Adneksiyel Patolojilere Bağlı Akut Pelvik Ağrısı Olan Hastalarda Tedavi Ve Hastanede Kalış Sürelerinin Değerlendirilmesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Adneksiyel Patolojilere Bağlı Akut Pelvik Ağrısı Olan Hastalarda Tedavi Ve Hastanede Kalış Sürelerinin Değerlendirilmesi"

Transkript

1 Adneksiyel Patolojilere Bağlı Akut Pelvik Ağrısı Olan Hastalarda Tedavi Ve Hastanede Kalış Sürelerinin Değerlendirilmesi Evaluation Of The Treatment Modalities And Hospitalization Period In Patients With Acute Pelvic Pain Related To Adnexal Pathologies Cem YENİCESU*, Gonca İMİR**, Meral ÇETİN***, Tuncay KÜÇÜKÖZKAN**** Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi ÖZET Pelvik ağrı acil veya elektif şartlarda hekime başvuran hastalarda en sık görülen semptomların başında gelir. Bu çalışmanın amacı kliniğimizde adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrı tanısı ile tedavi edilen hastaların tedavi yaklaşımlarının ve hastanede kalış sürelerinin değerlendirilmesidir. Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Jinekoloji Servisine Ocak 2000-Kasım 2005 yılları arasında adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrı ile yatırılan 690 hastanın dosyaları incelendi. Hastaların yıllara göre dağılımı, yaş dağılımları, tedavi şekilleri ve hastanede yatış süreleri değerlendirildi. Hastaların yaş ortalaması 29,1±4,6 (18-63) idi. Olguların 232 sinin (%33,6) over kist rüptürü (OKR), 185 inin (%26,8) ektopik gebelik (EG), 160 ının (%23,2) pelvik inflamatuvar hastalık (PID), 60 ının (%8,7) adneks torsiyonu ve 53 ünün (%7,7) tubo ovaryen abse tanısı aldığı tespit edildi. OKR, ektopik gebelik ve PID hastaları en sık yaş grubunda idi. OKR non-operatif tedavi gören olgular 171 (%73,7) fazla sayıda idi yılında OKR tanısı ile tedavi edilen olgu sayısı (%26,3) sonraki yıllara göre daha fazla idi. Ektopik gebelikte genç hastalarda operatif tedavi daha fazla tercih edilen tedavi yöntemi idi. PID olguları 2000 yılından 2005 yılına doğru giderek azalmıştır. Tubo-ovaryen abse olgularının %79,2 si yaşında idi. Hastalardan operatif tedavi görenlerin ortalama yatış süresinin non-operatif tedavi görenlerinkine oranının 1,9 olduğu belirlendi. Adneks torsiyonu olgularında operatif tedavi gören olgular nonoperatif tedavi gören olgulardan fazla idi. Sonuç olarak, adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrının erken ve doğru tanısı morbidite ve mortalite açısından çok önem taşımaktadır. Ayrıca hastanın sosyal yaşamını en kısa zamanda devam ettirecek duruma getirecek ve tedavi maliyetlerinin en optimum düzeyde tutulabileceği hospitalizasyon süresini sağlayacak şekilde tedavilerin seçilmesi önemlidir. Anahtar kelimeler: Akut pelvik ağrı, adneksiyel patolojiler, over kist rüptürü, ektopik gebelik, hospitalizasyon. ABSTRACTPelvic pain is a common presenting symptom in outpatient and acute care setting. The aim of this study was to evaluate the treatment modalities and hospitalization period in the patients with acute pelvic pain related to adnexal pathologies. In Haydarpasa Numune Training and Research Hospital, the files of 690 patients were evaluated between January 2000 and November The distribution of patients according to age and years, the treatment modalities and hospitalization period were recorded. The mean age of the patients was 29,1±4,6 (18-63). 232 of patients (%33,6) were diagnosed as ovarian cyst rupture (OCR), 185 (%26,8) ectopic pregnancy (EP), 160 (%23,2) pelvic inflamatory disease (PID), 60 (%8,7) adnexal torsion (AT), and 53 (%7,7) tuboovarian abscess (TOA). Most of the OCR, EP and PID patients were at year-old and the number of OCR patients treated non-operatively (171,%73,7) was higher. The number of OCR patients in 2000 (% 26,3) was higher than that of the patients in the later years. The operative treatment in young patients were the prefered treatment. The number of PID cases were decreased from 2000 to The age of %79,2 of the patients with TOA were between years. The mean duration of hospitalization in patients with TOA treated operatively was 1.9 times higher. The number of the patients in AT treated operatively (57, %93,3) was higher. In conclusion, the prompt and accurate diagnosis of the acute pelvic pain related to adnexal pathologies is very important in the morbidity and mortality. Moreover, it is also crucial to chose the treatment modalities in terms of hospitalization period so the patients were continue their social lives in a short time and the cost of the optimum treatment modalities. Key words: Acute pelvic pain, adnexal pathologies, ovarian cyst rupture, ectopic pregnancy, hospitalization. C.Ü. Tıp Fakültesi Dergisi 30 (1): 1-7, 2008 * Uz. Dr., Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Aile Hekimliği Bölümü, İSTANBUL ** Yrd. Doç. Dr., Cumhuriyet Üniversitesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum AD, SİVAS *** Prof. Dr., Cumhuriyet Üniversitesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum AD, SİVAS **** Prof. Dr., Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü, İSTANBUL 1

2 Adneksiyel Patolojilere Bağlı Akut Pelvik Ağrısı Olan Hastalarda Tedavi Ve Hastanede Kalış Sürelerinin Değerlendirilmesi GİRİŞ Pelvik ağrı acil veya elektif şartlarda başvuran hastalarda en sık görülen semptomların başında gelir (1). Pelvik ağrı akut, kronik veya tekrarlayıcı olabilmektedir. Akut pelvik ağrı 3 aydan daha az süren, yoğun, keskin ve genellikle batıcı karakterdedir (2). Akut pelvik ağrının jinekolojik nedenlerinden en sık görülenler ektopik gebelik (EG), over kisti rüptürü (OKR), adneksiyel torsiyon, tubo ovaryen abse (TOA) ve pelvik inflamatuvar hastalık (PID) tır (3). Akut pelvik ağrının tedavisinde gözlem tedavisi, ağrı kesiciler, hormon tedavisi veya cerrahi tedavi kullanılabilir. Bu hastaların tedavi seçeneğine göre hastanede yatış süresi tedavideki maliyeti belirler. Bu çalışmanın amacı Ocak 2000-Kasım 2005 yılları arasında adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrı tanısı ile tedavi edilen hastaların tedavi yaklaşımlarının ve hastanede kalış sürelerinin değerlendirilmesidir. GEREÇ VE YÖNTEM Haydarpaşa Numune ve Araştırma Hastanesi jinekoloji servisine Ocak 2000-Kasım 2005 yılları arasındaki 70 aylık dönemde adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrı ön tanısıyla yatırılan hastalardan geriye dönük olarak 690 hastanın dosyaları incelendi. Adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrı nedenleri şu şekilde gruplandırıldı: ektopik gebelik, over kist rüptürü, adneks torsiyonu, tuboovaryen abse ve pelvik inflamatuvar hastalık. Hastaların yıllara göre dağılımı, yaş dağılımları, tedavi şekilleri (operatif ve nonoperatif) ve tedavi şekillerine göre hastanede yatış süreleri retrospektif olarak değerlendirildi. Ulaşılan veriler ortalama veya yüzde olarak sunuldu. Oranların karşılaştırılmasında ki-kare testi kullanıldı ve p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. BULGULAR Ocak 2000-Kasım 2005 yılları arasında hastanemize başvuran toplam 690 adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrı olgusunun yaş ortalaması 29,1±4,6 (18-63) idi. Tüm olguların yaş dağılımı: yaş arası 89 (%12,8), yaş arası 274 (%39,8), yaş arası 237 (%34,3), yaş arası 75 (%10,9), yaş arası 9 (%1,3) ve yaş arası 6 (%0,9) kişi idi. (Tablo 1) Hastalar adneksiyel patolojiye bağlı akut pelvik ağrıya en sık neden olan 5 farklı etiyolojiye göre (ektopik gebelik, over kist rüptürü, adneksiyel torsiyon, tuboovaryen abse ve pelvik inflamatuvar hastalık) gruplandırılarak değerlendirildi. Hastaların tedavileri operatif (cerrahi) veya non-operatif (medikal veya gözlem) olarak iki gruba ayrıldı. Yaş grubu ve tedavi yöntemlerine göre her bir gruptaki hastaların hastanede yatış süreleri karşılaştırıldı (Tablo 1). Yapılan çalışmada olguların 232 sinin (%33,6) OKR, 185 inin (%26,8) EG, 160 ının (%23,2) PID, 60 ının (%8,7) adneks torsiyonu ve 53 ünün (%7,7) TOA tanısı aldığı tespit edildi (Tablo-1). Akut pelvik ağrı tedavisi gören olgularımızın en sık etiyolojik nedenini oluşturan OKR (%33,6) hastaları en sık (%72,4) yaş grubunda idi (Tablo 1). OKR olgularında nonoperatif tedavi gören olgular 171 (%73,7) operatif tedavi gören olgulardan 61 (%26,3) fazla sayıda idi (p<0,05). OKR nedeniyle operatif tedavi gören toplam 61 hastanın, ortalama yatış süresinin 6,19 gün, non-operatif tedavi gören 171 hastanınki ise, 4.85 gün idi. Hospitalizasyon sürelerinin uygulanan operatif/non-operatif tedavi şekline oranı 1,27 olarak tespit edildi. Toplam OKR olgularının yıllara göre dağılımı değerlendirildiğinde, 2000 yılında OKR tanısı ile tedavi edilen olgu sayısı (% 26,3) genel olarak sonraki yıllara göre daha fazla idi (p<0,05). 2

