INVESTIGATION OF THE THEORY OF PARAMETERS AFFECTING CONCENTRATION BY FLOTATION COLUMNS

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "INVESTIGATION OF THE THEORY OF PARAMETERS AFFECTING CONCENTRATION BY FLOTATION COLUMNS"

Transkript

1 Niğde Üniversitesi Müendislik Bilimleri Dergisi, Cilt 5 Sayı 2, (2001), KOLON FLOTASYONUNDA ZENGİNLEŞTİRMEYİ ETKİLEYEN PARAMETRELERİN TEORİSİNİN İNCELENMESİ Hülya KURŞUN Cumuriyet Üniversitesi, Maden Müendisliği Bölümü, Sivas/Türkiye ÖZET Bu çalışmada, kolon flotasyonunda zenginleştirmeyi etkileyen parametrelerden; kolon yüksekliği/çap oranı, toplama bölgesi yüksekliği, yüzeysel yıkama suyu dağıtıcı sistemi ve konumu, kabarcık üretecini türü, kabarcık çapı ve dağılımı, ava tutunumu, yüzeysel ava miktarı, yüzeysel besleme miktarı, yüzeysel yıkama suyu miktarı, köpük kalınlığı, pülp yoğunluğu, köpürtücü miktarı, su ile taşınım (entrainment) ayrı ayrı teorik olarak incelenmektedir. Bu makaledeki bilgiler, yeni bulgular olmayıp literatürdeki bazı önemli konulara daa detaylı bir yaklaşım getirmek amacıyla sunulmuştur. Anatar Kelimeler: Kolon Flotasyonu, Konsantrasyon, Köpük Flotasyonu, Flotasyon Parametreleri INVESTIGATION OF THE THEORY OF PARAMETERS AFFECTING CONCENTRATION BY FLOTATION COLUMNS ABSTRACT In tis study, te effects of parameters on concentration in flotation columns were investigated teoretically, namely column eigt/diameter ratio, eigt of collection zone, system and location of distribution for superficial was water, type of bubble sparger, bubble diameter and its distribution, air old-up, superficial air flow rate, superficial feed flow rate, superficial was water flow rate, frot tickness, pulp density, froter concentration and entrainment. Te aim of te study is to give a more detailed approac for some subjects given in literature rater tan to give new data. Key Words: Column Flotation, Concentration, Frot Flotation, Flotation Parameters 1.GİRİŞ İnce boyutlarda serbestleşen, kompleks ve seçimlilik problemi olan ceverleri zenginleştirmede karşılaşılan zorluklar nedeniyle istenilen tenörde konsantre elde edilmesi zorlaşmıştır. Bu tip ceverleri işleyebilecek ve yüksek tenörlü konsantre elde edebilecek pek çok yeni flotasyon ücresi tasarımı ortaya çıkmıştır. Bu yeni tasarımlardan biriside endüstriyel olarak en fazla uygulama alanı bulan, Kolon Flotasyonu dur. Kolon flotasyonu ters akım prensibi ile çalışan bir flotasyon tekniğidir. En önemli özellik uygun boyutlu omojen kabarcık üretimi ve kabarcık-tanecik karşılaşma olasılığının arttırılmasıdır. İnce boyutlu ceverlerin seçimli olarak zenginleştirilmesinde başarı ile kullanılmaktadır. Bu nedenledir ki, kolon flotasyonunda bir çok parametrenin zenginleştirme üzerinde etkisi önemli olmaktadır. Kolon Flotasyonu, Boutin ve Tremblay tarafından 1960 larda patentlenmiştir. Kolonların ilk tanımları ve test çalışmaları Weeler (1966), Boutin ve Weeler (1967) tarafından yapılmıştır. Bu kolonlara Kanada Kolonları adı verilmektedir. İlk olarak, demir ceverinin zenginleştirilmesinde 30,5 ve 20 cm çapında kolonlar kullanmışlardır. Bu kolonlar tesise yönelik çalıştırılmış ve tesis performansından daa başarılı sonuçlar elde edilmiştir [1]. Bu dönemlerde, Çin de 1961 yılında ve eski SSCB de farklı tasarımlarda kolon flotasyonu kullanılmıştır [2,3]. 25

2 H. KURŞUN Pierre Boutin, kullanılan mekanik flotasyon ücrelerinde pülpün süspansiyonda tutulması için pervanelerin dönüşü ve ava akışı ile yaratılan türbülansın, ince gang tanelerinin konsantreye kaçmasına neden olarak konsantreyi kirlettiğini belirtmiştir. Tanelerin, türbülansın olmadığı bir ortamda süspansiyonda tutulabilmesi için, ince, uzun ve yüksek bir ücreye beslenmesi gerektiğini düşünmüştür. Değişik bir sistem yardımıyla ava, ücrenin tabanından verilerek, ava kabarcıkları ve tanelerin ters akımlı olarak karşılaşabilmesi sağlanmıştır. İri gang mineralleri ise yüksek çökelme ızları nedeniyle ücreden ızlı bir şekilde ayrılabilecektir. Buna ilaveten, kabarcıkları izleyen ince gang mineralleri bu yeni ücredeki derin köpük tabakasından yüzeysel yıkama suyununda etkisi ile tekrar yıkanabilecektir. Böylece daa yüksek tenörlü konsantre elde edilebilecektir. Finc ve Dobby, (1990), kolon flotasyonu akkında 1980 li yıllara kadar Sastry ve Fuerstenau (1972) kolonların modellenmesi, Narasimal ve diğ. (1972) grafit zenginleştirmesi, Matieu (1972) molibdenit in zenginleştirilmesi olmak üzere sadece üç çalışmanın gerçekleştiğini belirtmişlerdir. Şekil 1 de Kolon flotasyonu şematik olarak verilmiştir [1]. Şekilsel farklılığın yanısıra, mekanik bir karıştırmanın olmaması kabarcık üretim sistemi ile yıkama suyunun olması, kolon flotasyonunu mekanik flotasyondan ayıran en önemli özelliklerdir. Yıkama Suyu Köpük Bölgesi Konsantre Besleme Toplama Bölgesi Kabarcık Üreteci Hava Artık Şekil 1. Kolon flotasyonunun şematik görünümü Kabarcık üretimi kolonun alt kısmındaki poröz (Sparger) arasından ava geçirilerek yapılabildiği gibi (Internal Sparging), kolon dışında ayrı bir ünite alinde pülp ava kontağı veya su-ava kontağı sağlanarak da (External Sparging) yapılabilmektedir. Genellikle endüstride kullanılan flotasyon kolonları 9 ile 15 m yüksekliğinde ve m çapındadır. Bazı tesislerde kolon çapı m civarında da olabilmektedir. Pülp beslemesi, kolon yüksekliğinin tabandan itibaren genellikle 2/3 ü kadar yükseklikten yapılmaktadır. Pülp kolon içerisinde aşağı doğru areket ederken alt kısımdan gelen kabarcık yukarı doğru areket etmektedir. Kabarcık ile tanelerin ilk karşılaştığı ve idrofobik tanelerin kabarcığa yapıştığı bu bölgeye Toplama Bölgesi, pülp besleme noktasının üzerinde kalan ve yıkama suyu verilerek daa seçici bir konsantrenin elde edildiği bölgeye ise Temizleme Bölgesi denilmektedir. Hacimsel Hava Miktarı (air old up-ε ); Kolon flotasyonunun erangi bir noktasında acimsel avanın kapladığı miktar olarak tanımlanır. 26

3 KOLON FLOTASYONUNDA ZENGİNLEŞTİRMEYİ ETKİLEYEN PARAMETRELERİN TEORİSİNİN İNCELENMESİ Akış Hızları;. Yüzeysel Artık Hızı (Süperficial tailing rate- J a ). Yüzeysel Besleme Hızı (Süperficial feed rate- J b ). Yüzeysel Bias Hızı (Süperficial bias rate- J B ). Yüzeysel Hava Hızı (Süperficial air rate- J ). Yüzeysel Yıkama Suyu Hızı (Süperficial was water rate- J ys ) Bias Hızı; Köpükten aşağı süzülen net su akışı yada buna denk olan artık ve besleme akış koşulları arasında net su akış farkı olarak (eşitlik 1) tanımlanır. J Bias : J Artık J Besleme (1) Kolonlarda bias miktarı genellikle pozitif olmaktadır, mekanik flotasyon ücrelerinde ise negatif bias, yani, yukarı doğru bir akış söz konusudur. Negatif biasla çalıştırılan kolon flotasyonu uygulamaları da vardır. Özellikle iri tanelerin flotasyonunda başarılı sonuçlar elde edilmiştir [1,4]. Artık su içeriğinin akış miktarının, besleme su içeriğinin akış miktarından daa büyük olması sonucu meydana gelen fark, köpük bölgesinde verilen yüzeysel yıkama suyu ile karşılanmaktadır. Bu durumda yıkama suyunun bir kısmı pozitif biası karşılayarak kolon içinde aşağı doğru akarken diğer kısmı konsantre çıkışından alınmaktadır. Yıkama suyunun biası karşılayan aşağı yönde akan bölümü köpüğü yıkayarak besleme suyu ile gang mineralinin konsantreye taşınımını engellemektedir [5]. Taşıma Kapasitesi( Carrying rate- Ca); Birim zamanda birim kesit alanında kolonda yüzen mineral ağırlığı olarak tanımlanmaktadır. Başka bir deyişle; kolondan kazanılan maksimum katı miktarıdır. Taşıma kapasitesi; eşitlik 2 de verildiği gibi esaplanır [6,7]. C a = d 80.ρ t (g/dak./cm 2 ), C a = d 80.ρ t (t/saat/m 2 ) (2) ρ t : Tane yoğunluğu (g/cm 3 ), d 80 : Konsantrenin %80 nin geçtiği tane büyüklüğü (µm) Kolon flotasyonu tasarımı amaçlandığında taşıma kapasitesi deneysel olarak belirlenir. Kolondan konsantre olarak alınacak maksimum katı ızına ulaşana kadar besleme katı içeriğinin artması ile yapılan bir seri deney ile belirlenmektedir. 27

4 H. KURŞUN 2. KOLON FLOTASYONUNDA PERFORMANSA ETKİ EDEN TASARIM VE İŞLETME PARAMETRELERİ 2.1. Sabit Tasarım Parametreleri Kolon flotasyonunda baştan tasarlanan ve deneyler esnasında sabit tutulan parametreler; kolon yüksekliği / kolon çapı, toplama bölgesi yüksekliği, kabarcık üretecinin türü ve yüzeysel yıkama suyu besleme sistemidir Kolon Yüksekliği / Kolon Çapı Oranı Kolon flotasyonu kapasitesi kolon yüksekliği değişimi ile doğrudan ilişkilidir.yükseklik / Çap Oranı ise 10:1 den az olmaması gerekmektedir. Kolon çapı değişimi, kabarcık çapını da etkilemektedir. Kolon çapı büyüdükçe, kabarcık çapı artmaktadır. Kolon çapının performansa etkisi konusunda yapılan çalışmalarda; kolon çapının büyümesinin akış koşulunun borulu akıştan (plug flow) mükemmel karışmalı akışa (perfect mixed flow), geçişine bağlı olarak verimde azalmaya neden olacağı, diğer bir ifadeyle kolon çapının büyümesi ile kolon performansının bozulduğunu göstermişlerdir [8,9]. Literatürde bu çalışmaların tersine sonuçlarla da karşılaşılmaktadır [10]. Yüzeysel besleme miktarı, köpük kalınlığı gibi işlemsel parametrelerin farklı değerlere saip olması neden olarak gösterilmiştir [11]. Pülp besleme yüksekliği, genellikle deneysel çalışmalarda, 2/3 en iyi pülp besleme seviyesi olarak belirlenmiştir [12] Toplama Bölgesi Yüksekliği Kolon flotasyonundaki temizleme ve köpük bölgesi yüksekliği performansı etkileyen iki önemli unsurdur. Toplama bölgesi yüksekliği kapasiteyi, temizleme bölgesi yüksekliği ise seçimliliği etkilemektedir. Toplama bölgesi ile temizleme bölgesi yüksekliklerinin, deneysel çalışmalarla optimize edilmesi gerekmektedir. Genellikle kolon tabanından itibaren kolon yüksekliğinin 2/3 lük kısmı toplama bölgesi olarak belirlenir.toplama bölgesi yüksekliğinin artması kalma süresini (residence time) artırdığından verim artmakta, konsantre tenörü ise azalmaktadır [13]. Kolon flotasyonunda toplama bölgesindeki katıların eksenel karışımı borulu akış ayırma modeli ile tanımlanır, Aygıt Dağılım Sayısı (Vessel Ayırma Sayısı) flotasyon kolonunda karışma koşulunu belirler ve ortalama kalma süresi ile birlikte kalma süresi dağılımı (residence time distribution- RTD) belirlemek için kullanılır. Aygıt Dağılım Sayısı (N d ) eşitlik 3; N d d c ( J g /1.6) [( J s /( 1 ε g ) + U sp ] H c = (3) N d 0 ise sistemde borulu akış koşulu geçerli, N d ise mükemmel karışmalı akış koşulu geçerlidir. Tanecik ortalama kalma süresi (mean residence time), τ p ; eşitlik (4) de verilmektedir. J τ p = τ1 J s / ( ) ( ) sl / 1 ε g 1 ε g + J sp (4) 28

