Serebral Venöz Tromboz: Dural Arteriyovenöz Malformasyona Ba l Bir Serebral Venöz Tromboz Olgusu Nedeniyle Gözden Geçirme

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Serebral Venöz Tromboz: Dural Arteriyovenöz Malformasyona Ba l Bir Serebral Venöz Tromboz Olgusu Nedeniyle Gözden Geçirme"

Transkript

1 Serebral Venöz Tromboz: Dural Arteriyovenöz Malformasyona Ba l Bir Serebral Venöz Tromboz Olgusu Nedeniyle Gözden Geçirme Dilek Evyapan Akkufl*, Halil Güllüo lu**, smail Oran*** * Prof. Dr. Ege Üniversitesi T p Fakültesi Nöroloji Anabilim Dal, ZM R ** Dr. Ege Üniversitesi T p Fakültesi Nöroloji Anabilim Dal, ZM R *** Doç. Dr. Ege Üniversitesi T p Fakültesi Radyodiagnostik Anabilim Dal, ZM R Tel: Faks: ÖZET Serebral venöz tromboz (SVT) arteriyel tromboza oranla daha nâdirdir. Fonksiyonel sonuçlar arteriyel tromboza göre daha iyi olsa da, erken tan n p tedavi edilmezse sekellere, hâttâ ölüme yol açabilir. Serebral venöz trombozda klinik tablo, geliflme zaman ve nöro-görüntüleme özellikleri de- iflkendir. Semptomlar bafl a r s, nöbet, nörolojik defisitler ve bilinç de iflikliklerini içerir. Nedenleri aras nda hiperkoagülabilite durumlar, hematolojik bozukluklar, enfeksiyöz süreçler, gebelik, oral kontraseptif kullan m ve nâdir olarak dural arteriovenöz malformasyon (AVM) say labilir. Heparin infüzyonu, oral antikoagülan kullan m, intrasinüs tromboliz ve di er endovasküler ifllemler SVT da bafll ca tedavi yaklafl mlar d r. Bu yaz da dural AVM a ba l olarak SVT geliflen bir olgu nedeniyle, SVT un patogenetik, etiyolojik, klinik, radyodiagnostik yönleri ve tedavi verileri gözden geçirilmektedir. Anahtar Kelimeler: serebral venöz tromboz, dural arteriyovenöz malformasyon, tedavi ABSTRACT Cerebral Venous Thrombosis: A Review On Account Of A Case With Cerebral Venous Thrombosis Due To Dural Arteriovenous Malformation. Cerebral venous thrombosis (CVT) is less frequent than arterial thrombosis. Although the functional outcomes of CVT are better than arterial thrombosis, CVT may lead to sequelae or even death if not recognized and treated early. The clinical presentations, time of onset, and neuroimaging findings are variable in CVT. Symptoms include headache, seizures, neurologic deficits, and altered consciousness. Causes of CVT include hypercoagulable states, hematologic disorders, infectious processes, pregnancy, contraceptive medications, and rarely dural arteriovenous malformations (AVM). The principal treatment modalities of CVT are heparin infusion, intrasinus thrombolysis, and other endovascular procedures. In this article, pathogenesis, etiological, clinical and radiodiagnostical aspects and treatment data of CVT are reviewed because of a case with CVT due to dural AVM. Keywords: cerebral venous thrombosis, dural arteriovenous malformation, treatment G R fi Serebral venöz tromboz (SVT), beynin arteriyel t kay c hastal klar na oranla daha nâdir görülen ve arteriyel t kanmalar n aksine, genç eriflkinleri ve çocuklar daha s kl kla etkileyen bir durumdur. Tahmin edilen y ll k insidans 1 milyon popülasyon için 3-4 tür. Çocuklarda ise insidans 1 milyonda 7 ye ulaflabilmektedir. Serebral venöz trombozlu eriflkin hastalar n yaklafl k %75 i kad nd r (Stam 2005). Serebral venöz trombozun semptomlar ve klinik gidifli oldukça de iflkendir. Son y llarda tan ihtimâlinin art fl, nöro-görüntüleme tekniklerinin geliflmesi ve daha etkili tedavi imkânlar ile prognoz daha iyi hâle gelmifltir. Günümüzde tüm hastalar n %80 den fazlas iyi bir nörolojik sonuca sâhiptir (Stam 2005). lk anjiyografik serilerde mortalite oran %30-%50 aras nda bildirilmifltir. Yap lan son çal flmalara göre ise bu oran %10 dan daha New/Yeni Symposium Journal 170

2 Resim 1a. Sa karotis injeksiyonu ile yap lan karotis anjiyografisinin venöz faz lateral projeksiyonda görülüyor. A superior sagittal sinüs, B inferior sajital sinüs, C kortikal venler, D internal serebral ven, E Galen veni, F sinüs rektus, G konfluens sinuum, H lateral sinüsün transvers segmenti, I lateral sinüsün sigmoid segmenti, J Labbé veni, K internal juguler ven. düflüktür (Ehtisham ve Stern 2006). Kötü prognostik faktörler ileri yafl, koma, yayg n serebral derin venöz sistem tutulumu, artm fl intrakraniyal bas nç, maligniteye sekonder olufl, bilgisayarl tomografide (BT) hemorajik enfarkt tesbiti, kontrol alt na al namayan epileptik nöbetler ve pulmoner emboli gibi komplikasyonlar n oluflmas d r (Ehtisham ve Stern 2006). Bu yaz da dural arteriovenöz malformasyona (AVM) ba l olarak SVT geliflen bir olgu nedeniyle, SVT un patogenetik, etiyolojik, klinik, radyodiagnostik yönleri ve tedavi verileri gözden geçirilmektedir. Resim 1b. Sa karotis injeksiyonu ile yap lan karotis anjiyografisinin venöz faz anteroposterior projeksiyonda görülüyor. A superior sajital sinüs, C kortikal venler, G konfluens sinuum, H lateral sinüsün transvers segmenti, I lateral sinüsün sigmoid segmenti, K internal juguler ven. SEREBRAL VENÖZ ANATOM Beynin venöz dolafl m, venöz kan n serebral venlerden dural venöz sinüslere, oradan da internal juguler venler arâcil yla kraniyum d fl na direne olmas yla sa lan r (Burt 1993). Derin serebral venler beynin santral bölgelerini, yâni bazal ganglionlar, kapsüla interna ve diensefalonu direne ederler. Yüzeysel serebral venler ise korteks, beyinsap ndan ve serebellumdan venöz kan al rlar. Serebral venöz sistem boyunca, hem komflu venler hem de derin ve yüzeysel direnaj sistemleri aras nda yayg n anastomozlar vard r (Burt 1993). Dural venöz sinüsler dura materin oluflturdu u, duran n yo un ba dokusu do as nedeniyle periferik venlerin elastisitesinden yoksun ve valvleri olmayan kanallard r (Burt 1993). Superior sajital sinüs (SSS) falks serebrinin üst kenar boyunca seyreder ve önden arkaya do ru geniflleme gösterir. En genifl bölgesinde konfluens sinuum (torkular Herophili) olarak sonlan r (Burt 1993). nferior sajital sinüs ( SS) ise falks serebrinin alt kenar boyunca uzan r. Falks ve tentoriumun bileflkesinde SS ve büyük serebral ven (Galen veni), sinüs rektusla (SR) birleflir. Posteriorda ise SR, SSS ile birlikte konfluens sinuumda sonlan r. Falks serebellinin serbest kenar nda lokalize küçük bir sinüs olan oksipital sinüs de konflüense aç l r (Burt 1993). Venöz kan SSS ve SR un birleflim noktas ndan laterale ve öne do ru sa ve sol transvers sinüslerle (TS) ak fl gösterir. Oksipital-petrozal bileflkede TS, sigmoid sinüs (SS) hâline gelir ve juguler foramenden geçip kraniyumu internal juguler ven olarak terk eder. Transvers sinüs ve SS bütün hâlinde lateral sinüs olarak da adland r lmaktad r (Burt 1993). Kavenöz sinüsler (KS) temporal kemi in petröz parças ndan süperior orbital fissüre uzanan, genifl düzensiz venöz boflluklard r. Her iki yandaki KS, anterior ve posterior intrakavernöz sinüslerle birbiriyle ba lant l d r. Oftalmik ven ve sfenopariyetal sinüsten gelen kan KS lere girer; süperior ve inferior petrozal sinüslerle KS leri terk New/Yeni Symposium Journal 171

3 Resim 2. Serebral venöz sistemin derin ve anastomotik sistemlerinin lateral projeksiyonda görünümü. 1 superior sajittal sinüs, 2 superior serebral venler, 3 superior anastomotik ven (Trolard veni), 4 Rosenthal in bazal veni, 5 büyük serebral ven (Galen veni), 6 sinüs rektus, 7 transvers sinüs, 8 konfluens sinuum, 9 sigmoid sinüs, 10 internal juguler ven. Resim 3. a) Kontrasts z kraniyal BT de solda daha belirgin olarak, bilateral TS trombozu ile uyumlu kord bulgusu görülüyor. b) Kontrasts z kraniyal BT de SSS oklüzyonuna ba l hiperdens görünüm ve delta bulgusu. eder. Süperior petrozal sinüs TS e, inferior petrozal sinüs juguler vene direne olur (Burt 1993). Serebral venöz yap lar n anatomisi anjiyografik temelde Resim 1a ve 1b de görülmektedir. Serebral venler derin venler, yüzeysel venler ve arka çukur venleri olarak üçe ayr l r (Burt 1993): 1. Derin Serebral Venler: Direne ettikleri alanlara göre adland r lan (talamostriat ven, koroidal ven, septal ven) küçük derin serebral venler interventriküler foramen yak n nda birleflip bir çift internal serebral veni oluflturur. Bunlar pineal bezin lateralinden ve süperiorundan geçerek, posteriorda büyük serebral veni (Galen veni) oluflturmak üzere birleflirler. Galen veni SR la birleflir. Rosenthal in bazal veni temporal lobun anterior ve medial yüzeylerini, insüla ve ventral striatumu direne edip do rudan büyük serebral vene boflal r. Oksipital lobun inferior ve medial parçalar n n venöz drenaj, oksipital ven arac l yla büyük serebral vene tafl n r. Derin serebral venlerin anatomisi anjiyografik olarak Resim 2 de görülmektedir. 2. Yüzeysel Serebral Venler: kadar süperior serebral ven serebral hemisferlerin medial ve lateral yüzeylerini direne edip, MSS ve SS e kar fl r (Resim 2). nferior oksipital ve lateral temporal lobun venöz kan orta serebral venler arac l ile KS e direne olur. S kl kla da genifl bir orta serebral ven bulunur ve bu ven lateral sulkustan geçip sfenopariyetal veya KS lere direnaj gösterir. Süperior anastomotik ven (Trolard veni) SSS le orta serebral venler aras nda (Resim 2), inferior anastomotik ven de (Labbe veni) orta serebral venler ile lateral sinüs aras nda (Resim 1a) anjiyografilerde belirgin olarak izlenebilen anastomotik venöz yap lard r. Çok say daki inferior serebral venler hemisferlerin alt yüzeylerini ve lateral yüzeylerin alt parças n drene edip, KS ve TS lere boflal rlar. 3. Arka çukur venleri anatomik olarak çok de iflkenlik gösterir. Serebellumun venöz kan n direne eden venler New/Yeni Symposium Journal 172

