ISSN: (Online) (Print) Volume 5 Issue 2, A Tribute to Prof. Dr. Halil INALCIK p , March, 2013

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ISSN: 1309 4173 (Online) 1309-4688 (Print) Volume 5 Issue 2, A Tribute to Prof. Dr. Halil INALCIK p. 347-386, March, 2013"

Transkript

1 ISSN: (Online) (Print) Volume 5 Issue 2, p , March, 2013 Muhacir Komisyonu Maruzatı na Göre ( ) 93 Harbi Sonrası Muhacir İskânı Settlement of Immigrants after the Russo-Turkish War of According to the Immigrant Commission Report Yrd. Doç.Dr. Derya Derin Paşaoğlu Karadeniz Teknik Üniversitesi-Trabzon Öz: Bu makale Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında başlayan göç dalgasını Osmanlı Muhacir Komisyonu nun hazırladığı bir defterin ışığında incelemektedir. Osmanlı Muhacir Komisyonu muhacirlerin ihtiyaçlarının karşılanması, kayıt altına alınmaları ve iskân edilmeleri için kurulmuştur. İncelenen defterin hem göçmenlerin geldikleri bölgeleri hem de Türkiye de yerleştirildikleri bölgeleri belirtmesi nüfus hareketlerinin takibini kolaylaştırmaktadır. Toplam muhacirin tasnifinin yapıldığı 13 Kasım 1881 tarihli defterde kaydedilen muhacirlerden kişi, harbi sonunda kaybedilen topraklardan göç eden muhacirlerdir. Bu göçmenlerin kadarı Bulgaristan dan olmak üzere diğerleri Batum, Sohum ve Rumeli-i Şarkî topraklarından gelmiştir. Kayıtlara göre yaklaşık i İstanbul da olmak üzere muhacir iskân edilmeyi beklemektedir. İstanbul dışındaki yaklaşık muhacir ise Selanik Vilayeti, Sinop ve İzmit Sancağı ndaki kasaba ve köylerinde iskân edilmek üzere gönderilmiştir. Anahtar Kelimeler: Göç, Muhacir, İskân, Osmanlı-Rus Savaşı, 93 Harbi Abstract: This article examines the immigration wave in the aftermath of the Russo- Turkish War of in light of a report of the Ottoman Immigration Commission. The Ottoman Immigration Commission was founded to register and settle the immigrants and to supply their needs. The report examined here makes it easier to follow the population movements because it records both the origin of immigrants and the place of their settlements. The November 13, 1881 dated record contains the information of 90,672 immigrants, 82,000 of which emigrated from the lands lost in war. Approximately 40,000 of these immigrants came from Bulgaria and the remaining came from Batum, Sohum and Eastern Rumeli. There were a total 51,000 immigrants to be settled, 35,000 of whom were in Istanbul. Around 55,000 immigrants were settled outside Istanbul in the towns and villages of Salonika, Sinop, and Izmit. Key Words: Migration, Immigrant, Settlement, Russo-Turkish War, 93 War Giriş Rusya nın, Türk dünyası aleyhine genişleme politikasında, 1552 de Kazan ı ve 1556 da Astrahan ı hâkimiyeti altına alması, bölge ulusları için bir kırılma noktası olmuştur. Bunu takip eden süreçte Osmanlı Devleti ile Rusya arasında yaşanan bir dizi savaşın ardından 1774 Osmanlı-Rus savaşı ve sonrasında Kırım ın Rus hâkimiyetine girmesi, Karadeniz in kuzeyinden binlerce ailenin Osmanlı topraklarına göç etmek zorunda kalmasına yol açmıştır.

2 Muhacir Komisyonu Maruzatı na Göre ( ) 93 Harbi Sonrası Muhacir İskânı 348 Kırım ın Osmanlı hâkimiyetinden çıkması ile başlayan Karadeniz in kuzeyindeki ulusların göçleri üç dönem içinde incelenebilir. Birinci dönem 1774 te Küçük Kaynarca Antlaşması ile başlayıp, 1853 Kırım Savaşı na kadar devam eder. Bu dönemde Osmanlı topraklarına göç eden Tatar-Nogay muhacirlerinin kesin sayıları hakkındaki bilgilerimiz hem kısıtlı ve hem de çelişkilidir Osmanlı-Rus Savaşı ndan önce Kırım daki Tatar-Nogay nüfusu ile Rusya nın Kırım ı ilhakı (1783) sonrası mevcut nüfus arasındaki farka göre göç eden Müslüman sayısı 200 bin civarındadır. 1 Kırım ın ilhakıyla başlayan ilk göçlerde yılında yaklaşık 80 bin Tatar Besarabya ve Dobruca ya yerleştirilmiş, 2 her geçen gün Rus baskısının acımasızlaşması göçlerin büyüklüğünü etkilemiştir. 1812, 1816, 1819, 1822 ve 1827 yıllarında muhtelif büyüklüklerde olmak üzere göçler devam etmiştir. 3 İkinci dönem, Kırım Savaşı ve sonrasındaki göçlerin yanı sıra, 1859 da Şeyh Şamil in teslim olması ile tetiklenen büyük kitlesel göçün yaşandığı göç dalgasını da içeren ve 93 Harbi ne kadar devam eden dönemdir. Kırım Savaşı nın sonlarına doğru Kırım da, Rusların kendilerini Kazan a gönderecekleri fikri yayılınca 4, 16 bin Kırımlı göç etmiş ve Dobruca ya yerleştirilmiştir. Göç hareketinin tam durduğu düşünülürken, 1859 da Şeyh Şamil in teslim olmasıyla 16 bin kadar Nogay, Kerç ve Kefe üzerinden Osmanlı topraklarına geçmek üzere Kırım a girmiş ve kışı burada geçiren Nogaylar, Kırımlıları da etkileyerek yeni bir göç dalgası başlatmışlardır. Rus makamlarına göre; yılları arasında pasaport alanların sayısı dir 5. Osmanlı Devleti kayıtlarına göre ise; 19 Şubat 1862 ye kadar Osmanlı topraklarına ulaşan muhacirlerden sadece iskânı gerçekleşenler tür ten itibaren göç olayı yavaşlamışsa da Osmanlı topraklarına ulaşabilen muhacirlerin iskânı meselesi 1877 ye kadar ehemmiyetini korumuştur. Üçüncü dönem ise 93 Harbi ve sonrasını kapsamaktadır Osmanlı-Rus Savaşı nın kaybedilmesinin ardından başlayan yeni göç dalgası farklı bir kimlik kazanmıştır. Çünkü bu tarihten önceki muhacirlerin ekseriyeti Karadeniz in kuzeyindeki coğrafyada, 1 Safarov Rafik Firuzoğlu, Kırım ve Kafkasya dan Osmanlı İmparatorluğu na Göçler, Osmanlı, c. IV, Yeni Türkiye Yay., Ankara 1999, s. 687; Nedim İpek, Rumeli den Anadolu ya Göçler, TTK Yay., Ankara 1999, s Kemal Karpat, Osmanlı Nüfusu , İstanbul 2010, s Abdullah Saydam, Kırım ve Kafkasya dan Yapılan Göçler ve Osmanlı İskân Siyaseti, Osmanlı, C. IV, Yeni Türkiye Yay., Ankara 1999, s Başbakanlık Osmanlı Arşivi: B.O.A, Fon Kodu: İ.MMS, Dosya ve gömlek numarası: Bundan sonra kullanılan Başbakanlık Osmanlı Arşivi belgeleri sadece fon kodu, dosya ve gömlek numarası ile birlikte İ.MMS şeklinde verilecektir. Fon kodlarının açılımı kaynakçada belirtilmiştir. 5 Saydam, a.g.m., s İskân edilebilen kişi dışında kış bastırdığı için iskân edilemeyen ve liman şehirlerinde iskânı bekleyenler de vardır, İ.DH , (18 Şubat 1862). Karadeniz in kuzeyindeki, Kerç (A.MKT.NZD: ; 294-3; ; ; A.MKT.DV:146-1), Kefe (A.MKT.NZD ) limanları ve Kırım sahillerinde (A.DVN ) aylarca bekleyerek, bulabildikleri gemilerle (A.MKT.NZD:292-87; 294-3; ; ; ; ; A.MKT.DV.146-1; ; A.DVN ; A.MKT.MHM ; A.MKT.UM ; MAD.23107) tehlikeli yolculukların ardından Osmanlı topraklarına ulaşabilen muhacirler, kış aylarında geldikleri için iskan edilemeyip, geçici iskan yerlerine yerleştirilmişlerdir. (A.MKT. NZD:272-38; ; ; ; ; ; ; A.MKT.MHM:225-33; A.MKT.UM:393-25; ; A.TŞF:29-36; İ.DH:28-947; ; ). Derya Derin Paşaoğlu, Nogaylar, Nogay Göçleri ve Türkiye deki İskânları, Yayımlanmamış Dr. Tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 2009, s. 126, 193.

