Adneksiyel Patolojilere Bağlı Akut Pelvik Ağrısı Olan Hastalarda Tedavi Ve Hastanede Kalış Sürelerinin Değerlendirilmesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Adneksiyel Patolojilere Bağlı Akut Pelvik Ağrısı Olan Hastalarda Tedavi Ve Hastanede Kalış Sürelerinin Değerlendirilmesi"

Transkript

1 Adneksiyel Patolojilere Bağlı Akut Pelvik Ağrısı Olan Hastalarda Tedavi Ve Hastanede Kalış Sürelerinin Değerlendirilmesi Evaluation Of The Treatment Modalities And Hospitalization Period In Patients With Acute Pelvic Pain Related To Adnexal Pathologies Cem YENİCESU*, Gonca İMİR**, Meral ÇETİN***, Tuncay KÜÇÜKÖZKAN**** Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi ÖZET Pelvik ağrı acil veya elektif şartlarda hekime başvuran hastalarda en sık görülen semptomların başında gelir. Bu çalışmanın amacı kliniğimizde adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrı tanısı ile tedavi edilen hastaların tedavi yaklaşımlarının ve hastanede kalış sürelerinin değerlendirilmesidir. Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Jinekoloji Servisine Ocak 2000-Kasım 2005 yılları arasında adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrı ile yatırılan 690 hastanın dosyaları incelendi. Hastaların yıllara göre dağılımı, yaş dağılımları, tedavi şekilleri ve hastanede yatış süreleri değerlendirildi. Hastaların yaş ortalaması 29,1±4,6 (18-63) idi. Olguların 232 sinin (%33,6) over kist rüptürü (OKR), 185 inin (%26,8) ektopik gebelik (EG), 160 ının (%23,2) pelvik inflamatuvar hastalık (PID), 60 ının (%8,7) adneks torsiyonu ve 53 ünün (%7,7) tubo ovaryen abse tanısı aldığı tespit edildi. OKR, ektopik gebelik ve PID hastaları en sık yaş grubunda idi. OKR non-operatif tedavi gören olgular 171 (%73,7) fazla sayıda idi yılında OKR tanısı ile tedavi edilen olgu sayısı (%26,3) sonraki yıllara göre daha fazla idi. Ektopik gebelikte genç hastalarda operatif tedavi daha fazla tercih edilen tedavi yöntemi idi. PID olguları 2000 yılından 2005 yılına doğru giderek azalmıştır. Tubo-ovaryen abse olgularının %79,2 si yaşında idi. Hastalardan operatif tedavi görenlerin ortalama yatış süresinin non-operatif tedavi görenlerinkine oranının 1,9 olduğu belirlendi. Adneks torsiyonu olgularında operatif tedavi gören olgular nonoperatif tedavi gören olgulardan fazla idi. Sonuç olarak, adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrının erken ve doğru tanısı morbidite ve mortalite açısından çok önem taşımaktadır. Ayrıca hastanın sosyal yaşamını en kısa zamanda devam ettirecek duruma getirecek ve tedavi maliyetlerinin en optimum düzeyde tutulabileceği hospitalizasyon süresini sağlayacak şekilde tedavilerin seçilmesi önemlidir. Anahtar kelimeler: Akut pelvik ağrı, adneksiyel patolojiler, over kist rüptürü, ektopik gebelik, hospitalizasyon. ABSTRACTPelvic pain is a common presenting symptom in outpatient and acute care setting. The aim of this study was to evaluate the treatment modalities and hospitalization period in the patients with acute pelvic pain related to adnexal pathologies. In Haydarpasa Numune Training and Research Hospital, the files of 690 patients were evaluated between January 2000 and November The distribution of patients according to age and years, the treatment modalities and hospitalization period were recorded. The mean age of the patients was 29,1±4,6 (18-63). 232 of patients (%33,6) were diagnosed as ovarian cyst rupture (OCR), 185 (%26,8) ectopic pregnancy (EP), 160 (%23,2) pelvic inflamatory disease (PID), 60 (%8,7) adnexal torsion (AT), and 53 (%7,7) tuboovarian abscess (TOA). Most of the OCR, EP and PID patients were at year-old and the number of OCR patients treated non-operatively (171,%73,7) was higher. The number of OCR patients in 2000 (% 26,3) was higher than that of the patients in the later years. The operative treatment in young patients were the prefered treatment. The number of PID cases were decreased from 2000 to The age of %79,2 of the patients with TOA were between years. The mean duration of hospitalization in patients with TOA treated operatively was 1.9 times higher. The number of the patients in AT treated operatively (57, %93,3) was higher. In conclusion, the prompt and accurate diagnosis of the acute pelvic pain related to adnexal pathologies is very important in the morbidity and mortality. Moreover, it is also crucial to chose the treatment modalities in terms of hospitalization period so the patients were continue their social lives in a short time and the cost of the optimum treatment modalities. Key words: Acute pelvic pain, adnexal pathologies, ovarian cyst rupture, ectopic pregnancy, hospitalization. C.Ü. Tıp Fakültesi Dergisi 30 (1): 1-7, 2008 * Uz. Dr., Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Aile Hekimliği Bölümü, İSTANBUL ** Yrd. Doç. Dr., Cumhuriyet Üniversitesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum AD, SİVAS *** Prof. Dr., Cumhuriyet Üniversitesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum AD, SİVAS **** Prof. Dr., Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü, İSTANBUL 1

2 Adneksiyel Patolojilere Bağlı Akut Pelvik Ağrısı Olan Hastalarda Tedavi Ve Hastanede Kalış Sürelerinin Değerlendirilmesi GİRİŞ Pelvik ağrı acil veya elektif şartlarda başvuran hastalarda en sık görülen semptomların başında gelir (1). Pelvik ağrı akut, kronik veya tekrarlayıcı olabilmektedir. Akut pelvik ağrı 3 aydan daha az süren, yoğun, keskin ve genellikle batıcı karakterdedir (2). Akut pelvik ağrının jinekolojik nedenlerinden en sık görülenler ektopik gebelik (EG), over kisti rüptürü (OKR), adneksiyel torsiyon, tubo ovaryen abse (TOA) ve pelvik inflamatuvar hastalık (PID) tır (3). Akut pelvik ağrının tedavisinde gözlem tedavisi, ağrı kesiciler, hormon tedavisi veya cerrahi tedavi kullanılabilir. Bu hastaların tedavi seçeneğine göre hastanede yatış süresi tedavideki maliyeti belirler. Bu çalışmanın amacı Ocak 2000-Kasım 2005 yılları arasında adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrı tanısı ile tedavi edilen hastaların tedavi yaklaşımlarının ve hastanede kalış sürelerinin değerlendirilmesidir. GEREÇ VE YÖNTEM Haydarpaşa Numune ve Araştırma Hastanesi jinekoloji servisine Ocak 2000-Kasım 2005 yılları arasındaki 70 aylık dönemde adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrı ön tanısıyla yatırılan hastalardan geriye dönük olarak 690 hastanın dosyaları incelendi. Adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrı nedenleri şu şekilde gruplandırıldı: ektopik gebelik, over kist rüptürü, adneks torsiyonu, tuboovaryen abse ve pelvik inflamatuvar hastalık. Hastaların yıllara göre dağılımı, yaş dağılımları, tedavi şekilleri (operatif ve nonoperatif) ve tedavi şekillerine göre hastanede yatış süreleri retrospektif olarak değerlendirildi. Ulaşılan veriler ortalama veya yüzde olarak sunuldu. Oranların karşılaştırılmasında ki-kare testi kullanıldı ve p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. BULGULAR Ocak 2000-Kasım 2005 yılları arasında hastanemize başvuran toplam 690 adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrı olgusunun yaş ortalaması 29,1±4,6 (18-63) idi. Tüm olguların yaş dağılımı: yaş arası 89 (%12,8), yaş arası 274 (%39,8), yaş arası 237 (%34,3), yaş arası 75 (%10,9), yaş arası 9 (%1,3) ve yaş arası 6 (%0,9) kişi idi. (Tablo 1) Hastalar adneksiyel patolojiye bağlı akut pelvik ağrıya en sık neden olan 5 farklı etiyolojiye göre (ektopik gebelik, over kist rüptürü, adneksiyel torsiyon, tuboovaryen abse ve pelvik inflamatuvar hastalık) gruplandırılarak değerlendirildi. Hastaların tedavileri operatif (cerrahi) veya non-operatif (medikal veya gözlem) olarak iki gruba ayrıldı. Yaş grubu ve tedavi yöntemlerine göre her bir gruptaki hastaların hastanede yatış süreleri karşılaştırıldı (Tablo 1). Yapılan çalışmada olguların 232 sinin (%33,6) OKR, 185 inin (%26,8) EG, 160 ının (%23,2) PID, 60 ının (%8,7) adneks torsiyonu ve 53 ünün (%7,7) TOA tanısı aldığı tespit edildi (Tablo-1). Akut pelvik ağrı tedavisi gören olgularımızın en sık etiyolojik nedenini oluşturan OKR (%33,6) hastaları en sık (%72,4) yaş grubunda idi (Tablo 1). OKR olgularında nonoperatif tedavi gören olgular 171 (%73,7) operatif tedavi gören olgulardan 61 (%26,3) fazla sayıda idi (p<0,05). OKR nedeniyle operatif tedavi gören toplam 61 hastanın, ortalama yatış süresinin 6,19 gün, non-operatif tedavi gören 171 hastanınki ise, 4.85 gün idi. Hospitalizasyon sürelerinin uygulanan operatif/non-operatif tedavi şekline oranı 1,27 olarak tespit edildi. Toplam OKR olgularının yıllara göre dağılımı değerlendirildiğinde, 2000 yılında OKR tanısı ile tedavi edilen olgu sayısı (% 26,3) genel olarak sonraki yıllara göre daha fazla idi (p<0,05). 2