4 Resim 5. Kontrastl kraniyal BT de sol TS te bofl delta bulgusu. Resim 4. Kontrastl kraniyal BT de SSS ün posterior bölümünde bofl delta bulgusu görülüyor. süperior, anterior ve posterior grup olarak üçe ayr labilirler. Süperior grup Galen venine, anterior grup superior petrozal sinüse, posterior grup da SR ve lateral sinüslere direne olur. SEREBRAL VENÖZ TROMBOZDA PATOGENEZ Serebral venöz trombozun semptom ve bulgular, iki farkl mekanizmayla ortaya ç kmaktad r. Bunlardan birincisi serebral venlerin trombozuyla lokal etkilerin oluflmas, ikincisi ise majör sinüslerin trombozu ile intrakraniyal bas nç art fl n n geliflmesidir. Hastalar n ço unlu- unda bu iki mekanizma birlikte görülür (Stam 2005). Serebral venlerin oklüzyonu lokalize beyin ödemine ve venöz enfarkta yol açar. Patolojik olarak venlerde geniflleme ve fliflme, ödem, petefliyal kanamalar gözlenir. Petefliyal kanamalar birleflip hematoma dönüflebilir. skemiye ba l olarak sitotoksik, kan beyin bariyerinin bozulmas na ba l olarak da vazojenik tipte ödem geliflir (Corvol ve ark. 1998, Stam 2005, Yoshikawa ve ark. 2002). Majör venöz sinüslerin oklüzyonu ise venöz bas nçta art fla neden olur ve serebrospinal s v n n absorbsiyonu bozulur. Bunun sonucu da intrakraniyal bas nçta art flt r. Serebrospinal s v n n direnaj, transport yolunun en son noktas nda t kand ndan, subaraknoid aral kla ventriküller aras nda bir bas nç gradyant oluflmaz. Bu sebeple de normâlde sinüs trombozunda hidrosefalus geliflmez. Sinüs trombozu bulunan hastalar n yaklafl k beflte birinde, kortikal venöz tromboz bulgular olmaks z n, yaln zca intrakraniyal hipertansiyon görülür (Ferro ve ark. 2004, Stam 2005). SEREBRAL VENÖZ TROMBOZDA ET YOLOJ Sinüs trombozlu hastalar n yaklafl k %85 inde protrombotik bir risk faktörünü veya do rudan bir sebebi belirlemek muhtemeldir. S kl kla, genetik olarak artm fl bir risk tafl yan bir bireyde, kafa travmas veya do um gibi presipitan bir faktör sinüs trombozuna yol açar (Stam 2005). Gebeli in son trimestrinde ve do um sonras nda sinüs trombozu riski artar (Cantu ve Barinagarrementeria 1993). Peripartum ve postpartum sinüs trombozu riski do- umda 12 olarak hesaplanm flt r (Lanska ve Kryscio 2000). Çal flmalarda, oral kontraseptif kullanan kad nlarda sinüs trombozu riskinin artt gösterilmifltir (de Bruijn ve ark. 1998, Martinelli ve ark. 1998). Oral kontraseptiflerin tromboz riskini art rd na dâir bir di er kan t sinüs trombozundaki cinsiyet oranlar nda zaman içinde de iflim görülmesidir lere dek SVT kad n ve erkeklerde eflit oranda görülürken (Krayenbühl 1966), son y llarda serebral venöz tromboz olgular n n %70-80 ini do urganl k ça ndaki kad nlar oluflturmaktad r (de Veber ve ark. 2001, Ferro ve ark. 2004, Stam 2005). Lomber ponksiyonun da sinüs trombozuna neden olabilece i bildirilmifltir (Wilder-Smith ve ark. 1997). Bunun akla yak n aç klamas, serebrospinal s v bas nc n n New/Yeni Symposium Journal 173

5 Resim 6. Kontrasts z kraniyal BT de sinüs trombozuna ba l hemorajik venöz enfarktlar. Resim 7. Kraniyal MRG incelemesinde T2 ve T1 a rl kl aksiyal kesitlerde s ras yla sa ve sol TS trombozu ile uyumlu olacak flekilde sa ve sol TS ler hiperintens olarak gözlenmektedir. düflmesiyle beynin afla ya do ru yer de ifltimesi, kortikal ven ve sinüslerde traksiyon geliflmesidir (Stam 2005). Sinüs trombozuna ba l yak nmalar s kl kla ponksiyona ba lanabilmektedir. Lomber ponksiyon bafl a r s n n yat nca hafifledi i ve birkaç gün içinde ortadan kalkt, sinüs trombozuna ba l bafl a r s n n ise postürle de iflmedi i, hâttâ olay n bafllang c nda yatmayla daha da artt bildirilmektedir (Aidi ve ark. 1999). New/Yeni Symposium Journal 174

6 Enfeksiyöz/enfestiyöz hastal klar: Bakteriyel (septisemi, endokardit, tifo, tüberküloz), viral (k zam k, hepatit, ensefalit, herpes, HIV, sitomegalovirüs), parazitik (malarya, triflinozis), fungal (aspergillozis), Hematolojik hastal klar: Polisitemi, paroksismal noktürnal hemoglobinüri, orak hücreli anemi, hemolitik anemi, Evans sendromu, posthemorajik anemi, trombositemi, Herhangi bir nedene ba l a r dehidratasyon, Cerrahi giriflim, Koagülasyon bozukluklar : Antitrombin III eksikli i, protein C ve S eksiklikleri, faktör V Leiden mutasyonu, protrombin gen mutasyonu, antifosfolipid antikor sendromu, lupus antikoagülan, dissemine intravasküler koagülasyon, plazminojen eksikli i, kriyofibrinojenemi, hiperhomosistinemi, MTHFR gen mutasyonu, Faktör VIII fazlal, Ba rsak hastal klar : Ülseratif kolit, Crohn hastal, siroz, Kardiyak hastal klar: Konjenital kalp hastal klar, kardiyak yetmezlik, pacemaker, Di erleri: Nefrotik sendrom, fliddetli eksfoliatif dermatit, homosistinüri Resim 8. Multipl serebral venöz sinüs trombozuna ba l olarak geliflmifl ve kitle etkisi oluflturan talamik ve hemisferik venöz enfarktlar. Otit ve mastoidit de komflu SS ve TS lerin trombozu ile komplike olabilir. Enfeksiyöz sinüs trombozunun s kl y llar içinde düflme göstermifltir ve sinüs trombozu bulunan eriflkinlere âit genifl serilerde %6 12 olarak bildirilmifltir (Biousse ve ark. 1999, Ferro ve ark. 2004, Stam 2005). Hem sistemik hem de lokal enfeksiyonlar, çocuklarda daha da yüksek oranlardad r (de Veber ve ark. 2001). Kavernöz sinüslerin trombozu, neredeyse dâima paranazal sinüslerin, orbita veya yüzün enfeksiyonu ile ortaya ç kmas bak m ndan özel bir durumu oluflturmaktad r (Stam 2005). Serebral venöz tromboza efllik eden risk faktörleri ve tromboz nedenleri afla daki biçimde s ralanabilir (Ehtisham ve Stern 2006, Stam 2005): Sistemik Hastal klar Gebelik ve puerperium, lâçlar: Oral kontraseptifler, hormon replasman tedavisi, L-asparaginaz tedavisi, tamoksifen tedavisi, Malignite: Visseral karsinomlar, lenfoma, lösemi, miyeloproliferatif hastal klar, Sistemik enflamatuar hastal klar: Behçet hastal, sistemik lupus eritematozus, Wegener granülomatozu, sarkoidoz, temporal arterit, Lokal Hastal klar Enfeksiyon: Ekstradural (otit, mastoidit, sinüzit, fasiyal selülit, osteomiyelit, tonsillit), intradural/parankimal (abse, ampiyem, meninjit), sistemik enfeksiyöz hastal klar, Tümörler: Meninjiom, metastazlar, karsinomatöz enfiltrasyon, Kafa travmas, sinüslere veya juguler venlere travma, jugüler kateterizasyon, nöroflirürjik giriflimler, lomber ponksiyon, Di erleri: Serebral enfarkt ve hemoraji, arteriyovenöz malformasyon, dural AVM, araknoid kist, vena jugülaris interna kompresyonu, diyopatik SEREBRAL VENÖZ TROMBOZDA KL N K TABLO Serebral venöz tromboz çok say da baflka bozukluklar taklit eder biçimde, oldukça genifl spektrumlu bulgulara ve baflang ç flekillerine sâhiptir. En s k karfl lafl lan semptom ve bulgular izole olarak veya di er semptomlarla birlikte ortaya ç kan bafl a r s, nöbetler, fokal nörolojik defisitler, bilinç bozuklu u ve papillödemdir. Semptomlar n ve bulgular n gruplanmas na göre bafll ca dört ana örüntü ayr lm flt r: 1) zole intrakraniyal hipertansiyon, 2) fokal sendrom (defisit ve/veya nöbet), 3) kavernöz sinüs sendromu ve 4) subakut diffüz ensefalopati (Bousser ve Ferro 2007). Bununla birlikte nâdiren suba- New/Yeni Symposium Journal 175

