TAMPONLAR-pH ve pk HESAPLAMALARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TAMPONLAR-pH ve pk HESAPLAMALARI"

Transkript

1 Genel tanımlamalar TAMPONLAR-pH ve pk HESAPLAMALARI YRD. DOÇ.DR SEDAT MOTOR Tamponlarla ilgili açıklamalara geçmeden önce asit, baz, ph ve pk kavramlarını hatırlayalım. Suda çözündügü zaman (H + ) iyonu veya hidronyum iyonu (H 3 O + ) veren maddeler asit, (OH - ) iyonu verenler ise baz olarak tanımlanmaktadır. 1 Su molekülü ; hidronyum (H 3 O + ) ve hidroksil (OH - ) iyonlarına ayrışır. Hidronyum iyonunu basit olarak H + iyonu olarak göstererek aşağıdaki ayrışma reaksiyonunu yazmak mümkündür. H 2 O [H + ] + [OH - ] HİDROJEN İYONLARI ve ph Suyun 1L deki hidrojen iyon konsantrasyonu, diğer solüsyonların hidrojen iyon konsantrasyonuna göre mutlak referans alınır. Yani H + iyon konsantrasyonu 10-7 olan herhangi bir solüsyon nötral olarak kabul edilir. Nötral bir solüsyonda H + iyon konsantrasyonu kadar OH - iyonları da vardır. HİDROJEN İYONLARI ve ph Hidrojen iyonlarını hidroksil iyonlarından fazla içeren solüsyonlar asittirler. Yani hidrojen iyon konsantrasyonu 10-7 den büyüktür. Tersine hidroksil iyon konsantrasyonu hidrojen iyon konsantrasyonundan fazla olan solüsyonlara baz denir. ( hidrojen iyon konsantrasyonu 10-7 den küçüktür ) Genel tanımlamalar Matematiksel olarak ph (power of Hydrogen), hidrojen iyonu molar konsantrasyonunun negatif logaritmasıdır. ph = log (1 / [H + ]) ph = -log [H + ] 1

2 Bağıl Mol Sayısı Bağıl Mol Sayısı Ayrışmadan önce Ayrışmadan sonra Kuvvetli Asitler ve Kuvvetli Bazların ph HA HA H 3 O + A KUVVETLİ HA(aq) + H 2 O (l) H 3 O + (aq) + A - (aq) ASİT: Derişimi 1x10-7 M dan daha büyük (ya da ph = 7 den daha küçük) kuvvetli asit çözeltilerinde kuvvetli asit veya kuvvetli baz tamamen iyonlaştığı için derişimi, H 3 O + (hidronyum) iyonu veya OH - (hidroksit) iyonu derişimine eşittir. ph= -log [H + ] Ayrışmadan önce Ayrışmadan sonra ph Hesaplamaları ZAYIF ASİT: HA HA(aq) + H 2 O (l) HA H 3 O + A H 3 O + (aq) + A - (aq) KUVVETLİ ASİT VE BAZLARDA Kuvvetli Asitlerde ph direkt kuvvetli asitten gelen H + iyonu konsantrasyonu kullanarak hesaplanır. Burada suyun iyonlaşmasından gelen H + ve OH - iyonları ihmal edilir. ZAYIF ASİT VE BAZLARDA Zayıf Asit ve bazlarda Asitlik veya Bazlık denge sabiti kullanılır Burada suyun iyonlaşmasından gelen H + ve OH - iyonları duruma göre ihmal edilir veya edilmez. ZAYIF ASİT VE BAZLARDA İYON DENGESİ HA şeklinde ifade edilen bir zayıf asit: HA H + + A - şeklinde iyonlaşır. Disosiasyon sabiti ise [H + ] [A - ] K a = şeklindedir. [HA] DİSOSİASYON SABİTİ Bir zayıf asit ya da bazın disosiye olan kısımlarının çarpımı, disosiye olmayan kısımlarına oranlanırsa bir sabit değer elde edilir. Buna o asitin ya da bazın disosiasyon sabiti adı verilir. Zayıf asitler için K a şeklinde gösterilirken zayıf bazlar için K b şeklinde gösterilir. 2

3 [A - ] ph = pk + log [HA] Henderson-Hasselbach eşitliği olarak bilinen bu denklem gerek zayıf bir asitin gerekse tamponların ph sını incelemek için son derece yararlıdır. Henderson-Hasselbach denklemi dikkatlice incelenecek olursa ( pk sabit bir değer olduğuna göre) bir zayıf asitin ph sının [A - ] / [HA] oranı veya konjuge baz / konjuge asit oranına bağlı olduğu görülür Bir asit tam olarak yarısı nötralize edilirse yani [A - ] = [HA] olursa: ph = pk + log [A - ] ph = pk + log1/1 [HA] ph = pk olur. O halde pk yı şöyle de tanımlayabiriz: Bir zayıf asitin konsantrasyonun konjuge bazına eşit olduğu ph, pk dır. TAMPON TAMPONLAR Bir darbenin şiddetini azaltmaya yarayan nesne veya donanım Kimyada belli ph larda çözelti hazırlamak ve bunu uzun süre kullanmak çok önemlidir. Ancak bu çözeltilerin saklanması hazırlanmasından daha zordur. Bu tür çözeltiler HCl gibi kuvvetli asitlerden veya NaOH gibi kuvvetli bazlardan hazırlandığında havadaki CO 2 ten veya bulundukları cam kaplardan kolaylıkla etkilenerek ph ları değişir. 16 TAMPONLAR Zayıf bir asit (proton donörü) ve onun konjuge (eşlenik) bazını (proton akseptörü) eşit miktarlarda içeren karışımlar tampon sistemi olarak bilinirler. Tamponlar, küçük miktarlarda asit (H + ) veya baz (OH ) eklendiğinde ph değişikliklerine karşı koyma eğiliminde olan sulu sistemlerdir. ZAYIF ASİT EŞLENİK BAZI

4 Bir tampon sisteminin tamponlama özelliği, iki reverzibl reaksiyonun sonucudur. TAMPON KAPASİTESİ Bir litrelik tamponu, bir ünitelik ph değişikliğine uğratmak için için gerekli olan kuvvetli bir asit veya kuvvetli bir bazın mol sayısıdır. Bir başka deyişle tampon kapasitesi; tampon çözeltisinin ph sı bir ünite değişikliğe uğratılırken bir litrelik tamponun absorbe edebildiği kuvvetli asit veya baz mol sayısıdır Zayıf asitler ve bunların konjuge bazları ile hazırlanmış çözeltilerin en etkin tamponlama yaptığı ph aralığı pk 1 ph birimidir. Yani ph sı 6 olan bir çözeltinin tamponlanması isteniyorsa kullanılacak zayıf asit ya da bazın pk değeri, 7 den daha küçük ve 8 den daha büyük olmamalıdır TAMPON HAZIRLANMASI Teorik olarak uygun bir tampon çözeltisi miktarları hesaplanmış uygun asit / konjuge baz (veya baz / konjuge asit) çiftinin kombinasyonuyla hesaplanabilir. Ancak pratikte çoğu disosiasyon sabitelerinin şüpheleri nedeniyle ve hesaplamalarda kullanılan basitleşmeler nedeniyle hesaplanan ph değerinden farklı sonuçlar çıkmaktadır. Bu nedenle pratikte istediğimiz ph değerine yakın bir solüsyon hazırlanır ve bir ph metre ile istediğimiz ph ya kadar asit veya baz ilave ederiz. 23 Alternatif olarak; ph sı bilinen tampon solüsyonu hazırlamak için önceden deneysel olarak hesaplanmış tampon çiftlerinin belli oranlarında karıştırılarak istediğimiz ph daki tampon çözeltisini direkt olarak elde ederiz.(tablo 2) Karbonat Bikarbonat tamponu Na 2 CO 3 NaCHO 3 ph (0,1 mol/l; 0,6 g/l) (0,1 mol/l; 8,4 g/l) (25 C de) 1,1 ml 8,9 ml 9,1 1,4 ml 8,6 ml 9,2 2,2 ml 7,8 ml 9,4 2,7 ml 7,3 ml 9,5 3,9 ml 6,2 ml 9,7 5,1 ml 4,9 ml 9,9 6,4 ml 3,6 ml 10,1 7,4 ml 2,5 ml 10,3 7,9 ml 2,1 ml 10,4 8,3 ml 1,6 ml 10,5 8,8 ml 1,2 ml 10,6 Tablo 2: İstenilen ph da 10 ml tampon hazırlamak için karıştırılması gereken solüsyonların volümleri 24 4

