜNCE) www.dosyabak.com GÜNLÜK (GÜNCE) 1 GÜNLÜK Öğretmeye bağlı, gerçekçi anlatım türlerinden biri olan günlükler, bir kişinin önemli ve kayda değer bulduğu olayları, gözlem, izlenim duygu düşünce ve hayallerini günü gününe tarih

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI OKUL DÖNEMİNDE ARKADAŞLIK VE AKRAN İLİŞKİLERİ

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI OKUL DÖNEMİNDE ARKADAŞLIK VE AKRAN İLİŞKİLERİ k İl u ok l ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI OKUL DÖNEMİNDE ARKADAŞLIK VE AKRAN İLİŞKİLERİ PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - MART 2014 OKUL DÖNEMİNDE ARKADAŞLIK VE AKRAN İLİŞKİLERİ Her insan, yaşamını

Detaylı

ATATÜRK ORTAOKULU REHBERLİK SERVİSİ

ATATÜRK ORTAOKULU REHBERLİK SERVİSİ ATATÜRK ORTAOKULU REHBERLİK SERVİSİ 7-19 YAŞ AİLE EĞİTİMİ PROGRAMI 7-19 YAŞ AİLE EĞİTİMİ PROGRAMI HAKKINDA GENEL BİLGİLER VELİ DAVETİYESİ.doc NEDEN ANNE BABA EĞİTİMİ? 7-19 Yaş Aile Eğitimi Programı ailelerin

Detaylı

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67 İçindekiler Etkinlik Listesi Önsöz XII XIV BÖLÜM I GİRİŞ 1 1. Danışmanlık ve yardım nedir? 3 Bölüm sonuçları 3 Danışmanlık, psikoterapi ve yardım 4 Danışmanlık nedir? 9 Yaşam becerileri danışmanlığı yaklaşımı

Detaylı

Sayın Komiser, Saygıdeğer Bakanlar, Hanımefendiler, Beyefendiler,

Sayın Komiser, Saygıdeğer Bakanlar, Hanımefendiler, Beyefendiler, ÇOCUKLARIN İNTERNET ORTAMINDA CİNSEL İSTİSMARINA KARŞI GLOBAL İTTİFAK AÇILIŞ KONFERANSI 5 Aralık 2012- Brüksel ADALET BAKANI SAYIN SADULLAH ERGİN İN KONUŞMA METNİ Sayın Komiser, Saygıdeğer Bakanlar, Hanımefendiler,

Detaylı

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ HAKKINDA HER ŞEY KISA FİLM YARIŞMASI ÖDÜL TÖRENİ KONUŞMASI

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ HAKKINDA HER ŞEY KISA FİLM YARIŞMASI ÖDÜL TÖRENİ KONUŞMASI TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ HAKKINDA HER ŞEY KISA FİLM YARIŞMASI ÖDÜL TÖRENİ KONUŞMASI 7 Ocak 2015 İstanbul, Sabancı Center Sayın Konuklar, Değerli Basın Mensupları,

Detaylı

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL PSI 501 İleri İstatistik Zorunlu 3 0 3 8 Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 II. YARIYIL Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 III. YARIYIL

Detaylı

FETHİYE. Tübakkom 10. Dönem Sözcüsü. Hatay Barosu.

FETHİYE. Tübakkom 10. Dönem Sözcüsü. Hatay Barosu. AVUKAT HATİCE CAN Av.haticecan@hotmail.com Atatürk cad. 18/1 Antakya 0.326.2157903-2134391 AĞIR CEZA MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA FETHİYE DOSYA NO : 2011/ 28 KATILAN : B. S. KATILMA İSTEYEN Türkiye Barolar

Detaylı