3 349 Derin Paşaoğlu Rusya nın etnik kırımından kurtulmak amacıyla halifeye sığınanlardan oluşmaktadır. Osmanlı Devleti nin buradaki rolü gerek bölgedeki büyük Müslüman Türk Devleti imajını uluslararası alanda korumak, gerekse dinini muhafaza etmek isteyen muhacirlerin halifenin sancağı altına sığınma isteklerini karşılamaktır. 93 Harbi ile başlayan göç ise; 14. ve 15. yüzyıllarda Osmanlı Devleti nin Balkanlar da uygulamış olduğu iskân politikasının dramatik şekilde geriye dönüş sahnesi olarak değerlendirilebilir. Rusya nın Balkanlar da Slav halkların haklarını koruma bahanesiyle sahneye koyduğu bu dram, sayısı milyonlarla ifade edilen Müslüman ın yağma, tecavüz, yakılıp-yıkılma, sürgün ve göç gibi sistemli yok etme politikasına maruz kalmalarıyla sonuçlanmıştır Harbi Ve Berlin Antlaşması Rusya nın 16. yüzyıldan itibaren uygulaya geldiği Türk dünyası aleyhinde genişleme politikası ile Avrupa Devletleri nin 18. yüzyılda takip ettikleri şark siyaseti, Balkan topraklarında kesişmiştir. Avrupa Devletleri ile Rusya nın, ilk aşamada Avrupa daki, ikinci aşamada Anadolu daki Türk hâkimiyetine son verilmesi, bu topraklardaki Türk ve sair Müslüman toplulukların buralardan uzaklaştırmasının gerekliliği üzerinde hem fikir olmaları, Rusya nın Balkan topraklarında serbest hareket etmesini beraberinde getirmiştir. Söz konusu politikalar doğrultusunda Rusya 1877 yılına kadar Kafkas Dağları na, Karadeniz e ve Tuna Nehri ne kadar ulaşmıştır. Rusya nın bölgede kullanacağı en etkili silah, Panslavizm olacaktır. Balkanlardaki Slav halkların haklarını koruma bahanesini ileri süren Rusya, 24 Nisan 1877 de bağımsızlık vaat ettiği Romanya topraklarına geçerek Osmanlı Devleti ne savaş açmıştır. 7 Fransa, İngiltere, İtalya, Almanya ve Avusturya tarafsızlığını bildirirken, Romanya, Sırbistan ve Karadağ, Rus ordusu saflarında yerlerini almışlardır. Muharebeler, Tuna ve Doğu Anadolu olmak üzere iki cephede ve Osmanlı Donanması nın üstünlüğüne rağmen bir kara harbi şeklinde devam etmiştir. Muharebeler esnasında gerek Ahmet Muhtar Paşa ile Doğu Anadolu da, gerekse Osman Paşa ile Plevne de önemli başarılar elde edilmişse de malî güçlükler, iane ve cephane eksikliği, tecrübeli subayların yetersizliği, kumandanlar arasındaki ihtilaf ve savaşın saraydan idare edilmesi gibi sebepler Osmanlı ordularının mağlubiyetini hazırlamıştır. Ruslar, doğuda Erzurum a, batıda ise Çatalca ya kadar ilerlemişlerdir. 8 Bâbıâli, durumun vahameti üzerine mütareke teklifinde bulunmuş ve 31 Ocak 1878 de Edirne Mükâmelesi, 3 Mart 1878 de Ayastefanos Antlaşması imzalanmıştır. Rusya nın Panslavizm siyasetinin zaferi sayılan Ayastefanos Antlaşması ile Sırbistan, Romanya ve Karadağ istiklâlini, Bulgaristan ise muhtariyet idaresini elde etmiş ve bu büyük gücün nüfuz sahası haline gelmişlerdir. Özellikle Bulgaristan Emareti nin Kavala Limanı ile Ege Denizi ne açılabilmesi, Rusya nın sıcak denizlere inme siyasetinin mühim bir sonucudur. Ancak bu antlaşma, arzu ettikleri oranda toprak elde edemeyen (Bulgaristan hariç) Balkan devletleri başta olmak üzere tarafsız kalan ve eski statükoyu korumak isteyen İngiltere ve Avusturya nın bölgedeki çıkarlarına ters düşmüştür. Ayastefanos Antlaşması ile Balkanlarda bozulan siyasi dengenin, 1856 Paris Antlaşması nı ve 1871 Londra Mukavelenamesi ni imzalayan devletlerin müzakereleriyle yeniden tesis edilebilmesi için 13 Haziran 1878 de Berlin Kongresi toplanmıştır. Kongre sonunda imzalanan Berlin Antlaşmasına göre; Sırbistan bağımsız olmuş ve kendisine Niş vilayetinden başka, Bulgaristan ın 7 Rıfat Uçarol, Siyasi Tarih ( ), İstanbul 1995, s Mahir Aydın, Şarkî Rumeli Vilayeti, TTK Yay., Ankara 1992, s.10.