3 YENİCESU ve Ark. Adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrı tedavisi gören olguların %26,8 ini oluşturan ektopik gebelik olguları değerlendirildiğinde; ektopik gebeliğin en sık (%89,7) görüldüğü yaş arası idi (Tablo 1). Tablo 1. Adneksiyel patolojiye bağlı akut pelvik ağrının yaşlara göre dağılımı. Ektopik gebelik n=185 Over kist rüptürü n= 232 Adneksiyel torsiyon n=60 Tubo-ovaryen abse n=53 Pelvik inflamatuvar hastalık n=160 n gün n gün n gün n gün n gün Operatif 6 6,4 14 5,1 11 6, yaş Non-operatif ,8 3 3, , Operatif 71 4,5 27 6,3 18 6, yaş Non-operatif 10 2,9 82 5, , Operatif 7 4,7 15 7,1 16 6, ,6 yaş Non-operatif 78 3,9 44 5, ,4 12 4, Operatif 11 5,4 4 6,3 8 5,5 14 8,5 6 8,7 yaş Non-operatif 0-6 5, ,5 20 4, Operatif ,5 yaş Non-operatif , Operatif , yaş Non-operatif Ektopik gebelik hastalarında operatif (n=95) ve non-operatif (n=90) tedavi oranı birbirine benzerdi, bununla birlikte genç hastalarda operatif tedavi (%86,5) non-operatif tedaviye göre daha fazla tercih edilen tedavi yöntemi idi (p<0,05). EGR tanısı ile hospitalize edilen hastaların operatif tedavi görmüş 95 hastanın ortalama yatış süresinin 4,75 gün, non-operatif tedavi gören 90 hastanın ise 3,83 gün olduğu, dolayısı ile operatif/non-operatif tedavi gören hastaların ortalama yatış sürelerinin oranının 1.24 olduğu saptandı. Olguların yıllara göre dağılımı değerlendirildiğinde, son iki yılda (2004 ve 2005) hasta sayısının daha önceki yıllara göre görülme oranının arttığı gözlendi (p>0,05) (Tablo 2). Adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrı tedavisi gören olguların %23,2 sini oluşturan PID olgularının %73,1 i yaş grubunda idi (Tablo 1). PID olgularında non-operatif tedavi gören olgular 100 (%62,5) operatif tedavi gören olgulardan 60 (%37,5) fazla idi (p<0,05). PID tanısı alan hastalardan cerrahi tedavi görenlerin ortalama yatış süresi (8,7 gün) medikal tedavi görenlerinkinden (5 gün) 1,7 kat daha fazla idi. PID nedeniyle akut pelvik ağrı tanısıyla tedavi alan hastalar 2000 yılından 2005 yılına doğru giderek azalmıştır (p<0,05) (Tablo 2). Adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrı tedavisi gören olguların %7,7 sinin nedenini oluşturan TOA olgularının %79,2 si yaşında idi (Tablo 1). TOA olgularında operatif tedavi gören olgular 40 (%75,5) non-operatif tedavi gören olgulardan 13 (%24,5) fazla idi (p<0,05) (Tablo 1). Hastalardan cerrahi tedavi görenlerin ortalama yatış süresinin 8,5 gün medikal olarak tedavi görenlerin ortalama yatış süresinin 4,5 gün olduğu, böylece operatif tedavi görenlerin ortalama yatış süresinin non-operatif tedavi görenlerinkine oranının 1,9 olduğu belirlendi. Toplam OKR olgusunun yıllara göre dağılımı değerlendirildiğinde, 2004 yılında tedavi edilen olgu sayısı (% 28,3) genel olarak diğer yıllara göre daha fazla idi (p<0,05) (Tablo 2). Adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrı tedavisi gören olguların %8,7 sinin nedenini oluşturan adneks torsiyonu değerlendirildiğinde en sık (%80) görülen yaş grubu idi (Tablo 1). Adneks torsiyonu olgularında operatif tedavi gören olgular 57 (%93,3) non-operatif tedavi gören olgulardan 3 (%6,7) fazla idi (p<0,05) (Tablo 1). Adneks torsiyonu hastalarından operatif tedavi gören 56 hastanın ortalama yatış süresinin (7 gün) medikal tedavi gören 3

4 Adneksiyel Patolojilere Bağlı Akut Pelvik Ağrısı Olan Hastalarda Tedavi Ve Hastanede Kalış Sürelerinin Değerlendirilmesi 4 hastanın ortalama yatış süresinden (3,8 gün) 1,9 kat daha fazla idi. Toplam adneks torsiyonu olgusunun yıllara göre dağılımı değerlendirildiğinde, 2005 yılında tedavi edilen olgu sayısı (% 28,3) en fazla iken, 2003 yılında en az 4 (%6,7) olgu saptanmıştır (Tablo 2). Tablo 2. Adneksiyel patolojiye bağlı akut pelvik ağrının yıllara göre dağılımı. Ektopik gebelik n=185 Over kist rüptürü n= 232 Adneksiyel torsiyon n=60 Tubo-ovaryen abse n=53 Pelvik inflamatuvar hastalık n=160 Toplam n= (%22,9) (%15,8) (%14,8) (%11,5) (%19,4) (%15,6) TARTIŞMA: Ocak 2000 ile Kasım 2005 tarihleri arasında over kisti rüptürü (%33,6), ektopik gebelik (%26,8), pelvik inflamatuvar hastalık (%23,2), adneks torsiyonu (%8,7) ve tuboovaryen abse (%7,7) gibi adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrı ile tedavi edilen hastalar yaş ve yıllara göre dağılımı, uygulanan tedavi şekli ve yatış süresi gibi parametreler ile değerlendirildi. Over kist rüptürü ile yatırılan hastaların %47 sinin 20 li yaş grubunda olması üreme fonksiyonunun en aktif olduğu dönemle ilgisini yansıtmaktadır ki bu durum genel literatür bilgileri ile bağdaşmaktadır (4). Ovulasyon sırasında over folikülünün rüptürü ile peritoneal boşluğa sızan foliküler sıvıdaki az miktardaki kan siklus ortası pelvik ağrıya neden olabilir. Bununla beraber ağrı hafif veya orta derecelidir, kendi kendini sınırlar ve bozulmamış bir pıhtılaşma sistemi varsa hemo-peritoneum sık değildir. Dolayısı ile bu durumlarda cerrahi tedaviye sık olarak gerek duyulmamaktadır (5). Bu bilgi ile uyumlu olarak bizim hastalarımızda 20 yaş öncesi ve 30 yaş sonrası hasta sayısının azlığı dikkat çekicidir. Yatırılan hastaların %26,3 ünün cerrahi tedavi gördüğü belirlenmiş olup bu hastalarda cerrahi tedavi uygulamasının daha azaltılabilir mi? sorusunu, akla getirmektedir. Cerrahi eksplorasyon işleminin ileride infertiliteye yol açabileceği de düşünülürse, ilk akla gelen over kist rüptürü vakalarında erken ve doğru teşhisin ve tanısı konulan vakaların yakından izlenmesinin ne kadar değer taşıdığı anlaşılabilmektedir. Medikal tedavi görenlerin, cerrahi tedavi görenlere oranlarına bakıldığında, yaş grubunda 2,7 kat, yaş grubunda 3, yaş grubunda 2,9, yaş arasında 1,5, yaş arasında ise aynı olduğu tespit edildi. Böylece yaş arttıkça cerrahi tedavinin endike olduğu olgularda da artmıştır. Bu durum yaşı büyük olup over kist rüptürü şüphesi ile gelen hastalarda daha sık aralıklar ile jinekolojik kontrollerden geçmesi gerekmektedir. Çalışmamızda over kist rüptürü nedeniyle tedavi edilen hastaların ortalama hospitalizasyon 4

