T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI KİMYASAL VE BİYOLOJİK TEHDİTLERE YAKLAŞIM ALGORİTMASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI KİMYASAL VE BİYOLOJİK TEHDİTLERE YAKLAŞIM ALGORİTMASI"

Transkript

1 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI KİMYASAL VE BİYOLOJİK TEHDİTLERE YAKLAŞIM ALGORİTMASI KATKIDA BULUNANLAR: Prf. Dr. Ali COŞKUN Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürü Uzm. Dr. Muzaffer AKKOCA ASHGM Afet ve Acil Durum Yönetimi Daire Başkanı Dr. Murat ŞİMŞEK ASHGM Afet ve Acil Durum Yönetimi KBRN Birim Srumlusu Dç. Dr. Selçuk KILIÇ Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kimyager Hasan Hüseyin ÇAYAN Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Dç. Dr. Levent KENAR GATA Tıbbi KBRN Bilim Dalı Başkanı Yrd. Dç.Dr. Mesut ORTATATLI GATA Tıbbi KBRN Bilim Dalı Başkanlığı Öğretim Üyesi

2 Kimyasal Savaş Ajanı Nedir? Dğrudan ya da dlaylı yllardan canlıları öldürmek, yaralamak, hareketsiz hale getirmek, hareket kabiliyetini kısıtlamak gibi fiziksel etkilerin yanında psikljik tahrip etkiside yapmak için sentezlenmiş (üretilmiş) zehirleme gücü ldukça yüksek kimyasal maddelerdir. Sinir Gazları Tabun Dekntaminasynu (Arındırma) Uçuculuk (mg/m3): 20 C de mg/m3, 25 C de 610 mg/m3 Su ile dekntaminasyn (arındırma): Tabun su içinde çk yavaş parçalanır, arındırma sırasında çk fazla su kullanmak gereklidir. Arındırma snrası düşük tksisiteli fsfrik asit türevleri luşur. Bazik (ph sı yüksek) sıvılarla dekntaminasyn(arındırma): Çk hızlı bir şekilde parçalanır ve tksisitesini kaybeder, ayrıca tabun seyreltik asitlerle ve beyazlatma tzları ile aktivitesini kaybeder fakat asitler insan vücuduna zarar verdikleri için dikkatli lmak gerekir, beyazlatma tzu ile arındırmada ise siyanjen klrür luşur ki bu da zehirli bir gazdır.

3 Sarin Dekntaminasynu (Arındırma) Uçuculuk (mg/m3): 0 C de 4,100 mg/m3, 20 C de 6,091 mg/m3, 30 C de 29,800 mg/m3 Su ile dekntaminasyn (arındırma): Sarin su ile temas eder etmez yapısında bulunan P-F bağı klaylıkla kırılır ve sarinin, tksisitesi düşük, öldürücü özelliği lmayan türevlerine (O-izprpil metil fsfnik asit, Diizprpil metil fsfnat, metil fsfnik asit) dönüşür. Bu işlem snrası rtamda HF (Hidrflrik asit) luşur bunun etkiside bl su kullanarak yk edilir. Bazik (ph sı yüksek) sıvılarla dekntaminasyn(arındırma): Bazik sıvılarda sarini çk çabuk bir şekilde inaktive eder ve yine tksisitesi çk düşük türevleri luşur. Baz kullanıldığı için burada asit luşmaz sadece tuz luşur.

4 Siklsarin Dekntaminasynu (Arındırma) Uçuculuk (mg/m3): 20 C de 438 mg/m3, 25 C de 581 mg/m3, Su ile dekntaminasyn (arındırma): Siklsarin su ile etkileştiğinde yapısında bulunan P-F bağı kpar ve düşük tksisiteli türevi lan siklhekzil metil fsfnik asit luşur. Bu işlem sırasında rtamda HF (Hidrflrik asit) luşacağı için arındırma işlemi bl su ile yapılmalıdır. Sabunlu suda kullanılabilir Siklsarin suda çk az çözündüğü için su etkin bir arındırma aracı lmamakla birlikte ajanı rtamdan uzaklaştırır. Bazik (ph sı yüksek) sıvılarla dekntaminasyn(arındırma): Siklsarinin bazik sıvılarla etkileştiğinde yine P-F bağı kpar ve siklhekzil metil fsfnik asit luşur, bu arındırma işlemi iyi bir arındırma işlemidir. Arındırma işleminde gözlere çk dikkat etmek gerekir, bl bl temiz su ile gözler yıkanmalıdır.

5 Sman Dekntaminasynu (Arındırma) Uçuculuk (mg/m3): 20 C de 2,650 mg/m3, 25 C de 3,900 mg/m3, 30 C de 5,570 mg/m3 Su ile dekntaminasyn (arındırma): Sman su ile arındırılabilir fakat sudaki çözünürlüğünün az lması sebebi ile arındırma işlemi uzun zaman alır. Su ile etkileşmesi snrası yapısındaki P-F bağı kpar ve O-Pinaklil metil fsfnik asit luşur. Bu işlem snrası rtamda HF (Hidrflrik asit) luşacağı için arındırma bl su ile yapılmalıdır. Bazik (ph sı yüksek) sıvılarla dekntaminasyn(arındırma): Sman için ideal arındırma slüsynu bazik sıvılardır. Smanın yapısı bazik sıvılarla çk kısa sürede bzulur (P-F bağı kpar) ve tksisitesi daha düşük O-Pinaklil metil fsfnik asit luşur.daha snra yapıdaki pinaklil alklde kparak metil fsfnik asit luşur.

6 VX Dekntaminasynu (Arındırma) Uçuculuk (mg/m3): 25 C de 10,5 mg/m3 (1/2000 Sarin) Su ile dekntaminasyn (arındırma): VX az da lsa su ile etkileşerek yapısı bzulur ve S-2-Diizprpilaminetil metil fsfntiyeyt bileşiği ve etanl luşur, bu bileşik ldukça tksiktir. Bazik (ph sı yüksek) sıvılarla dekntaminasyn(arındırma): VX için ideal arındırma slüsynu da diğerlerinde lduğu gibi bazik maddeler ve yeni jenerasyn arındırıcılardır. VX bazik maddelerle etkileştiği zaman tksik lmayan lmayan etilfsfnik asit ve N,N-diizprpilamin etil tiyl bileşikleri luşur.

7 Yakıcı Gazlar Kükürtlü Hardal Gazının Dekntaminasynu (Arındırma) Su ile dekntaminasyn (arındırma) Kükürtlü hardal gazı su ile etkileştirildiğinde tksisitesi düşük tiydiglikl bileşiği luşur fakat hardal gazı su ile fazla etkileşime girmediği için arındırma uzun süre alır. Hardal gazlarının genel larak arındırılması snucunda glikl bileşikleri luşur. Bilindiği üzere bunlar tksisitesi düşük lan bileşiklerdir. Bazik (ph sı yüksek) sıvılarla dekntaminasyn(arındırma): Hardal gazlarının arındırılması için ideal arındırma slüsynları bazik sıvılar ve yeni jenerasyn arındırma sıvılarıdır. Bazik sıvılarla arındırma snrası tiydiglikl ve tuz luşur. Bunlar tksisitesi çk düşük kimyasallardır.

8 Aztlu Hardal Gazının Dekntaminasynu (Arındırma) Kükürtlü hardal gazının arındırılması işlemi aynen uygulanabilir.

9 Levisit Dekntaminasynu (Arındırma) Su ile dekntaminasyn (arındırma): Levisit 1 su ile etkileştiğinde 2-klrvinil arsnik asit luşarak yapı bzulur, Levisit 2 su ile etkileştiği zaman ise Bis (2-klrvinil) ksiarsin luşarak yapılar bzulur, unutmamak gerekir ki arsenik her zaman tksiktir. Bazik (ph sı yüksek) sıvılarla dekntaminasyn(arındırma): ph sı yüksek bazik sıvılarla levisitlere müdahale edildiğinde levisitlerin yapısı aynı şekilde bzulur fakat yapıda bulunan Arsenik kimyasal maddesinin yüksek tksisitesi devam eder, bu yüzden arındırma atığının da dikkatli bir şekilde tplanması gerekir. Yüzey ve Alan Dekntaminasynu (Arındırma) Yüzey arındırması için çk çeşitli arındırma sıvıları bulunmaktadır. Alan ve yüzey lduğu için asidik sıvılarda bu amaçla kullanılabilir. Çamaşır suyu, hipklrit, alkaliler veya DS2 arındırma slüsynu kullanılarak arındırma gerçekleştirilir. Kapalı alanların arındırılması için buhar ve amnyak ta kullanılabilir. KİMYASAL SAVAŞ AJANI YARALILARINA UYGULANACAK İLKYARDIM VE TEDAVİ PROSEDÜRLERİ 1.Yaralı dğrudan, hiçbir dekntaminasyn işlemi yapılmaksızın hastaneye getirilmez. Dekntaminasyn yapılmaz ise; a) Hayatının kurtarılması şansı, kntaminasynun devamı nedeniyle ylda yitirilebilir. b) Hastane persneli de kntamine lur. 2. KBRN kruması sağlayan elbise, maske ve kalın kauçuk eldiven ile hastaya müdahale edilir. 3. Ağızdan ağıza resüsitasyn yapılmaz. 4. Hastanın salya, gastrik içerik vb. materyaline dğrudan temas edilmez. 5. KBRN saldırılarında yaralıya yapılacak ilk işlem elbiselerinin çıkarılmasıdır. 6. Dekntaminasyn işlemi saçların ve cildin dekntaminasynu ile tamamlanır. a) Sinir gazı, bğucu gazlar ve siyanür buharları ile temas eden yaralılarda rtamdan uzaklaştırma ve giysilerin çıkarılması ile %80 ranında dekntaminasyn sağlandığı varsayılabilir. b) Kimyasal ajana sıvı frmda temas söz knusu ise ya da ajanın cinsi ve frmundan emin lunamıyrsa tam dekntaminasyn zrunludur. c) Dekntaminasyn için bütünlüğü bzulmamış cilde %0.5 lik sdyum hipklrid (10 kez sulandırılmış çamaşır suyu) ya da sıvı sabun kullanılabilir.

10

11 KİMYASAL SAVAŞ ACİLLERİNDE ACİL DEPARTMAN PROSEDÜRLERİ HAZIRLIKLAR Dikkat: Prblem ilk karşılaşıldığında başlar!!! 1. Hangi kimyasal ajan lduğunu saptamaya çalışın. 2. Kişisel krunma ekipmanları var mı? 3. Kimyasal bulaşma kesin mi, yksa kuvvetle muhtemel mi?evet ise kendi kişisel krunma ekipmanını giy; 4. Kntamine labilecek tüm bölgeleri temizleyip güvence altına al. 5. Hastane girişleri ve çevresini güvence altına alın. HASTA GELDİĞİNDE NOT: Önceden haber verilmeden kntamine bir hasta acil servise gelmiş labilir. 6. Kimyasal bulaşma tehlikesi mevcut mudur? Bilinen kimyasal sızıntı veya tksik ajana maruz kalma bahis knusu mudur? Kazazedenin cildi ve elbiselerinde sıvı ve damlalar var mı? Kazazede ve getiren diğer persneldeki semptmlar nelerdir? EVET : Bir snraki basamağa geçin HAYIR: Kazazedeye rutin işlemleri tatbik edin. 7. Hazırlıklar tamamlanıncaya kadar hastayı dışarıda tutun, kişisel krunma ekipmanı giyin. 8. Eğer hasta çk kntamine lmuşsa (cilt üzerinde sıvı, deteksiynla pzitif veya herhangi bir kntaminasyn şüphesi varsa) binaya girmeden önce hastanın kıyafetlerini çıkartıp hastayı dekntamine edin.