4 Muhacir Komisyonu Maruzatı na Göre ( ) 93 Harbi Sonrası Muhacir İskânı 350 kuzey batısındaki bazı topraklar verilmiş, ancak Ayastefanos da Karadağ ile paylaşmış olduğu Yenipazar Sancağı, Bosna ve Hersek le birlikte Avusturya ya bırakılmıştır. Karadağ bağımsızlığını almış ve Adriyatik sahilinde Antivari [Bar] Limanı Karadağ a bırakılmıştır. Romanya müstakil bir devlet olarak tanınmış, çoğunluğu Romen olan Besarabya yı Rusya ya bırakmak, çoğunluğu Türk olan Dobruca yı kabul etmek zorunda kalmıştır. Yunanistan ın da bir takım istekleri olmuşsa da bunlar kabul edilmemiştir. Büyük Bulgaristan üç bölgeye ayrılarak; Birinci bölgede Osmanlı hâkimiyeti altında muhtar, Babıali ye vergi veren Bulgaristan Prensliği kurulmuştur. 9 Ruscuk, Varna, Vidin ve Tırnova Sancakları nı içeren Tuna Vilâyeti ve Sofya Vilâyeti nden Sofya Sancağı (Niş Sırbisitan a bırakılmıştı) Bulgaristan a verilmiştir. 10 İkinci bölge, Doğu Rumeli adıyla Osmanlı Devleti ne bırakılmıştır. 11 Doğu Rumeli Vilâyeti (Şarkî Rumeli Vilayeti), Edirne Vilâyeti nden koparılan Filibe ve İslimiye Sancakları topraklarında 12 muhtar bir vilayet haline getirilecektir. (Bulgaristan Prensliği 1885 te Doğu Rumeli Vilâyeti ni kendi topraklarına katacaktır.) 13 Üçüncü bölge ise Makedonya olup, ıslahat yapılması şartıyla Osmanlı Devleti ne bırakılmıştır. Bosna ve Hersek in hâkimiyeti Osmanlı Devleti ne ait olmasına rağmen, idaresi Avusturya ya bırakılmıştır. Kars, Ardahan ve Batum Rusya da kalırken, Doğu Bayezid Osmanlı Devleti ne iade edilecektir. İngiltere Kıbrıs a yerleşecektir. 14 Osmanlı Devleti nin kaybettiği söz konusu topraklar üzerinde yüz binlerce Türk ve sair Müslüman yaşaması hasebiyle Bâbıâli, buralardaki varlığını bu nüfusa istinaden sürdürmek niyetindedir. Osmanlı Devleti bu amaçla, diplomatik yollara, insan hakları ve azınlık hakları statülerine dayanarak sınırları dışında kalan toplulukları bulundukları memleketlerde korumaya ve kuvvetlendirmeye çalışmıştır. Oysa söz konusu devletler, üniter millî devletlerini kurmak, işgal ettikleri topraklara tamamen hâkim olabilmek için, savaş sırasında Rusya ile birlikte uygulamış oldukları, Türk unsurlarından kurtulma ve Türk-İslâm kültür ve medeniyetinin izlerini silme çalışmalarına antlaşma sonrasında da aralıksız devam etmişlerdir Harbi ni, kaybedilen sivil nüfus açısından başka savaşlardan ayıran McCarthy, Bulgaristan coğrafyasında yaşanılan Müslüman nüfusun kaybını dört grupta ifade etmiştir. Bu guruplar; çatışmalardaki ölümler, savaş sırasında Bulgar ve Rus birlikleri tarafından yapılan kıyımla ölenler, yaşam için gerekli temel ihtiyaçların engellenmesiyle gelişen açlık, hastalık 9 Enver Ziya Karal, Osmanlı Tarihi, C. VIII, TTK Yay., Ankara 1995, s Bilâl N. Şimşir, Bulgaristan Türkleri ( ), TTK Yay., İstanbul 1986, s.17;. Karal, a.g.e., s Karal, a.g.e., s Karal, a.g.e., s. 337; Rumeli Şarkî Vilayeti, Filibe, Tatarpazarcığı, Eski Zagra, Bergos, İslimye ve Hasköy Sancakları ndan müteşekkil bir vilayet olmuştur. Vilayet dahilindeki kaza ve köylerle ilgili ayrıntılı bilgi için bk. Aydın, a.g.e., s Karal, a.g.e., s Karal, a.g.e., s Nedim İpek, 93 Muhacereti, Osmanlı, C. IV, Yeni Türkiye Yay., Ankara 1999, s

5 351 Derin Paşaoğlu ölümleri ve Osmanlı elindeki topraklara sığınanların sığıntı durumundaki yaşam koşulları nedeniyle gerçekleşen ölümlerdir. 16 Osmanlı Devleti, uygulanan bu sistemli yok etme politikası karşısında buradaki halkını koruyamamış ve göç taleplerini kabul etmiştir. Katliam, açlık ve hastalıktan yaklaşık 500 bin kişi hayatını kaybederken, kurtulabilen yaklaşık 1 milyon 200 bin kişi de göç etmek zorunda kalmıştır. Bu muhacirlerin 200 bini Şumnu da, 300 bini Makedonya da, 150 bini Batı Trakya ve Rodoplar da toplanırken, Eylül 1879 a kadar, 387 binden ziyade muhacir de İstanbul a sevk edilmiştir. 17 Savaş sırasında başlayan göçlerle, Kafkaslardan ve Doğu Anadolu daki savaş bölgesinden gelenler Erzurum a yığılmışlardır. Sohum ve Batum dan gelenler, geçici olarak Trabzon, Giresun ve Samsun da barındırılmışlardır. Resmi istatistiklere göre, Rumeli den , Sohum, Batum ve Kars havalisinden yaklaşık 300 bin kişi Anadolu ya göç etmiştir Muhacir Komisyonu yılları arasındaki büyük göç dalgasıyla, yüz binlerce muhacir Osmanlı sınırına dayanınca, muhacir işlerini 19 yapmak üzere 5 Ocak 1860 da Muhacir Komisyonu kurulmuştur. 20 Ticaret Nezareti ne bağlı iken Temmuz 1861 de bağımsız hale getirilen 21 komisyonun görevlerinin bir bölümü, 1865 ten sonra muhacirlerin azalması ve tasarruf amacıyla Zaptiye Nezareti ne bırakılmış, bir bölümü de Meclis-i Vâlâ ya bağlı bir komisyon tarafından yürütülmüştür. 22 Ancak 93 Harbi ile başlayan büyük göç, teşkilâtın aktif hale gelmesini gerekli kılmıştır. Gelmiş ve gelmekte olan muhacirlerin idaresinden sorumlu İdâre-i Umumiyye-i Muhâcirîn Komisyonu kurulmuştur. Bu komisyona bağlı olmak üzere İdâre-i Umûr-ı Hesâbiyye ve İdâre-i Umûr-ı İskâniyye şu belerinin yanı sıra belediye daireleri 16 Justin Mc.Carthy, Ölüm ve Sürgün, İstanbul 1995, s İpek, a.g.m., s ; Nedim İpek, Rumeli den Anadolu ya Türk Göçleri ( ), TTK Yay., Ankara 1999, s İpek, a.g.m., s Muhacirlere, yevmiye verilmiş (A.MKT.NZD: ; ; ; ; 324-8; ; ; ; ; ; ; ; ; ; 328-9; ; ; ; ; ; ; ; ; A.MKT.NZD: ; ; ; ; A.MKT.MHM: ; ; ; ; ; ; ; ; 761-2; A.MKT.UM: ; ; ; ; ; ; ; ; ; A.MKT.DV: ; navlun (A.MKT.UM: ) araba ücretleri ödenmiş (A.MKT.MHM: ; ; ; ; ; A.MKT.NZD: ; ; A.MKT.UM: ; ; ; ; ; ; Takvimi Vekayi 606; 613) evleri inşa edilmiştir. (A.MKT.NZD: ; 327-1; A.MKT.UM: ) Ekebilecekleri araziler verilip, öküz, tohum ve inek temin edilmiş (A.MKT.DV: ; ; A.MKT.NZD:352-56; ; A.MKT.UM: ; ; ), 25 yıl süreyle askerlikten, 10 yıl da vergiden muafiyet verilmiştir. (A.MKT.NZD:288-14; İ.DH.28947) Halkın yardımlarına rağmen, ekonomik sıkıntılar nedeniyle zor duruma düşenlerden geri dönmek isteyenler olmuştur (A.MKT.MHM: ; ; ; ; ; ; A.MKT.NZD: ; ; ; A.MKT.UM: ; ; ; ; ) Derin Paşaoğlu, a.g.t., s Komisyonun kuruluşu hakkındaki irade ile ilgili ayrıntılı bilgi için bk. A.MKT.NZD ; ; Derin Paşaoğlu, a.g.t., s.136; Ahmet Cevat Eren, Türkiye de Göç ve Göçmen Meseleleri Tanzimat Devri, İlk Kurulan Göçmen Komisyonu, Çıkarılan Tüzükler, İstanbul 1966, Abdullah Saydam, Kırım Ve Kafkas Göçleri ( ), Ankara 1997, s. 106; Eren, a.g.e., s Saydam, a.g.e., s. 118; Mehmet Yılmaz, XIX. Yüzyılda Osmanlı Devleti nin Muhaciri İskan Politikası, Osmanlı, C. IV, Yeni Türkiye Yay., Ankara 1999, s. 589.