5 YENİCESU ve Ark. sürelerinin uygulanan cerrahi/medikal tedavi şekline göre oranı 1,3 olarak tespit edildi. Yatış sürelerinin, cerrahi tedavi gören hastalarda 30 yaşından sonra, medikal tedavi görenlerin ise 40 yaşından sonra fark edilebilecek bir oranda artış gösterdiği saptandı. Dolayısı ile beklenildiği gibi yaş arttıkça özellikle cerrahi tedavi görmüş olan hastaların hospitalizasyon sürelerinin daha arttığı izlenmiştir. Akut pelvik ağrının over kist rüptüründen sonra ikinci sıklıktaki sebebi ektopik gebelik olarak belirlendi. Ektopik gebelik zamanında tedavi edilmediği zaman ölümle sonuçlanabilmektedir. Bazı ülkelerde maternal mortalitenin önemli nedenlerinden birisi olmasına rağmen gelişmiş ülkelerde dış gebelikten dolayı ölüm vakası pek görülmemektedir (6). Tüm gebelikler içerisindeki insidansı 1/150-1/1000 arasında değişmektedir ve pelvik enflamatuvar hastalıkların sık görüldüğü bazı az gelişmiş olan ülkelerde bu insidansın 1/28 e kadar yükseldiği ileri sürülmüştür (6). Son yıllarda ektopik gebelik insidansının artış gösterdiği ancak maternal mortalitenin özellikle gelişmiş ülkelerde azaldığı bilinmektedir (7). Çalışma dönemi boyunca kliniğimizde dış gebelik ve buna bağlı intraabdominal kanamadan dolayı ölüm gözlenmemiştir. Buna rağmen ABD ve İngiltere gibi ülkelerde maternal mortalitenin %12-15 i dış gebeliğe bağlanmaktadır (7,8). İnsidansındaki bu artış seksüel yolla geçen hastalıkların artışına, gelişen tuba cerrahisine, ovulasyon indüksiyonu ilaçlarının fazla kullanılmasına, tüp bebek teknolojisindeki gelişmeye ve diğer ilgili faktörlere bağlıdır (8). Ektopik gebelik hastalarından cerrahi ile medikal tedavi gören hastaların oranlarının benzer olduğu saptandı. EG tanısı ile tedavi edilenlerden özellikle 25 yaş üstündekilerde belirgin bir artış göze çarpmaktadır ki, bu durum yaş faktörünün dış gebelik riskini arttıran bir faktör olup yaşı 35 in üzerinde olan kadınlarda 25 yaştan küçük kadınlara oranla dış gebeliğin 3 kat daha fazla görüldüğünü bildiren yayınlarla uyum sağlamaktadır (8). Ektopik gebelik hastalarımızda cerrahi ile medikal tedavi gören hastaların ortalama yatış sürelerinin oranının yaklaşık 1,2 olduğu saptandı. Yine kliniğimizde cerrahi tedavi görüp yatan hastaların ortalama yatış sürelerinin 10 lu yaşlarda ve 40 lı yaşlarda daha fazla olduğu, yaş ile yaş arasındaki grupta değerlerin birbirine yakın olduğu belirlendi. Medikal tedavi gören hastalardan ise yaş ile yaş arası gruptaki ortalama yatış süresinin birbirine yakın değerde ve yaş grubuna göre yüksek olduğu izlendi. Fertilize ovumun tubadaki yolculuğunu geciktiren herhangi bir etken implantasyon olgunluğuna erişmiş fertilize ovumun bulunduğu yere implante olması ile sonuçlanır. Ektopik gebeliğe neden olan faktörler iyi bilinip bununla ilgili önlemler alındığı ve fertil dönemdeki özellikle 25 yaş üstü kadınlar bu konuda bilinçlendirildiği takdirde ektopik gebelik olgu sayısında belirgin bir düşüş sağlanabilecektir. Dış gebelik gebeliklerin yaklaşık olarak yarısında daha önce geçirilmiş pelvik enfeksiyonlara rastlanır. Bu yüzden özellikle cinsel temasla bulaşan pelvik enfeksiyöz hastalıklardan korunma tedbirleri alınmalıdır (9). Ülkemizdeki sosyal ve ahlaki değerlerin cinsel serbestliği sınırlamasından dolayı birçok Avrupa ülkesi ve ABD ye göre ektopik gebeliklerin daha az görüldüğü söylenebilir (7). Bununla beraber son yıllarda özellikle cinsel temasla bulaşan enfeksiyöz hastalıklarda artış olduğunu belirtmek gerekir (8). Bu konuda bireylerin eğitilmeleri ve korunma yöntemlerinin bilinçli bir şekilde uygulanması gerekir. Endometriozis gibi adezyonlar da ektopik gebelik nedeni olabilir. Bu olgular genellikle yaşı ileri kadınlarda önem taşımaktadır. Tubal cerrahi sonrası ektopik gebelik risk i %3-10 kadardır. Burada cerraha 5

6 Adneksiyel Patolojilere Bağlı Akut Pelvik Ağrısı Olan Hastalarda Tedavi Ve Hastanede Kalış Sürelerinin Değerlendirilmesi büyük görev düşmektedir. Tubal cerrahilerin de EG olgularını arttırmasından dolayı mümkün olduğu kadar elektif şartlarda invazif işlemlerden kaçınılmalıdır (10). Çalışmamızdaki PID olgularına bakıldığında ise, toplam akut pelvik ağrı nedeniyle yatırılan 690 hastadan, 160 ının, yani %23,2 gibi bir oranının pelvik inflammatuar hastalık nedeni ile tedavi edildiği saptandı. PID görülme sıklığının cinsel aktivitenin en fazla olduğu yaş grubunda ve bunu takiben yaş grubunda olduğu belirlendi. Pelvik enfeksiyonların görülme sıklığının gelişmiş ülkelerde geçtiğimiz 10 senelik süre içinde %20 den %50 lere çıktığı iddia edilmektedir (11). Bu ülkelerde özellikle 30 yaş altındaki kadınlarda pelvik enfeksiyonlara daha sık olarak rastlanmaktadır. Ülkemizde aile yapısı, inançlar ve sosyal anlayış nedeni ile dış ülkelerde yapılan serilerle karşılaştırılamayacak derecede az pelvik enfeksiyon söz konusudur (7). Pelvik enfeksiyonlar erken yaşta cinsel ilişkiye başlamış ve çok sayıda kişiyle cinsel ilişkiye girmiş olan kadınlarda ve hayat kadınlarında daha sık görülmektedir. Ayrıca ülkemizde RİA kullanımının sık olması pelvik enfeksiyonlar açısından önemlidir (11). Doğum, uterus kavitesine yapılan müdahaleler ve cerrahi girişimler pelvik enfeksiyonlar için majör risk faktörleridir. Dolayısıyla çok gerekmedikçe bu bölgelerle ilgili invazif işlemlerden kaçınmak pelvik enfeksiyöz hastalıklardan korunmak için önemlidir (7,12). Tuboovaryen abse tanısı ile tedavi edilen 53 hasta olup kliniğimizde tedavi edilen akut pelvik ağrılı hastaların %7,7 sini oluşturmaktadır. PID nin ileri hali olan TOA tanısı ile tedavi edilen hastaların %75,5 inin cerrahi, %24,5 inin medikal tedavi gördüğü tespit edilmiştir. Cerrahi tedavi gören hastaların en sık ve yaş grubu içinde olduğu, yatış süreleri bakımından önemli bir farklılık olmadığı saptandı. PID için belirlenen öneriler ve etiyoloji TOA için de geçerli olmaktadır. TOA pelvik enfeksiyöz hastalıkların son aşamasında olduğundan uygulanacak cerrahi tedavi komplikasyonları önceden iyi değerlendirilmesi ve bu konuda hastaların bilgilendirilmesi gerekmektedir (13). Adneks torsiyonu tanısı ile tedavi edilen toplam 60 hasta olup akut pelvik ağrı ile yatırılan hastalar içinde %8,7 gibi bir oranı kapsamaktadır ile yaş grubunda sık rastlanması genel bilgiler ile uyum göstermektedir (14). Tedavisi genellikle cerrahidir. Kliniğimizde yatırılan hastaların %93,3 üne cerrahi tedavi uygulanmıştır. Ortalama yatış sürelerine bakılırsa, 50 yaşına kadar düşüş, 50 yaşından sonra ise yükselme söz konusudur. Bütün over tümörlerinde over veya adneks torsiyonu en sık rastlanan komplikasyondur. Çoğunlukla küçük kız çocuklarında ve nadiren de erişkin kadında normal overin de torsiyone olduğu gözlenmiştir. Bu yüzden küçük yaştaki hastaların adneks torsiyonları mutlaka akla getirilmelidir. Klinik görünüm tıpkı akut apandisit gibidir. Özellikle muayenede kitlenin ele gelmesi ayırıcı tanıda önem taşır (14). Hiç semptom vermeyen adneksiyel torsiyon vakaları tehlikeli olup çok dikkatli olunmalıdır. Özellikle geç kalındığında adneks çıkarılması ve dolayısı ile infertiliteye gidiş riski mevcuttur. Sonuç olarak, adneksiyel patolojilere bağlı akut pelvik ağrının erken ve doğru tanısı morbidite ve mortalite açısından çok önem taşımakta olup, tedavi seçeneklerinin çoğu üretken çağda olan hastalarda infertiliteye sebep olacak seçeneklerden çok konservatif tedavi seçenekleri günümüz tıbbi pratiğinin temelini oluşturmalıdır. Hastalarda tedavi seçeneklerinin ayrıca hastanın sosyal yaşamını en kısa 6