5 KOLON FLOTASYONUNDA ZENGİNLEŞTİRMEYİ ETKİLEYEN PARAMETRELERİN TEORİSİNİN İNCELENMESİ N d : Aygıt dağılım sayısı J s : Katı akış ızı (cm/sn) J sl : Pülp akış ızı(cm/sn) d c : Kolon çapı (cm) τ p : Tanecik ortalama kalma süresi (dak.) τ 1 : Sıvının ortalama kalma süresi (dak) U sp : İki faz arasındaki (tane-kabarcık) kayma ızı (slip velocity)(cm/sn) Toplama bölgesinde, yükseklik çap oranının arttırılması, eksenel karışımın azalmasının bir sonucu olarak idrofobik mineraller arasında toplama bölgesinde ayırmayı iyileştirilebilir [1] Yüzeysel Yıkama Suyu Dağıtıcı Sistemi ve Konumu Yüzeysel yıkama suyu dağıtma sisteminin performans üzerine etkisi yeterince incelenmemiş olup en ayrıntılı çalışma 1977 yılında Jameson ve diğ., tarafından yapılmıştır [14]. Bu çalışmada jet tipi ve duş (sprey) tipi dağıtma sistemleri karşılaştırılmış, köpüğün üzerinden su verildiğinde, jet tipinin duş tipine oranla, köpüğe su ile taşınan gang miktarını azalttığını ve köpüğün içerisinde yapılan yıkamanın daa etkin olduğunu göstermişlerdir [11]. Bazı araştırmacıların yapmış oldukları çalışmalarda, köpük taşma noktasının cm aşağısından su verilmesinin daa uygun olduğunu belirtilmektedir [15]. Sonuç olarak, köpük bölgesinin mekaniği tam olarak çözümlenemediği için kuramsal çalışmalardan yola çıkılarak yüzeysel yıkama suyu dağıtım sistemi ve konumunu belirlemek mümkün olmamıştır ve bu durum er cever için deneysel olarak belirlenmesi gerekmektedir [11]. Del Villar ve diğ., (1999) yüzeysel yıkama suyu miktarının, artık akış miktarının ve köpük derinliğinin, 5.25 cm çapındaki plexiglas laboratuvar kolonunda bias miktarı üzerine etkisini, sinir ağları (neural network) algoritması kullanarak belirlemişlerdir [16] Kabarcık Üretecinin Türü Kolon flotasyonunu mekanik ücrelerden ayıran en önemli özelliklerinden biri de avanın kolona kabarcık üreteci ile verilmesidir. Kabarcık üretiminin amacı, orta ve yüksek yüzeysel ava miktarlarında küçük çaplı kabarcıklar elde etmektir. Kolon flotasyonunda kabarcık üreteçleri iki ayrı tipte bulunmaktadır. Bunlar;.İçsel Kabarcık Üreteçleri (İnternal Sparger).Dışsal Kabarcık Üreteçleri (External Sparger) İçsel kabarcık üreteçleri; Gözenekli malzemeden oluşan üreteçler ve tek veya çok püskürtme jeti (nozzle) üreteçleri olmak üzere ikiye ayrılmaktadırlar. Gözenekli kabarcık üreteçleri, püskürtme jeti (nozzle) üreteçlerine oranla daa yüksek acimsel değişim oranına saip olup 1.5 cm/sn lik yüzeysel ava miktarında kabarcık çapları 2 mm kadardır. Bunlar kauçuk, bez, paslanmaz çelik gibi malzemelerden yapılmaktadır. Kabarcık üreteci malzemesi doğrudan kabarcık çapı ile ilişkilidir. Örneğin, filtre bezinin oluşturduğu kabarcıklar, kauçuk ve seramik v.s. gibi malzemeden yapılan üreteçlerin kabarcıklarından daa büyüktür. 29

6 H. KURŞUN Dışsal kabarcık üreteçleri; Hava ve su, kolon dışında basınç altında bir araya getirilerek, alt kısımdan kolona verilir. Bu sistemde, ava/su karışımı, köpürtücü, seramik bilyalar ve öğütülmüş kuvars taneleri ile bir basınç odası oluşturulmaktadır. Bu odadan çıkan gaz-su karışımı, 1 mm çaplarında çelik borularla kolona verilmektedir. Cominco ve Flotaire kolonlarında bu tip üreteçler bulunmaktadır [1]. Dışsal kabarcık üreteçlerine USBM (turbo air) kabarcık üreteci, Cominco kabarcık üreteci, Deister kabarcık üreteci, Mikrocel kabarcık üreteci örnek verilmektedir. Son zamanlarda Imox (IRCHA-Frenc patent) kabarcık üreteçleri düzenli bir kabarcık çapı oluşumu sağladığından daa fazla terci edilmektedir [17]. Katı tane kullanılması tıkanmaları en az düzeyde tutmakta, kabarcık boyutunun gaz-su oranının ayarlanması, kabarcık üreteçlerinin çabuk ve kolay değiştirilmesi içsel kabarcık üreteçlerine oranla dışsal kabarcık üreteçlerinin üstünlükleri olarak görülmektedir. Dışsal kabarcık üreteçlerinin en büyük dezavantajı; kolonun altından verilen ekstra suyun kolon dengesini bozmasıdır. Çeşitli kabarcık üreteçleri ile yapılan çalışmalarda toplama bölgesinde ki ava miktarının kolon kesit alanı ile kabarcık üreteci yüzey alanı arasındaki oran eşitlik 5 de verilmektedir. Bu oranın artması durumunda toplama bölgesindeki ava tutunumunda azalma olacağını belirtmişlerdir [1]. A d = ( R <1) (5) s c R s =, k C( Rs. J ) As A c : Kolon kesit alanı (cm 2 ), J : Yüzeysel ava miktarı (cm/sn), A s : Köpük üreteci alanı (cm 2 ), d k : Kabarcık çapı (mm), R s J : Kabarcık üreteci birim alanındaki ava miktarı (cm/sn), C : Köpürtücü konsantrasyon sabiti Yapılan araştırmalarda, kabarcık üretecinin kauçuk, kumaş yada seramik olmasının çok önemli olmadığını sadece üretecin yüzey alanının önemli olduğu belirlenmiştir. Kumaş kullanılan üreteçlerde kabarcıkların biraz daa iri olduğu ispatlanmıştır. Kabarcık üreteci üzerindeki delik sayısının da kabarcık çapına etkisi olmadığı araştırmalar sonucunda bulunmuştur [1]. Filippov ve diğ., (2000), 75 mm çaplı kolonda idrodinamik koşullar farklı kabarcık üreteçleri (Microcel, Flotaire, Imox) kullanarak çalışmışlardır. Kullanılan kabarcık üreteçlerinde ortalama kabarcık çapı 0.30 ve 1.10 mm aralığında ve ava tutunumu miktarı da % 25 in üzerinde tespit edilmiştir. En iyi çalışma koşullarında, yüzeysel ava miktarı ve devridaim pompası akış ızının (recirculating pump flow rate) ortalama kabarcık çapını etkilediği, kabarcık boyutunun kontrolü için bu parametreler arasında oldukça belirgin bir etkilenmenin olduğunu ispatlamışlardır. Pülpün aşındırıcı etkisi, ph ı ayarlamak için kullanılan kimyasal malzemelerin 30

7 KOLON FLOTASYONUNDA ZENGİNLEŞTİRMEYİ ETKİLEYEN PARAMETRELERİN TEORİSİNİN İNCELENMESİ üreteçlerin aşınmasına, tıkanmasına imkan sağladığından kabarcık çapındaki değişme kolonun performansında olumsuzluklara neden olduğu görülmüştür [17] Sistemin İçinde Değerleri Bağımsız Olarak Değiştirilemeyen Diğer Parametreler Kabarcık Çapı ve Dağılımı Kolon flotasyonunda kabarcık çapı ve dağılımı performansı etkileyen en önemli parametrelerden biridir. Kabarcık çapının büyümesi, ava tutunumu miktarını artırmakta bunun sonucunda kolon flotasyonu çalışma koşulları bozulmaktadır. Kolon flotasyonunun çalıştığı kabarcıklı akış rejiminde, kabarcığın 2 mm altında olduğu durumlarda en iyi sonuçlar elde edilmektedir. Kabarcık çapını kontrol etmek için yüzeysel ava miktarı, sıvı miktarı, katı oranı ve kabarcık üreteci yüzey alanı üzerinde belirli düzenlemelerin yapılması gerekmektedir. Buradan iki önemli sonuç ortaya çıkmaktadır. Kabarcıkların yüzey alan ızı (ya da taşıma kapasitesi-c a ), d k nin artması ile artmayabilir, bir diğer sonuç ise; toplama ız sabiti J ile orantılı olup d k ile ters orantılıdır, yani azalan d k yüksek toplama ız sabitini verir. Bu noktada kabarcık yüzey alan ızı (Süperficial bubble surface rate- S k ) ortaya çıkar. Buna göre; eşitlik 6 elde edilir. S k 2 Kabarcık alanı (cm ) / saniye =, 2 Kolon alanı (cm ) S k 6J d = (6) k J : Yüzeysel ava miktarı (cm/sn), d k : Kabarcık çapı (mm) Maksimum kabarcık yüzey alan ızında en iyi kabarcık boyutu 0.8 <d k <1.5 mm arasındadır. Kabarcık yüzey alan ızı taşıma kapasitesi ile doğrudan ilişkilidir. Buna göre; eşitlik 7 de ki denklemden de görüldüğü gibi, C rmax ile d p arasında doğrusal bir ilişki bulunmaktadır. C π 2 d ρ J = p p (7) r max d k d p : Tane çapı (µm), ρ p : Tane yoğunluğu (g/cm 3 ) Günümüzde kabarcık çapını belirlemek için yeni, modern teknikler geliştirilmiştir.görsel ve on-line teknikleri kullanarak oldukça basit bir yaklaşımla flotasyon makinalarında kabarcık çaplarını pülpte (katı-sıvı-kabarcık) ölçmek mümkün olmaktadır [18,19]. 31

8 H. KURŞUN Hava Tutunumu Kolon flotasyonunda en fazla söz edilen parametrelerden biri de ava miktarı olup, toplama bölgesinin idrodinamik koşullarını belirlemede önemli bir etkendir. Hava miktarının etkisi temelde iki kavrama dayanır. Hava tutunumu (ε ) ve yüzeysel ava miktarı (J ) dır. İkisi de birbiriyle doğrudan ilişkilidir. ε ; pülp ile dolu kolona ava verildiğinde meydana gelen değişim oranıdır, başka bir ifadeyle; kolon flotasyonunun erangi bir noktasında acimsel olarak avanın kapladığı miktar olarak tanımlanmaktadır. Hava tutunumu birçok yöntemle belirlenebilir (Şekil 2). Hava tutunumu ölçümü (a) da bir kab içerisinde seviye yükselmesi ile (overall oldup), (b) ve(c) de kabın sadece bir bölümünde (local oldup) yapılmaktadır. (b) de verilen basınç noktaları arasındaki mesafe farkı ile ölçülmekte, (c) de ise belirlenen bölgeler arasına yerleştirilen sensorlar yardımıyla belirlenmektedir. (a) da ki yöntem köpükte uygulanamaz, (c) de sürekli kalibrasyon gerektirir. Bu zorluklar düşünüldüğünde (b) yöntemi uygulamada kolaylıkla kullanılan basit bir yöntemdir. Aynı zamanda (b) ve (c) metodu ava tutunumunda oluşan eksenel değişimin ölçülmesinde de kolaylık sağlar. Tipik bir flotasyon kolonunun toplama bölgesinde ava tutunumu %5-30 arasındayken, köpük bölgesinde %80 e kadar çıkmaktadır. Köpürtücü miktarının artması durumunda, yüzeysel ava miktarı ve kolondaki ava tutunumuda artmaktadır [1]. Şekil 2. Hava tutunumu ölçüm metodları Şekil 3(a-b). Farklı basınçlarda ava tutunumu ölçümü; (a) manometrik su kullanılmadan, (b) manometrik su kullanılarak 32