5 VÜCUT TAMPON SİSTEMLERİN BİYOMEDİKAL ÖNEMİ İç ortam bileşiminin, sağlık için vazgeçilmez bir ön koşul olarak belli bir düzeyde sürdürülmesi için suyun vücutta dağılımı, uygun ph ve elektrolit derişimlerinin sürdürülmesi gerekmektedir. 26 Vücutta bulunan tampon sistemleri dörde ayrılır. 1. Kanda bulunan tampon sistemleri: Proteinler, bikarbonat ve inorganik fosfat tamponları. Plazmanın en önemli tampon sistemi bikarbonat tampon sistemidir. 2. Ekstraselüler sıvıda, plazmada bulunan tampon sistemleri bulunur. Plazmadan farkı protein tampon sistemini içermemesidir. Vücutta bulunan tampon sistemleri dörde ayrılır. 3. İntraselüler sıvıda bulunan tampon sistemleri, protein, bikarbonat ve fosfat tampon sistemlerini içerir. 4. İdrarda bulunan tampon sistemleri, inorganik fosfat, amonyum ve bikarbonat tampon sistemleri mevcuttur Vücutta asit-baz dengesinin sağlanmasında etkili başlıca dört tampon sistemi vardır: 1. Karbonik asit/bikarbonat tampon sistemi. 2. Primer fosfat/sekonder fosfat tampon sistemi. 3. Asit protein/proteinat tampon sistemi. 4. Asit hemoglobin/hemoglobinat tampon sistemi. 1. Karbonik asit/bikarbonat tampon sistemi Karbonik asit/bikarbonat tampon sistemi, genel olarak ekstrasellüler sıvıların tampon sistemidir; vücutta yaygın olarak bulunur. Normalde HCO 3 / H 2 CO 3 oranı, 20/1 gibidir; Asit fazlalığında: H + + HCO 3 H 2 CO 3 CO 2 + H 2 O Baz fazlalığında : OH + H 2 CO 3 HCO 3 + H 2 O Reaksiyonları olur ve böylece ekstrasellüler sıvının ph ı sabit tutulmaya çalışılır

6 Bir tampon sisteminin denge halinde bulunduğu bir çözeltinin ph ı, Henderson-Hasselbalch denklemi ile bulunabilir: [A ph = pk a + log - ] [HA - ] Vücutta çok önemli bir tampon sistemi olan H 2 CO 3 /HCO 3 tampon sistemine ait tampon eşitliği veya Henderson-Hasselbalch denklemi şu şekildedir: Karbonik asit pka değeri ph = 6,1 + log ph = 6,1 + log HCO 3 H 2 CO 3 HCO 3 CO Normalde kan plazması ve ekstrasellüler sıvıda HCO 3 konsantrasyonu 27 meq/l ve H 2 CO 3 veya CO 2 konsantrasyonu 1,35 meq/l olduğundan kan plazması ve ekstrasellüler sıvı ph ı 7,4 olarak hesaplanır: HCO 3 ph = 6,1 + log CO 2 27 ph = 6,1 + log 1,35 ph = 6,1 + log 20 (log2+log10) ph = 6,1 + 1,3 (0,3+1) ph = 7, Henderson-Hasselbalch denklemine göre vücutta CO 2 artmasında ve HCO 3 azalmasında ph ın asit tarafa kayacağı; vücutta CO 2 azalmasında ve HCO 3 artmasında ise ph ın alkali tarafa kayacağı anlaşılır. HCO 3 ph = 6,1 + log H 2 CO 3 HCO 3 ph = 6,1 + log CO 2 Bikarbonat tampon sistemi zayıf bir tampon sistemi olmasına rağmen vücudun en önemli tampon sisteminin olması nedeni hem miktarının fazla olması hem de hemoglobinin bu tampon etkisinin olmasıdır

7 2.Primer fosfat/sekonder fosfat tampon sistemi Primer fosfat/sekonder fosfat tampon sistemi, daha çok intrasellüler sıvıların tampon sistemidir; eritrositlerde ve böbrek tubulus hücrelerinde fazlaca bulunur. Primer fosfat/sekonder fosfat tampon sistemi, böbreklerden H + iyonlarının H 2 PO 4 şeklinde atılabilmelerinde önemli rol oynar. Normalde HPO 2 4 / H 2 PO 4 oranı, 7/1 gibidir; Asit fazlalığında: H + + HPO 2 4 H 2 PO 4 Baz fazlalığında : OH + H 2 PO 4 HPO H 2 O Reaksiyonları olur ve böylece ortamın ph ı sabit tutulmaya çalışılır Asit protein/proteinat tampon sistemi Asit protein/proteinat tampon sistemi, doku hücrelerinde önde gelen tampon sistemlerindendir; kısmen plazmada da işlev görür. Asit fazlalığında: H + + Proteinat Asit protein Baz fazlalığında: OH + Asit protein Proteinat + H 2 O Reaksiyonları olur ve böylece ortamın ph ı sabit tutulmaya çalışılır. Asit hemoglobin/hemoglobinat tampon sistemi Asit hemoglobin/hemoglobinat tampon sistemi, eritrositlerde bulunan tampon sistemidir; karbondioksitin HCO 3 şeklinde taşınmasında etkilidir. CO 2 in %5 i plazmada serbest olarak bulunur; %20 si eritrositlerde karbihemoglobin şeklinde ve %75 i kanda HCO 3 şeklinde taşınmaktadır H 2 CO 3 Solunum 2CO 2 + 2H 2 O Karbonik anhidraz Periferal doku BOHR ETKİSİ 2H + + 2HCO 3 - Hb 2H 4O HCO - 2H + 3 Karbonik anhidraz H 2 O + CO 2 H 2 CO 3 H + + HCO - 3 ph = pka + log [ HCO 3 / H 2 CO 3 ] 41 Akciğer 4O 2 Eritrosit TCA da oluşur 2H 2 CO 3 Karbonik anhidraz 2CO 2 + 2H 2 O 7

8 Bağıl Mol Sayısı Kuvvetli Asitler ve Kuvvetli Bazların ph ÖRNEK SORU VE CEVAPLARI Derişimi 1x10-6 M dan daha büyük (ya da ph = 7 den daha küçük) kuvvetli asit çözeltilerinde kuvvetli asit veya kuvvetli baz tamamen iyonlaştığı için derişimi, H 3 O + (hidronyum) iyonu veya OH - (hidroksit) iyonu derişimine eşittir. ph= -log [H + ] Ayrışmadan önce Ayrışmadan sonra 0,05 M HCl çözeltisinin ph sını bulunuz. (Log5=0,699) Çözüm: [H 3 O + ] = [HCl] = 0,05 M ph = -log 0,05 = -log5x10-2 = -log5 log10-2 ph = -0,699-(-2) = -0,7 + 2 = 1,30 HA HA H 3 O + A KUVVETLİ HA(aq) + H 2 O (l) H 3 O + (aq) + A - (aq) ASİT: ph = 1,30 Aynı durum kuvvetli bazlar için de geçerlidir. Hidrojen iyon derişimi 3.2 x 10-4 mol/l olan bir çözeltinin ph sı nedir? (Log3,2=0,50) ph = - log H + = - log (3.2 x 10-4 ) = - log (3.2) - log (10-4 ) = ph = 3.5 poh= -log [OH - ] 8