3 YENİCESU ve Ark. Adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrı tedavisi gören olguların %26,8 ini oluşturan ektopik gebelik olguları değerlendirildiğinde; ektopik gebeliğin en sık (%89,7) görüldüğü yaş arası idi (Tablo 1). Tablo 1. Adneksiyel patolojiye bağlı akut pelvik ağrının yaşlara göre dağılımı. Ektopik gebelik n=185 Over kist rüptürü n= 232 Adneksiyel torsiyon n=60 Tubo-ovaryen abse n=53 Pelvik inflamatuvar hastalık n=160 n gün n gün n gün n gün n gün Operatif 6 6,4 14 5,1 11 6, yaş Non-operatif ,8 3 3, , Operatif 71 4,5 27 6,3 18 6, yaş Non-operatif 10 2,9 82 5, , Operatif 7 4,7 15 7,1 16 6, ,6 yaş Non-operatif 78 3,9 44 5, ,4 12 4, Operatif 11 5,4 4 6,3 8 5,5 14 8,5 6 8,7 yaş Non-operatif 0-6 5, ,5 20 4, Operatif ,5 yaş Non-operatif , Operatif , yaş Non-operatif Ektopik gebelik hastalarında operatif (n=95) ve non-operatif (n=90) tedavi oranı birbirine benzerdi, bununla birlikte genç hastalarda operatif tedavi (%86,5) non-operatif tedaviye göre daha fazla tercih edilen tedavi yöntemi idi (p<0,05). EGR tanısı ile hospitalize edilen hastaların operatif tedavi görmüş 95 hastanın ortalama yatış süresinin 4,75 gün, non-operatif tedavi gören 90 hastanın ise 3,83 gün olduğu, dolayısı ile operatif/non-operatif tedavi gören hastaların ortalama yatış sürelerinin oranının 1.24 olduğu saptandı. Olguların yıllara göre dağılımı değerlendirildiğinde, son iki yılda (2004 ve 2005) hasta sayısının daha önceki yıllara göre görülme oranının arttığı gözlendi (p>0,05) (Tablo 2). Adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrı tedavisi gören olguların %23,2 sini oluşturan PID olgularının %73,1 i yaş grubunda idi (Tablo 1). PID olgularında non-operatif tedavi gören olgular 100 (%62,5) operatif tedavi gören olgulardan 60 (%37,5) fazla idi (p<0,05). PID tanısı alan hastalardan cerrahi tedavi görenlerin ortalama yatış süresi (8,7 gün) medikal tedavi görenlerinkinden (5 gün) 1,7 kat daha fazla idi. PID nedeniyle akut pelvik ağrı tanısıyla tedavi alan hastalar 2000 yılından 2005 yılına doğru giderek azalmıştır (p<0,05) (Tablo 2). Adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrı tedavisi gören olguların %7,7 sinin nedenini oluşturan TOA olgularının %79,2 si yaşında idi (Tablo 1). TOA olgularında operatif tedavi gören olgular 40 (%75,5) non-operatif tedavi gören olgulardan 13 (%24,5) fazla idi (p<0,05) (Tablo 1). Hastalardan cerrahi tedavi görenlerin ortalama yatış süresinin 8,5 gün medikal olarak tedavi görenlerin ortalama yatış süresinin 4,5 gün olduğu, böylece operatif tedavi görenlerin ortalama yatış süresinin non-operatif tedavi görenlerinkine oranının 1,9 olduğu belirlendi. Toplam OKR olgusunun yıllara göre dağılımı değerlendirildiğinde, 2004 yılında tedavi edilen olgu sayısı (% 28,3) genel olarak diğer yıllara göre daha fazla idi (p<0,05) (Tablo 2). Adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrı tedavisi gören olguların %8,7 sinin nedenini oluşturan adneks torsiyonu değerlendirildiğinde en sık (%80) görülen yaş grubu idi (Tablo 1). Adneks torsiyonu olgularında operatif tedavi gören olgular 57 (%93,3) non-operatif tedavi gören olgulardan 3 (%6,7) fazla idi (p<0,05) (Tablo 1). Adneks torsiyonu hastalarından operatif tedavi gören 56 hastanın ortalama yatış süresinin (7 gün) medikal tedavi gören 3

4 Adneksiyel Patolojilere Bağlı Akut Pelvik Ağrısı Olan Hastalarda Tedavi Ve Hastanede Kalış Sürelerinin Değerlendirilmesi 4 hastanın ortalama yatış süresinden (3,8 gün) 1,9 kat daha fazla idi. Toplam adneks torsiyonu olgusunun yıllara göre dağılımı değerlendirildiğinde, 2005 yılında tedavi edilen olgu sayısı (% 28,3) en fazla iken, 2003 yılında en az 4 (%6,7) olgu saptanmıştır (Tablo 2). Tablo 2. Adneksiyel patolojiye bağlı akut pelvik ağrının yıllara göre dağılımı. Ektopik gebelik n=185 Over kist rüptürü n= 232 Adneksiyel torsiyon n=60 Tubo-ovaryen abse n=53 Pelvik inflamatuvar hastalık n=160 Toplam n= (%22,9) (%15,8) (%14,8) (%11,5) (%19,4) (%15,6) TARTIŞMA: Ocak 2000 ile Kasım 2005 tarihleri arasında over kisti rüptürü (%33,6), ektopik gebelik (%26,8), pelvik inflamatuvar hastalık (%23,2), adneks torsiyonu (%8,7) ve tuboovaryen abse (%7,7) gibi adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrı ile tedavi edilen hastalar yaş ve yıllara göre dağılımı, uygulanan tedavi şekli ve yatış süresi gibi parametreler ile değerlendirildi. Over kist rüptürü ile yatırılan hastaların %47 sinin 20 li yaş grubunda olması üreme fonksiyonunun en aktif olduğu dönemle ilgisini yansıtmaktadır ki bu durum genel literatür bilgileri ile bağdaşmaktadır (4). Ovulasyon sırasında over folikülünün rüptürü ile peritoneal boşluğa sızan foliküler sıvıdaki az miktardaki kan siklus ortası pelvik ağrıya neden olabilir. Bununla beraber ağrı hafif veya orta derecelidir, kendi kendini sınırlar ve bozulmamış bir pıhtılaşma sistemi varsa hemo-peritoneum sık değildir. Dolayısı ile bu durumlarda cerrahi tedaviye sık olarak gerek duyulmamaktadır (5). Bu bilgi ile uyumlu olarak bizim hastalarımızda 20 yaş öncesi ve 30 yaş sonrası hasta sayısının azlığı dikkat çekicidir. Yatırılan hastaların %26,3 ünün cerrahi tedavi gördüğü belirlenmiş olup bu hastalarda cerrahi tedavi uygulamasının daha azaltılabilir mi? sorusunu, akla getirmektedir. Cerrahi eksplorasyon işleminin ileride infertiliteye yol açabileceği de düşünülürse, ilk akla gelen over kist rüptürü vakalarında erken ve doğru teşhisin ve tanısı konulan vakaların yakından izlenmesinin ne kadar değer taşıdığı anlaşılabilmektedir. Medikal tedavi görenlerin, cerrahi tedavi görenlere oranlarına bakıldığında, yaş grubunda 2,7 kat, yaş grubunda 3, yaş grubunda 2,9, yaş arasında 1,5, yaş arasında ise aynı olduğu tespit edildi. Böylece yaş arttıkça cerrahi tedavinin endike olduğu olgularda da artmıştır. Bu durum yaşı büyük olup over kist rüptürü şüphesi ile gelen hastalarda daha sık aralıklar ile jinekolojik kontrollerden geçmesi gerekmektedir. Çalışmamızda over kist rüptürü nedeniyle tedavi edilen hastaların ortalama hospitalizasyon 4