7 Resim 9. Sol TS trombozu bulunan bir olgunun kraniyal BT sinde sol temporoksipital hemorajik lezyon (A), MRV de sol TS te ak m kayb (B), izlem MRV görüntülemesinde rezidüel bir stenozla birlikte sol TS te rekanalizasyon (C) görülüyor. Resim 10. Kraniyal BT sinde sol frontal hemoraji saptanan bir olgunun MRV sinde sol lateral sinüs ve SSS te dolma defektleri görülüyor. raknoid hemoraji, flimflekvâri bafl a r s, aural migren ataklar, izole bafl a r s, geçici iskemik ataklar, tinnitus, izole psikiyatrik semptomlar ve izole veya multipl kraniyal sinir paralizileri ile de SVT klinik verebilir (Ameri ve Bousser 1992, Bousser 2000, Bousser ve Ferro 2007, Masuhr ve ark. 2004, Stam 2005). Klinik tablo hastan n yafl, bafllang ç ile hastâneye baflvuru aras nda geçen süre, SVT un lokalizasyonu ve parankimal lezyonlar n mevcudiyeti ile etkilenir. Kronik gidiflli veya gecikmifl klinik tabloya sâhip hastalarda fundoskopide papillödem görülebilir. Ancak akut olgularda papillödem daha seyrek bir bulgudur (Bousser ve Ferro 2007, Ferro ve ark. 2005). Farkl sinüslerin ve venlerin izole trombozlar, ayr klinik tablolara yol açar. Kavernöz sinüs trombozunda tabloya orbital a r, kemosis, proptosis ve okülomotor paraliziler gibi oküler bulgular egemendir. zole kortikal ven oklüzyonu motor veya duyusal defisitlere ve nöbetlere neden olur. Sajital sinüs oklüzyonunda motor defisitler, bilateral defisitler ve nöbetler tipiktir; buna karfl l k izole intrakraniyal hipertansiyon ile ortaya ç k fl seyrektir. zole lateral sinüs trombozu bulunan hastalar ço unlukla izole intrakraniyal hipertansiyonla bulgu verirler. Bununla birlikte, sol TS oklüde oldu unda genellikle afazi geliflir. Derin serebral venöz sistem oklüde oldu unda, klinik tablo koma, mental bozukluklar ve genellikle bilateral motor defisitlerle daha a r özellikler gösterir. Derin venöz sistemin daha s n rl trombozu rölatif olarak l ml semptomlara yol açabilir (Bousser ve Ferro 2007, van den Bergh ve ark. 2005). Parenkimal lezyonlu hastalarda klinik tablo daha a rd r. Hastalar daha yüksek ihtimâlle komatözdürler veya motor defisit, afazi ve nöbet geliflme ihtimâli daha fazlad r. zole bafl a r s seyrek rastlanan bir tablodur. Fokal veya jeneralize nöbetler ve status epileptikus di er inme tiplerinden daha s kt r. Parankimal lezyonlu, sajital New/Yeni Symposium Journal 176

8 Resim 11. Superior sajital sinüste oklüzyonu gösteren anjiyografi örnekleri. sinüs ve kortikal ven trombozu bulunan, motor yâhut duyusal defektlere sâhip hastalarda nöbetler daha tipik bir özelliktir (Bousser ve Ferro 2007, Ferro ve ark. 2003). Serebral venöz trombozun tek semptomu olarak izole bafl a r s ihtimâli, son zamanlarda vurgulanan bir di er özelliktir. Özellikle BT ve BOS sonuçlar normâl bulunan olgularda SVT tan s koymak oldukça güçtür. nme üniti ve âcil bafl a r s merkezlerinden derlenen 123 ard fl k hastan n 17 sinde SVT nun izole semptomu olarak bafl a r s görülmüfltür (Cumurciuc ve ark. 2005). Bafl a r s intrakraniyal hipertansiyon, subaraknoid kanama veya meninjit bulgular olmaks z n ortaya ç km flt r. Bu olgularda esas olarak lateral sinüs trombozu söz konusudur. Bafl a r s n n gerçek mekanizmas bilinmemektedir. Oklüde sinüsün duvarlar ndaki sinir liflerinin gerilmesi yâhut lokal bir enflamatuar reaksiyon ileri sürülen ihtimâllerdir (Bousser ve Ferro 2007, Cumurciuc ve ark. 2005). GÖRÜNTÜLEME ARAfiTIRMALARI Serebral venöz trombozdan kuflkulan ld nda âcil koflullarda genellikle ilk gerçeklefltirilen araflt rma yöntemi kraniyal BT dir. Bilgisayarl tomografi olgular n yaklafl k üçte birinde SVT un direkt bulgular n gösterir. Direkt bulgular aras nda spontan olarak kortikal venlerin ve sinüslerin hiperdens görünümünü ifâde eden kord bulgusu ile özellikle MSS trombozunda spontan olarak karfl lafl lan delta bulgusu yer al r (Resim 3a ve 3b). Di er bir direkt bulgu MSS trombozunda ilk ay boyunca kontrast enjeksiyonu ile görünür hâle gelen bofl delta bulgusu dur (Resim 4) (Bousser 2000). Bofl delta bulgusundan klâsik olarak MSS trombozu için söz edilirken, TS trombozunda da rastlanabildi i bildirilmifltir (Resim 5) (Teasdale 2000). Endirekt ve nonspesifik BT bulgular yla daha s kl kla karfl lafl l r ve bunlar 3 tipe ayr l r. Ödem veya enfakta iflaret eden hipodansiteler, hemorajik enfarkta âit hiperdansiteler (Resim 6) ve giral boyanma alanlar gibi parankimal anormâllikler olgular n %60 ilâ %80 inde görülür. %20 50 olguda küçük ventriküllerle karfl lafl l r. %20 oran nda ise falks ve tentoriumda kontrast tutulmas na rastlan r. %30 a dek bir oranda BT normâldir (Bousser 2000). Serebral venöz tromboz tan s için iyi bir yöntem olarak spiral BT venografi de gelifltirilmifltir. Rutinde s k kullan lmasa da dolma defektleri, sinüs duvar boyanmas ve kollateral venöz direnajda art fl gibi anormâllikleri göstererek tan da yard mc d r (Bousser 2000, Casey ve ark. 1996). Günümüzde SVT un tan s ve izlemi için en iyi yöntem manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ve buna efllik eden manyetik rezonans venografidir (MRV) (Bousser 2000, Bousser ve Ferro 2007). Trombozun direkt görüntüsü zaman içinde de ifliklik gösterir. Tromboze sinüsün T1 a rl kl imajlarda izointens, T2 a rl kl imajlarda hipointens sinyal görünümü nedeniyle, ilk birkaç gün içinde tan güçtür. Birkaç gün sonra, hem T1 hem de T2 a rl kl imajlarda trombüse âit hiperintens görünüm ile tan aç k hâle gelir (Resim 7). Tan konmas ndan bir ay sonra, sinyal örüntüsü de iflkenlik gösterdi inden tan da yine güçlükler olabilir. Bu MRG de ifliklikleri en iyi SSS, lateral sinüs ve SR trombozunda görülür. Kortikal venöz trombozda de ifliklikler daha az göze çarp c d r ve tan koymak güçtür. Manyetik rezonans görüntüleme ayn zamanda venöz oklüzyona sekonder parankimal lezyonlar göstermede de yararl d r. Basit beyin fliflmesi MRG de normâl sinyale sâhipken, ödem veya enfarktlar T1 a rl kl imajlarda hipo- yâhut izointens, T2 a rl kl imajlarda hiperintens olarak görünürler (Resim 8). Hemorajik enfarktlar hem T1 hem de T2 imajlarda hiperintens görünüm verirler. Bu lezyonlar n flekli, büyüklü ü ve yerleflimi oklüzyonun bölgesine ba l d r (Bousser 2000). Manyetik rezonans venografi günümüzde intraarteriyel anjiyografinin yerini alma e ilimindedir. ki boyutlu veya üç boyutlu time-of-flight (TOF) ve faz kontrast teknikleri uygulanmaktad r. Bu tekniklerle yap lan incelemelerde esas olarak tromboze sinüs veya damarda ak m yoklu una ba l olarak sinyal kayb görülür (Resim 9 ve 10). Oklüzyon tam oldu unda tan koymak kolayd r; buna karfl l k ak m n hâlen sürdü ü, ancak düzensiz oldu u parsiyel oklüzyonlarda güç olabilir (Bousser 2000). Serebral venöz tromboz tan s nda önceleri alt n standart olarak kabûl edilen intraarteriyel anjiyografi, günümüzde yaln zca MRG ve MRV ile tan s kesinleflmeyen olgularda uygulanmaktad r. Tipik bulgular bir sinüsün tümünde veya bir parças nda görüntülenememesi (Resim 11) ve dilate kollateral tirbüflon görünümlü damarlar ile çevrili kortikal venlerin aniden kesintiye u ramas d r. Oklüzyonun MSS nin anterior parças na s n rl veya sol TS ün hipoplazik oldu u durumlarda anjiyografinin yorumlanmas güç olabilir. Kortikal ven trombozu tan s, tromboz birden çok veni ve komflu sinüsü etkiledi inde kolayd r. Ancak izole kortikal ven trombozunu tan mak güçtür (Bousser 2000). New/Yeni Symposium Journal 177

9 Resim 12. Olgunun kraniyal BT ve T1 a rl kl MRG incelemelerinde sa frontal bölgede hemorajik enfakt görünümü. Resim 13. Sa eksternal karotis arterden beslenip, oksipital arter arac l yla sa SS e drene olan dural AVM nin DSA görünümü. SEREBRAL VENÖZ S NÜS TROMBOZUNDA TEDAV Serebral venöz sinüs trombozunda akut tedavi yaklafl mlar semptomatik tedaviler, antikoagülasyon ve trombolitik tedavi olarak s ralanabilir. Bunlar yan nda enfeksiyonlar gibi sinüs trombozunun muhtemel nedenleri araflt r l p, de iflik sebepler spesifik olarak tedavi edilmelidir (Bousser ve Ferro 2007, Einhaupl ve ark 2006, Stam 2005). 1) Semptomatik Tedaviler: Akut olarak kafa içi bas nc n n art fl ve genifl venöz enfarktlar n kombinasyonu oldukça tehlikeli bir durum oluflturup hastan n saatler içinde herniasyon nedeniyle ölümüne yol açabilir. Bilinç bozuklu u ve serebral hemorajinin mevcudiyeti kötü prognozun belirleyicileri olarak bildirilmektedir (de Bruijn ve ark. 2001, Ferro ve ark. 2004, Stam 2005). Akut fazda tedavi önceli i hastan n durumunun stabilize edilmesi ve serebral herniasyonun önlenmesi veya geriye çevrilmesidir. Bu amaçla intrakraniyal bas nç monitörizasyonu eflli inde bafl n yükseltilmesi, sedasyon sa lanmas, intravenöz gliserol yâhut mannitol uygulanmas ve hiperventilasyon uygulamas âcil yaklafl mlard r (Bousser ve Ferro 2007, Einhaupl ve ark 2006, Stam 2005). Bunlara karfl n herniasyona engel olunam yorsa, unilateral hemisferik lezyonlu hastalarda yaflam kurtarmak, hâttâ daha iyi bir ifllevsel düzelme beklentisiyle hemorajik enfarkt n cerrahî olarak uzaklaflt r lmas veya dekompressif hemikraniyektomi düflünülebilir (Bousser ve Ferro 2007, Petzold ve Smith 2006, Stefini ve ark. 1999, Stam 2005). Kortikosteroidlerin akut fazda, parenkimal lezyonlu hastalarda bile endikasyonu yoktur (Bousser ve Ferro 2007, Canhao ve ark. 2004, Stam 2005). zole intrakraniyal hipertansiyonlu hastalarda papillödem vizyonu tehdit eder durumdaysa, heparin tedavisine bafllamadan önce BOS boflalt c lomber ponksiyon yapmak gereklidir. Bu yaklafl mla genellikle bafl a r s ve vizüel fonksiyonda h zl bir düzelme olur (Bousser ve Ferro 2007). New/Yeni Symposium Journal 178

