KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK:

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK:"

Transkript

1 66 NSAN KAYNAKLARI YÖNET BOYUTUYLA KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK: (B R ALAN ARA TIRMASI) ÖZET Tekin AKGEY K Kavram olarak kurumsal sosyal sorumluluk, i letmenin toplumdaki çe itli rollerini sorumlu ve sürdürülebilir bir tarzda yönetmesine dönük ba ifade etmektedir. Kurumsal sosyal sorumluluk yeni bir kavram de ildir. lk olarak 1950 li y llarda Merill (1949) ve Bowen in (1953) çal malar nda zikredilen bu kavram, 1980 li ve 90 l y llarda irketlerin giderek önemli bir fonksiyonu haline gelmi tir. Bugün için kurumsal sosyal sorumluluk alan, çal anlar ve mü terilere güven vermede, piyasada yer edinmede, piyasa öhretini korumada ve örgütsel misyonu yeniden tan mlamada önemli bir i lev görmektedir. Bu çal man n amac, kurumsal sosyal sorumlulu u insan kaynaklar yönetimi boyutuyla analiz etmektir. Makale, ubat- May s 2004 tarihleri aras nda gerçekle tirilen bir alan ara rmas ile konuyu de erlendirmeyi hedeflemektedir. ABSTRACT Corporate social responsibility means a commitment by a company to manage its role in a society in a responsible and sustainable manner. The term corporate social responsibility (CSR) is not new. It emerged in the 1950 s, in the works of Merill (1949), and Bowen (1953). However, corporate social responsibility especially in the 1980 and 90 s has been an increasingly important part of the business environment. CSR is an important business issue from which various results including Doç. Dr.,.Ü. ktisat Fakültesi, Çal ma Ekonomisi ve Endüstri li kileri Bölümü. offering distinctive positioning in the market place, protecting reputation, building credibility and trust with customers and employees, redefining corporate purpose or mission and securing the company s license to operate. The aim of this study is to study on the human resources management dimensions of corporate social responsibility according to a research, which was undertaken between March and May 2004 in Turkey. Milton Friedman, örgütlerin tek amac n hisse sahipleri için daha yüksek karl k elde etmek için çal mak oldu unu belirtmektedir. Buna kar k, XX. yüzy n son 20 y, i letmeler için karl k d nda çevresel sorunlarla ilgilenmek, adil ücret ko ullar ve çal ma standartlar sa lamak gibi sosyal konular da ön plana ç karm r. Kurumsal sosyal sorumluluk bu aç dan topluma kar sorumluluklar, yerel sivil kurulu lar n toplumsal projelerine destek vermeyi, çevresel sorunlarla ilgilili i, sorumlu tan m ve reklamc ve genel olarak kamu oyuna kar toplumsal sorumlulu u ifade eden bir kavramd r. Kurumsal sosyal sorumluluk kavram 1980 li y llarda i letmelerin önemli bir gündem maddesi haline gelmi tir. Son 10 y ll k dönemde, i dünyas ile toplum aras ndaki ili kilerde gözlenen radikal de imler bu süreci daha da geli tirmi tir. Özellikle marka odakl rekabet stratejileri, sosyal sorumluluk odakl projeleri ön plana ç karmaya te vik etmektedir. Bu dönemde i letmelerle sivil toplum örgütleri aras nda güçlenen ili ki paternalistik bir yap dan roller, haklar ve sorumluluklar n taraflar aras nda yeniden de erlendirildi i bir konuma geçmi tir. Bugün kurumsal sosyal sorumluluk giderek daha fazla ilgi görmekte ve konuyla ilgili geni bir literatür olu maktad r. Buna kar k, konunun insan kaynaklar boyutu literatürde yeterince incelenmemi tir. Bu çal man n amac, kurumsal sosyal sorumlulu u insan kaynaklar yönetimi ( KY) boyutuyla analiz etmektir. Makale 2004 ubat ve May s aylar nda gerçekle tirilen bir alan ara rmas ile konuyu de erlendirmeyi hedeflemektedir. Bu amaçla üç bölümden olu an

2 NSAN KAYNAKLARI YÖNET BOYUTUYLA KURUMSAL çal man n ilk bölümünde konunun teorik çerçevesi analiz edilmektedir. kinci bölümde ara rma ile ilgili veriler, metot ve sonuçlar aç klanmaktad r. Makalenin sonunda önemli bulgular n özetlendi i bir genel de erlendirme bölümüne yer verilmektedir. I. KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE NSAN KAYNAKLARI YÖNET A. KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK: KURAMSAL BOYUT 1. Kavram ve Köken a) Tan msal Çerçeve Kurumsal sosyal sorumluluk yeni bir kavram de ildir. lk olarak 1950 li y llarda Merill (1949) ve Bowen in (1953) çal malar nda zikredilen bu kavram, 1960 l y llara kadar ciddi bir ilgi görmemi ve geli me alan bulamam r (Conroy; 2004; 19) l y llarda ise, ilk defa baz i letmelerin sosyal sorumluluk kapsam içinde de erlendirilebilecek çe itli projeleri uygulamaya koyduklar görülmektedir. Sözgelimi, Levi Strauss & Company nin (LSC) sosyal sorumluluk projeleri 1968 li y llara kadar gitmektedir. Bu tarihte kurumsal sosyal sorumluluk kapsam nda Toplumsal Kat m Tak mlar n n (Community Involvement Teams (CIT)) olu turuldu u görülmektedir. Çal anlar toplumsal sorunlar konusunda sorumluluk almaya yönlendirmeyi amaçlayan irket, program kapsam nda çal anlar na ayda 5 saat gönüllü aktivitelere kat lma olana vermekteydi (Rosario; 2003; 5). Sosyal sorumluluk kavram n tan mlanmas konusunda çe itli yakla mlar görülmektedir. Nitekim uygulamada kurumsal sorumluluk kavram ço unlukla kurumsal sürdürülebilirlik (corporate sustainability), kurumsal gönüllülük (corporate voluntarism), ve kurumsal vatanda k (corporate citizenship) gibi benzer kavramlar ve yakla mlarla kar makta veya kar lmaktad r (Justice; 2003; 1). Kavram olarak kurumsal sosyal sorumluluk, bir i letmenin toplumda üretici, sat, i veren, mü teri ve vatanda olarak rolünü sorumlu ve sürdürülebilir bir tarzda yönetmesine dönük ba ifade etmektedir. Bu aç dan, kurumsal sosyal sorumluluk i letmelerin yasal kriterlerin ve standartlar n ötesinde üstlenmesi gereken aksiyonlar tan mlamaktad r. Bu aksiyon, tüm örgütsel taraflara dönük sorumlulu unun bilincinde olmak ve onlar n ç karlar en iyi ekilde korumakt r (Justice; 2003; 2). Dolay yla kurumsal sosyal sorumluluk yasal ve örgütsel gerekliliklerin ötesinde ki pozitif tutum ve davran lar ifade eder. Buna göre, sosyal sorumluluk projeleri yasal zorunlulu un bir gere i olarak gerçekle tirilen yükümlülüklerin ötesinde bir tutum ve davran n sergilenmesidir. Bu nedenle bir i letmenin kad n çal anlara kar ayr mc ktan kaç nmas sadece yasal bir gerekliliktir ve bu nedenle sosyal sorumluluk kavram içinde de erlendirilemez (Conroy 2004; 19). Bu aç dan kurumsal sosyal sorumluluk i letmenin mü teriler, toplumsal kesimler, çal anlar, yat mc lar, hükümet, yerel yönetimler, rakipler ve tedarikçiler gibi tüm örgütsel taraflarla ili kisini tan mlamaktad r. letmenin bu kapsamdaki sosyal sorumluluk aksiyonlar içinde toplumsal yard m projeleri, çal anlarla ili kileri, istihdam yarat lmas ve sürdürülmesi, çevresel gönüllülük ve sorumlu finansal performans bulunmaktad r (Committee on Public Finance; 2002; 5). Öte yandan Avrupa Komisyonu taraf ndan haz rlanan Ye il Raporda (Green Paper) ise, kurumsal sosyal sorumluluk i letmelerin iyi bir toplumsal ortam ve daha temiz bir çevre yarat lmas na dönük gönüllü çaba ve kat mlar olarak de erlendirilmektedir (EC; 2002; 5). Sonuç olarak, genel bir tan msal çerçevede ele almak gerekirse, kurumsal sosyal sorumluluk, i letmelerin örgütsel süreçlerini toplumsal yararl k ilkesi çerçevesinde yönetmeleridir. b) Köken Kurumsal sosyal sorumluluk kavram analiz ederken kültürel, sosyal ve ekonomik faktörleri de dikkate almak gerekir. Bu de kenler sosyal sorumluluk programlar n biçimlenmesinde önemli bir rol oynamaktad r. Dolay yla her toplumdaki kurumsal sosyal sorumluluk alanlar farkl la abilmektedir. Nitekim K ta Avrupa s ile Kuzey

3 NSAN KAYNAKLARI YÖNET BOYUTUYLA KURUMSAL Amerika aras nda bu konuda konseptsel bir farkl n oldu u aç kça görülmektedir. Asl nda kurumsal sosyal sorumluluk orijin olarak Kuzey Amerika kökenli bir kavram olmakla beraber, özellikle 1980'li y llarda ba ta Avrupa K tas olmak üzere tüm dünyaya yay lm r. Buna kar k her iki k ta aras nda uygulamadan kaynaklanan farkl klar gözlenmektedir. Geleneksel olarak Amerika da sosyal sorumluluk aktiviteleri yard mseverlik kavram çerçevesinde ele al nmaktad r. Bu ülkede letmeler vergilerini verdikleri sürece faaliyetlerini sürdürmekte geni bir özgürlük alan na sahiptirler. letmeler ABD de toplumsal projelere destek vererek yard mseverliklerini toplumla payla ma yoluna gitmektedirler (Mallenbaker.net; 2004). Avrupa Modelinde ise, sosyal sorumluluk programlar zenginlik yaratma sürecinin bir parças r ve i letmelerin rekabete edebilirli ini destekleyerek, toplumsal refah yaratmak ve yaymak amac yla kullan lmaktad r (Mallenbaker.net; 2004). Bu K ta da 1995 y nda dönemin Avrupa Birli i Komisyonu Ba kan Jacques Delors un öncülü ünde bir grup i letme "Sosyal D lanmaya Kar Avrupa Deklarasyonu" ile ilk önemli giri imi ba latm r. Deklarasyonla 57 letme sosyal sorumluluk programlar için i birli i ve bir bilgi a olu turmay kararla rm r (Renaut; 2003; 35). 2. Kurumsal Sosyal Sorumlulu a li kin Teoriler a) Klasik Yakla m Klasik iktisat felsefesi i letmelerin en önemli sorumlulu unun karl maksimize etmek oldu unu savunmaktad r (Brummer; 1991). Milton Friedman, i letmelerin nihai hedefinin hisse sahipleri için daha yüksek kazançlar yaratmak oldu unu ve örgütlerin tüm ilgilerini bu yönde kanalize etmeleri gerekti ini aç kça ifade etmektedir. Dolays yla sosyal sorumlulu un klasik yakla temelde her türlü sosyal projenin letmeye net bir maliyetle geri dönece i dü üncesini savunmaktad r (Johansson & Larsson; 2000; 44). b) Yard mseverlik Yakla Kurumsal sosyal sorumluluk asl nda yeni bir kavram de ildir. Gerçekte geçmi te çok say da i letmenin sosyal sorumlu un çe itli boyutlarda yans tan uygulamalar gerçekle tirdikleri görülmektedir. Ancak bu giri imler büyük ölçüde gönüllülük ve sosyal alan kavramlar çerçevesinde tan mlanm r. Kurumsal yard mseverlik bunun en iyi örne idir ve en iyi uygulamalar na Kuzey Amerika da rastlamak mümkündür (Committee on Public Finance; 2002; 2). Gerçekte K ta Avrupa s ile K. Amerika aras ndaki kültürel farkl klar her iki toplumsal yap daki sosyal modellerin farkl la mas na yol açm r. Amerikan toplumu örgütsel etik kavram na büyük bir vurgu yapmakta, yard mseverlik yakla ön plana ç karmaktad r. Nitekim ABD kökenli i letmelerin sosyal sorumluluk programlar na daha çok yard mseverlik yakla çerçevesine ele ald klar, kamu alan ile özel alan ay rmaya büyük özen gösterdikleri anla lmaktad r (CIPD; 2002; 7). Yard mseverlik yakla aç ndan örgüt sosyal sorumluluk programlar, bu projeler örgüte net maliyet yaratsa bile desteklenmelidir. Geni bir bak aç ta yan bu yakla m, etik de erler ve toplumsal ahlaki kayg lar üzerinde kurgulanm r. c) Sosyo-Ekonomik Yakla m Sosyal-ekonomik yakla m irketlerin hisse sahiplerinin karlar ndan ba ms z evrensel standartlarda çe itli sorumluluklara sahip olduklar ileri sürmektedir (Brummer; 1991). Geleneksel olarak Avrupa modeli, sosyal de er vurgusu ön plana ç kmaktad r. Nitekim Alman i letmelerinde çal anlar n da kat öngören kurullar n kurgusu bu felsefeyi aç k biçimde yans tmaktad r (CIPD; 2002; 7). Bu yakla m dar bir bak aç ndan uzakla may savunmaktad r. Buna göre, sosyal sorumluluk projeleri, uzun dönemde örgütün mü teri ve tedarikçilerle iyi ili kiler kurmas na olanak sa layacakt r (Johansson & Larsson; 2000; 45).