5 YENİCESU ve Ark. sürelerinin uygulanan cerrahi/medikal tedavi şekline göre oranı 1,3 olarak tespit edildi. Yatış sürelerinin, cerrahi tedavi gören hastalarda 30 yaşından sonra, medikal tedavi görenlerin ise 40 yaşından sonra fark edilebilecek bir oranda artış gösterdiği saptandı. Dolayısı ile beklenildiği gibi yaş arttıkça özellikle cerrahi tedavi görmüş olan hastaların hospitalizasyon sürelerinin daha arttığı izlenmiştir. Akut pelvik ağrının over kist rüptüründen sonra ikinci sıklıktaki sebebi ektopik gebelik olarak belirlendi. Ektopik gebelik zamanında tedavi edilmediği zaman ölümle sonuçlanabilmektedir. Bazı ülkelerde maternal mortalitenin önemli nedenlerinden birisi olmasına rağmen gelişmiş ülkelerde dış gebelikten dolayı ölüm vakası pek görülmemektedir (6). Tüm gebelikler içerisindeki insidansı 1/150-1/1000 arasında değişmektedir ve pelvik enflamatuvar hastalıkların sık görüldüğü bazı az gelişmiş olan ülkelerde bu insidansın 1/28 e kadar yükseldiği ileri sürülmüştür (6). Son yıllarda ektopik gebelik insidansının artış gösterdiği ancak maternal mortalitenin özellikle gelişmiş ülkelerde azaldığı bilinmektedir (7). Çalışma dönemi boyunca kliniğimizde dış gebelik ve buna bağlı intraabdominal kanamadan dolayı ölüm gözlenmemiştir. Buna rağmen ABD ve İngiltere gibi ülkelerde maternal mortalitenin %12-15 i dış gebeliğe bağlanmaktadır (7,8). İnsidansındaki bu artış seksüel yolla geçen hastalıkların artışına, gelişen tuba cerrahisine, ovulasyon indüksiyonu ilaçlarının fazla kullanılmasına, tüp bebek teknolojisindeki gelişmeye ve diğer ilgili faktörlere bağlıdır (8). Ektopik gebelik hastalarından cerrahi ile medikal tedavi gören hastaların oranlarının benzer olduğu saptandı. EG tanısı ile tedavi edilenlerden özellikle 25 yaş üstündekilerde belirgin bir artış göze çarpmaktadır ki, bu durum yaş faktörünün dış gebelik riskini arttıran bir faktör olup yaşı 35 in üzerinde olan kadınlarda 25 yaştan küçük kadınlara oranla dış gebeliğin 3 kat daha fazla görüldüğünü bildiren yayınlarla uyum sağlamaktadır (8). Ektopik gebelik hastalarımızda cerrahi ile medikal tedavi gören hastaların ortalama yatış sürelerinin oranının yaklaşık 1,2 olduğu saptandı. Yine kliniğimizde cerrahi tedavi görüp yatan hastaların ortalama yatış sürelerinin 10 lu yaşlarda ve 40 lı yaşlarda daha fazla olduğu, yaş ile yaş arasındaki grupta değerlerin birbirine yakın olduğu belirlendi. Medikal tedavi gören hastalardan ise yaş ile yaş arası gruptaki ortalama yatış süresinin birbirine yakın değerde ve yaş grubuna göre yüksek olduğu izlendi. Fertilize ovumun tubadaki yolculuğunu geciktiren herhangi bir etken implantasyon olgunluğuna erişmiş fertilize ovumun bulunduğu yere implante olması ile sonuçlanır. Ektopik gebeliğe neden olan faktörler iyi bilinip bununla ilgili önlemler alındığı ve fertil dönemdeki özellikle 25 yaş üstü kadınlar bu konuda bilinçlendirildiği takdirde ektopik gebelik olgu sayısında belirgin bir düşüş sağlanabilecektir. Dış gebelik gebeliklerin yaklaşık olarak yarısında daha önce geçirilmiş pelvik enfeksiyonlara rastlanır. Bu yüzden özellikle cinsel temasla bulaşan pelvik enfeksiyöz hastalıklardan korunma tedbirleri alınmalıdır (9). Ülkemizdeki sosyal ve ahlaki değerlerin cinsel serbestliği sınırlamasından dolayı birçok Avrupa ülkesi ve ABD ye göre ektopik gebeliklerin daha az görüldüğü söylenebilir (7). Bununla beraber son yıllarda özellikle cinsel temasla bulaşan enfeksiyöz hastalıklarda artış olduğunu belirtmek gerekir (8). Bu konuda bireylerin eğitilmeleri ve korunma yöntemlerinin bilinçli bir şekilde uygulanması gerekir. Endometriozis gibi adezyonlar da ektopik gebelik nedeni olabilir. Bu olgular genellikle yaşı ileri kadınlarda önem taşımaktadır. Tubal cerrahi sonrası ektopik gebelik risk i %3-10 kadardır. Burada cerraha 5

6 Adneksiyel Patolojilere Bağlı Akut Pelvik Ağrısı Olan Hastalarda Tedavi Ve Hastanede Kalış Sürelerinin Değerlendirilmesi büyük görev düşmektedir. Tubal cerrahilerin de EG olgularını arttırmasından dolayı mümkün olduğu kadar elektif şartlarda invazif işlemlerden kaçınılmalıdır (10). Çalışmamızdaki PID olgularına bakıldığında ise, toplam akut pelvik ağrı nedeniyle yatırılan 690 hastadan, 160 ının, yani %23,2 gibi bir oranının pelvik inflammatuar hastalık nedeni ile tedavi edildiği saptandı. PID görülme sıklığının cinsel aktivitenin en fazla olduğu yaş grubunda ve bunu takiben yaş grubunda olduğu belirlendi. Pelvik enfeksiyonların görülme sıklığının gelişmiş ülkelerde geçtiğimiz 10 senelik süre içinde %20 den %50 lere çıktığı iddia edilmektedir (11). Bu ülkelerde özellikle 30 yaş altındaki kadınlarda pelvik enfeksiyonlara daha sık olarak rastlanmaktadır. Ülkemizde aile yapısı, inançlar ve sosyal anlayış nedeni ile dış ülkelerde yapılan serilerle karşılaştırılamayacak derecede az pelvik enfeksiyon söz konusudur (7). Pelvik enfeksiyonlar erken yaşta cinsel ilişkiye başlamış ve çok sayıda kişiyle cinsel ilişkiye girmiş olan kadınlarda ve hayat kadınlarında daha sık görülmektedir. Ayrıca ülkemizde RİA kullanımının sık olması pelvik enfeksiyonlar açısından önemlidir (11). Doğum, uterus kavitesine yapılan müdahaleler ve cerrahi girişimler pelvik enfeksiyonlar için majör risk faktörleridir. Dolayısıyla çok gerekmedikçe bu bölgelerle ilgili invazif işlemlerden kaçınmak pelvik enfeksiyöz hastalıklardan korunmak için önemlidir (7,12). Tuboovaryen abse tanısı ile tedavi edilen 53 hasta olup kliniğimizde tedavi edilen akut pelvik ağrılı hastaların %7,7 sini oluşturmaktadır. PID nin ileri hali olan TOA tanısı ile tedavi edilen hastaların %75,5 inin cerrahi, %24,5 inin medikal tedavi gördüğü tespit edilmiştir. Cerrahi tedavi gören hastaların en sık ve yaş grubu içinde olduğu, yatış süreleri bakımından önemli bir farklılık olmadığı saptandı. PID için belirlenen öneriler ve etiyoloji TOA için de geçerli olmaktadır. TOA pelvik enfeksiyöz hastalıkların son aşamasında olduğundan uygulanacak cerrahi tedavi komplikasyonları önceden iyi değerlendirilmesi ve bu konuda hastaların bilgilendirilmesi gerekmektedir (13). Adneks torsiyonu tanısı ile tedavi edilen toplam 60 hasta olup akut pelvik ağrı ile yatırılan hastalar içinde %8,7 gibi bir oranı kapsamaktadır ile yaş grubunda sık rastlanması genel bilgiler ile uyum göstermektedir (14). Tedavisi genellikle cerrahidir. Kliniğimizde yatırılan hastaların %93,3 üne cerrahi tedavi uygulanmıştır. Ortalama yatış sürelerine bakılırsa, 50 yaşına kadar düşüş, 50 yaşından sonra ise yükselme söz konusudur. Bütün over tümörlerinde over veya adneks torsiyonu en sık rastlanan komplikasyondur. Çoğunlukla küçük kız çocuklarında ve nadiren de erişkin kadında normal overin de torsiyone olduğu gözlenmiştir. Bu yüzden küçük yaştaki hastaların adneks torsiyonları mutlaka akla getirilmelidir. Klinik görünüm tıpkı akut apandisit gibidir. Özellikle muayenede kitlenin ele gelmesi ayırıcı tanıda önem taşır (14). Hiç semptom vermeyen adneksiyel torsiyon vakaları tehlikeli olup çok dikkatli olunmalıdır. Özellikle geç kalındığında adneks çıkarılması ve dolayısı ile infertiliteye gidiş riski mevcuttur. Sonuç olarak, adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrının erken ve doğru tanısı morbidite ve mortalite açısından çok önem taşımakta olup, tedavi seçeneklerinin çoğu üretken çağda olan hastalarda infertiliteye sebep olacak seçeneklerden çok konservatif tedavi seçenekleri günümüz tıbbi pratiğinin temelini oluşturmalıdır. Hastalarda tedavi seçeneklerinin ayrıca hastanın sosyal yaşamını en kısa 6