9 Hidroksit iyon derişimi 4.0x10-4 mol/l olan bir çözeltinin ph sı nedir? (log4= 0,60) Bu soruyu çözmek için, önce -log OH - a eşit olan ve K su nin tanımından türetilebilen poh değerini bulalım: K su = H + OH - = dolayısı ile; Soruyu bu yaklaşımı kullanarak çözersek: OH - = 4.0 x 10-4 poh = -logoh - = -log(4.0 x 10-4 ) = -log(4.0) - log(10-4 ) = = 3.4 logh + + logoh - = log ph + poh = 14 dür. veya; Şimdi; ph + poh = 14 ph = 14 - poh = ph = M HCl çözeltisinin ph sı nedir? 10-8 M HCl çözeltisinin ph sı nedir?(log1,1=0,041) [H + ] = [H + ] (sudan) + [H + ] (HCl) Derişimin 10-6 M dan küçük olması durumunda suyun iyonlaşma etkisini göz önüne alacağımızdan [H + ] = 10-7 (sudan) (HCl) ph = -log (1x x 10-7 ) ph = -log (1.1x 10-7 ) = -log1,1 - log10-7 = -0,041 (-7) ph = -0, ph= ml 0.1 M KOH ile 200 ml 0.2 M HNO 3 çözeltisi karıştırıldığında çözeltinin a) [H + ] konsantrasyonu ne olur? b) ph sı ne olur? (log3,3 = 0,518) 9

10 0.025 mol OH -, mol H + ile reaksiyona girer ve mol H 2 O oluşur = mol [H + ] ortamda kalır. Toplam hacim L olduğu için M= n / V M= / = M [H+] Ortamda bulunur. (log3,3 = 0,518) b) ph=-log [H + ] = ph = -log (3,3x 10-2 )= -log3,3 - log 10-2 ph = -0,518 - (-2) = -0, = 1,482 ph = 1.48 dir M Sodyum asetat 0.10 M Asetik asit, tamponunun (pka=4.74) (log1,5=0,176) ph =? ph = pka + log (A - /HA) ph = pka + log(0.015/0.10) ph = pka + log0,15 = pka + log1,5 x 10-1 ph = 4,74 + (0,176-1) ph = (-0.82) ph =3.92 HA (pka=5.0) (log1,1= 0,041) Bir tampon sisteminin tamponlama özelliği, iki reverzibl reaksiyonun sonucudur. 1 mol HA ya 0.1 mol NaOH ilave ediliyor 1L ye tamamlanıyor. Bu çözeltinin ph =? 60 10

11 HA H + + A - (log1,1= 0,041) ph = pka + log(0.1/0.9) Başlangıç 1 mol - - Değişim -0.1 mol +0.1mol +0.1mol Son 0.9 mol 0.1mol 0.1mol ph = pka + log(0.11)= log1,1x10-1 =0,041-1= ph = 5 + (-0.959) ph = 4.04 Bir deneyde 1L 1M asetik asit 1M asetat tamponu var. ph=4.74 pka= 4.74 Bu deneyde 0.15 mol H + ortama veriliyor. ph da 0.10 üniteden fazla değişiklik olmaması için bu tampon yeterli midir? Bir tampon sisteminin tamponlama özelliği, iki reverzibl reaksiyonun sonucudur. 64 (log7,4=0,87) CH 3 COOH başlangıç = 1M CH 3 COO - başlangıç = 1M [HA] son = [HA] baş +[H + ] [HA] son =1+0.15=1.15 M [A - ] son =[A - ] baş +[H + ] [A - ] son =1-0.15=0.85 M 0.15 mol/ L H + ph = pka +log(a - /HA) ph= log(0.85/1.15) = log0,74 = log7,4x10-1 ph= log7,4x10-1 = 4,74 + 0,87-1 ph = ph = = 0.13 >0.1 Kapasiteyi biraz geçer 11

5.111 Ders Özeti #21 21.1

5.111 Ders Özeti #21 21.1 5.111 Ders Özeti #21 21.1 AsitBaz Dengesi Bölüm 10 Okunsun Konular: Asit ve Bazların Sınıflandırılması, Suyun Öziyonlaşması, ph Fonksiyonları, Asit ve Baz Kuvvetleri, Zayıf Asit İçeren Dengeler. Asit ve

Detaylı

TAMPON ÇÖZELTİLER. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1

TAMPON ÇÖZELTİLER. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1 TAMPON ÇÖZELTİLER Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1 Tampon çözeltiler Kimyada belli ph larda çözelti hazırlamak ve bunu uzun süre kullanmak çok önemlidir. Ancak bu çözeltilerin saklanması

Detaylı

ph = 6,1 + log [CO 2 ]

ph = 6,1 + log [CO 2 ] ASİT-BAZ DENGESİ Asit-baz dengesi tanımı Biyolojik reaksiyonların hepsi optimum bir ph ortamında normal olarak cereyan ederler; ortamın ph değerinin değişmesi, önemli bozukluklara neden olur. Organizmada

Detaylı

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda)

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda) 5.111 Ders Özeti #22 22.1 Asit/Baz Dengeleri Devamı (Bölümler 10 ve 11) Konular: Zayıf baz içeren dengeler, tuz çözeltilerinin ph sı ve tamponlar Çarşamba nın ders notlarından 2. Suda Baz NH 3 H 2 OH Bazın

Detaylı

5.111 Ders Özeti #23 23.1

5.111 Ders Özeti #23 23.1 5.111 Ders Özeti #23 23.1 Asit/Baz Dengeleri (Devam) Konu: Titrasyon Cuma günü ders notlarından Asidik tampon etkisi: Zayıf asit, HA, protonlarını ortamdaki kuvvetli bazın OH iyonlarına aktarır. Zayıf

Detaylı

Araş. Gör. Can GÜNGÖREN

Araş. Gör. Can GÜNGÖREN 1 ph KAVRAMI VE HESABI Araş. Gör. Can GÜNGÖREN 2 ph ın Önemi Sulu çözeltilerde hidrojen iyonu aktivitesi çok önemli bir rol oynar. Kimyada, çözünmüş hidrojen iyonu aktivitesinin ölçüsüne ph denir. ph bir

Detaylı

TAMPON ÇÖZELTİLER-2. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR(ADU) 12-TAMPON ÇÖZELTİLER-2 1

TAMPON ÇÖZELTİLER-2. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR(ADU) 12-TAMPON ÇÖZELTİLER-2 1 TAMPON ÇÖZELTİLER-2 Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR(ADU) 12-TAMPON ÇÖZELTİLER-2 1 Tampon çözelti Tampon çözelti: Konjuge asit-baz çiftinin bulunduğu ve ph değişmelerine karşı direnç gösteren çözeltilere

Detaylı

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz)

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz) ÇÖZELTİLERDE DENGE (AsitBaz) SUYUN OTOİYONİZASYONU Saf suyun elektrik akımını iletmediği bilinir, ancak çok hassas ölçü aletleriyle yapılan deneyler sonucunda suyun çok zayıf da olsa iletken olduğu tespit

Detaylı

ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1

ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1 ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1 Asit ve baz, değişik zamanlarda değişik şekillerde tanımlanmıştır. Bugün bu tanımların hepsi de kullanılmaktadır. Hangi tanımın

Detaylı

ASİT-BAZ VE ph. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006

ASİT-BAZ VE ph. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006 ASİT-BAZ VE ph MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Asitler ve bazlar günlük yaşantımızda sıkça karşılaştığımız kavramlardan biridir.insanlar, her nekadar asetil salisilik asit ve

Detaylı

Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge

Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge Sulu Çözeltiler Çözelti: iki veya daha fazla maddenin meydana getirdiği homojen karışımdır. çözücü, Kütlece fazla olan (veya çözme işlemini yapan) bileşene çözücü denir.