4 NSAN KAYNAKLARI YÖNET BOYUTUYLA KURUMSAL d) Modern Yakla m: Örgütsel Taraflar Yakla Modern yakla m kurumsal sosyal sorumlulu u daha kapsay bir alan olarak alg lamaktad r. Bu çerçevede sosyal sorumluluk ne sadece bir sosyal model ne de sadece bir yard mseverlik felsefesini yans tmaktad r. Kurumsal sosyal sorumluluk, bunun çok daha ötesinde çevresel ve ekonomik boyutlar kapsayacak biçimde örgütsel stratejiyle uyumlu bir ekilde planlanmakta ve uygulamaya geçirilmektedir (European Agency; 2004; 14). Dolay yla modern görü örgütle toplum aras ndaki ili kinin sa kl bir çerçevede sürdürülmesini temel almaktad r. Örgüt, k sa ve uzun dönemde gerçekle tirece i sosyal aksiyonlarla net getiri yaratacakt r. Bu aç dan sosyal sorumlulu un modern yakla örgütsel taraflar n görü lerini de dikkate alan bir politika geli tirilmesini savunmaktad r. Hangi boyutta olursa olsun asl nda sosyal sorumluluk projelerinin etkisini analiz etmek her zaman kolay de ildir. Bu tür projeler sübjektif oldu undan her i letmede farkl görü lerin ve yakla mlar n yarat lmas na ve bunlar n çat mas na yol açabilmektedir. Bir tarafta karl k güdüsü, öte yanda ise, yard mseverlik duygusu çat an görü ler olarak ön plana ç kabilmektedir. Bundan kaç nmak için örgütün sosyal sorumluluk projelerini içselle tirmesi, bunun yönetsel ve stratejik bir alan olarak tan mlanmas gerekmektedir. Böyle bir yakla m, hem yönetsel hem de çal anlar aç ndan sosyal sorumluluk projelerine kat daha güçlü bir ekilde te vik edecektir. 3. Sosyal Sorumluluk ve Örgütsel Performans Kurumsal sosyal sorumluluk kavram oldukça geni bir çerçevede de erlendirilmelidir. Bu kavram n boyutlar son y llarda giderek geni lemektedir. Kurumsal sosyal sorumluluk özünde kararlar al rken ve politikalar uygularken i letmenin bunlar n örgütsel taraflara yani çal anlara, arz edicilere, mü terilere ve yerel topluma etkisini dikkate almas ifade etmektedir. Dolay yla kurumsal sosyal sorumluluk alan, çal anlara ve mü terilere güven vermede, piyasada yer edinmede, kurumsal sayg nl korumada ve örgütsel misyonu yeniden tan mlamada önemli bir i lev görmektedir. Özellikle 1990 l llarda sosyal program ve projelere daha fazla destek veren i letmelerin daha etkili ve ba ar olduklar görülmektedir (CIPD; 2002; 4) l y llarda kurumsal sosyal sorumluluk kavram n h zla geli ti i, gerek geli mi ekonomilerde gerekse geli en ekonomilerde öncelikli bir gündem maddesi haline geldi i görülmektedir. Özellikle 1990 l y llar n ikinci yar nda sosyal sorumlu yat mlar * uluslararas finansal piyasalarda 3 trilyon dolara ula r. Çok say da sosyal sorumlu yat mc ülkelerinde bu tür yat m araçlar na yönelmektedir. Bu rakam n 2/3 ünü a an bir k sm (2.16 trilyon $) ABD borsalar nda sosyal sorumluluk fonlar na kota edilmi tir. Sosyal sorumlu fonlara kota edilen yat mlar n Almanya da 2.2 milyar $ (Waring and Lewer; 2004; 99), Kanada'da ise, yakla k 50 milyar Kanada Dolar na ula kaydedilmektedir. Öte yandan bu e ilimin giderek güçlendi i de görülmektedir. Nitekim Kanadal yat mc lar aras nda yap lan bir ara rmada deneklerin %53'ü, sorumlu yat mlara daha fazla ilgi duyduklar belirtmi lerdir. Dolay yla daha sorumlu bir yat m strateji izleyen letmelerin bugün yat mc lar taraf ndan daha fazla ilgi gördükleri aç k bir gerçektir (Committee on Public Finance; 2002; 2). Bu aç dan sosyal sorumluluk faaliyetleri art k i letmelerin ba ar kriterleri aras nda gösterilmekte ve sadece karl a dayal örgütsel ba ar analizi ve de erlendirmeleri yeterli görülmemektedir. letmeler sürekli geli me ve rekabet yetkinli ini geli tirmenin art k sosyal sorumluluk projelerini desteklemekten geçti inin fark ndad rlar. Bu de erlendirme, 2004 y nda sviçre de Davos Ekonomik Forumu na kat lan i letme yöneticileri taraf ndan da payla lm r. Nitekim kat mc i adamlar n % 20 si, karl örgütsel ba ar n temel de keni olarak kabul ederken, % 30 u kurumsal sosyal sorumluluk aktivitelerini örgütsel ba ar n bir de keni, % 5 i de en önemli ba ar kriteri olarak tan mlam r. letme yönetimleri art k * Sosyal sorumlu yat r m, yat r mlar n tüm örgütsel taraflar n lehine olacak biçimde yönlendirilmesidir. Sosyal sorumlu yat r mc hem i letmenin finansal performans n hem de i letmenin sosyal performans n gözeten yat r mc profilini tan mlamaktad r.

5 NSAN KAYNAKLARI YÖNET BOYUTUYLA KURUMSAL rekabet yetkinli ini geli tirmenin önemli bir arac olarak sosyal sorumluluk aktivitelerine katk yapman n gereklili inin fark ndad rlar. Bugün sosyal sorumluluk aktiviteleri profesyonel çal anlar, nternet sayfalar, dergileri, dernekleri ve dan manl k irketleri ile kendi ba na bir sektör olma e ilimindedir. Bir çok büyük i letme her y l özel sosyal sorumluluk raporlar yay nlamakta ve bu raporlarda sosyal hedefler aras nda sosyal sorumluluk projeleri de aç kça zikredilmektedir. Ayr ca hem FTSE hem de, Dow Jones Endeksleri sosyal sorumlulu a sahip i letmeleri kapsayan özel endeksler yay nlamaktad r (The Economist; 2004). 4. Küresel Sorumluluk Günümüzde i letmeler art k geleneksel sorumluluklar d nda da toplumsal sorumluluklar oldu unun bilincindedirler. Örgütler büyük resmin bir parças olduklar, dolay yla toplumsal sorunlara seyirci kalamayacaklar bilmektedirler (Ryder; ). Bu alg lama sadece ulusal düzlemde de il, ayn zamanda küresel ölçekte de yans ma bulmaktad r. Nitekim küresel ölçekli i letmelerin sosyal projelere deste i giderek daha fazla önem kazanmaktad r. Özellikle ulusal hükümetlerin yeterince ilgilenemedikleri sosyal projeler küresel letmelerce desteklenmektedir. Sözgelimi Christian Aid taraf ndan haz rlanan bir raporda Shell, British American Tobacco (BAT) ve Coca-Cola n kurumsal sosyal sorumluluk projelerine önemli miktarlarda kaynak aktard bildirilmektedir (Kramar; 2004). Benzer ekilde Fransa'da ülkenin önde gelen irketlerinden biri olan Lafarge sosyal sorumluluk projelerine özel bir ilgi göstermektedir. irketin sosyal sorumluluk program kapsam nda özellikle toplumsal geli me katk da bulunan projelere yöneldi i, bu kapsamda sözgelimi 2000 y nda Honduras ta meydana gelen hortum felaketinin ard ndan ülkede sa k hizmetlerinin yeniden canland lmas için öncü bir rol oynad, büyük bir hastane in a etti i, ayni ve nakdi yard mlarda bulundu u ve çevresel programlara önemli bir katk yapt görülmektedir (Som; 2003; 18). Ayn ekilde Unilever, Güneydo u Asya da yerel bal kç n süreklili ini destekleyen çe itli projeleri uygulamaya geçirmi tir. Lafarge ve Unilever gibi küresel i letmeler, ulusal hükümetlerin çok ötesinde bir güç ve etkiye sahip olabilmektedirler (Mallenbaker.net; 2004). Çin'de ise, Amerikan firmalar bu ülkelerdeki sosyal ve çevresel projelerin geli tirilmesine önemli bir katk da bulunmaktad rlar. Bu kapsamda ABD kökenli irketlerinin i eti i ve sorumlu i letmecilik örnekleri sergiledikleri, Çin toplumunun daha aç k bir topluma dönü mesini sa layacak projelere destek verdikleri, daha hijyenik, sa kl ve güvenli bir i yeri ortam yarat lmas na zemin haz rlad klar, gücüne daha yüksek standartlarda alternatif istihdam f rsatlar sa lad klar ve toplumsal gönüllülük aktivitelerine destek verdikleri görülmektedir (The Business Roundtable; 2000; 6). Öte yandan ara rmalar, küçük ve orta ölçekli i letmelerin de giderek artan ölçüde sosyal sorumluluk aktivitelerine kat ld klar göstermektedir. Grant Thornton European Business Survey taraf ndan yap lan bir ara rma, AB ülkelerinde KOB lerin sosyal sorumluluk projelerine dönük ilgilerini ortaya koymaktad r. Marka yaratmak ve kamusal imaj güçlendirmek için sosyal odakl projelerde yer almay isteyen büyük i letmelerin aksine, KOB 'lerin özellikle çal anlar n motivasyonunu geli tirmek ve toplumsal sorunlar n çözümüne katk da bulunmak amac yla bu nitelikli projelere yöneldikleri kaydedilmektedir (Jenkins; 2003;1). 5. ki Boyutlu Model ve Sosyal Sorumluluk Uygulamas n amalar a) ki Boyutlu Model Kurumsal sosyal sorumlulu un ölçüsü i letmede bu kavram n alg lanmas na ba olarak de mektedir. Bu analizi yapmak için Kurumsal Sorumlulu un ki Boyutlu Modeli ne bakmak gerekmektedir. Modelin iki ekseni bulunmaktad r. Yatay eksen, i letmenin kurumsal sosyal sorumluluk ölçe ine göre konumunu saptamak için kullan lmaktad r. Eksenin sa taraf dar bir çerçevedeki sosyal sorumluluk alg lamas tan mlamaktad r. Bu eksende i letmenin temel amac mal ve hizmet sat maksimum

6 NSAN KAYNAKLARI YÖNET BOYUTUYLA KURUMSAL karl kla sonuçland rmaktad r. Ba ar n tek kriteri, oyunun kurallar na ba kalmakt r. K sa dönemli karl k burada temel hedeftir. Buna kar k, sol taraf sosyal sorumlulu u daha geni bir çerçevede ele almakta yasal düzenlemelerin ötesinde toplumsal beklentileri dikkate alan bir alg lamay yans tmaktad r (Johansson & Larsson; 2000; 43). Geni bak aç GRAF K I: KURUMSAL SOSYAL SORUMLULU A Kaynak: (Johansson & Larsson; 2000; 43). BOYUTLU YAKLA IM Modern yakla m Yard mseverlik yakla Getiri odakl bak aç Maliyet odakl yakla m Sosyo-ekonomik yakla m Klasik bak aç Dar bak aç Dikey eksende ise, yöneticilerin maliyet ve getiri aç ndan sosyal projeleri alg lama biçimi analiz edilmektedir. Bu eksenin bir ucunda temel alg lama, k sa dönemde sosyal sorumluluk programlar n harcama boyutudur. Di er boyutta ise, sosyal projelerin uzun dönemli getirilerine odaklan lmaktad r. Burada yöneticiler potansiyel getirileri esas alan bir projeksiyon yapmaktad rlar. Modern yakla m bir i letmenin toplumla ili kisini sürdürmesi gerekti ini savunmakta, bunun k sa ve uzun dönemli getirilerinin çe itli sosyal aksiyonlarla yarat lmas benimsemektedir (Johansson & Larsson; 2000; 44). b) Sosyal Sorumluluk Projelerinin A amalar Sosyal sorumluluk projelerine angaje olmak 6 a amal k bir süreci gerektirmektedir. (1) Sosyal Odakl Projelere Ba lang ç Kurumsal sosyal sorumluluk programlar n ba lang ço unlukla i letmenin yeni f rsatlar yaratma aray n özellikle de kamusal imaj kayg n bir gere i olarak ba lamaktad r. letme bu amada genellikle sosyal odakl programlar örgüt taraf ndan ve çal anlarca fark edilmesi için çaba gösterir. Projelerin önemi, bu amada örgütsel taraflara aktar lmaktad r. (2) De erlendirme A amas kinci a ama özellikle daha aç k bir örgütsel yönetimi gerektirir. Bu a amada sosyal sorumluluk programlar n getirileri tan mlanmaktad r. Bu de erlendirme, salt bir ekonomik getiri olman n ötesinde sosyal getiri esas ile de yap lmaktad r. Dolay yla çok boyutlu bir analiz metodunun olu turulmas gerekir. (3) Örgütsel Konumlanma letme, sosyal sorumluluk projeleri kar ndaki konumunu bu amada de erlendirmektedir. Bu kapsamda seçilecek projeler, bu projelerin süreklili i, i birli i yap lacak sivil toplum kurulu lar, kurumsal sorumluluk ve görev tan özellikle dikkate al nmas gereken konulard r. Seçilecek projeler için kamuoyu e ilimi dikkate al nabilir. (4) Aksiyon Plan n Geli tirilmesi Bir önceki a amada ortaya konan projeler için bir aksiyon plan yarat lmal r. letme öncelikli programlar bu a amada ortaya koyar. Uygulama plan, projelerin detayl bir aksiyon süreci ile biçimlendirilmesini gerektirir. Bu detayland rma özellikle projenin hedeflerinin ölçüldü ü son a ama için önemli bir alt yap olu turacakt r. (5) Aksiyon Plan n Uygulamaya Konulmas Aksiyon plan n uygulamaya geçirilmesi sonraki projeler için önemli bir vizyon yaratacakt r. Uygulamada kar la lan sorunlar, projelerdeki t kanma noktalar ve çözüm alternatifleri aksiyon plan n uygulamaya konulmas nda dikkate al nmas gereken unsurlard r.

7 NSAN KAYNAKLARI YÖNET BOYUTUYLA KURUMSAL (6) Performans Ölçümü Özellikle projelerin etkinli inin sorguland a amad r. Önceki amalarda saptanm performans kriterleri bu a mada ölçülür ve geribildirim yarat larak sonraki projeler için bir veri alan yarat r (Johansson & Larsson; 2000; 44). B. KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK ve NSAN KAYNAKLARI YÖNET 1. KY nin Rol ve Sorumlulu u nsan kaynaklar yönetimi temelde örgütteki çal anlar n yönetilmesi, geli tirilmesi ve motive edilmesiyle ili kilidir. Geleneksel olarak i gücü i letmelerde insan temelli bir zeminden öte, ekonomik bir de er olarak alg lanm ve tan mlanm r. Oysa günümüzde geni bir literatür, örgütsel ba ar n ve rekabet üstünlü ünün önemli bir kayna olarak insan faktörüne i aret etmektedir. Bu aç dan modern i letmelerde KY'in önemli kurumsal rollerinden biri de çal an n örgüte katt rekabet avantaj desteklemektir. Bu aç dan insan kaynaklar yönetiminin bir transformasyon süreci geçirdi i gözlenmektedir. nsan kaynaklar yöneticisi bu süreçte rekabet avantaj ve mü teri ili kileri gibi daha önemli görev alanlar nda sorumluluklar üstlenmektedir. Ekonominin tüm sektörlerinde mü teri merkezli rekabet anlay n ortaya ç kmas, insan kaynaklar yönetimini de mü teri ihtiyaçlar daha iyi anlamaya ve bunlara dönük gereksinimleri çal anlar yönlendirerek sa lamaya zorlamaktad r (Bennett & Genevieve; 1998; 48). Özellikle güçlü bir rekabet avantaj için yetkin bir insan kayna n örgütün bilgi yaratma, yönetme ve transfer etme yetkinli ini geli tirece i aç kt r. Dolay yla entelektüel bilgi düzeyi yükse, motivasyonu geli mi, deneyimli, yarat, sad k ve analitik yetkinlikleri geli mi bir i gücünün tedariki ve seçimi giderek stratejik derecede önemli bir alan olmaktad r. Aç kças i letme geni bir yetkinlik havuzu olu turabilirse, seçme etkinli i o ölçüde geli tirebilmektedir (Johansson & Larsson; 2000; 53). Bu yüksek statü, di er geli melere özellikle de stratejik insan kaynaklar yönetimine dönük vurgunun ön plana ç kmas na yol açm r. Art k astlar n basit biçimde motive edilmesi yeterli de ildir. nsan kaynaklar yöneticilerinin bu alanda stratejik olarak planlama yapmas beklenmektedir. nsan kaynaklar n örgüt hedefleri ile uyumlu bir tarzda olu turulmas ise, nihai hedef olmal r (Gannon & Plood & Paauwe; 1999; 41). Bu aç dan yetkin adaylar örgüte çekmede sosyal sorumluluk programlar önemli bir i lev görebilmektedir. Özellikle ba ar bir sosyal sorumluluk öhreti olan i letmeler potansiyel geleceklerini böyle bir ortamda de erlendirmek isteyen yetkin çal anlar i letmeye daha kolay çekebilmektedirler. Ayr ca sosyal aidiyet aç ndan da çal anlar sosyal sorumlulu u geli mi i letmelerde bu alanda daha az deneyimli letmelere göre daha yüksek bir özgüven kazanmaktad rlar. Böylece sosyal sorumlulu u daha yüksek bir i letme profili, potansiyel adaylar n daha kolay yönelecekleri bir örgüt kimli i yaratmada önemli rol oynamaktad r (Johansson & Larsson; 2000; 54). Öte yandan insan kaynaklar yönetimi di er yönetsel alanlardan çok farkl olarak örgütsel ç karlarla çal anlar n ç karlar aras nda çeli kiyi uzla rmakla sorumludur (CIPD; 2002; 14). Kurumsal sosyal sorumluluk programlar insan kaynaklar yönetimine bu çeli kiyi uzla rmada yeni f rsatlar sa layabilmektedir. Bu programlar yoluyla çal anlar n performans ve tatminine daha yüksek bir katk yapmak olas r. Ayn ekilde toplumsal sorunlar n çözümüne katk da bulunmak, çal anlar aç ndan ilave bir motivasyon unsuru yaratabilmektedir (Kramar; 2004). Nitekim baz yazarlara göre çal anlardan daha yüksek düzeyde bir ba k, sadakat ve performans düzeyinin beklendi i bir örgütsel ortamda KY'nin geleneksel örgütsel rlar n ötesinde sosyal odakl projeleri bir araç olarak kullanmas önemli bir aç m sa layacakt r (Zappalâ & Cronin; 2003; 69). Çe itli ara rmalar, bu varsay do rulamaktad r. Cone Inc. ve Roper ASW taraf ndan 2001 y nda ABD de yap lan bir ara rmada deneklerin %73 ü, i letmenin sosyal odakl projelere verdi i deste in örgütsel ba güçlendirdi ini kaydetmektedir. Özellikle sosyal sorumluluk projelerinin artmas n paralel olarak çal anlar n da aidiyet duygusunun artt bildirilmektedir. Asl nda daha yüksek sadakat bir