7 YENİCESU ve Ark. zamanda devam ettirecek duruma getirilmesi ve tedavi maliyetlerinin en optimum düzeyde tutulabileceği hospitalizasyon süresini sağlayacak şekilde seçilmesi önemlidir. KAYNAKLAR: 1. Luh JY, Karnath BM. The declining number and variety of procedures done by general internists. Ann Intern Med. 2007;147: Rapkin AJ. Gynecologic pain in the clinic: is there a link with the basic research In: Gebhart GF, ed. Visceral Pain. Seattle: IASP Press, p: Bonica JJ. General considerations of pain in the pelvis and perineum. In: Bonica JJ, Loeser JD, Chapman CR, et al, eds. The Management Of Pain II. Philadelphia : Lea &Febiger, p: Rapkin AJ. Pelvic pain and dismenorrea. In: Berek JS, Adashi EY, Hillard PA, editors: Novak s gynecology, 13th ed. Pennsylvania; p: LeMaire WJ. Mechanism of mammalian ovulation. Steroids 1989;54: Speroff L, Glass RH, Kase NG: Clinical gynecologic endocrinology and infertility: Ectopic Pregnancy, 6th ed, Lippincott Williams and Wilkins, Baltimore, p: Atasü T, Şahmay S. Pelvik ağrı. Jinekoloji 2. baskı, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi 2000; Chow WH, Daling JR, Cates W Jr, Greenberg RS. Epidemiology of ectopic pregnancy. Epidemiol Rev 1987;9: Hillis SD, Joesoef R, Marchbanks PA, Wasserheit JN, Cates W Jr, Westrom L. Delayed care of pelvic inflammatory disease as a risk factor for impaired fertility. Am J Obstet Gynecol 1993;168: Lavy G, Diamond MP, DeCherney AH. Ectopic pregnancy: its relationship to tubal reconstructive surgery. Fertil Steril 1987;47: Eschenach DA. Epidemiology and diagnosis of acut pelvic inflammatory disease. Obstet Gynecol 1980; 55: Thurmond AS, Burry KA, Novy MJ. Salpinjitis, Fertil Steril 1995; 63: Atasü T, Sarıdoğan E. Postmenopozal kadında tubaovaryen apse, Jinekoloji ve Obstetrik dergisi 1993; 7: Türkent M, Atasü T, Osman N: Torsiyone over tümörleri. Haseki Tıp Bülteni 1971; 9: 78. Yazışma Adresi: Yrd. Doç. Dr. Gonca İmir Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum AD, 58140, SİVAS Tel: Faks: E-posta: 7

Ektopik Gebelik. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012

Ektopik Gebelik. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Ektopik Gebelik Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Patofizyoloji Klinik Tanı Ayırıcı tanı Tedavi Tanım Fertilize ovumun endometriyal kavite dışında

Detaylı

EKTOPİK GEBELİKTE RİSK FAKTÖRLERİ

EKTOPİK GEBELİKTE RİSK FAKTÖRLERİ EKTOPİK GEBELİKTE RİSK FAKTÖRLERİ Dr. Müfit Cemal YENEN (*), Dr. Murat DEDE (*), Dr. Ümit GÖKTOLGA (*), Dr. Tansu KÜÇÜK (*), Dr. İbrahim ALANBAY (*), Dr. Recai PABUÇCU (*) Gülhane Tıp Dergisi 45 (3) :

Detaylı

Acil Servise Başvuran Doğurganlık Yaş Grubu Kadınlardan İstenilen β-hcg Testinin Pozitifliğinin Araştırılması

Acil Servise Başvuran Doğurganlık Yaş Grubu Kadınlardan İstenilen β-hcg Testinin Pozitifliğinin Araştırılması ARAŞTIRMA Doğurganlık Yaş Grubunda β-hcg Testinin Araştırılması T A D Acil Servise Başvuran Doğurganlık Yaş Grubu Kadınlardan İstenilen β-hcg Testinin Pozitifliğinin Araştırılması β-hcg Test Positivity

Detaylı

Plan. Pelvik Ağrı. Somatik Ağrı. Viseral Ağrı. Sınıflandırma. Yansıyan Ağrı. Fizyoloji. Sıklık Hikaye Fizik muayene Labaratuvar Görüntüleme Tedavi

Plan. Pelvik Ağrı. Somatik Ağrı. Viseral Ağrı. Sınıflandırma. Yansıyan Ağrı. Fizyoloji. Sıklık Hikaye Fizik muayene Labaratuvar Görüntüleme Tedavi Plan Pelvik Ağrı Dr. Ali Vefa SAYRAÇ Akdeniz Üniversitesi Acil Tıp Ana Bilim Dalı 13/04/2010 Fizyoloji Sınıflandırma Sıklık Hikaye Fizik muayene Labaratuvar Görüntüleme Tedavi Viseral Ağrı İçi boş organların

Detaylı

1. HAFTA PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA. Hasta Başı Eğitim / İş Başında Öğrenme Hasta viziti, poliklinik, doğumhane ve ameliyathanede pratik

1. HAFTA PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA. Hasta Başı Eğitim / İş Başında Öğrenme Hasta viziti, poliklinik, doğumhane ve ameliyathanede pratik 1. HAFTA Stajın Tanıtımı Hekimlik Uygulaması Obstetrik antenatal vizit ve anamnez Puberte ve bozuklukları Hekimlik Uygulaması Jinekolojik anamnez, muayene Non-invaziv ve invaziv antenatal tetkikler Kadın

Detaylı

Adneksiyel Kitlelerde Maligniteyi Predikte Eden Faktörler

Adneksiyel Kitlelerde Maligniteyi Predikte Eden Faktörler Adneksiyel Kitlelerde Maligniteyi Predikte Eden Faktörler Dr. M. Murat Naki Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi BD Epidemiyoloji ABD de 300

Detaylı

Burcu Bursal Duramaz*, Esra Şevketoğlu, Serdar Kıhtır, Mey Talip. Petmezci, Osman Yeşilbaş, Nevin Hatipoğlu. *Bezmialem Üniversitesi Tıp Fakültesi

Burcu Bursal Duramaz*, Esra Şevketoğlu, Serdar Kıhtır, Mey Talip. Petmezci, Osman Yeşilbaş, Nevin Hatipoğlu. *Bezmialem Üniversitesi Tıp Fakültesi Burcu Bursal Duramaz*, Esra Şevketoğlu, Serdar Kıhtır, Mey Talip Petmezci, Osman Yeşilbaş, Nevin Hatipoğlu *Bezmialem Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı Merkezi sinir sistemi

Detaylı

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi;

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA-s Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA sülfat böbrek üstü bezi tarafından üretilen zayıf bir erkeklik hormonudur ( androjen ). DHEA- sülfat hem kadın hem erkeklerde üretilir. Kadınlarda

Detaylı

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI Akut tonsillofarenjit veya çocukluk çağında daha sık karşılaşılan klinik tablosu ile tonsillit, farinks ve tonsil dokusunun inflamasyonudur ve doktora başvuruların

Detaylı

Olgu EKTOPİK GEBELİK. Soru 1. Tanım. Soru 3. Soru 2. 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce

Olgu EKTOPİK GEBELİK. Soru 1. Tanım. Soru 3. Soru 2. 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce Olgu EKTOPİK GEBELİK Dr. Mutlu Kartal AÜTF Acil Tıp AD Nisan 2010 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce Gebelik olabilir, vajinal spotting kanama

Detaylı

AKUT PELVİK AĞRI. Prof. Dr. Deniz Akata H.Ü.T.F RADYOLOJİ ABD

AKUT PELVİK AĞRI. Prof. Dr. Deniz Akata H.Ü.T.F RADYOLOJİ ABD AKUT PELVİK AĞRI Prof. Dr. Deniz Akata H.Ü.T.F RADYOLOJİ ABD Akut Pelvik Ağrı da Değerlendirilme Klinik bilgi ve fizik muayene Ağrının yeri Ateş TA Tetkik sırasında anamnez: Yaş, risk faktörler, menapozal

Detaylı

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 1. GÜN 08.15-09.00 Pratik Ders Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğinin Tanıtılması 09.15-10.00 Teorik Ders Jinekolojik Anamnez M. ÇOLAKOĞLU 10.15-11.00 Teorik Ders Jinekolojik Muayene Usulleri M. ÇOLAKOĞLU

Detaylı

CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU. Kadın Hastalıkları ve Doğum. Lisans

CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU. Kadın Hastalıkları ve Doğum. Lisans CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU Bölüm Kadın Hastalıkları ve Doğum Yıl/yarıyıl 6/1-2 Dersin Adı Ders düzeyi (Önlisans, lisans,vb) Dersin Türü(Z/S)

Detaylı

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi. Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi. Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta Giriş DEHB (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu), çocukluk çağının en sık görülen

Detaylı

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ Genital Organlar Dış Genital Organlar İç Genital Organlar Kemik Kısımları (Pelvis ) Siklus Oluşumu ve Hormonlar Oval ve Menstrual Siklus Halkası

Detaylı

ÖZET SÜLEYMANİYE KADIN HASTALIKLARI VE DOGUM HASTANESİNDE

ÖZET SÜLEYMANİYE KADIN HASTALIKLARI VE DOGUM HASTANESİNDE SÜLEYMANİYE KADIN HASTALIKLARI VE DOGUM HASTANESİNDE ULTRASONOGRAFİ VE KARDİOTOKOGRAFİNİN PERİNATAL, FETAL VE NEONATAL MORTALİTE ORANLARINA ETKİSİ Op. Dr. Can YENER - Op. Dr. Mebrure ALTUG Dr. Ayşe KIRKER

Detaylı

OPU Komplikasyonlarına Yaklaşım. Doç. Dr. Gamze Sinem Çağlar Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hast. ve Doğum AD.