Detaylı

SULU ÇÖZELTİLERDE DENGE

SULU ÇÖZELTİLERDE DENGE İMYASAL DENGE SULU ÇÖZELTİLERDE DENGE Prof. Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR 06-İMYASAL DENGE 1 SULU ÇÖZELTİLERDE DENGE Bileşikler suda, özelliklerine göre az veya çok oranda ayrışarak iyonlaşırlar. İyon içeren

Detaylı

ÜNİTE 11. Asitler ve Bazlar. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler

ÜNİTE 11. Asitler ve Bazlar. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler ÜNİTE 11 Asitler ve Bazlar Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Asit ve baz kavramlarını bilecek, Zayıf asit, zayıf baz, kuvvetli asit, kuvvetli baz kavramlarını tanıyacak, Titrasyon ve ph kavramlarını

Detaylı

[H + ] > [OH ] ortam asidiktir. [H + ]. [OH ] = 10 14 'tür. [H + ] < [OH ] ise ortam baziktir. NİTELİK Yayıncılık [H + ] = [OH ] = 10 7 M

[H + ] > [OH ] ortam asidiktir. [H + ]. [OH ] = 10 14 'tür. [H + ] < [OH ] ise ortam baziktir. NİTELİK Yayıncılık [H + ] = [OH ] = 10 7 M BÖLÜM - 3 Suyun Otoiyonizasyonu Çok hassas ölçüm aletleri ile yapılan ölçümlerde suyun mutlak bir yalıtkan olmadığı az da olsa elektriği ilettiği tespit edilmiştir. Bu durum suyun çok az iyonlaşabildiğini

Detaylı

ASİT-BAZ DENGESİ ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR

ASİT-BAZ DENGESİ ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR 1. Amonyağın, NH 3, baz özelliği gösterdiğini açıklayan denklem aşağıdakilerden hangisidir? A) NH 3(gaz) NH 3(sıvı) B) N 2(gaz) + 3H 2(gaz) 2NH 3(gaz) C) 2NH 3(gaz) +5/2O 2(gaz) 2NO (gaz) + 3H 2 O (gaz)

Detaylı

ÇOK DEĞERLİKLİ ASİTLER ve BAZLA

ÇOK DEĞERLİKLİ ASİTLER ve BAZLA ÇOK DEĞERLİKLİ ASİTLER ve BAZLA Prof. Dr. Mustafa DEMİR http://web.adu.edu.tr/akademik/mdemir/ 00910ÇOK DEĞERLİKLİ ASİTLER ve 1 ÇOK DEĞERLİKLİ ASİTLER Çok değerli asitler, molekülünde birden fazla asidik

Detaylı

DENEY 5. ASİDİK VE BAZİK ÇÖZELTİLER ph Skalası ve ph Ölçümleri

DENEY 5. ASİDİK VE BAZİK ÇÖZELTİLER ph Skalası ve ph Ölçümleri DENEY 5 ASİDİK VE BAZİK ÇÖZELTİLER ph Skalası ve ph Ölçümleri AMAÇ: Çeşitli asit ve baz çözeltileri için ph nın ve ph skalasının ne olduğunun anlaşılması, ph kağıtları ve ph-metre yardımı ile hazırlanmış

Detaylı

ARRHENIUS KURAMI ASITLER VE BAZLAR

ARRHENIUS KURAMI ASITLER VE BAZLAR ARRENIUS KURAMI Arrhenius kuramına göre, sulu çözeltide iyonlaşarak hidronyum iyonu, (aq), oluşturan maddelere asit; sulu çözeltide iyonlaşarak hidroksit, - (aq), oluşturan maddelere baz adı verilir. CMU,

Detaylı

3. ASİTLER VE BAZLAR 3.1. GİRİŞ

3. ASİTLER VE BAZLAR 3.1. GİRİŞ 3. ASİTLER VE BAZLAR 3.1. GİRİŞ Asitler ve bazlar günlük yaşantımızda sıkça karşılaştığımız kavramlardan biridir. İnsanlar, her ne kadar asetil salisilik asit ve magnezyum hidroksit gibi kimyasal isimlerini

Detaylı

DENEY 6. CH 3 COO - + Na + + H 2 O ve

DENEY 6. CH 3 COO - + Na + + H 2 O ve DENEY 6 İLETKENLİK TİTRASYONU İLE KUVVETLİ VE ZAYIF ASİTLERİN ANALİZİ Deneyin Yapılışı: Deney için sırasıyla,5 N HCl;,1 N Asetik asit ve ikisinin de bilinmeyen miktarlarda bulunduğu karışımı,1 N NaOH ile

Detaylı

ASİT BAZ TİTRASYONU TEORİ

ASİT BAZ TİTRASYONU TEORİ ASİT BAZ TİTRASYONU AMAÇ Bu deneyde öğrenciler asit-baz titrasyonu ve standart çözelti hazırlamayı öğreneceklerdir. Ayrıca aspirin tableti içindeki asetil salisilik asit yüzdesini ve aspirin çözeltisinin

Detaylı

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar ALKALİNİTE Bir suyun alkalinitesi, o suyun asitleri nötralize edebilme kapasitesi olarak tanımlanır. Doğal suların alkalinitesi, zayıf asitlerin tuzlarından ileri gelir. Bunların başında yer alan bikarbonatlar,

Detaylı

00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI

00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI 00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI A) TANIMLAR, KAVRAMLAR ve TEMEL HESAPLAMALAR: 1. Aşağıdaki kavramları birer cümle ile tanımlayınız. Analitik kimya, Sistematik analiz, ph, Tesir değerliği,

Detaylı

4. 25 o C de sulu çözeltilerin özellikleri ile ilgili olarak, 5. ph 7 olan sulu çözelti için,

4. 25 o C de sulu çözeltilerin özellikleri ile ilgili olarak, 5. ph 7 olan sulu çözelti için, 1. ( ) ( ) ( ( ) Yukarıda verilen asit baz tepkimesinde asit özellik gösteren maddeler hangileridir? A), 4. 25 o C de sulu çözeltilerin özellikleri ile ilgili olarak, I. ph poh ise OH 1x10 7 II. OH H ise

Detaylı

Asitler-Bazlar-Tuzlar. Prof Dr Arif ALTINTAŞ

Asitler-Bazlar-Tuzlar. Prof Dr Arif ALTINTAŞ Asitler-Bazlar-Tuzlar Prof Dr Arif ALTINTAŞ Asitler Asitler kimyada önemli bir bileşik sınıfını oluşturur. Günlük gıda maddelerinin bir çoğunda asit vardır. Canlıların yaşamsal faaliyetlerinde asitlerin

Detaylı

KONU: MOLEKÜLER BİYOLOJİDE TEMEL TEKNİKLER; Çözeltiler ve Tamponlar

KONU: MOLEKÜLER BİYOLOJİDE TEMEL TEKNİKLER; Çözeltiler ve Tamponlar KONU: MOLEKÜLER BİYOLOJİDE TEMEL TEKNİKLER; Çözeltiler ve Tamponlar AMAÇ: - Moleküler Biyoloji laboratuvarında kullanılan çözeltileri ve hazırlanışlarını öğrenmek. - Biyolojik tamponların kullanım amaçlarını,

Detaylı

www.kimyahocam.com Bu tepkimede; ile CO 2 konjuge asit baz çiftidir. O ile OH konjuge asit baz çiftidir. CO 3 ÖRNEK 1 HCN (suda)

www.kimyahocam.com Bu tepkimede; ile CO 2 konjuge asit baz çiftidir. O ile OH konjuge asit baz çiftidir. CO 3 ÖRNEK 1 HCN (suda) SULU ÇÖZELT LERDE AS T VE BAZ DENGELER I AS T BAZ TANIMLARI Arrhenius Tanımı Arrhenius a göre, suda çözündüğünde iyonlaşarak H iyonu verebilen maddeler asit, H iyonu verebilen maddeler bazdır. Bu tanım

Detaylı

6.4. Çözünürlük üzerine kompleks oluşumunun etkisi ------------ 6.5. Çözünürlük üzerine hidrolizin etkisi ---------------------------- 6.6.