6 Muhacir Komisyonu Maruzatı na Göre ( ) 93 Harbi Sonrası Muhacir İskânı 352 dâhilinde 20 tane Devâ ir Şu beleri açılmıştır. 23 Komisyonun kuruluşu, şu belerin görev taksimatı ve komisyon üyeleri Dersaadet Muhâcirîn İdâresi Talimatı nda belirtilmiştir. 24 Şehremaneti ne bağlı açılan Devâ ir Şu beleri; Bayezid, Sultan Ahmed, Fatih, Samatya, Eyüb, Beyoğlu, Hasköy, Beşiktaş, Arnavutköy, Yeniköy, Tarabya, Büyükdere, Beykoz, Anadoluhisarı, Beylerbeyi, Üsküdar Yenimahalle, Üsküdar Doğancılar, Kadıköy, Adalar ve Bakırköy belediyeleri dâhilindedir. 25 Osmanlı Devleti nin Kırım Savaşı nın hemen ardından en ağır şekliyle yüzleşmek zorunda kaldığı muhacir meselesine hazırlıksız yakalandığı görülmektedir. Osmanlı Devleti Kırım Savaşı ndan sonra başlayan büyük göç dalgasıyla ortaya çıkan ihtiyaçlar doğrultusunda eksiklikleri giderme gayretiyle Muhacir Komisyonu nun kurulmasının yanı sıra bir takım politikalar ortaya koymuştur. Söz konusu politikalar doğrultusunda ilkin muhacirler Anadolu ya ilk girişleri nereden olursa olsun mümkün mertebe İstanbul a alınıp, 26 muhtelif yerlerdeki hanlara yerleştirilip, 27 onlarla ilgili kayıtlar tutulmuş, defterler hazırlanmıştır. 28 Boş araziler tespit edilerek, 29 görevli memurlar rehberliğinde 30 daimi iskân yerlerine gönderilmişlerdir. Ancak gerek muhacirlerin çok kalabalık olması ve her geçen gün yenilerinin gelmesi, gerekse kabilelerin toplu iskân taleplerine karşın, Osmanlı Devleti nin muhacirleri üretime katma politikasından kaynaklanan ziraat ve hayvancılık yapabilecekleri büyüklükte boş arazi bulamaması İstanbul da oldukça kalabalık bir nüfusun birikmesine neden olmuştur. Muhacir sayısındaki hızlı artış, yevmiyelerin ödenememesi, 31 boş han bulunamaması, 32 çok sayıda kadın, çocuk ve hasta bulunması, 33 salgın hastalıkların 34 çıkması gibi birçok sorunu beraberinde getirmiştir. Kış mevsiminde odun, kömür, mangal, hırka (giyecek) gibi ihtiyaçların karşılanması sırasında yaşanan mali sıkıntılar muhacirlerin sefalete düşmesine neden olacağı endişesiyle, 35 muhacirler bir an evvel iskân yerlerine gönderilmişler, keza hava muhalefetiyle iskân yerlerine ulaşamamaları durumunda en azından yollarda Anadolu halkının 23 İpek, a.g.e., 69; Yusuf Halaçoğlu, Kolonizasyon Ve Şenlendirme, Osmanlı, C. IV, Yeni Türkiye Yay., Ankara 1999 s. 585; Musa Çadırcı, Tanzimat Döneminde Anadolu Kentlerinin Sosyal Ve Ekonomik Yapısı, Ankara 1997 s Toplam 48 maddeden oluşan (16 Temmuz Haziran 1878 tarihli) Dersaadet Muhâcirîn İdâresi Talimâtı, Eren tarafından yayımlanmıştır, belge hakkında ayrıntılı bilgi için bk. Eren, a.g.e., s İpek, a.g.e., s A.MKT.UM , , A.MKT.NZD , , , , A.MKT.MHM , A.MKT.DV , A.DVN , 27 A.MKT.MHM , A.MKT.NZD , , , , , , A.MKT.UM , , A.TŞF.29-36, İ.DH.28947, 28 İ.DH.28957, A.DVN , MAD.23106, MAD.23107, MAD A.MKT.UM.399-6, İ.DH , , A.MKT.NZD , , A.MKT.UM , 31 A.MKT.MHM , , , , , , , , A.MKT.NZD , , , , , , , 362-5, , A.MKT.UM , , , , , , , , A.MKT.DV İ.DH , A.MKT.NZD , 33 A.MKT.UM , A.MKT.NZD İ.MMS A.MKT.NZD

7 353 Derin Paşaoğlu yardım ve destekleri ile ayakta kalabilecekleri düşünülmüştür. 36 Muhacirlerin İstanbul a alınıp, kayıtlarının tutulması politikası yerine, muhacirlerin nerede olursa olsun en kısa yoldan bir an evvel daimi iskân mahallerine sevk edilip, iskân edilmeleri politikası benimsenmiştir. Karadeniz sahillerine ulaşabilen muhacirler doğrudan Anadolu nun iç bölgelerinde tespit edilen boş yerlere iskân edilmek üzere gönderilmişlerdir. 37 Bu durumda kayıt işleri muhacirlerin iskân edildiği yerlerdeki idari birimlerin sorumluluğuna bırakılmıştır. Osmanlı Devleti, muhacirleri ülke topraklarında tespit edilen boş arazilere gönderirken kabileleri ve aileleri parçalamadan mümkün olduğunca bir vilayet veya sancak dâhilindeki köylere ve kasabalara dağıtarak iskân edilmelerine özen göstermiştir. 38 Akrabalarının yanında iskân etmek isteyenlere, henüz iskânları gerçekleşmemişse 39 ve talep ettikleri bölgede boş arazi olduğu takdirde olumlu cevap verilmiştir. 40 Ancak Osmanlı Devleti nin ekonomik gücü 36 Derin Paşaoğlu, a.g.t., s. 200, 211; A.MKT.NZD , , , A.MKT.MHM A.MKT.UM , İ.DH (19 Şubat 1862 tarihine kadar Osmanlı topraklarına ulaşan muhacirin iskân yerlerini ve nüfus bilgilerini içeren tabloya göre; kişi doğrudan Sivas a, 4568 kişi doğrudan Konya ya ve 3347 kişi ise doğrudan Erzurum a ulaştırılmıştır.) 38 Benzer bir politika, göç dalgası ile Osmanlı topraklarına ulaşan muhacirlerden yaklaşık 25 bin Nogay muhacirinin 3 yıl gibi kısa bir süre içerisinde Adana Vilayeti dâhilindeki kasaba ve köylere dağıtılarak yerleştirilmesinde görülmektedir. Yine bu süre zarfında Osmanlı topraklarına ulaşan yaklaşık 65 bin Nogay muhacirinden, 15 bini (büyük çoğunluğu Cemboyluk Kabilesi nden olup) Konya Vilayeti ve 7 bini (çoğunluğu Yedisan, Bedişkol Kabilesi nden olup) Ankara Sancağı dahilindeki kasaba ve köylerde iskan edilmişlerdir. Ayrıntılı bilgi için bk. Derin Paşaoğlu, a.g.t., s Çünkü daimi iskân yerleri belirlenip gönderilen muhacirlerin bir kısmı, yerlerini beğenmeyerek, özellikle kabile reisleri bu güne kadar hiç çalışmadıkları için geçimlerini nasıl sağlayacaklarını bilmediklerinden (A.MKT.UM ) yevmiye almaya devam edebilmek amacıyla iskânı geciktirmeye çalışmışlardır, iskân edildikleri takdirde verilen yevmiyelerin kesileceği endişesiyle iskâna yanaşmamışlardır. Osmanlı Devleti, daimi iskân yerine göndermiş olduğu muhacirlerin, başka bir şehirdeki akrabaları yanında iskân taleplerine olumsuz cevap vermiştir. Kendilerine yol ve iskân için gerekli harcamaların yapıldığı, iskân edilmeyi bekleyen çok sayıda muhacirin olduğu ve nakit sıkıntısı gerekçe gösterilerek, ikinci bir harcama yapılamayacağını belirtilmiş hatta bir an evvel iskân etmedikleri takdirde kendilerine hiçbir yardımın yapılmayacağını ifade edilmiştir.(a.mkt.mhm ) Derin Paşaoğlu, a.g.t., s.259, Ekim 1859 da 2375 Nogay muhaciri, Adana da akrabalarının yanında iskân etmek istemiş ve gönderilmişlerdir.(a.mkt.nzd , , Y.E.E.34) 12 Aralık 1859 da İstanbul dan yola çıkan 949 Nogay muhacirinden 117 si Konya daki akrabaları yanında iskân etmek istemiş Konya ya, kalan 823 kişi Adana ya gönderilmişlerdir.(a.mkt.um , A.MKT.NZD , Y.E.E.34) 13 Aralık 1859 da 4031 kişi üç grup halinde Adana ya ulaştırılmışlardır. (A.MKT.ZD , A.MKT.UM.377-6) 12 Mart 1860 ta 706 kişinin akrabaları yanında iskân talepleri kabul edilmiştir.(a.mkt.um ) 12 Eylül 1860 ta 1818 kişi, 15 Eylül 1860 ta 824 kişi Nogay muhacirinin akrabaları yanında iskân talepleri kabul edilip Adana ya gönderilmişlerdir.(a.mkt.nzd ) 13 Haziran 1860 ta 1034 kişi, (A.MKT.UM ) 22 Ağustos ta 515 kişi, (A.MKT.NZD , A.MKT.MHM ) 6 Nisan 1861 de 1271 kişi, (A.MKT.NZD )24 Temmuz 1861 de 5000 kişi (Nogay ve Kırım Tatarları) Ankara Haymana da, 400 Çerkes Sivas ta (A.MKT.MHM ) akrabalarının yanında iskân edilmek istemişler ve gönderilmişlerdir. 250 Çeçen, 80 Dağıstan Çerkes, 894 Kabartay ve 1500 Çerkes olmak üzere 2724 muhacir akrabalarının yanında Sivas ta iskân edilmek istemiş ve gönderilmiştir.(a.mkt.nzd ).derin Paşaoğlu, a.g.t., s Örneklerde görüldüğü üzere Osmanlı Devleti, muhacirleri iskân ederken bin ila 4 bin kişilik kalabalık grupları aynı sancağa göndermekte bir beis görmemiştir. Yaklaşık 65 bin Nogay muhacirinin iskân bilgilerinin derlendiği 425 adet arşiv belgesinde sadece tek bir belgede, (A.MKT.MHM ) kalabalık grupların toplu iskân edilmesinin gelecekte mahzurlu olabileceği ifade edilmektedir. (belgede