12 İLK TEDAVİ VE KİMYASAL AJANIN BELİRLENMESİ 1. Hava ylu tıkalıysa açın ve açıklığını devam ettirin 2. Slunum yksa yardımcı slunumla destekleyin 3. Kanama varsa kanamayı kntrl altına alın. 4. Klinesteraz zehirlenmesi semptmları var mı? Pupil küçülmesi (Tplu iğne başı kadar) Slunum güçlüğü (Hırıltılı ve zrlu slunum) Lkal veya genel terleme Kaslarda fasikülasynlar, kasılmalar Aşırı salgı (gözyaşı, tükürük, burun ve brnş salgıları)bulantı, Kusma Kma EVET : SİNİR GAZI PROTOKOLÜ ne geçiniz. 5. Klr zehirlenmesi hikayesi var mı? EVET : KLOR PROTOKOLÜ ne geçiniz. 6. Kimyasal ajan teması ardından birkaç dakika içinde başlayan yanık bulguları var mı? EVET : 7 ye geçiniz. HAYIR : 8 e geçiniz. 7. Termal yanıklar mevcut mu? EVET : 9 a geçiniz. HAYIR : LEVİSİT PROTOKOLÜ NE GEÇİNİZ.

13 8. Maruz kalıştan 2-12 saat snra başlayan yanıklar veya gözlerde tahriş bulgu ve semptmları mevcut mu? EVET : HARDAL GAZI PROTOKOLÜ ne geçiniz. HAYIR : 9 a geçiniz. 9. Fsgen zehirlenmesi ihtimali var mı? EVET Fsgen ajanına maruziyetin bilinmesi (Akciğer ödemi) Sıcak klrlu hidrkarbnlara maruziyetin bilinmesi Maruz kalıştan birkaç saat snra slunum rahatsızlıklarının başlaması : FOSGEN PROTOKOLÜ ne geçiniz. 10. Olası diğer kimyasal ajanlara maruziyet lup lmayacağını kntrl edin; SİNİR AJANI PROTOKOLÜ: Bilinen kimyasal bulaşmalar Kafa travması bulunmaksızın şuur düzeyinde azalma Giysilerde veya nefeste kku Spesifik semptm veya belirtiler. Sindirim sistemi kanalı ile tksikasyn durumunda, özellikle ilk bir saat içinde gastrik lavaj uygulanmalıdır. Aktif karbn (240 ml su içinde 30 gr) erişkin için gr, yaş için gr ve <1 yaş için 1gr/kg lacak şekilde ral verilir. Beraberinde inhalasyn maruziyet prtklü uygulanır: 1.Şiddetli slunum distresi var mı? Göz yaşarması ile birlikte görme bulanıklığı Frntal bölgede göz diplerinde ağrı Göğüste bası hissi (sıkışma), öksürük Burun akması EVET : Oksijen verin gerekirse entübe edin ve ventilasyn yapın. (asiste) Damar ylu açın EKG mniterizasynu yapın, nabız ve tansiynu kntrl altına alın Antidtal tedavi başlayın

14 Atrpin+Oksim Otenjektörü: 2 mg atrpin ve 220 mg. Obidksim içerir. Atrpin: Muskarinik semptmları (miyzis, rinre, lakrimasyn, ağız ve brnş sekresyn artışı, terleme, bulantı, bradikardi gibi) düzeltir ama niktinik semptmlara (kaslarda fasikülasynlar, paralizi) etkisizdir. Yükleme dzu İdame dzu Oksim Uygulaması Yetişkin 1,5-3 mg IV (3-5 dakikada bir yinelenir) 2-5 mg/saat IV ya da 0,02-0,08 mg/kg/saat infüzynla Çcuk 0,05 mg/kg IV (3-5 dakikada bir yinelenir) 0,02-0,05 mg/kg (10-15 dakikalık aralarla) ya da 0,02-0,08 mg/kg/saat infüzynla Pralidksim: Etkisini, asetilklinesteraz enzimini yeniden etkinleştirerek gösterir. Yetişkin Çcuk Yükleme dzu İdame dzu 1-2 g, 100 ml % 0,9 luk sdyum klrür içinde dakikada IV infüzyn ya da 30 mg/kg IV blus Kas zayıflığı ve fasikülasynlar sürüyrsa yükleme dzu 1 saat snra ve her 3-8 saatte bir yinelenir ya da 500 mg/saat (8 mg/kg/saat, en çk 12 g/gün) % 0,9 luk sdyum klrür içinde IV infüzynla verilir mg/kg (en çk 1 g) 100 ml % 0,9 luk sdyum klrür çözeltisi içinde dakikada IV infüzyn Kas zayıflığı ve fasikülasynlar sürüyrsa yükleme dzu 1 saat snra ve her 3-8 saatte bir yinelenir ya da mg/kg/saat % 0,9 luk sdyum klrür içinde IV infüzynla verilir.

15 Obidksim: 250 mg İ.M. ya da I.V. gerekirse dz her iki saatte bir tekrarlanabilir veya 35 mg/saat şeklinde infüzyn larak verilebilir. 2. Semptmlar düzeldi mi? EVET : Madde 4 e geçiniz. (Ağız kuruluğu gelişmesi, pupiller nrmal, akciğerde dinleme ile ral duyulmuyr) 3. Knvülziynlar HAYIR :Damar ylunu açık tutun dakika aralar ile ATROPİN ve OKSİM tedavisine devam edin. HAYIR: Madde 4 e geçiniz. EVET : IV yldan yavaşça DIAZEPAM 5 10 mg verin, gerekirse dakika aralarla tekrarlayın (Çcuk dzu: 0,2 0,5 gr/kg) ya da LORAZEPAM (erişkin: 2 4 mg; çcuk: 0,05 0,1 mg/kg) verilebilir. Verilen dzlar erişkinde 30 mg, çcukta 10 mg ı geçecek lursa FENOBARBİTAL ya da PROPOFOL e geçilmesi değerlendirilmelidir. Hastalar, hiptansiyn, ritim bzukluğu, slunum depresynu yönünden takip edilmelidir. Hiptansiyna karşı ml/kg iztnik serum fizyljik infüzynu yapılır. Hiptansiyn düzelmezse 5 20 mcg/kg/dak dpamin ya da nrepinefrin (erişkin: 0,5 1 mcg/dak; çcuk: 0,1mcg/kg/dak) verilir. 4. Her 1-3 dakikada hastayı tekrar değerlendirin. BELİRTİLER KÖTÜLEŞİRSE; madde 1 den itibaren uygulamaları tekrar edin. Nt: Hastane eczanesini pralidksim/bidksim ve atrpin gerekebileceği hususunda ikaz edin. FOSGEN PROTOKOLÜ 1. PA akciğer grafisine ve kan gazlarına bak, hastanın sıvı almasını kısıtla Snuçlar FOSGEN ZEHİRLENMESİ ile bağlantılı (akciğer ödemi) ise, 4 e geçiniz. 2. Slunum güçlüğü var mı? EVET : OKSİJEN ver gerekirse ventilatöre bağla ve PEEP mdunda slunum yaptır. 3. En az 6 saat yakın gözlem altında tutun Eğer şiddetli slunum güçlüğü gelişirse 4. Maddeyi uygula. Eğer birkaç saat snra rta derecede slunum güçlüğü gelişirse 1 e dön. 4. Şiddetli slunum güçlüğü gelişirse veya göğüs röntgeni veya kan gazları fsgen zehirlenmesi ile uyumlu ise (akciğer ödemi bulguları) Hastayı Hastaneye yatırın, en az saat takip edin Pzitif expiratrie end Pressure (PEEP) mdunda basınçlı ksijen ver. Kan gazlarına bakın Brnkspazm için Beta2 blker inhalasynu uygula Oral ya da paranteral sterid ver Mayi alımını kısıtlayın PA akciğer grafisi çekin Seknder enfeksiyn yönünden takip et, gerekirse antibiytik (klaritrmisin vb makrlid ya da siprflksasin vb kinln) ver.

16 Nt: Pulmner Ödem için uygulanabilecek örnek prtkl: -İbuprfen: 8 12 saatte bir 800 mg, -Metilprednisln: 1 gr IV, -Terbutalin: Aersl ya da subkutanöz, -N-Asetilsistein: %20 lik slüsyndan 10 ml aersl larak, -Aminfilin: 5mg/kg yükleme, ardından her 8 12 saatte bir 1 mg/kg. KLOR PROTOKOLÜ 1. Slunum güçlüğü var mı? EVET : Hastaneye yatırın Sdyum bikarbnat nebulizasynu yapın Brnkdilatatör (beta2 blkör) verin Maske ile ksijen verin PA akciğer grafisini inceleyin. 2. Diğer prblemleri tedavi edin ve yeniden değerlendirin. (Fsgeni dikkate alın) 3. Slunum sisteminde prblem var mı? EVET : 5 nci maddeye geçiniz. 4. Fsgen zehirlenmesi lası ise FOSGEN PROTOKOLÜNE geçin. 5. Destek tedavisi uygulayın; diğer srunları tedavi edin. HARDAL GAZI PROTOKOLÜ Sindirim sistemi kanalı ile tksikasyn durumunda, özellikle ilk bir saat içinde gastrik lavaj uygulanmalıdır. Aktif karbn (240 ml su içinde 30 gr) erişkin için gr, yaş için gr ve <1 yaş için 1gr/kg lacak şekilde ral verilir. Hücresel düzeyde etkilenmeye yönelik bir antidtu yktur. Sdyum tiysülfat, deksametazn ve prmetazin sistemik hasarı azaltmak için kullanılabilir. Slunum maruziyetinde 1.Hava ylunu açın, ksijen verin 2. %2.5 lik Sdyum tiysülfat slüsynu nebülizasynu ile hücre içine girmemiş ajan nötralize edilebilir. 3. Brnkspazm varsa beta agnist inhalasynu uygula. 4. Sdyum tiysülfat, deksametazn ve prmetazin sistemik hasarı azaltmak için kullanılabilir. Göz kntaminasynunda %2.5 lik Sdyum tiysülfat slüsynu ile irrigasyn yap. Cilt kntaminasynu 1. Hızlı dekntaminasyn (10 kez sulandırılmış çamaşır suyu) 2. Yanık tedavisi uygulayın Yanma ve batmaları önlemek için kalamin veya diğer lsyn veya kremler (%0.25 mentl ve kafur, kalamin) uygulanır. Küçük yanıklar (1-2 cm) önemli bir tedavi gerektirmeyebilir, daha büyük lanlar dikkatlice açılır ve günde 3-4 defa serum fizyljik veya diğer bir steril slüsyn veya su ve sabunla yıkanır ve tpikal bir antibiytikle 1-2 mm kalınlığında lacak şekilde kapatılır. Antibiytikli pmadlar yksa steril vazelinle kapatılır.

17 Özellikle yanık bölgelerin manüplasynu ve irrigasynundan önce sistemik analjezikler kullanılabilir. Gerekirse trimeprazin gibi antipiruritikler kullanılabilir. Sıvı elektrlit dengesi takibi sn derece önemlidir 3. Ağır lgularda mg/gün ral prednisln verilir. 4. Diğer semptmları uygun şekilde tedavi edin. Gerektiğinde antibiytikli göz merhemleri, göz analjezikleri kullanın. Steriliteye dikkat edin. Gerekiyrsa mrfin yapın. (genel acil terapide gerekmez; yatan hasta tedavisinde uygun labilir.) LEVİSİT PROTOKOLÜ 1. Etkilenme alanının büyüklüğünü saptayın. 2. Etkilenmiş lan cildi British Anti Lewisite (BAL) merhemi ile tedavi edin. (Mevcutsa) 3. Etkilenmiş lan gözleri BAL ftalmik merhem ile tedavi edin. (Mevcutsa) 4. Pulmner ve sistemik etkileri tedavi edin. Dimerkaprl, çelatör bir ajan lup levisitin inhibe ettiği enzimleri reaktive eder. % 10 luk yağlı çözelti halinde ilk 2 gün 4 saatte bir 2-4 mg/kg dzda I.M. uygulanır. Ancak Dimercaprl parenteral uygulandığında çk şiddetli yan etkiler luşturmaktadır (Hipertansiyn, taşikardi, bulantı, kusma, baş ağrısı, göğüste sıkışma hissi, knjunktivit, lakrimasyn, rinre, aşırı terleme ve anksiyete). Bu nedenle sistemik kullanıma uygun yeni çelatör ajanlar geliştirilmiştir: DMSA (mes-dimercaptsuccinic acid), DMPS (2,3-dimercapt-1-prpanesulfnic acid) ve DMPA (N-(2,3- dimercaptprpyl)-phthalamidic acid). Hidrasyn: I.V. sıvı verilir. Hemliz: Böbrek fnksiynlarını krumak ve eliminasynu hızlandırmak için hemdiyalizle birlikte kan transfüzynu gerekebilir. Gerekiyrsa mrfin yapın. 5.Şiddetli zehirlenme var mı? EVET : BAL enjeksiynu aralığını 2 saatte bire indirin. Nt: Serum elektrlit ve 24 saatlik idrarda arsenik (<50 mcg/l) düzeyleri takip edilmelidir.