6.4. Çözünürlük üzerine kompleks oluşumunun etkisi ------------ 6.5. Çözünürlük üzerine hidrolizin etkisi ---------------------------- 6.6. iii İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ ------------------------------------------------------------------- 2. TANIMLAR ------------------------------------------------------------ 2.1. Atom-gram -------------------------------------------------------

Detaylı

Çözünürlük kuralları

Çözünürlük kuralları Çözünürlük kuralları Bütün amonyum, bileşikleri suda çok çözünürler. Alkali metal (Grup IA) bileşikleri suda çok çözünürler. Klorür (Cl ), bromür (Br ) ve iyodür (I ) bileşikleri suda çok çözünürler, ancak

Detaylı

SU ve ÇEVRENİN CANLILAR İÇİN UYGUNLUĞU

SU ve ÇEVRENİN CANLILAR İÇİN UYGUNLUĞU SU ve ÇEVRENİN CANLILAR İÇİN UYGUNLUĞU Suyun polaritesinin etkileri Su molekülünün polar olması hidrojen bağlarının oluşmasına neden olur. 2 Su molekülü Oldukça basit yapılıdır. Tekli bağla bağlı olup

Detaylı

Asitler ve Bazlar ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Yazar Doç.Dr. Ayşe Eren PÜTÜN

Asitler ve Bazlar ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Yazar Doç.Dr. Ayşe Eren PÜTÜN Asitler ve Bazlar Yazar Doç.Dr. Ayşe Eren PÜTÜN ÜNİTE 13 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; asit-baz kavramlarını ve aralarındaki farkı, suyun kendi kendine iyonlaşma olayını ve iyonlaşma sabitini,

Detaylı

Öğretimde Planlama ve Değerlendirme. DERS SORUMLUSU: Prof. Dr. Đnci MORGĐL

Öğretimde Planlama ve Değerlendirme. DERS SORUMLUSU: Prof. Dr. Đnci MORGĐL Öğretimde Planlama ve Değerlendirme DERS SORUMLUSU: Prof. Dr. Đnci MORGĐL LĐMONATAMI GAZLI ĐÇECEK YAPABĐLĐR MĐYĐM? Günlük Yaşam Olayı: Günlük hayatta pek çok kez içtiğimiz limonlu içeceklere karbonat katılmasıyla

Detaylı

1. 250 ml 0,20 M CuSO 4 (aq) çözeltisi hazırlamak için gerekli olan CuSO 4.5H 2 O kütlesini bulunuz. Bu çözeltiden 100 ml 0,10 M CuSO 4 (aq) çözeltisini nasıl hazırlarsınız?( Cu: 63,5; S:32; O:16; H:1)

Detaylı

Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111

Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111 Sayfa 1 /10 Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111 İsminizi aşağıya yazınız. Sınavda kitaplarınız kapalı olacaktır. 6 problemi de çözmelisiniz. Bir problemin bütün şıklarını baştan sona dikkatli bir şekilde okuyunuz.

Detaylı

H 3 O + iyonuna hidronyum iyonu denir. Buna göre suyun iyon dengesi daha tam olarak şöyle yazılabilir : H 2 O(s) + H 2 O(s) H 3 O + (aq) + OH (aq)

H 3 O + iyonuna hidronyum iyonu denir. Buna göre suyun iyon dengesi daha tam olarak şöyle yazılabilir : H 2 O(s) + H 2 O(s) H 3 O + (aq) + OH (aq) 5. BÖLÜM ASİTLER, BAZLAR ve TUZLAR ASİTLER, BAZLAR ve TUZLAR Svante ARRHENIUS (1859-197) Elektrolitlerin ayrışması konusunda çağını aşandüşünceler üreten İsveç li kimyacı Arrhenius, 190 te Nobel Ödülünü

Detaylı

TAHTA Asetik asit (aq) + su (s) Hidronyum iyonu (suda) + Asetat iyonu (suda).

TAHTA Asetik asit (aq) + su (s) Hidronyum iyonu (suda) + Asetat iyonu (suda). Bugün asitler ve bazlar hakkında konuşacağız, bu asit baz dengesidir. Bu yüzden denge hakkında geçen iki derste öğrendiklerinizi unutmayın. Daha sonraki derslerde yükseltgenme indirgenme dengesinden bahsedeceğiz.

Detaylı

11.10.2012. Besinler (karbonhidrat, yağ, protein), Su, Canlılığın devamı için organizmanın gereksinim duyduğu vazgeçilmez faktörlerdir.

11.10.2012. Besinler (karbonhidrat, yağ, protein), Su, Canlılığın devamı için organizmanın gereksinim duyduğu vazgeçilmez faktörlerdir. Basınç Isı, Oksijen, Besinler (karbonhidrat, yağ, protein), Su, Canlılığın devamı için organizmanın gereksinim duyduğu vazgeçilmez faktörlerdir. 1 2 Su, yaşayan sistemlerde büyük ölçüde bulunan bir bileşiktir.

Detaylı

DENEY I ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI. Genel Bilgi

DENEY I ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI. Genel Bilgi DENEY I ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI Genel Bilgi 1. Çözelti İki ya da daha fazla maddenin herhangi bir oranda bir araya gelerek oluşturdukları homojen karışıma çözelti denir. Diğer bir deyişle, bir maddenin

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA ÖĞRETMENLĐĞĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME 8. SINIF FEN VE TEKNOLOJĐ DERSĐ 3. ÜNĐTE: MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ KONU: BAZLAR ÇALIŞMA YAPRAĞI

Detaylı

ÇÖZELTİLERDE YÜZDELİK İFADELER. Ağırlıkça yüzde (% w/w)

ÇÖZELTİLERDE YÜZDELİK İFADELER. Ağırlıkça yüzde (% w/w) ÇÖZELTİ HAZIRLAMA İki veya daha çok maddenin çıplak gözle veya optik araçlarla yan yana fark edilememesi ve mekanik yollarla ayrılamaması sonucu oluşturdukları karışıma çözelti adı verilir. Anorganik kimyada,

Detaylı

ÇOKLU DENGELER -1. Prof.Dr.Mustafa DEMİR ÇOKLU DENGE PROBLEMİ ÇÖZÜMÜNDE SİSTEMATİK YAKLAŞIM M.DEMİR 08-ÇOKLU DENGELER-1 1

ÇOKLU DENGELER -1. Prof.Dr.Mustafa DEMİR ÇOKLU DENGE PROBLEMİ ÇÖZÜMÜNDE SİSTEMATİK YAKLAŞIM M.DEMİR 08-ÇOKLU DENGELER-1 1 ÇOKLU DENGELER -1 ÇOKLU DENGE PROBLEMİ ÇÖZÜMÜNDE SİSTEMATİK YAKLAŞIM Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 08-ÇOKLU DENGELER-1 1 Kimyasal tepkimelerin bir çoğu, ortamda birden fazla tür olduğu ve bu türler arasında

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ

5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ 5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ Birçok tuz suda çok az çözünür. Tuzların sudaki çözünürlüğünden faydalanarak çökelek oluşumu kontrol edilebilir ve çökme olayı karışımları ayırmak için kullanılabilir. Çözünürlük

Detaylı

HAZIRLAYAN Mutlu ġahġn. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 3 DENEYĠN ADI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN ĠLETKENLĠĞĠ

HAZIRLAYAN Mutlu ġahġn. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 3 DENEYĠN ADI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN ĠLETKENLĠĞĠ HAZIRLAYAN Mutlu ġahġn Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 3 DENEYĠN ADI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN ĠLETKENLĠĞĠ DENEYĠN AMACI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN SULU ÇÖZELTĠLERĠNDE ĠYONLARINA AYRIġARAK ELEKTRĠK

Detaylı

Prof. Dr. Şefik DURSUN

Prof. Dr. Şefik DURSUN 34 ĐÇĐNDEKĐLER Bölüm 1. ph ve Vücudun Normal Reaksiyonu Bölüm 2. AsitBaz Dengenin Düzenlenmesi Bölüm 3. AsitBaz Denge Bozuklukları AsitBaz Denge Bozukluklarının Kompansasyonu Bölüm 4. Kan Gazları Ölçüm

Detaylı

30.3.2015 + + + + + H H O. Cl H H O. Cl H

30.3.2015 + + + + + H H O. Cl H H O. Cl H 1 Cl O O Cl Cl O O Cl 2 3 4 5 6 7 Moleküler Orbital Kuramı ile Asit ve Bazlık Kuvveti NO 3 2 O NO 3 3 O asit baz = tuz su Kuvvetli asitlerin eşlenik bazları zayıftır. Zayıf asitlerin eşlenik bazları kuvvetlidir.