10 Resim 14. Sa frontal hemorajik enfarkt bölgesine uyan alandaki venöz trombozun DSA görünümü. Resim 16. Superior sajital sinüs ve sa TS oklüzyonu, sol TS te dolufl azl. Resim 15. Dijital substraksiyon anjiyografide eksternal karotid arter ile sa SS sinüs aras ndaki dural AVM nin spontan tromboze olmufl görünümü. Resim 17. Superior sagittal sinüs trombozunun DSA deki görünümü. Nöbetlerle baflvuran hastalar nöbet rekürrensi riski alt nda olduklar ndan, antiepileptik ilâçlarla tedavi edilmelidir. Buna karfl l k, parankimal lezyonu bulunan hastalar d fl nda, baflvuru s ras nda nöbeti olmayan hastalarda nöbetin ortaya ç kma riski oldukça düflüktür (Bousser ve Ferro 2007, Ferro ve ark. 2003). 2) Antikoagülasyon: En kesinlik kazanm fl tedavi seçene idir. Beyindeki venöz trombotik süreci durdurmak, oklüde sinüs veya venin rekanalize olmas n sa lamak, altta yatan protrombotik süreci tedavi ederek pulmoner embolizm gibi vücudun di er parçalar n n venöz trombozunu önlemek ve SVT un rekürrensine New/Yeni Symposium Journal 179

11 Resim 18. Multipl venöz tromboza ba l, derin serebral venöz yap larda oluflmufl angorjman görünümü. engel olmak için heparin le antikoagülasyon uygulan r (Ameri ve Bousser 1992, Bousser 2000, Bousser ve Ferro 2007, Diaz ve ark. 1992, Einhaupl ve ark. 2006, Stam 2005). Bununla birlikte, venöz enfarktlar n hemorajik dönüflüm e ilimi nedeniyle antikoagülan tedavi oldukça tart flmaya yol açm flt r. Sinüs trombozlu tüm hastalar n yaklafl k %40 nda antikoagülan tedavi bafllanmadan önce bile hemorajik enfarkt bulunmaktad r (Ferro ve ark. 2004, Stam 2005). Antikoagülan tedavinin etkisi küçük randomize klinik denemelerle araflt r lm flt r (de Bruijn ve Stam 1999, Einhaupl ve ark. 1991, Nagaraja ve ark. 1995). Bu çal flmalar kullan lan heparin türü ve kullan m yollar ile olgu derleme kriterleri, radyolojik incelemeler ve tedaviye bafllama zamanlar yönünden farkl l klar göstermektedirler. Tümünde, plaseboyla karfl laflt r ld nda antikoagülan tedavinin istatistik anlam göstermeyen bir yarar oldu u gözlenmifltir. Yeterli görüntüleme incelemeleri bulunan tedavi denemelerinde plasebo verilen olgular n %23 ünde, antikoagülan tedavi alanlar n %10 unda ölüm veya ifllevsel ba ml l k vard r. Bu çal flmalara âit meta-analizlerde ölüm yâhut ba ml l ktaki rölatif risk azalmas istatistik yönden anlaml bulunmam flt r (Bousser 1999, Stam ve ark. 2002, Stam 2005). Güçlü kan tlar sa layan tedavi denemeleri olmad kça, tedavi seçimi endirekt kan tlara dayal olacakt r ve sinüs trombozunda heparin kullan m ndan kaç nman n bafll ca nedeni güvenilirlik konusundaki endifledir. Tedavi denemelerinde heparin tedavisine bafllanmadan önce hemorajik enfarkt bulunan hastalar da yer almaktad r ve tedavi sonras nda hemorajide art fl veya yeni hemoraji geliflme oran anlaml olarak yüksek bulunmam flt r. Bundan baflka plasebo grubunda pulmoner embolizm olgular da gözlenmifltir. Günümüzde ço u nörolog hemorajik enfarktlar bulunsa bile, tan konur konmaz, subkutan düflük moleküler a rl kl heparinle yâhut intravenöz heparin le tedaviye bafllamaktad rlar (Bousser ve Ferro 2007, Stam 2005). Ferro ve arkadafllar n n 624 olguluk çal flmas nda (2004) %80 in üzerinde hasta heparin alm flt r ve %79 hasta düzelme göstermifltir; %8 olguda minör problemler vard r. %5 olguda a r problemler ve %8 olguda ölümle karfl lafl lm flt r. Sinüs trombozu tedavisinde fraksiyone heparin le nonfraksiyone heparin in etkisini karfl laflt ran çal flmalar yoktur. Bacak venlerinin trombozunda sâbit, yüksek dozda subkutan düflük molekül a rl kl heparin kullan m - n n, intravenöz heparinden daha az majör kanamalara yol açt ve benzer antitrombotik etkilili e sâhip oldu- u bildirilmektedir (van Den Belt ve ark. 2000). Akut fazdan sonra oral antikoagülan tedavinin optimal süresi bilinmemektedir. Hastalar n %2 sinde rekürren sinüs trombozu görülür ve yaklafl k %4 olguda bir y l içinde ekstrakraniyal trombotik olaylar söz konusudur (Ferro ve ark. 2004). Genellikle, ilk sinüs trombozu epizodundan sonra K vitamini antagonistleri 6 ay süreyle verilmektedir. Predispozan faktörler varsa süre daha uzun olabilir ve INR nun 2.5 civar nda tutulmas hedeflenmelidir (Stam 2005). 3) Trombolitik Tedavi: Endovasküler tromboliz sinüs içine, bâzen mekanik tromboaspirasyon ile kombine olarak, trombolitik bir enzim uygulanmas yla gerçeklefltirilir. Çok say da olgu bildirisine ve küçük serilere karfl n, SVT nda tromboliz uygulamas na âit sistematik gözden geçirmelerde, sistemik veya lokal tromboliz uygulamas n destekleyici yeterli kan tlar yoktur (Bousser ve Ferro 2007, Canhao ve ark. 2003, Ciccone ve ark. 2004). Yay nlanm fl çal flmalar, kötü gidiflli ve komplikasyonlara sâhip olgular n yeterince bildirilmeme ve dolay s yla da e ilimli sonuçlara sâhip olma ihtimâlini tafl maktad r. Tedavi ve de erlendirmeler kör de ildir. Ferro ve arkadafllar n n çal flmas nda (2004) lokal trombolizle tedavi edilen 13 hastada ölüm veya 6 ay sonraki ba ml l k oran %38.5 tir ve bu oran oldukça yüksektir. Daha iyi kan tlar elde edilinceye dek, endovasküler tromboliz veya trombektomi giriflimsel radyoloji konusunda deneyimli merkezlerde uygulanabilir ve bu tedavi yöntemi yeterli antikoagülasyon uygulamas na karfl n tablosu a rlaflan, di er kötüleflme nedenleri d fllanm fl kötü prognozlu hastalara s n rland - r lmal d r (Bousser ve Ferro 2007, Stam 2005). New/Yeni Symposium Journal 180

12 OLGU SUNUMU 46 yafl nda bir erkek hasta sa servikal ve oksipital bölgede âni olarak bafllayan bafl a r s, bulant ve kusma yak nmalar yla klini imize baflvurdu. Özgeçmiflinde hipertansiyon vard. Olgu iki y l kadar önce sa frontal bölgede hemorajik enfarkt nedeniyle yine klini- imizde izlenmiflti (Resim 12). O dönemde yap lan dijital substraksiyon anjiyografide (DSA) sa eksternal karotis arterden beslenen ve oksipital arter arac l yla sa SS e drene olan dural AVM tesbit edildi i (Resim 13) ve sa frontal bölgede derin venöz yap larda tromboz görüldü ü (Resim 14) ö renildi. Olgunun nörolojik muayenesinde bilateral papillödemi ve gözlerde abdüksiyon k s tl l d fl nda patolojik bulgu yoktu. Serebral MRG de sa frontal sekel gliotik de ifliklik, MSS ve sa TS oklüzyonu yan nda sol TS hipoplazisi tesbit edildi. Bunun üzerine gerçeklefltirilen DSA de daha önce tesbit edilen dural AVM nin spontan tromboze oldu u (Resim 15), MSS ve sa TS te oklüzyon bulundu u, sol TS nin dolmad görüldü (Resim 16, 17, 18). Hastan n tedavisi heparin enfüzyonu sonras nda oral varfarin ve K BAS için asetazolamid kullan m biçiminde düzenlendi. Klinik izlemde hastada solda daha belirgin olmak üzere bilateral papillödeminde ve VI. kraniyal sinir parezisinde art fl oldu. Görme keskinli i sa da tam, solda 0.7 olarak belirlendi. Görme alan nda solda daha belirgin olmak üzere bilateral ileri derecede konsantrik daralma ve solda afferent pupil defekti gözlendi. K BAS bulgular n azaltmak için 4 gr/gün asetazolamid e ek olarak mannitol, kortikosteroid ve diüretik tedavileri uygulanmas na karfl n yan t al namad. Lomber ponksiyonda BOS aç l fl bas nc n n 450 mm H2O olarak tesbit edilmesi üzerine olguya âcil olarak lumboperitoneal flant uyguland. Olgunun etiyolojik araflt rma yönünden yap lan hemogram, kan biyokimyas, periferik yayma, protein elektroforezi, tiroid ifllev testleri, lokal ve sistemik enfeksiyon araflt rmalar, lokal ve sistemik malignite taramalar, protein C ve S düzeyleri, antitrombin III düzeyi, faktör V Leiden mutasyonu araflt rmas ve otoimmün vaskülit markerlar çal flmalar nda patoloji tesbit edilmedi. Di er tüm etiyolojik nedenler d fllanarak, SVT un nedeninin dural AVM oldu u gösterildi. Dural AVM ler ço unlukla eksternal karotis arterin orta meningeal ve oksipital dallar ndan beslenen ve dural sinüslere, özellikle transvers veya kavernöz sinüse yak n direnaja sâhip yap lard r (Ropper ve Brown 2005). Çok nâdir olarak SVT etkenidirler (Enevoldson ve Ross Russell 1990, Kutluk ve ark. 1991, Lasjaunias ve ark. 1986, Seeger ve ark. 1980, Wang ve ark. 1992, Yousry ve ark. 1997). Serebral venlerin anevrizmal ve variköz malformasyonlar n n (Carpenter ve ark. 2004, Nikas ve ark. 1999), ayr ca dural arteriyovenöz malformasyonlar n (Kutluk ve ark. 1991, Luciani ve ark. 2001, Moriya ve ark. 2007, Reider-Grosswasser ve ark. 1993, Reul ve ark. 1993) spontan olarak tromboze olduklar bildirilmifltir. Bununla birlikte, dural AVM lerin spontan trombozu oldukça nâdir bir durumdur. Vasküler spazm ve damar duvarlar ndaki regressif de ifliklikler tromboz sürecini bafllatabilir (Nikas ve ark. 1999). Serebral venöz trombozun yay l c davran fl na âit gözlemler (Lacour ve ark. 2003) göz önüne al nd nda, dural AVM de bafllayan bir trombozun yay larak sinüs trombozuna yol açmas ak lc bir aç klamad r. Tromboz muhtemelen malformasyonun küçük direne edici venlerinin içinde bafllamaktad r. P ht n n do rudan veya embolizasyonla yay l m yla daha büyük venöz yap lar ve dural sinüsler oklüzyona u ramaktad r. Olgumuzun özelli i SVT un dural bir AVM gibi oldukça ender bir nedene ba l olmas d r. Bunun yan nda, dural AVM lerin oldukça nâdir olarak spontan tromboz göstermesi ve olgumuzdaki AVM nin al fl lm fl direnaj paterninden farkl olarak SS e direne olmas, di- er az rastlanan özellikleri oluflturmaktad r. KAYNAKLAR Aidi S, Chaunu MP, Biousse V, Bousser MG (1999) Changing pattern of headache pointing to cerebral venous thrombosis after lumbar puncture and intravenous high-dose corticosteroids. Headache; 39: Ameri A, Bousser MG (1992) Cerebral venous thrombosis. Neurol Clin; 10: Biousse V, Ameri A, Bousser MG (1999) Isolated intracranial hypertension as the only sign of cerebral venous thrombosis. Neurology; 53: Bousser MG (1999) Cerebral venous thrombosis: nothing, heparin, or local thrombolysis? Stroke; 30: Bousser MG (2000) Cerebral venous thrombosis: diagnosis and management. J Neurol; 247: Bousser MG, Ferro JM (2007) Cerebral venous thrombosis: an update. Lancet Neurol; 6: Burt AM (1993) Textbook of Neuroanatomy. 1. Edition, Philadelphia: WB Saunders Company, Canhao P, Falcao F, Ferro JM (2003) Thrombolytics for cerebral sinus thrombosis: a systematic review. Cerebrovasc Dis; 15: Canhao P, Cortesao A, Cabral M, Ferro JM, Stam J, Bousser MG, Barinagarrementeria F (2004) Are steroids useful for the treatment of cerebral venous thrombosis? Cerebrovasc Dis; 17(Suppl 5): 16. Cantu C, Barinagarrementeria F (1993) Cerebral venous thrombosis associated with pregnancy and puerperium. Review of 67 cases. Stroke; 24: Carpenter JS, Rosen CL, Bailes JE, Gailloud P (2004) Sinus pericranii: clinical and imaging findings in two cases of spontaneous New/Yeni Symposium Journal 181