8 Muhacir Komisyonu Maruzatı na Göre ( ) 93 Harbi Sonrası Muhacir İskânı 354 muhacirlerin yevmiyelerini, navlun ve araba ücretlerini ödemeyecek kadar zayıflamıştır. Bu giderlerin bir kısmını Anadolu halkının yardımları ile karşılamaktadır. Dolayısıyla muhacirlerin tamamına müstakil köy kurup, ev inşa edip, öküz, inek ve tohumluk temin ederek, kış ortasında gelenlerin yeni ürünlerini alıncaya kadar yevmiye verilmesi gibi masrafları karşılayabilecek güçte değildir. Muhacirlerin mağdur olmaması için yürürlüğe koyduğu çözüm politikası muhacirleri eyalet veya sancak dâhilindeki kasaba ve köylere muhteliten ve müteferrikan iskân ederek muhacirlerin her türlü ihtiyaçlarını yerel yöneticilere ve halka havale etmek olmuştur. 2. (13 Kasım 1881) Tarihli Komisyon Maruzatı 2.1. Belge Hakkında Belgenin Kaydı; Belge Başbakanlık Osmanlı Arşivi nde Y.PRK.KOM. fon kodu ile tasnif edilmiş 7 varaktan müteşekkil bir defterdir. Bu fon kodu; Yıldız Perâkende Evrakı Komisyonlar Maruzâtı dır. Perakende Evrak Bölümü, Sultan II. Abdülhamid'in saltanat yıllarına ait ( ), maruzat adıyla Saray'a sunulan yazılar ile Mâbeyn-i Hümayûn'da günlük muamelât neticesinde biriken evrakı ihtiva eder. 41 Ekte görüleceği üzere muhacir nüfus bilgileri, iki sayfa üzerine (1b-2a) yerleştirilmiş bir bütün tablo halinde düzenlenmiş olup toplamda 6 varaklık tablodur. Aşağıdaki değerlendirmede de inceleme kolaylığı sağlaması açısından tablodaki sıralamaya sadık kalınmıştır. Belgenin Kapsamı; Tablonun başlığında Cennet-mekan Sultan Abdülmecid ve Abdülaziz Han hazeratının asr-ı saltanatlarında zaman-ı adalet-fermayı hazret-i tacdarîde zîri saye-i cenâh-ı müstercibü'l-felâh saltanat-ı seniyyeye hicret ve dehaletle müstezîl olan muhacirinin icnâsı ile bunlardan iskan olunan ve hal-i müsaferetde bulunanların mikdarını ve keyfiyât-ı sairesini mübeyyin cedveldir ifadesi yer almasına rağmen belgeye konu olan muhacirler sadece bu dönem muhacirleri değildir. Toplamda muhacirîn tafsilâtlı iskânını içeren belgede bu başlığının altında iki alt başlık bulunmaktadır. herhangibir nüfus bilgisi de yoktur) (Akşehir de iskân edilmek istenen Mehmed Giray Bey ve kabilesinin toplu iskân talebinde ısrar etmesi üzerine Akşehir Müdürünün durumu İstanbul a bildirmek üzere kullanmış olduğu ifadelerdir.) Ancak Mehmed Giray Bey de aynı şekilde müdür ve ahaliden şikâyetçidir. Bölge halkının meraları olduğu gerekçesiyle otlak arazide iskânlarına izin verilmediğini çorak bölgede iskânı kabul etmeyince yevmiyelerin kesilerek mağdur edildiklerini bildirmiştir.(a.mkt.mhm ) 41 Y..PRK.KOM. (12/10/2012) Bu fon kodu altında muhacirlerle ilgi çok sayıda belge bulunmaktadır. Bu belgelerden bir diğeri ise Y.PRK:KOM:3/24 kodlu ve 23 Zilhicce 1298 (15 Kasım 1881) tarihli, Sadaret 291/1 adlı defter, yüksek lisans çalışması olarak hazırlanmış olup, muhaciri içermektedir ve üzerinde çalıştığımız defterle benzer özellikler taşımaktadır. Muhacirler, Abdülmecid ve Abdülaziz döneminde iskân olunanlar ve 93 Harbi ile gelenler olmak üzere ayrılmıştır. Canik, Ankara, Biga ve Niğde Sancağı ile Suriye ve Aydın Vilâyetlerinde iskân edilen muhacirleri içermektedir. Ayrıntılı bilgi için bk. Berat Yıldız, Emigrations From The Russian Empire To The Ottoman Empire: An Analysis In The Light Of The New Archival Materials, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Bilkent Üniversitesi, Ankara Ayrıca 19. Yüzyılda Anadolu ye yapılan göçlerle ilgili ayrıntılı bilgi için bk. Jülide Akyüz Orat, XIX. Yüzyılda Rusya dan yapılan Göçler ve Kars-Sarıkamış Çevresinde Yaşanan Muhacir Hareketi, Türk Dünya Araştırmaları Dergisi, S.154, İstanbul 2005, s ; Ferhat Berber, 19. Yüzyılda Kafkasya dan Anadolu ya Göçler, Karadeniz Araştırmaları, S. 31, Güz 2011, s ; Zeynel Özlü, 19. Yüzyılda Düzce Kazası na Göçler, Bilig, S. 61, Bahar 2012, s