8 NSAN KAYNAKLARI YÖNET BOYUTUYLA KURUMSAL yandan daha s rl bir i gücü devri, öte yandan daha motive ve üretken bir insan kayna anlam na gelmektedir. Bu durum, daha pozitif bir örgüt kültürü yarat lmas n en önemli kayna r. Böylece sosyal sorumluluk projeleri etik de erleri geli tirmesi yan nda çal anlar n lerine anlaml k yüklemelerine da olanak sa lamaktad r (Marr; 2001). Üçüncü olarak, kurumsal sosyal sorumluluk i letmeler aç ndan ba ar, örgütsel dürüstlük ve hesap verebilirlik kavramlar yeniden tan mlamaktad r. Sonuçta, sosyal sorumlulu u daha yüksek bir KY uygulama alan yarat labilmektedir. Böylece, bir yandan örgütsel yönetim sosyal sorumluluk konsepti çerçevesinde yeniden yap land rken, bunun KY sistemlerine yans mas örgütsel performans ve ba n daha geni bir bak aç ile tan mlanmas na olanak sa lanmaktad r (Simmons; 2003; 129). 2. Kurumsal Sosyal Sorumluluk ve Stratejik KY nsan kaynaklar yönetiminin günümüzde daha stratejik bir rol ve sorumluluk üstlenmesi özelikle son 20 y ll k dönemde KY konseptinde gözlenen de imlere uygun bir süreçtir. Bu süreçte insan kaynaklar yönetim anlay ve fonksiyonlar yeniden düzenlenmekte, insan kaynaklar departmanlar kapsaml dönü ümler ya amaktad r. Bu amaçla çal anlar daha iyi motive edebilecek yeni politika ve stratejilerin kurgulanmas gündeme gelmektedir. Dolay yla planlama, tedarik, geli tirme, performans yönetimi ve ödüllendirme giderek daha fazla ön plana ç karken, örgütsel yetkinlikleri güçlendirecek yeni uygulamalar belirginle mektedir. Sonuçta insan kaynaklar yönetimi letmelerde daha seçkin ve güçlü bir konuma yerle mektedir. Sosyal sorumluluk programlar da bu süreci destekleyen önemli bir aç m sa lamaktad r. Sosyal sorumluluk programlar KY nin stratejik rolünü özellikle dört temel stratejik alanda destekleyebilmektedir. Bunlar, stratejik insan kayna n yönetimi yani örgütsel strateji ile KY aras ndaki kurgunun tan mlanmas, de imin yönetimi yani örgütsel de im kapasitesinin yarat lmas, yetkinlik yönetimi yani çal anlar n performans beklentilerine uygun bir i yeri ortam n yarat lmas ve kurumsal etkinli e ula mada örgütsel motivasyonun sa lanmas r. Bu çerçevede kurumsal sosyal sorumluluk boyutuyla insan kaynaklar yönetiminin stratejik rolü de erlendirildi inde, iki temel sonuca ula mak mümkündür. lk olarak, sosyal sorumluluk projeleri, çal anlar örgütte bu faaliyetlerin en önemli örgütsel taraf olarak kabul etmektedir. Çal anlar hem toplumsal projelerin gerçekle tirilmesine aktif ekilde katk da bulunmakta, hem de bu projelerin bir sonucu olarak yarat lan pozitif örgütsel ortam n sonuçlar ndan etkilenmektedirler. Özellikle çal anlar n moral, motivasyon ve ba bu programlar yoluyla daha güçlendirilmektedir (Zappalâ & Cronin; 2003; 66). Öte yandan KY kurumsal olarak bu projelerin planlanmas na ve yürütülmesine önemli bir destek vermektedir. Özellikle sosyal sorumluluk projelerinin çal anlara dönük etkisi dikkate al nd nda KY nin kurumsal rolü daha aç k bir ekilde görülebilir. Yak n gelecekte kurumsal sosyal sorumlulu un i letmecilik anlay n bir yans mas olarak kabul edilece i ve bu aç dan insan kaynaklar yönetiminin daha yüksek bir sorumluluk üstlenece i aç kt r. Bu rol, uzun dönemli olarak hem i gücünün hem de örgütün sürdürülebilir bir rekabet ortam yaratmas n da bir gere idir (Kramar; 2004).

9 NSAN KAYNAKLARI YÖNET BOYUTUYLA KURUMSAL Stratejik KY Alanlar Stratejik insan kaynaklar yönetimi: Stratejik bir partner olarak KY nin rolü De im yönetimi: De im sorumlusu olarak KY nin rolü. Çal anlar n yönetimi: Tablo I: KY n n Stratejik Alanlar na Kar l k Gelen Kurumsal Sosyal Sorumluluk Alanlar katk n Çal anlar n performans yönetmede KY nin rolü. Örgütse altyap n yönetimi: Yönetsel uzman olarak KY nin rolü. Kaynak: (Zappalâ & Cronin; 2003; 68). Kurumsal Sosyal Sorumluluk Uygulamalar Sosyal sorumluluk stratejisinin KY politika ve uygulamalar ile ili kilendirilmesi. Yönetsel kademelerin sosyal sorumluluk projelerine ilgisinin yönetilmesi. Geli tirici ve yönlendirici bir sorumluluk alan. Örgütsel ve bireysel gereksinimlerin dengelenmesi. Sosyal sorumluluk politikalar ve uygulamalar n örgütsel de im sürecine entegre edilmesi. De imle ili kili sosyal sorumluluk projelerine dönük s rlamalar n ortadan kald lmas. Kurumsal sosyal sorumluluk projelerini kullanarak KY'ye ruh ve canl k katmak. Çal anlar n örgütsel sadakat ve ba, motivasyonunu ve dürüstlü ünü geli tirmek için sosyal projeleri uygulamaya geçirmek. Çal anlar n topluma daha geni bir perspektifte katk yapmas na olanak sa lamak. Sosyal sorumluluk projelerinin maliyetinin yönetimi. Yard m programlar yoluyla örgütsel imaj. Sosyal sorumluluk projelerinin ba ar n izlenmesi. Projelerle ili kili sosyal sorunlarla ilgilenmek. II. KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK: ALAN ARA TIRMASI A. TÜRK YE DE KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK Türkiye de geleneksel olarak irketler yard mseverlik kapsam çerçevesinde kurumsal sosyal sorumluluk uygulamalar uzun y llard r sürdürmektedirler. Nitekim, bir çok i letme ö rencilere burs vermek, spor ve sanatsal aktivitelere sponsorluk yapmak gibi çe itli projelerle bu yöndeki politikalar somutla rmaktad rlar. Özel sektörde sosyal sorumluluk programlar, dünyadaki kadar zl geli mese de ülkemizde de son zamanlarda farkl bir konuma gelmi tir. Özellikle 1990 l y llarda h zla geli en sivil toplum kurulu lar, itim ba ta olmak üzere çe itli sosyal alanlarda irketlerin desteklerini daha somut bir zeminde ve süreklili i olan projelere yönlendirmektedirler. Bu çerçevede kurumsal bir çat olu turulmas hedefiyle Özel Sektör Gönüllüler Derne i (ÖSGD) olu turulmu tur. OSGD, kurumsal sosyal sorumluluk programlar n profesyonel bir ortamda sürdürülmesi için i dünyas na yönelik ilk gönüllü olu umdur. Ekim 2000 y nda Özel Sektör Gönüllülük Konseyi ad alt nda, 6 i letmenin giri imi ile do an Dernek, Temmuz 2002 de 13 i letme taraf ndan resmi olarak kurulmu tur. Dernek, özel sektörün insan kaynaklar ve uzmanl de erlendirerek gönüllülük yoluyla, topluma katk da bulunmay hedefleyen bir misyonu benimsemi tir. Bugün 50 yi a n irketin üyesi oldu u Özel Sektör Gönüllüler Derne i kurumsal misyonu kapsam nda Türkiye de i dünyas n önde gelen irketlerinin önemli sosyal projeleri desteklemesini sa layacak bir platform olu turmay öngörmektedir. Dernek, sosyal sorumluluk projeleri ile hem irketlerin kurumsal kimliklerini geli tirmeyi, hem de toplumdaki dayan ma ve payla ma ruhunu, sürekli bir gönüllülük bilinci içinde ekillendirerek üyelerin, sosyal projelere katk da bulunmalar hedeflemektedir (OSGD; 2004). Öte yandan özellikle son y llarda bir çok irket, sosyal sorumluluk programlar üzerine profesyonel destek almaya yönelmektedir. Sivil toplum kurulu lar, özel sektörde sosyal odakl projelere verilen deste in h zla artmas sa lamaktad r. effaf bir yönetimi anlay ve sorumlu misyonu do rultusunda çal an sivil toplum kurulu lar özel sektörün öncü irketleri ile sosyal projelerin yarat lmas na zemin haz rlamaktad rlar. Sivil toplum kurulu lar ile i birli i ile gerçekle tirilen sosyal sorumluluk projelerinin e itim, spor, sa k, sanat, ya lar, çocuklar ve çevre gibi alanlarda gerçekle tirildi i görülmektedir (Güçlü; 2005). Bunun yan nda i letmelere sosyal sorumluluk projelerini belirleme ve uygulamaya geçirme sürecine destek vermek amac yla çe itli dan manl k kurulu lar n da faaliyet bulundu u görülmektedir. Uluer

10 NSAN KAYNAKLARI YÖNET BOYUTUYLA KURUMSAL Dan manl k irketi, böyle misyonla özel sektör ve sivil toplum kurulu lar ile çok çe itli stratejik projelerde yar almaktad r. irket, Citibank Türkiye, McDonald's Çocuk Vakf, Bizim Ülke Derne i ve Türkiye E itim Gönüllüleri Vakf gibi çe itli özel sektör ve sivil toplum kurulu lar yla ortak projeler geli tirmektedir (Serbest; 2003; 70). B. ALAN ARA TIRMASI 1. Yöntem a) Amaç Ara rman n amac kurumsal sosyal sorumlulu u insan kaynaklar yönetimi boyutuyla analiz etmektir. Ara rma deneklerin sosyal sorumluluk profilini tan mlayarak, sosyal sorumluluk projeleri ile kurumsal olarak KY ve insan kaynaklar uygulamalar aras ndaki ili kiyi analiz etmeyi hedeflemektedir. Bu amaç kapsam nda ara rmaya kat lan i letmelerden kurumsal sosyal sorumlulu u çe itli KY boyutlar yla de erlendirmeleri istenmi tir. Bunlar, KY departman n kurumsal sosyal sorumluluk projelerindeki rolü, irketlerin kurumsal sosyal sorumluluk projelerini örgütsel taraflara hangi kanallarla ilettikleri, sosyal sorumluluk programlar n KY fonksiyonlar na etkisi, KY uygulamalar ile sosyal sorumluluk faaliyetleri aras ndaki ili kinin düzeyi ve irketlerin kurumsal sosyal sorumluluk projelerine çal anlar n kat te vik etmek amac yla kulland klar ödüllendirme araçlar n niteli i. b) Örneklem Ara rma için gereksinim duyulan veriler stanbul Sanayi Odas n n 2003 En Büyük 500 irketler Listesi den seçilen irketlerden toplanm r (ISO 2003). Örneklem 50 irketten olu maktad r. Örneklem seçiminde öncelikle Özel Sektör Gönüllüler Derne i üyesi olan irketler esas al nm r. Deneklerin 20 si bu derne in üyesidir. Di er üyeler ise, kurumsal sosyal sorumluluk projeleri medyaya yans, genel kamu oyu taraf ndan bilinen irketlerdir. Dolay yla deneklerin belirlenmesinde kolayda örnek yöntemi kullan lm r. Örnekleme dahil olan irketlerin büyüklükleri 30 çal anla 4000 çal an aras nda de mektedir. letme ölçe i aç ndan denekler üç kategoriye ayr lm r çal an olan i letmeler, küçük (%35), çal an olan i letmeler, orta ölçekli (%25) ve 500+ çal an olan irketler ise, büyük i letme (%40) olarak tan lanm r. Örneklemde yer alan irketlerin % 35 i birden fazla ülkede faaliyette bulunmaktad r. c) Yöntem Ara rmada verilerin toplanmas nda anket yöntemi kullan lm r. Ara rma ayr ca, baz irketlerin K yöneticileriyle yap lan çe itli mülakatlar zenginle tirilmi tir. Anket formu, örneklem kapsam ndaki irketlerin sosyal sorumluluk politikalar n niteli ini ve düzeyini anlamaya dönük bir çerçevede yap land lm r. Bu amaçla kat mc irketlere 3 bölümden olu an 33 soru yöneltilmi tir. Ankette kullan lan baz sorular bu alanda gerçekle tirilen çe itli ara rmalardan adapte edilmi tir (Zappalâ & Cronin; 2003, Serbest; 2003). Anket formu aç k uçlu sorular yan nda a rl kl olarak kapal uçlu ve çoktan seçmeli sorulardan olu maktad r. Anketin ilk bölümünde, örgütsel profil (çal an say, sektör, irketin çok ulusluluk statüsü ve anketi dolduran n statüsü) sorgulanm r. kinci bölümde, sosyal sorumluluk aktivitelerinin niteli i analiz edilmektedir. Son bölümdeki sorular, kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetlerinin insan kaynaklar yönetimi boyutunu analiz etmeye dönüktür. d) Prosedür Ara rma, arac ile tamamlanm r. ubat 2004 tarihinde ilgili kurulu lara gönderilen anketler May s sonuna kadar tamamlanm r. Anket ilgili kurulu ta sosyal gönüllülük aktivitelerinde görev alan yöneticiye gönderilmi tir. Bu ki ilerin ço unlukla insan kaynaklar yöneticileri, ileti im sorumlusu veya halkla ili kilerle sorumlular oldu u anla lmaktad r. Anketi dolduran yetkiliden anketi dikkatle okumas ve kendisi için en uygun seçene i i aretlemesi istenmi tir. Veri analizi, s kl k (frequency) ve kar la rmalardan (crosstabulations) olu maktad r. S kl klarla kat mc lar n de erlendirme ve beklentileri analiz edilmi, farkl klar ise, kar la rmalarla ile ölçülmü tür. 2. SONUÇLAR