13 partial thrombosis. Am J Neuroradiol; 25: Casey SO, Alberico RA, Patel M, Jimenez JM, Ozsvath RR, Maguire WM, Taylor ML (1996) Cerebral CT venography. Radiology; 198: Ciccone A, Canhao P, Falcao F, Ferro JM, Sterzi R (2004) Thrombolysis for cerebral vein and dural sinus thrombosis. Cochrane Database Syst Rev; 1: CD Corvol JC, Oppenheim C, Manai R, Logak M, Dormont D, Samson Y, et al (1998) Diffusion-weighted magnetic resonance imaging in a case of cerebral venous thrombosis. Stroke; 29: Cumurciuc R, Crassard I, Sarov M, Valade D, Bousser MG (2005) Headache as the only neurological sign of cerebral venous thrombosis: a series of 17 cases. J Neurol Neurosurg Psychiatry; 76: de Bruijn SF, Stam J, Koopman MM, Vandenbroucke JP (1998) Casecontrol study of risk of cerebral sinus thrombosis in oral contraceptive users and in [correction of who are] carriers of hereditary prothrombotic conditions. The Cerebral Venous Sinus Thrombosis Study Group. Brit Med J; 316: de Bruijn SF, Stam J (1999) Randomized, placebo-controlled trial of anticoagulant treatment with low-molecular-weight heparin for cerebral sinus thrombosis. Stroke; 30: de Bruijn SF, de Haan RJ, Stam J (2001) Clinical features and prognostic factors of cerebral venous sinus thrombosis in a prospective series of 59 patients. For The Cerebral Venous Sinus Thrombosis Study Group. J Neurol Neurosurg Psychiatry; 70: de Veber G, Andrew M, Adams C, Bjornson B, Booth F, Buckley DJ, et al (2001) Cerebral sinovenous thrombosis in children. N Engl J Med; 345: Diaz JM, Schiffman JS, Urban ES, Maccario M (1992) Superior sagittal sinus thrombosis and pulmonary embolism: a syndrome rediscovered. Acta Neurol Scand; 86: Ehtisham A, Stern B (2006) Cerebral venous thrombosis: a review. The Neurologist; 12: Einhaupl KM, Villringer A, Meister W, Mehraein S, Garner C, Pellkofer M, et al (1991) Heparin treatment in sinus venous thrombosis. Lancet; 338: Einhaupl K, Bousser MG, de Bruijn SF, Ferro JM, Martinelli I, Masuhr F, Stam J (2006) EFNS guideline on the treatment of cerebral venous and sinus thrombosis. Eur J Neurol; 13: Enevoldson TP, Ross Russell RW (1990) Cerebral venous thrombosis: new causes for an old syndrome. Q J Med; 77: Ferro JM, Correia M, Rosas MJ, Pinto AN, Neves G (2003) Seizures in cerebral vein and dural sinus thrombosis. Cerebrovasc Dis; 15: Ferro JM, Canhao P, Stam J, Bousser MG, Barinagarrementeria F (2004) Prognosis of cerebral vein and dural sinus thrombosis: results of the International Study on Cerebral Vein and Dural Sinus Thrombosis (ISCVT). Stroke; 35: Ferro JM, Lopes MG, Rosas MJ, Fontes J (2005) Delay in hospital admission of patients with cerebral vein and dural sinus thrombosis. Cerebrovasc Dis; 19: Krayenbühl HA (1966) Cerebral venous and sinus thrombosis. Clin Neurosurg; 14: Kutluk K, Schumacher M, Mironov A (1991) The role of sinus thrombosis in occipital dural arteriovenous malformations--development and spontaneous closure. Neurochirurgia; 34: Lacour JC, Ducrocq X, Moret C, Anxionnat R, Richard S, Bracard S, Barroche G (2003) Thrombus of the left lateral sinus spreading to the internal jugular vein. Rev Neurol; 159: Lanska DJ, Kryscio RJ (2000) Risk factors for peripartum and postpartum stroke and intracranial venous thrombosis. Stroke; 31: Lasjaunias P, Chiu M, ter Brugge K, Tolia A, Hurth M, Bernstein M (1986) Neurological manifestations of intracranial dural arteriovenous malformations. J Neurosurg; 64: Luciani A, Houdart E, Mounayer C, Saint Maurice JP, Merland JJ (2001) Spontaneous closure of dural arteriovenous fistulas: report of three cases and review of the literature. Am J Neuroradiol; 22: Martinelli I, Sacchi E, Landi G, Taioli E, Duca F, Mannucci PM (1998) High risk of cerebral-vein thrombosis in carriers of a prothrombin-gene mutation and in users of oral contraceptives. N Engl J Med; 338: Masuhr F, Mehraein S, Einhaupl K (2004) Cerebral venous and sinus thrombosis. J Neurol; 251: Moriya M, Itokawa H, Fujimoto M, Noda M, Nagashima G, Asai J, et al (2007) Spontaneous closure of dural arteriovenous fistula after performing diagnostic angiography. No Shinkei Geka; 35: Nagaraja D, Rao BSS, Taly AB, Subhash MN (1995) Randomized controlled trial of heparin in puerperal cerebral venous/sinus thrombosis. NIMHANS Journal; 13: Nikas DC, Proctor MR, Scott RM (1999) Spontaneous thrombosis of vein of Galen aneurysmal malformation. Pediatr Neurosurg; 31: Petzold A, Smith M (2006) High intracranial pressure, brain herniation and death in cerebral venous thrombosis. Stroke; 37: Reider-Grosswasser I, Loewenstein A, Gaton DD, Lazar M (1993) Spontaneous thrombosis of a traumatic cavernous sinus fistula. Brain Inj; 7: Reul J, Thron A, Laborde G, Bruckmann H (1993) Dural arteriovenous malformations at the base of the anterior cranial fossa: report of nine cases. Neuroradiology; 35: Ropper AH, Brown RH (2005) Adam s and Victor s Principles of Neurology. 8. Edition, New York: McGraw-Hill, Seeger JF, Gabrielsen TO, Giannotta SL, Lotz PR (1980) Carotid-cavernous sinus fistulas and venous thrombosis. Am J Neuroradiol; 1: Stam J, de Bruijn SF, de Veber G (2002) Anticoagulation for cerebral sinus thrombosis. Cochrane Database Syst Rev; 4: CD Stam J (2005) Current concepts: Thrombosis of the cerebral veins and sinuses. N Engl J Med; 352: Stefini R, Latronico N, Cornali C, Rasulo F, Bollati A (1999) Emergent decompressive craniectomy in patients with fixed dilated pupils due to cerebral venous and dural sinus thrombosis: report of three cases. Neurosurgery; 45: Teasdale E (2000) Cerebral venous thrombosis: making the most of imaging. J R Soc Med; 93: van Den Belt AG, Prins MH, Lensing AW, Castro AA, Clark OA, Atallah AN, Burihan E (2000) Fixed dose subcutaneous low molecular weight heparins versus adjusted dose unfractionated New/Yeni Symposium Journal 182

14 heparin for venous thromboembolism. Cochrane Database Syst Rev; 2: CD van den Bergh WM, van der Schaaf I, van Gijn J (2005) The spectrum of presentations of venous infarction caused by deep cerebral vein thrombosis. Neurology; 65: Wang PY, Liu LH, Shen WC (1992) Dural arteriovenous malformation of the transverse sinus with sinus occlusion: report of a case. J Formos Med Assoc; 91: Wilder-Smith E, Kothbauer-Margreiter I, Lammle B, Sturzenegger M, Ozdoba C, Hauser SP (1997) Dural puncture and activated protein C resistance: risk factors for cerebral venous sinus thrombosis. J Neurol Neurosurg Psychiatry; 63: Yoshikawa T, Abe O, Tsuchiya K, Okubo T, Tobe K, Masumoto T, et al (2002) Diffusion-weighted magnetic resonance imaging of dural sinus thrombosis. Neuroradiology; 44: Yousry TA, Kühne I, Straube A, Brückmann H (1997) An unusual combination of carotid artery-cavernous sinus fistula and sinus thrombosis. Successful therapy with anticoagulation. Nervenarzt; 68: New/Yeni Symposium Journal 183