18 BİYOLOJİK SAVAŞ AJANLARINA MARUZ KALANLARDA UYGULANACAK İLKYARDIM VE TEDAVİ PROSEDÜRLERİ 1. Temaslı dğrudan, hiçbir dekntaminasyn işlemi yapılmaksızın hastaneye getirilmez. a) Hayatının kurtarılması şansı, kntaminasynun devamı nedeniyle ylda yitirilebilir. b) Hastane persneli de kntamine lur. 2. Biyljik ajanlara karşı kruma sağlayan elbise (C-sınıfı), maske (FFP3 veya N95 ventilli maske) ve çift eldiven ile hastaya müdahale edilir. 3. Ağızdan ağıza resüssitasyn yapılmaz. 4. Hastanın saç, salya, göz ve burun veya gastrik içerik vb. materyaline dğrudan temas edilmez (KKE (Kişisel kruyucu ekipman) kullan!). 5. KBRN saldırılarında yaralıya yapılacak ilk işlem elbiselerinin çıkarılmasıdır. 6. Biyljik Silah larak kullanılması durumunda; A. Havadan kitlesel uygulamaya hedef lmuş temaslılarda: A.1. Cilt dekntaminasynu gerekli DEĞİLDİR. Ancak dar alanda çk yğun temas durumunda A.2. Giysileri plastik pşete knulup kapatın. A.3. Kendisi en yakın yerde yalnızca su ve sabun kullanarak duş aldırın. A.4. Penisilin/ Siprflksasin/ Dksisiklin ile 60 günlük antibiytik prfilaksisi verin. B. Biyljik ajanla direkt ve yğun temas durumunda önlemler: (Şüpheli psta materyali gibi direkt ve yğun temas durumunda). B.1. Dekntaminasyn için bütünlüğü bzulmamış cilde %0.5 lik (10 kez sulandırılmış çamaşır suyu) arındırılmalı ve bl suyla durulanmalıdır.

19 B.2. Gözler su/serum fizyljikle yıkanmalı ve prfilaktik antibiytik başlanmalıdır. B.3. Hasarlı deri ve mukzlarda G,V ve H grubu Kimyasal ajanlar, Biyljik ve radyaktif maddelere karşı etkili plivalan dekntaminasyn ajanları kullanılmalıdır. Bu ajanlar köpük yapısında veya tampn şeklinde en az 10 dakika süreyle uygulanmalı (Gözlere temas etmemeli!) ve su ile yıkanarak yüzeyden alınmadır. B.4. Ambulans ve sedye gibi yüzeylerde ise (dayanıklı yüzeyler için) %5 sdyum hipklrid (Sulandırılmamış) kullanılmalıdır. Sdyum hipklridin metal yüzeylerdeki krezyn etkisi nedeniyle KBR maddelere karşı etkili köpük yapısında veya sisleme tarzında kullanılabilen dekntaminasyn slüsynları tercih edilmelidir. B.5. Acil servis, hasta daları vb. yapıların dekntaminasynunda %0.5-5 lik (Sulandırılmamış) sdyum hipklrid kullanılabilir. Ancak krezyn ve diğer lumsuz etkileri nedeniyle plivalan dekntaminasyn ajanları tercih edilebilir.dekntaminasyn süresi en az 10 dakika lmalıdır. İLK TEDAVİ VE BİYOLOJİK AJANIN BELİRLENMESİ

20 1. Hava ylu tıkalıysa açın ve açıklığını devam ettirin. 2. Slunum yksa yardımcı slunumla destekleyin. 3. Kanama varsa kanamayı kntrl altına alın. 4. Temastan 5-60 dakika içerisinde aşağıdaki semptmları var mı? Baş dönmesi Slunum güçlüğü (Hırıltılı ve zrlu slunum) Görme Bzukluğu Kaslarda fasikülasynlar, kasılmalar Uyuşukluk Kma EVET: SAKSİTOKSİN MARUZİYET PROTOKOLÜ ne geçiniz. 5. Temastan 2-12 saat içerisinde aşağıdaki semptmları var mı? Ani başlayan ateş, Baş ağrısı, Yaygın kas ağrıları Kuru Öksürük Bulantı-kusma İshal EVET: Stafikkkal Enteretksin B PROTOKOLÜ ne geçiniz. 1. Ajan teması ardından birkaç dakika içinde başlayan yanık bulguları ve 2-4 saat içerisinde gelişen Slunum sistemi belirtileri (öksürük, göğüs ağrısı ve hemptizi var mı? EVET: T-2 Miktksin PROTOKOLÜ ne geçiniz.

21 2. Maruz kalıştan saatler-günler içinde başlayan Nörljik belirti ve bulgular Bilinç kaybı lmaksızın, Ani başlangıçlı, ateşsiz, simetrik ve diplpi, pitz, bulanık görme, midriyasis, ftfbi, fasiyal paralizi, disfni, disfaji ve disartri ile seyirli desendan flask paralizi. EVET: Btulinum Tksin PROTOKOLÜ ne geçiniz. HAYIR : 8 a geçiniz. 8.Maruz kalıştan saatler-günler içinde Ateş, Güçsüzlük ve kas ağrıları, Öksürük, Böbrek yetmezliği, hemliz, Akciğer ödemi ve ARDS Knvülsiyn gelişimi? EVET: RİSİN TOKSİN PROTOKOLÜ ne geçiniz. 9. Olası diğer biyljik ajanlara maruziyet lup lmayacağını kntrl edin; Kafa travması bulunmaksızın şuur düzeyinde azalma Spesifik semptm veya belirtilerin varlığı. A. Akciğer tutulumu ön planda lan lgulara yaklaşım, ayırıcı tanı, alınacak örnekler ve kemprflaksi yaklaşımı. B. Kanama eğilimi gösteren lgulara yaklaşım, ayırıcı tanı ve örnek alınması, tedavi yaklaşımı.

22 SAKSİTOKSİN MARUZİYET PROTOKOLÜ Sindirim sistemi kanalı ile tksikasyn durumunda, kusma indüklenir veya özellikle ilk bir saat içinde gastrik lavaj uygulanmalıdır. Aktif karbn (240 ml su içinde 30 gr) erişkin için gr, yaş için gr ve <1 yaş için 1gr/kg lacak şekilde ral verilir. Baş ağrısı, Taşikardi, hipersalivasyn Ekstremitelerde parestezi, paralizi, Mtr aktivitede azalma, Knuşma ve anlama güçlüğü, Ataksi, kranial sinir disfnksiynu var mı? EVET: Destek tedavi: ksijenizasynunun ve re-hidrasynunun sağla. IV sdyum bikarbnat uygula. Akciğer ödeminin geliştiği vakalarda pzitif basınçlı ventilasyn desteği sağla. Diüretik tedavisi uygula.

23 Stafikkkal Enteretksin B PROTOKOLÜ Sindirim sistemi kanalı ile tksikasyn durumunda, özellikle ilk bir saat içinde gastrik lavaj uygulanmalıdır. Aktif karbn (240 ml su içinde 30 gr) erişkin için gr, yaş için gr ve <1 yaş için 1gr/kg lacak şekilde ral verilir. Beraberinde inhalasyn maruziyet prtklü uygulanır: 1. Klinik tabl alınan tksinin miktarına ve temas yluna bağlıdır. GIS semptmlarla birlikte slunum ylu belirtileri görülmesi: Ani başlayan ateş, titreme, baş ağrısı, Myalji, kuru öksürük, Bulantı-kusma ve ishal Dispne, rtpne ve retrsternal ağrı var mı? EVET: Destek tedavi: ksijenizasynunun ve re-hidrasynunun sağla. Ateşe yönelik larak antipretik ve öksürük için antitussif kullan. Akciğer ödeminin geliştiği vakalarda pzitif basınçlı ventilasyn desteği, diüretik tedavisi ve vaspresör ajan kullan. Ağır lgularda mekanik ventilasyn ve sıvı-elektrlit dengesinin sağlanması.

24 BOTİLİNUM TOKSİNİ PROTOKOLÜ Sindirim sistemi kanalı ile tksikasyn durumunda, özellikle ilk bir saat içinde gastrik lavaj uygulanmalıdır. Aktif karbn (240 ml su içinde 30 gr) erişkin için gr, yaş için gr ve <1 yaş için 1gr/kg lacak şekilde ral verilir. Biyljik savaş ajanı larak aersl ylla kullanılma ptansiyeli vardır. 1.Flaks paralizi var mı? Simetrik; hiptni ve byun ve kllarda güşsüzlük ile başlayarak slunum kasları ve ekstremiteleri tutan desendan iskelet kas paralizisi 2. Otnm sinir sistemi belirtileri var mı? Pstural hiptansiyn, Ağız kuruluğu, Kardiyvasküler, intestinal (ileus)ve üriner tnmik disfnksiyn. EVET: Oksijen verin gerekirse entübe edin ve ventilasyn yapın (asiste) Slunum yetmezliği gelişirse uzun süreli mekanik ventilasyn. Damar ylu açın

25 EKG mniterizasynu yapın, nabız ve tansiynu kntrl altına alın Klinik tanı knulur knmaz hızla Trivalan (A, B, E) antitksin uygulayın. RİSİN TOKSİNİ PROTOKOLÜ Tksinin temas yluna ve dzuna bağlı larak değişir. Risin büyük bir mlekül lduğu için deriden absrbe lamaz. Bu nedenle deri teması önemli değildir. Oral larak alındığında; Ani başlayan bulantı-kusma, abdminal kramp, Gastrik irrritasyn belirtileri, Şiddetli diyare ve bazen kanlı ishal, 3. günden snra dlaşım yetmezliği, Serum kreatinin düzeylerinde artış ve karaciğerde nekrz, Böbrek yetmezliği, Knvulsiyn ve şk tablsu var mı? Aersl ylla temas; 4-8 saat içinde ateş, göğüste sıkışma, dispne, kuru öksürük,

26 Bulantı-kusma ve artralji İlerleyen şiddetli akciğer hasarını takiben, Knvulsiyn, SSS işlevlerinde azalma var mı?. EVET: İnhalasyn şeklinde alımda pulmner yetmezlik ön planda lduğu için slunum ve dlaşım desteği sağla. Oksijen verin gerekirse entübe edin ve ventilasyn yapın (asiste) Slunum yetmezliği gelişirse uzun süreli mekanik ventilasyn (2-7 ay süreyle) Damar ylu açın EKG mniterizasynu yapın, nabız ve tansiynu kntrl altına alın Gastrintestinal yldan alındıysa, yğun gastrik lavaj ve magnezyum sitratla (katartik larak) tksini gastrintestinal sistemden uzaklaştır. Risin büyük mlekül yapısı nedeniyle aktif kömüre fazla bağlanmadığından kömür kullanımının faydası sınırlıdır. Akciğer Tutulumu Ön Planda Olan Olgulara Yaklaşım, Ayırıcı Tanı, Alınacak Örnekler Ve Kemprflaksi Yaklaşımı A. AKCİĞER ŞARBONU PROTOKOLÜ A1. Klinik Belirti ve bulgular: A1.1 İlk evre (1-4 gün) Halsizlik, Kas ağrıları Göğüste bası hissi (sıkışma), Kuru öksürük ve ateş EVET :

27 Akciğer grafisi çekin, Tam kan incelemesi için örnek alın, Oksijen verin gerekirse entübe edin ve ventilasyn yapın. Damar ylu açın EKG mniterizasynu yapın, nabız ve tansiynu kntrl altına alın Antibiytik tedavisi başlayın A1. 2. Şiddetli Slunum Sıkıntısı var mı? (İkinci evre: Hızlı ilerleme (24 saat) Terleme, ateş, Akut dispne, Siyanz, stridr, Oskültasynda krepitan raller ve plevral epanşmana ait bulgular Mediastinal genişleme, plevral effüzyn ve nadiren pnömni Mediastinal hemraji, Meningismus, septik şk ve kma EVET: Yğun Bakıma alın. (Akciğer şarbnu insandan insana bulaşmadığı için hastaların izlasynu gerekli değildir. Standart enfeksiyn kntrl önlemleri yeterlidir). Oksijen verin gerekirse entübe edin ve ventilasyn yapın. EKG mniterizasynu yapın, nabız ve tansiynu kntrl altına alın Yüksek dz IV penisilin veya semisentetik penisilin verin, Sepsis ile mücadele edin.