OPU Komplikasyonlarına Yaklaşım. Doç. Dr. Gamze Sinem Çağlar Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hast. ve Doğum AD. OPU Komplikasyonlarına Yaklaşım Doç. Dr. Gamze Sinem Çağlar Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hast. ve Doğum AD. IVF e bağlı mortalite 100,000 canlı doğumda 6 OPU IVF ilk 10 yılında Laparoskopi ile

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

DÜŞÜK PREVALANS HEKİMLİĞİ. Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD

DÜŞÜK PREVALANS HEKİMLİĞİ. Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD DÜŞÜK PREVALANS HEKİMLİĞİ Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD Öğrenim amaç ve hedefleri Amaç Düşük prevalans hekimliği hakkında bilgi vermek Hedefler Bu dersin

Detaylı

3 EYLÜL 2014 ÇARŞAMBA

3 EYLÜL 2014 ÇARŞAMBA İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJI D GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (01.09.2014 10.10.2014) 1 EYLÜL 2014 PAZARTESİ 09.30-10.20

Detaylı

Ergen Hastada Endometriozis Yönetimi

Ergen Hastada Endometriozis Yönetimi Ergen Hastada Endometriozis Yönetimi Dr.Süleyman Engin Akhan İ.Ü.İstanbul Tıp Fak. Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Kadın Hayatının Evreleri 1. Yenidoğan Dönemi: postpartum ilk 28 gün 2. Çocukluk

Detaylı

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 1. GÜN 08.15-09.00 Pratik Ders Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğinin Tanıtılması 09.15-10.00 Teorik Ders Jinekolojik Anamnez M. ÇOLAKOĞLU 10.15-11.00 Teorik Ders Jinekolojik

Detaylı

[RABİA EMEL ŞENAY] BEYANI

[RABİA EMEL ŞENAY] BEYANI Araştırma Destekleri/ Baş Araştırıcı 10. Ulusal Pediatrik Hematoloji Kongresi 3 6 Haziran 2015, Ankara [RABİA EMEL ŞENAY] BEYANI Sunumum ile ilgili çıkar çatışmam yoktur. Çalıştığı Firma (lar) Danışman

Detaylı

T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJI DERS PROGRAMI AKADEMİK YILI

T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJI DERS PROGRAMI AKADEMİK YILI T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJI DERS PROGRAMI 2011-2012 AKADEMİK YILI Dersin adı: Kadın Hastalıkları ve Doğum Dersin Kodu: MED603 AKTS Kredisi: 10 Dönem VI Lisans

Detaylı

2 EYLÜL 2015 ÇARŞAMBA

2 EYLÜL 2015 ÇARŞAMBA İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJI D GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (31.08.2015 16.10.2015) 31 AĞUSTOS 2015 PAZARTESİ

Detaylı

Tiroidektomi Sonrası Hipokalsemi Gelişiminde İnsidental Paratiroidektominin, Hastaya Ait Özelliklerin ve Cerrahi Yöntemin Etkilerinin İncelenmesi

Tiroidektomi Sonrası Hipokalsemi Gelişiminde İnsidental Paratiroidektominin, Hastaya Ait Özelliklerin ve Cerrahi Yöntemin Etkilerinin İncelenmesi Tiroidektomi Sonrası Hipokalsemi Gelişiminde İnsidental Paratiroidektominin, Hastaya Ait Özelliklerin ve Cerrahi Yöntemin Etkilerinin İncelenmesi Mehmet Zeki Buldanlı, İbrahim Ali Özemir, Oktay Yener,

Detaylı

Dış Gebelik Olgularının Klinik Bulgu ve Tedavilerinin Değerlendirilmesi

Dış Gebelik Olgularının Klinik Bulgu ve Tedavilerinin Değerlendirilmesi Dış Gebelik Olgularının Klinik Bulgu ve Tedavilerinin Değerlendirilmesi The Evaluation of Clinical Findings and Treatment Modalities of Ectopic Pregnancy Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Gonca İmir*,

Detaylı

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÖĞRETİM YILI IV. SINIF KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI.

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÖĞRETİM YILI IV. SINIF KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI. BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 ÖĞRETİM YILI IV. SINIF KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI Grup B (8 Hafta) (01/09/2014-24/10/2014) Dekan Dekan Yardımcıları Eğitim Baş Koordinatörü

Detaylı

Prof. Dr. M. Sait Yücebilgin Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD

Prof. Dr. M. Sait Yücebilgin Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Prof. Dr. M. Sait Yücebilgin Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Semen analizi Ovülasyon değerlendirilmesi HSG vardır. Endike ise; Over rezervi tayini Laparoskopi söz konusudur.

Detaylı

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI Gülseren PEHLİVAN, Nur CANPOLAT, Şennur ERKUT, Ayşe KESER, Salim ÇALIŞKAN, Lale SEVER İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı

Detaylı

Ateş Nedeniyle Enfeksiyon Hastalıkları Kliniğine Yatırılarak Takip ve Tedavi Edilen Hastaların Değerlendirilmesi

Ateş Nedeniyle Enfeksiyon Hastalıkları Kliniğine Yatırılarak Takip ve Tedavi Edilen Hastaların Değerlendirilmesi Ateş Nedeniyle Enfeksiyon Hastalıkları Kliniğine Yatırılarak Takip ve Tedavi Edilen Hastaların Değerlendirilmesi Dr. Işıl Deniz Alıravcı Merzifon Kara Mustafa Paşa Devlet Hastanesi 02.04.2015 GİRİŞ Ateş

Detaylı

CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI VE YOĞUN BAKIM ÜNİTESİ'NDE MATERNAL MORTALİTE*

CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI VE YOĞUN BAKIM ÜNİTESİ'NDE MATERNAL MORTALİTE* CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI VE YOĞUN BAKIM ÜNİTESİ'NDE MATERNAL MORTALİTE* M. Feridun AKSU, Rıza MADAZLI, Mustafa ÖZGÖN, Erdal BUDAK, Yıldız KÖSE Giriş Yöntem Gereç

Detaylı

T.C. BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÖĞRETİM YILI DÖNEM IV KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI

T.C. BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÖĞRETİM YILI DÖNEM IV KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI T.C. BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2016-2017 ÖĞRETİM YILI DÖNEM IV KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI Dekan Dekan Yardımcıları Başkoordinatör Ali BORAZAN Şehmus ERTOP V.Haktan ÖZAÇMAK

Detaylı

GEBELİK VE MEME KANSERİ

GEBELİK VE MEME KANSERİ GEBELİK VE MEME KANSERİ Doç. Dr. Ramazan YILDIZ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı, 27 Kasım 2014, Ankara Gebelikte Kanser Gebelikte kanser insidansı % 0.07-0.1 arasında Gebelik

Detaylı

16 KASIM 2015 ÇARŞAMBA

16 KASIM 2015 ÇARŞAMBA İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2016-2017 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJI C GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (14.11.2016-23.12.2016) 14 KASIM 2016 PAZARTESİ 08.30-09.20

Detaylı

Polikistik over sendromu olan kadınlarda, cerrahi veya Yardımcı Üreme. Teknikleri ile kanıta dayalı infertilite tedavisi

Polikistik over sendromu olan kadınlarda, cerrahi veya Yardımcı Üreme. Teknikleri ile kanıta dayalı infertilite tedavisi Polikistik over sendromu olan kadınlarda, cerrahi veya Yardımcı Üreme Teknikleri ile kanıta dayalı infertilite tedavisi Polikistik over sendromu (PKOS), 1930 yılında wedge rezeksiyonun tariflenmesinden

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xiii Şekiller Listesi...