HEMORAJİK İNME. Yrd. Doç. Dr. Aysel MİLANLIOĞLU Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji ABD

HEMORAJİK İNME. Yrd. Doç. Dr. Aysel MİLANLIOĞLU Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji ABD HEMORAJİK İNME Yrd. Doç. Dr. Aysel MİLANLIOĞLU Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji ABD İntraserebral kanamalar inmelerin %10-15 ini oluşturmaktadır. İntraparenkimal, subaraknoid, subdural ve

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

Düzce Tıp Fakültesi Dergisi 2009;11(1):32-37

Düzce Tıp Fakültesi Dergisi 2009;11(1):32-37 Serebral Venöz Tromboz: 16 Olgunun İncelenmesi Mehmet Güney ŞENOL, Erdem TOĞROL, Tayfun KAŞIKÇI, Hakan TEKELİ, Fatih ÖZDAĞ, Mehmet SARAÇOĞLU GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Nöroloji Servisi, İstanbul

Detaylı

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ, 2010 Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler Dr.Canan Yücesan Ankara Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Akış Sitokinler ve depresyon Duygudurum bozukluklarının

Detaylı

Yeni Anket Verisi Girişi

Yeni Anket Verisi Girişi Yeni Anket Verisi Girişi lara ait kimlik verileri kesinlikle başka bir alanda paylaşılmayacaktır. ya ait özel veriler, sadece bilimsel çalışma merkezinin kendisi tarafından görüntülenebilecektir. proje

Detaylı

Tromboz ve tromboz tedavisi komplikasyonları. Prof. Dr. Özcan Bör Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi

Tromboz ve tromboz tedavisi komplikasyonları. Prof. Dr. Özcan Bör Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Tromboz ve tromboz tedavisi komplikasyonları Prof. Dr. Özcan Bör Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Trombozun komplikasyonları Trombozun kliniği; tromboembolik olayın yerine,

Detaylı

Ölümcül Santral Sinir Sistemi Hastalıkları I epidural, subdural, intraparankimal kanamalar

Ölümcül Santral Sinir Sistemi Hastalıkları I epidural, subdural, intraparankimal kanamalar Ölümcül Santral Sinir Sistemi Hastalıkları I epidural, subdural, intraparankimal kanamalar Uzm. Dr. Yusuf Ali Altuncı Ege Ünv. Acil Tıp Anabilim Dalı Olgu 1 25 yaşında inşaat işçisi Yüksekten düşme E2M3V2

Detaylı

ÇOCUKLARDA TROMBOEMBOLİK HASTALIKLAR

ÇOCUKLARDA TROMBOEMBOLİK HASTALIKLAR ÇOCUKLARDA TROMBOEMBOLİK HASTALIKLAR Dr. Ülker Koçak Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Hematoloji Bilim Dalı HEMOSTAZ Prokoagülan Antifibrinolitik Antikoagülan Profibrinolitik ÇOCUKLARDA HEMOSTAZ

Detaylı

SSS Enfeksiyonlarının Radyolojik Tanısı. Dr. Ömer Kitiş Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı Nöroradyoji

SSS Enfeksiyonlarının Radyolojik Tanısı. Dr. Ömer Kitiş Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı Nöroradyoji SSS Enfeksiyonlarının Radyolojik Tanısı Dr. Ömer Kitiş Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı Nöroradyoji Nöroradyoloji de;doku kontrast mekanizmaları T1/T2/PD; T1-T2 relaksasyon zamanları

Detaylı

Deomed Yay nc l k. Türkçe birinci bask Deomed, 2011.

Deomed Yay nc l k. Türkçe birinci bask Deomed, 2011. Deomed Yay nc l k Limmroth Bafl ve Yüz A r lar Türkçe Editörü / S. Ertan Çeviri / S. Yaz c 16.5 x 24 cm, X + 174 Sayfa 38 Tablo, 11 Resim, 1 fiekil ISBN 978-975-8882-39-7 Türkçe birinci bask Deomed, 2011.

Detaylı

SEREBRAL ARTERİYOVENÖZ MALFORMASYONLAR VE SINIFLAMALARI. Prof. Dr. Işıl Saatci

SEREBRAL ARTERİYOVENÖZ MALFORMASYONLAR VE SINIFLAMALARI. Prof. Dr. Işıl Saatci SEREBRAL ARTERİYOVENÖZ MALFORMASYONLAR VE SINIFLAMALARI Prof. Dr. Işıl Saatci Vasküler Malformasyonlar: 1.AVM 2.Kavernöz malformasyonlar (kavernomlar) 3.Gelişimsel venöz anomaliler (DVA) 4.Kapiller telenjiektaziler

Detaylı

Gebelik ve Peripartum Dönem Beyin Damar Hastalıkları. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman

Gebelik ve Peripartum Dönem Beyin Damar Hastalıkları. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman Gebelik ve Peripartum Dönem Beyin Damar Hastalıkları Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman Maternal ölümlerin % 12 sinin nedeni peripartum inme Gebelikle ilişkili inmede mortalite % 10-13 Peripartum inme insidansı;

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

Dalakda uzun süreli konjesyon hemosiderin birkimi ve fibrozise (siderofibrotik odak) yol açar. Bunlara Gamna Gandy cisimciği denir.

Dalakda uzun süreli konjesyon hemosiderin birkimi ve fibrozise (siderofibrotik odak) yol açar. Bunlara Gamna Gandy cisimciği denir. 1) Şiddetli şokta, böbrekte aşağıdakilerden hangisi görülür? (1999 EYLÜL) a.glomerulonefrit b.pyelonefrit c.akut tubuler lezyon d.papiller nekroz e.akut interstisiyel nefrit Hipovolemik şokta böbrekte

Detaylı

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu;

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; PROLAKTİNOMA Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; Prolaktinoma beyinde yer alan hipofiz bezinin prolaktin salgılayan tümörüdür. Kanserleşmez ancak hormonal dengeyi bozar. Prolaktin hormonu

Detaylı

28.02.2015. Sarkoidoz. MSS granülomatozları. Sarkoidoz. Sarkoidoz. Granülom / Granülomatoz reaksiyon

28.02.2015. Sarkoidoz. MSS granülomatozları. Sarkoidoz. Sarkoidoz. Granülom / Granülomatoz reaksiyon Granülom / Granülomatoz reaksiyon Non-enfektif granülomatozlar: Sinir sistemi tutulumu ve görüntüleme Küçük nodül Bağışıklık sisteminin, elimine edemediği yabancı patojenlere karşı geliştirdiği ve izole

Detaylı

FİBRİN YIKIM ÜRÜNLERİ

FİBRİN YIKIM ÜRÜNLERİ FİBRİN YIKIM ÜRÜNLERİ Fibrin degradation products; FDP testi; FDPs; FSPs; Fibrin split products; Fibrin breakdown products; Fibrin yıkım ürünleri bir pıhtının parçalanması sırasında ortaya çıkan maddelerdir.

Detaylı

Sunum planı. Kranyal ve spinal vasküler hastalıklarda radyocerrahi. Radyasyonun damarlar üzerindeki etkileri. Radyasyonun damarlar üzerindeki etkileri

Sunum planı. Kranyal ve spinal vasküler hastalıklarda radyocerrahi. Radyasyonun damarlar üzerindeki etkileri. Radyasyonun damarlar üzerindeki etkileri Kranyal ve spinal vasküler hastalıklarda radyocerrahi Dr. Ömer Uzel Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı Sunum planı Radyasyonun damarlar üzerindeki etkisi Radyocerrahi İntrakranyal

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

ACİL SERVİSTE NÖBET YÖNETİMİ UZ DR SEMRA ASLAY YDÜ HASTANESİ ACİL SERVİS MART 2014

ACİL SERVİSTE NÖBET YÖNETİMİ UZ DR SEMRA ASLAY YDÜ HASTANESİ ACİL SERVİS MART 2014 UZ DR SEMRA ASLAY YDÜ HASTANESİ ACİL SERVİS MART 2014 Nöbet Beyin hücrelerindeki aşırı ve anormal elektrik deşarjına bağlı olarak serebral fonskiyonların baskılanması ile sonuçlanan bir durum Epilepsi

Detaylı

27.09.2014. Hiperakut İskemik İnme de Görüntüleme. Öğrenim Hedefleri. Sinonim. İnme tanımı. Beyin metabolizması

27.09.2014. Hiperakut İskemik İnme de Görüntüleme. Öğrenim Hedefleri. Sinonim. İnme tanımı. Beyin metabolizması Öğrenim Hedefleri RADYOLOJİ ANABİLİM DALI Hiperakut İskemik İnme de Görüntüleme Dr Alpay ALKAN Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji A.D İnme tanımı Beyin perfüzyon-otoregülasyon Difüzyon

Detaylı

Ödem, hiperemi, konjesyon. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Ödem, hiperemi, konjesyon. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Ödem, hiperemi, konjesyon Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 1 Hemodinamik bozukluklar Ödem Hiperemi / konjesyon Kanama (hemoraji) Trombüs / emboli İnfarktüs Şok 2 Hemodinamik bozukluklar Ödem 3 Ödem Tanım: İnterstisyel

Detaylı

KAFA TRAVMASI VE RADYOLOJİ KRANİOSEREBRAL TRAVMALI HASTALARDA NÖROGÖRÜNTÜLEMENİN TANI, TEDAVİ VE PROGNOZA KATKISI

KAFA TRAVMASI VE RADYOLOJİ KRANİOSEREBRAL TRAVMALI HASTALARDA NÖROGÖRÜNTÜLEMENİN TANI, TEDAVİ VE PROGNOZA KATKISI KRANİOSEREBRAL TRAVMALI HASTALARDA NÖROGÖRÜNTÜLEMENİN TANI, TEDAVİ VE PROGNOZA KATKISI Prof. Dr. Mustafa UZAN İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Beyin ve Sinir Cerrahisi AD 27 Şubat 2015 KAFA TRAVMASI VE RADYOLOJİ

Detaylı

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 11 ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Ço ul Hipofiz Hormonu Eksikli i - Say 11 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

İNMEDE GÖRÜNTÜLEME. Dr. Cem CALLI. Chief of Neuroradiology Section Ege University Hospital Dept. Of Radiology Izmir, Turkey

İNMEDE GÖRÜNTÜLEME. Dr. Cem CALLI. Chief of Neuroradiology Section Ege University Hospital Dept. Of Radiology Izmir, Turkey İNMEDE GÖRÜNTÜLEME Dr. Cem CALLI Chief of Neuroradiology Section Ege University Hospital Dept. Of Radiology Izmir, Turkey İNME nedir? Beyin kan akımının bozulması sonucu beyin fonksiyonlarının hızlı ilerleyici

Detaylı

Bu sunum kapsamında baş ve boyun bölgesine yönelik MR Anjiyografi tekniklerinden söz edilmekte,