28 A2. Otpsi: BSl-3 izlasyn rtamında yapılmalıdır. Hemrajik mediastinit, Diffüz hemrajik lenfadenit, Mediastinumda ödem, leptmeningeal ödem ve hemraji, Pulmner ödem, plevral effüzyn ve hemrajik menenjit A3. Krunma: Şarbnun biyljik silah larak kullanılması durumunda temaslılara kemprflaksi ve aşı uygulanmalıdır. İnhalasyn ylu ile temas kuşkusu lanlara uygulanması önerilen kemprfilaksi ekte de verilmiştir. B. Veba (Yersinia pestis) PROTOKOLÜ Etkenin knağa giriş yluna göre bubnik veba, veba sepsisi ve akciğer (pnömnik) veba lmak üzere üç ana tabl gelişir. Biyljik savaş ajanı larak aersl frmda kullanıldığında akciğer vebası şeklinde karşımıza çıkar. B1. Klinik belirti ve bulgular: İnkübasyn süresi: 1-6 gün B1.1 Pnömnik (akciğer) Veba Ani başlayan şiddetli baş ağrısı, halsizlik, yüksek ateş, Bulantı-kusma, abdminal ağrı, diyare, Göğüs ağrısı, lber pnömni ve hemptizi. Akciğer Grafisi: bilateral alvelar infiltrasyn, multilber knslidasyn, kavite veya brnkpnömni. Septik şkla birlikte hızla slunum yetmezliğinin gelişmesi. EVET: Akciğer vebası: negatif basınçlı dada izlasyn (mümkünse) Oksijen verin gerekirse entübe edin ve ventilasyn yapın.

29 EKG mniterizasynu yapın, nabız ve tansiynu kntrl altına alın Antibiytik başlayın *Eğer tedavi uygulanmazsa mrtalitesi yüksek lduğu için, şüpheli temas durumunda veya şüpheli vakalarda hemen tedaviye başlanmalıdır+ (İlk seçenek larak gentamisin veya streptmisin ve alternatif larak Siprflksasin) Menenjit gelişen lgularda klramfenikl kullanılmalı. Sepsis ile mücadele edin. B.1.2 Septisemik Veba Septik şk, vaskülitle birlikte DIC, meningkksemiyi taklit eden siyantik peteşi, purpura ve geniş ekimzlar, Küçük arterlede trmbza bağlı vücudun uç bölgelerinde gangren, Multi-rgan yetmezliği var mı? EVET: Negatif basınçlı dada izlasyn (mümkünse) Oksijen verin gerekirse entübe edin ve ventilasyn yapın. EKG mniterizasynu yapın, nabız ve tansiynu kntrl altına alın Antibiytik başlayın *Eğer tedavi uygulanmazsa mrtalitesi yüksek lduğu için, şüpheli temas durumunda veya şüpheli vakalarda hemen tedaviye başlanmalıdır+ (İlk seçenek larak gentamisin veya streptmisin ve alternatif larak Siprflksasin) Sepsis ile mücadele edin.

30 B.1.3 Bubnik Veba Ateş ( C), titreme, baş ağrısı, güçsüzlük ve bub. Sıcak, eritematöz, ve yapışkan deriyle çevrili etrafında ödemli bub varlığı?. EVET: Standart nefeksiyn kntrl önlemleri ancak mümkünse negatif basınçlı dada izlasyn EKG mniterizasynu yapın, ateş, nabız ve tansiynu kntrl altına alın Antibiytik başlayın *Eğer tedavi uygulanmazsa mrtalitesi yüksek lduğu için, şüpheli temas durumunda veya şüpheli vakalarda hemen tedaviye başlanmalıdır+ (İlk seçenek larak gentamisin veya streptmisin ve alternatif larak Siprflksasin) Sepsis ile mücadele edin. B2. Otpsi: BSl-3 izlasyn rtamında yapılmalıdır. B3. Krunma: Y.pestis in biyljik savaş ajanı larak kullanılması durumunda temaslılara kemprflaksi uygulanmalıdır. Akciğer vebalı lgu ile ev, hastane veya diğer kapalı alanlarda yakın temas edenlerde (<2 mt) dksisiklin ve siprflksasin ile 7 gün süreyle kemprflaksi uygulayın. Dksisiklin, siprflksasin > TMP-SMZ ve klramfenikl kullanılabilir. Temaslıları ateş, öksürük, slunum sıkıntısı yönünden de gözlem altında tutun. Prfilaksi sırasında ateş ve öksürük gelişen kişilerde parenteral tedaviye geçin. B4. İzlasyn ve karantina: Akciğer vebalı lgulardan insandan insana bulaşın önlenmesi için antibiytik tedavisi başlandıktan 4. güne kadar standart izlasyn önlemleri uygulayın.

31 Diğer klinik frmlar için, antimikrbiyal tedavinin 48. saatine kadar hastalar izle edin. Slunum ylu ile bulaş ihtimali lduğu için slunum ylu izlasyn kurallarının ve standart (eldiven, önlük, maske, göz kruyucu gözlük gibi) izlasyn yöntemlerinin de uygulayın. Hasta kişilerle yakın temasta bulunan ve antimikrbiyal prfilaksi başlanan kişilerin 48 saat süre ile cerrahi maske takmaları sağlayın. Hastanın enfekte materyalleri ve çıkartılarıyla kntamine lmuş malzemelere hızla dezenfeksiyn-sterilizasyn işlemi uygulayın. C. TULAREMİ (Francisella tularensis) F. tularensis, biyljik silah larak aersl frmda rtama verilebileceği gibi, gıda veya küçük su kaynaklarına yönelik sabtaj amacı ile de kullanılabilir. Ayrıca, enfekte vektörler aracılığı ile hem insan hem de hayvanlara karşı kullanılabilir. C1. Klinik belirti ve bulgular: İnkübasyn süresi: 1-21 (rtalama 3-5) gün C1.1 Respiratuvar tularemi Akut influenza benzeri semptmlarla başlayan, Yüksek ateş, kuru öksürük ve dispne ile ilerleyen Kanlı balgam, slunum yetmezliği ve tedavi edilmezse ölümle snuçlanabilen Şiddetli pnömni Akciğer Grafisi: peribrnşiyal infiltratlar, brnkpnömni, plevral effüzyn ve hiler lenfadenpati Hematjen Yayılıma bağlı Sepsis, DIC, hemraji, ARDS, menenjit, kma? EVET: Hastalar için izlasyn gerekli değildir. ( Tularemi insandan insana bulaşmaz )

32 Oksijen verin, gerekirse entübe edin ve ventilasyn yapın. EKG mniterizasynu yapın, ateş, nabız ve tansiynu kntrl altına alın. Slunum sistemi için radyljik takip uygulayın. Antibiytik başlayın. *Eğer tedavi uygulanmazsa mrtalitesi yüksek lduğu için, şüpheli temas durumunda veya şüpheli vakalarda hemen tedaviye başlanmalıdır+ (İlk seçenek larak Aminglikzid -gentamisin veya streptmisin ve alternatif larak Siprflksasin IV) Şiddetli lgularda kmbinasyn tedavisi (örneğin amingikzid ve flurkinln) Menenjit gelişen lgularda klramfenikl kullanılmalı. Sepsis ile mücadele edin. C2. Otpsi: BSl-3 izlasyn rtamında yapılmalıdır. C3. Krunma: Etkenle temas edenlere 24 saat içinde kemprflaksi başlayın (14 gün süreyle dksisiklin veya siprflksasin) Labratuvar kazası snucu temas varsa, streptmisin veya siprflksasin verilebilir (ilk 24 saat içinde başlanmalı). Aşılamadan snra kruyucu etkinlik yaklaşık 2 hafta snra rtaya çıkması nedeniyle Temas snrası Aşılama ÖNERİLMEMEKTEDİR!!! Aşı; sadece rutin çalışan labratuvar persneline ve yüksek risk grubundakilere önerilmekte.

33 C4. İzlasyn ve karantina: Gerekli değil. Sadece standart enfeksiyn kntrl önlemlerinin uygulayın. Hastalık deri lezynuna direkt temasla bulaşabileceği için standart krunma önlemlerine ek larak rutin temas krunma önlemleri alın. Ancak, çk az sayıda mikrrganizma ile hastalık bulaşabileceği için labratuvarın uyarılması ve önlemler alınarak çalışılması gerekir Ortam temizliğinde ve arındırılmasında,%5 Sdyum hipklrid kullanın.

34 EKLER: Tabl 1. Akciğer tutulumuyla karakterize kategri A Biyljik savaş ajanlarının ayırıcı tanısı Semptmlar Veba Tularemi Şarbn Bğaz ağrısı ± ± Dispne + ± + Hemptizi Göğüs ağrısı ++ ± +++ Abdminal ağrı + ± Bulantı/kusma + ± Diyare + ± Bulgular: Rölatif bradikardi Şk + ± + Labratuar bulguları: Balgam Kanlı (Ahududu şurubu görünümünde balgam) Kanlı Kanlı Gram byama balgam Gram-negatif kkbasil (biplar byanma) Gram negatif kkbasil (biplar byanmaz!) Gram pzitif basil Kan kültürü + + Akciğer grafisi: İnfiltratlar Bilateral segmente/ lber (± knslidasyn infiltratlar) Bilateral/segmente/ lber (knslidasyn görülmez) Genellikle nrmal (varsa, fkal infiltratlar)

35 Plevral efüzyn + (Bilateral kanlı) + (Bilateral kanlı) BHA + Labratuvar Beyaz Küre: sla kayma + CPK PO 4 BHA; Bilateral hiler adenpati, CPK; Kreatin fsfkinaz, PO 4; Fsfat

36 Tabl 2. Labratuvar örnekleri. Ajan Yüz veya burun sürüntüsü* Kan Kültürü Yayma Akut ve nekahat serumları Dışkı İdrar Diğer Şarbn + + Plevral sıvı ve BOS, mediastinal lenf ndu, dalak + - Deri aspiratı lezyn Brusellz Kemik iliği ve BOS kültürleri; dkular eksüdalar Klera Veba + + Balgam Bub aspiratı, BOS, balgam, Lezyn kazıntısı, lenf ndu aspiratı Tularemi Q-Ateşi + + Lezynlar + Akciğer, dalak lenf ndları, kemik iliği Kırım Kng Hemrajik Ateşi Venezuella beygir ensefaliti Klstridial tksinler Stafilkk enter tksin-b Karaciğer BOS + - Yara dkusu Akciğer, böbrek Risin tksin Dalak, böbrek akciğer, *18-24 saat içinde,