9 355 Derin Paşaoğlu İlk alt başlık, Cennet-mekan Sultan Abdülmecid ve Abdülaziz Han-ı Hazeratının Zaman-ı Saltanatında Hicret İden ifadesi ile Sultan Abdülmecid ( ) ve Sultan Abdülaziz in ( ) saltanat yıllarında Osmanlı topraklarına hicret edenleri içerir. Elbette Sultan Abdülmecid ve Sultan Abdülaziz in saltanat yıllarında Osmanlı topraklarına hicret edenler bu sayı ile ifade edilemezler. Yukarıda da belirtildiği üzere 19 Şubat 1862 ye kadar Osmanlı topraklarına ulaşan muhacirlerden sadece iskânı gerçekleşenler tür. 42 O halde belgede ifade edilen kişinin, Sultan Abdülmecid ve Sultan Abdülaziz in saltanat yıllarında Osmanlı topraklarına hicret etmiş, ancak iskân işlemleri o dönemde tamamlanamadığından daha sonraya kalmış muhacirler olma ihtimalleri vardır. Ancak belgemizin 1881 tarihli olduğu göz önünde bulundurulursa bunun zor bir ihtimal olduğu açıktır. Öte yandan bu muhacirler, İstanbul da bulunan Devâir Şu beleri nde iskân edilmiş görünmektedirler ve Tatar-Nogay, Dağıstan ve Çerkez olmak üzere üç etnik grup ve toplamda sadece kişidir. Memalik-i asliyeleri ise; Çerkezistan, Kırım ve Kazan dır. Bu bilgilere dayanarak denebilir ki bu muhacirler, Sultan Abdülmecit ve Abdülaziz zamanında Karadeniz in kuzeyinden göç edip İstanbul da Devâir Şu beleri dâhilinde iskân edilmiş muhacirlerdir. İkinci alt başlık, Mesele-i Zâilede Hicret edenleri içerir. Üst başlıkta her ne kadar Sultan Abdülmecit ve Sultan Abdülaziz dönemi hicret edenler ifadesi kullanılmışsa da bu sütunda Mesele-i Zâilede 43 Hicret Edenler başlığı kullanılmıştır. Mesele-i Zâile kavramı, muharebe-i zaileyi ifade etmektedir. 44 Belgenin tarihi, (1 Teşrin-i Sani 1297-M. 13 Kasım 1881) ve muhacirlerin memalik-i asliyeleri olarak verilen yerler göz önünde bulundurulduğunda mesele-i zaileden kastedilen 93 Harbi dir. Bu savaş açıkça ifade edilmeyerek mesele-i zaile şeklinde nitelendirilmiştir. Bu kullanımdaki kasıt öncelikle muhacirlerin kopup geldikleri coğrafyalarla ilgilidir. İlk alt başlıkta ifade edilen muhacirlerin geldikleri coğrafya, söz konusu kaydın düzenlendiği tarihte Osmanlı toprağı olmaktan çıkmış yerler olup, muhacir hareketi Sultan Abdülmecid ve Abzülaziz dönemlerinde meydana gelmiştir. Oysa ikinci alt başılkta 93 Harbi sonrasında, Balkanlarda ve Doğu Anadolu da Osmanlı Devleti nin elinden çıkan topraklardaki ahalinin göçü ifade edilmektedir. Söz konusu savaşın ve kayıpların halen tahtta olan Sultan II. Abdülhamid in saltanatında yaşanması, alenen ifade edilmek yerine mesele-i zaile terimi kullanılmıştır. Defterde ayrıca muhacirlerin iskân durumları ve iskân edildikleri yerlere dair bilgiler de mevcuttur. Muhacirlerin bir kısmı İstanbul da geçici olarak iskân edilmişler ve kalıcı yerlerini beklemektedirler. İskân mahallerine gönderilenler ise; Selanik Vilayeti ne, Kastamonu Vilayeti dâhilinde Sinop Sancağı na ve Şehremaneti dâhilinde İzmit Sancağı na yerleştirilmişlerdir. Bunlar dışında muhacirlerin geldikleri ve iskân yerlerine göre kadın, erkek ve toplam nüfusları 45 da verilmiştir. Son varaktaki icmal tabloda ise İstanbul daki Şehremaneti Şu beleri ile Selanik, Sinop ve İzmit teki muhacir yekûnları verilerek toplam muhacir sayısına ulaşılmıştır. 42 Osmanlı topraklarına ulaşabilen muhacirlerden sadece iskân edilebilenler kişidir. Bunların dışında kış bastırdığı için iskân edilemeyen ve liman şehirlerinde iskânı bekleyenler de vardır. İ.DH Zaile: (zevl) sona eren, geçen, sabık. Ferit Develioğlu, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Ankara 2000, s Kavramın kullanımı için bk. Şemseddin Sami, Kâmûs-ı Türkî, İstanbul 1992, s Nüfus dağılımında sadece erkek ve kadın ayrımı yapılmıştır, muhacirlerin yaş gruplarına dağılımı veya çocuk nüfus hakkında herhangi bir bilgi mevcut değildir, ayrıntılı bilgi için bk. Ekler e.

10 Muhacir Komisyonu Maruzatı na Göre ( ) 93 Harbi Sonrası Muhacir İskânı Muhacirler Hakkında Muhacirlerin Etnik Dağılımı: Mesele-i Zâilede Hicret eden ibaresinin altında Musevi, Arnavut-Boşnak, Batum, Sohum, Tatar-Nogay, Dağıstan, Çerkez ve Rumeli Türkü olmak üzere sekiz etnik grubun kadın, erkek ve toplam nüfusu ile bu nüfusun iskân edilip edilmediği ve muhacirlerin memalik-i asliyeleri verilmiştir. Tablo 1 de görüleceği üzere mesele-i zailede hicret edenler arasında en büyük etnik guruplar; ( kişi) Rumeli Türkleri, ( kişi) Batum muhacirleri ve (6.940 kişi) Sohum muhacirleridir. Balkanlardaki Museviler bu savaşta Müslümanların kaderini yaşamışlardır. 46 Bulgar şehirlerinden gelen İngiliz konsolos raporları; Ruslar Eski Zagra yı ele geçirdikten sonra Yahudilerin de kıyımdan geçirildiğinden, evlerinin yakıldığından ve hayatta kalanların hicret etmek durumunda kaldıklarından bahsetmektedir. Museviler hicret yollarında Bulgar vahşetinden Çerkez çetelerin koruması sayesinde kurtulmuşlar, Çerkezlere karşı minnet duyguları beslemişlerdir. 47 İstanbul da iskân edilen Musevi muhacirler çoğunlukla Hasköy, Balat ve Kuzguncuk Semtleri ne yerleştirilmişlerdir. 48 Söz konusu belgede ise iskân edilmeyi bekleyen sadece 167 Musevi muhacirin kaydı bulunmaktadır. Tablo 1 49 : (13 Kasım 1881) Y.PRK.KOM. 3/22 ye Göre Muhacirlerin Etnik Dağılımı Muhacirler Sultan Abdülmecid ve Abdülaziz Han Zaman-ı Saltanatında Hicret Eden Mesele-i Zâilede (93 Harbi) Hicret Eden Musevi Arnavud-Boşnak Batum Muhaciri Sohum Muhaciri Tatar-Nogay Dağıstan Çerkes Rumeli Türkü TOPLAM 3892 Kadın-4452 Erkek Kadın Erkek GENEL TOPLAM Rus ve Bulgar zulmünden kurtulmak için İstanbul a Rum, Ermeni ve Musevi muhacirler de gelmiştir. İstanbul a gelen Hıristiyan muhacirlerin çoğu Rum dur. İpek, a.g.e., s.68. Söz konusu belgede ise sadece Musevi muhacir kaydı bulunmaktadır, diğer Gayr-i Müslim nüfuslara ait bilgi yoktur. 47 McCarthy, a.g.e., s İpek, a.g.e., s Tablolardaki şehir ve etnik isimler Y.PRK.KOM.3/22 de yazıldığı gibi verilmiştir; İzmid, Sinob, Arnavud, Çerkes, Kazgan, Kaymas gibi.