9 KOLON FLOTASYONUNDA ZENGİNLEŞTİRMEYİ ETKİLEYEN PARAMETRELERİN TEORİSİNİN İNCELENMESİ Şekil 3(a-b) de farklı basınçlarda, manometre kullanmadan (a) ve manometre kullanarak (b) yapılan ava tutunumu ölçümleri ve eşitlik 8 de ε (ava tutunumu) denklemleri görülmektedir. ρ w ε = 1 1, ρ p l ε = (8) l ε : Hava tutunumu (%), ρ w : Sıvı yoğunluğu (g/cm 3 ), ρ p : Pülp yoğunluğu (g/cm 3 ), : Kolondaki acimsel artış seviyesi (cm), l : Manometrik su seviye farkı (cm) Günümüzde araştırmacılar, ava tutunumunu belirlemek için iki iletken ücre ile, iki fazlı sistemde elektrik iletkenliğinden yararlanarak, on-line ölçüm metodlarına alternatif olan yeni ava tutunumu ölçüm metodları geliştirmişlerdir [20] İşletme Parametreleri Yüzeysel Hava Miktarı Birim zamanda kolona verilen ava miktarının kolon kesit alanına oranı olarak tanımlanır. Yüzeysel ava miktarı farklı kesitlerdeki kolonların kıyaslanmasında kullanılan önemli bir parametredir. Flotasyon kolonlarında toplama bölgesinde yüzeysel ava miktarı ile kabarcık çapı arasında ki ilişki eşitlik 9 da verilmektedir [1]. Q J =, k C. J A c d = (9) Q : Birim zamanda kolona verilen ava miktarı (cm 3 /sn) d k : Kabarcık çapı(mm), J : Yüzeysel ava miktarı(cm/sn), A c : Kolon kesit alanı (cm 2 ), C : Köpürtücü konsantrasyon sabiti Yüzeysel ava miktarı ve kabarcık çapı flotasyon kolonundaki ava tutunumunu belirlemektedir. Kolondaki ava tutunumu, yüzeysel ava miktarının artışı ile artmaktadır. Şekil 4, ikili faz sisteminde (ava/su) ava tutunumunun, farklı yüzeysel ava miktarlarında köpürtücü miktarına bağlı olarak doğrusal arttığını göstermektedir [1,21]. Ancak belirli bir akış ızı değeri aşıldığında, kolondaki kabarcıklı akış koşulları bozularak büyük kabarcıkların meydana getirdiği türbülanslı akış koşulları oluşmaktadır. Bu durum kolon flotasyonunda 33

10 H. KURŞUN arzu edilmez, daa çok kolonlarda kabarcıklı akış koşullarının oluşması istenmektedir. Yüzeysel ava miktarının performansa etkisi konusunda yapılan çalışmalar genellikle uyum içindedir. Artan yüzeysel ava miktarı ile verimin maksimum değer verecek şekilde arttığını ve belirli bir noktadan sonra ise azaldığını vurgulamaktadırlar. Tenör ise tam tersi bir eğilim göstermekte, verimin maksimum olduğu bölgede minimum değer almaktadır [22,23,24,25] Köpürtücü miktarı, g/ton (%) Hava Tutunumu, Yüzeysel Hava Miktarı, cm/sn Şekil 4. İkili faz sisteminde ava tutunumunun, farklı yüzeysel ava miktarlarında köpürtücü miktarlarına bağlı değişimi (MIBC-Metil Isobutyl Carbinol ) Yüzeysel Besleme Miktarı Yüzeysel besleme miktarının kolon performansına etkisini çeşitli araştırmacılar incelemiş ve birbirinden farklı sonuçlar elde etmişlerdir. Fakat, çok sayıda araştırmacı yüzeysel besleme miktarının azalması ile verimin arttığı konusunda birleşmektedirler [26]. Diğer taraftan, kesin bir açıklama getirilememekle beraber yüzeysel besleme miktarının artışıyla verimin arttığını deneysel olarak gösteren çalışmalar da bulunmaktadır [25]. Gürsu ve diğ. (2000)' nin kolon flotasyonu ile ince boyutlu bitümlü Zonguldak kömürünün zenginleştirilmesine yönelik yapmış oldukları çalışmada, yüzeysel besleme miktarının % kül ve temiz kömür randımanı üzerine etkisini incelemişler, düşük yüzeysel besleme miktarının (yüksek kalma süresi) kül içeriğini azalttığını belirtmişlerdir [27]. 34

11 KOLON FLOTASYONUNDA ZENGİNLEŞTİRMEYİ ETKİLEYEN PARAMETRELERİN TEORİSİNİN İNCELENMESİ Yüzeysel Yıkama Suyu Miktarı Kolon flotasyonunda yıkama suyu, konsantreye su ile taşınan gang minerallerinin pülp içinde geri yıkanarak tenörün yükseltilmesi için verilmektedir, yani yüzeysel yıkama suyu miktarı seçimli bir konsantre üretimi için önemli bir etkendir. Suyun fazla kullanılması kabarcık yükselme ızını düşüreceği ve buna bağlı olarak da ava tutunumunu artıracağı için kolon flotasyonu çalışma koşulları bozulacaktır. Yüzeysel yıkama suyu miktarı eşitlik 10 da verilmektedir. Q w J w = (cm/sn) (10) A c Q w :Birim zamanda kolona verilen yıkama suyu miktarı (cm 3 /sn), A c : Kolon kesit alanı (cm 2 ) J w : Yüzeysel yıkama suyu miktarı (cm/sn) Araştırmacıların yapmış olduğu bazı çalışmalarda yüzeysel yıkama suyu artışı ile tenör yükselirken verim düşmekte, bazı çalışmalarda ise tam tersi bir durum gözlenmektedir. Aşırı yüzeysel yıkama suyu, köpüğün seyrelmesine ve su tüketiminin artmasına neden olmakta, aynı zamanda diğer aşamalarda da sorun yaratacağından istenmemektedir [25]. Kolon flotasyonunda yüzeysel yıkama suyu ilave noktası da yine zenginleştirme işleminde büyük önem kazanmaktadır. Yüzeysel yıkama suyu arttırılarak ürünün kalitesi iyileştirilirken, veriminde azaldığı gözlenmiştir. Kolonun temizleme bölgesinde, yüzeysel yıkama suyu verildiğinde verim değerleri değişmiştir ve yüzeysel yıkama suyu ilave noktasının arttırılması durumda verimin arttığını, yüzeysel yıkama suyu ilave noktasının azaltılması ile de ürün tenörünün iyileştirildiği belirtilmiştir [28] Köpük Kalınlığı Yapılan araştırmalar sonucunda; köpük kalınlığının artmasıyla konsantre tenörü önemli ölçüde artarken, verimde önemli bir azalma görülmemektedir. Bunun nedeni, köpük kalınlığının artması ile köpükte kalma süresinin artmasına, köpükte yükselen su miktarının azalmasına bağlı olarak su ile taşınan gang minerallerinin konsantreye ulaşmadan geri yıkanma olasılığının daa fazla olmasıdır [25,29]. Köpük içindeki mekanizmanın daa iyi anlaşılabilmesi için bu konuda daa fazla araştırma yapılmasında yarar görülmektedir Pülp Yoğunluğu Besleme pülp yoğunluğunun kolon flotasyonuna etkisi bir çok araştırmacı tarafından incelenmiş ve pülp yoğunluğunun artışı ile verimin arttığı yapılan çalışmalar sonucunda açıklanmıştır. Diğer bir ifadeyle, pülpte katı oranının artışı, kabarcık yükselme ızını ters yönde etkileyerek viskoziteyi ve pülp yoğunluğunu artırmaktadır. Kabarcığa yapışan katı miktarının artması, kabarcık yükselme ızını düşüreceğinden kolondaki ava tutunumu artacaktır. Bu artmanın nedeni, yüksek pülp yoğunluğunun toplama bölgesindeki engelli çökelme koşullarını 35

12 H. KURŞUN düzenleyerek tanenin kalma süresinin artmasına bağlı olduğunu göstermişlerdir. Bu durum kolondaki çalışma koşullarını bozacaktır. Kolon flotasyonunda, genellikle kullanılan en iyi katı oranı % arasındadır [11,25] Köpürtücü Miktarı Mekanik ücrelerde olduğu gibi toplayıcı miktarı ve türü, ph, kolon flotasyonunda da benzer etkiyi gösterir. Fakat, köpürtücü derişimi kabarcık boyutunu değiştireceğinden performans üzerinde önemli bir etkiye saip olduğundan verimin maksimum olduğu bir köpürtücü derişimi kabul edilmektedir. Genellikle de köpürtücü miktarı ile kabarcık çapı arasında ters bir ilişkinin olduğu görülmektedir [11,25]. Yeia ve Al-Aakeel in (2000), ph ve köpürtücü miktarının karbonatlı talk ceverinin flotasyona etkisini incelemişler köpürtücü miktarının artması ile %70 verim ve %93.5 saflığa ulaşıldığını göstermişlerdir [30]. El-Sall ve diğ., (2000), Sodium alkyl eter sulfate (anyonik köpürtücü) ve polyglycols (noniyonik köpürtücü) iki farklı tip köpürtücü kullanarak kolonda, flotasyon veriminin köpürtücü tipine bağlı olduğunu ve özellikle anyonik köpürtücü kullanılması durumunda köpüğün kararlı olma yeteneğini belirlemişlerdir [31] Su ile Taşınım (Entrainment) Su ile taşınım (entrainment); mekanik flotasyonda ve kolon flotasyonunda genellikle imal edilmektedir. Fakat, tenör ve verim için önemli olan su ile taşınım, köpüğe bağlanmadan su ile köpüğe taşınan malzemeyi ifade etmektedir. Bu şekilde tanelerin köpük fazı içine taşınmaları yukarı yönde yükselen ava kabarcığının arkasında veya çevresinde sürüklenen, su ile ya da köpük ara yüzeyinde yukarı sürüklenen kabarcıklar tarafından itilen su ile taşınma şeklinde gerçekleşmektedir [32]. Kolon flotasyonunda kullanılan parametreler, tanelerin su ile taşınımına büyük ölçüde etki etmektedir. Yüzeysel yıkama suyu miktarı, ortalama tane büyüklüğü, yüzeysel ava miktarı ve köpürtücü miktarı değişimleri su ile taşınımı etkilemektedir. Yüzeysel yıkama suyu miktarının, yüzeysel ava miktarının ve köpürtücü miktarının artması ile su ile taşınım artmakta, ortalama tane büyüklüğünün artmasıyla azalmaktadır ve performans üzerine etkisi oldukça etkili olmaktadır [33]. 3. SONUÇLAR Kolon flotasyonu ile zenginleştirmede etkin olan parametrelerin detaylı bir teorisi sunulmuştur. Kolon sisteminde performansa etki eden tasarım ve işletme parametrelerinin zenginleştirmede önemi, (verim - seçimlilik ilişkisi açısından) bu çalışmada, birçok araştırmacının yapmış olduğu çalışmalarla desteklenerek ortaya konulmuştur. Yüzeysel ava miktarı, ava tutunumu, köpürtücü miktarı ve ava üreteci gözenekliliği birbirini doğrudan etkileyen parametrelerdir. Yüzeysel ava miktarının ve köpürtücü miktarının artması ile kabarcık çapı küçülmekte, kabarcıkların yükselme miktarları azalmakta, verim artarken seçimlilik azalmaktadır [1,21,34,35,36,37]. Yüzeysel besleme miktarının artması kolonda tanelerin kalma süresini azaltmaktadır. Kolona beslenen katı miktarı artmakta, artan yüzeysel ava miktarı ile birlikte kolonun taşıma kapasitesine yaklaşmakta ve bu değerin üzerine çıkmasına neden olmaktadır. Bu durum, köpüğün aşırı yüklendiğini, tanelerin taşınamadığını ve tanelerin 36