37 Tabl 3. Biyljik savaş ajanlarından lan bakteri ve riketsiyalar için alınabilecek tıbbi örnekler. Hemen temas snrası Klinik Nekahat/terminal/tpsi Bacillus anthracis 0-24 saat saat 3-10 gün Kültür, FA ve PCR için burun ve bğaz sürüntüleri ile slunum sekresynları Yersinia pestis Tksin deneyleri için serum (TT, RT), PCR için kan (E, C, H), kültür için kan (BC, C) Tksin deneyleri için serum (TT, RT), kültür için kan (BC, C), patlji örnekleri 0-24 saat saat > 6 gün Kültür, FA ve PCR için burun sürüntüsü, balgam ve slunum sekresynları Francisella tularensis Kültür ve FA (C), F-1 Antijen deneyleri (TT, RT), PCR (E, C, H) Kültür için kan (BC, C) ve kanlı balgam IgM ve daha snra IgG için serum (TT, RT), patlji örnekleri 0-24 saat saat > 6 gün Kültür, FA ve PCR için burun sürüntüsü, balgam ve slunum sekresynları Burkhlderia mallei (Ruam) Kültür için kan (BC, C), PCR için kan (E, C, H), FA ve PCR için balgam IgM ve daha snra IgG aglütinasyn titreleri için serum (TT, RT), patlji örnekleri 0-24 saat saat > 6 gün Kültür ve PCR için burun sürüntüsü, balgam ve slunum sekresynları Brusellz (B. abrtus, B. suis, B. Melitensis) Kültür için kan (BC, C), PCR için kan (E, C, H), PCR ve kültür için balgam ve deri lezynlarından drenaj Kültür için kan (BC, C) ve dkular, immün deneyler için serum (TT, RT), Patlji örnekleri 0-24 saat saat > 6 gün

38 Kültür ve PCR için burun sürüntüsü, balgam ve slunum sekresynları Kültür için kan (BC, C), PCR için kan (E, C, H) Kültür için kan (BC, C) ve dkular, immün deneyler için serum (TT, RT), Patlji örnekleri Q-ateşi (Cxiella burnetti) 0-24 saat 2-5 gün > 6 gün Kültür ve PCR için burun sürüntüsü, balgam ve slunum sekresynları Yumurta veya fare inkülasynunda kültür için kan (BC, C), PCR için kan (E, C, H) Yumurta veya fare inkülasynunda kültür için kan (BC, C), Patlji örnekleri BC: Kan kültür şişesi E: EDTA (3 ml) TT: Tiger-tp (5-10 ml) C: Sitratlı kan (3 ml) H: Heparin (3 ml) RT: TT yksa kırmızı kapaklı FA: Flresan antikr PCR: Plimeraz zincir reaksiynu

39 Tabl 4. Biyljik savaş ajanlarından lan tksinler için alınabilecek tıbbi örnekler. Hemen temas snrası Klinik Nekahat/terminal/ tpsi Btulizm (Clstridium btulinum) 0-24 saat saat > 6 gün PCR (kntamine bakteriyel DNA) ve tksin deneyleri için burun sürüntüsü ve slunum sekresynları, Tksin deneyleri için serum (TT, RT) Risin tksini (Hint yağı bitki thumlarından) PCR (kntamine bakteriyel DNA) ve tksin deneyleri için burun sürüntüsü ve slunum sekresynları Genellikle IgM ve IgG yk. Patlji örnekleri (tksin saptamak için karaciğer ve dalak) 0-24 saat saat > 6 gün PCR (kntamine hint yağı bitki thumu DNA'sı), Tksin deneyleri için burun sürüntüsü ve slunum sekresynları, Tksin deneyleri için serum (TT) Stafilkk entertksikzu (Staphylcccus entertksin B) Tksin deneyleri için serum (TT, RT), Patlji örneklerinde immünhistljik byama için dkular Yaşayanlarda IgM ve IgG için serum (TT, RT) 0-3 saat 2-6 saat > 6 gün PCR (kntamine bakteriyel DNA) ve tksin deneyleri için burun sürüntüsü ve slunum sekresynları, tksin deneyleri için serum (TT, RT) T-2 tksikz İmmün deneyler için idrar, PCR (kntamine bakteriyel DNA) ve tksin deneyleri için burun sürüntüsü ve slunum sekresynları, tksin deneyleri için serum (TT, RT) IgM ve IgG için serum 0-24 saat 1-5 gün >6 gün İmmün deneyler, HPLC/ mass spectrmetry (HPLC/MS) için burun Tksin saptanması için serum (TT, RT), dku Tksin metablitlerinin saptanması için idrar

40 ve bğaz sürüntüleri, slunum sekresynları BC: Kan kültür şişesi E: EDTA (3 ml) TT: Tiger-tp (5-10 ml), C: Sitratlı kan (3 ml) H: Heparin (3 ml) RT: TT yksa kırmızı kapaklı, PCR: Plimeraz zincir reaksiynu Hemen temas snrası Btulizm (Clstridium btulinum) Klinik Nekahat/terminal/ tpsi 0-24 saat saat > 6 gün PCR (kntamine bakteriyel DNA) ve tksin deneyleri için burun sürüntüsü ve slunum sekresynları, Tksin deneyleri için serum (TT, RT) Risin tksini (Hint yağı bitki thumlarından) PCR (kntamine bakteriyel DNA) ve tksin deneyleri için burun sürüntüsü ve slunum sekresynları Genellikle IgM ve IgG yk. Patlji örnekleri (tksin saptamak için karaciğer ve dalak) 0-24 saat saat > 6 gün PCR (kntamine hint yağı bitki thumu DNA'sı), Tksin deneyleri için burun sürüntüsü ve slunum sekresynları, Tksin deneyleri için serum (TT) Stafilkk entertksikzu (Staphylcccus entertksin B) Tksin deneyleri için serum (TT, RT), Patlji örneklerinde immünhistljik byama için dkular Yaşayanlarda IgM ve IgG için serum (TT, RT) 0-3 saat 2-6 saat > 6 gün PCR (kntamine bakteriyel DNA) ve tksin deneyleri için burun sürüntüsü ve slunum sekresynları, tksin deneyleri için serum (TT, RT) T-2 tksikz İmmün deneyler için idrar, PCR (kntamine bakteriyel DNA) ve tksin deneyleri için burun sürüntüsü ve slunum sekresynları, tksin deneyleri için serum (TT, RT) IgM ve IgG için serum 0-24 saat 1-5 gün >6 gün

41 İmmün deneyler, HPLC/ mass spectrmetry (HPLC/MS) için burun ve bğaz sürüntüleri, slunum sekresynları Tksin saptanması için serum (TT, RT), dku Tksin metablitlerinin saptanması için idrar BC: Kan kültür şişesi E: EDTA (3 ml) TT: Tiger-tp (5-10 ml), C: Sitratlı kan (3 ml) H: Heparin (3 ml) RT: TT yksa kırmızı kapaklı, PCR: Plimeraz zincir reaksiynu

42 Tabl 5. Biyljik savaş ajanlarından lan virüsler için alınabilecek tıbbi örnekler. Hemen temas snrası Beygir ensefalmiyeliti VEE, EEE ve WEE virüsleri Klinik Nekahat/terminal/ tpsi 0-24 saat saat > 6 gün RT-PCR ve viral kültür için burun sürüntüsü ve slunum sekresynları Ebla Kültür (TT, RT), RT-PCR (E, C, H, TT, RT) ve Antijen ELISA (TT, RT) için serum, bğaz sürüntüsü ve BOS (5 güne kadar) IgM için serum (TT, RT), patlji örnekleri + beyin 0-24 saat 2-5 gün > 6 gün RT-PCR ve viral kültür için burun sürüntüsü ve slunum sekresynları Viral kültür için serum (TT, RT), patlji örnekleri + adrenal bez Viral kültür için serum (TT, RT) Px (small px, mnkey px) Ortpxvirus 0-24 saat 2-5 gün > 6 gün RT-PCR ve viral kültür için burun sürüntüsü ve slunum Viral kültür için serum (TT, RT) Viral kültür için serum (TT, RT), mikrskpi, elektrnmikrskpi, v iral kültür, PCR için deri lezynlarından drenaj ve kazıntılar, patlji örnekleri VEE: Venezuella beygir ensefaliti, BC: Kan kültür şişesi C: Sitratlı kan (3 ml), E: EDTA (3 ml), H: Heparin (3 ml),tt: Tiger-tp (5-10 ml),rt: TT yksa kırmızı kapaklı

43 Tabl 6. Akciğer ve GİS şarbnunda tedavi ve temas snrası kemprflaksi önerileri. Şüpheli veya dğrulanmış Akciğer/GİS şarbnu Temas snrası prflaksi vakalarının tedavisi (60 gün) (60 gün) Erişkin Hamile İlk seçenek Siprflksasin: 400 mg IV bid, takiben 500 mg per s bid Siprflksasin: 500 mg per s bid Emzirme kesildikten snra. Siprflksasine alternatif - Oflksasin: 400 mg IV bid takiben 400 mg per s bid - Levflksasin: 500 mg IV günde tek dz, takiben 500 mg qqd - Oflksasin: 400 mg per s bid - Levflksasin: 500 mg qqd İlk seçenek tedaviye alternatif ve bu antibiytiklere duyarlı lduğu kanıtlanırsa Prflakside ilk seçenek ajanlara alternatif - Dksisiklin: 100 mg IV bid takiben 100 mg bid per s - Penisilin G: milyn U IV, q.q.4h - Amksisilin: 1g IV 3 tid, takiben 500 mg per s tid - Dksisiklin: 100 mg bid per s - Amksisilin: 500 mg per s tid Çcuk İlk Seçenek Siprflksasin:10-15 mg/kg IV bid takiben mg/kg per s bid Siprflksasin: mg/kg per s bid - Dksisiklin: İlk seçenek tedaviye alternatif ve bu antibiytiklere duyarlı lduğu kanıtlanırsa Prflakside ilk seçenek ajanlara alternatif. >8 yaş ve > 45 kg: erişkin dzu. >8 yaş ve < 45 kg r < 8 yaş: 2.2 mg/kg IV bid takiben 2.2 mg/kg per s bid (maks.200 mg/d) - Penisilin G:. > 12 yaş: milyn U IV, q.q.4h. < 12 yaş: 30 mg/kg IV, qid - Amksisilin 80 mg/kg/g IV tid, takiben 80 mg/kg/day per s daily tid - Dksisiklin:. >8 yaş ve > 45 kg: erişkin dzu. >8 yaş ve < 45 kg r < 8 yaş: 2.2 mg/kg per s bid (maks 200 mg/g) - Amksisilin: 80 mg/kg/g per s tid IV: Damardan; per s: Oral; qqd: günde bir; bid: günde iki kez; tid: Günde üç kez; qid: Günde dört kez; q.q.4h: 4 saatte bir.

1. ÜRÜN VE FİRMA TANITIMI KİMYASAL ADI SODYUM HİPOKLORİT KAPALI FORMULÜ NaOCl TİCARİ ADI HYPO

1. ÜRÜN VE FİRMA TANITIMI KİMYASAL ADI SODYUM HİPOKLORİT KAPALI FORMULÜ NaOCl TİCARİ ADI HYPO 1. VE FİRMA TANITIMI KİMYASAL ADI SODYUM HİPOKLORİT KAPALI FORMULÜ NaOCl TİCARİ ADI HYPO KULLANIM ALANI Textil ağartılması, ev ve çamaşırhanelerde beyazlatıcı olarak, su klorlanması ve genel dezenfektasyon

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KETEK 400 mg film-kaplı tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Telitrmisin 400 mg Yardımcı maddeler: Mikrkristalin selülz, krskarmelz sdyum,pvidn K25, magnezyum stearat, talk, makrgl 8000,

Detaylı

9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM

9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM 9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM ZEHİRLENMELER Zehirlenme nedir? Vücuda zehirli (toksik) bir maddenin girmesi sonucu normal fonksiyonların bozulmasıdır. Vücuda dışarıdan giren bazı yabancı maddeler, vücudun

Detaylı

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Nonkardiyojenik Akciğer Ödemi Şok Akciğeri Travmatik Yaş Akciğer Beyaz Akciğer Sendromu

Detaylı

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Sendromu Veno- Oklüzif Hastalık Engraftman Sendromu Hemşirelik İzlemi Vakamızda: KİT (+14)-

Detaylı

TARIM ZEHİRLERİ. Yrd. Doç. Dr. Cem ERTAN İzmir Üniversitesi Acil Tıp Anabilim Dalı

TARIM ZEHİRLERİ. Yrd. Doç. Dr. Cem ERTAN İzmir Üniversitesi Acil Tıp Anabilim Dalı TARIM ZEHİRLERİ Yrd. Doç. Dr. Cem ERTAN İzmir Üniversitesi Acil Tıp Anabilim Dalı Pestisidler Tarım ürünlerini ve insan sağlığını tehdit eden etkenlere karşı kullanılan kimyasallardır İnsektisidler Böcek

Detaylı

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ DOLAŞIM SİSTEMİ İLAÇLARI 421BB0001 Ankara, 2011 Bu mdül, mesleki ve teknik eğitim kul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Prgramlarında yer alan yeterlikleri

Detaylı

SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI. Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD.

SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI. Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD. SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD. SICAK BİTKİNLİĞİ-Etyoloji Sıcak ve nemli havaya uzun süre maruz kalma Yaşlı, çocuk Bilinçsiz diyet

Detaylı

Panik Atak ve Panik Bozukluk

Panik Atak ve Panik Bozukluk Panik Atak ve Panik Bzukluk Panik ve kaygı her türlü insanı yaşamının herhangi bir döneminde etkileyebilir. Araştırmalara göre her 30 kişiden biri hayatının bir döneminde ciddi panik atak srunu yaşayabilir.

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI Geleneksel olarak her yıl Ocak ayının ilk Pazar gününden

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI:

KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI: 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI: KISA ÜRÜN BİLGİSİ NEOFLEKS İZOPLEN-S Dengeli Elektrlit İçeren İnfüzyn İçin Çözelti 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİMİ: Etkin maddeler : Beher 100 ml de ; Sdyum klrür... 0,53

Detaylı

Kurşun ile Zehirlenmeler

Kurşun ile Zehirlenmeler Kurşun ile Zehirlenmeler Dr. Müge Tecder-Ünal Başkent Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Farmakoloji Anabilim Dalı Klinik Toksikoloji Kursu, Nisan 2010, İzmir 15 aylık kız çocuk Şikayet: saçma yutma Öykü: 14.03.2010

Detaylı

Tularemi Tedavi Rehberi 2009. Doç. Dr. Oğuz KARABAY Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği

Tularemi Tedavi Rehberi 2009. Doç. Dr. Oğuz KARABAY Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Tularemi Tedavi Rehberi 2009 Doç. Dr. Oğuz KARABAY Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği 1 Rehber nasıl hazırlandı? Güncel kaynaklar 5 rehber, İnternet

Detaylı

DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI

DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI Domuz gribi nedir? Domuz gribi, A(H1N1) tipi virüsten kaynaklanan, insanlarda hastalığa yol açan viral bir hastalıktır. Hastalık ilk kez Meksika ve ABD de görülmüş ve

Detaylı

Bölüm 1. Kimyasal / Malzeme ve Kurum / İş Sahibinin Tanıtımı

Bölüm 1. Kimyasal / Malzeme ve Kurum / İş Sahibinin Tanıtımı Bölüm 1. Kimyasal / Malzeme ve Kurum / İş Sahibinin Tanıtımı 1.1. Madde/Müstahzar, Kimyasalın /Malzemenin Tanıtılması Ürün Adı : CAS No : 78-93-3 Kullanım alanları : Kullanım alanı çok yaygın olan keton

Detaylı

YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM

YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM Yanık nedir? Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku bozulmasıdır. Yanık, genellikle sıcak su veya buhar teması sonucu meydana geldiği gibi, sıcak

Detaylı

YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM Yanık nedir? Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku bozulmasıdır. Yanık, genellikle sıcak su veya buhar teması sonucu meydana geldiği gibi, sıcak

Detaylı

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı Hazırlayan Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Virolojik Teşhis Laboratuvarı Etken: Etken,

Detaylı

KSİLEN GÜVENLİK BİLGİ FORMU : TEKKİM KİMYA SAN.VE TİC.LTD.ŞTİ 1.MAMÜL VE FİRMA TANITIMI. Formülü : C 8 H 10 Firma

KSİLEN GÜVENLİK BİLGİ FORMU : TEKKİM KİMYA SAN.VE TİC.LTD.ŞTİ 1.MAMÜL VE FİRMA TANITIMI. Formülü : C 8 H 10 Firma EC NO : 215-535-7 GBF No :042 Sayfa No : 1/5 1.MAMÜL VE FİRMA TANITIMI Ürün Adı : Ksilen Formülü : C 8 H 10 Firma : TEKKİM KİMYA Organize Sanayi Bölgesi. Mavi Cad. 8 Sokak. No: 1 BURSA Telefon : 0 (224)

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU DEMİR-3-KLORÜR SOLÜSYON GBF NO : 200-011 TARİH : EYLÜL 98 CAS NO: 7705-08-0 1-) KİMYASAL MADDE VEYA ÜRÜNÜN VE FİRMANIN TANIMI

GÜVENLİK BİLGİ FORMU DEMİR-3-KLORÜR SOLÜSYON GBF NO : 200-011 TARİH : EYLÜL 98 CAS NO: 7705-08-0 1-) KİMYASAL MADDE VEYA ÜRÜNÜN VE FİRMANIN TANIMI 1-) KİMYASAL MADDE VEYA ÜRÜNÜN VE FİRMANIN TANIMI Ürün adı : Demir-3-Klorür Solüsyon Formulü : FeCl 3 2-) KİMYASAL BİLEŞİMİ Maddenin kimyasal adı : Demir-3-klorür (FeCl 3 ) Sinonimleri : Demir (III) Klorür

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK FORMU KALDOIL KISIM 1 MÜSTAHZAR VE İŞ TANIMI

MALZEME GÜVENLİK FORMU KALDOIL KISIM 1 MÜSTAHZAR VE İŞ TANIMI MALZEME GÜVENLİK FORMU KALDOIL KISIM 1 MÜSTAHZAR VE İŞ TANIMI 1. MALZEMENİN TANIMI 1.1 MALZEMENİN ADI: KALDOIL 1.2 MALZEMENİN KULLANIM ALANI Soğuk Uygulanabilir Asfalt Tamir Malzemesi Üretiminde Kullanılan

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. OXXA ŞURUP ( %4 Asetilsistein içeren Şurup hazırlamak için Granül ) Ağız yoluyla uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. OXXA ŞURUP ( %4 Asetilsistein içeren Şurup hazırlamak için Granül ) Ağız yoluyla uygulanır. KULLANMA TALİMATI OXXA ŞURUP ( %4 Asetilsistein içeren Şurup hazırlamak için Granül ) Ağız yoluyla uygulanır. Etkin madde: Her 5 ml şurup 200 mg (%4) asetilsistein içerir Yardımcı maddeler: Metil paraben

Detaylı

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ (KKKA) Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Kontrol Komitesi 2015

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ (KKKA) Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Kontrol Komitesi 2015 KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ (KKKA) Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Kontrol Komitesi 2015 KKKA-Türkiye 2002 yılının ilkbahar ve yaz aylarında özellikle,

Detaylı

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir?

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir? Suçiçeği Nedir? Su çiçeği varisella zoster adı verilen bir virüs tarafından meydana getirilen ateşli bir enfeksiyon hastalığıdır. Varisella zoster virüsü havada 1-2 saat canlı kalan ve çok hızlı çoğalan

Detaylı

Kan Kanserleri (Lösemiler)

Kan Kanserleri (Lösemiler) Lösemi Nedir? Lösemi bir kanser türüdür. Kanser, sayısı 100'den fazla olan bir hastalık grubunun ortak adıdır. Kanserde iki önemli özellik bulunur. İlk önce bedendeki bazı hücreler anormalleşir. İkinci

Detaylı

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1 İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1 1) Aşağıdaki durumlardan hangisinde turnike uygulanır? a) Çok sayıda yararı varsa ilkyardımcı tek ise b) Yaralının güç koşullarda bir yere taşınması gerekiyorsa

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU DEMİR SÜLFAT LİKİT 1) MADDE VE ŞİRKET TANIMI Ürünün Tanımı: Demir (II) Sülfat likit Ürün İsmi: TUROKS D2S Üretici/ Tedarikçi Firma: Turoksi Kimyevi Maddeleri San. Tic. Ltd.

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: 600 mg Asetilsistein Yardımcı madde(ler): Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal esansı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: 600 mg Asetilsistein Yardımcı madde(ler): Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal esansı ASİST Plus 600 mg toz içeren saşe Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: 600 mg Asetilsistein Yardımcı madde(ler): Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal esansı Bu ilacı kullanmaya başlamadan

Detaylı

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur.

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur. Dr.Armağan HAZAR ZATÜRRE (PNÖMONİ) Zatürre yada tıbbi tanımla pnömoni nedir? Halk arasında zatürre olarak bilinmekte olan hastalık akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Tedavi edilmediği takdirde ölümcül

Detaylı

KORUMA AŞISI İÇİN MUVAFAKATNAME

KORUMA AŞISI İÇİN MUVAFAKATNAME KORUMA AŞISI İÇİN MUVAFAKATNAME Çocuklar için Encepur 0,25 ml İnaktive edilmiş bahar-yaz ensefaliti (Tick-Borne ensefaliti - TBE) virüsü içeren adsorbe aşı LÜTFEN AŞAĞIDAKİ SORULARI CEVAPLAYINIZ: ( Lütfen

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. ADELEKS IM 4 mg/2 mi Ampul Kas içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Her bir ampulde 4 mg Tiyokolşikosid Yardımcı maddeler: Sodyum klorür, enjeksiyonluk su. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. VITAMIN A-POS 250 I.U./g göz merhemi. Yalnızca göz kapağı içine uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. VITAMIN A-POS 250 I.U./g göz merhemi. Yalnızca göz kapağı içine uygulanır. VITAMIN A-POS 250 I.U./g göz merhemi Yalnızca göz kapağı içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde:, 1 g merhem içeriğinde 250 IU A Vitamini Yardımcı Maddeler: Beyaz vazelin, seyreltik sıvı parafin,

Detaylı

TC SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ ANTALYA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ

TC SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ ANTALYA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ TC SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ ANTALYA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ Aşırı sıcaklar çeşitli sağlık problemlerini de beraberinde getirmektedir.sıcaklık ve nem artışına bağlı olarak

Detaylı

Hastalık sahra altı Afrika da ve güney Amerika da yaşayanlarda ve bu bölgeye seyahat edenlerde görülür.

Hastalık sahra altı Afrika da ve güney Amerika da yaşayanlarda ve bu bölgeye seyahat edenlerde görülür. SARI HUMMA Yellow Fever; Sarı humma sivri sinekler ile bulaşan mikrobik hastalıktır. Hastalık sahra altı Afrika ve güney Amerika da görülmektedir. Bu bölgeye seyahat yapacak kişilerin Sarı humma aşısı

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. TIENAM 500 mg I.V. enjektabl flakon Damar içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde(ler): Her bir flakon steril olarak 500 mg imipenem (imipenem monohidrat olarak) ve 500 mg silastatin (silastatin

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI BELOGENT merhem Cilt üzerine uygulanır. Etkin madde: Her 1 gram merhemde dipropiyonat formunda 0,5 mg a eşdeğer betametazon ve sülfat formunda 1,0 mg a eşdeğer gentamisin bulunmaktadır.

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. SİSTRAL Krem. Cilt üzerine, haricen uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. SİSTRAL Krem. Cilt üzerine, haricen uygulanır. KULLANMA TALİMATI SİSTRAL Krem Cilt üzerine, haricen uygulanır. Etkin madde: 1 gram kremde 15 mg klorfenoksamin hidroklorür bulunur. Yardımcı maddeler: İsopropil miristat, stearik asit, setostearil alkol,

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ DOĞUM SONU BAKIM YÖNETİM REHBERİ

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ DOĞUM SONU BAKIM YÖNETİM REHBERİ TC. SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ DOĞUM SONU BAKIM YÖNETİM REHBERİ 1 DOĞUM SONU BAKIM YÖNETİM REHBERİ DOĞUM SONRASI HASTANE TAKİP PROTOKOLÜ A. DOĞUM SONRASI İLK GÜN; 0-1. SAATLER

Detaylı

ÖZEL UNCALI MEYDAN HASTANESİ DOĞUM SONU BAKIM YÖNETİM REHBERİ

ÖZEL UNCALI MEYDAN HASTANESİ DOĞUM SONU BAKIM YÖNETİM REHBERİ ÖZEL UNCALI MEYDAN HASTANESİ DOĞUM SONU BAKIM YÖNETİM REHBERİ 1 DOĞUM SONU BAKIM YÖNETİM REHBERİ DOĞUM SONRASI HASTANE TAKİP PROTOKOLÜ A. DOĞUM SONRASI İLK GÜN; 0-1. SAATLER ARASI (DOĞUMHANE TAKİBİ): 1.