11 NSAN KAYNAKLARI YÖNET BOYUTUYLA KURUMSAL a) Sosyal Sorumluluk Profili (1) Sosyal Sorumluluk Projelerinin Gerekçesi Literatürde i letmelerin sosyal sorumluluk projelerini ekonomik, sosyal ve kamusal imaj gerekçeleri ile uygulamaya koyduklar kaydedilmektedir. Ço u irket, sosyal projelerin uzun dönemde örgüte çe itli kazan mlar sa layaca inanc ndad r (Zappalâ & Cronin; 2003; 65). Bu de erlendirme, ara rma kapsam ndaki irketlerce de teyit edilmi tir. Genel olarak bak ld nda i letmelerin büyük ço unlu unun sosyal sorumluluk projelerini kamusal imaj geli tirmek amac yla uygulamaya koyduklar görülmektedir (% 80). Bunun yan s ra toplumla ve çal anlarla ili kileri geli tirme unsuru da önemli bir belirleyici olmaktad r. Nitekim sosyal amaçl projelerin benimsenmesinde toplumsal beklentilerin, de en sosyal de erlerin, ekonomik ko ullar n ve kamu oyu beklentilerinin öncelikli bir yer tuttu u anla lmaktad r Kat mc lar n önemli bir k sm (% 95), finansal performans n sosyal projeleri gerçekle tirmede önemli bir gerekçe olmad kaydetmektedir. Bu de erlendirme deneklerin sosyal sorumluluk programlar uygulamaya geçirmede k sa dönemli finansal kayg lar yerine, uzun dönemli beklentileri dikkate ald klar do rulamaktad r. Tablo II: Sosyal Sorumluluk Projelerinin Gerekçeleri Toplumsal li kilerin Geli tirilmesi Toplumun Ekonomik ve Sosyal Geli imine Katk da Bulunmak Kamusal maj Geli tirmek Çal anlar n Motivasyonunu Geli tirmek Örgütsel Hedeflere Katk da Bulunmak Finansal Performans Geli tirmek Kesinlikle Kat lm yorum Kat lm yorum Fikrim Yok Kat yorum Kesinlikle Kat yorum Öte yandan çapraz analizler, kurumsal sosyal sorumluluk projelerinin gerekçesinin i letme ölçe ine ba olarak de ti ini ortaya koymaktad r. Örne in, küçük i letmeler için toplumsal ili kileri geli tirmek ön plana ç kan bir gerekçe (%20) iken, büyük i letmelerde bu gerekçe %5 e gerilemektedir. Buna kar k, kurumsal imaj kayg n, irket ölçe i büyüdükçe artt gözlenmektedir. Nitekim küçük letmelerin %71 i bu gerekçeye i aret ederken, orta ve büyük ölçekli letmeler aras nda bu oran %80 e ula maktad r. (2) Sosyal Sorumluluk Projelerinin Niteli i Ara rmaya kat lan irketlere, yürüttükleri sosyal sorumluluk projelerinin niteli i sorulmu tur. Sponsorlu un en yayg n olarak üstlenilen proje oldu u görülmektedir. letmelerin % 85 i spor ve sanatsal etkinliklere destek verdi ini kaydetmektedir. Asl nda kamusal imaj kayg ile ekillenen projeler aras nda sponsorluk niteli i a r basanlar n ço unlukta olmas rt de ildir. Özellikle 1990 l y llarda stanbul ve Ankara gibi büyük kentlerde ba lat lan çok say da sanatsal festival özel sektörün kurumsal deste i ile gerçekle tirilmektedir. Ayr ca, sa lanan yasal avantajlar nedeniyle son llarda bir çok i letmenin sponsorluklarda bulunmaya daha fazla ilimli oldu u anla lmaktad r. Tablo III: Sosyal Sorumluluk Projelerinin Niteli i

12 NSAN KAYNAKLARI YÖNET BOYUTUYLA KURUMSAL Sosyal Sorumluluk Projesi % Sivil Toplum Kurulu lar na Ba 50 Sponsorluk 85 Çal anlar n Kat ld Gönüllü Projeler 45 renci Burslar 65 steyen Çal anlar n Ücretlerinden Kesinti 40 *) Kat mc lar n birden fazla seçene i i aretleme olanaklar oldu u için toplam %100 e e it de ildir. Asl nda tarihsel olarak Türkiye de irketler, vak flar ve kurumlar rencilere dönük çe itli burs programlar sürdürmektedirler. Bu konuda güçlü bir toplumsal gelene in oldu u aç kt r. Nitekim irketlerin % 65 i ö rencilere burslar verdi ini kaydetmektedir. Sivil toplum kurulu lar na yap lan ba lar n da giderek artma ilimi ta özellikle son y llarda çok say da gönüllü kurulu un irketlerin deste i ile faaliyetlerini yürüttü ü bilinmektedir. Öte yandan, kar la rmal analizler sosyal sorumluluk projelerinin örgütsel ölçe e ba olarak de ebildi ini göstermektedir. Örne in, ö rencilere burs veren deneklerin %15 i küçük ölçekli i letme iken, %20 si orta ölçekli ve %30 u da büyük ölçekli i letme statüsündedir. Bu sonuç, parasal fon gerektiren projelerin büyük letmeler aras nda daha yayg n olarak uygulamaya geçirildi ini göstermektedir. Nitekim, bu analizi destekleyen bir di er veri sponsorluk uygulamalar na ili kindir. Sponsorluk faaliyetleri orta ölçekli i letmelerin %25 i taraf ndan desteklerinken, bu oran büyük letmeler için %30 a yükselmektedir. Ayr ca küçük ölçekli i letmeler aras nda çal anlar n kat ld projeler ön plana ç karken (%42), bu faaliyet büyük i letmeler aras nda da daha belirgin biçimde destek görmektedir (%75). Benzer bir çapraz analiz irketlerin niteli ine ba olarak da yap labilir. Çok uluslu letmeler aras nda a rl kl olarak sponsorluk ve sosyal sorumluluk projeleri daha fazla benimsenirken, ulusal i letmelerde ise, burs ve projelere gönüllü çal an sa lanmas seçenekleri tercih edilmektedir. (3) Kurumsal Politikalar irketlerin kurumsal sosyal sorumluluk projelerine yakla mlar analiz etmede bu projelerin kurumsal politikalarla ili kisi sorgulanarak analiz edilebilir. Gerçekte günümüzde bir çok global organizasyon sosyal odakl projeleri örgütsel süreçlerin bir parças olarak tan mlamakta, bu projeleri örgütsel misyonun bir unsuru olarak zikretmekte ve y ll k politika ve programlar nda bu projelere yer vermektedir. Ara rma kapsam nda kat mc lar bu yöndeki bir soruya çe itli cevaplar vermi lerdir. Tablo IV: Kurumsal Politikalar & Kurumsal Sosyal Sorumluluk irketiniz kurumsal gönüllülük çal malar aç klayan Misyonunuz var 40 Politikan z var 70 Hedefleriniz var 79 ll k plan z var 60 Prosedürleriniz var 55 *) Kat mc lar n birden fazla seçene i i aretleme olanaklar oldu u için toplam 100 e e it de ildir. irketlerin önemli bir k sm kurumsal sosyal sorumluluk uygulamalar örgütsel politikalar na da yans tmaktad r. Özellikle kat mc irketlerin % 60 n y ll k plan olmas, % 79 unun bu konuda resmi bir politikas n varl önemlidir. Öte yandan irket ölçe i büyüdükçe y ll k plana sahip olma e ilimi de yükselmektedir. Örne in bu konuda y ll k plan olan deneklerin %20 si küçük i letme iken, bu oran büyük i letmeler aras nda %30 a ç kmaktad r. Sonuçlar, irketlerin sosyal odakl politikalar ciddi bir örgütsel süreç olarak alg lad klar ifade etmektedir. Buna kar k, irketlerin ancak yar n bir uygulama prosedürüne sahip olmas kurumsal sosyal sorumluluk projelerinin çal anlara yeterince ula lamad göstermektedir. Di er bir ifade ile irketler kurumsal olarak sosyal proje ve programlar benimsemi olmakla beraber, bu projeler henüz örgütün günlük rutin bir süreci veya aksiyonu haline dönü türülememi tir. Bu durum, belki de irketlerin sosyal odakl projelere a rl kl olarak kamusal imaj kayg ile yönelmelerinin ve kurumda yeterince içselle tirilmemi olmas n bir sonucudur. %

13 NSAN KAYNAKLARI YÖNET BOYUTUYLA KURUMSAL Öte yandan deneklerin kurumsal sosyal sorumluluk projeleriyle ilgili politikalar daha iyi analiz edebilmek için kat mc lara bu alanda ll k ortalama proje say lar da sorulmu tur. Yan tlar deneklerin sosyal sorumluluk projelere s rl bir bütçe ay rabildiklerini göstermektedir. Nitekim irketlerin % 55 i 1-3 aras nda, % 40 da 3-5 aras nda de en say larda ki projeyi gerçekle tirebildiklerini belirtmektedirler. Üstelik kat mc lar n % 66 s, projeleri art rmay planlamad klar belirtmektedir. Muhtemelen irket yönetimleri, ilk a amada mevcut projelerin sonuçlar görmek istemektedirler. (4) Sosyal Sorumluluk Projeleri Politikas Sosyal sorumlukla ilgili projelerin belirlenmesi sürecinde organizasyonun kimlerle i birli i yapt oldukça önemlidir. Özellikle çal anlar organizasyonun öncelikli payda olarak gören irketlerde çal anlar n katk büyük olmaktad r. Öte yandan çal anlarla kolektif olarak belirlenen projelerin ba ar ans n daha yüksek oldu u bilinmektedir. Ara rma sonuçlar i letmelerin projelerini a rl kl olarak genel kamu oyu e ilimine ba kalarak saptama tercihinde bulundu unu göstermektedir (% 75). Projeleri belirlemede kullan lan bu kanal çok uluslu i letmeler aras nda %86 ya yükselirken, ulusal letmeler aras nda ise, %69 a gerilemektedir. Esasen kamusal imajla ilgili beklentilerin sosyal projelerin benimsenmesinde öncelikli bir yere sahip olmas nedeniyle bu tür projelerin belirlenmesinde de genel kamu oyu e iliminin ilk s rada yer almas rt de ildir. Bu amaçla irketlerin Özel Sektör Gönüllüler Derne i veya benzeri di er sivil toplum kurulu lar yla i birli i yapmaya gittikleri görülmektedir. Projelerin belirlenmesinde i letmelerin sadece % 35 i çal anlara da dan maktad r. Ancak veriler çok uluslu letmelerin bu konuda çal anlar na daha fazla dan klar göstermektedir. Nitekim, çok uluslu i letmelerin %42 si çal anlar na dan rken, ulusal i letmelerde bu oran %31 de kalmaktad r. Buna kar k, küçük ölçekli i letmelerin kurumsal sorumluluk projelerini belirlemede orta (%40) ve büyük ölçekli (% 25) i letmelere göre çal anlar na daha fazla de er verdi i görülmektedir (%43). Tablo V: Sosyal Projelerin Belirlenmesi Payda % Genel Kamuoyu 75 ÖSGD 70 Çal anlar 35 Sivil Toplum Kurulu lar 15 *) Kat mc lar n birden fazla seçene i i aretleme olanaklar oldu u için toplam %100 e e it de ildir. Öte yandan bulgular sosyal projelerin uygulamaya geçirilmesinde letmelerin en az bir payda la isti are etti i görülmektedir. Nitekim Tablo V, bu sonucu desteklemektedir. Çok daha önemlisi s rl da olsa letmelerin çal anlar yla sosyal projelerini geli tirme sürecinde görü lerine ba vurarak onlar kritik bir içsel payda olarak gördüklerini ortaya koymaktad r. (5) Etkinli in Ölçülmesi Sosyal projelerin etkinli ini ölçen i letmelerin bu nitelikli projeleri daha fazla önemsedikleri sonucuna ula mak mümkündür. Etkinlik ölçümü ayr ca sosyal projelerin maliyet ve getirilerini kar la rma olana da vermektedir. Bu durum, mevcut ve sonraki projelerin çe itlili ini ve kapsam geni letmede önemli bir göstergedir. Bu alanda uygulanan ölçüm metotlar aras nda benchmarking, sosyal denetim ve raporlama mekanizmalar kullan lmaktad r. Buna kar k ölçümün karma kl genellikle baz i letmelerin sosyal projelere kat olumsuz yönde etkileyebilmektedir (Zappalâ & Cronin; 2003; 68). Tablo VI: Sosyal Projelerin Etkinli inin Ölçümü Evet 80 Hay r Ölçülmüyor 20 Ara rmaya kat lan deneklerin % 80 ini sosyal sorumluluk projelerinin etkinli ini ölçtüklerini kaydetmi tir. Etkinlik ölçümü yapan letmelere ölçüm için hangi arac kulland klar da sorulmu tur. Tablo VII: Ölçümde Kullan lan Teknik Yat m/getiri (ROI) 12 Kamuoyu maj Anketi 63 Mü teri Memnuniyet Ank. 25

14 NSAN KAYNAKLARI YÖNET BOYUTUYLA KURUMSAL Tablo VII da görüldü ü gibi sosyal projelerin etkinli ini ölçmede letmelerin % 63 ü genel kamu oyu imaj anketi kullanmay tercih etmektedir. Bu sonuç önceki verileri de do rulamaktad r. Yani letmeler daha çok kamusal imaj kayg ile ve kamuoyu beklentisi do rultusunda biçimlendirdikleri sosyal projelerinin ba ar da do al olarak kamu imaj anketine ile de erlendirmektedirler. kinci olarak yine kamusal imaj anketine benzer biçimde deneklerin % 25 i mü teri memnuniyet ara rmalar ile etkinlik ölçümün gerçekle tirdiklerini bildirmektedir. b) Sosyal Sorumluluk Projesi ve KY Boyutu (1) KY nin Rolü Sosyal sorumluluk projeleri i letmede farkl departman ve birimleri etkileyen stratejik bir konudur. Buna kar k KY sosyal sorumluluk projelerinin yürütülmesinde birinci derecede sorumludur. Sosyal sorumluluk projeleri de KY için hem yönetsel düzeyde hem de teorik düzeyde yeni f rsat ve olanaklar sunmaktad r. Sosyal sorumluk projeleri KY nin rol alan yeniden düzenlerken, i yeri düzeyindeki KY uygulamalar da zenginle tirmektedir. Bu durum, örgütsel ba ar ve etkinli e de katk yapmaktad r (Kramar; 2004). Asl nda çal anlarla yarat lacak pozitif sosyal ortam gerek mü terilerle gerekse, di er örgütsel payda larla gerçekle tirilecek olumlu ili kilerin de ön art r. Bu aç dan sosyal sorumluluk projeleri, KY in gündemini geni letmekte ve etkin bir uygulama için örgütsel payda larla daha yak n bir ili kiye girmesine olanak sa lamaktad r. fonksiyonlar n yan s ra bu departman, sosyal konularla ili kili bir çok alanda da sorumluluk almaktad r. Anla lan i letmeler, sosyal gönüllülük projelerini de bu kapsamda de erlendirmektedirler. Tablo VIII: KY Rolü Fonksiyon % KY 45 Halkla li kiler 30 Kurumsal leti im 15 Pazarlama 5 Üst Yönetim 5 Öte yandan i letmelerin %30 unda halkla ili kiler birimi sorumlu departman konumundad r. leti im departman n bu konudaki sorumlulu u çok uluslu i letmelerde daha belirgindir (%43). Bu sonuç, özellikle i letmenlerin projeleri kamusal imaj kayg yla uygulamaya koymalar n tipik bir yans mas r asl nda. Günümüzde halkla ili kilerin sorumlulu u baz i letmelerde kurumsal ileti im birimlerince üstlenilmektedir. Bu nedenle ara rmada kat mc lar n % 15 i sosyal sorumluluk projelerinin koordinasyonunda bu birimin sorumlu oldu unu kaydetmektedir. Buna kar k, sosyal sorumluluk projelerinin bir pazarlama arac olarak kullanan letmelerde bu tür projelerle pazarlama departman ilgilenirken, küçük ölçekli i letmeler aras nda (%14) daha çok üst düzey yönetim taraf ndan, genellikle de genel müdür yard mc düzeyinde ele al nmaktad r. Ara rmada, KY in rolünü analiz etmek için deneklere birbiriyle ili kili iki soru sorulmu tur. lk olarak, sosyal sorumluluk projelerinin temel sorumlulu unun kimde oldu u sorulmu tur. KY, kat mc lar n % 45 inde kilit koordinatörlük görevini üstlenmektedir. Bu e ilim ulusal niteli i a r basan i letmeler aras nda (%54) çok uluslu i letmelere (%29) göre daha fazla ön plana ç kmaktad r. Bu sonuç rt de ildir. Çünkü özellikle 1990 l y llar n ikinci yar ndan sonra Türkiye de i letmelerin insan kaynaklar yönetimine ilgisi giderek artm r. Klasik insan kaynaklar yönetimi