Detaylı

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım.

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım. KONU: Kimyasal Tepkimeler Dersin Adı Dersin Konusu İYONİK BİLEŞİKLERİN FORMÜLLERİNİN YAZILMASI İyonik bağlı bileşiklerin formüllerini yazmak için atomların yüklerini bilmek gerekir. Bunu da daha önceki

Detaylı

1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI

1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI ANALİTİK KİMYA DERS NOTLARI Yrd.Doç.Dr.. Hüseyin ÇELİKKAN 1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI Analitik kimya, bilimin her alanında faydalanılan, maddenin özellikleri hakkında bilgi veren yöntemlerin

Detaylı

Suda HCl. + - Suda 3H + + (PO ) Suda HNO 3. Suda 2H + + (CO ) H CO 2 3. Suda H PO. (Nitrik asit) SO (Sülfürik asit) (Karbonik asit) H CO H O.

Suda HCl. + - Suda 3H + + (PO ) Suda HNO 3. Suda 2H + + (CO ) H CO 2 3. Suda H PO. (Nitrik asit) SO (Sülfürik asit) (Karbonik asit) H CO H O. Asitler çözündüklerinde ortama H iyonu verebilen bileşiklere asit denir. Bazı Önemli Asitler HCl : Hidroklorik asit H SO : Sülfürik asit Asitler metal kaplarda saklanamazlar. Çünkü metallerle tepkimeye

Detaylı

İÇİNDEKİLER TEMEL KAVRAMLAR - 2. 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36. 1.2. Atomlar...36. 1.2. Moleküller...37. 1.3. İyonlar...37

İÇİNDEKİLER TEMEL KAVRAMLAR - 2. 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36. 1.2. Atomlar...36. 1.2. Moleküller...37. 1.3. İyonlar...37 vi TEMEL KAVRAMLAR - 2 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36 1.2. Atomlar...36 1.2. Moleküller...37 1.3. İyonlar...37 2. Kimyasal Türlerin Adlandırılması...38 2.1. İyonların Adlandırılması...38 2.2. İyonik

Detaylı

$e"v I)w ]/o$a+ s&a; %p,{ d av aa!!!!aaa!a!!!a! BASIN KİTAPÇIĞI 00000000

$ev I)w ]/o$a+ s&a; %p,{ d av aa!!!!aaa!a!!!a! BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 AÇIKLAMA 1. Bu kitapç kta Lisans Yerle tirme S nav - Kimya Testi bulunmaktad r.. Bu test için verilen toplam cevaplama süresi 5 dakikadır.. Bu kitapç ktaki testlerde yer alan her

Detaylı

ASİTLER-BAZLAR VE TUZLAR SU ARITIMI. Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER

ASİTLER-BAZLAR VE TUZLAR SU ARITIMI. Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER ASİTLER-BAZLAR VE TUZLAR SU ARITIMI Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER ASİTLER Sulu çözeltilerinde Hidrojen İyonu maddelere asit denir. veren HCI H + + CI CH 3 COOH CH 3 COO + H + ASİTLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ

Detaylı

ARTER KAN GAZI ANALİZİNİN ORGANİZMAYA AİT YANSITTIKLARI; Klinikte AKG ne işe yarar?

ARTER KAN GAZI ANALİZİNİN ORGANİZMAYA AİT YANSITTIKLARI; Klinikte AKG ne işe yarar? ARTER KAN GAZI ANALİZİNİN ORGANİZMAYA AİT YANSITTIKLARI; Klinikte AKG ne işe yarar? AKCİĞERLERİN PRİMER GÖREVİ GAZ ALIŞVERİŞİNİ SAĞLAMAKTIR. AKG analizi ile Asit Baz dengesi Oksijenizasyon Gaz alışverişi

Detaylı

ÖĞRENCİLERİN ASİT- BAZ KONUSUNDA KAVRAM YANILGILARI VE FARKLI MADDE TÜRLERİNİN KAVRAM YANILGILARINI SAPTAMA AMACIYLA KULLANIMI

ÖĞRENCİLERİN ASİT- BAZ KONUSUNDA KAVRAM YANILGILARI VE FARKLI MADDE TÜRLERİNİN KAVRAM YANILGILARINI SAPTAMA AMACIYLA KULLANIMI ÖĞRENCİLERİN ASİT- BAZ KONUSUNDA KAVRAM YANILGILARI VE FARKLI MADDE TÜRLERİNİN KAVRAM YANILGILARINI SAPTAMA AMACIYLA KULLANIMI İnci MORGİL, Ayhan YILMAZ, Oya ŞEN, Soner YAVUZ Hacettepe Üniversitesi, Eğitim

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ DENEYİN AMACI Gazlarda söz konusu olmayan yüzey gerilimi sıvı

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR?

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? Prof. Dr. METİN ATAMER Dr. EBRU ŞENEL ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ SÜT TEKNOLOJİSİ BÖLÜMÜ Kaliteli süt üretimi için sağlanması gereken koşullar; Sağlıklı inek Özenli

Detaylı

Tamponlar üzerinde konuşmaya kaldığımız yerden devam edelim. Ben tamponları çok severim, onların büyük fanıyım, hakikaten, araştırmalarımda

Tamponlar üzerinde konuşmaya kaldığımız yerden devam edelim. Ben tamponları çok severim, onların büyük fanıyım, hakikaten, araştırmalarımda Tamponlar üzerinde konuşmaya kaldığımız yerden devam edelim. Ben tamponları çok severim, onların büyük fanıyım, hakikaten, araştırmalarımda tamponların çok faydasını gördüm, çünkü ortamın ph larını sabit

Detaylı

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir.

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. EVDE KİMYA SABUN Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. CH 3(CH 2) 16 COONa: Sodyum stearat (Beyaz Sabun) CH 3(CH 2) 16 COOK:

Detaylı

Çözelti konsantrasyonları. Bir çözeltinin konsantrasyonu, çözeltinin belirli bir hacmi içinde çözünmüş olan madde miktarıdır.

Çözelti konsantrasyonları. Bir çözeltinin konsantrasyonu, çözeltinin belirli bir hacmi içinde çözünmüş olan madde miktarıdır. Çözelti konsantrasyonları Bir çözeltinin konsantrasyonu, çözeltinin belirli bir hacmi içinde çözünmüş olan madde miktarıdır. 1 -Yüzde ( % ) -Molarite (M) -Molalite (m) -Normalite (N) çözelti konsantrasyonlarını

Detaylı

BASIN KİTAPÇIĞI ÖSYM

BASIN KİTAPÇIĞI ÖSYM BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 AÇIKLAMA 1. Bu kitapç kta Lisans Yerle tirme S nav - Kimya Testi bulunmaktad r.. Bu test için verilen toplam cevaplama süresi 5 dakikadır.. Bu kitapç ktaki testlerde yer alan her

Detaylı

ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ

ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ YÖNTEM YÖNTEMİN ESASI VE PRENSİBİ Fenolik maddeler uçucu özellik göstermeyen safsızlıklardan distilasyon işlemiyle ayrılır ve ph 7.9 ± 0.1 de potasyum ferriksiyanür

Detaylı

GENEL KİMYA 101 ÖDEV 3

GENEL KİMYA 101 ÖDEV 3 TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ-27 Kasım 2013 Bütün Şubeler GENEL KİMYA 101 ÖDEV 3 ÖNEMLİ! Ödev Teslim Tarihi: 6 Aralık 2013 Soru 1-5 arasında 2 soru Soru 6-10 arasında 2 soru Soru 11-15 arasında

Detaylı

İDEAL GAZ KARIŞIMLARI

İDEAL GAZ KARIŞIMLARI İdeal Gaz Karışımları İdeal gaz karışımları saf ideal gazlar gibi davranırlar. Saf gazlardan n 1, n 2,, n i, mol alınarak hazırlanan bir karışımın toplam basıncı p, toplam hacmi v ve sıcaklığı T olsun.