Bu sunum kapsamında baş ve boyun bölgesine yönelik MR Anjiyografi tekniklerinden söz edilmekte, BOYUN VE BEYİN MR ANJİYOGRAFİ Dr. Hasan YİĞİT Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Bu sunum kapsamında baş ve boyun bölgesine yönelik MR Anjiyografi tekniklerinden söz edilmekte, temel anjiyografik anatomi

Detaylı

(ANEVRİZMA) Dr. Dağıstan ALTUĞ

(ANEVRİZMA) Dr. Dağıstan ALTUĞ ANEURYSM (ANEVRİZMA) Arteriyel sistemindeki lokalize bir bölgeye kan birikmesi sonucu şişmesine Anevrizma denir Gerçek Anevrizma : Anevrizma kesesinde Arteriyel duvarların üç katmanını kapsayan Anevrizma

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU APAH: konjenital kalp hastalığı Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU Klinik Sınıflama 2009 Eisenmenger Sendromu ve sistemik komplikasyonlar European

Detaylı

Dural arteriovenöz fistül saptanan iki olguda öncü belirti olarak pulsatil tinnitus

Dural arteriovenöz fistül saptanan iki olguda öncü belirti olarak pulsatil tinnitus Kulak Burun Bogaz Ihtis Derg 2005;15(5-6):130-135 OLGU SUNUMU Dural arteriovenöz fistül saptanan iki olguda öncü belirti olarak pulsatil tinnitus Pulsatile tinnitus as the presenting symptom of dural arteriovenous

Detaylı

İskemik Serebrovasküler Olaylarda Karotis Arterinin Cerrahi Tedavisi Prof. Dr. Ayla Gürel Sayın

İskemik Serebrovasküler Olaylarda Karotis Arterinin Cerrahi Tedavisi Prof. Dr. Ayla Gürel Sayın İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Ateroskleroz; Koroner, Serebral, Periferik Arter Tutulumu Sempozyum Dizisi No: 52 Ekim 2006; s. 99-107 İskemik Serebrovasküler Olaylarda Karotis

Detaylı

Serebral ven trombozu ven tromboz tekrarlama insidans ve sa kal m

Serebral ven trombozu ven tromboz tekrarlama insidans ve sa kal m N_341-346 11/10/06 9:22 AM Page 341 CME Serebral ven trombozu ven tromboz tekrarlama insidans ve sa kal m I. Gosk-Bierska, MD; W. Wysokinski, MD; R.D. Brown, Jr., MD; K. Karnicki, MD; D. Grill; H. Wiste;

Detaylı

İskemik İnme ve Acil Yaklaşım(*)

İskemik İnme ve Acil Yaklaşım(*) İskemik İnme ve Acil Yaklaşım(*) Dr. Birsen İnce İnme, merkezi sinir sisteminde iskemi ya da kanamaya bağlı olarak aniden gelişen nörolojik defisit şeklinde tanımlanır. İskemik inme ise, inme olgularının

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

Ölümcül Santral Sinir Sistemi Hastalıkları II menenjit, ensefalit, KİBAS ve status. Uzm. Dr. Yusuf Ali Altuncı Ege Ünv. Acil Tıp Anabilim Dalı

Ölümcül Santral Sinir Sistemi Hastalıkları II menenjit, ensefalit, KİBAS ve status. Uzm. Dr. Yusuf Ali Altuncı Ege Ünv. Acil Tıp Anabilim Dalı Ölümcül Santral Sinir Sistemi Hastalıkları II menenjit, ensefalit, KİBAS ve status Uzm. Dr. Yusuf Ali Altuncı Ege Ünv. Acil Tıp Anabilim Dalı Olgu 1 25 yaşında inşaat işçisi Yüksek ateş, şuur bulanıklığı

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

Papil ödemsiz idiyopatik intrakraniyal hipertansiyon

Papil ödemsiz idiyopatik intrakraniyal hipertansiyon Olgu Sunumu Pamukkale Tıp Dergisi Pamukkale Medical Journal Papil ödemsiz idiyopatik intrakraniyal hipertansiyon Idiopathic intracranial hypertension without papilledema Eylem Değirmenci, Çağdaş Erdoğan,

Detaylı

Gebelikte Viral Enfeksiyonlar

Gebelikte Viral Enfeksiyonlar Gebelikte Viral Enfeksiyonlar Prof. Dr. Sabahattin ALTUNYURT Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Perinatoloji BD 2016 İzmir Gebelikte Viral Enfeksiyonlar Gebelikte geçirilen

Detaylı

IV. PELV S-ASETABULUM

IV. PELV S-ASETABULUM 19 ARALIK 2012, ÇARfiAMBA 1. GÜN 15:00 Girifl ve Kay t 20 ARALIK 2012, PERfiEMBE 2. GÜN I. OTURUM 09.00-10.20 Pelvis k r klar n n de erlendirilmesi 09.00-09.20 Pelvis ve asetabulum klinik anatomisi 09.20-09.40

Detaylı

İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul

İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul Öğrenim hedefleri Mezenterik vasküler olay şüphesi ile gelen hastayı değerlendirmede kullanılan

Detaylı

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r.

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. Hepatit B HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. HBV nas l yay l r? Hepatit B, hepatit B li kiflilerin kan veya vücut s v lar yoluyla

Detaylı

Akut Mezenter İskemi. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012

Akut Mezenter İskemi. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Akut Mezenter İskemi Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Anatomi Etyoloji/Patofizyoloji Klinik Tanı Ayırıcı tanı Tedavi Giriş Tüm akut mezenter iskemi

Detaylı

Postpartum Hemorajik Enfarkt İle Komplike Serebral Sinüs Venöz Tromboz

Postpartum Hemorajik Enfarkt İle Komplike Serebral Sinüs Venöz Tromboz Olgu Sunumu Pamukkale Tıp Dergisi Pamukkale Medical Journal Postpartum Hemorajik Enfarkt İle Komplike Serebral Sinüs Venöz Tromboz Cerebral Venous Thrombosis Complicated By Hemorrahic Infarction In Postpartum

Detaylı

Deomed Medikal Yay nc l k

Deomed Medikal Yay nc l k Deomed Medikal Yay nc l k Schiltenwolf / Henningsen Muskuloskeletal A r lar Biyopsikososyal Yaklafl mla Tan ve Tedavi Türkçe Editörü / M. Sar do an Çeviri / A. Kasabal gil 16.5 x 24 cm, XVI + 320 Sayfa

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

Serebral venöz sinüs trombozu tanısı alan hastalarda kranial BT bulguları

Serebral venöz sinüs trombozu tanısı alan hastalarda kranial BT bulguları Göztepe Tıp Dergisi 8(3):110-119, 013 doi:10.5/j.goztepetrh.013.110 KLİNİK ARAŞTIRMA ISSN 1300-56X Radyoloji Serebral venöz sinüs trombozu tanısı alan hastalarda kranial BT bulguları Emine Okur (*), Alper

Detaylı

Nörovasküler Cerrahi Öğretim Ve Eğitim Grubu Hasta Bilgilendirme Formu

Nörovasküler Cerrahi Öğretim Ve Eğitim Grubu Hasta Bilgilendirme Formu Nörovasküler Cerrahi Öğretim Ve Eğitim Grubu Beyin-Omurilik Arteriovenöz Malformasyonları ve Merkezi Sinir Sisteminin Diğer Damarsal Bozuklukları Hasta Bilgilendirme Formu 5 AVM ler Ne Tip Sağlık Sorunlarına

Detaylı

Akut Vertebral Baziler Arter Tıkanmaları

Akut Vertebral Baziler Arter Tıkanmaları Akut Vertebral Baziler Arter Tıkanmaları Doç.Dr.Semih Giray Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Adana Araştırma ve Uygulama Hastanesi Nöroloji Anabilimdalı Ön ve arka sistemler arasında belirgin anatomi

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu Uzm. Dr. Haldun Akoğlu Genel Bilgiler Çoğu intrakranyal lezyon kolayca ayırt edilebilen BT bulguları ortaya koyar. Temel bir yaklaşım olarak BT yorumlama simetriye odaklı olarak sol ve sağ yarıların karşılaştırılmasına

Detaylı

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel)

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) Laminasyon tekni i ile kaplanm fl 1 cm lik özel süngerli kumafltan yap lan dizli in sa ve sol yanlar nda 1'er adet arkada ise 3 adet cep içine yerlefltirilmifl sert

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri. Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı

Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri. Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı Meme kanserli hastalarda ana prognostik faktörler: Primer tümörün büyüklüğü

Detaylı

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması;

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; AMENORE Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; Genç kızlarda menstruasyon 9 ila 18 yaş arasında başlar. 12 yaş averaj yaşıdır ve birçoğu bu yaşta başlar. Adetin olmamasına

Detaylı

Cerrahi: Hangi Hastalara Prof. Dr. Sertaç İşlekel

Cerrahi: Hangi Hastalara Prof. Dr. Sertaç İşlekel Cerrahi: Hangi Hastalara Prof. Dr. Sertaç İşlekel İzmir Üniversitesi Nöroşirürji Ana Bilim Dalı İntrakranial Metastazların Önemi Beyin metastazı 100.000 de 14 (1/3 tek) Kanser hastalarının %15-25 inde

Detaylı

GÖĞÜS HASTALIKLARI MODÜL 7(5) Pulmoner Arteriovenöz Komünikasyonlar (PAVK)

GÖĞÜS HASTALIKLARI MODÜL 7(5) Pulmoner Arteriovenöz Komünikasyonlar (PAVK) GÖĞÜS HASTALIKLARI MODÜL 7(5) Pulmoner Arteriovenöz Komünikasyonlar (PAVK) Prof.Dr. Ali Nihat ANNAKKAYA Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Tanım Pulmoner arter ve pulmoner

Detaylı

Demansta görüntülemenin rolü Dr.Ercan Karaarslan Acıbadem Üniversitesi

Demansta görüntülemenin rolü Dr.Ercan Karaarslan Acıbadem Üniversitesi Demansta görüntülemenin rolü Dr.Ercan Karaarslan Acıbadem Üniversitesi Ana başlıklar Demans nedenleri Normal yaşlanma bulguları Radyolojik görüntüleme yöntemleri Demansta radyolojik belirleyici bulgular

Detaylı

TORAKS DEĞERLENDİRME KABUL ŞEKLİ 2 (Bildiri ID: 64)/OLGU BİLDİRİSİ: MEME KANSERİ İÇİN RADYOTERAPİ ALMIŞ OLGUDA RADYASYON PNÖMONİSİ

TORAKS DEĞERLENDİRME KABUL ŞEKLİ 2 (Bildiri ID: 64)/OLGU BİLDİRİSİ: MEME KANSERİ İÇİN RADYOTERAPİ ALMIŞ OLGUDA RADYASYON PNÖMONİSİ TORAKS DEĞERLENDİRME ŞEKLİ 2 ( ID: 64)/OLGU Sİ: MEME KANSERİ İÇİN RADYOTERAPİ ALMIŞ OLGUDA RADYASYON PNÖMONİSİ SONRASINDA GELİŞEN ORGANİZE PNÖMONİ (OP/ BOOP) Poster 3 ( ID: 66)/Akut Pulmoner Emboli: Spiral