15 NSAN KAYNAKLARI YÖNET BOYUTUYLA KURUMSAL Tablo IX: Tan Tan % Evet 60 Hay r 40 kinci olarak, kat mc lara ilgili birimde sosyal sorumluluk projelerini koordine eden profesyonelin görev tan nda bu sorumlulu un düzenlenip düzenlenmedi i sorulmu tur. letmelerin % 60 koordinasyonu sa layan ki i(ler)nin formel görev tan nda sosyal sorumluluk projelerini koordine etme sorumlulu unu da yer ald kaydetmektedir. Bu durum, i letmelerin sosyal sorumluluk aktivitelerine özel bir ilgi gösterdi ini ortaya koymaktad r. Sorumlu profesyonelden genellikle sosyal sorumluluk projelerini koordine etmesi, projeleri örgüte duyurmas ve üst yönetime rapor etmesi istenmektedir. (2) Çal anlarla leti im Sosyal sorumluluk projelerinin önemli bir boyutu da i letmenin çal anlar na bu projeleri nas l duyurdu udur. Bu ileti im biçimi letmelerin aç ndan kamusal imaj n geli tirilmesi, örgütsel motivasyonun güçlendirilmesi ve daha güçlü bir toplumsal destek yarat lmas na olanak sa lamaktad r. Tablo X: Sosyal Sorumluluk Projelerinin Çal anlara Duyurulmas leti im Mekanizmalar % (Intranet) 65 letme Dergisi/Gazetesi 55 Düzenli Birim Toplant lar 45 Duyurular/Pano lanlar 25 letmeler, çal anlar önemli bir payda olarak kabul ettikleri için i letmelerin % 97 isinin sosyal sorumluluk projelerini çal anlar na duyurmalar son derece normal bir süreçtir. Tablo XI da i letmelerin bu tür bilgilendirmeyi genellikle (Intranet) arac veya i letme dergileri/gazeteleri arac yla yapt klar anla lmaktad r. hem ulusal irketler (%69) hem de uluslararas (%57) irketler aras nda en fazla tercih edilen araç konumundad r. Benzer ekilde küçük ölçekli letmelerin %80 ini de, i tercih etmektedir. Bu tercihte maliyet faktörünün belirgin bir rolü oldu u aç kt r. Öte yandan baz i letmelerin s rl da olsa duyuru ve pano ilanlar biçimindeki mekanizmalar tercih ettikleri görülmektedir. Bu araçlar kullanan deneklerin %80 i ulusal niteli i a r basan letmelerdir. Çok uluslu i letmelerde ise, den sonra en yayg n olarak kullan lan araç, i letme dergisi/gazetesidir (%43). Öte yandan küçük i letmelerin muhtemelen maliyet ve personel s rl nedeniyle orta (%40) ve büyük i letmelere (%25) göre panolar daha s rl ölçüde kulland klar anla lmaktad r (%14). (3) Sosyal Sorumluluk Projeleri ve KY Fonksiyonlar Sosyal sorumluluk projelerinin önemli bir boyutu da, bu projelerle KY fonksiyonlar aras ndaki ili kidir. Asl nda sosyal sorumluluk projelerinin organizasyondaki ba ar büyük ölçüde bireylerin etik tutum ve davran lar na ba r. Örgütte insan yönetiminin sorumlusu KY nin bu süreçteki rolü ve etki alan oldukça önemlidir. Nitekim K fonksiyonlar giderek daha büyük ölçüde etik tutum ve davran larla çevrelenmektedir. Dolay yla kurumsal sosyal sorumluluk programlar KY fonksiyonlar n etik kodlamalara uygun ekilde yeniden kurgulanmas na zemin haz rlamaktad r. Böylece KY departman yerinde etik davran lar geli mi bireylerin yönetimini esas alan anahtar sistem ve süreçleri (i e alma, e itim, performans de erlendirme gibi) yaratmada önemli bir aç m sa lamaktad r (CIPD; 2002; 4). Tablo XI: Sosyal Sorumluluk Projelerinin KY Fonksiyonlar Üzerine Etkisi Hiç Nadiren Bazen kl kla Her Zaman Toplam e Alma Ücretlendirme itim Performans De Güvenli i Kariyer Yönetimi

16 NSAN KAYNAKLARI YÖNET BOYUTUYLA KURUMSAL Ara rmada kat mc lardan i e alma, ücretlendirme, e itim, performans de erlendirme, i güvenli i ve kariyer yönetimi gibi klasik insan kaynaklar yönetimi fonksiyonlar na sosyal sorumluluk projelerinin etkisini de erlendirmeleri istenmi tir. Sonuçlar Tablo XII da görülmektedir. Özellikle geli en kamusal imaj n bir yans mas olarak sosyal sorumluluk projeleri yetkin potansiyel adaylar i letmeye çekebilecek bir etkiye sahiptir. piyasas nda öhreti bilinen irketlerin sorumluluk bilinci daha fazla geli mi yetkin adaylar örgüte çekebilme potansiyeli bilinmektedir. Bu etkinin önemini fark eden i letmeler sosyal sorumluluk projelerini günlük örgütsel süreçlere dönü türme çabas ndad rlar y nda Points of Light Foundation taraf ndan ABD de yap lan bir ara rma, bu e ilimi aç kça ortaya koymaktad r. Verilere göre, bu ülkede i letmelerin %58 i gönüllülük aktivitelerini seçme sürecinde kullanmaktad r (BRS; 2005). Ara rmada, denekler sosyal sorumluluk projelerini seçim sürecinde önemli bir kriter olarak de erlendirmektedirler. Kat mc lar e alma sürecinde sosyal sorumluluk de keninin önemli bir belirleyici oldu unu kaydetmektedirler (% 65). Çapraz analizler, bu oran n kurumsal sosyal sorumluluk projelerini KY departman n üstlendi i letmelerde %73 e ula ortaya koymaktad r. Ara rmaya kat lan i letmeler, di er i gereklerinin e it olmas ko uluyla sosyal sorumluluk profili ta yan adaylar n ilave bir avantaja sahip olabilecekleri kaydetmektedirler. Bu yakla m oldukça önemlidir. Çünkü irketlerin i e alma sürecinde sosyal sorumluluk profili geli mi adaylara yönelmeleri adaylar n ö rencilik y llar ndan itibaren sivil toplum kurulu lar n çal malar na do rudan veya dolayl olarak katk yapmalar te vik edeci bir etki yaratabilir. Böylece profesyoneller sosyal sorumluluk konseptiyle i piyasas na girmeden çok önce tan ma rsat bulabilirler. Asl nda bir çok çal ma özellikle sosyal odakl projelerde görev yapabilecek bir profesyonel profilinin i letmelerde bu tür projeleri daha etkin bir ekilde yürütmeleri aç ndan önemine özellikle dikkat çekmektedir. Bu sonuç ancak i e alma süreçlerinin bu çerçevede yap land lmas yla mümkün olabilir (CSR Europe; 2002). kinci olarak, sosyal sorumluluk projeleri ile e itim fonksiyonu aras ndaki ili ki stratejik bir konudur. Özellikle, e itim programlar n sosyal sorumluluk projelerine ili kin hedeflerin nas l kar lanaca na ili kin politika, prosedür ve sistemleri kar lamas halinde çal anlar n itim programlar na tepkileri daha pozitif olabilmektedir. Ara rmaya kat lan i letmelerin %70 i de bunu do rulamaktad r. irketlere ayr ca oryantasyon sürecinde kuruma yeni kat lan çal anlara örgütün sosyal sorumluluk projelerinin aktar p aktar lmad sorulmu tur. Deneklerin %85 i irketin bu yöndeki politikas n, faaliyetlerinin ve uygulamalar n oryantasyon sürecinde yeni elemanlara aktar ld belirtmektedir. Dolay yla çal an daha ba lang ç a amas nda organizasyonun sosyal sorumluluk projelerine verdi i önemin bilincine varabilmektedir. Öte yandan oryantasyon sürecinde yeni elemanlara sosyal sorumlulukla ilgili olarak ilgili alanlar (%70) ve irket taraf ndan yürütülen projelere kat m tercihleri (%90) soruldu u da görülmektedir. Böylece oryantasyon süreci yeni personelin sosyal sorumluluk profilinin de erlendirildi i bir amaç için de kullan lm olmaktad r. Ara rma kapsam nda ücretlendirme fonksiyonu ile sosyal sorumluluk programlar aras ndaki ili ki de sorgulanm r. Literatürde genel olarak ücretlendirme politikas n sosyal sorumluluk projeleri ile ili kisinin güçlü olmad yönünde bir de erlendirmeye rastlanmaktad r. Nitekim ara rmada da, kat mc lar sosyal sorumluluk projeleri ile ücretlendirme fonksiyonu aras nda güçlü bir ili ki olmad belirttikleri görülmektedir. Ancak konuyla ilgili bir ara rmada kurumsal sosyal sorumluluk performans ile yönetici ücretlendirmesi aras nda güçlü bir ili ki oldu u kaydedilmektedir (Satake; 2003; 7). nsan kaynaklar yönetimi aç ndan önemli bir fonksiyonel alan da performans de erlendirmedir. Performans de erlendirme süreci örgüt içinde sosyal sorumluluk projelerinin içselle tirilmesi için önemli zemin yaratabilmektedir. Özellikle performans kriterleri aras nda sosyal sorumluluk projelerine kat m kriteri de yer al yorsa, sosyal sorumluluk politika ve programlar n çal anlarca daha kolay kabul edilmesi mümkün olmaktad r. Sözgelimi, Shell, BP ve Novo Nordisk gibi letmeler sosyal sorumluluk projelerini finansal olmayan kriterler

17 NSAN KAYNAKLARI YÖNET BOYUTUYLA KURUMSAL kapsam nda performans de erlendirme kültürünün bir de keni haline getirmi lerdir (CSR Europe; 2002). Ara rmada da, kat mc lar n % 60 sosyal sorumluluk projeleri ile performans de erlendirmesi aras nda önemli bir ili ki oldu unu kaydetmektedir. Böylece performans de erlendirme fonksiyonunun bu alandaki etkisi kat mc lar taraf ndan da teyit edilmi olmaktad r. Uygulamada genellikle çok uluslu i letmelerin sosyal sorumluluk kriterini performans de kenleri aras nda zikrettikleri görülmektedir. Nitekim ara rmaya kat lan çok uluslu i letmeler kurumsal sosyal sorumluluk projelerinin performans de erlendirme sistemine etkisini (%43) ulusal nitelikli i letmelerden (%31) çok daha fazla önemsedikleri anla lmaktad r. Gönüllülük aktivitelerine kat lan çal anlar tak m çal mas, liderlik ve i birli ine aç kl k gibi performans yetkinlikleri aç ndan daha olumlu bir profil çizmektedirler. güvenli i, ara rmada analiz edilen di er önemli bir boyuttur. Avrupa Ajans taraf ndan haz rlanan bir raporda sosyal sorumluluk projeleri ile i güvenli i kültürü aras ndaki ili ki analiz edilmektedir. Raporda sosyal sorumluluk projelerini i güvenli i uygulamalar ile entegre eden i letme uygulamalar ve özellikle 6 AB ülkesinden 11 letme örne i ortaya konmaktad r. Örnek i letme uygulamalar sosyal sorumluluk projelerinin i güvenli i uygulamalar endüstriyel sektörlerde, büyük ölçekli i letmeler ile orta ölçekli ve küçük ölçekli letmelerde kökle mesine olanak sa lad ortaya koymaktad r (European Agency; 2004; 8). Ara rmada kat mc lar n %10 u bu güçlü ili kiye özellikle dikkat çekmektedir. % 40 ise, sosyal sorumluluk projelerinin i güvenli i uygulamalar olumlu yönde etkiledi ini kaydetmektedir. Dolay yla, sosyal sorumluluk projeleri i güvenli inin de en konteksi içinde önemli bir konumda olma e ilimindedir. Bu nedenle yak n gelecekte bu tür projelerin i güvenli i programlar n geli tirilmesinde önemli bir rolü olaca aç kt r. (4) Sosyal Sorumluluk Projelerinin KY Uygulamalar na Etkisi Literatürde sosyal sorumluluk projelerinin insan kaynaklar yönetimi uygulamalar na özellikle dürüstlü ü geli tirme, motivasyonu olumlu yönde etkileme, etkinli i geli tirme ve örgütsel kültürü güçlendirmesi ve desteklemesi aç ndan olumlu yönde katk yapaca kaydedilmektedir. (Jenkins; 2001; 7). Tablo XII: Sosyal Sorumluluk Projelerinin KY Aktivitelerini Etkileme Düzeyi Hiç Nadiren Bazen kl kla Her Zaman Toplam leti im Etkinli i birli i ve Tak m Ruhu Motivasyon Çal an Memnuniyeti Örgütsel Sadakat Tablo XIII, deneklerin sosyal sorumluluk projelerinin KY aktivitelerini etkileme düzeyine ili kin de erlendirmelerini ortaya koymaktad r. Kat mc lara göre, sosyal sorumluluk projeleri, özellikle ileti im etkinli ini, i birli i ve tak m ruhunu, çal an memnuniyetini ve örgütsel sadakati olumlu yönde etkilemektedir. Günümüzde etkin ileti im süreci, örgütsel ba ar n önemli bir göstergesidir. Ara rmalar özellikle örgütsel performans geli tirmede ileti imin stratejik bir araç konumunda oldu unu göstermektedir. Sözgelimi, Watson Wyatt Worldwide taraf ndan gerçekle tirilen bir ara rma, ileti im etkinli i güçlü olan irketlerin y llar aras nda piyasa de erlerini ortalama % 29.5 düzeyinde yükselttiklerini ortaya koymu tur. Ayn dönemde ileti im etkinli i güçlü olan irketler, hisse sahiplerine %26 l k bir getiri sa larken, ileti im etkinli i zay f olan irketler için bu getiri oran, %15 düzeyinde kalm r (Watson Wyatt Worldwide; 2005). Kurumsal sosyal sorumluluk programlar içsel ve d sal örgütsel taraflar aras nda daha yüksek bir güven duygusu yaratmaktad r. Bu durum, i yerinde daha pozitif bir çal ma ortam n yarat lmas na zemin haz rlamaktad r. Bu çok önemlidir çünkü, etkili ileti imin ön ko ulu örgütsel taraflar n birbirlerine kar kl güven duymalar r. Bu yakla m, ara rmaya kat lan i letmelerce de teyit edilmektedir. Deneklere göre, gönüllülük aktivitelerine kat lan çal anlar n örgütsel ili kileri güçlenmekte, çevreleriyle ileti imleri geli mektedir. letmeler,