11 357 Derin Paşaoğlu Mesele-i Zâilede Hicret edenlerin u Bulgaristan dan, si Batum dan ve si Rum-ili Şarkî den gelmiştir. 40 bin kadar muhacirin kopup geldiği Bulgaristan toprakları ile kastedilen yerler, yukarıda da belirtildiği üzere Berlin Antlaşması ile Bulgaristan Prensliğine bırakılan Tuna Vilayetine bağlı; Ruscuk, Vidin, Tırnova ve Varna Sancakları ile Sofya Vilayetine bağlı Sofya Sancağı topraklarıdır. 50 Tuna ifadesi ise belgede sadece 1527 si Rumeli Türkü ve 1960 ı Çerkez olan ve İzmit te iskân edilmiş toplam muhacirin geldikleri bölgeyi ifade ederken kullanılmış olup başka bir kullanımı yoktur. İzmit te iskân edilen muhacirlerin memalik-i asliyeleri karışık olarak (Çerkezistan, Kırım, Sohum, Batum şeklinde sıralanarak) yazılmıştır. Böylece Bulgaristan dan gelenler yaklaşık 45 bin kişiye ulaşmaktadır. 51 Rum-ili Şarkî; Berlin Antlaşması yla, Edirne Vilâyeti nden koparılan Filibe ve İslimiye Sancakları topraklarında Filibe, Tatarpzarcığı, Eski Zagra, Bergos, İslimye ve Hasköy sancaklarından müteşekkil muhtar bir vilayet oluşturularak Rumeli Şarki Vilayeti denilmiştir. 52 Osmanlı Devleti nin buradaki ahali hakkında takip ettiği siyaset; onların üzerinde yaşadıkları toprakları terk etmemeleri yönünde olmuştur. Vilayetteki Türk varlığının devletin lehine olduğu, yerlerini terk etmeleri halinde bir daha iadelerinin mümkün olamayacağı, bu toprakların da Bulgaristan gibi elden çıkacağı açıkça ifade edilmiştir. Ancak söz konusu duruşun, her ne pahasına olursa olsun gibi bir mütalaa ile değil, Türk ahali hakkında gösterilecek adalet ve temin edilecek istirahata bağlı olduğu dile getirilmiştir. Osmanlı Devleti nin bu siyasetinin gerçekleşemediği çok geçmeden anlaşılacaktır. Çünkü köylerine dönebilen Türk halkı, yoğun bir Bulgar baskısı ile karşılaşmıştır. Arazileri gasp edilmiş, üstelik oldukça ağır arazi vergileri tahakkuk ettirilmiş, ziraat yapmalarına mani olunmuş, ellerindeki değirmen, su dolapları vs. cebren alınmış ya da düşük fiyatlarla sattırılmış kısaca geçimlerini 50 Berlin Antlaşmasıyla kurulan Bulgaristan 63 bin küsur km.²lik bir prenslikti te , 1913 te ve daha sonra km.²lik bir devlet olmuştur. Son olarak 1940 ta Güney Dobruca toprakları da Romanya dan alınıp Bulgaristan a verilmiştir. Şimşir, a.g.e., s Bulgaristan dan ilk büyük göç 93 Harbi ile gerçekleşmiştir yılında yaklaşık nüfusa sahip Tuna Vilayeti nden Osmanlı Devleti ne yapılan göçler Cumhuriyet döneminde de devam etmiştir. Ayrıntılı bilgi için bk. Bilal N. Şimşir, Bulgaristan Türkleri ve Göç Sorunu, Bulgaristan da Türk Varlığı-Bildiriler-7 Haziran 1985, TTK Yay., Ankara 1992, s Vilayet dahilindeki kaza ve köylerle ilgili ayrıntılı bilgi için bk. Aydın, a.g.e., s

12 Muhacir Komisyonu Maruzatı na Göre ( ) 93 Harbi Sonrası Muhacir İskânı 358 temin edemez halde bırakılmışlardır. Böylece Türk ahali açlık tehlikesi ile karşı karşıya kalmıştır. Sadrazam Said Paşa, 2 Nisan 1880 de vilayet valisi Aleko Paşa ya yazdığı yazıda, ciddi rakamlara ulaşan ölümlerin açlık sebebiyle meydana geldiğini, köylülerin açlıklarını bastırmak için derelerdeki çamurları yediklerini belirtip, acilen tedbir almasını istemiştir. Ancak vilayetteki Türklere, Bulgarlarla eşit haklarda istifade edecek bir ahali olarak değil de, varlıklarına tahammül edilemeyen fazlalık nazarıyla bakılmış ve onları bu topraklara bağlayan sebepler ortadan kaldırılmaya çalışılmıştır. Bulgar komitecilerin ve milis askerlerin bu amaçla yapmış oldukları zulümlere dayanamayan Türk ahali, göç etmek zorunda kalmıştır. 53 Çerkezistan, Kırım-Kazan ve Dağıstan; Tablo 2 de görüleceği üzere Mesele-i Zâilede Kırım-Kazan ve Çerkezistan dan gelen muhacir kaydı bulunmamaktadır. Çünkü 93 Harbi sonrası gelen Çerkezler ve Nogaylar, Çerkezistan dan ve Kırım dan değil; Bulgaristan, Romanya ve Rum-ili Şarkî gibi Balkan topraklarından gelmişlerdir. Bu gruplar daha önceki göçlerle Osmanlı Devleti nin Balkan topraklarında iskân edilmiş Nogaylar ve Çerkezler dir göç dalgasında Nogaylar-Tatarlar ve Çerkezler ağırlıklı olarak Dobruca nın 54 kuzeyinden başlayarak, Varna ya inip buradan Vidin e kadar uzanmışlardır. Tulca, Köstence, Hazergrad, Ruscuk, Tırnova, Lofça ve hatta Drama, Gümilcine ve Siroz dâhil Balkan topraklarında uygun bulunan yerlerde iskân edilmişlerdi. 55 Ağırlıklı olarak Dobruca nın güney batısına yerleştirilen Tatarlar için Mecidiye adlı müstakil bir kasaba kurulmuştur ten itibaren Kafkaslar dan göç eden Çerkezler ise, özellikle bugünkü Bulgaristan ın Sırbistan ve Arnavutluk sınırı boyunca iskân edilmişlerdir. 57 Dobruca da, 1878 nüfusuna göre; Tatar, Çerkez bulunmaktadır. 58 Batum 59 : H tarihli ( ) Salname ye göre Batum: Atina [Pazar], Icaeler [Aceralar], Çürüksu, Hopa ve Livana [Artvin] kazalarından müteşekkil, kişi nüfusa sahip, Trabzon sayım bölgesi içinde yer alan bir sancaktır. 60 Batum dan hicret, Rusların Batum u resmen işgalinden önce başlamış ve 7 Eylül 1878 e kadar Trabzon a ulaşanların sayısı ü bulmuştur. Mallarını tasfiye edenlerin de katılmasıyla Batum ve çevresinden göç talebinde bulunan 40 bin muhacirin 29 bininin nakli için vapurlar tahsis edilmiştir. Batum ve havalisinden gelen muhacirler, ilk etapta Trabzon ve Kastamonu vilayetlerinde iskan 53 Aydın, a.g.e., s Dobruca; Karadeniz in batı kıyısında Ekrene kasabasından, Tuna Nehri kenarındaki Turtukaya (Totrakan) kasabasına kadar uzanan çizgi ile Tuna Nehri nin Karadeniz e döküldüğü Sulina (Sünne) kasabasından Ekrene ye kadar uzanan hat ile Tuna arasında kalan bölgenin adıdır. Dobruca, 1878 de Romaya ya bırakılan Köstence ve Tulca Sancaklarını içine alan Eski Dobruca ve 1913 te Romanya ya bırakılan Pazarcık ve Silistre sancaklarını içine alan Yeni Dobruca dan oluşan km.²lik bir bölgedir. Müstecip Ülküsal, Dobruca ve Türkler, Ankara 1987, s Derin Paşaoğlu, a.g.t., s A.MKT.DV ; A.MKT.UM İpek, a.g.e., s Karpat, a.ge., s (Correspondance Politique dess Consuls. Tuurquie (Tulca), 1 (1878), ye atıfla) Harbi sonrası Batum muhacirleri hakkında ayrıntılı bilgi için bk. Muammer Demirel, Artvin ve Batum Göçmenleri, A.Ü. Türkiyet Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Sayı:40, Erzurum Karpat, a.g.e., s.254. Firuzoğlu, Başbakanlık Arşiv kayıtlarına yaptığı atıfla, Batum Vilayeti nden 26 Ağustos 1878 den 1 Ekim 1880 e kadar yaklaşık Müslümanın göç ettiğini ve Ş. Meegrelidze ye yaptığı atıfla muhacir sayısının toplamda bin kişiye ulaştığını belirtmiştir. Firuzoğlu, a.g.m., s. 693.