7 YENİCESU ve Ark. zamanda devam ettirecek duruma getirilmesi ve tedavi maliyetlerinin en optimum düzeyde tutulabileceği hospitalizasyon süresini sağlayacak şekilde seçilmesi önemlidir. KAYNAKLAR: 1. Luh JY, Karnath BM. The declining number and variety of procedures done by general internists. Ann Intern Med. 2007;147: Rapkin AJ. Gynecologic pain in the clinic: is there a link with the basic research In: Gebhart GF, ed. Visceral Pain. Seattle: IASP Press, p: Bonica JJ. General considerations of pain in the pelvis and perineum. In: Bonica JJ, Loeser JD, Chapman CR, et al, eds. The Management Of Pain II. Philadelphia : Lea &Febiger, p: Rapkin AJ. Pelvic pain and dismenorrea. In: Berek JS, Adashi EY, Hillard PA, editors: Novak s gynecology, 13th ed. Pennsylvania; p: LeMaire WJ. Mechanism of mammalian ovulation. Steroids 1989;54: Speroff L, Glass RH, Kase NG: Clinical gynecologic endocrinology and infertility: Ectopic Pregnancy, 6th ed, Lippincott Williams and Wilkins, Baltimore, p: Atasü T, Şahmay S. Pelvik ağrı. Jinekoloji 2. baskı, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi 2000; Chow WH, Daling JR, Cates W Jr, Greenberg RS. Epidemiology of ectopic pregnancy. Epidemiol Rev 1987;9: Hillis SD, Joesoef R, Marchbanks PA, Wasserheit JN, Cates W Jr, Westrom L. Delayed care of pelvic inflammatory disease as a risk factor for impaired fertility. Am J Obstet Gynecol 1993;168: Lavy G, Diamond MP, DeCherney AH. Ectopic pregnancy: its relationship to tubal reconstructive surgery. Fertil Steril 1987;47: Eschenach DA. Epidemiology and diagnosis of acut pelvic inflammatory disease. Obstet Gynecol 1980; 55: Thurmond AS, Burry KA, Novy MJ. Salpinjitis, Fertil Steril 1995; 63: Atasü T, Sarıdoğan E. Postmenopozal kadında tubaovaryen apse, Jinekoloji ve Obstetrik dergisi 1993; 7: Türkent M, Atasü T, Osman N: Torsiyone over tümörleri. Haseki Tıp Bülteni 1971; 9: 78. Yazışma Adresi: Yrd. Doç. Dr. Gonca İmir Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum AD, 58140, SİVAS Tel: Faks: E-posta: 7

Ektopik Gebelik. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012

Ektopik Gebelik. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Ektopik Gebelik Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Patofizyoloji Klinik Tanı Ayırıcı tanı Tedavi Tanım Fertilize ovumun endometriyal kavite dışında

Detaylı

EKTOPİK GEBELİKTE RİSK FAKTÖRLERİ

EKTOPİK GEBELİKTE RİSK FAKTÖRLERİ EKTOPİK GEBELİKTE RİSK FAKTÖRLERİ Dr. Müfit Cemal YENEN (*), Dr. Murat DEDE (*), Dr. Ümit GÖKTOLGA (*), Dr. Tansu KÜÇÜK (*), Dr. İbrahim ALANBAY (*), Dr. Recai PABUÇCU (*) Gülhane Tıp Dergisi 45 (3) :

Detaylı

Acil Servise Başvuran Doğurganlık Yaş Grubu Kadınlardan İstenilen β-hcg Testinin Pozitifliğinin Araştırılması

Acil Servise Başvuran Doğurganlık Yaş Grubu Kadınlardan İstenilen β-hcg Testinin Pozitifliğinin Araştırılması ARAŞTIRMA Doğurganlık Yaş Grubunda β-hcg Testinin Araştırılması T A D Acil Servise Başvuran Doğurganlık Yaş Grubu Kadınlardan İstenilen β-hcg Testinin Pozitifliğinin Araştırılması β-hcg Test Positivity

Detaylı

Adneksiyel Kitlelerde Maligniteyi Predikte Eden Faktörler

Adneksiyel Kitlelerde Maligniteyi Predikte Eden Faktörler Adneksiyel Kitlelerde Maligniteyi Predikte Eden Faktörler Dr. M. Murat Naki Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi BD Epidemiyoloji ABD de 300

Detaylı

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI Akut tonsillofarenjit veya çocukluk çağında daha sık karşılaşılan klinik tablosu ile tonsillit, farinks ve tonsil dokusunun inflamasyonudur ve doktora başvuruların

Detaylı

Olgu EKTOPİK GEBELİK. Soru 1. Tanım. Soru 3. Soru 2. 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce

Olgu EKTOPİK GEBELİK. Soru 1. Tanım. Soru 3. Soru 2. 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce Olgu EKTOPİK GEBELİK Dr. Mutlu Kartal AÜTF Acil Tıp AD Nisan 2010 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce Gebelik olabilir, vajinal spotting kanama

Detaylı

AKUT PELVİK AĞRI. Prof. Dr. Deniz Akata H.Ü.T.F RADYOLOJİ ABD

AKUT PELVİK AĞRI. Prof. Dr. Deniz Akata H.Ü.T.F RADYOLOJİ ABD AKUT PELVİK AĞRI Prof. Dr. Deniz Akata H.Ü.T.F RADYOLOJİ ABD Akut Pelvik Ağrı da Değerlendirilme Klinik bilgi ve fizik muayene Ağrının yeri Ateş TA Tetkik sırasında anamnez: Yaş, risk faktörler, menapozal

Detaylı

CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU. Kadın Hastalıkları ve Doğum. Lisans

CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU. Kadın Hastalıkları ve Doğum. Lisans CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU Bölüm Kadın Hastalıkları ve Doğum Yıl/yarıyıl 6/1-2 Dersin Adı Ders düzeyi (Önlisans, lisans,vb) Dersin Türü(Z/S)

Detaylı

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ Genital Organlar Dış Genital Organlar İç Genital Organlar Kemik Kısımları (Pelvis ) Siklus Oluşumu ve Hormonlar Oval ve Menstrual Siklus Halkası

Detaylı

Dış Gebelik Olgularının Klinik Bulgu ve Tedavilerinin Değerlendirilmesi

Dış Gebelik Olgularının Klinik Bulgu ve Tedavilerinin Değerlendirilmesi Dış Gebelik Olgularının Klinik Bulgu ve Tedavilerinin Değerlendirilmesi The Evaluation of Clinical Findings and Treatment Modalities of Ectopic Pregnancy Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Gonca İmir*,

Detaylı

OPU Komplikasyonlarına Yaklaşım. Doç. Dr. Gamze Sinem Çağlar Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hast. ve Doğum AD.