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xiii Şekiller Listesi... HEMOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU İÇİNDEKİLER Önsöz... iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xiii Şekiller Listesi... xiii I. BÖLÜM HEMOFİLİ TANI

Detaylı

Abdominal Myomektomi Fertiliteyi Arttırıyor

Abdominal Myomektomi Fertiliteyi Arttırıyor Abdominal Myomektomi Fertiliteyi Arttırıyor Amaç: Bu çalışmanın amacı, abdominal myomektomi sonrası fertiliteyi değerlendirmek ve uterin fibroid lerin sayı, büyüklük ve lokalizasyonunun cerrahi sonrası

Detaylı

ACİL CERRAHİ GİRİŞİM GEREKTİREN ENDOKRİN PATOLOJİLER: ERKEN TANI & HIZLI TEDAVİ

ACİL CERRAHİ GİRİŞİM GEREKTİREN ENDOKRİN PATOLOJİLER: ERKEN TANI & HIZLI TEDAVİ ACİL CERRAHİ GİRİŞİM GEREKTİREN ENDOKRİN PATOLOJİLER: ERKEN TANI & HIZLI TEDAVİ Cevher Akarsu, A. Cem Dural, M. Abdussamet Bozkurt, M. Ferhat Çelik, İlkay Halıcıoğlu, Murat Çikot, Ali Kocataş, Halil Alış

Detaylı

3. Basamak Bir Hastanede Görev Yapan Sağlık Çalışanlarının Hepatit C Hakkında Bilgi Düzeyi ve Hepatit C Enfeksiyonu Olan Hastalara Karşı Tutumlarının

3. Basamak Bir Hastanede Görev Yapan Sağlık Çalışanlarının Hepatit C Hakkında Bilgi Düzeyi ve Hepatit C Enfeksiyonu Olan Hastalara Karşı Tutumlarının 3. Basamak Bir Hastanede Görev Yapan Sağlık Çalışanlarının Hepatit C Hakkında Bilgi Düzeyi ve Hepatit C Enfeksiyonu Olan Hastalara Karşı Tutumlarının Değerlendirilmesi DR PıNAR KORKMAZ D U MLUPıNAR Ü N

Detaylı

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ *Aysun Çakır, *Hanife Köse,*Songül Ovalı Güral, *Acıbadem Kadıköy Hastanesi GİRİŞ

Detaylı

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 ÖĞRETİM YILI IV. SINIF KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI.

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 ÖĞRETİM YILI IV. SINIF KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI. BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 ÖĞRETİM YILI IV. SINIF KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI Grup C (8 Hafta) (02/09/2013-25/10/2013) Dekan Dekan Yardımcıları Eğitim Baş Koordinatörü

Detaylı

PELVİK İNFLAMATUVAR HASTALIK : 35 Olgunun Değerlendirilmesi

PELVİK İNFLAMATUVAR HASTALIK : 35 Olgunun Değerlendirilmesi ANKARA TIP MECMUASI (THE OF JOURNAL OF THE FACULTY OF MEDICINE) Vol. 48 : 461-468, 1995 PELVİK İNFLAMATUVAR HASTALIK : 35 Olgunun Değerlendirilmesi Fulya Dökmeci** İdris Koçak* Akın Çanga*** Sevim Dinçer

Detaylı

KANSER ERKEN TEŞHİS TARAMA ve EĞİTİM MERKEZİ HEMŞİRE GÜLBAHAR GÜNEŞ OKUDUCU

KANSER ERKEN TEŞHİS TARAMA ve EĞİTİM MERKEZİ HEMŞİRE GÜLBAHAR GÜNEŞ OKUDUCU KANSER ERKEN TEŞHİS TARAMA ve EĞİTİM MERKEZİ HEMŞİRE GÜLBAHAR GÜNEŞ OKUDUCU Sunum Planı Ketem Kuruluş ve Amaçları İdari ve Teknik Yapılanması Ketem Faaliyetleri Ketem Çalışma programları Hedefler KURULUŞ

Detaylı

Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinin Beş Yıllık ( ) Kansere Bağlı Ölüm Kayıtlarının Değerlendirilmesi

Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinin Beş Yıllık ( ) Kansere Bağlı Ölüm Kayıtlarının Değerlendirilmesi Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinin Beş Yıllık (2003-2007) e Bağlı Ölüm Kayıtlarının Değerlendirilmesi The Determination of the

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem IV Kadın Hastalıkları ve Doğum Stajı Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Fatih Köksal BİNNETOĞLU Yrd. Doç.

Detaylı

UÜ-SK KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI

UÜ-SK KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI Rev. No : 03 Rev.Tarihi : 28 Şubat 2012 1 / 6 1. : Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ayaktan başvuran ve yatan hastalara tanı ve tedavi hizmetleri sunmaktadır. Bu hizmet haftada 7 gün ve 24 saat

Detaylı

Endometriozis. (Çikolata kisti)

Endometriozis. (Çikolata kisti) Endometriozis (Çikolata kisti) Bugün Neler Konuşacağız? Endometriozis Nedir? Belirtileri Nelerdir? Ne Sıklıkta Görülür? Hangi Sorunlara Neden Olur? Nasıl Tanı Konur? Nasıl Tedavi Edilir? Endometriozis

Detaylı

CERRAHİ KONTRASEPSİYON

CERRAHİ KONTRASEPSİYON CERRAHİ KONTRASEPSİYON CERRAHİ KONTRASEPSİYON KADINLARDA OVUMUN, ERKEKLERDE SPERMİUMUN GEÇTİĞİ KANALLARIN CERRAHİ BİR YÖNTEMLE KAPATILMASI İŞLEMİDİR. Kadında Tüplerin Bağlanması (Tüp Ligasyonu) Artık çocuk

Detaylı

Endometriozis: Cerrahi yaklaşım

Endometriozis: Cerrahi yaklaşım Endometriozis: Cerrahi yaklaşım Doç. Dr. İbrahim Esinler Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları Doğum Anabilim Dalı Cerrahi Tedavi-Amaç Şikâyetler Dismenore (%90), disparanü-kronik pelvik

Detaylı

YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ UYGULAMALARI VE PERİNATAL/NEONATAL ETKİLER

YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ UYGULAMALARI VE PERİNATAL/NEONATAL ETKİLER YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ UYGULAMALARI VE PERİNATAL/NEONATAL ETKİLER Nilüfer Güzoğlu, H. Gözde Kanmaz, Dilek Dilli, Nurdan Uras, Ömer Erdeve, Uğur Dilmen İlk tüp bebeğin 1978 de doğumundan bu yana IVF

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

2013-2014 Öğretim Yılı Dönem 4 Türkçe - İngilizce Tıp Kadın Hastalıkları ve Doğum Stajı Ders Programı

2013-2014 Öğretim Yılı Dönem 4 Türkçe - İngilizce Tıp Kadın Hastalıkları ve Doğum Stajı Ders Programı 2013-2014 Öğretim Yılı Dönem 4 Türkçe - İngilizce Tıp Kadın Hastalıkları ve Doğum Stajı Ders Programı Ders programi TARİH GRUP GİRİŞ ÇIKIŞ DERSİN ADI ÖGRETİM ÜYESİ 2 Eylül 2013 Pazartesi B3 10:30 11:20

Detaylı

HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR

HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR Son yıllarda dünyada meydana gelen hızlı gelişme ve değişmeler her alanda olduğu gibi sağlık bakım sistemi üzerinde de etkisini göstermektedir. Toplum, nüfus özellikleri, ekonomi,

Detaylı

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Özgün Araştırma / Original Investigation Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Effect of Body Mass Index on the Determination of Bone Mineral Density in Postmenopausal

Detaylı

İnsizyonel Ektopik Gebeliğin Doğru Yönetimi Nasıl Olmalıdır?

İnsizyonel Ektopik Gebeliğin Doğru Yönetimi Nasıl Olmalıdır? İnsizyonel Ektopik Gebeliğin Doğru Yönetimi Nasıl Olmalıdır? Doç. Dr. Bülent Yılmaz İzmir Katip Çelebi Üni. Tıp Fak. Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Tepecik Eğitim Araş. Hast. Tüp Bebek Ünitesi 12. Zekai

Detaylı

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü Dr. Fatma Fariha Cengiz, Dr. Gülhan Cengiz, Dr. Sermin Kesebir Erenköy RSHEAH, İstanbul 29 Mayıs Hastanesi,

Detaylı

İNDİKATÖR ADI ACİL SERVİSE 24 SAAT İÇERİSİNDE AYNI ŞİKAYETLE TEKRAR BAŞVURAN HASTA SAYISI VE ORANI İNDİKATÖR KARTI

İNDİKATÖR ADI ACİL SERVİSE 24 SAAT İÇERİSİNDE AYNI ŞİKAYETLE TEKRAR BAŞVURAN HASTA SAYISI VE ORANI İNDİKATÖR KARTI Sayfa No 1/17 ACİL SERVİSE 24 SAAT İÇERİSİNDE AYNI ŞİKAYETLE TEKRAR BAŞVURAN HASTA SAYISI VE ORANI İNDİKATÖR KARTI Acil servise 24 saat içinde aynı şikâyetle tekrar başvuran hasta sayısı ve oranının tespiti