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin Madde: Her bir ampul 1000 mg Kolin alfoskerat a

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

Renovasküler Hipertansiyonda Doppler US

Renovasküler Hipertansiyonda Doppler US Renovasküler Hipertansiyonda Doppler US Dr. Süha Süreyya Özbek Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı İzmir Öğrenim Hedefleri Renovasküler Hastalık Doppler teknik, püf noktası ve tuzaklar

Detaylı

KISMİ APOPLEKSİ VE NEKROZ İLE BİRLİKTE SEYREDEN BÜYÜME HORMONU ADENOMU

KISMİ APOPLEKSİ VE NEKROZ İLE BİRLİKTE SEYREDEN BÜYÜME HORMONU ADENOMU Olgu sunumu / Case report KISMİ APOPLEKSİ VE NEKROZ İLE BİRLİKTE SEYREDEN BÜYÜME HORMONU ADENOMU Altaş M*, Aras M*, Altaş ZG**, Üstün İ***, Davran R****, Gökçe C*** *Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi,

Detaylı

Gebelikte Astım Yönetimi. Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD

Gebelikte Astım Yönetimi. Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD Gebelikte Astım Yönetimi Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD ık Kadın Doğum uzmanları hangi koşullarda astımlı hasta ile karşılaşırlar? Astımlı

Detaylı

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD Multipl Myeloma da PET/BT Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD İskelet sisteminin en sık görülen primer neoplazmı Radyolojik olarak iskelette çok sayıda destrüktif lezyon ve yaygın

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı.

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı. Horlama ve Uyku Apne Sendromu BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Polikliniği rtibat : 0212 453 17 00 GH-02 V;01/2010 Horlama ve Uyku Apne Sendromu

Detaylı

Akut Strokta Acil Servis Yönetimi Strok Timleri

Akut Strokta Acil Servis Yönetimi Strok Timleri Akut Strokta Acil Servis Yönetimi Strok Timleri Yrd. Doç. Dr. Metin ATEŞÇELİK Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD Giriş İnme; beyinin belirli bir bölgesine kan akımının gidememesi sonucunda ortaya

Detaylı

İNME. Doç. Dr. Hakan Oğuztürk İnönü Üniversitesi Acil Tıp AD-2014

İNME. Doç. Dr. Hakan Oğuztürk İnönü Üniversitesi Acil Tıp AD-2014 İNME Doç. Dr. Hakan Oğuztürk İnönü Üniversitesi Acil Tıp AD-2014 SVO Dünya sağlık örgütü Beyin kan akımının çeşitli sebeplere bağlı olarak ani olarak kesilmesi ile ortaya çıkan fokal, serebral fonksiyon

Detaylı

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 Attila Hancıoğlu ve İlknur Yüksel Alyanak Sağlık programlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve ileriye yönelik politikaların belirlenmesi açısından neonatal, post-neonatal

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Ani ölümün önemli bir nedenidir Sıklığı yaşla birlikte artar 50 yaş altında nadir rastlanır E>K Aile

Detaylı

Ses Kısıklığı Nedenleri:

Ses Kısıklığı Nedenleri: Sesin oluşumunda temel olarak üç sistem rol oynamaktadır. Bu sistemlerden birincisi jeneratör sistemdir. Jeneratör sistem basınçlı hava çıkışını sağlayan akciğerler tarafından oluşturulur. İkincisi vibratuar

Detaylı

Hasta Rehberi Say 14. NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 14. NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 14 NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber ntraüterin Büyüme Gerili i - Say 14 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

VIII. FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU BÖLÜM ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013

VIII. FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU BÖLÜM ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013 ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013 FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ VIII. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KALITSAL FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ Dr. M. Cem Ar ve THD Hemofili Bilimsel

Detaylı

CROSSMATCH (ÇAPRAZ KARŞILAŞTIRMA TESTİ)

CROSSMATCH (ÇAPRAZ KARŞILAŞTIRMA TESTİ) CROSSMATCH (ÇAPRAZ KARŞILAŞTIRMA TESTİ) Dr. İhsan Karadoğan V. Ulusal Kan Merkezleri ve Transfüzyon Tıbbı Kongresi 18-22 Kasım 2012 Antalya 1111 1111 1111 1111 UYGULAMA BASİT YORUM SON DERECE KARMAŞIK

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

10:10-10:20 Trombosit disfonksiyonu: Kanamalı hastaya GR yaklaşımı İsmail Oran 10:25-10:35 Oturum sonu genel tartışma

10:10-10:20 Trombosit disfonksiyonu: Kanamalı hastaya GR yaklaşımı İsmail Oran 10:25-10:35 Oturum sonu genel tartışma 1. gün Girişimsel radyolojide hasta/klinik yönetimi kursu GR de poliklinik uygulamaları 08:30-09:10 08:30-08:40 GR de poliklinik kurmanın yolları ve altyapı hazırlığı Nurullah Doğan 08:45-08:55 Günlük

Detaylı

Çocukluk ça nda inme. Derleme Review. Childhood stroke

Çocukluk ça nda inme. Derleme Review. Childhood stroke 6 Derleme Review Çocukluk ça nda inme Childhood stroke Tu ba Erener Ercan, Serap Uysal* Maltepe Üniversitesi T p Fakültesi Çocuk Sa l ve Hastal klar Anabilim Dal, stanbul, Türkiye * stanbul Üniversitesi

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

Hepatit C. olgu sunumu. Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi

Hepatit C. olgu sunumu. Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi Hepatit C olgu sunumu Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi BİLECİK DEVLET HASTANESİ 1957 2015 N.E. 36 yaşında, kadın hasta Kadın Doğum polikliniği 16.07.2013 Anti-HCV: pozitif ve lökositoz

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı Dr. Asım Armağan Aydın Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı Dr. Asım Armağan Aydın Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu antalya EAH Çalışmaya Katılan

Detaylı

.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri. Sempozyum Dizisi No: 56 Nisan 2007; s. 115-119. Prof. Dr.

.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri. Sempozyum Dizisi No: 56 Nisan 2007; s. 115-119. Prof. Dr. .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri KRON K VENÖZ YETERS ZL K Sempozyum Dizisi No: 56 Nisan 2007; s. 115-119 Telenjiektazi ve Retiküler Ven Tedavisi; Skleroterapi, Transkutan

Detaylı

BOS DA PLEOSİTOZ. Dr. Bülent Güven SB Ankara Dışkapı Araştırma ve Eğitim Hastanesi Nöroloji Kliniği

BOS DA PLEOSİTOZ. Dr. Bülent Güven SB Ankara Dışkapı Araştırma ve Eğitim Hastanesi Nöroloji Kliniği BOS DA PLEOSİTOZ Dr. Bülent Güven SB Ankara Dışkapı Araştırma ve Eğitim Hastanesi Nöroloji Kliniği Normal BOS Bulguları Basınç 5-18 cmsu Hacim 100-150 ml Hücre sayısı mm³ de 5 den az Hücre tipi % 60-70

Detaylı

Atrial Fibrillasyon Ablasyonu Sonrası Hasta İzlemi

Atrial Fibrillasyon Ablasyonu Sonrası Hasta İzlemi Atrial Fibrillasyon Ablasyonu Sonrası Hasta İzlemi Dr.Ahmet Akyol Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji A.B.D Ablasyon sonrası hasta izlemi amacı İşlem başarısının değerlendirilmesi Komplikasyonların

Detaylı

İnoperabl Evre III ve Evre IV Malign Melanomda İmmünoterapi TOG Malin Melanom ve Deri kanserleri grubu. Prof Dr Melek Köksal Erkişi

İnoperabl Evre III ve Evre IV Malign Melanomda İmmünoterapi TOG Malin Melanom ve Deri kanserleri grubu. Prof Dr Melek Köksal Erkişi İnoperabl Evre III ve Evre IV Malign Melanomda İmmünoterapi TOG Malin Melanom ve Deri kanserleri grubu Prof Dr Melek Köksal Erkişi Amaçlar KT ile kemosensitif tümör kitlesi ufaltılmış hastalara immünoterapi

Detaylı

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr Türk Toraks Derneği Türk Toraks Derneği Cep Kitapları Serisi Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı www.toraks.org.tr Editörler HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Münevver Erdinç Ege Üniversitesi

Detaylı

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA 1. vaka S.P ERKEK 1982 DOĞUMLU YUTMA GÜÇLÜĞÜ ŞİKAYETİ MEVCUT DIŞ MERKEZDE YAPILAN ÖGD SONUCU SQUAMOZ HÜCRELİ CA TANISI ALMIŞ TEKRARLANAN

Detaylı

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Dr. Ayşegül Örs Zümrütdal Başkent Üniversitesi-Nefroloji Bilim Dalı 20/05/2011-ANTALYA Böbrek kistleri Genetik ya da genetik olmayan nedenlere bağlı olarak, Değişik

Detaylı

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler ÜN TE II L M T Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler MATEMAT K 5 BU BÖLÜM NELER AMAÇLIYOR? Bu bölümü çal flt n zda (bitirdi inizde), *Bir

Detaylı

Zika Virüs: Panik Olmayalım, Akıllı Olalım / Cavit Işık Yavuz

Zika Virüs: Panik Olmayalım, Akıllı Olalım / Cavit Işık Yavuz Zika Virüs: Panik Olmayalım, Akıllı Olalım / Cavit Işık Yavuz Dünya Sağlık Örgütü 1 Şubat günü bir halk sağlığı acili uyarısı yaptı. Bu uyarı uluslararası düzeyde geçerli bir acil uyarı. Bu uyarının nedeni

Detaylı

Sosyal Riski azaltma Projesi Kapsamında Şartlı Nakit Transferi Uygulaması Genelgesi 2004 / 64

Sosyal Riski azaltma Projesi Kapsamında Şartlı Nakit Transferi Uygulaması Genelgesi 2004 / 64 Sosyal Riski azaltma Projesi Kapsamında Genelgesi 2004 / 64 Tarihi:03.05.2004 Sayısı:2004/64-1838 SAĞLIK BAKANLIĞI Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü ANKARA 03/05/2004 Sayı : B100ACS0140000-9216/1853

Detaylı

Hepatik Ensefalopati. Prof. Dr. Ömer Şentürk

Hepatik Ensefalopati. Prof. Dr. Ömer Şentürk Hepatik Ensefalopati Prof. Dr. Ömer Şentürk Hepatik Ensefalopati : Terminoloji Tip A Akut karaciğer yetmezliği ile birlikte Tip B Porto-sistemik Bypass ile birlikte (intrensek hepatosellüler yetmezlik

Detaylı