Detaylı

10. SINIF. $ + - şeklinde olduğuna göre NH 3. Asitler, Bazlar ve Tuzlar I ( Asitleri ve Bazları Tanıyalım ) TEST. ün suda çözünme denklemi; 1.

10. SINIF. $ + - şeklinde olduğuna göre NH 3. Asitler, Bazlar ve Tuzlar I ( Asitleri ve Bazları Tanıyalım ) TEST. ün suda çözünme denklemi; 1. 10. SINIF K Asitler, Bazlar ve Tuzlar I ( Asitleri ve Bazları Tanıyalım ) 1. NH 3 ün suda çözünme denklemi; $ + - NH3^aqh+ HO^sh NH4 ^aqh+ OH ^aqh şeklinde olduğuna göre NH 3 ün sulu çözeltisi için aşağıdaki

Detaylı

DENEY 4. ASİT BAZ TİTRASYONLARI (indikatörlü, potansiyometrik)

DENEY 4. ASİT BAZ TİTRASYONLARI (indikatörlü, potansiyometrik) DENEY 4 ASİT BAZ TİTRASYONLARI (indikatörlü, potansiyometrik) AMAÇ: Asit baz titrasyon işlemini öğrenmek ve asit-baz titrasyonu ile derişimi bilinmeyen bir asit ve/veya bir baz çözeltisinin derişimini

Detaylı

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi KİMYASAL DENKLEMLER İki ya da daha fazla maddenin birbirleri ile etkileşerek kendi özelliklerini kaybedip yeni özelliklerde bir takım ürünler meydana getirmesine kimyasal olay, bunların formüllerle gösterilmesine

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Gıda Analizleri ve Teknolojisi Laboratuvar Föyü Sayfa 1

Erciyes Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Gıda Analizleri ve Teknolojisi Laboratuvar Föyü Sayfa 1 LABORATUVAR KURALLARI VE ÇÖZELTİ HAZIRLAMA LABORATUVAR KURALLARI 1. Laboratuvar çalışmaları sırasında elbiselerin özellikle yakıcı ve tehlikeli maddelerden korunması için laboratuara önlükle gelinmelidir.

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ 2013 S A M S U N ASİT-BAZ EKSTRAKSİYONLARI TEORİ Ekstraksiyon, organik bileşikleri ayırmak için oldukça yaygın kullanılan bir metotdur. Ekstraksiyon, sıvı-sıvı

Detaylı

Metabolizma ATP ATP 19/11/2015. BESLENME, METABOLİZMA ve TERMOREGULASYON. Enerji için Protein Kullanımı. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

Metabolizma ATP ATP 19/11/2015. BESLENME, METABOLİZMA ve TERMOREGULASYON. Enerji için Protein Kullanımı. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Metabolizma BESLENME, METABOLİZMA ve TERMOREGULASYON Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Metabolizma : Hücrelerin yaşamını sürdürebilmeleri için gerekli kimyasal süreçlerin tümüne metabolizma denir. Metabolik

Detaylı

Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları

Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları 1. Çözelti Hazırlama ve ph S.1.1. Bir atıksu arıtma tesisinde ph ayarlamak için çözeltinin her bir litresine 1 ml 0.05N lik H 2 SO ilavesi yapılması gerekmektedir.

Detaylı

HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 5 DENEYİN ADI: SUYUN ELEKTRİK ENERJİSİ İLE AYRIŞMASI

HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 5 DENEYİN ADI: SUYUN ELEKTRİK ENERJİSİ İLE AYRIŞMASI HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 5 DENEYİN ADI: SUYUN ELEKTRİK ENERJİSİ İLE AYRIŞMASI DENEYİN AMACI: ELEKTRİK ENERJİSİNİ KULLANARAK SUYU KENDİSİNİ OLUŞTURAN SAF MADDELERİNE

Detaylı

4. GRUP KATYONLARI (TOPRAK ALKALİLERİ GRUBU)

4. GRUP KATYONLARI (TOPRAK ALKALİLERİ GRUBU) 4. GRUP KATYONLARI (TOPRAK ALKALİLERİ GRUBU) Ba +2, Ca +2, Sr +2 Bu grup katyonlarının bir grup altında toplanmalarına neden olan ortak özellikleri, amonyak (NH 4 OH) amonyum klorür (NH 4 Cl) tamponu ile

Detaylı

KONDÜKTOMETRİK YÖNTEMLER. Ref. Enstrümantal Analiz

KONDÜKTOMETRİK YÖNTEMLER. Ref. Enstrümantal Analiz 1 KONDÜKTOMETRİK YÖNTEMLER Ref. Enstrümantal Analiz Bir elektrolit çözeltisindeki elektrik iletimi, pozitif yüklü taneciklerin katoda, negatif yüklü taneciklerin de anoda göç etmeleri olayıdır. "İletkenlik"

Detaylı

Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6 Kitata yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ YAYINLARI BİYOKİMYA UYGULAMA EL KİTABI

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ YAYINLARI BİYOKİMYA UYGULAMA EL KİTABI ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ YAYINLARI BİYOKİMYA UYGULAMA EL KİTABI Ç U K U R O V A Ü N İ V E R S İ T E S İ T I P F A K Ü L T E S İ Y A Y I N L A R I Biyokimya Uygulama El Kitabı Prof. Dr. Abdullah

Detaylı

Su moleküllerinin buzda %100 ü, oda sıcaklığındaki suda %70 i, 100 o C deki suda %50 si hidrojen bağlarıyla art arda birbirlerine bağlanmışlardır:

Su moleküllerinin buzda %100 ü, oda sıcaklığındaki suda %70 i, 100 o C deki suda %50 si hidrojen bağlarıyla art arda birbirlerine bağlanmışlardır: SU Suyun molekül yapısı Su, H 2 O molekül yapısında bir inorganik maddedir. Su molekülü, merkezinde bir oksijen atomu, iki köşesinde birer hidrojen atomu, diğer iki köşesinde ortaklanmamış elektron çiftleri

Detaylı

HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği

HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 1 DENEYİN ADI: ÇÖZELTİLER DENEYİN AMACI: FARKLI DERİŞİMLERDE ÇÖZELTİ HAZIRLAYABİLME TEORİK BİLGİ: Katı, sıvı ve gazların birbirleri içerisinde

Detaylı

İLERİ KARDİYAK YAŞAM DESTEĞİ KURSU ASİT-BAZ DENGESİ VE KAN GAZI ANALİZİ

İLERİ KARDİYAK YAŞAM DESTEĞİ KURSU ASİT-BAZ DENGESİ VE KAN GAZI ANALİZİ İLERİ KARDİYAK YAŞAM DESTEĞİ KURSU ASİT-BAZ DENGESİ VE KAN GAZI ANALİZİ AMAÇ: Katılımcıların bu sunumun sonunda kan gazı ve asit baz dengesi ile ilgili bilgilerini artırmaları amaçlanmıştır. HEDEFLER:

Detaylı

5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu)

5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu) 5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu) Mg +2 Na + K + Li + Bu gruptaki katyonların hepsini çöktürebilen ortak bir reaktif yoktur. Na, K ve Li alkali metaller grubunun üyeleridir. NH 4 da bileşikleri alkali metal

Detaylı

Görevi: Bütün vücut hücrelerinin içindeki ve dışlarındaki suyun düzenlenmesi, kalp ritmi, sinir uyarılarının ve kaskasılmalarının

Görevi: Bütün vücut hücrelerinin içindeki ve dışlarındaki suyun düzenlenmesi, kalp ritmi, sinir uyarılarının ve kaskasılmalarının İNORGANİK BİLEŞİKLER Su Asit Baz Tuz Mineraller SU Özellikleri Yüksek yüzey gerilimine sahiptir Yüksek özgül ısı nedeniyle sıcaklık değişimine karşı dirençlidir Yüksek buharlaşma ısısı nedeniyle soğutma