18 NSAN KAYNAKLARI YÖNET BOYUTUYLA KURUMSAL sosyal sorumluluk programlar n özellikle bu çal malara kat lanlar aras ndaki kar kl güven ve etkili ileti imi destekledi ine inanmaktad rlar. Öte yandan, kurumsal sosyal sorumluluk programlar n yerinde ekip çal mas destekledi i aç kt r. Tak m çal mas, günümüzde örgütsel dayan ma ve i birli i ruhunun yarat lmas nda önemli bir araç konumundad r. Gönüllük aktivitelerinin i yerinde özellikle çal anlar n kat ile gerçekle tirilmesi tak m çal mas n daha kolay benimsenmesine yol açmaktad r. Çünkü gönüllülük tak mlar farkl departmanlardan, farkl sosyal ve ki isel ilgi alanlar olan çal anlar n araya gelmesini mümkün k lmaktad r. Bu durum, i yerinde sosyal kayna may destekleyen bir ortam yaratmaktad r. Esasen bu alandaki çe itli akademik çal malar, gönüllülük faaliyetlerinin çal anlar aras nda sadakat duygusunu ve i birli i anlay geli tirdi ini göstermektedir (Zappala; 2004; 7). Ara rmada, deneklerin i birli i ve tak m çal mas te vik etmede gönüllülük aktivitelerinin önemine büyük bir vurgu yapt klar görülmektedir. Deneklerin %85 inin kurumsal sosyal sorumluluk programlar tak m ruhu yaratman n bir kayna olarak de erlendirdi i anla lmaktad r. letmeler, gönüllülük tak mlar yoluyla farkl ilgi alanlar na sahip olan ki ilerin bir araya geldi ini, bunun da i yerinde uyum ve i birli ini yaratmada önemli bir i lev gördü ünü ifade etmektedirler. Sosyal proje ve programlar, i yeri ortam nda özellikle anlaml bir i ortam n olu turulmas nda önemli bir fonksiyon görmektedir. Ara rmada insan kaynaklar uygulamalar kapsam nda ele al nan bir di er konu motivasyondur. Çal anlar n motivasyonu ve memnuniyeti, KY fonksiyonun stratejik nihai hedefidir. Ara rmalar, global nitelikli çok say da i letmenin kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetlerini örgütsel motivasyonu güçlendirmek ve çal anlar n memnuniyet düzeyi artt rmak amac yla kulland ortaya koymaktad r. Sözgelimi, KPMG taraf ndan gerçekle tirilen bir ara rma kurumsal sosyal sorumluluk programlar n önemli gerekçelerinden birinin de çal anlar n motivasyonunu desteklemek oldu unu göstermektedir. Ara rmada küresel ölçekli 250 i letmenin kurumsal sosyal sorumluluk projelerine yönelmelerinin gerekçeleri ayr nt bir ekilde analiz edilmektedir. Sonuçlar, i letmelerin temelde iki ana gerekçe grubunu rapor ettiklerini ortaya koymaktad r. Bunlar ekonomik (%75) ve etik (%50) nedenlerdir. Etik nedenler aras nda motivasyon ilk üç faktör aras nda yer almakta ve deneklerin %50 si taraf ndan sosyal sorumluluk programlar n temel nedeni olarak tan mlanmaktad r (KPMG; 2005; 5). Ara rmada, ula lan veriler benzer bir e ilime i aret etmektedir. letmelerin %85 i kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetlerinin çal anlar n motivasyonu aç ndan oldukça önemli oldu unu ifade etmektedir. Kat mc lara göre, gönüllü çal malara kat lmak çal anlar n birbirlerini daha iyi tan malar na, kolektif çal maya ve i ya am nda anlaml k ili kisi yaratmaya olanak sa lamaktad r. Nihayet, ara rmaya kat lan i letmelerin örgütsel sadakatle sosyal sorumluluk projeleri aras ndaki ili kinin önemine özellikle dikkat çektikleri görülmektedir. Asl nda literatürde de sosyal sorumluluk projeleri yoluyla örgütsel sadakatin geli tirmesine özellikle vurgu yap lmaktad r. Nitekim konuyla ilgili çok say da çal mada sosyal sorumluluk projelerinin örgütsel sadakat ve ba k yan nda çal an motivasyonunu ve moralini de olumlu yönde etkiledi i kaydedilmektedir y nda 25 farkl ülkeden ki inin kat yla gerçekle tirilen bir çal mada deneklerin % 80 ni sosyal olarak daha sorumlu bir i letme profili söz konusu oldu unda i ine ve letmesine kar daha sad k olabilece ini kaydetmektedir. Benzer ekilde AB ülkelerinde 2003 y nda yap lan bir di er ara rmada deneklerin % 90 sosyal olarak daha sorumlu bir i yerine kar daha fazla sadakat gösterebilece ini bildirmektedir (Cook; 2004). Amerikan i letmelerinde yap lan benzeri bir di er çal mada ise, sosyal sorumluluk projelerinin çal anlar n memnuniyet ve sadakat düzeyini olumlu yönde etkidi i kaydedilmektedir. Özellikle, çal anlar n do rudan kapsand sosyal sorumluluk projelerinde sadakat etkisi daha da geli mektedir (Cook; 2004). Ara rmaya kat lan deneklerin, çal anlar n sadakatini art rmada do ru bir stratejiye sahip olduklar anla lmaktad r. Dolay yla i letmelerin örgütsel sadakatle sosyal sorumluluk projelerinin aras ndaki güçlü ili kiye dikkat çekmeleri rt de ildir (% 65).

19 NSAN KAYNAKLARI YÖNET BOYUTUYLA KURUMSAL (5) Sosyal Sorumluluk Aktivitelerinin Ödüllendirilmesi 102 Tablo XIV: Ödüllendirme Biçimleri Çal anlar n ödüllendirilmesi sosyal sorumluluk projelerinin örgütte kökle mesi ve örgütsel kültürün bir parças haline gelmesinin çok önemli bir arac r. Sosyal sorumluluk projelerine sahip i letmeler çal anlar özellikle gönüllü programa kat larak zaman ve enerjilerini ay rmalar n bir kar olarak ödüllendirme yoluna gitmektedirler. Böylece, çal anlar hem motive etmekte, hem de te vik etmektedirler. Tablo XIII: Ödüllendirme Mekanizmas n Varl Ödüllendirme Mekanizmas n Varl % Evet 45 Hay r 55 Uygulamada i letmeler gönüllü aktivitelere kat lan çal anlar çe itli biçimlerde ödüllendirme yoluna gitmektirler. Sosyal sorumluluk programlar na kat n ödüllendirilmesi bu aktivitelere kat lan çal anlar n kamu oyuna duyurulmas, sertifika verilmesi, çe itli mali ve finansal araçlarla ödüllendirilmeleri biçiminde olmaktad r (Zappalâ & Cronin; 2003; 67). Ayr ca çal anlar n bu aktivitelere kat lmak için harcad klar araç, ula m, seyahat ve benzeri giderlerin kar lanmas da bu kapsamda de erlendirilebilir. Ödüllendirme Biçimleri % Kat mc lar n irket Yay nlar nda simlerinin Duyurulmas 44 Kat mc Sertifikas Verilmesi 11 Kurumsal leti im Araçlar nda Duyurma 11 Sözlü veya Yaz Te ekkür 22 Küçük Hediyeler* 11 *) T-shirt, kahve/çay kupas, kalem gibi. Ara rmada i letmelerinin de ödüllendirme mekanizmalar yoluyla çal anlar n sosyal sorumluluk projelerine kat mlar te vik etmeye yöneldikleri görülmü tür. Nitekim i letmelerin yar bu tür aktivitelere kat lan çal anlar motive etmek ve te vik etmek amac yla ödüllendirdiklerini kaydetmektedirler. Tablo XV de görüldü ü gibi, ödüllendirme araçlar n a rl kl olarak sertifika vermek ve örgütsel ileti im araçlar nda kat mc lar n adlar n duyurulmas biçiminde oldu u anla lmaktad r. GENEL DE ERLEND RME VE SONUÇ Sosyal sorumluluk projeleri özellikle yasal standartlar n ötesinde toplumsal sorumlulu un çe itli sosyal ve kamusal projelerle üstlenilmesidir. Sosyal sorumluluk programlar ile i letmeler sosyal olaylara dönük ilgilerini somut projelere dönü türme f rsat bulmaktad rlar l y llarda kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetleri letmelerin önemli bir gündem maddesi haline gelmi tir. Günümüzde sorumlu i letmeler faaliyetlerinin toplumsal etkilerinin de fark ndad rlar. Bu aç dan kurumsal sosyal sorumluluk ça da letmecilik yakla m kapsam nda örgütlerin giderek daha fazla ilgi gösterdikleri bir alana olma e ilimindedir. Bugün sosyal sorumluluk programlar i letmeler aç ndan özel projelerle bu sürece katk da bulmaya çal klar ve sosyal sorumluluk faaliyet raporlar ile de bu alandaki çal malar kamuoyu ile payla klar bir konumdad r. Öte yandan özellikle son y llarda ya anan yönetim skandallar (Eron gibi) daha aç k bir örgütsel yönetim taleplerini ön plana

20 NSAN KAYNAKLARI YÖNET BOYUTUYLA KURUMSAL karmaktad r. Dolay yla sosyal sorumluluk projeleri bu aç kl yaratman n da önemli bir kayna r. Konunun insan kaynaklar yönetimi boyutu da oldukça önemlidir. Sosyal sorumluluk projeleri bir yandan kamusal imaj geli tirirken, di er yandan çal anlar n motivasyonunu geli tirmede stratejik bir araç konumundad r. Kurumsal sosyal sorumluluk insan kaynaklar yönetimi aç ndan hem çal anlara hem de topluma dönük geni sorumluluklar n bir yans mas r. Nitekim bir çok i letmede insan kaynaklar yönetimi sosyal sorumluluk programlar n kurgulanmas nda ve uygulamaya geçirilmesinde önemli bir rol üstlenmektedir l y llarda Türkiye de de sosyal sorumluluk odakl projelere letmelerin ilgisinin giderek artt görülmektedir y nda kurulan Özel Sektör Gönüllüler Derne i bu süreci geli tirmede önemli bir misyon üstlenmi tir. Ara rmada i letmeler sosyal sorumluluk projelerine kat n temel gerekçesi olarak örgütsel imaj ön plana ç karmaktad rlar. Bu nedenle sosyal sorumluluk projelerinin belirlenmesinde kamu oyu görü ü özellikle vurgulanmaktad r. letmeler ço unlukla sosyal sorumluluk projelerinin etkinli ini ölçmede formel araçlara sahiptirler, rl kl ölçüm mekanizmas kamu oyu imaj anketleridir. Konunun KY boyutu analiz edildi inde deneklerin sosyal sorumluluk aktivitelerinin koordinatörü olarak KY departman tan mlad klar anla lmaktad r. Kat mc lar özellikle insan kaynaklar yönetimi fonksiyonlar ile sosyal sorumluluk projeleri aras nda çe itli düzeylerde ili ki görmektedirler. Ayr ca sosyal sorumluluk projelerinin uygulamaya geçirilmesinde ve çal anlarca benimsenmesinde ödüllendirme mekanizmas bir araç olarak kullan lmaktad r. KAYNAKÇA Brummer, J. James; Corporate Responsibility and Legitimacy: An Interdisciplinary Analysis; Greenwood Press BRS (Business for Social Responsibility); Volunteerism and Release Time ; July 25, 2005, CIPD (Chartered Institute of Personnel and Development); Corporate Social Responsibility and HR s Role; UK Conroy, Louise; Corporate Social Responsibility ; Conference Abstracts; Irish Academy of Management: Annual Conference; 2-3 September 2004; 19. Cook, Trevor; Communicating with Employees ; A Jackson Wells Morris White Paper; www. trevorcook.typepad.com CSR Europe; Mainstreaming Corporate Social Responsibility Across Today s Business World ; 5 December 2002; Responsibility; Economist; Two-Faced Capitalism ; Jan 22nd 2004; European Agency for Safety and Health at Work; Corporate Social Responsibility and Safety and Health at Work; Belgium European Commission; Green Paper, Promoting a European Framework for Corporate Social Responsibility; Belgium Güçlü, Ba ak; Topluma Katk Stratejileri ; Mart Jenkins, Heledd; Corporate Social Responsibility Engaging SMEs in the Debate: Initial Research Findings; BRASS: The ESRC Centre for Business Relationships, Accountability, Sustainability and Society; Cardiff Jenkins, Heledd; Small and Medium Sized Enterprises (SMEs) and Corporate Social Responsibility; BRASS: The ESRC Centre for Business Relationships, Accountability, Sustainability and Society; Cardiff Johansson, Ellen & Larsson, Paullina; Pole Position with Corporate Social Responsibility: Case of SKF in Malaysia"; Göteborg University International Business Master Thesis; Göteborg Justice W. Dwight; "Corporate Social Responsibility: Challenges and Opportunities for Trade Unionists; Labour Education: Corporate Social Responsibility: Myth or Reality? No: 130; 2003/1; 1-15.

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I

B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I İLİŞKİSEL PAZARLAMA 31 MAYIS 2014 K O R A Y K A R A M A N

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

Halkla İlişkiler ve Organizasyon

Halkla İlişkiler ve Organizasyon Halkla İlişkiler ve Organizasyon A. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ Halkla İlişkiler ve Organizasyon Hizmetleri alanı, küreselleşen dünya içinde kurum ve kuruluşlar için bir ihtiyaç olarak varlığını hissettirmektedir.

Detaylı

ÇEVRE KORUMA KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK

ÇEVRE KORUMA KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK ÇEVRE KORUMA VE KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK Çevre neden bu kadar önemli? Sera etkisi artıyor Doğal kaynaklar bitiyor Maliyetler yükseliyor Gelir eşitsizliği uçurumu büyüyor 2002 yılında Johannesburg da

Detaylı

MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ PROJE DANIŞMANLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ PROJE DANIŞMANLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ PROJE DANIŞMANLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı,

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor?

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Doç.Dr. Nilgün GÖRER TAMER (Şehir Plancısı) Her fakülte içerdiği bölümlerin bilim alanına bağlı olarak farklılaşan öznel

Detaylı

Ara rma, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba

Ara rma, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba 1.1 Ara rman n Amac Ara rmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba olarak hizmet vermekte olan; 1. Bütçe ve Performans Program ube Müdürlü ü 2. Stratejik Yönetim ve Planlama

Detaylı

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ ALANI ANKARA 2007 ÖĞRENME FAALİYETİ -19 HALKLA İLİŞKİLER VE

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (Değişik:RG-14/2/2014-28913) (1) Bu Yönetmeliğin amacı; yükseköğrenim

Detaylı

Hepinizi saygıyla sevgiyle selamlıyorum.

Hepinizi saygıyla sevgiyle selamlıyorum. Değerli konuklar, Yatırım Ortamını İyileştirme Koordinasyon Kurulu (YOİKK) çalışmaları kapsamında düzenlediğimiz Kurumsal Yönetim konulu toplantımıza hepiniz hoş geldiniz. 11 Aralık 2001 tarihli Bakanlar

Detaylı

1.Proje nedir? Proje benzersiz bir ürünü ya da hizmeti ortaya koyabilmek için gösterilen s n rl süreli / geçici bir u ra t r.

1.Proje nedir? Proje benzersiz bir ürünü ya da hizmeti ortaya koyabilmek için gösterilen s n rl süreli / geçici bir u ra t r. Proje Döngüsü 1 1.Proje nedir? 1 Tan m Proje benzersiz bir ürünü ya da hizmeti ortaya koyabilmek için gösterilen s n rl süreli / geçici bir u ra t r. Projenin s n rl bir süre içerisinde ve s n rl para

Detaylı

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ Doç. Dr. Ülkü TATAR BAYKAL İÜ Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Hemşirelikte Yönetim Anabilim Dalı ve Yönetici Hemşireler Derneği Yönetim Kurulu

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

PORTFÖY ÜRETİM ŞİRKETLERİNİN OLUŞTURULMASI VE ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI. Sefer BÜTÜN. EÜAŞ Genel Müdürü ÖZET:

PORTFÖY ÜRETİM ŞİRKETLERİNİN OLUŞTURULMASI VE ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI. Sefer BÜTÜN. EÜAŞ Genel Müdürü ÖZET: PORTFÖY ÜRETİM ŞİRKETLERİNİN OLUŞTURULMASI VE ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI Sefer BÜTÜN EÜAŞ Genel Müdürü ÖZET: Mülkiyeti kamuya ait işletme hakları özel sektöre devredilmemiş

Detaylı

İngilizce Öğretmenlerinin Bilgisayar Beceri, Kullanım ve Pedagojik İçerik Bilgi Özdeğerlendirmeleri: e-inset NET. Betül Arap 1 Fidel Çakmak 2

İngilizce Öğretmenlerinin Bilgisayar Beceri, Kullanım ve Pedagojik İçerik Bilgi Özdeğerlendirmeleri: e-inset NET. Betül Arap 1 Fidel Çakmak 2 İngilizce Öğretmenlerinin Bilgisayar Beceri, Kullanım ve Pedagojik İçerik Bilgi Özdeğerlendirmeleri: e-inset NET DOI= 10.17556/jef.54455 Betül Arap 1 Fidel Çakmak 2 Genişletilmiş Özet Giriş Son yıllarda

Detaylı

Kurumsal Sosyal Sorumluluk CSR

Kurumsal Sosyal Sorumluluk CSR Kurumsal Sosyal Sorumluluk CSR Yönetici adayı: Fotokopiciye para kaptırmayan kişi Anadolu Üniversitesi Plan 1) Kurumsal Sosyal Sorumluluk 2) Neden Kurumsal Sosyal Sorumluluk? 3) AB KSS Standartları, SA8000

Detaylı

TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ

TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın BDDK Başkanım, İktisadi Araştırmalar Vakfı, Borsamız

Detaylı

ÇEVRE KORUMA TEMEL ALAN KODU: 85

ÇEVRE KORUMA TEMEL ALAN KODU: 85 TÜRKİYE YÜKSEKÖĞRETİM YETERLİLİKLER ÇERÇEVESİ () TEMEL ALAN YETERLİLİKLERİ ÇEVRE KORUMA TEMEL ALAN KODU: 85 ANKARA 13 OCAK 2011 İÇİNDEKİLER 1.BÖLÜM: ÖĞRENİM ALANLARI VE ÇALIŞMA YÖNTEMİ...3 1.1.ISCED 97

Detaylı

Girişimcileri destekleyen

Girişimcileri destekleyen Girişimcileri destekleyen kurum ve kuruluşlar KONUYA BAŞLARKEN 1. 2. Girişimci adayları kuracakları işlerle ilgili ne gibi desteklere ihtiyaç duyarlar? Kredi, hibe, teşvik kavramları size ne ifade etmektedir?