OPU Komplikasyonlarına Yaklaşım. Doç. Dr. Gamze Sinem Çağlar Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hast. ve Doğum AD. OPU Komplikasyonlarına Yaklaşım Doç. Dr. Gamze Sinem Çağlar Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hast. ve Doğum AD. IVF e bağlı mortalite 100,000 canlı doğumda 6 OPU IVF ilk 10 yılında Laparoskopi ile

Detaylı

Ergen Hastada Endometriozis Yönetimi

Ergen Hastada Endometriozis Yönetimi Ergen Hastada Endometriozis Yönetimi Dr.Süleyman Engin Akhan İ.Ü.İstanbul Tıp Fak. Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Kadın Hayatının Evreleri 1. Yenidoğan Dönemi: postpartum ilk 28 gün 2. Çocukluk

Detaylı

3 EYLÜL 2014 ÇARŞAMBA

3 EYLÜL 2014 ÇARŞAMBA İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJI D GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (01.09.2014 10.10.2014) 1 EYLÜL 2014 PAZARTESİ 09.30-10.20

Detaylı

DÜŞÜK PREVALANS HEKİMLİĞİ. Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD

DÜŞÜK PREVALANS HEKİMLİĞİ. Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD DÜŞÜK PREVALANS HEKİMLİĞİ Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD Öğrenim amaç ve hedefleri Amaç Düşük prevalans hekimliği hakkında bilgi vermek Hedefler Bu dersin

Detaylı

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 1. GÜN 08.15-09.00 Pratik Ders Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğinin Tanıtılması 09.15-10.00 Teorik Ders Jinekolojik Anamnez M. ÇOLAKOĞLU 10.15-11.00 Teorik Ders Jinekolojik

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

Prof. Dr. M. Sait Yücebilgin Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD

Prof. Dr. M. Sait Yücebilgin Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Prof. Dr. M. Sait Yücebilgin Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Semen analizi Ovülasyon değerlendirilmesi HSG vardır. Endike ise; Over rezervi tayini Laparoskopi söz konusudur.

Detaylı

2 EYLÜL 2015 ÇARŞAMBA

2 EYLÜL 2015 ÇARŞAMBA İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJI D GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (31.08.2015 16.10.2015) 31 AĞUSTOS 2015 PAZARTESİ

Detaylı

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI Gülseren PEHLİVAN, Nur CANPOLAT, Şennur ERKUT, Ayşe KESER, Salim ÇALIŞKAN, Lale SEVER İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı

Detaylı

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ *Aysun Çakır, *Hanife Köse,*Songül Ovalı Güral, *Acıbadem Kadıköy Hastanesi GİRİŞ

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xiii Şekiller Listesi...

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xiii Şekiller Listesi... HEMOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU İÇİNDEKİLER Önsöz... iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xiii Şekiller Listesi... xiii I. BÖLÜM HEMOFİLİ TANI

Detaylı

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 ÖĞRETİM YILI IV. SINIF KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI.

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 ÖĞRETİM YILI IV. SINIF KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI. BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 ÖĞRETİM YILI IV. SINIF KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI Grup C (8 Hafta) (02/09/2013-25/10/2013) Dekan Dekan Yardımcıları Eğitim Baş Koordinatörü

Detaylı

PELVİK İNFLAMATUVAR HASTALIK : 35 Olgunun Değerlendirilmesi

PELVİK İNFLAMATUVAR HASTALIK : 35 Olgunun Değerlendirilmesi ANKARA TIP MECMUASI (THE OF JOURNAL OF THE FACULTY OF MEDICINE) Vol. 48 : 461-468, 1995 PELVİK İNFLAMATUVAR HASTALIK : 35 Olgunun Değerlendirilmesi Fulya Dökmeci** İdris Koçak* Akın Çanga*** Sevim Dinçer

Detaylı

GEBELİK VE MEME KANSERİ

GEBELİK VE MEME KANSERİ GEBELİK VE MEME KANSERİ Doç. Dr. Ramazan YILDIZ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı, 27 Kasım 2014, Ankara Gebelikte Kanser Gebelikte kanser insidansı % 0.07-0.1 arasında Gebelik

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem IV Kadın Hastalıkları ve Doğum Stajı Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Fatih Köksal BİNNETOĞLU Yrd. Doç.

Detaylı

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü Dr. Fatma Fariha Cengiz, Dr. Gülhan Cengiz, Dr. Sermin Kesebir Erenköy RSHEAH, İstanbul 29 Mayıs Hastanesi,

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR

HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR Son yıllarda dünyada meydana gelen hızlı gelişme ve değişmeler her alanda olduğu gibi sağlık bakım sistemi üzerinde de etkisini göstermektedir. Toplum, nüfus özellikleri, ekonomi,

Detaylı

2013-2014 Öğretim Yılı Dönem 4 Türkçe - İngilizce Tıp Kadın Hastalıkları ve Doğum Stajı Ders Programı

2013-2014 Öğretim Yılı Dönem 4 Türkçe - İngilizce Tıp Kadın Hastalıkları ve Doğum Stajı Ders Programı 2013-2014 Öğretim Yılı Dönem 4 Türkçe - İngilizce Tıp Kadın Hastalıkları ve Doğum Stajı Ders Programı Ders programi TARİH GRUP GİRİŞ ÇIKIŞ DERSİN ADI ÖGRETİM ÜYESİ 2 Eylül 2013 Pazartesi B3 10:30 11:20

Detaylı

KANSER ERKEN TEŞHİS TARAMA ve EĞİTİM MERKEZİ HEMŞİRE GÜLBAHAR GÜNEŞ OKUDUCU

KANSER ERKEN TEŞHİS TARAMA ve EĞİTİM MERKEZİ HEMŞİRE GÜLBAHAR GÜNEŞ OKUDUCU KANSER ERKEN TEŞHİS TARAMA ve EĞİTİM MERKEZİ HEMŞİRE GÜLBAHAR GÜNEŞ OKUDUCU Sunum Planı Ketem Kuruluş ve Amaçları İdari ve Teknik Yapılanması Ketem Faaliyetleri Ketem Çalışma programları Hedefler KURULUŞ

Detaylı

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği Perinatoloji Yüksek riskli gebelik Maternal ve fetal sağlığı tehdit eden, mortalite ve morbidite olasılığını

Detaylı

Endometriozis. (Çikolata kisti)

Endometriozis. (Çikolata kisti) Endometriozis (Çikolata kisti) Bugün Neler Konuşacağız? Endometriozis Nedir? Belirtileri Nelerdir? Ne Sıklıkta Görülür? Hangi Sorunlara Neden Olur? Nasıl Tanı Konur? Nasıl Tedavi Edilir? Endometriozis

Detaylı

Doç. Dr. Halil Coşkun. Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu

Doç. Dr. Halil Coşkun. Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu Doç. Dr. Halil Coşkun Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu GİRİŞ 2010 verilerine göre dünyada erişkinlerde (20-79 yaş) diabet prevalansı %6,4 (285 milyon). 2030 da bu oranın %7,7 ye (439 milyon) yükseleceği öngörülüyor.