13 KOLON FLOTASYONUNDA ZENGİNLEŞTİRMEYİ ETKİLEYEN PARAMETRELERİN TEORİSİNİN İNCELENMESİ kabarcıktan koparak toplama bölgesine geri düşmesine (drop-back) neden olduğundan verim azalmaktadır [1,21,26,34,35,36]. Diğer taraftan kesin bir açıklama getirememekle birlikte yüzeysel besleme miktarının artmasıyla verimin arttığını deneysel gösteren çalışmalarda bulunmaktadır[25]. Pülp yoğunluğunun artması viskoziteyi artırdığından kabarcık yükselme ızını artırmaktadır. Tanenin kolonda kalma süresi de artacaktır. Kabarcığa yapışan katı miktarı artacağından, kabarcık yükselme ızı ve kolondaki toplam ava tutunumu azalacaktır. Belirlenen optimum yoğunluğun üzerindeki değerlerde kabacık yüzey alanı yetersiz kalmakta ve kabarcıkların köpüğün taşıyabileceğinden çok daa fazla tane ile yüklenmesi sonucu tanelerin köpükten ayrılarak toplama bölgesine geri düşmesi nedeniyle verim azalmaktadır [11,12,25]. Kolon yüksekliği, flotasyon zamanı, kabarcık taşıma kapasitesini ve toplama bölgesi yüksekliğini belirlemektedir. Kolon yüksekliğinin artması ile taneler kolonda daa uzun süre kalmakta ve buna bağlı olarak verim artarken seçimlilik azalmaktadır [1,21,38,39,40] Yüzeysel yıkama suyu miktarı, konsantre akışını kolaylaştırmakta ve köpükten süzülerek su ile taşınan gang minerallerinin tekrar yıkanarak artığa geri düşmesine imkan sağlamaktadır. Aynı zamanda bias suyunu ve yıkanan konsantre üst akımında biriken katılar için gereken suyu sağlamaktadır. Optimum olarak belirlenen yüzeysel yıkama suyu değerinin üzerindeki miktarlarda köpük bölgesinde karışma olmakta, buda seçimliliği olumsuz yönde etkilemektedir. Araştırmacıların yapmış olduğu bazı çalışmalarda yüzeysel yıkama suyu artışı ile tenör yükselirken verim düşmekte, bazı çalışmalarda ise tam tersi bir durum gözlenmektedir [1,21,25,41,42]. Tane büyüklüğünün küçülmesi durumunda gang minerallerinin köpüğe karışması konsantreyi kirletmektedir.tane büyüklüğünün incelmesi ile ince tanelerin su ile konsantreye taşınımı artmaktadır. Yüzeysel ava miktarının artması ile su ile taşınım artarken seçimlilik azalmaktadır. Tane büyüklüğü kalma süresini etkilediğinden, bias miktarında da değişimlere neden olacağından verim üzerine ince boyuttaki tanelerin etkisi önemli olmaktadır [43]. 4. KAYNAKLAR 1. FINCH, J.A. and DOBBY, G.S., Column Flotation, Pergamon Press, Oxford (UK), USA, pp:180, HU, W. and LIU, G., Desing and Operating Experiences wit Flotation Columns in Cina, Column Flotation 88, K.V.S. Sastry, (Ed.) Capter 6, AIME, pp: 35-42, NY., REDDY, P.S.R.; KUMAR, S.G.; BHATTACHARYYA, K.K.; SASTRI, S.R.S. and NARASIMHAN, K.S., Flotation Column for Fine Coal Beneficiation, Int. Miner.Process., 24, , SOTO, H. and BARBERY, G., Flotation of Coarse Particles in A Counter Current Column Cell, Minerals &Metallurgical Processing, pp: 16-21, MAACHAR, A. and DOBBY, G.S., Measurement of Feed Water Recovery and Entrainment Solids Recovery in Flotation Columns, Canadian Metallurgical Quarterly, Vol.3.1, No.3, pp: , ESPINOZA-GOMEZ, R.; YIANATOS, J.B.; FINCH, J.A.and JOHNSON, N.W., Carrying Capacity Limitations in Flotation Columns, Column Flotation 88, K.V.S., Sastry, (Eds.) Capter 15, AIME, pp: , NY, 1988a. 7. ESPINOZA-GOMEZ, R.; FINCH, J.A.; YIANATOS, J.B. and DOBBY, G.S., Column Carrying Capacity: Particle Size and Density Effects, Minerals Engineering, 1(1), pp: 77-79, 1988b. 8. FLINT, I.M.; WYSLOUZIL,H.E.; delima Andrade, V.L. and Murdock, D.J., Column Flotation of Iron Ore, Minerals Engineering, Vol.5, Nos.10-12, pp: , YOON, R.H., Teory of Column Flotation and Its Application in Coal Minerals Industries, İTÜ Maden Mü. Böl. Meslekte Yenileme Semineri, 30 Mayıs- 1 Haziran, İstanbul / Turkey,

14 H. KURŞUN 10. ESPINOZA-GOMEZ, R. and JOHNSON, N.W., Tecnical Experiences Eit Conventional Columns at Mount Isa Mines Ltd., Column Flotation 91, G.E. Agar, B.J., Huls, D.B.Hyma, (Eds). Vol.2, CIM, pp: , Halifax, TUTEJA, R.K.; SPOTTISWOOD, D.J. and MISRA, V.N., Recent Progress in te Understanding of Column Flotation-A Review, Te AusIMM Proceedings, No.2, pp: 25-31, GÜNEY, A.; GÜL, A.; DOĞAN, M.Z. ve ÖNAL, G., Upgrading of Bulk Concentrate of Murgul Flotation Plant by Column Flotation, Canging Scopes in Mineral Processing, M.Kemal, V. Arslan, A.Akar and M. Canbazoğlu (Eds.) pp: , Balkema, ALIAGA, W. and SOTO, H., Application of Column Cell to Potas Flotation in Brines, Trans, IMM, 102, pp:c70-73 Column Flotation 88, K.V.S. Sastry, (Eds.), Capter 15, AIME, JAMESON, G.J.; NAM, S. and MOO YOUNG, M., Pysical Factors Affecting Recovery Rates in Flotation, Mineral Science &Engineering, Vol.9, No.3, pp: , KOSICK, G.A.; FREBERG, M. and KUEHN, L.A., Column Flotation of Galena at Polaris Concentrator, CIM Bulletin, Vol.81, No.920, pp: 54-60, DEL VILLar, R.; GRÉGOIRE, M. and POMERLEAU, A., Automatic Control of a Laboratory Flotation Column, Minerals Engineering, Vol.12, No.3, pp: , FILIPPOV, L.O.; JOUSSEMET, R. and HOUOT, R., Bubble Spargers in Column Flotation: Adaptation to Precipitate Flotation, Minerals Engineering, Vol.13, No.1, pp: 37-51, CHEN, F., GOMEZ, C.O. and FINCH J.A., Tecnical Note Bubble Size Measurement in Flotation Macines, Minerals Engineering, Vol.14, No: 4, pp: , GRAu, R.A. and HEISKANEN, K., Visual Tecnique for Measuring Bubble Size in Flotation Macines, Mineral Engineering, Vol.15, pp: , ARIZMENDI-MORQUECHO, A.M.; PÉREZ- GARIBAY, R., URIBE-SALAS, A. and NAVA-ALONSO, F., On-line Solids Hold-Up Measurement in Mineral Slurries by te Addition Metod,Minerals Engineering, Vol.15, pp: 61-64, KURŞUN, H., Talkın Kolon Flotasyonu ile Zenginleştirilmesinde Parametrelerin İncelenmesi, Cumuriyet Üniversitesi, Maden Müendisliği Anabilim Dalı, Doktora Tezi, 147 syf., MAKSIMOV, I.I.; BORKIN,A.D. and EMELYANOV, M.F., Te Use of Column Flotation Macines for Cleaning Operations in Concentrating Non-Ferrous Ores, XVII. Internatıonal Mineral Processing Congress Dresden /FRG, GROPPO, J.G. and PAREKH, B.K., Continuous Pilot Scale Testing of Column Flotation for Very Fine Coal from Refuse, Minerals & Metallurgical Processing, February, pp: 9-12, GROPPO, J.G. and PAREKH, B.K., Comparison of Bubble Generatings Devices for Column Flotation of Fine Coal, Mining Engineering, October, pp: , GOODAL, C.M. and O CONNOR, C.T., Residence Time Distribution Studies in a Flotation Column, Part 1- Te Relationsip Between Solids Residence Time Distribution and Metallurgical Performance, Int. J. Miner. Process., Vol.36, pp: , MAVROS, P.; KYDROS, K.A. and Matis, K.A., Arsenopyrite Enricment by Column Flotation, Minerals Engineering, Vol.6, pp: , GÜRSU, B.; HIÇYILMAZ, C. ve BILGEN, S., Beneficiation of Fine Bituminous Coal by Column Flotation, Proceedings of te XXI International Mineral Processing Congress, Roma / Italy, pp: C8b- 29 C8b-35, CHOUNG, J.W.; LUTTRELL, G.H. and YOON, R.H., Caracterization of Operating Parameters in Cleaning Zone of Microbubble Column Flotation, Int.J.Miner. Process., Vol.39, pp: 31-40, PETERSON, M.R.; DUCHENE, L.J. and SHIRTS, M.B., Column Flotation of Multiple Products from a Fluorite Ore, USBM Report of Investigations, RI 9309, YEHIa, A. and AL-WAKEEL, M.I., Tecnical Note Talc Seperation from Talc-Carbonate Ore to be Suitable for Different Industrial Applications Minerals Engineering, Vol. 13, No.1, pp: , EL-SHALL, H.; ABDEL-KHALEK, N.A. and SVORONOS, S., Collector-Froter İnteraction in Flotation of Florida Pospate, Internetional Journal of Mineral Processing, Vol.58, pp: , GÜLSOY, Ö.Y., An Evaluation of te Entrainment Modelling Approaces in Flotation, Madencilik Dergisi, Vol. 38, No.1, Marc, pp: 13-30,

15 KOLON FLOTASYONUNDA ZENGİNLEŞTİRMEYİ ETKİLEYEN PARAMETRELERİN TEORİSİNİN İNCELENMESİ 33. ÖTEYAKA, B.; UÇBAŞ, Y.; BILIR, K. and ÖZDAĞ, H., Entrainment of Fine Gangue Particles in Column Flotation Wit Negative Bias, Proceeding of te 6 t Int. Min.Processing Symp., Kuşadası/Turkey, pp: , Jameson, G.J.; Nam, S. and Moo Young, M., Pysical Factors Affecting Recovery Rates in Flotation. Mineral Science &Engineering, Vol.9, No.3, pp: , RAMADAN, A.M.; AL TAWEEL, A.M. and MOHARAM, M.R., Effect of Gas Distribution on te Hydrodynamıcs of Flotation Column, Te 15 t Mining Congress of Turkey/ Ankara, ISBN , RAMADAN, A.M.; SALEH, A.M. and MOHARAM, M.R., Parameters Affecting Hydrodynamics of Conventional Flotation Cell, Proceedings of te Int.Min. Processing Symp., İstanbul/Turkey, pp: , TAVERA, F.J.; ESCUDERO, R. and FINCH, J.A., Gas Holdup in Flotation Columns: Laboratory Measurements. Int. J. Miner. Process., Vol.61, pp: 23-40, ÖTEYAKa, B. and SOTO, H., Modelling of Negative Bias Column for Coarse Particles, Flotation 4 t Int.Min. Processing Symp. Proces., Vol.1, Antalya/Turkey, pp: , RUBINSTEIN, J., Column Flotation: Teory and Practice, Proceeding of te XX.Int. Min. Processing Cng. Aacen, Germany, pp: , PÉREZ GARIBAY, R.; GALLEGOS A, P.M.; URIBE S, A. and NAVA A, F., Effect of Collection Zone Heigt and Operating Variables on Recovery of Overload Flotation Columns, Minerals Engineering, Vol.15, pp: , COLDEA, I.; GEORGESCU, D. And SPOREA, A., Column Flotation Parameters and Teir Influence Upon Rutile and Zircon Concentrates Purification, Proceeding of te 6 t Int. Min. Processing Symp., Kuşadası/Turkey, pp: , TAO, D., LUTTRELL, G,H., and YOON, R.-H., An Experimental investigation on Column Flotation Circuit Configuration, International Journal of Mineral Processing, Vol.60, pp: 37-56, MAVROS, P.; LAZARIDIS, N.K.; MATIS, K.A. and MATIS, K.A., Fines Processing in a Flotation Column Proceeding of te II. International Min. Processing Symp, İzmir/Turkey, pp: ,

H. KURŞUN. Cumhuriyet Üniversitesi, Maden Mühendisliği Bölümü, Sivas/Türkiye

H. KURŞUN. Cumhuriyet Üniversitesi, Maden Mühendisliği Bölümü, Sivas/Türkiye Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü,Dergisi 9-3,(005)- İkili (Hava/Su) ve Üçlü (Hava/Su/Mineral) Faz Sistemlerinde Hava Tutunumu (ε g ), Yüzeysel Hava Akış Hızı (V h ) ve Köpürtücü Miktarının

Detaylı

2. FLOTASYON KOLONLARI

2. FLOTASYON KOLONLARI 1 1. GİRİŞ Flotasyon ince tane boyundaki minerallerin zenginleştirilmesinde kullanılan en yaygın kullanılan yöntemdir ve dünyada yaklaşık 2 milyar ton cevher flotasyon yöntemi ile zenginleştirilmektedir

Detaylı

HAZİRAN JUNE FLOTASYON KOLONLARI-BÖLÜM 1 TEMEL ÇALIŞMA PRENSİPLERİ VE AYIRMA İŞLEMİNE ETKİ EDEN PARAMETRELER ÖZET

HAZİRAN JUNE FLOTASYON KOLONLARI-BÖLÜM 1 TEMEL ÇALIŞMA PRENSİPLERİ VE AYIRMA İŞLEMİNE ETKİ EDEN PARAMETRELER ÖZET MADENCİLİK HAZİRAN JUNE 1998 CİLT-VOLUME SAYI - NO 37 2 FLOTASYON KOLONLARI-BÖLÜM 1 TEMEL ÇALIŞMA PRENSİPLERİ VE AYIRMA İŞLEMİNE ETKİ EDEN PARAMETRELER Flotation Columns-Part l Basic Operation Principles