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ATILIM ÜNİVERSİTESİ KALİTE GÜVENCESİ YÖNERGESİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Bu Yönergenin amacı Atılım Üniversitesinin eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile idarî

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ 9 ÖNSÖZ 11 GİRİŞ 13

İÇİNDEKİLER SUNUŞ 9 ÖNSÖZ 11 GİRİŞ 13 İÇİNDEKİLER SUNUŞ 9 ÖNSÖZ 11 GİRİŞ 13 I. KAVRAMSAL ÇERÇEVE VE TARİHSEL SÜREÇ 15 1. Toplam Kalite Yönetimi'nin Tarihçesi 15 2. TKY Nedir? 17 3. Toplam Kalite Yönetimi ile İlgili Yanlış Düşünceler 19 4.

Detaylı

Bilgilendirme Politikası

Bilgilendirme Politikası Bilgilendirme Politikası Şirketin bilgilendirme politikası kurumsal internet sitesinde yayınlanmakta olup, bilgilendirme politikası ile ilgili işlerin izlenmesi, gözetimi ve geliştirilmesi sorumluluğu

Detaylı

TMMOB EH R PLANCILARI ODASI TRABZON UBES III. DÖNEM (2014-2016) ÇALI MA PROGRAMI

TMMOB EH R PLANCILARI ODASI TRABZON UBES III. DÖNEM (2014-2016) ÇALI MA PROGRAMI TMMOB EH R PLANCILARI ODASI TRABZON UBES III. DÖNEM (2014-2016) ÇALI MA PROGRAMI I. KURUMSALLA MA VE ÖRGÜTLENMEN N GEL LMES Trabzon ubesi nin kurumsal ve örgütlenme yap güçlendirerek daha etkin ve verimli

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL Sözlerime gayrimenkul ve finans sektörlerinin temsilcilerini bir araya

Detaylı

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum. Gümrük Ve Ticaret Bakanı Sn. Nurettin CANİKLİ nin Kredi Kefalet Kooperatifleri Ortaklarının Borçlarının Yapılandırılması Basın Toplantısı 24 Eylül 2014 Saat:11.00 - ANKARA Kredi Kefalet Kooperatiflerinin

Detaylı

KURUL GÖRÜ Ü. TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler. Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A..

KURUL GÖRÜ Ü. TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler. Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A.. KURUL GÖRÜ Ü TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A.. Kurul Toplant Tarihi : 18/10/2011 li kili Standart(lar) : TFRS 2, TFRS

Detaylı

www.pwc.com.tr UFRS Bülten Güncel Raporlama Konularına Kısa Bir Bakış Mayıs 2016 Uluslararası Finansal Raporlama Standartları Bülteni

www.pwc.com.tr UFRS Bülten Güncel Raporlama Konularına Kısa Bir Bakış Mayıs 2016 Uluslararası Finansal Raporlama Standartları Bülteni www.pwc.com.tr UFRS Bülten Güncel Raporlama Konularına Kısa Bir Bakış Uluslararası Finansal Raporlama Standartları Bülteni Faaliyet bölümü raporlamasının temel amacı nedir? Faaliyet bölümü açıklamaları

Detaylı

Eposta, posta ve sosyal medya hesapları (Facebook, Twitter, Youtube, Instagram), telefon ve şubeler aracılığıyla kesintisiz etkileşim.

Eposta, posta ve sosyal medya hesapları (Facebook, Twitter, Youtube, Instagram), telefon ve şubeler aracılığıyla kesintisiz etkileşim. Temel Paydaş Grupları ve Katılım Platformları Dış paydaşlarımız: Paydaş Grubu Katılım Platformları Paydaş katılımının sıklığı Müşteriler Kamu otoritesi / Düzenleyici kurumlar Bankacılık hizmet süreci (Şubeler)

Detaylı

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Muş Alparslan Üniversitesi Uzaktan

Detaylı

ÖNSÖZ. Sevgili MMKD üyeleri,

ÖNSÖZ. Sevgili MMKD üyeleri, İçindekiler ÖNSÖZ... 2 GİRİŞ... 3 Genel Kurul Toplantısı... 3 Yönetim Kurulu nda Üye ve Görev Değişiklikleri... 3 MMKD Stratejik Plan Çalışması... 3 PROJELER... 4 Kapılar Müzecilere Açık Projesi... 4 Derneklere

Detaylı

Bodrum Ticaret Odası

Bodrum Ticaret Odası Bodrum Ticaret Odası 2010-2013 Stratejik Planı Vizyon Türkiye nin ekonomisine ve dünya ya tanıtılmasında önemli katkısı olan Bodrum Yarımadasının doğal, kültürel ve tarihi zenginliklerini koruyarak, katılımcı

Detaylı

DOĞAN GRUBU TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ POLİTİKASI

DOĞAN GRUBU TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ POLİTİKASI DOĞAN GRUBU TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ POLİTİKASI Sayfa : 1/7 1. AMAÇ Bu politikanın amacı Doğan Grubu nun tedarikçileri ile ilişkilerinde gözettiği standartları ve temel ilkeleri açıklamaktır. Doğan Grubu,

Detaylı

HAYALi ihracatln BOYUTLARI

HAYALi ihracatln BOYUTLARI HAYALi ihracatln BOYUTLARI 103 Müslüme Bal U lkelerin ekonomi politikaları ile dış politikaları,. son yıllarda birbirinden ayrılmaz bir bütün haline gelmiştir. Tüm dünya ülkelerinin ekonomi politikalarında

Detaylı

MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MESLEK KARARI

MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MESLEK KARARI MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MESLEK KARARI BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ VE KAVRAMLAR Madde 1. AMAÇ Madde 2. KAPSAM Madde 3. HUKUKİ

Detaylı

10. Performans yönetimi ve bütçeleme bağlantıları

10. Performans yönetimi ve bütçeleme bağlantıları 10. Performans yönetimi ve bütçeleme bağlantıları girdi süreç çıktı etki, sonuç Üretkenlik,verimlilik, etkinlik Kaynaklar Nihai Hedefler 4.10.2006 1 Yönetim anlaşması en azından aşağıdakileri içermelidir

Detaylı

Parti Program ve Tüzüklerin Feminist Perspektiften Değerlendirilmesi i

Parti Program ve Tüzüklerin Feminist Perspektiften Değerlendirilmesi i Parti Program ve Tüzüklerin Feminist Perspektiften Değerlendirilmesi i Parti içi disiplin mekanizması (cinsel taciz, aile içi şiddet vs. gibi durumlarda işletilen) AKP CHP MHP BBP HDP Parti içi disiplin

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

ELEKTRİK PİYASALARI 2015 YILI VERİLERİ PİYASA OPERASYONLARI DİREKTÖRLÜĞÜ

ELEKTRİK PİYASALARI 2015 YILI VERİLERİ PİYASA OPERASYONLARI DİREKTÖRLÜĞÜ ELEKTRİK PİYASALARI 2015 YILI VERİLERİ PİYASA OPERASYONLARI DİREKTÖRLÜĞÜ 1 GENEL MÜDÜR SUNUŞU; Gündelik hayatın vazgeçilmez unsuru haline gelen enerji, bireylerin yaşamında ve ülkelerin sosyo-ekonomik

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri Mikroekonomik Analiz I IKT701 1 3 + 0 6 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih, Talep, Maliyet, Üretim, Kar, Arz.

Detaylı

Mercer küresel/yerel bazda yılda 700 ün üzerinde İK nın farklı konularında araştırma yapmaktadır.

Mercer küresel/yerel bazda yılda 700 ün üzerinde İK nın farklı konularında araştırma yapmaktadır. İnsan Kaynaklarının Dönüşümü 2010 Araştırması Sonuçları www.mercer.com 2010 PERYÖN & Mercer İK Dönüşümü Araştırması Mercer küresel/yerel bazda yılda 700 ün üzerinde İK nın farklı konularında araştırma

Detaylı

Özel Sektör Gönüllüleri Derneği Meslek Lisesi Koçları Programı. Okul Şirket Buluşması 23 Şubat 2016

Özel Sektör Gönüllüleri Derneği Meslek Lisesi Koçları Programı. Okul Şirket Buluşması 23 Şubat 2016 Özel Sektör Gönüllüleri Derneği Meslek Lisesi Koçları Programı Okul Şirket Buluşması 23 Şubat 2016 Meslek Lisesi Koçları Programı Okul & Şirket Buluşması, 23 Şubat 2016, 09:00 16:30 Koç Holding, Nakkaştepe

Detaylı

Amacımız Fark Yaratacak Makine Mühendisleri Yetiştirmek - OAIB Moment Expo

Amacımız Fark Yaratacak Makine Mühendisleri Yetiştirmek - OAIB Moment Expo Sayfa 1 / 6 OCAK 2016 SAYI: 92 Gelişen teknolojiye ayak uydurabilen, teknik bilgi ve becerilere sahip fark yaratacak lider makine mühendisleri yetiştirmek üzere yola çıktıklarını belirten MEF Üniversitesi

Detaylı

PROJE. Proje faaliyetlerinin teknik olarak uygulanması, Sanayi Genel Müdürlüğü Sanayi Politikaları Daire Başkanlığınca yürütülmüştür.

PROJE. Proje faaliyetlerinin teknik olarak uygulanması, Sanayi Genel Müdürlüğü Sanayi Politikaları Daire Başkanlığınca yürütülmüştür. PROJE Avrupa Birliği IPA 1. Bileşeni kapsamında T.C. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı nın Sanayi Stratejisine İlişkin İdari Kapasitesinin Güçlendirme Projesi (IPA Component I, TR 2009/0320.01) 22 Ocak

Detaylı

Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri

Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri Prof.Dr. Cevat NAL Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarl k Fakültesi Dekan Y.Doç.Dr. Esra YEL Fakülte Akreditasyon Koordinatörü

Detaylı

LÜLEBURGAZ BELEDİYESİ İNSAN KAYNAKLARI VE EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ NÜN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

LÜLEBURGAZ BELEDİYESİ İNSAN KAYNAKLARI VE EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ NÜN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK LÜLEBURGAZ BELEDİYESİ İNSAN KAYNAKLARI VE EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ NÜN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak Amaç ve kapsam Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı; Lüleburgaz

Detaylı

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar,

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Orman ve Su İşleri Bakanımız Sn. Veysel Eroğlu nun katılımları ile gerçekleştiriyor olacağımız toplantımıza katılımlarınız için teşekkür ediyor,

Detaylı

Giresun Üniversitesi Akademik Değerlendirme Ve Kalite Geliştirme Uygulama Yönergesi

Giresun Üniversitesi Akademik Değerlendirme Ve Kalite Geliştirme Uygulama Yönergesi Giresun Üniversitesi Akademik Değerlendirme Ve Kalite Geliştirme Uygulama Yönergesi Amaç Madde 1- Bu Yönergenin amacı; Giresun Üniversitesi'nin akademik değerlendirme ve kalite geliştirme ile stratejik

Detaylı

ÇANKAYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK

ÇANKAYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK ÇANKAYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu yönetmeliğin

Detaylı

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş.

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. 27 Şubat 2016 ÜNSPED GÜMRÜK MÜŞAVİRLİĞİ VE LOJİSTİK HİZMETLER A.Ş. Kurumsal Yönetim Notu: 7.30 Priv. YÖNETİCİ ÖZETİ ÜNSPED Gümrük Müşavirliği ve

Detaylı

AB Mevzuatının Uygulanmasına Yönelik Teknik Desteğin Müzakere Edilmesi

AB Mevzuatının Uygulanmasına Yönelik Teknik Desteğin Müzakere Edilmesi Genel DEA Eğitimi 6 8 Temmuz 2009 EuropeAid/125317/D/SER/TR Oturum 10-B AB ye Uyum Sürecinde DEA nin Önemi AB ye Uyum Sürecinde DEA nın Avantajları Mevcut mevzuatın revize edilmesine yönelik opsiyonlar

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/201203... 1 of 5 6 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28225 Atatürk Üniversitesinden: YÖNETMELİK ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ASTROFİZİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

Detaylı

YÖNETMELİK KAFKAS ÜNİVERSİTESİ ARICILIĞI GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

YÖNETMELİK KAFKAS ÜNİVERSİTESİ ARICILIĞI GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ 22 Mayıs 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28300 Kafkas Üniversitesinden: YÖNETMELİK KAFKAS ÜNİVERSİTESİ ARICILIĞI GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve

Detaylı

S V L TOPLUM, YEREL YÖNET MLER VE GENÇL K AB ÜYEL YOLUNDA" S V L TOPLUMLA D YALOG TOPLANTISI 4 SONUÇ B LD RGES 11 ARALIK 2010, STANBUL

S V L TOPLUM, YEREL YÖNET MLER VE GENÇL K AB ÜYEL YOLUNDA S V L TOPLUMLA D YALOG TOPLANTISI 4 SONUÇ B LD RGES 11 ARALIK 2010, STANBUL S V L TOPLUM, YEREL YÖNET MLER VE GENÇL K AB ÜYEL YOLUNDA" S V L TOPLUMLA D YALOG TOPLANTISI 4 SONUÇ B LD RGES 11 ARALIK 2010, STANBUL "Sivil Toplum, Yerel Yönetimler ve Gençlik AB Üyeli i Yolunda Sivil

Detaylı

ARCHİ DANIŞMANLIK VE GAYRİMENKUL DEĞERLEME A.Ş. KALİTE GÜVENCE SİSTEMİ, GÖZDEN GEÇİRME RAPORU. Sayfa 1 / 7

ARCHİ DANIŞMANLIK VE GAYRİMENKUL DEĞERLEME A.Ş. KALİTE GÜVENCE SİSTEMİ, GÖZDEN GEÇİRME RAPORU. Sayfa 1 / 7 ARCHİ DANIŞMANLIK VE GAYRİMENKUL DEĞERLEME A.Ş. KALİTE GÜVENCE SİSTEMİ, GÖZDEN GEÇİRME RAPORU 2015 Sayfa 1 / 7 10 Ocak 2016 ARCHİ DANIŞMANLIK VE GAYRİMENKUL DEĞERLEME A.Ş. 2015 YILI KALİTE GÜVENCE SİSTEMİ,

Detaylı

İNTEGRAL MENKUL DEĞERLER A.Ş. BİLGİLENDİRME POLİTİKASI

İNTEGRAL MENKUL DEĞERLER A.Ş. BİLGİLENDİRME POLİTİKASI İNTEGRAL MENKUL DEĞERLER A.Ş. BİLGİLENDİRME Doküman No : INM_PR_40 Yayın Tarihi : 30/03/2016 Revizyon Tarihi ve Sayısı : - Sayfa 1 BİLGİLENDİRME 1. Amaç Bilgilendirme Politikası nın temel amacı; ticari

Detaylı

GYODER SEKTÖR BULUŞMASI 28 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ

GYODER SEKTÖR BULUŞMASI 28 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ GYODER SEKTÖR BULUŞMASI 28 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Gayrimenkul yatırım ortaklıklarının değerli yöneticileri, Sermaye piyasalarımızın ve basınımızın

Detaylı

YURTDIŞI VATANDAŞLAR DANIŞMA KURULUNUN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

YURTDIŞI VATANDAŞLAR DANIŞMA KURULUNUN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK 24 Aralık 2010 CUMA Resmî Gazete Sayı : 27795 YÖNETMELİK Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığından: YURTDIŞI VATANDAŞLAR DANIŞMA KURULUNUN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ

Detaylı

DERS PROFİLİ. Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem. Stratejik Pazarlama Yönetimi. MAN503T Güz 1 3 3 7. Dersin Dili.