Detaylı

Kliniğimizde Ocak 2008 ve Mart 2011 Tarihleri Arasında Ektopik Gebelik Tanısı Almış Vakaların İrdelenmesi

Kliniğimizde Ocak 2008 ve Mart 2011 Tarihleri Arasında Ektopik Gebelik Tanısı Almış Vakaların İrdelenmesi ARAŞTIRMA YAZISI Kadın Hastalıkları ve Doğum Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Cilt: 3 Sayı: 1 Ocak 2012 Kliniğimizde Ocak 2008 ve Mart 2011 Tarihleri Arasında Ektopik Gebelik Tanısı Almış

Detaylı

*'" Atatürk Ünİ\'ersitesi Hemşirelik Yüksekokulu. (Arş. Gör.) PREMATÜRE BEBEKLERDEKİ MORTALİTE YE MORBİDİTE İNSİDANS I VE ÖNDE GELEN ÖLÜM NEDENLERİ

*' Atatürk Ünİ\'ersitesi Hemşirelik Yüksekokulu. (Arş. Gör.) PREMATÜRE BEBEKLERDEKİ MORTALİTE YE MORBİDİTE İNSİDANS I VE ÖNDE GELEN ÖLÜM NEDENLERİ Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, Ciltl, Sayı :2, 1998 PREMATÜRE BEBEKLERDEKİ MORTALİTE YE MORBİDİTE İNSİDANS I VE ÖNDE GELEN ÖLÜM NEDENLERİ Duygu ARIKAN* Fatma GÜDÜCÜ** ÖZET Atatürk

Detaylı

ERKEN EVRE OVER KANSERİ VE BORDERLİNE OVER TÜMÖRLERİ. Dr. Derin KÖSEBAY

ERKEN EVRE OVER KANSERİ VE BORDERLİNE OVER TÜMÖRLERİ. Dr. Derin KÖSEBAY ERKEN EVRE OVER KANSERİ VE BORDERLİNE OVER TÜMÖRLERİ Dr. Derin KÖSEBAY OVER KANSERİ Over kanseri tanısı koyulduktan sonra ortalama 5 yıllık yaşam oranı %35 civarındadır. Evre I olgularında 5 yıllık yaşam

Detaylı

YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ UYGULAMALARI VE PERİNATAL/NEONATAL ETKİLER

YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ UYGULAMALARI VE PERİNATAL/NEONATAL ETKİLER YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ UYGULAMALARI VE PERİNATAL/NEONATAL ETKİLER Nilüfer Güzoğlu, H. Gözde Kanmaz, Dilek Dilli, Nurdan Uras, Ömer Erdeve, Uğur Dilmen İlk tüp bebeğin 1978 de doğumundan bu yana IVF

Detaylı

UÜ-SK KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI

UÜ-SK KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI Rev. No : 03 Rev.Tarihi : 28 Şubat 2012 1 / 6 1. : Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ayaktan başvuran ve yatan hastalara tanı ve tedavi hizmetleri sunmaktadır. Bu hizmet haftada 7 gün ve 24 saat

Detaylı

Over Kanseri Taraması ve İngiliz Grubu Over Kanseri Tarama Çalışması

Over Kanseri Taraması ve İngiliz Grubu Over Kanseri Tarama Çalışması Over Kanseri Taraması ve İngiliz Grubu Over Kanseri Tarama Çalışması Ovarian cancer screening and mortality in the UK Collaborative Trial of Ovarian Cancer Screening (UKCTOCS): a randomised controlled

Detaylı

Performance of Cytoreductive Surgery and early postoperative intraperitoneal chemotherapy in a Gastric Carcinoma Patient with Huge Krukenberg tumor

Performance of Cytoreductive Surgery and early postoperative intraperitoneal chemotherapy in a Gastric Carcinoma Patient with Huge Krukenberg tumor Performance of Cytoreductive Surgery and early postoperative intraperitoneal chemotherapy in a Gastric Carcinoma Patient with Huge Krukenberg tumor Dev Krukenberg tümörlü Mide Kanserli hastada Sitoredüktif

Detaylı

03.06.15 09:30 BİYOKİMYA-MİKROBİYOLOJİ-FARMAKOLOJİ 10:30 HALK SAĞLIĞI 11:30 PATOLOJİ 13:30 İYİ HEKİMLİK UYG. 6 Hafta. Kurul Süresi: 10 saat 10 saat

03.06.15 09:30 BİYOKİMYA-MİKROBİYOLOJİ-FARMAKOLOJİ 10:30 HALK SAĞLIĞI 11:30 PATOLOJİ 13:30 İYİ HEKİMLİK UYG. 6 Hafta. Kurul Süresi: 10 saat 10 saat Yeni Yüzyıl Üniversitesi TIP FAKÜLTESİ Prof. Dr. Demir Budak Dekan Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 215 216 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DÖNEM III DERS KURULU 6 TIP TIP 332- ÜREME SİSTEMİ HASTALIKLARI

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Emel AZAK, Esra Ulukaya, Ayşe WILLKE Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

İnsizyonel Ektopik Gebeliğin Doğru Yönetimi Nasıl Olmalıdır?

İnsizyonel Ektopik Gebeliğin Doğru Yönetimi Nasıl Olmalıdır? İnsizyonel Ektopik Gebeliğin Doğru Yönetimi Nasıl Olmalıdır? Doç. Dr. Bülent Yılmaz İzmir Katip Çelebi Üni. Tıp Fak. Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Tepecik Eğitim Araş. Hast. Tüp Bebek Ünitesi 12. Zekai

Detaylı

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması Tuncay Güçlü S.B. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Biyokimya Bölümü 16-18 Ekim 2014, Malatya GİRİŞ Kronik

Detaylı

Laparoskopi Nasıl Yapılır?

Laparoskopi Nasıl Yapılır? Dünyaya baktığımızda son 20 yılda cerrahi anlayışında köklü değişiklikler görmekteyiz. Vücut boşluklarını açmadan içeride olup bitenleri anlayabilme fikri tıbbın başlangıcından beri cerrahları heyecanlandıran

Detaylı

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III 2015-2016 DERS YILI GENİTOÜRİNER SİSTEM DERS KURULU

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III 2015-2016 DERS YILI GENİTOÜRİNER SİSTEM DERS KURULU KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III 2015-2016 DERS YILI GENİTOÜRİNER SİSTEM DERS KURULU DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM Patoloji 22 8 30 Dahiliye 14 8 26 Jinekoloji 18 8 26 Üroloji 12 8 20 Mikrobiyoloji

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

İNDİKATÖR ADI ACİL SERVİSE 24 SAAT İÇERİSİNDE AYNI ŞİKAYETLE TEKRAR BAŞVURAN HASTA SAYISI VE ORANI İNDİKATÖR KARTI

İNDİKATÖR ADI ACİL SERVİSE 24 SAAT İÇERİSİNDE AYNI ŞİKAYETLE TEKRAR BAŞVURAN HASTA SAYISI VE ORANI İNDİKATÖR KARTI Sayfa No 1/17 ACİL SERVİSE 24 SAAT İÇERİSİNDE AYNI ŞİKAYETLE TEKRAR BAŞVURAN HASTA SAYISI VE ORANI İNDİKATÖR KARTI Acil servise 24 saat içinde aynı şikâyetle tekrar başvuran hasta sayısı ve oranının tespiti

Detaylı

SSK BAKIRKÖY DOGUMEVİ KADIN VE ÇOCUK HASTALIKLARI HASTANESİNDE 1987-1991 YILLARI ARASINDA MATERNAL MORTALİTE

SSK BAKIRKÖY DOGUMEVİ KADIN VE ÇOCUK HASTALIKLARI HASTANESİNDE 1987-1991 YILLARI ARASINDA MATERNAL MORTALİTE SSK BAKIRKÖY DOGUMEVİ KADIN VE ÇOCUK HASTALIKLARI HASTANESİNDE 1987-1991 YILLARI ARASINDA MATERNAL MORTALİTE Dr. A.i. TEKİRDAG C"') - Dr. U. KAL (*) Dr. Y. CEYLAN C"') - Dr. B. ARSAN

Detaylı

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Mine SERİN 1, Ali CANSU 1, Serpil ÇELEBİ 2, Nezir ÖZGÜN 1, Sibel KUL 3, F.Müjgan SÖNMEZ 1, Ayşe AKSOY 4, Ayşegül

Detaylı

Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler

Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler Doç. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD 10.05.2010 1 Amaç : Tıp Fakültesi Dönem III öğrencileri, aşırı doğurganlık,

Detaylı

DÖNEM VI GRUP F DERS PROGRAMI

DÖNEM VI GRUP F DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 2013 2014 EĞİTİM VE ÖĞRETİM

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA GÜNCEL DURUM > 6330 Aile Sağlığı Merkezi

Detaylı

UÜ-SK KLİNİKTE HASTA BAKIMI PROSEDÜRÜ

UÜ-SK KLİNİKTE HASTA BAKIMI PROSEDÜRÜ 1 / 6 1. Amaç: Bu prosedür, UÜ-SK da yatan tüm hastaların aynı kalitede bakım hizmeti almasını tanı-tedavi hizmetlerinin planlı bir şekilde yürütülmesini ve kayıt altına alınmasını amaçlamaktadır. 2. Kapsam:

Detaylı

HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI NA GİRİŞ KOŞULLARI : Sağlık Bilimleri Fakültesi, Sağlık veya Hemşirelik Yüksekokulları, Hemşirelik, Sağlık Memurluğu ve Ebelik Programları mezunu