Detaylı

06 Şubat Nisan SAAT P a z a r t e s i S a l ı Ç a r ş a m b a P e r ş e m b e C u m a. Primer Glomerüler Hastalıklar 1

06 Şubat Nisan SAAT P a z a r t e s i S a l ı Ç a r ş a m b a P e r ş e m b e C u m a. Primer Glomerüler Hastalıklar 1 TARİH 06.02.2017 07.02.2017 08.02.2017 09.02.2017 10.02.2017 GEÇEN DERS UNUN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YENİ DERS UNUN TANITIMI Ders Kurul Başkanı Prof.Dr.Aydın YENİLMEZ Primer Glomerüler Hastalıklar 1 Doç.Dr.Sultan

Detaylı

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği Perinatoloji Yüksek riskli gebelik Maternal ve fetal sağlığı tehdit eden, mortalite ve morbidite olasılığını

Detaylı

ERKEN EVRE OVER KANSERİ VE BORDERLİNE OVER TÜMÖRLERİ. Dr. Derin KÖSEBAY

ERKEN EVRE OVER KANSERİ VE BORDERLİNE OVER TÜMÖRLERİ. Dr. Derin KÖSEBAY ERKEN EVRE OVER KANSERİ VE BORDERLİNE OVER TÜMÖRLERİ Dr. Derin KÖSEBAY OVER KANSERİ Over kanseri tanısı koyulduktan sonra ortalama 5 yıllık yaşam oranı %35 civarındadır. Evre I olgularında 5 yıllık yaşam

Detaylı

*'" Atatürk Ünİ\'ersitesi Hemşirelik Yüksekokulu. (Arş. Gör.) PREMATÜRE BEBEKLERDEKİ MORTALİTE YE MORBİDİTE İNSİDANS I VE ÖNDE GELEN ÖLÜM NEDENLERİ

*' Atatürk Ünİ\'ersitesi Hemşirelik Yüksekokulu. (Arş. Gör.) PREMATÜRE BEBEKLERDEKİ MORTALİTE YE MORBİDİTE İNSİDANS I VE ÖNDE GELEN ÖLÜM NEDENLERİ Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, Ciltl, Sayı :2, 1998 PREMATÜRE BEBEKLERDEKİ MORTALİTE YE MORBİDİTE İNSİDANS I VE ÖNDE GELEN ÖLÜM NEDENLERİ Duygu ARIKAN* Fatma GÜDÜCÜ** ÖZET Atatürk

Detaylı

İSTANBUL YENİ YÜZYIL ÜNİVERSİTESİ

İSTANBUL YENİ YÜZYIL ÜNİVERSİTESİ İSTANBUL YENİ YÜZYIL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 YILI DÖNEM IV PROGRAMI GÜZ DÖNEMİ ROTASYON TABLOSU A B 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 ARA 01.09.2015 07.09.2015 14.09.2015

Detaylı

Kliniğimizde Ocak 2008 ve Mart 2011 Tarihleri Arasında Ektopik Gebelik Tanısı Almış Vakaların İrdelenmesi

Kliniğimizde Ocak 2008 ve Mart 2011 Tarihleri Arasında Ektopik Gebelik Tanısı Almış Vakaların İrdelenmesi ARAŞTIRMA YAZISI Kadın Hastalıkları ve Doğum Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Cilt: 3 Sayı: 1 Ocak 2012 Kliniğimizde Ocak 2008 ve Mart 2011 Tarihleri Arasında Ektopik Gebelik Tanısı Almış

Detaylı

Tiroidin en sık görülen benign tümörleri foliküler adenomlardır.

Tiroidin en sık görülen benign tümörleri foliküler adenomlardır. GİRİŞ: Tiroidin en sık görülen benign tümörleri foliküler adenomlardır. Foliküler adenomlar iyi sınırlı tek lezyon şeklinde olup, genellikle adenomu normal tiroid dokusundan ayıran kapsülleri vardır. Sıklıkla

Detaylı

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması Tuncay Güçlü S.B. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Biyokimya Bölümü 16-18 Ekim 2014, Malatya GİRİŞ Kronik

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Emel AZAK, Esra Ulukaya, Ayşe WILLKE Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

Naciye Sinem Gezer 1, Atalay Ekin 2

Naciye Sinem Gezer 1, Atalay Ekin 2 Naciye Sinem Gezer 1, Atalay Ekin 2 1 Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi, Radyoloji Ana Bilim Dalı, İzmir 2 Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği, İzmir

Detaylı

Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi

Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Giriş: Kronik Böbrek Hastalığı (KBH); popülasyonun

Detaylı

Laparoskopi Nasıl Yapılır?

Laparoskopi Nasıl Yapılır? Dünyaya baktığımızda son 20 yılda cerrahi anlayışında köklü değişiklikler görmekteyiz. Vücut boşluklarını açmadan içeride olup bitenleri anlayabilme fikri tıbbın başlangıcından beri cerrahları heyecanlandıran

Detaylı

Over Kanseri Taraması ve İngiliz Grubu Over Kanseri Tarama Çalışması

Over Kanseri Taraması ve İngiliz Grubu Over Kanseri Tarama Çalışması Over Kanseri Taraması ve İngiliz Grubu Over Kanseri Tarama Çalışması Ovarian cancer screening and mortality in the UK Collaborative Trial of Ovarian Cancer Screening (UKCTOCS): a randomised controlled

Detaylı

Doç. Dr. Halil Coşkun. Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu

Doç. Dr. Halil Coşkun. Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu Doç. Dr. Halil Coşkun Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu GİRİŞ 2010 verilerine göre dünyada erişkinlerde (20-79 yaş) diabet prevalansı %6,4 (285 milyon). 2030 da bu oranın %7,7 ye (439 milyon) yükseleceği öngörülüyor.

Detaylı

03.06.15 09:30 BİYOKİMYA-MİKROBİYOLOJİ-FARMAKOLOJİ 10:30 HALK SAĞLIĞI 11:30 PATOLOJİ 13:30 İYİ HEKİMLİK UYG. 6 Hafta. Kurul Süresi: 10 saat 10 saat

03.06.15 09:30 BİYOKİMYA-MİKROBİYOLOJİ-FARMAKOLOJİ 10:30 HALK SAĞLIĞI 11:30 PATOLOJİ 13:30 İYİ HEKİMLİK UYG. 6 Hafta. Kurul Süresi: 10 saat 10 saat Yeni Yüzyıl Üniversitesi TIP FAKÜLTESİ Prof. Dr. Demir Budak Dekan Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 215 216 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DÖNEM III DERS KURULU 6 TIP TIP 332- ÜREME SİSTEMİ HASTALIKLARI

Detaylı

DÖNEM IV GRUP C DERS PROGRAMI

DÖNEM IV GRUP C DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 2015 2016 EĞİTİM VE ÖĞRETİM

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR

HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR Feray Gökdoğan 1, Duygu Kes 2, Döndü Tuna 3, Gülay Turgay 4 1 British University of Nicosia, Hemşirelik Bölümü 2 Karabük

Detaylı

Performance of Cytoreductive Surgery and early postoperative intraperitoneal chemotherapy in a Gastric Carcinoma Patient with Huge Krukenberg tumor

Performance of Cytoreductive Surgery and early postoperative intraperitoneal chemotherapy in a Gastric Carcinoma Patient with Huge Krukenberg tumor Performance of Cytoreductive Surgery and early postoperative intraperitoneal chemotherapy in a Gastric Carcinoma Patient with Huge Krukenberg tumor Dev Krukenberg tümörlü Mide Kanserli hastada Sitoredüktif

Detaylı

JİNEKOLOJİDE SİNGLE PORT OPERASYONLAR. Doç Dr Ahmet Kale. Kocaeli Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği

JİNEKOLOJİDE SİNGLE PORT OPERASYONLAR. Doç Dr Ahmet Kale. Kocaeli Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği JİNEKOLOJİDE SİNGLE PORT OPERASYONLAR Doç Dr Ahmet Kale Kocaeli Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği SINGLE PORT OPERASYONLAR Yirmibirinci yüzyıldaki önemli gelişmelerden

Detaylı

İnfektif Endokardit 2015 Rehberi nde neler değişti?