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMĠREL ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK MĠMARLIK FAKÜLTESĠ MADEN MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ FLOTASYON KONSANTRELERĠNDE SU KAZANIMI BĠTĠRME PROJESĠ

T.C. SÜLEYMAN DEMĠREL ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK MĠMARLIK FAKÜLTESĠ MADEN MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ FLOTASYON KONSANTRELERĠNDE SU KAZANIMI BĠTĠRME PROJESĠ T.C. SÜLEYMAN DEMĠREL ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK MĠMARLIK FAKÜLTESĠ MADEN MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ FLOTASYON KONSANTRELERĠNDE SU KAZANIMI BĠTĠRME PROJESĠ Hazırlayan Emre TAġTAN Yöneten Doç. Dr. Emin Cafer ÇĠLEK

Detaylı

Kolon Flotasyonu İle Bitümlü Kömür Atıklarından Temiz Kömür Kazanımı

Kolon Flotasyonu İle Bitümlü Kömür Atıklarından Temiz Kömür Kazanımı Kolon Flotasyonu İle Bitümlü Kömür Atıklarından Kazanımı Hasan HACIFAZLIOĞLU METEK Madencilik ve Enerji Teknolojileri San.Tic.Ltd.Şti., İSTANBUL Özet Konvansiyonel mekanik hücreler, toz kömürlerin (-1mm)

Detaylı

JAMESON FLOTASYON HÜCRESİNDE ÖNEMLİ ÇALIŞMA PARAMETRELERİNİN HAVA TUTUNUMU VE GİREN HAVA MİKTARINA ETKİLERİ

JAMESON FLOTASYON HÜCRESİNDE ÖNEMLİ ÇALIŞMA PARAMETRELERİNİN HAVA TUTUNUMU VE GİREN HAVA MİKTARINA ETKİLERİ MADENCİLİK, Cilt 45, Sayı 4, Sayfa 11-18, Aralık 6 Vol.45, No. 4, pp 11-18, December 6 JAMESON FLOTASYON HÜCRESİNDE ÖNEMLİ ÇALIŞMA PARAMETRELERİNİN HAVA TUTUNUMU VE GİREN HAVA MİKTARINA ETKİLERİ The Effects

Detaylı

KÖPÜK GÖRÜNTÜSÜ VE FLOTASYON PERFORMANSI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN GÖRÜNTÜ ANALİZ SİSTEMİ İLE İNCELENMESİ

KÖPÜK GÖRÜNTÜSÜ VE FLOTASYON PERFORMANSI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN GÖRÜNTÜ ANALİZ SİSTEMİ İLE İNCELENMESİ MADENCİLİK, Cilt, Sayı, Sayfa 7-8, Haziran Vol., No., pp 7-8, June KÖPÜK GÖRÜNTÜSÜ VE FLOTASYON PERFORMANSI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN GÖRÜNTÜ ANALİZ SİSTEMİ İLE İNCELENMESİ Analysis of the Relationship between

Detaylı

KESİKLİ İŞLETİLEN PİLOT ÖLÇEKLİ DOLGULU DAMITMA KOLONUNDA ÜST ÜRÜN SICAKLIĞININ SET NOKTASI DEĞİŞİMİNDE GERİ BESLEMELİ KONTROLU

KESİKLİ İŞLETİLEN PİLOT ÖLÇEKLİ DOLGULU DAMITMA KOLONUNDA ÜST ÜRÜN SICAKLIĞININ SET NOKTASI DEĞİŞİMİNDE GERİ BESLEMELİ KONTROLU KESİKLİ İŞLETİLEN PİLOT ÖLÇEKLİ DOLGULU DAMITMA KOLONUNDA ÜST ÜRÜN SICAKLIĞININ SET NOKTASI DEĞİŞİMİNDE GERİ BESLEMELİ KONTROLU B. HACIBEKİROĞLU, Y. GÖKÇE, S. ERTUNÇ, B. AKAY Ankara Üniversitesi, Mühendislik

Detaylı

İNCE BOYUTLU KROM CEVHERLERİNİN MULTI-GRAVITY SEPERATOR İLE ZENGİNLEŞTİRİLMESİ ARAŞTIRMALARI

İNCE BOYUTLU KROM CEVHERLERİNİN MULTI-GRAVITY SEPERATOR İLE ZENGİNLEŞTİRİLMESİ ARAŞTIRMALARI Türkiye 14 Madencilik Kongresi / 14th Mining Congress of Turkey, 1995, ISBN 975-395-150-7 İNCE BOYUTLU KROM CEVHERLERİNİN MULTI-GRAVITY SEPERATOR İLE ZENGİNLEŞTİRİLMESİ ARAŞTIRMALARI INVESTIGATIONS ON

Detaylı

TOA06 SÜRÜKLENME KANALLI TAŞKIN YATAKLARDA MİNİMUM TAŞKINLAŞMA HIZININ BELİRLENMESİ

TOA06 SÜRÜKLENME KANALLI TAŞKIN YATAKLARDA MİNİMUM TAŞKINLAŞMA HIZININ BELİRLENMESİ TOA06 SÜRÜKLENME KANALLI TAŞKIN YATAKLARDA MİNİMUM TAŞKINLAŞMA HIZININ BELİRLENMESİ T. Algül, B. Algül, Ö. M. Doğan, B. Z. Uysal Gazi Üniversitesi, Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü

Detaylı

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu HAFTALIK DERS PLANI Hafta Konular Kaynaklar 1 Zeminle İlgili Problemler ve Zeminlerin Oluşumu [1], s. 1-13 2 Zeminlerin Fiziksel Özellikleri [1], s. 14-79; [23]; [24]; [25] 3 Zeminlerin Sınıflandırılması

Detaylı

Vakum Teknolojisi * Prof. Dr. Ergun GÜLTEKİN. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi

Vakum Teknolojisi * Prof. Dr. Ergun GÜLTEKİN. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Vakum Teknolojisi * Prof. Dr. Ergun GÜLTEKİN İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Giriş Bilimsel amaçla veya teknolojide gerekli alanlarda kullanılmak üzere, kapalı bir hacim içindeki gaz moleküllerinin

Detaylı

KROM ZENGİNLEŞTİRME TESİSLERİ ARTIKLARININ YÜKSEK ALAN ŞİDDETLİ YAŞ MAN YETİ KAYIRMA İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

KROM ZENGİNLEŞTİRME TESİSLERİ ARTIKLARININ YÜKSEK ALAN ŞİDDETLİ YAŞ MAN YETİ KAYIRMA İLE DEĞERLENDİRİLMESİ KROM ZENGİNLEŞTİRME TESİSLERİ ARTIKLARININ YÜKSEK ALAN ŞİDDETLİ YAŞ MAN YETİ KAYIRMA İLE DEĞERLENDİRİLMESİ Güven ÖNAL* Vecihi GÜRKAN** Neş'et ACARKAN*** ÖZET Bu bildiride, krom zenginleştirme tesislerinin

Detaylı

322 Cevher Hazırlama Laboratuarı II Yoğunluk Farkına göre Zenginleştirme FALCON KONSANTRATÖR ile ZENGİNLEŞTİRME

322 Cevher Hazırlama Laboratuarı II Yoğunluk Farkına göre Zenginleştirme FALCON KONSANTRATÖR ile ZENGİNLEŞTİRME 1. Giriş 322 Cevher Hazırlama Laboratuarı II Yoğunluk Farkına göre Zenginleştirme FALCON KONSANTRATÖR ile ZENGİNLEŞTİRME Falcon cihazı temel olarak bir ayırma oluğu ile devamlı çalışan bir santrifüjün

Detaylı

Katılarda nem ölçümü online nem ölçüm sistemleri

Katılarda nem ölçümü online nem ölçüm sistemleri Katılarda nem ölçümü online nem ölçüm sistemleri Nem ölçüm sistemleri Endüstriyel çözümler Uygulamaya özel çözümler Farklı sensör seçenekleri Gelişmiş online izleme Automation Components Analog Nem Sensör

Detaylı

VANTİLATÖR DENEYİ. Pitot tüpü ile hız ve debi ölçümü; Vantilatör karakteristiklerinin devir sayısına göre değişimlerinin belirlenmesi

VANTİLATÖR DENEYİ. Pitot tüpü ile hız ve debi ölçümü; Vantilatör karakteristiklerinin devir sayısına göre değişimlerinin belirlenmesi VANTİLATÖR DENEYİ Deneyin amacı Pitot tüpü ile hız ve debi ölçümü; Vantilatör karakteristiklerinin devir sayısına göre değişimlerinin belirlenmesi Deneyde vantilatör çalışma prensibi, vantilatör karakteristiklerinin

Detaylı

BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ

BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ ÖZET CO 2 kaynağında tel çapının, gaz debisinin ve serbest tel boyunun sıçrama kayıpları üzerindeki etkisi incelenmiştir. MIG kaynağının 1948 de

Detaylı

TOZ METALURJİSİ Prof.Dr. Muzaffer ZEREN

TOZ METALURJİSİ Prof.Dr. Muzaffer ZEREN . TEKNİK SEÇİMLİ DERS I TOZ METALURJİSİ Prof.Dr. Muzaffer ZEREN SİNTERLEME Sinterleme, partiküllerarası birleşmeyi oluşturan ısıl prosestir; aynı zamanda ham konumda gözlenen özellikler artırılır. . Sinterlemenin

Detaylı

Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite

Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite Zemindeki mühendislik problemleri, zeminin kendisinden değil, boşluklarında bulunan boşluk suyundan kaynaklanır. Su olmayan bir gezegende yaşıyor olsaydık, zemin

Detaylı

ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MADEN VE CEVHER HAZIRLAMA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ CEVHER VE KÖMÜR ZENGİNLEŞTİRME LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU

ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MADEN VE CEVHER HAZIRLAMA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ CEVHER VE KÖMÜR ZENGİNLEŞTİRME LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MADEN VE CEVHER HAZIRLAMA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ CEVHER VE KÖMÜR ZENGİNLEŞTİRME LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU 1 CİHAZLAR Etüv (Memmert UNB500)... 3 Fanlı Numune Kurutma

Detaylı

Esin Ö. ÇEVİK Prof. Dr. cevik@yildiz.edu.tr

Esin Ö. ÇEVİK Prof. Dr. cevik@yildiz.edu.tr İSTANBUL BOĞAZI NDA AKINTI İKLİMİ ÇALIŞMASI Yalçın, YÜKSEL Prof. Dr. yuksel@yildiz.edu.tr Berna AYAT bayat@yildiz.edu.tr M. Nuri ÖZTÜRK meozturk@yildiz.edu.tr Burak AYDOĞAN baydogan@yildiz.edu.tr Işıkhan

Detaylı

Numerical Investigation of the Effect of Needle Tilting Angle on Irrigant Flow Inside the Tooth Root Canal

Numerical Investigation of the Effect of Needle Tilting Angle on Irrigant Flow Inside the Tooth Root Canal Numerical Investigation of the Effect of Needle Tilting Angle on Irrigant Flow Inside the Tooth Root Canal İğne Açısının Diş Kök Kanalı İçindeki İrigasyon Sıvısının Akışına Etkisinin Sayısal Analizi A.