Detaylı

24. ULUSAL TÜRK OTORİNOLARENGOLOJİ & BAŞ - BOYUN CERRAHİSİ KONGRESİ

24. ULUSAL TÜRK OTORİNOLARENGOLOJİ & BAŞ - BOYUN CERRAHİSİ KONGRESİ 24. ULUSAL TÜRK OTORİNOLARENGOLOJİ & BAŞ - BOYUN CERRAHİSİ KONGRESİ 23 Eylül - 27 Eylül 1997 Antalya TÜRK OTORİNOLARENGOLOJİ & BAŞ - BOYUN CERRAHİSİ DERNEĞİ Editör Prof. Dr. Asım KAYTAZ 24. ULUSAL OTORİNOLARENGOLOJİ

Detaylı

Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü

Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü Yaşam başlangıcından ölümüne kadar, sağlık ve hastalık durumunu anlama, uygun girişimleri planlayarak sorunu çözme sorumluluğuna sahip olan hemşirelik; insanı ele alan

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem VI Ön Hekimlik Kadın Hastalıkları ve Doğum (Zorunlu) Uygulama Dilimi Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç. Dr. Erkan

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindekipayı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 Akılcı İlaç Kullanımı;

Detaylı

İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi 2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Dönem IV STAJ DERSLERİ Stajyer Öğrenci Karnesi

İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi 2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Dönem IV STAJ DERSLERİ Stajyer Öğrenci Karnesi 1 İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi 2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Dönem IV STAJ DERSLERİ Stajyer Öğrenci Karnesi MÖTEK Eylül / 2015 2 Sevgili Öğrenciler Dönem IV klinik öncesi dönemde kazandığınız

Detaylı

İçerik AKUT APANDİSİT TANISINDA TESTLERİN DEĞERİ VE KULLANIMI. Testler. Öykü ve fizik muayene. Öykü

İçerik AKUT APANDİSİT TANISINDA TESTLERİN DEĞERİ VE KULLANIMI. Testler. Öykü ve fizik muayene. Öykü 1 2 AKUT APANDİSİT TANISINDA TESTLERİN DEĞERİ VE KULLANIMI İçerik Karın ağrısı olan hastanın akut apandisit olup olmadığını değerlendirmede kullandığımız testlerin değerliliği kullanımları tartışılacaktır

Detaylı

Derin İnfiltratif Endometriozis. Prof.Dr.Ahmet Göçmen Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Derin İnfiltratif Endometriozis. Prof.Dr.Ahmet Göçmen Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Derin İnfiltratif Endometriozis Prof.Dr.Ahmet Göçmen Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endometriozis Peritoneal Ovarian Derin infiltratif Anterior Mesane Posterior P1-Uterosakral ligament P2-Vajinal

Detaylı

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065 Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları

Detaylı

İNFERTİL HASTANIN HORMON DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILMALIDIR? DOÇ. DR. ERCAN BAŞTU

İNFERTİL HASTANIN HORMON DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILMALIDIR? DOÇ. DR. ERCAN BAŞTU İNFERTİL HASTANIN HORMON DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILMALIDIR? DOÇ. DR. ERCAN BAŞTU İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Reprodük>f Endokrinoloji ve İnfer>lite

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri 1 Öğrenim Hedefleri Toplumsal cinsiyet ayrımcılığının, yaşam dönemlerine göre kadın sağlığına olan etkilerini açıklar, Toplumsal cinsiyet ayrımcılığı ile kadına

Detaylı

LAPAROSKOPİK KOLOREKTAL KANSER CERRAHİSİNİN ERKEN DÖNEM SONUÇLARI:251 OLGU

LAPAROSKOPİK KOLOREKTAL KANSER CERRAHİSİNİN ERKEN DÖNEM SONUÇLARI:251 OLGU LAPAROSKOPİK KOLOREKTAL KANSER CERRAHİSİNİN ERKEN DÖNEM SONUÇLARI:251 OLGU TÜRKİYE YÜKSEK İHTİSAS HASTANESİ GASTROENTEROLOJİ CERRAHİSİ KLİNİĞİ DR.TAHSİN DALGIÇ GİRİŞ Laparoskopik kolorektal cerrahi son

Detaylı

4. S I N I F - 2. G R U P 2. D E R S K U R U L U (Nefroloji, Endokrin, Üroloji, Jinekoloji, Obstetrik)

4. S I N I F - 2. G R U P 2. D E R S K U R U L U (Nefroloji, Endokrin, Üroloji, Jinekoloji, Obstetrik) Ü R O G E N İ T A L S İ S T E M H A S T A L I K L A R I - D O Ğ U M B İ L G İ S İ ( 0 2 Ş U B A T 2 0 1 5 1 0 N İ S A N 2 0 1 5 ) Dekan : Prof. Dr. Enr İHTİYAR Dekan Yardımcısı (Eğitimden Sorumlu) : Prof.

Detaylı

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ Yrd.Doç.Dr. Gülten KOÇ Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Doğum-Kadın Hastalıkları Hemşireliği Anabilim

Detaylı

4. S I N I F - 1. G R U P 2. D E R S K U R U L U (Nefroloji, Endokrin, Üroloji, Jinekoloji, Obstetrik)

4. S I N I F - 1. G R U P 2. D E R S K U R U L U (Nefroloji, Endokrin, Üroloji, Jinekoloji, Obstetrik) Ü R O G E N İ T A L S İ S T E M H A S T A L I K L A R I - D O Ğ U M B İ L G İ S İ ( 1 0 K A S I M 2 0 1 4 1 6 O C A K 2 0 1 5 ) Dekan : Prof. Dr. Bekir YAŞAR Dekan Yardımcısı (Eğitimden Sorumlu) : Prof.

Detaylı

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi DİYABET HASTALARININ HASTALIK ALGI DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi Amaç: TURDEP-2

Detaylı

Jinekolojide teşhis ve muayene yöntemleri Esra Gür. Öğle tatili. Gebelikte sık karşılaşılan problemler Serkan Güçlü

Jinekolojide teşhis ve muayene yöntemleri Esra Gür. Öğle tatili. Gebelikte sık karşılaşılan problemler Serkan Güçlü 1. Hafta 09:00-10:00 10:00-11:00 11:00-12:00 12:00-13:30 13:30-14:30 14:30-15:30 15:30-16:30 17.11.2014 Staj Tanıtımı Prof Dr Serkan Güçlü Servis doğumhane tanıtımı Genital sistemin embriyoloji ve anatomisi

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindeki payı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 DSÖ tahminlerine

Detaylı

SPONDİLODİSKİTLER. Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR

SPONDİLODİSKİTLER. Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR SPONDİLODİSKİTLER Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR Vertebra Bir dizi omurdan oluşur Vücudun eksenini oluşturur Spinal kordu korur Kaslar, bağlar ve iç organların yapışacağı sabit bir yapı sağlar. SPONDİLODİSKİT

Detaylı

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Dersin adı Üreme Sağlığı Anabilim dalı Sorumlu öğretim üyesi E-posta adresi Halk Sağlığı Prof.Dr.Haldun SÜMER

Detaylı

Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ

Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ Kalite standartlarına göre bir eğitim araştırma hastanesinde yatak sayısının %5 i oranında 3.düzey yoğun bakım yatağı ve

Detaylı

Tamamlayıcı Tiroidektomi ve Total Tiroidektomi Komplikasyonlarının Karşılaştırılması. Doç. Dr. Mehmet Ali GÜLÇELİK

Tamamlayıcı Tiroidektomi ve Total Tiroidektomi Komplikasyonlarının Karşılaştırılması. Doç. Dr. Mehmet Ali GÜLÇELİK Tamamlayıcı Tiroidektomi ve Total Tiroidektomi Komplikasyonlarının Karşılaştırılması Doç. Dr. Mehmet Ali GÜLÇELİK Diferansiye tiroid kanserlerinde cerrahi, tedavinin en önemli basamağıdır, daha sonra adjuvan

Detaylı

POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ

POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ Prof. Dr. Fırat ORTAÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD. Jinekolojik Onkoloji Departmanı Polikistik Over Sendromu(PKOS)

Detaylı

TEŞHİS İLİŞKİLİ GRUPLAR VERİLERİNİN İSTATİSTİKSEL ANALİZİ

TEŞHİS İLİŞKİLİ GRUPLAR VERİLERİNİN İSTATİSTİKSEL ANALİZİ TEŞHİS İLİŞKİLİ GRUPLAR VERİLERİNİN İSTATİSTİKSEL ANALİZİ Bilindiği üzere, Teşhis İlişkili Gruplar (İngilizce DRG) hastaların klinik ve maliyet verilerinin kullanılarak gruplandırılmasını ve benzer hastalıkların

Detaylı

Tiroid Cerrahisinde Nöromonitorizasyonun Rekürren Laringeal Sinir Hasarı Oranına Etkisi

Tiroid Cerrahisinde Nöromonitorizasyonun Rekürren Laringeal Sinir Hasarı Oranına Etkisi Tiroid Cerrahisinde Nöromonitorizasyonun Rekürren Laringeal Sinir Hasarı Oranına Etkisi *Necati Şentürk, *Koray Öcal, *Ahmet Dağ, **İlter Helvacı, **Tamer Akça * M.E.Ü.T.F. Genel Cerrahi A.D. ** M.E.Ü.T.F.