İnfektif Endokardit 2015 Rehberi nde neler değişti? İnfektif Endokardit 2015 Rehberi nde neler değişti? Dr. Özlem Kurt Azap Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD KLİMİK 2016, 30. YIL KURULTAYI 1 Sunum planı

Detaylı

UÜ-SK KLİNİKTE HASTA BAKIMI PROSEDÜRÜ

UÜ-SK KLİNİKTE HASTA BAKIMI PROSEDÜRÜ 1 / 6 1. Amaç: Bu prosedür, UÜ-SK da yatan tüm hastaların aynı kalitede bakım hizmeti almasını tanı-tedavi hizmetlerinin planlı bir şekilde yürütülmesini ve kayıt altına alınmasını amaçlamaktadır. 2. Kapsam:

Detaylı

Gelişen teknoloji Tanı ve tedavide kullanım Uygulanan teknikler çok gelişmiş bile olsalar kendine özgü komplikasyon riskleri taşımaktadırlar

Gelişen teknoloji Tanı ve tedavide kullanım Uygulanan teknikler çok gelişmiş bile olsalar kendine özgü komplikasyon riskleri taşımaktadırlar Gelişen teknoloji Tanı ve tedavide kullanım Uygulanan teknikler çok gelişmiş bile olsalar kendine özgü komplikasyon riskleri taşımaktadırlar 2 Hastanın hastanede yatış süresini uzatmakta Tedavi maliyetini

Detaylı

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III 2015-2016 DERS YILI GENİTOÜRİNER SİSTEM DERS KURULU

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III 2015-2016 DERS YILI GENİTOÜRİNER SİSTEM DERS KURULU KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III 2015-2016 DERS YILI GENİTOÜRİNER SİSTEM DERS KURULU DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM Patoloji 22 8 30 Dahiliye 14 8 26 Jinekoloji 18 8 26 Üroloji 12 8 20 Mikrobiyoloji

Detaylı

HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI NA GİRİŞ KOŞULLARI : Sağlık Bilimleri Fakültesi, Sağlık veya Hemşirelik Yüksekokulları, Hemşirelik, Sağlık Memurluğu ve Ebelik Programları mezunu

Detaylı

DÖNEM IV GRUP A DERS PROGRAMI

DÖNEM IV GRUP A DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 2015 2016 EĞİTİM VE ÖĞRETİM

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA GÜNCEL DURUM > 6330 Aile Sağlığı Merkezi

Detaylı

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Mine SERİN 1, Ali CANSU 1, Serpil ÇELEBİ 2, Nezir ÖZGÜN 1, Sibel KUL 3, F.Müjgan SÖNMEZ 1, Ayşe AKSOY 4, Ayşegül

Detaylı

Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü

Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü Yaşam başlangıcından ölümüne kadar, sağlık ve hastalık durumunu anlama, uygun girişimleri planlayarak sorunu çözme sorumluluğuna sahip olan hemşirelik; insanı ele alan

Detaylı

LAPAROSKOPİK KOLOREKTAL KANSER CERRAHİSİNİN ERKEN DÖNEM SONUÇLARI:251 OLGU

LAPAROSKOPİK KOLOREKTAL KANSER CERRAHİSİNİN ERKEN DÖNEM SONUÇLARI:251 OLGU LAPAROSKOPİK KOLOREKTAL KANSER CERRAHİSİNİN ERKEN DÖNEM SONUÇLARI:251 OLGU TÜRKİYE YÜKSEK İHTİSAS HASTANESİ GASTROENTEROLOJİ CERRAHİSİ KLİNİĞİ DR.TAHSİN DALGIÇ GİRİŞ Laparoskopik kolorektal cerrahi son

Detaylı

İçerik AKUT APANDİSİT TANISINDA TESTLERİN DEĞERİ VE KULLANIMI. Testler. Öykü ve fizik muayene. Öykü

İçerik AKUT APANDİSİT TANISINDA TESTLERİN DEĞERİ VE KULLANIMI. Testler. Öykü ve fizik muayene. Öykü 1 2 AKUT APANDİSİT TANISINDA TESTLERİN DEĞERİ VE KULLANIMI İçerik Karın ağrısı olan hastanın akut apandisit olup olmadığını değerlendirmede kullandığımız testlerin değerliliği kullanımları tartışılacaktır

Detaylı

SSK BAKIRKÖY DOGUMEVİ KADIN VE ÇOCUK HASTALIKLARI HASTANESİNDE 1987-1991 YILLARI ARASINDA MATERNAL MORTALİTE

SSK BAKIRKÖY DOGUMEVİ KADIN VE ÇOCUK HASTALIKLARI HASTANESİNDE 1987-1991 YILLARI ARASINDA MATERNAL MORTALİTE SSK BAKIRKÖY DOGUMEVİ KADIN VE ÇOCUK HASTALIKLARI HASTANESİNDE 1987-1991 YILLARI ARASINDA MATERNAL MORTALİTE Dr. A.i. TEKİRDAG C"') - Dr. U. KAL (*) Dr. Y. CEYLAN C"') - Dr. B. ARSAN

Detaylı

Gestasyonel Diyabette Nötrofil- Lenfosit Oranı, Ortalama Platelet Hacmi ve Solubıl İnterlökin 2 Reseptör Düzeyi

Gestasyonel Diyabette Nötrofil- Lenfosit Oranı, Ortalama Platelet Hacmi ve Solubıl İnterlökin 2 Reseptör Düzeyi Gestasyonel Diyabette Nötrofil- Lenfosit Oranı, Ortalama Platelet Hacmi ve Solubıl İnterlökin 2 Reseptör Düzeyi Yrd. Doç. Dr. Cuma MERTOĞLU Erzincan Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Gestasyonel

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

Dekan: Prof. Dr. Demir Budak Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten. 110 saat 10 saat

Dekan: Prof. Dr. Demir Budak Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten. 110 saat 10 saat Yeni Yüzyıl Üniversitesi TIP FAKÜLTESİ Dekan: Prof. Dr. Demir Budak Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 214 215 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DÖNEM III DERS KURULU 6 (TIP 331) ÜREME SİSTEMİ HASTALIKLARI

Detaylı

Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler

Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler Doç. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD 10.05.2010 1 Amaç : Tıp Fakültesi Dönem III öğrencileri, aşırı doğurganlık,

Detaylı

DÖNEM VI GRUP F DERS PROGRAMI

DÖNEM VI GRUP F DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 2013 2014 EĞİTİM VE ÖĞRETİM

Detaylı

İnfluenza virüsünün yol açtığı hastalıkların ve ölümlerin çoğu yıllık grip aşıları ile önlenebiliyor.

İnfluenza virüsünün yol açtığı hastalıkların ve ölümlerin çoğu yıllık grip aşıları ile önlenebiliyor. Her yıl milyonlarca kişiyi etkileyen bir solunum yolu enfeksiyonu olan grip, hastaneye yatışı gerektirecek kadar ağır hastalık tablolarına neden olabiliyor. Grip ve sonrasında gelişen akciğer enfeksiyonları

Detaylı

HEPATİT B AŞISI HEPATİT B AŞISI HEPATİT B AŞISI KİMLERE YAPILIR? HEPATİT B RİSKİ OLAN KİŞİLER

HEPATİT B AŞISI HEPATİT B AŞISI HEPATİT B AŞISI KİMLERE YAPILIR? HEPATİT B RİSKİ OLAN KİŞİLER HEPATİT B AŞISI HEPATİT B AŞISI Hepatit B aşısı bilinen en etkili aşılardan biridir. Hepati B aşısı inaktif ölü bir aşıdır, aşı içinde hastalık yapacak virus bulunmaz. Hepatit B aşısı 3 doz halinde yapılmalıdır.

Detaylı

Kolistin ilişkili nefrotoksisite oranları ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi

Kolistin ilişkili nefrotoksisite oranları ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi Kolistin ilişkili nefrotoksisite oranları ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi DR. FATİH TEMOÇİN Fatih TEMOÇİN, Meryem DEMİRELLİ, Cemal BULUT, Necla Eren TÜLEK, Günay Tuncer ERTEM, Fatma Şebnem ERDİNÇ

Detaylı

Hasta Adı Dosya No Tarih / Saat

Hasta Adı Dosya No Tarih / Saat SAYFA NO Sayfa 1 / 5 Hasta Adı Dosya No Tarih / Saat.. Hasta olarak size uygulanacak olan işlem hakkında karar verebilmeniz için, işlem öncesinde, durumunuz ve önerilen cerrahi, tibbi ya da tanısal işlem

Detaylı

Rahim Ağzı Kanseri Korkulu Rüyanız Olmaktan Çıkıyor

Rahim Ağzı Kanseri Korkulu Rüyanız Olmaktan Çıkıyor Rahim Ağzı Kanseri Korkulu Rüyanız Olmaktan Çıkıyor Rahim Ağzı Kanseri Korkulu Rüyanız Olmaktan Çıkıyor Rahim Ağzı Kanserinde Çığır Açan Adım Kadın Kanserleri Hakkında Mutlaka Bilmeniz Gerekenler Özel

Detaylı

ACOG diyor ki GEÇ-TERM VE POST-TERM GEBELİKLERİN YÖNETİMİ. Özeti yapan: Dr. Yasemin Doğan

ACOG diyor ki GEÇ-TERM VE POST-TERM GEBELİKLERİN YÖNETİMİ. Özeti yapan: Dr. Yasemin Doğan ACOG diyor ki GEÇ-TERM VE POST-TERM GEBELİKLERİN YÖNETİMİ Özeti yapan: Dr. Yasemin Doğan Son adet tarihinden itibaren 42 0/7 gebelik haftasına ulaşan veya bu haftayı geçen gebelikler post-term gebelik

Detaylı