Detaylı

HAZİRAN JUNE FLOTASYON KOLONLARI-BÖLÜM 2 KARŞILAŞTIRMALI ÇALIŞMALAR, UYGULAMALARDA KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE ALTERNATİF KOLON TASARIMLARI

HAZİRAN JUNE FLOTASYON KOLONLARI-BÖLÜM 2 KARŞILAŞTIRMALI ÇALIŞMALAR, UYGULAMALARDA KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE ALTERNATİF KOLON TASARIMLARI MADENCİLİK HAZİRAN JUNE 998 CİLTVOLUME SAYI NO 3 FLOTASYON KOLONLARIBÖLÜM KARŞILAŞTIRMALI ÇALIŞMALAR, UYGULAMALARDA KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE ALTERNATİF KOLON TASARIMLARI Flotation ColumnsPart Comparative

Detaylı

MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ

MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ 1.GİRİŞ Deney tesisatı; içerisine bir ısıtıcı,bir basınç prizi ve manometre borusu yerleştirilmiş cam bir silindirden oluşmuştur. Ayrıca bu hazneden

Detaylı

Prof. Dr. Hayrünnisa DİNÇER ATEŞOK

Prof. Dr. Hayrünnisa DİNÇER ATEŞOK Öğretim Üyesi Bitirme Tez Konuları Prof. Dr. Gündüz ATEŞOK Bitümlü Kömürlerin Optik ve X-Ray yöntemleriyle kuru olarak zenginleştirilmesi KKTC Lefke eski Bakır madeni flotasyonu artıklarından durgun ve

Detaylı

KOLEMANİT FLOTASYON KONSANTRELERİNİN BRİKETLEME YOLUYLE AGLOMERASYONU. M.Hayri ERTEN. Orta Doğu Teknik Üniversitesi

KOLEMANİT FLOTASYON KONSANTRELERİNİN BRİKETLEME YOLUYLE AGLOMERASYONU. M.Hayri ERTEN. Orta Doğu Teknik Üniversitesi KOLEMANİT FLOTASYON KONSANTRELERİNİN BRİKETLEME YOLUYLE AGLOMERASYONU M.Hayri ERTEN Orta Doğu Teknik Üniversitesi ÖZET. Flotasyondan elde edilen kolemanit konsantrelerinin kurutma veya kalsinasyon gibi

Detaylı

ÖZCAN YILDIRIM GÜLSOY

ÖZCAN YILDIRIM GÜLSOY ÖZCAN YILDIRIM GÜLSOY PROFESÖR E-Posta Adresi ogulsoy@hacettepe.edu.tr Telefon (İş) Telefon (Cep) Faks Adres 7807636-5324678010 Hacettepe Üniversitesi Maden Mühendisliği Bölümü Beytepe Ankara Öğrenim Durumu

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ Doç. Dr. AYŞE DİLEK ÇUHADAROĞLU

ÖZGEÇMİŞ Doç. Dr. AYŞE DİLEK ÇUHADAROĞLU ÖZGEÇMİŞ Doç. Dr. AYŞE DİLEK ÇUHADAROĞLU Doğum Yılı: 1959 Yazışma Adresi : Telefon : 2574010/1260 Faks : 2574023 e-posta : EĞİTİM BİLGİLERİ Karaelmas Mühendislik Fakültesi Maden Mühendisliği Bölümü 67100

Detaylı

KÜRE TESİSİ BAKIR KONSANTRESİ TENORUNUN KOLON FLOTASYONU İLE YÜKSETİLMESİ

KÜRE TESİSİ BAKIR KONSANTRESİ TENORUNUN KOLON FLOTASYONU İLE YÜKSETİLMESİ KÜRE TESİSİ BAKIR KONSANTRESİ TENORUNUN KOLON FLOTASYONU İLE YÜKSETİLMESİ INCREASING THE GRADE OF KÜRE COPPER CONCENTRATE BY USING COLUMN FLOTATION Suna ATAK < > Ekrem YÜCE < ) Gülay BULUT ( > Fatma ARSLAN

Detaylı

Flotasyon, ince öğütülmüş (genellikle 100 mikron altı)

Flotasyon, ince öğütülmüş (genellikle 100 mikron altı) Tanıtım www.madencilik-turkiye.com Türkiye de İlk Patentli Tank Flotasyon Selülü Madencilik, cevher hazırlama, seramik, cam, endüstriyel mineraller, kömür vb. sektörlerde ürünleri yoğun şekilde kullanılan

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI SÜREKLİ KARIŞTIRMALI REAKTÖR DENEYİ 2012 KONYA İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... ii SİMGELER VE

Detaylı

Santrifüj Pompalar: MEKANİK ENERJİYİ, AKIŞKANDA KİNETİK ENERJİYE ÇEVİREN VE AKIŞKANLARI TRANSFER EDEN MAKİNALARDIR.

Santrifüj Pompalar: MEKANİK ENERJİYİ, AKIŞKANDA KİNETİK ENERJİYE ÇEVİREN VE AKIŞKANLARI TRANSFER EDEN MAKİNALARDIR. KSB DÜNYASINA D HOŞGELD GELDİNİZ SANTRİFÜJ J POMPALAR Santrifüj Pompalar: MEKANİK ENERJİYİ, AKIŞKANDA KİNETİK ENERJİYE ÇEVİREN VE AKIŞKANLARI TRANSFER EDEN MAKİNALARDIR. POMPA KESİT T RESMİ POMPA ANA PARÇALARI

Detaylı

TOA45 ÇOK KADEMELİ TAŞKIN YATAKLARDA MİNİMUM TAŞKINLAŞMA HIZININ BELİRLENMESİ

TOA45 ÇOK KADEMELİ TAŞKIN YATAKLARDA MİNİMUM TAŞKINLAŞMA HIZININ BELİRLENMESİ TOA45 ÇOK KADEMELİ TAŞKIN YATAKLARDA MİNİMUM TAŞKINLAŞMA HIZININ BELİRLENMESİ B. Algül, T. Algül, Ö. M. Doğan, B. Z. Uysal Gazi Üniversitesi, Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü ve

Detaylı

Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi

Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi Akışkanlar dinamiğinde, sürtünmesiz akışkanlar için Bernoulli prensibi akımın hız arttıkça aynı anda

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı

ÜÇ BİLEŞENLİ REAKSİYON SİSTEMLERİ İÇEREN REAKTİF DİSTİLASYON KOLONU VE REAKTÖR/DİSTİLASYON KOLONU PROSESLERİNİN NİCELİKSEL KARŞILAŞTIRMASI

ÜÇ BİLEŞENLİ REAKSİYON SİSTEMLERİ İÇEREN REAKTİF DİSTİLASYON KOLONU VE REAKTÖR/DİSTİLASYON KOLONU PROSESLERİNİN NİCELİKSEL KARŞILAŞTIRMASI ÜÇ BİLEŞENLİ REAKSİYON SİSTEMLERİ İÇEREN REAKTİF DİSTİLASYON KOLONU VE REAKTÖR/DİSTİLASYON KOLONU PROSESLERİNİN NİCELİKSEL KARŞILAŞTIRMASI Denizhan YILMAZ, Saliha YILMAZ, Eda HOŞGÖR, Devrim B. KAYMAK *

Detaylı

İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı

İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı kullanılabilir. Çürütme öncesi ön yoğunlaştırıcı, çürütme sonrası

Detaylı

MEMBRANDA PROTEİN KİRLİLİĞİNİN KANTİTATİF ANALİZİ: ETKİN DİFÜZYON KATSAYISININ BULUNMASI

MEMBRANDA PROTEİN KİRLİLİĞİNİN KANTİTATİF ANALİZİ: ETKİN DİFÜZYON KATSAYISININ BULUNMASI MEMBRANDA PROTEİN KİRLİLİĞİNİN KANTİTATİF ANALİZİ: ETKİN DİFÜZYON KATSAYISININ BULUNMASI Sema SALGIN *, Serpil TAKAÇ **, Tunçer H. ÖZDAMAR ** * Cumuriyet Üniversitesi Müendislik Fakültesi Kimya Müendisliği

Detaylı

FLOTASYON TESİSİ TASARIMI VE OPTİMİZASYONU AMACIYLA GELİŞTİRİLEN YENİ MODELLEME YAKLAŞIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ

FLOTASYON TESİSİ TASARIMI VE OPTİMİZASYONU AMACIYLA GELİŞTİRİLEN YENİ MODELLEME YAKLAŞIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ MADENCİLİK, Cilt 42, Sayı 3, Sayfa 11-23, Eylül 2003 Vol.42, No. 3, pp 11-23, September 2003 FLOTASYON TESİSİ TASARIMI VE OPTİMİZASYONU AMACIYLA GELİŞTİRİLEN YENİ MODELLEME YAKLAŞIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Detaylı

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları 1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları Sol üstte yüzey seftleştirme işlemi uygulanmış bir çelik

Detaylı

RULMANLI VE KAYMALI YATAKLARDA SÜRTÜNME VE DİNAMİK DAVRANIŞ DENEY FÖYÜ

RULMANLI VE KAYMALI YATAKLARDA SÜRTÜNME VE DİNAMİK DAVRANIŞ DENEY FÖYÜ T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ RULMANLI VE KAYMALI YATAKLARDA SÜRTÜNME VE DİNAMİK DAVRANIŞ DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Erdem KOÇ Arş.Gör. Mahmut

Detaylı

İKİLİ KARIŞIMLARDAN TEK VE ÇİFT DEĞERLİKLİ İYONLARIN ELEKTRODİYALİZ YÖNTEMİ İLE AYRILMALARI

İKİLİ KARIŞIMLARDAN TEK VE ÇİFT DEĞERLİKLİ İYONLARIN ELEKTRODİYALİZ YÖNTEMİ İLE AYRILMALARI İKİLİ KARIŞIMLARDAN TEK VE ÇİFT DEĞERLİKLİ İYONLARIN ELEKTRODİYALİZ YÖNTEMİ İLE AYRILMALARI H.KAHVECİ *, Ö.İPEK *, N.KABAY *, M.YÜKSEL *, M.AKÇAY * *Ege Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği

Detaylı

EAG 04. KCl ÇÖZELTİSİNİN METASTABİL BÖLGE GENİŞLİĞİNİN KNO 3 KATKISI VARLIĞINDA ULTRASONİK SENSÖRLE ÖLÇÜLEBİLİRLİLİĞİNİN İNCELENMESİ

EAG 04. KCl ÇÖZELTİSİNİN METASTABİL BÖLGE GENİŞLİĞİNİN KNO 3 KATKISI VARLIĞINDA ULTRASONİK SENSÖRLE ÖLÇÜLEBİLİRLİLİĞİNİN İNCELENMESİ EAG 04 KCl ÇÖZELTİSİNİN METASTABİL BÖLGE GENİŞLİĞİNİN KNO 3 KATKISI VARLIĞINDA ULTRASONİK SENSÖRLE ÖLÇÜLEBİLİRLİLİĞİNİN İNCELENMESİ A.A.Ceyhan, A.N.Bulutcu İstanbul Teknik Üniversitesi, Kimya-Metalürji

Detaylı

1 Nem Kontrol Cihazı v3

1 Nem Kontrol Cihazı v3 NEM KONTROL CİHAZI v5.0 Nem Kontrol Cihazı v3.0 1 Nem Kontrol Cihazı v3 NEM Havada bulunan su buharı miktarına nem denir. Nem ölçümlerinde mutlak nem, bağıl nem ve spesifik nem hesaplanır. Mutlak nem birim

Detaylı

CDC Reaktöründe Gaz Tutuş Kesri, Kütle Transferi ve Akışkanların Hidrodinamik Özelliklerinin İncelenmesi

CDC Reaktöründe Gaz Tutuş Kesri, Kütle Transferi ve Akışkanların Hidrodinamik Özelliklerinin İncelenmesi Fırat Üniv. Fen ve Müh. Bil. Der. Science and Eng. J of Fırat Univ. 18 (1), -103, 2006 18 (1), -103, 2006 CDC Reaktöründe Gaz Tutuş Kesri, Kütle Transferi ve Akışkanların Hidrodinamik Özelliklerinin İncelenmesi

Detaylı

KUYUCAK YÖRESİNE AİT BARİT CEVHERİNİN FLOTASYONLA ZENGİNLEŞTİRİLMESİ

KUYUCAK YÖRESİNE AİT BARİT CEVHERİNİN FLOTASYONLA ZENGİNLEŞTİRİLMESİ Madencilik, Cilt 49, Sayı 3, Sayfa 23-29, Eylül 2010 Vol.49, No.3, pp 23-29, September 2010 KUYUCAK YÖRESİNE AİT BARİT CEVHERİNİN FLOTASYONLA ZENGİNLEŞTİRİLMESİ Beneficiation of Barite Ore From Kuyucak

Detaylı

AŞINMAYA KARŞI DAYANIKLI DALGIÇ POMPALAR

AŞINMAYA KARŞI DAYANIKLI DALGIÇ POMPALAR AŞINMAYA KARŞI DAYANIKLI DALGIÇ POMPALAR A. FUNDA ETAN 1970 yılında Đstanbul'da doğdu. 1988 yılında Highschool'u, 1992 yılında ise Đstanbul Teknik Üniversitesi, Đnşaat Fakültesi, Çevre Mühendisliği bölümünü

Detaylı

KAOLİNİN FLOKÜLASYONU

KAOLİNİN FLOKÜLASYONU KAOLİNİN FLOKÜLASYONU Çetin GÜLER(*) Nuran BÖKE(**) ÖZET Bu çalışmada, değişik ph'lı kaolin su sisteminin flokulasyonu değişik türde polıakrılamıd kullanarak incelenmiştir Optimum flokulant konsantrasyonu,

Detaylı

43. Cilt Konu Dizini / Subject Index for Volume 43

43. Cilt Konu Dizini / Subject Index for Volume 43 43. Cilt Konu Dizini / Subject Index for Volume 43 Cevher Stoklama / Stockpiling -ETİBANK 100. Yıl Gümüş Madeni İşletmesinde Nem Kontrolü ve Cevher Stoklaması / Moisture Control and Stockpiling in Etibank