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem VI Ön Hekimlik Acil Tıp Hekimliği Uygulama Dilimi (Seçmeli) Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç. Dr. Okhan AKDUR Doç.

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

KANSER İSTATİSTİKLERİ

KANSER İSTATİSTİKLERİ 1 KANSER İSTATİSTİKLERİ Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından biridir. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk sağlığı sorunudur. Tanı olanaklarının gelişmesi ve

Detaylı

Fetus - Amru.os sıvısı - Anne organizması arasındaki ilişki ve denge önemlidir. Amnios sıvısı total protein düzeyi çeşitli araştırmalara konu

Fetus - Amru.os sıvısı - Anne organizması arasındaki ilişki ve denge önemlidir. Amnios sıvısı total protein düzeyi çeşitli araştırmalara konu MIADINDAKİ GEBELERDE AMNiOS sıvısı TOTAL PROTEİN DÜZEYİ Dr. C. ŞEN(*) Doç. D. V. OCAK (") Dr. N. HEKİM ( 0 ) Prof. Dr. S. EREZ("} ÖZl!T Fetus - Amru.os sıvısı - Anne organizması arasındaki ilişki ve denge

Detaylı

Yatan Hasta Memnuniyeti. Patient Satisfaction in Clinic Deparments

Yatan Hasta Memnuniyeti. Patient Satisfaction in Clinic Deparments Gülşen AYTAR 1, Nuray YEŞİLDAL 2 1 A.İ.B.Ü. Düzce Tıp Fakültesi Sosyal Hizmet Uzmanı 2 A.İ.B.Ü. Düzce Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Düzce ÖZET Düzce Tıp Fakültesinde yatan 61 hastada memnuniyet

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

AGE SUMMARY PRIMIPAR AGE

AGE SUMMARY PRIMIPAR AGE PRiMİPAR AGE Dr. A. Füsun AKSU('"). Dr. Birtan BORAN ( ) Or. A. Tarık ALTINOK (*) Dr. Umur KUVUMCUOÖLU ('") ÖZET Ocak - Aralık 98 tarihleri arasında Zeynep - Kamil Kadın ve Ço cuk Hastalıkları Hastanesi'nde

Detaylı

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Kahramanmaraş 1. Biyokimya Günleri Bildiri Konusu: Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Mehmet Aydın DAĞDEVİREN GİRİŞ Fetuin-A, esas olarak karaciğerde

Detaylı

Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar

Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar Apandisit; Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar Dr. Selcan ENVER DİNÇ ACİL TIP ABD. 09.03.2010 Acil servise başvuran karın ağrılı hastalarda en sık konulan tanılardan bir tanesidir. Apandektomi dünya genelinde

Detaylı

EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU I. BÖLÜM TROMBOTİK TROMBOSİTOPENİK PURPURA TANI VE TEDAVİ KILAVUZU...

EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU I. BÖLÜM TROMBOTİK TROMBOSİTOPENİK PURPURA TANI VE TEDAVİ KILAVUZU... EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU İÇİNDEKİLER Önsöz...iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xv Şekiller

Detaylı

Anahtar kelimeler: ektopik gebelik, IVF, metotreksat, ovarian cevap, salpinjektomi

Anahtar kelimeler: ektopik gebelik, IVF, metotreksat, ovarian cevap, salpinjektomi Ektopik gebeliğin metotreksat veya salpinjektomi ile tedavisinin daha sonraki IVF siklusuna etkisi Amir Wiser,*, Audrey Gilbert, Ravit Nahum, Raoul Orvieto, Jigal Haas, Ariel Hourvitz, Ariel Weissman,

Detaylı

Hepatit Hastalığı Gebelikten Etkilenir mi?

Hepatit Hastalığı Gebelikten Etkilenir mi? GEBELİKTE HEPATİT Gebelik ve hepatit Gebelik ve hepatit iki ayrı durumu anlatır. Birincisi gebelik sırasında ortaya çıkan akut hepatit tablosu, ikincisi ise kronik hepatit hastasının gebe kalmasıdır. Her

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Dersin Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Kredisi AKTS Yoğun Bakım Hemşireliği I YBH 501 I.Yarıyıl 3 T+4 U 5 10

DERS BİLGİLERİ. Dersin Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Kredisi AKTS Yoğun Bakım Hemşireliği I YBH 501 I.Yarıyıl 3 T+4 U 5 10 DERS BİLGİLERİ Yoğun Bakım Hemşireliği I YBH 501 I.Yarıyıl 3 T+4 U 5 10 Dersin Süresi (Dönemlik /Yıllık) Dersin Öğrenim Çıktıları Dersin İçeriği Önerilen Kaynaklar Prof. Dr. Fatma Eti Aslan Prof. Dr. Fatma

Detaylı

Progesteronun Preterm Doğumları ve Düşüğü Önlemede Yeri Var mıdır? Prof. Dr. Feride Söylemez A.Ü.T.F Kadın Hastalıkları ve Doğum AD

Progesteronun Preterm Doğumları ve Düşüğü Önlemede Yeri Var mıdır? Prof. Dr. Feride Söylemez A.Ü.T.F Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Progesteronun Preterm Doğumları ve Düşüğü Önlemede Yeri Var mıdır? Prof. Dr. Feride Söylemez A.Ü.T.F Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Erken doğum: İlk bir yılda görülen infant ölümlerinin %35 inin nedeni

Detaylı

Acil Servise Ambulans İle Müracaat Eden Geriatrik Olguların Analizi

Acil Servise Ambulans İle Müracaat Eden Geriatrik Olguların Analizi KLİNİK ÇALIŞMA ORIGINAL ARTICLE 161 Acil Servise Ambulans İle Müracaat Eden Geriatrik Olguların Analizi Analysis of Elderly Patients Presenting to the Emergency Department via Ambulance Ümit KALDIRIM,

Detaylı

İleri Anne Yaşı ve Gebelik Komplikasyonları İlişkisinin Araştırılması

İleri Anne Yaşı ve Gebelik Komplikasyonları İlişkisinin Araştırılması İleri Anne Yaşı ve Gebelik Komplikasyonları İlişkisinin Araştırılması Itır Aktürk, Sena Bahadıroğlu, S. Gayenur Büyükberber, Sümeyye Gürbüz Danışman: Prof. Dr. Filiz F. (Bilgin) Yanık ÖZET Bu çalışmada

Detaylı

SAFRA KESESİ HASTALIKLARI

SAFRA KESESİ HASTALIKLARI SAFRA KESESİ HASTALIKLARI Oktay Eray EPİDEMİYOLOJİ Sıklıkla safra kesesi ve kanalındaki tıkanıklıklara bağlıdır. Safra kesesi taşları oldukça yaygın ve çoğu semptomsuzdur. Yılda %2 si, 10 yılda %15 i semptomatik

Detaylı

Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi. Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı

Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi. Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı Konunun Önemi Gebelikte karşılaşılan en sık dahili sorun HİPERTANSİYON (Tüm gebeliklerin % 6-8 i) 1. Kronik

Detaylı

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ PIHTI KAPLI YAPAY KALP KAPAKLARININ PIHTI ERİTİCİ İLAÇ İLE TEDAVİSİ İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ PIHTI KAPLI YAPAY KALP KAPAKLARININ PIHTI ERİTİCİ İLAÇ İLE TEDAVİSİ İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ PIHTI KAPLI YAPAY KALP KAPAKLARININ PIHTI ERİTİCİ İLAÇ İLE TEDAVİSİ İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum

Detaylı