DERS PROFİLİ. Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem. Stratejik Pazarlama Yönetimi. MAN503T Güz 1 3 3 7. Dersin Dili. DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Stratejik Pazarlama Yönetimi MAN503T Güz 1 3 3 7 Ön Koşul - Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin

Detaylı

Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü

Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü Kontenjan : 45 Puan türü : MF-4 Eğitim dili : Türkçe Hazırlık : İsteğe Bağlı Yerleşke : Konuralp Yerleşkesi Eğitim süresi : 4 Yıl Yüksek lisans/doktora

Detaylı

YÖNETMELİK. Hacettepe Üniversitesinden: HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ KANSERDE İLERİ TEKNOLOJİLER UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

YÖNETMELİK. Hacettepe Üniversitesinden: HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ KANSERDE İLERİ TEKNOLOJİLER UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 16 Mayıs 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29002 Hacettepe Üniversitesinden: YÖNETMELİK HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ KANSERDE İLERİ TEKNOLOJİLER UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi

Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi özcan DEMİREL 1750 Üniversiteler Yasası nın 2. maddesinde üniversiteler, fakülte, bölüm, kürsü ve benzeri kuruluşlarla hizmet birimlerinden oluşan özerkliğe ve kamu

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

TÜSİAD Rekabet Çalışma Grubu Toplantısı DEVLET YARDIMLARI. Abdulgani GÜNGÖRDÜ Rekabet Uzmanı 24.10.2008

TÜSİAD Rekabet Çalışma Grubu Toplantısı DEVLET YARDIMLARI. Abdulgani GÜNGÖRDÜ Rekabet Uzmanı 24.10.2008 TÜSİAD Rekabet Çalışma Grubu Toplantısı DEVLET YARDIMLARI Abdulgani GÜNGÖRDÜ Rekabet Uzmanı 24.10.2008 Rekabet Politikası Teşebbüslere uygulanan anti-tröst kurallar Devlet yardımlarının kontrolüne ilişkin

Detaylı

MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MECBURİ MESLEK KARARI

MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MECBURİ MESLEK KARARI MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MECBURİ MESLEK KARARI R.G. Tarihi : 13 Aralık 2013 R.G. Sayısı : 28850 TÜRMOB Türkiye Serbest

Detaylı

H.Ü. KALİTE KOMİSYONU

H.Ü. KALİTE KOMİSYONU H.Ü. KALİTE KOMİSYONU KALİTE GÜVENCESİ Yükseköğretim Kalite Güvencesi Yönetmeliği Resmi Gazete (Tarih; 23 Temmuz 2015, Sayı; 29423) Yükseköğretim kurumlarının eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile

Detaylı

Kamu Sermayeli İşletmelerde İyi Yönetişim. Mediha Ağar Dünya Bankası, Kıdemli Ekonomist Dünya Bankası

Kamu Sermayeli İşletmelerde İyi Yönetişim. Mediha Ağar Dünya Bankası, Kıdemli Ekonomist Dünya Bankası Kamu Sermayeli İşletmelerde İyi Yönetişim Mediha Ağar Dünya Bankası, Kıdemli Ekonomist Dünya Bankası Kamu işletmeleri gelişmiş e gelişmekte olan ülkelerde ekonomik açıdan önemli aktörlerdir Global olarak

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

Kurumsalla ma ile Ba ar ya Giden Yol

Kurumsalla ma ile Ba ar ya Giden Yol Kurumsalla ma ile Ba ar ya Giden Yol H Çisem KILIÇ MESS Bas n Yay n ve Halkla li kiler Uzman alkla li kiler kavram tüm dünyada oldu u gibi ülkemizde de gerek i hayat nda gerekse siyasal ve sivil ya amda

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 6

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 6 İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 6 KURUMDA EĞİTİM VE GELİŞTİRME Eğitim, bireyin kendisine, yakın çevresine ve topluma uyum sağlaması için gereken bilgi, beceri ve alışkanlıkların kazandırılması sürecidir. Günümüz

Detaylı

Pazar Çevresi ve Pazar Fırsatlarının İzlenmesi

Pazar Çevresi ve Pazar Fırsatlarının İzlenmesi 1 Pazar Çevresi ve Pazar Fırsatlarının İzlenmesi PAZAR Alıcılarla satıcıların serbest bir biçimde karşılaştıkları, kâr amaçlı ya da kâr amaçsız her türlü mal ve hizmetin alıcı ve satıcılar arasında değiştirildiği

Detaylı

Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man

Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man 214 EK M-ARALIK DÖNEM BANKA KRED LER E M ANKET Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man nin 214 y dördüncü çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 9 Ocak 215

Detaylı

Bilgi Toplumu Stratejisi Eylem Planı 2. Değerlendirme Raporu. e-dtr İcra Kurulu 26. Toplantısı 26 Aralık 2008

Bilgi Toplumu Stratejisi Eylem Planı 2. Değerlendirme Raporu. e-dtr İcra Kurulu 26. Toplantısı 26 Aralık 2008 Bilgi Toplumu Stratejisi Eylem Planı 2. Değerlendirme Raporu e-dtr İcra Kurulu 26. Toplantısı 26 Aralık 2008 DEĞERLENDİRME RAPORLARI 1. Değerlendirme Raporu 12 Haziran 2008 tarihli 24. Đcra Kurulu Toplantısında

Detaylı

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi 30 Temmuz 2012 ĐÇĐNDEKĐLER Dönem Revizyon Notları........ 3 Derecelendirme Metodolojisi........ 5 Notların Anlamı.........

Detaylı

T.C. CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ. İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi. İç Kontrol Sistemi Organizasyon El Kitabı

T.C. CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ. İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi. İç Kontrol Sistemi Organizasyon El Kitabı 4.2.Görev Tanımları 4.2.1.Dekan Görev Tanımı İKTİSADİ İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ GÖREV FORMU Yönetici/Yöneticileri Astları Prof. Dr. Mahmut KARTAL İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dekan Rektör Akademik

Detaylı

Autodesk Building Design Suite 2012. Sorular ve Cevapları

Autodesk Building Design Suite 2012. Sorular ve Cevapları Autodesk Building Design Suite 2012 Sorular ve Cevapları Autodesk Building Design Suite 2012 yazılımı, daha etkin tasarım yapmanıza ve iletişim kurmanıza yardım eder. Ödediğiniz fiyat karşılığında mükemmel

Detaylı

GALATA YATIRIM A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU SAN-EL MÜHENDİSLİK ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET A.Ş.

GALATA YATIRIM A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU SAN-EL MÜHENDİSLİK ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET A.Ş. 22-11-2013 Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU İş bu rapor, Galata Yatırım A.Ş. tarafından, Sermaye Piyasası Kurulu nun 12/02/2013 tarihli ve 5/145 sayılı kararında yer alan; payları ilk kez halka

Detaylı

İÇ KONTROL. ç Kontrol Dairesi. I lda Arslan. 2 ubat 2009 / ISPART A

İÇ KONTROL. ç Kontrol Dairesi. I lda Arslan. 2 ubat 2009 / ISPART A İÇ KONTROL ç Kontrol Dairesi I lda Arslan 2 ubat 2009 / ISPART A İç Kontrol Tanım ç Kontrol, kurumlar n, yöneticileri ve çal anlar taraf ndan uygulanan; kurumlar n hedeflerinin el de edilmesinde gereken

Detaylı

Sorular. İşletmeler neden önemlidir? İşletme öğrencisi ne olur? İşletme bölümünde kazandırılmak istenen nedir?

Sorular. İşletmeler neden önemlidir? İşletme öğrencisi ne olur? İşletme bölümünde kazandırılmak istenen nedir? Sorular İşletmeler neden önemlidir? İşletme öğrencisi ne olur? İşletme bölümünde kazandırılmak istenen nedir? Paydaş gözüyle işletme nasıl tanımlanabilir? Yöneticilik doğuştan mı geliyor? Yönetim bilgisi

Detaylı

Pirelli Grubu Değerleri ve Etik Kodu

Pirelli Grubu Değerleri ve Etik Kodu Pirelli Grubu Değerleri ve Etik Kodu Copyright 2004 by Pirelli &C. S.p.A. Fikri Mülkiyet Hakları ile ilgili yasal düzenlemeler uyarınca tüm yasal hakları Pirelli & C. S.p.A ya aittir. İşbu eserin tamamen

Detaylı

SPONSORLUK DOSYASI. SPONSORLUK DOSYASI

SPONSORLUK DOSYASI. SPONSORLUK DOSYASI SPONSORLUK DOSYASI. SPONSORLUK DOSYASI TAKDİM SPONSORLUK DOSYASI. On üç yıl önce STK tüzel kişiliğinde bir düşünce kuruluşu olarak çalışmalarına başlayan TASAM Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi,

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 14 SUNUŞ 16 BİR SEÇİM YAPMA BİLİMİ OLARAK EKONOMİ VE VERİMLİLİK İLKESİ 19 BÖLÜM 1 VERİMLİLİK-KAVRAMSAL ÇERÇEVE

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 14 SUNUŞ 16 BİR SEÇİM YAPMA BİLİMİ OLARAK EKONOMİ VE VERİMLİLİK İLKESİ 19 BÖLÜM 1 VERİMLİLİK-KAVRAMSAL ÇERÇEVE İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 14 SUNUŞ 16 BİR SEÇİM YAPMA BİLİMİ OLARAK EKONOMİ VE VERİMLİLİK İLKESİ 19 BÖLÜM 1 VERİMLİLİK-KAVRAMSAL ÇERÇEVE Soru 1 Verimlilik nedir? 25 Soru 2: Verimlilikle ilişkili kavramlar nelerdir?

Detaylı

Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland.

Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland. 21 OCAK-MART DÖNEM BANKA KRED LER E M ANKET Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man nin 21 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 1 Nisan 21 tarihinde

Detaylı

YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler

YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler Kurul, komisyon ve ekiplerin oluşturulması MADDE 107- (1) Okullarda, eğitim, öğretim ve yönetim etkinliklerinin verimliliğinin sağlanması, okul ve çevre işbirliğinin

Detaylı

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi 28 Aralık 2012 İÇİNDEKİLER Ara Dönem Revizyon Notları........ 3 Derecelendirme Metodolojisi........ 5 Notların

Detaylı

PROJE ODAKLI İŞ GELİŞTİRME; Kent Atölyeleri örneği

PROJE ODAKLI İŞ GELİŞTİRME; Kent Atölyeleri örneği PROJE ODAKLI İŞ GELİŞTİRME; Kent Atölyeleri örneği A.Faruk GÖKSU-ÇEKÜL Vakfı www.cekulvakfi.org.tr www.kentselyenileme.org ÇEKÜL Vakfı, kurulduğu günden bugüne kadar, Kendini Koruyan Kentler adı altında,

Detaylı

ENFLASYON ORANLARI 03.07.2014

ENFLASYON ORANLARI 03.07.2014 ENFLASYON ORANLARI 03.07.2014 TÜFE Mayıs ayında aylık %0,31 yükselişle ile ortalama piyasa beklentisinin (-%0,10) bir miktar üzerinde geldi. Yıllık olarak ise 12 aylık TÜFE %9,16 olarak gerçekleşti (Beklenti:

Detaylı

MEGA GLOBAL ULUSLARARASI BAĞIMSIZ DENETİM A.S. (THE MEMBER FIRM OF JEFFREYS HENRY INTERNATIONAL) 1-12 / 2014 TARİHLİ ŞEFFAFLIK RAPORU

MEGA GLOBAL ULUSLARARASI BAĞIMSIZ DENETİM A.S. (THE MEMBER FIRM OF JEFFREYS HENRY INTERNATIONAL) 1-12 / 2014 TARİHLİ ŞEFFAFLIK RAPORU MEGA GLOBAL ULUSLARARASI BAĞIMSIZ DENETİM A.S. (THE MEMBER FIRM OF JEFFREYS HENRY INTERNATIONAL) 1-12 / 2014 TARİHLİ ŞEFFAFLIK RAPORU 1 2014 YILI ŞEFFAFLIK RAPORU MEGA GLOBAL ULUSLARARASI BAĞIMSIZ DENETİM

Detaylı

İNGİLTERE DE ÜNİVERSİTE PLANLAMA VE BÜTÇELEME ÖRGÜTÜ

İNGİLTERE DE ÜNİVERSİTE PLANLAMA VE BÜTÇELEME ÖRGÜTÜ İNGİLTERE DE ÜNİVERSİTE PLANLAMA VE BÜTÇELEME ÖRGÜTÜ University Grants Committee (UGC) Çeviren : Doç. Dr. M. ÂDEM UGC, üniversitenin parasal gereksinmeleri konusunda Hükümete danışman olarak Temmuz 1919'da

Detaylı

Bölüm 11. Yönetim Stratejilerinin Uygulanmasında Kullanılan Teknikler İŞLETME BİRLEŞMELERİ. (Mergers)

Bölüm 11. Yönetim Stratejilerinin Uygulanmasında Kullanılan Teknikler İŞLETME BİRLEŞMELERİ. (Mergers) Bölüm 11 Yönetim Stratejilerinin Uygulanmasında Kullanılan Teknikler İŞLETME BİRLEŞMELERİ (Mergers) İki veya daha fazla sayıda bağımsız işletmenin, eski kimlik ve tüzel kişiliklerini sona erdirerek, sahip

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 i Bu sayıda; 2013 Cari Açık Verileri; 2013 Aralık Sanayi Üretimi; 2014 Ocak İşsizlik Ödemesi; S&P Görünüm Değişikliği kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu Genel Başkanı olarak şahsım ve kuruluşum adına hepinizi saygılarımla selamlıyorum.

Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu Genel Başkanı olarak şahsım ve kuruluşum adına hepinizi saygılarımla selamlıyorum. Sayın Başkanlar, Sayın KĐK üyeleri, Sayın Katılımcılar, Sayın Basın Mensupları, Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu Genel Başkanı olarak şahsım ve kuruluşum adına hepinizi saygılarımla selamlıyorum.

Detaylı

Vaka Çalışması: «Boğaziçi Üniversitesi Girişimcilik Projesi HayalEt» ve Hedeflerimiz

Vaka Çalışması: «Boğaziçi Üniversitesi Girişimcilik Projesi HayalEt» ve Hedeflerimiz Vaka Çalışması: «Boğaziçi Üniversitesi Girişimcilik Projesi HayalEt» ve Hedeflerimiz İçerik HayalEt Projesi Tanıtımı Neler yaptık? Üniversiteler girişimciliğe nasıl destek olabilir? BuHayalEt, üniversitenin

Detaylı

BÜRO YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK ALANI HIZLI KLAVYE KULLANIMI (F KLAVYE) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BÜRO YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK ALANI HIZLI KLAVYE KULLANIMI (F KLAVYE) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü BÜRO YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK ALANI HIZLI KLAVYE KULLANIMI (F KLAVYE) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ UYGULAMALARI

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ UYGULAMALARI KAMUDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ PANELİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ UYGULAMALARI Uzm. Yusuf DUMAN İSG Koordinatörü / İş Güvenliği Uzmanı Mayıs/2016 (1/55) 6331 SAYILI İSG KANUNU İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

Detaylı

İŞLETME ZİRVESİ 08.XII.2015 İSTANBUL

İŞLETME ZİRVESİ 08.XII.2015 İSTANBUL İŞLETME 2023 ZİRVESİ 08.XII.2015 İSTANBUL İŞLETME 2023 ZİRVESİ 08.XII.2015 İSTANBUL İŞLETME 2023 ZİRVESİ Akıllı, Sürdürülebilir ve Kapsayıcı Çözümlerin Buluşma Noktası İşletme 2023 Zirvesi nde 2015-2023

Detaylı