Detaylı

Özel Laboratuvar Deney Föyü

Özel Laboratuvar Deney Föyü Özel Laboratvar Deney Föyü Deney Adı: Mikrokanatlı borlarda türbülanslı akış Deney Amacı: Düşey konmdaki iç yüzeyi mikrokanatlı bordaki akış karakteristiklerinin belirlenmesi 1 Mikrokanatlı Bor ile İlgili

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI SENSÖRLER VE DÖNÜŞTÜRÜCÜLER SEVİYENİN ÖLÇÜLMESİ Seviye Algılayıcılar Şamandıra Seviye Anahtarları Şamandıralar sıvı seviyesi ile yukarı ve aşağı doğru hareket

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DENEY FÖYÜ DENEY ADI AKIŞKAN YATAKLI ISI TRANSFER DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEY SORUMLUSU DENEY GRUBU: DENEY TARİHİ

Detaylı

MIG-MAG GAZALTI KAYNAĞINDA KAYNAK PAMETRELERİ VE SEÇİMİ

MIG-MAG GAZALTI KAYNAĞINDA KAYNAK PAMETRELERİ VE SEÇİMİ MIG-MAG GAZALTI KAYNAĞINDA KAYNAK PAMETRELERİ VE SEÇİMİ Prof. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü, 54187, SAKARYA Kaynak

Detaylı

DNC PRES CHEMICAL & EQUIPMENT

DNC PRES CHEMICAL & EQUIPMENT 2 İÇİNDEKİLER 3 PROSESİN AVANTAJLARI 4 TASARIM VE SÜREÇ 5 UYGULAMALAR 6 KURULUM / MONTAJ 7 BOYUTLAR / KAPASİTE 8 OTOMASYON SÜRECİ 9 ŞİRKET PROFİLİ 10 3 DNC Presler bağlayıcılar ile Ana Uygulamalar İşleme

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB-305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI I

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB-305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI I ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB-305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI I DENEY 2 : BORULARDA BASINÇ KAYBI VE SÜRTÜNME DENEYİ (AKIŞKANLAR MEKANİĞİ) DENEYİN AMACI:

Detaylı

İNSANSIZ HAVA ARACI PERVANELERİNİN TASARIM, ANALİZ VE TEST YETENEKLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ

İNSANSIZ HAVA ARACI PERVANELERİNİN TASARIM, ANALİZ VE TEST YETENEKLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ IV. ULUSAL HAVACILIK VE UZAY KONFERANSI 12-14 Eylül 212, Hava Harp Okulu, İstanbul İNSANSIZ HAVA ARACI PERVANELERİNİN TASARIM, ANALİZ VE TEST YETENEKLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ Oğuz Kaan ONAY *, Javid KHALILOV,

Detaylı

TÜRKİYE 6. KÖMÜR KONGRESİ The Sixth coal Congress of TURKEY

TÜRKİYE 6. KÖMÜR KONGRESİ The Sixth coal Congress of TURKEY TÜRKİYE 6. KÖMÜR KONGRESİ The Sixth coal Congress of TURKEY ZONGULDAK KOMİKLERİNDEN SUPER TEMİZ KOMUR URETL'U PRODUCTION OF SUPER CLEAN COAL FROM ZONGULDAK BASIN Gulhan OZBAYOĞLU* Mürüvvet MAMUREKLI XX

Detaylı

Araçlar: Çıkarma Parçaları şu şekilde etiketlenmiştir:

Araçlar: Çıkarma Parçaları şu şekilde etiketlenmiştir: Araçlar: Deney Hücresi Deney Çözeltileri o Soğutma Kulesinden Alınan Numuneler o Laboratuvarda Hazırlanan Çözeltiler Deney Numunesi (Numune Çıkarma sı, 30mm * 50mm * 2mm) Su devirdaim Havuzu (40 C) GRANDER

Detaylı

10. KONSOLİDASYON. Konsolidasyon. σ gerilmedeki artış zeminin boşluk oranında e azalma ve deformasyon yaratır (gözeneklerden su dışarı çıkar).

10. KONSOLİDASYON. Konsolidasyon. σ gerilmedeki artış zeminin boşluk oranında e azalma ve deformasyon yaratır (gözeneklerden su dışarı çıkar). . KONSOLİDASYON Konsolidasyon σ gerilmedeki artış zeminin boşluk oranında e azalma ve deformasyon yaratır (gözeneklerden su dışarı çıkar). σ nasıl artar?. Yeraltısuyu seviyesi düşer 2. Zemine yük uygulanır

Detaylı

İş Ortamında İnorganik Toz Ölçüm ve Analiz Yöntemleri. Öğr. Gör. Alpaslan Ertürk Maden Yük. Mühendisi Dokuz Eylül Üniversitesi

İş Ortamında İnorganik Toz Ölçüm ve Analiz Yöntemleri. Öğr. Gör. Alpaslan Ertürk Maden Yük. Mühendisi Dokuz Eylül Üniversitesi İş Ortamında İnorganik Toz Ölçüm ve Analiz Yöntemleri Öğr. Gör. Alpaslan Ertürk Maden Yük. Mühendisi Dokuz Eylül Üniversitesi Tozların Sınıflandırması 1- Fibrojenik Tozlar (solunum sistemine zararlı olanlar)

Detaylı

MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 0321 CEVHER HAZIRLAMA LAB. I SERBESTLEŞME TANE BOYU SAPTANMASI DENEYİ

MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 0321 CEVHER HAZIRLAMA LAB. I SERBESTLEŞME TANE BOYU SAPTANMASI DENEYİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 0321 CEVHER HAZIRLAMA LAB. I SERBESTLEŞME TANE BOYU SAPTANMASI DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Zenginleştirme işlem(ler)inin seçimine ışık tutacak biçimde bir cevherdeki değerli ve değersiz

Detaylı

SOĞUTMA KULESİ AMAÇ. Soğutma kulesine ait temel özelliklerin ve çalışma prensiplerinin öğrenilmesi.

SOĞUTMA KULESİ AMAÇ. Soğutma kulesine ait temel özelliklerin ve çalışma prensiplerinin öğrenilmesi. SOĞUTMA KULESİ AMAÇ GİRİS: Soğutma kulesine ait temel özelliklerin ve çalışma prensiplerinin öğrenilmesi. Endüstride irçok işlemde su soğutma amacı ile kullanılmaktadır. Çeşitli işlemlerden geçmiş u suyu

Detaylı

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ. K ayna K. Sakarya Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi. Teknolojisi. Teknolojisi

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ. K ayna K. Sakarya Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi. Teknolojisi. Teknolojisi MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ K ayna K K ayna K Teknolojisi Teknolojisi HOŞGELDİNİZ Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /27 KAYNAK PARAMETRELERİ VE SEÇİMİ Kaynak dikişinin

Detaylı

KÜMEN ÜRETİMİNİN YAPILDIĞI TEPKİMELİ BİR DAMITMA KOLONUNUN BENZETİMİ

KÜMEN ÜRETİMİNİN YAPILDIĞI TEPKİMELİ BİR DAMITMA KOLONUNUN BENZETİMİ KÜMEN ÜRETİMİNİN YAPILDIĞI TEPKİMELİ BİR DAMITMA KOLONUNUN BENZETİMİ Damla Gül a,*, Abdulwahab GIWA a, Süleyman KARACAN a a,* Ankara Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, Dögol

Detaylı

NOHUT SAMANI HIZLI PİROLİZİNİN DENEY TASARIMI İLE MODELLENMESİ

NOHUT SAMANI HIZLI PİROLİZİNİN DENEY TASARIMI İLE MODELLENMESİ NOHUT SAMANI HIZLI PİROLİZİNİN DENEY TASARIMI İLE MODELLENMESİ Görkem Değirmen a, Ayşe E. Pütün a, Murat Kılıç a, Ersan Pütün b, * a Anadolu Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ

ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Özhan ÖZKAN MOSFET: Metal-Oksit Yarıiletken Alan Etkili Transistor (Geçidi Yalıtılmış

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 40 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI TEORİ Bir noktada oluşan gerinim ve gerilme değerlerini

Detaylı

HİDROLİK YÖN KONTROL VALFLERİNDE AKIŞ KAYBI

HİDROLİK YÖN KONTROL VALFLERİNDE AKIŞ KAYBI P A M U K K A L E Ü N İ V E R S İ T E S İ M Ü H E N D İ S L İ K F A K Ü L T E S İ P A M U K K A L E U N I V E R S I T Y E N G I N E E R I N G C O L L E G E M Ü H E N D İ S L İ K B İ L İ M L E R İ D E R

Detaylı

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır.

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. HİDROLİK SİSTEMLER Hidroliğin Tanımı Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. Enerji Türleri ve Karşılaştırılmaları Temel Fizik Kanunları

Detaylı

ATMOSFERDEKİ YAĞIŞA GEÇERİLİR SURUHARI MİKTARININ HESAPLANMASI

ATMOSFERDEKİ YAĞIŞA GEÇERİLİR SURUHARI MİKTARININ HESAPLANMASI ATMOSFERDEKİ YAĞIŞA GEÇERİLİR SURUHARI MİKTARININ HESAPLANMASI SEMA TOPÇU* 1. GİRİŞ Dünya üzerindeki büyük su kütlelerinden meydana gelen buharlaşma ve canlıların terleme olayı atmosferdeki subuharının

Detaylı

AKM 205 BÖLÜM 8 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ

AKM 205 BÖLÜM 8 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ AKM 205 BÖLÜM 8 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut 1. Yoğunluğu 850 kg/m 3 ve kinematik viskozitesi 0.00062 m 2 /s olan yağ, çapı 5 mm ve uzunluğu 40

Detaylı

Orifis, Nozul ve Venturi Tip Akışölçerler

Orifis, Nozul ve Venturi Tip Akışölçerler Orifis, Nozul ve Venturi Tip Akışölçerler Bu tür akışölçerlerde, akışta kısıtlama yapılarak yaratılan basınç farkı (fark basınç), Bernoulli denkleminde işlenerek akış miktarı hesaplanır. Bernoulli denkleminin

Detaylı

Düşük Tenörlü Oolitik Demir Cevherinin Flotasyon«

Düşük Tenörlü Oolitik Demir Cevherinin Flotasyon« Düşük Tenörlü Oolitik Demir Cevherinin Flotasyon«Gülhan ÖZBAYOĞLU* ÖZET Bu çalışmadan amaç, flotasypn yönteminin oozitik tipli ve düşük tenörlü demir cevherlerinin zenginleştirilmesine olan etkinliğini

Detaylı

Oysu Grafit Cevheri Flotasyon Parametrelerinin İyileştirilmesi. Enhancing Flotation Parameters of Oysu Graphite Ore

Oysu Grafit Cevheri Flotasyon Parametrelerinin İyileştirilmesi. Enhancing Flotation Parameters of Oysu Graphite Ore Süleyman Demirel Üniversitesi Süleyman Demirel University Bazı Fen Sert Bilimleri Çekirdekli Enstitüsü Meyve Dergisi Türlerinde Çiçek Tozu Çimlenmesi ve Çim Borusu Uzunluğunun Çoklu Regresyon Yöntemi ile

Detaylı

TÜRKiYE DE BİR ÇİMENTO FABRİKASI İÇİN HAVA KALİTESİ MODELLEME ÇALIŞMASI

TÜRKiYE DE BİR ÇİMENTO FABRİKASI İÇİN HAVA KALİTESİ MODELLEME ÇALIŞMASI TÜRKiYE DE BİR ÇİMENTO FABRİKASI İÇİN HAVA KALİTESİ MODELLEME ÇALIŞMASI Barış R.CANPOLAT*, Aysel T.ATIMTAY*, Ismet MUNLAFALIOĞLU**, Ersan KALAFATOĞLU*** *ODTÜ, Çevre Mühendisliği Bölümü, 06531 Ankara **T.Ç.M.B.