Detaylı

DOĞUM ÖNCESİ BAKIM YÖNETİMİ REHBERİ

DOĞUM ÖNCESİ BAKIM YÖNETİMİ REHBERİ DOĞUM ÖNCESİ BAKIM YÖNETİMİ REHBERİ Her izlemde gebe ve/veya aile yakınlarını karşılayarak uygun iletişimi kurmak için şunları yapınız: Gebeyi nazik bir şekilde karşılama Gerekli mahremiyeti sağlama Kendini

Detaylı

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar YARALANMALAR YARA NEDİR? Bir travma sonucu deri yada mukozanın bütünlüğünün bozulmasıdır. Aynı zamanda kan damarları, adale ve sinir gibi yapılar etkilenebilir. Derinin koruma özelliği bozulacağından enfeksiyon

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VI YANIK, SICAK ÇARPMASI VE DONMADA İLKYARDIM

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VI YANIK, SICAK ÇARPMASI VE DONMADA İLKYARDIM Sağlık Bülteni İLK YARDIM ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN OKULLARI Nisan 2014 BÖLÜM VI YANIK, SICAK ÇARPMASI VE DONMADA İLKYARDIM YANIKTA İLK YARDIM Yanık nedir? Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku

Detaylı

DOĞUM SONU BAKIM YÖNETİM REHBERİ I. DOĞUM SONU İLK GÜN; 0-1. SAATLER ARASI (DOĞUMHANE TAKİBİ):

DOĞUM SONU BAKIM YÖNETİM REHBERİ I. DOĞUM SONU İLK GÜN; 0-1. SAATLER ARASI (DOĞUMHANE TAKİBİ): DOĞUM SONU BAKIM YÖNETİM REHBERİ I. DOĞUM SONU İLK GÜN; 0-1. SAATLER ARASI (DOĞUMHANE TAKİBİ): 1. Annenin genel durumunu değerlendiriniz. 2. Anneye kendini nasıl hissettiğini (halsiz, yrgun, vb) ve yakınmalarını

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 AŞILAMADA AMAÇ Aşı ile korunulabilir hastalıkları engellemek Enfeksiyon kaynaklı mortaliteyi azaltmak Enfeksiyon kaynaklı morbiditeyi azaltmak HİÇBİR AŞININ HERKES İÇİN TAMAMEN ETKİN VE GÜVENİLİR OLMASI

Detaylı

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı Olan Hasta Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı??? Yan ağrısı? Sırt ağrısı? Mide ağrısı? Karın ağrısı? Boğaz ağrısı? Omuz ağrısı? Meme ağrısı? Akut Göğüs Ağrısı Aniden başlar-tipik

Detaylı

YERSİNİA ENFEKSİYONLARI. Dr. Kaya Süer Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

YERSİNİA ENFEKSİYONLARI. Dr. Kaya Süer Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji YERSİNİA ENFEKSİYONLARI Dr. Kaya Süer Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji YERSİNİA Enterobactericeae ailesinden Yersinia pestis (veba etkeni) Yersinia

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VIII BOĞULMALARDA İLKYARDIM

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VIII BOĞULMALARDA İLKYARDIM Sağlık Bülteni İLK YARDIM ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN OKULLARI Haziran 2014 BÖLÜM VIII BOĞULMALARDA İLKYARDIM BOĞULMA NEDİR? Boğulma, vücuttaki dokulara yeterli oksijen gitmemesi sonucu dokularda bozulma meydana

Detaylı

3. SIKLIKLA TEDAVİ EDİLEN HASTALIKLAR, UYGULANAN PROSEDÜRLER VE HİZMETLER:

3. SIKLIKLA TEDAVİ EDİLEN HASTALIKLAR, UYGULANAN PROSEDÜRLER VE HİZMETLER: Dk.Kdu : FR-YLY-15-301 İlk Yay.Tarihi : 15 Nisan 2007 Sayfa Rev. N : 03 Rev.Tarihi : 28 Şubat 2012 1 / 6 1. HİZMET KAPSAMI: Genel Cerrahi Anabilim Dalı (AD), 16 yaşın üzerindeki ayaktan ve yatan hastalara

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. VENDİOS 600 mg tablet Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. VENDİOS 600 mg tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI VENDİOS 600 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her VENDİOS tablet 600 mg diosmin içermektedir. Yardımcı maddeler: Her VENDİOS tablet povidon, mikrokristalin selüloz, mısır nişastası

Detaylı

FİBRO GEL YayınTarihi: 01.08.2009

FİBRO GEL YayınTarihi: 01.08.2009 1. ÜRÜN ve ŞİRKET TANITIMI Ürün Adı : Kullanım Amacı : İnsektisit Kimyasal Grubu : phenylpyrazole Üretici ve Ruhsat Sahibi: Koru -San Çevre Koruma Kimyasalları San.ve Tic.Ltd.Şti Adres: : 104.Cadde No:138

Detaylı

SODYUM HİPOKLORİT CAS NO : 7681-529-9

SODYUM HİPOKLORİT CAS NO : 7681-529-9 Sayfa No : 1/5 1. MAMÜL VE FİRMA TANITIMI Ürün Adı Formülü Firma : Sodyum Hipoklorit 6-15 % (w/w) : NaOCI : TEKKİM KİMYA Organize Sanayi Bölgesi. Mavi Cad. 8 Sokak. No: 1 BURSA Telefon : 0 (224) 243 21

Detaylı

Ekstrauterin hayatın ilk 90 günü içinde gelişen direkt hiperbilirubinemidir. Genellikle total bilirubinin % 20 sinden fazla

Ekstrauterin hayatın ilk 90 günü içinde gelişen direkt hiperbilirubinemidir. Genellikle total bilirubinin % 20 sinden fazla YENİDOĞAN KOLESTAZI Nenatal klestazın ayırıcı tanısı Direkt hiperbilirubinemili yenidğanın değerlendirilmesi Klestazlı yenidğanlarda tedavi yaklaşımları Ekstrauterin hayatın ilk 90 günü içinde gelişen

Detaylı

AF (Atrial fibrilasyon) Basamak 1. Basamak 2 (Semptomların sorgulanması) Basamak 3

AF (Atrial fibrilasyon) Basamak 1. Basamak 2 (Semptomların sorgulanması) Basamak 3 AF (Atrial fibrilasyn) Basamak 1 Çarpıntı şikayeti ve/veya düzensiz nabız varlığında EKG çekilmelidir. EKG de ilk kez AF saptanan hastalar için basamak 2 ye geçiniz. NOT: EKG de SR saptanan ancak AF şüphesi

Detaylı

Kimyasal Silahlar 1 / 41

Kimyasal Silahlar 1 / 41 Kimyasal Silahlar 1 / 41 Takdim Planı Kimyasal Harp Maddesi (KHM) Tanımı Kimyasal Harbin Tarihçesi Zehirli Kimyasal Maddeler ve Etkileri Alınacak Basit Tedbirler 2 / 41 1. Öldürmek, 2. Yaralamak, Kimyasal

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI MUKOLATİN 600 mg Toz İçeren Saşe Ağızdan alınır. Etkin madde: 600 mg Asetilsistein Yardımcı madde(ler): Sorbitol, aspartam, mandalina aroması, gün batımı sarısı FCF E122. Bu ilacı kullanmaya

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. VİROSİL %5 krem Haricen kullanılır.

KULLANMA TALİMATI. VİROSİL %5 krem Haricen kullanılır. KULLANMA TALİMATI VİROSİL %5 krem Haricen kullanılır. Etkin madde: Her 1 g krem %5 a/a 50 mg asiklovir içerir. Yardımcı madde(ler): Poloksamer, setostearil alkol, sodyum lauril sülfat, beyaz yumuşak parafin,

Detaylı

Malatya'da Bir Toplu Konut İnşaatı Alanındaki İşçilerde Tatarcık Ateşi Salgını: Epidemiyolojik, Klinik Özellikler ve Salgın Kontrolü Çalışmaları

Malatya'da Bir Toplu Konut İnşaatı Alanındaki İşçilerde Tatarcık Ateşi Salgını: Epidemiyolojik, Klinik Özellikler ve Salgın Kontrolü Çalışmaları [SS-03] Malatya'da Bir Toplu Konut İnşaatı Alanındaki İşçilerde Tatarcık Ateşi Salgını: Epidemiyolojik, Klinik Özellikler ve Salgın Kontrolü Çalışmaları Üner Kayabaş, Dilek Yağcı Çağlayık, Mahmut Sünnetçioğlu,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. MUSCOFLEX 4 mg/2 ml I.M. enjeksiyon için solüsyon içeren ampul Kas içine uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. MUSCOFLEX 4 mg/2 ml I.M. enjeksiyon için solüsyon içeren ampul Kas içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI MUSCOFLEX 4 mg/2 ml I.M. enjeksiyon için solüsyon içeren ampul Kas içine uygulanır. Etkin madde: Her bir ampulde 4 mg Tiyokolşikosid Yardımcı maddeler: Sodyum klorür, enjeksiyonluk su

Detaylı

T.C SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ. ENFEKSİYON HASTALIKLARI ve KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI 2015-2016 YILI DÖNEM V DERS PROGRAMI

T.C SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ. ENFEKSİYON HASTALIKLARI ve KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI 2015-2016 YILI DÖNEM V DERS PROGRAMI T.C SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ENFEKSİYON HASTALIKLARI ve KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI 2015-2016 YILI DÖNEM V DERS PROGRAMI Prof.Dr. Füsun Zeynep AKÇAM Doç.Dr. Onur KAYA Doç.Dr.

Detaylı

LENFATİK VE İMMÜN SİSTEM HANGİ ORGANLARDAN OLUŞUR?

LENFATİK VE İMMÜN SİSTEM HANGİ ORGANLARDAN OLUŞUR? LENFOMA NEDİR? Lenfoma, diğer grup onkolojik hastalıklar içinde yaşamın uzatılması ve daha kaliteli yaşam sağlanması ve hastaların kurtarılmaları açısından daha fazla başarı elde edilmiş bir hastalıktır.

Detaylı

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALĐMATI ZEFFĐX 100 mg film tablet Ağızdan alınır Etkin madde: Her tablette; 100 mg lamivudin içerir. Yardımcı maddeler: Titanyum dioksit, sentetik kırmızı demir oksit, sentetik sarı demir oksit

Detaylı

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRıZINDE ILK MÜDAHALE Kalp krizi tıbbi bir acil durumdur. Erken tanı ve hızlı tedavi oldukça hayati

Detaylı

Parasetamol ve Salisilat Zehirlenmeleri. Uzm. Dr. Yusuf Ali Altuncı Ege Ünv. Tıp Fak. Acil Tıp Ad

Parasetamol ve Salisilat Zehirlenmeleri. Uzm. Dr. Yusuf Ali Altuncı Ege Ünv. Tıp Fak. Acil Tıp Ad Parasetamol ve Salisilat Zehirlenmeleri Uzm. Dr. Yusuf Ali Altuncı Ege Ünv. Tıp Fak. Acil Tıp Ad Sunu planı Sunu hedefleri Olgu örnekleri Genel yaklaşım Spesifik tedavi yöntemleri Yatış taburculuk kriterleri

Detaylı

T.C SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ. ENFEKSİYON HASTALIKLARI ve KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI 2014-2015 YILI DÖNEM V DERS PROGRAMI

T.C SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ. ENFEKSİYON HASTALIKLARI ve KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI 2014-2015 YILI DÖNEM V DERS PROGRAMI T.C SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ENFEKSİYON HASTALIKLARI ve KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI 2014-2015 YILI DÖNEM V DERS PROGRAMI Prof.Dr. Füsun Zeynep AKÇAM Doç.Dr. Onur KAYA Yrd.Doç.Dr.