Detaylı

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA SORU 1: 32 16X element atomundan oluşan 2 X iyonunun; 1.1: Proton sayısını açıklayarak yazınız. (1 PUAN) 1.2: Nötron sayısını açıklayarak yazınız. (1 PUAN) 1.3: Elektron

Detaylı

ASİTLER VE BAZLAR 1. ASİT VE BAZLARI TANIYALIM. Asitlerin Özellikleri

ASİTLER VE BAZLAR 1. ASİT VE BAZLARI TANIYALIM. Asitlerin Özellikleri ASİTLER VE BAZLAR 1. ASİT VE BAZLARI TANIYALIM Asitlerin Özellikleri Tatları ekşidir. Aşındırıcı özellikleri vardır. Cildi, mermer yüzeyi aşındırırlar ancak asitlerin çoğu plastik, cam veya metal yüzeyleri

Detaylı

Gıdalarda Tuz Analizi

Gıdalarda Tuz Analizi Gıdalarda Tuz Analizi 01. Peynir ve Tereyaında Tuz Analizi 01.01. Yöntemin Prensibi 01.02. Kullanılan Kimyasallar 01.03. Deneyin Yapılıı 01.04. Hesaplamalar 01.05. Kullanılan Malzemeler 02. Et ve Et Ürünlerinde

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 6.Endüstriyel Kirlenme Kontrolü - Nötralizasyon Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Birçok endüstrinin atıksuyu asidik veya bazik olduğundan alıcı ortama veya kimyasal ve/veya

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR

FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR 1 Yüzyıllardır doğayı ve doğadan elde edilebilecek maddeleri keşfetme arzusu içinde olan insanoğlu 1400'lü yıllarda o güne kadar bilinmeyen bir asidi, yani HCl (hidrojen klorür,

Detaylı

GIDA BİYOTEKNOLOJİSİ UYGULAMA DERSİ NO:5 Enzim Analizleri

GIDA BİYOTEKNOLOJİSİ UYGULAMA DERSİ NO:5 Enzim Analizleri 1. Enzimler GIDA BİYOTEKNOLOJİSİ UYGULAMA DERSİ NO:5 Enzim Analizleri Enzimler, hücreler ve organizmalardaki reaksiyonları katalizleyen ve kontrol eden protein yapısındaki bileşiklerdir. Reaksiyon hızını

Detaylı

Sodyum Hipoklorit Çözeltilerinde Aktif Klor Derişimini Etkileyen Faktörler ve Biyosidal Analizlerindeki Önemi

Sodyum Hipoklorit Çözeltilerinde Aktif Klor Derişimini Etkileyen Faktörler ve Biyosidal Analizlerindeki Önemi Sodyum Hipoklorit Çözeltilerinde Aktif Klor Derişimini Etkileyen Faktörler ve Biyosidal Analizlerindeki Önemi Umut ŞAHAR Ege Üniversitesi EgeMikal Çevre Sağlığı Birimi 19.03.2014 Ulusal Biyosidal Kongresi

Detaylı

Bölüm 5 Çalışma Soruları

Bölüm 5 Çalışma Soruları Bölüm 5 Çalışma Soruları 5.1) Metanol, CH 3 OH, ve hidrojen siyanür, HCN, bileşiklerinin her ikisi de moleküler bileşik olmasına rağmen metanol elektrik akımını iletmezken, hidrojen siyanür iletir. Neden?

Detaylı

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ ÇEVRE KİMYASI LABORATUVARI ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ 1. GENEL BİLGİLER Doğal sular ve atıksulardaki çözünmüş oksijen (ÇO) seviyeleri su ortamındaki fiziksel, kimyasal ve biyokimyasal aktivitelere bağımlıdır.

Detaylı

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir.

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir. Bir fuel cell in teorik açık devre gerilimi: Formülüne göre 100 oc altinda yaklaşık 1.2 V dur. Fakat gerçekte bu değere hiçbir zaman ulaşılamaz. Şekil 3.1 de normal hava basıncında ve yaklaşık 70 oc da

Detaylı

İshallerin En Yaygın 6 Nedeni

İshallerin En Yaygın 6 Nedeni 21 Günden Küçük ük Buzağılarda ğ Meydana Gelen İshallerin En Yaygın 6 Nedeni Enterotoksijenik E. coli (< 4 gün), Rotavirus (4-21 gün), Coronavirus (4-21 gün), Cryptosporidium parvum (5-28 gün) Salmonella

Detaylı

HİDROJEOLOJİ. Su Kimyasının Önemi

HİDROJEOLOJİ. Su Kimyasının Önemi HİDROJEOLOJİ 9.Hafta Su Kimyası Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr Su Kimyasının Önemi Yüzey ve yeraltısuları farklı oranlarda çözünmüş ve askıda maddeler içerirler. Suyun kimyasal bileşimi

Detaylı

EK 1 TABLO 1 ZEHİRLİLİK SEYRELME FAKTÖRÜ (ZSF) TAYİNİ

EK 1 TABLO 1 ZEHİRLİLİK SEYRELME FAKTÖRÜ (ZSF) TAYİNİ EK 1 TABLO 1 ZEHİRLİLİK SEYRELME FAKTÖRÜ (ZSF) TAYİNİ Atıksu muhtevası, balığın yüzgeçlerine yapışarak solunum epitellerinin şişmesine ve parçalanmasına neden olur ve bu şekilde balıklara zarar verir.

Detaylı

KOMPLEKS ASİT BAZ SİSTEMLERİ ASİT KARIŞIMLARI

KOMPLEKS ASİT BAZ SİSTEMLERİ ASİT KARIŞIMLARI KOMPLEKS SİT BZ SİSTEMLERİ SİT KRIŞIMLRI Prof. Dr. Mustafa DEMİR http://web.adu.edu.tr/akademik/mdemir/ 009-1-KOMPLEKS SİT-BZ 1 İçinde 0.10 M Cl ve 0.080 M bulunan 5 ml çözeltinin 0. M KO ile titrasyonu.

Detaylı

Tepkimeler ve Mekanizmaları

Tepkimeler ve Mekanizmaları 3. BölümB ORGANĐK K TEPKĐMELERE GĐRĐŞG ĐŞ Tepkimeler ve Mekanizmaları Genel olarak tepkimeler dört sınıfa ayrılabilir: Yer değiştirmeler Katılmalar Ayrılmalar Çevrilmeler MEKANĐZMA: Reaktanların ürünlere

Detaylı

SU NUMUNELERİNİN LABORATUVARA KABUL MİKTARLARI, SAKLAMA KOŞULLARI VE SÜRELERİ

SU NUMUNELERİNİN LABORATUVARA KABUL MİKTARLARI, SAKLAMA KOŞULLARI VE SÜRELERİ Alkalinite Alüminyum (Al) Amonyum (NH 4 + ) Anyonlar (Br, F, Cl, NO 2, NO 3, SO 4, PO 4 ) PE veya BC 200 100 Tercihen arazide yapılmalıdır. sırasındaki indirgenme ve oksitlenme reaksiyonları numunede değişikliğe

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ CEVAP 1: (TOPLAM 9 PUAN) 1.1: Eğer terleme ve su emilimi arasındaki ilişkide ortam sıcaklığının etkisini öğrenmek istiyorsa; deneyi aynı sayıda yaprağa sahip aynı tür

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ DENEY NO: 5 HAVAANDIRMA ÇEVRE MÜHENDĠSĠĞĠ BÖÜMÜ Çevre Mühendisi atmosfer şartlarında suda çözünmüş oksijen ile yakından ilgilidir. Çözünmüş oksijen (Ç.O) su içinde çözünmüş halde bulunan oksijen konsantrasyonu

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI KİMYA TEKNOLOJİSİ BAZ MİKTARI TAYİNİ 524KI0048

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI KİMYA TEKNOLOJİSİ BAZ MİKTARI TAYİNİ 524KI0048 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI KİMYA TEKNOLOJİSİ BAZ MİKTARI TAYİNİ 524KI0048 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri

Detaylı