Detaylı

REKOMBİNANT E.coli KÜLTÜRLERİ İLE ENZİM ÜRETİMİNİN KİNETİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ. Dilek KAZAN, Amable HOKTAÇSU ve Agnes ÇAMURDAN

REKOMBİNANT E.coli KÜLTÜRLERİ İLE ENZİM ÜRETİMİNİN KİNETİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ. Dilek KAZAN, Amable HOKTAÇSU ve Agnes ÇAMURDAN REKOMBİNANT E.coli KÜLTÜRLERİ İLE ENZİM ÜRETİMİNİN KİNETİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ Dilek KAZAN, Amable HOKTAÇSU ve Agnes ÇAMURDAN Boğaziçi Üniversitesi. Mühendislik fakültesukimya Mühendisliği Bolümü

Detaylı

On-line Oksijen Tüketiminin Ölçülmesiyle Havalandırma Prosesinde Enerji Optimizasyonu

On-line Oksijen Tüketiminin Ölçülmesiyle Havalandırma Prosesinde Enerji Optimizasyonu On-line Oksijen Tüketiminin Ölçülmesiyle Havalandırma Prosesinde Enerji Optimizasyonu Speaker: Ercan Basaran, Uwe Späth LAR Process Analysers AG 1 Genel İçerik 1. Giriş 2. Proses optimizasyonu 3. İki optimizasyon

Detaylı

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ Ön çöktürme havuzlarında normal şartlarda BOİ 5 in % 30 40 ı, askıda katıların ise % 50 70 i giderilmektedir. Ön çöktürme havuzunun dizaynındaki amaç, stabil (havuzda

Detaylı

SİVAS-DİVRİĞİ ULUÇAYIR LİNYİTİNİN YAĞ AGLOMERASYONU VE MİKRODALGA ENERJİSİNİN ETKİSİ

SİVAS-DİVRİĞİ ULUÇAYIR LİNYİTİNİN YAĞ AGLOMERASYONU VE MİKRODALGA ENERJİSİNİN ETKİSİ SİVASDİVRİĞİ ULUÇAYIR LİNYİTİNİN YAĞ AGLOMERASYONU VE MİKRODALGA ENERJİSİNİN ETKİSİ MEHTAP GÖRGÜN ERŞAN ve İLKAY ÜNAL* Cumhuriyet Üni. Kimya Müh. Böl., 581Sivas, mersan@cumhuriyet.edu.tr; *iunal@cumhuriyet.edu.tr

Detaylı

Prof.Dr.Muzaffer ZEREN SU ATOMİZASYONU

Prof.Dr.Muzaffer ZEREN SU ATOMİZASYONU . Prof.Dr.Muzaffer ZEREN SU ATOMİZASYONU Su atomizasyonu, yaklaşık 1600 C nin altında ergiyen metallerden elementel ve alaşım tozlarının üretimi için en yaygın kullanılan tekniktir. Su atomizasyonu geometrisi

Detaylı

SICAK SU İLE SIĞ SOĞUK SUYUN KARIŞMASINDAN MEYDANA GELEN SUDA KARIŞMADAN ÖNCE BUHAR VE ISI KAYBININ OLUP OLMADIĞININ SAPTANMASI

SICAK SU İLE SIĞ SOĞUK SUYUN KARIŞMASINDAN MEYDANA GELEN SUDA KARIŞMADAN ÖNCE BUHAR VE ISI KAYBININ OLUP OLMADIĞININ SAPTANMASI SICAK SU İLE SIĞ SOĞUK SUYUN KARIŞMASINDAN MEYDANA GELEN SUDA KARIŞMADAN ÖNCE BUHAR VE ISI KAYBININ OLUP OLMADIĞININ SAPTANMASI Makale Fournier ve Truesdell (1974)'den kısmen tercüme edilmiştir. Mert ARSLAN*

Detaylı

BİNALARDA KISA KOLONA ETKİ EDEN PARAMETRELERİN İNCELENMESİ

BİNALARDA KISA KOLONA ETKİ EDEN PARAMETRELERİN İNCELENMESİ Altıncı Ulusal Deprem Muhendisliği Konferansı, 16-20 Ekim 2007, İstanbul Sixth National Conference on Earthquake Engineering, 16-20 October 2007, Istanbul, Turkey BİNALARDA KISA KOLONA ETKİ EDEN PARAMETRELERİN

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ DENEYİN AMACI Gazlarda söz konusu olmayan yüzey gerilimi sıvı

Detaylı

YANMA. Derlenmiş Notlar. Mustafa Eyriboyun ZKÜ - 2009

YANMA. Derlenmiş Notlar. Mustafa Eyriboyun ZKÜ - 2009 YANMA Derlenmiş Notlar Mustafa Eyriboyun ZKÜ - 2009 FAZ DENGESĐ Denge çözümlerinde, yanma sonrası ürün konsantrasyonlarının hesaplanmasında üç farklı yöntem kullanılabilir (Pratt and Wormeck, 1976): Bunlar,

Detaylı

Kimyasal, Harçlı ve Mekanik Ankrajların Çekme ve Kesme Yükleri Altındaki Davranışları ' Tablo 6. Yüksek Dayanımlı Betona Ekilen Ankrajların Statik Çekme Yüklemesi Deney Sonuçları Deney Kodu HCH12L04T HCH12L06T1

Detaylı

T.A.I Dış Ticaret Ltd. ve PROMED International LTD. CO. şirketleri Japon NİKUNİ firmasının KTM pompalarının,

T.A.I Dış Ticaret Ltd. ve PROMED International LTD. CO. şirketleri Japon NİKUNİ firmasının KTM pompalarının, T.A.I DIŞ TİCARET,PROJE,MAKİNA,MÜHENDİSLİK VE ARITMA TEKNOLOJİLERİ LTD.ŞTİ Gülbahçe Mah.Ulubatlı Hasan Bulvarı.Ar-kur Kuzey Han Kat 7,No:707 Osmangazi BURSA TÜRKİYE Tel: +90-224-4437896 PROMED INTERNATIONAL

Detaylı

MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 0321 CEVHER HAZIRLAMA LAB. I SERBESTLEŞME TANE BOYU SAPTANMASI DENEYİ

MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 0321 CEVHER HAZIRLAMA LAB. I SERBESTLEŞME TANE BOYU SAPTANMASI DENEYİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 0321 CEVHER HAZIRLAMA LAB. I SERBESTLEŞME TANE BOYU SAPTANMASI DENEYİ 1. AMAÇ Zenginleştirme işlem(ler)inin seçimine ışık tutacak biçimde bir cevherdeki değerli ve değersiz minerallerin

Detaylı

19 ve 29 cmlik PONCEBLOC HAFİF YAPI ELEMANI SES AZALMA İNDİSİ ÖLÇÜMÜ ÖN RAPORU

19 ve 29 cmlik PONCEBLOC HAFİF YAPI ELEMANI SES AZALMA İNDİSİ ÖLÇÜMÜ ÖN RAPORU 19 ve 29 cmlik PONCEBLOC HAFİF YAPI ELEMANI SES AZALMA İNDİSİ ÖLÇÜMÜ ÖN RAPORU HAZIRLAYAN : Y.DOÇ. DR. NURGÜN TAMER BAYAZIT İTÜ MİMARLIK FAKÜLTESİ YAPI BİLGİSİ ABD TAŞKIŞLA TAKSİM-34437 İST TEMMUZ, 2014

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç Kaldırma Kuvveti - Dünya, üzerinde bulunan bütün cisimlere kendi merkezine doğru çekim kuvveti uygular. Bu kuvvete yer çekimi kuvveti

Detaylı

KROM CEVHERİNİN KURU VE YAŞ ÖĞÜTME KİNETİĞİ VE PÜLP YOĞUNLUĞUNUN ETKİSİ

KROM CEVHERİNİN KURU VE YAŞ ÖĞÜTME KİNETİĞİ VE PÜLP YOĞUNLUĞUNUN ETKİSİ PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K B İ L İ MLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 2006 : 12 : 1 : 73-78

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Teknik Eğitim Fakültesi, Makina Eğitimi. Fen Bilimleri Enstitüsü, Makina Eğitimi A.B.

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Teknik Eğitim Fakültesi, Makina Eğitimi. Fen Bilimleri Enstitüsü, Makina Eğitimi A.B. ÖZGEÇMİŞ ADI SOYADI ÜNAVI : VOLKAN : KIRMACI : YRD. DOÇ. DR. UZMANLIK ALANI : Isı transferi, Isıtma, Soğutma, Doğalgaz, Havalandırma ve İklimlendirme sistemleri. ÖĞRENİM DURUMU Derece Alan Üniversite Yıl

Detaylı

Yeni NesilTemassız RADAR Alan/Hız Debi Ölçüm Sistemi: RAVEN-EYE. www.flow-tronic.com

Yeni NesilTemassız RADAR Alan/Hız Debi Ölçüm Sistemi: RAVEN-EYE. www.flow-tronic.com Yeni NesilTemassız RADAR Alan/Hız Debi Ölçüm Sistemi: RAVEN-EYE www.flow-tronic.com Avantajlar Ortam ile hiçbir temas olmaksızın, doğru debi ölçümü; Sensör su ile temas halinde olmadığından bakım ihtiyacı

Detaylı

LÜLEBURGAZDAKİ BİNA DIŞ DUVARLARI İÇİN OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ VE MALİYET ANALİZİ

LÜLEBURGAZDAKİ BİNA DIŞ DUVARLARI İÇİN OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ VE MALİYET ANALİZİ LÜLEBURGAZDAKİ BİNA DIŞ DUVARLARI İÇİN OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ VE MALİYET ANALİZİ Mak. Yük. Müh. Emre DERELİ Makina Mühendisleri Odası Edirne Şube Teknik Görevlisi 1. GİRİŞ Ülkelerin

Detaylı

M 2. Doğan, Y. Kaytaz, G. Önal, ve K.T. Perek I T.Ü. Maden Fakültesi, istanbul

M 2. Doğan, Y. Kaytaz, G. Önal, ve K.T. Perek I T.Ü. Maden Fakültesi, istanbul 2. Endüstriyel Haaddeler Sempoşnımu, 16-17 Ehm 1997 İzmir Türkiye Bigadiç ve Kestelek Bor larının Isıl İşlem, Elektrostatik Ayırma ve Flotasyon ile Zenginleştirme Olanaklarının Araştırılması M 2. Doğan,

Detaylı

ĠKLĠMLENDĠRME DENEYĠ

ĠKLĠMLENDĠRME DENEYĠ ĠKLĠMLENDĠRME DENEYĠ MAK-LAB008 1 GĠRĠġ İnsanlara konforlu bir ortam sağlamak ve endüstriyel amaçlar için uygun koşullar yaratmak maksadıyla iklimlendirme yapılır İklimlendirmede başlıca avanın sıcaklığı

Detaylı

Abs tract: Key Words: Meral ÖZEL Nesrin İLGİN

Abs tract: Key Words: Meral ÖZEL Nesrin İLGİN Nesrin ilgin:sablon 02.01.2013 14:49 Page 27 Periyodik Sınır Şartlarına Maruz Kalan Çok Katmanlı Duvarlarda Sıcaklık Dağılımının ANSYS'de Analizi Meral ÖZEL Nesrin İLGİN Abs tract: ÖZET Bu çalışmada, çok

Detaylı

TAKIM ÇELİKLERİ İÇİN UYGULANAN EROZYON İŞLEMLERİ

TAKIM ÇELİKLERİ İÇİN UYGULANAN EROZYON İŞLEMLERİ TAKIM ÇELİKLERİ İÇİN UYGULANAN EROZYON İŞLEMLERİ Kalıp işlemesinde erozyonla imalatın önemi kimse tarafından tartışılmamaktadır. Elektro erozyon arka arkaya oluşturulan elektrik darbelerinden meydana gelen

Detaylı

1µm = 0,001mm. Eğer toz olmasaydı insan ömrünün 1000 yıl olmaması için hiçbir sebep yoktur

1µm = 0,001mm. Eğer toz olmasaydı insan ömrünün 1000 yıl olmaması için hiçbir sebep yoktur Eğer toz olmasaydı insan ömrünün 1000 yıl olmaması için hiçbir sebep yoktur İbni Sina M. ALİ SÜNGÜ VKV AMERİKAN HASTANESİ TEKNİK SERVİS MÜDÜRÜ Havada bulunan gözle görülür veya görülmez partiküllerin boyutlandırılmasında

Detaylı

ETİL ASETAT-ETANOL AZEOTROP KARIŞIMININ DAMITILDIĞI BİR EKSTRAKTİF DOLGULU DAMITMA KOLONUNUN SICAKLIK KONTROLÜ

ETİL ASETAT-ETANOL AZEOTROP KARIŞIMININ DAMITILDIĞI BİR EKSTRAKTİF DOLGULU DAMITMA KOLONUNUN SICAKLIK KONTROLÜ ETİL ASETAT-ETANOL AZEOTROP KARIŞIMININ DAMITILDIĞI BİR EKSTRAKTİF DOLGULU DAMITMA KOLONUNUN SICAKLIK KONTROLÜ Levent Taştimur a, Abdulwahab Giwa b, Süleyman Karacan b,* a Ankara Patent Bürosu Limited

Detaylı

İ.Sönmez & Y. Cebeci Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Maden Mühendisliği Bölümü, Sivas, Türkiye

İ.Sönmez & Y. Cebeci Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Maden Mühendisliği Bölümü, Sivas, Türkiye Türkiye 17. Uluslararası Madencilik Kongresi ve Sergisi-TUMAKS 2001, 2001, ISBN 975-395-416-6 Kalsitin Yağ Aglomerasyonu ile Zenginleştirilmesi İ.Sönmez & Y. Cebeci Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik

Detaylı