Detaylı

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER Hastanelerde Hastaneler enfeksiyon etkenleri bakımından zengin ortamlar Sağlık personeli kan yolu ile bulaşan hastalıklar açısından yüksek

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. MON.TALYUM-201 berrak ve renksiz bir çözeltidir. 1 ml enjeksiyonluk çözelti içinde 37 MBq Talyum-201 ( 201 Tl) radyonüklidi içerir.

KULLANMA TALİMATI. MON.TALYUM-201 berrak ve renksiz bir çözeltidir. 1 ml enjeksiyonluk çözelti içinde 37 MBq Talyum-201 ( 201 Tl) radyonüklidi içerir. KULLANMA TALİMATI MON.TALYUM-201 I.V. enjeksiyonluk çözelti içeren flakon Her bir flakondaki talyum klorür ( 201 Tl) aktivitesi kalibrasyon tarih ve saatinde 37 MBq/mL dir. Damar içine uygulanır. Etkin

Detaylı

BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL)

BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL) BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL) TANIMI Shigella türü bakterilerde meydana gelen;karekteristik belirti ve bulguları olan,ilium ve kolonun akut enfeksiyonudur.basilli ve amipli dizanteri olmak

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU : DİETİL ETER

GÜVENLİK BİLGİ FORMU : DİETİL ETER Sayfa No : 1/4 1. MAMÜL VE FİRMA TANITIMI Ürün Adı Formülü Firma : : C 4 H 10 O : TEKKİM KİMYA Organize Sanayi Bölgesi. Mavi Cad.8Sokak. No: 1 BURSA Telefon : 0 (224) 243 21 71 Acil Telefon : 05382084672-05362141138

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. VİTA B 250/250/1 mg enterik kaplı tablet Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. VİTA B 250/250/1 mg enterik kaplı tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI VİTA B 250/250/1 mg enterik kaplı tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir enterik kaplı tablet 250 mg B 1 vitamini, 250 mg B 6 vitamini ve 1 mg B 12 vitamini içerir. Yardımcı madde(ler):

Detaylı

05.01.2011. Epidemiyoloji ISI-İLİŞKİLİ ACİLLER. Patofizyoloji. Klinik. Prickly heat. Heat edema

05.01.2011. Epidemiyoloji ISI-İLİŞKİLİ ACİLLER. Patofizyoloji. Klinik. Prickly heat. Heat edema ISI-İLİŞKİLİ ACİLLER Haldun Akoğlu Epidemiyoloji Isı artışı ile ilişkili ölümler daha çok yaşlılarda görülmekte < 40 yaş; 1/1000 000 > 85 yaş; 5/1000 000 Patofizyoloji Isı üretimi ile ısı kaybı arasındaki

Detaylı

Kronik Öksürük. Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı

Kronik Öksürük. Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı Kronik Öksürük Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı Epidemiyoloji Polikliniklerde en sık 5. şikayet %88-100 neden saptanıyor Spesifik tedavi

Detaylı

Prof. Dr. Pınar AYDIN O DWEYER

Prof. Dr. Pınar AYDIN O DWEYER Yazar Ad 139 Prof. Dr. Pınar AYDIN O DWEYER Yaşın ilerlemesine bağlı olarak göz sağlığında değişiklikler veya bozulmalar olabilir. Bu değişikliklerin tümü hastalık anlamına gelmemektedir. Ancak diğer

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU HEKZAN

GÜVENLİK BİLGİ FORMU HEKZAN EC NO :203-777-6 GBF No :093 Yayın Tar. :08.03.2005 Sayfa No : 1/5 1.MAMÜL VE FİRMA TANITIMI Ürün Adı : Hekzan Formülü : C 6 H 14 Firma : TEKKİM KİMYA Organize Sanayi Bölgesi. Mavi Cad. 8 Sokak. No: 1

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU ASETON

GÜVENLİK BİLGİ FORMU ASETON EC NO:20662-2 8 Sayfa No : 1/5 1. MAMÜL VE FİRMA TANITIMI Ürün Adı :Aseton Formülü : CH 3 COOH 3 Firma Telefon : 0 (224) 243 21 71 Acil Telefon : 05382084672 : TEKKİM KİMYA Organize Sanayi Bölgesi. Mavi

Detaylı

EĞİTİM. Kuş Gribi ve Korunma. Kümesler? Avian Influenza Virus. Korunma Önlemleri? Dayanıklılık??? Kümesler 1

EĞİTİM. Kuş Gribi ve Korunma. Kümesler? Avian Influenza Virus. Korunma Önlemleri? Dayanıklılık??? Kümesler 1 Kuş Gribi ve Korunma Dr.Gaye USLUER Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Avian Influenza Virus Orthomyxoviridae Hemaglütinin, Nöraminidaz H5

Detaylı

Gıda Zehirlenmesi ve Önlenmesi

Gıda Zehirlenmesi ve Önlenmesi (16.12.2001) İçindekiler... 1 Gıda Zehirlenmesi Nasıl Oluşur?... 1 Gıdalara Nasıl Bulaşma Olur?... 2 Gıda Zehirlenmesi Nasıl Önlenir?... 3 Bazı Yaygın Gıda Zehirleyen Bakteriler... 3 Salmonella... 3 Bacillus...

Detaylı

Tetanoz Acil Serviste Tanı Yaralanmalarda Profilaksi. Uzm.Dr.İlhan UZ

Tetanoz Acil Serviste Tanı Yaralanmalarda Profilaksi. Uzm.Dr.İlhan UZ Tetanoz Acil Serviste Tanı Yaralanmalarda Profilaksi Uzm.Dr.İlhan UZ Tetanoz Latince gerilme anlamına gelir. İstemli kasların tonik spazmıyla karakterize akut bir toksemidir. Etken: Clostridium tetani

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU BLUESTEAM A 12

GÜVENLİK BİLGİ FORMU BLUESTEAM A 12 Sayfa No : 1/5 1. KİMYASAL MADDE VEYA ÜRÜNÜN VE FİRMANIN TANITIMI 1.1 Madde veya Ürünün Tanıtılması Ürün Adı : Kimyasal Adı : Organik kimyasallar karışımı CAS No : EINECS No : Kullanım Alanları : Kazan

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. MEROZAN 1 g Enjektabl Toz İçeren Flakon Damar içine uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. MEROZAN 1 g Enjektabl Toz İçeren Flakon Damar içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI MEROZAN 1 g Enjektabl Toz İçeren Flakon Damar içine uygulanır. Etkin madde: Meropenem trihidrat (1 g anhidr meropenem e eşdeğer) 1.14 g/flakon Yardımcı madde: Anhidr sodyum karbonat Bu

Detaylı

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), Nedir? Hastalık Mart-Eylül ayları arasında görülmekte EN FAZLA Temmuz ayında ortaya çıkmaktadır. 120 100 80 60 ıs y 'S k a V 40 20 0 Mart Nisan

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. SEKROL pediatrik şurup Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. SEKROL pediatrik şurup Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI SEKROL pediatrik şurup Ağızdan alınır. Etkin madde: 5 ml (1 ölçek) şurup solüsyonu, 15 mg ambroksol HCl içerir. Yardımcı maddeler: Sorbitol (E420), gliserol, sodyum metabisülfit (E223),

Detaylı

Korunma Yolları (Üniversal Önlemler)

Korunma Yolları (Üniversal Önlemler) Doç. Dr. Onur POLAT Korunma Yolları (Üniversal Önlemler) İlk kez 1987 yılında ABD de hastalık kontrol merkezleri (CDC) tarafından HIV bulaşmasını önlemek amacıyla önerilen yöntemler Üniversal Önlemler

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU ETİL ASETAT CAS NO: 141-78-6 EC NO :205-500-4

GÜVENLİK BİLGİ FORMU ETİL ASETAT CAS NO: 141-78-6 EC NO :205-500-4 TEKKİM KİMYA Sayfa No : 1/5 1. MAMÜL VE FİRMA TANITIMI Ürün Adı :Etil asetat Formülü :C 4H 8O 2 Firma : TEKKİM KİMYA. Organize Sanayi Bölgesi. Mavi Cad.8.Sokak. No: 1 BURSA Telefon : 0 (224) 243 21 71

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

Yanık, Donma Ve Sıcak Çarpmasında İlk Yardım

Yanık, Donma Ve Sıcak Çarpmasında İlk Yardım Yanık, Donma Ve Sıcak Çarpmasında İlk Yardım Yanık Nedir? Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku bozulmasıdır. Yanık, genellikle sıcak su veya buhar teması sonucu meydana geldiği gibi, sıcak

Detaylı

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA)

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) 1 Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Nedir? Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), çoğunlukla keneler aracılığıyla hayvanlardan insanlara bulaştırılan mikrobik bir hastalıktır.

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. INDOCOLIR %0.1 göz damlası Göze uygulanır. Etkin madde: 5 ml damla 5 mg indometasin içerir.

KULLANMA TALİMATI. INDOCOLIR %0.1 göz damlası Göze uygulanır. Etkin madde: 5 ml damla 5 mg indometasin içerir. INDOCOLIR %0.1 göz damlası Göze uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: 5 ml damla 5 mg indometasin içerir. Yardımcı maddeler: Tiyomersal, Arginin, Hidroksipropil-β-siklodekstrin, yeter miktarda hidroklorik

Detaylı

Etkin madde: Her 5 ml ampul, 1 g L-karnitin iç tuz içerir. Yardımcı maddeler: Hidroklorik asit %10 ve enjeksiyonluk steril su.

Etkin madde: Her 5 ml ampul, 1 g L-karnitin iç tuz içerir. Yardımcı maddeler: Hidroklorik asit %10 ve enjeksiyonluk steril su. KULLANMA TALİMATI NEFRO-CARNITIN IV infüzyon solüsyonu içeren ampul Damar içine uygulanır. Etkin madde: Her 5 ml ampul, 1 g L-karnitin iç tuz içerir. Yardımcı maddeler: Hidroklorik asit %10 ve enjeksiyonluk

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU : BLUE COOL S52

GÜVENLİK BİLGİ FORMU : BLUE COOL S52 Sayfa No : 1/5 1. KİMYASAL MADDE VEYA ÜRÜNÜN VE FİRMANIN TANITIMI 1.1 Madde veya Ürünün Tanıtılması Ürün Adı : Kimyasal Adı : Organik kimyasallar karışımı CAS No : EINECS No : Kullanım Alanları : Soğutma

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI LEVOSOL 30 mg/5 ml Şurup Ağızdan alınır. Etkin madde: 1 ml de 6 mg levodropropizin içerir. Yardımcı maddeler: Sakkaroz, metil parahidroksi benzoat, propil parahidroksi benzoat, sodyum

Detaylı

Hepatit B ile Yaşamak

Hepatit B ile Yaşamak Hepatit B ile Yaşamak NEDİR? Hepatit B, karaciğerin iltihaplanmasına sebep olan, kan yolu ve cinsel ilişkiyle bulaşan bir virüs hastalığıdır. Zaman içerisinde karaciğer hasarlarına ve karaciğer kanseri

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. XENETIX, radyolojik tetkikler için kullanılan kontrast ürünler grubundadır. Yalnızca damar içi uygulama yoluyla kullanılır.

KULLANMA TALİMATI. XENETIX, radyolojik tetkikler için kullanılan kontrast ürünler grubundadır. Yalnızca damar içi uygulama yoluyla kullanılır. KULLANMA TALİMATI XENETIX 300 (300 mg iyot/ml) enjeksiyonluk solüsyon Damar içi yolla kullanılır. Etkin madde: 1 ml enjeksiyonluk solüsyonda 658.1 mg İobitridol bulunmaktadır. Yardımcı maddeler: Sodyum,

Detaylı