13 359 Derin Paşaoğlu edilmeye çalışılmıştır. 700 hanelik Çürüksu muhacirinin iskân işlemlerine Mayıs 1879 da başlanmıştır. Gelecek muhacirler için Canik Sancağı dâhilinde 50 bin dönümlük boş arazi tespit edilmişse de Trabzon ve Canik te iskan edilmesi planlanan 20 bin kadar Acera ve Livana muhaciri mahalli idarelerin adem-i takdiri sebebiyle iskan edilememiştir. 61 Tablo 2: (13 Kasım 1881) Y.PRK.KOM. 3/22 ye Göre, Memalik-i Asliyeleri Dağılımı 93 Harbi İle Gelen 93 Harbi Öncesi Gelen Toplam İskânı Bekleyen İskân Edilen (İskânı şimdi yapılan) Bulgaristan Batum Rum-ili Şarkî Sohum Çerkezistan Tuna Anapa Romanya Kırım-Kazgan Bosna Edirne Anadolu Dağıstan Yenişehir Yer belirtilmemiş TOPLAM TOPLAM Muhacir Komisyonu Maruzatına (13 Kasım 1881 Tarihli) Göre Muhacir İskanı 3.1. Şehremaneti ne Bağlı Devâir Şu belerindeki Muhacirler İstanbul da, Şehremâneti ne bağlı Devâir Şu beleri nde kayıtlı olup, iskân durumları ile etnik dağılımları Tablo 3 te görüleceği üzere söz konusu tarihte iskân edilmeyi bekleyen muhacir bulunmaktadır. Yaklaşık 26 bini Rum-ili Türkü olan 33 bin muhacirin İstanbul da iskân edilmeyi beklemesi, Osmanlı Devleti için çok ciddi sorumluluktur. Devâir Şu belerinde kayıtlı, Cennet-mekan Sultan Abdülmecid ve Abdülaziz Han-ı Hazeratının Zaman-ı Saltanatında Hicret İden muhacirlerin tamamı iskan edilmiş Tatar- Nogay, Dağıstan ve Çerkez muhacirleridir. İskân edildikleri yerler hakkında ayrıntılı bilgi verilmeyerek, şu be dâhilinde iskân edilmiş olarak gösterilmiştir. Bu ayrıntıya inilmemesinin nedeni muhtemelen genel yekûnuna ( kişiye) göre, İstanbul daki dört belediye şu besinde iskân edilen muhacir toplamının (1535 kişinin) azlığı ve özellikle de söz konusu belgenin 93 Harbi ile göç eden muhacirleri esas alarak hazırlanmış olmasıdır. Tatar-Nogay, Dağıstan ve Çerkez muhacirleri hakkında hem 93 Harbi öncesi hem de sonrasına ait nüfus bilgisi bulunmaktadır. 93 Harbi öncesinde gelip söz konusu tarihte iskân edilen bu gruptakilerin memalik-i asliyeleri Çerkezistan, Dağıstan, Kırım ve Kazan dır. 93 Harbi nden sonra gelip iskân edilmeyi bekleyenler ise Bulgaristan, Romanya ve Rum-ili 61 Nedim İpek, İmparatorluk tan Ulus Devlete Göçler, Trabzon 2006, s. 58, Bu başlık altında verilen muhacirler Batum muhacirleridir, ancak vatanları Batum değil Anadolu olarak verilmiştir.

14 Muhacir Komisyonu Maruzatı na Göre ( ) 93 Harbi Sonrası Muhacir İskânı 360 Şarkî den gelmişlerdir. (bk. Tablo 3 e) Bulgaristan, Romanya ve Rum-ili Şarkî den gelen Nogayların ve Kırım Tatarlarının, Kırım ve Kazan coğrafyasından bu bölgeye gelmeleri yaklaşık yüzyıl öncesine dayanmaktadır. Küçük Kaynarca Antlaşması nın ardından 1783 yılında Rusya nın Kırım ı ilhakıyla başlayan Ruslaştırma politikaları üzerine 1784 ve 1850 sonrası Tatarlar Kırım dan Dobruca ya göç etmişler, Babadağ ve Köstence kazalarına yerleştirilmişlerdir. 63 Rusya nın özellikle kıyı bölgelerden başlayarak baskıyı her geçen gün artırması üzerine, 1800 yılına kadar Kırım nüfusunun %33 ü yani yaklaşık 500 bin kişi göç etmek zorunda kalmıştır. 64 Kırım Savaşı ile başlayan yeni göç dalgasında; Kırım da bulunan Osmanlı yetkilileri tarafından, ordunun harekâtı sırasında Osmanlı ordusuna hizmeti geçenlerin Silistre Eyaleti ne yerleşebileceklerine dair fermanın ilan edilmesi üzerine hiç vakit kaybetmeyen 9 bine yakın Kırımlı göç etmiştir. Savaşın hemen ardından ilk etapta 16 bin kişi Dobruca ya yerleştirilmiştir yılları arasında devam eden göçlerde ise 5 bin Nogay ın Dobruca da iskân edildiği görülmektedir Harbi nden sonra yaşanan muhacerette İdâre-i Umumiyye-i Muhâcirîn Komisyonu, daha önce de ifade edildiği üzere, bu sorumluluğun yükünü 20 belediyede şu beler açarak şehrin geneline dağıtmıştır. İncelenen belgede sadece 6 belediye şu besine ait kayıt bulunmaktadır. Şu belerdeki muhacirlerin sayısı, 34 bine yakını iskân edilmeyi bekleyenler olmak üzere 35 bini aşmıştır (bk. Tablo 3). Ancak bir yıl sonraki, 1882 yılı İstanbul ve ilçeleri 67 nüfusuna göre; göçmenlere mahsus ikametgâhta bulunan muhacirlerin toplamı dır. 68 Osmanlı Devleti nin muhacirlerin iskânı için gösterdiği gayret ve savaşın üzerinden 3 yıl geçmesine rağmen İstanbul da hala 30 binin üzerinde muhacir bulunması muhaceret hareketinin devam ettiğinin göstergesidir. Tablo 3: (13 Kasım 1881) Y.PRK.KOM. 3/22 ye Göre, İstanbul da Şehremanetine Bağlı Devâir Şu belerindeki Muhacirlerin Etnik Dağılımı Göç Zamanı Etnik Yapı İskân edilenler Abdülmecid ve Abdülaziz Han-ı Zaman-ı Saltanatında Hicret Eden Mesele-i Zâilede Hicret Eden -Tatar ve Nogaylar 837 -Dağıstan 444 -Çerkes 254 İskân Edilmeyi Bekleyenler (hal-i müsaferetde bulunanlar) -Tatar-Nogay Dağıstan 60 -Çerkes 534 -Musevi 167 -Arnavud ve Boşnak 987 -Batum Muhaciri 651 -Sohum Muhaciri 23 -Rum-ili Türkî TOPLAM DER-SA ADET TOPLAMI İpek, a.g.e.,, s Alan Fisher; Between Russians, Ottamon and Turks: Crimea and Crimean Tatars, The Isis Pres, İstanbul 1998, s Saydam, a.g.e., s Derin Paşaoğlu, a.g.t., s Karpat, 1882 İstanbul nüfusunu verirken ilçe terimini kullanmıştır, yapılan alıntılarda eserin terminolojine sadık kalınıp, ilçe olarak yazılmıştır. 68 Karpat, a.g.e., s

15 361 Derin Paşaoğlu Mesele-i Zâilede Hicret eden muhacirler İstanbul Devâir Şu belerinde tamamı hal-i misaferetde bulunan 69 ve iskân yerlerine gönderilmeyi bekleyen muhacirlerdir. Sultan Bayezid, Sultan Ahmed, Fatih Sultan Mehmed, Eyüb Sultan, Beyoğlu ve Beşiktaş olmak üzere altı Devâir Şu besinde Tablo 4 te görüleceği üzere toplam muhacir iskân edilmek üzere beklemektedir. Kadın ve erkek muhacir sayısının dağılımları birbirine yakın değerlerdedir. Muhacirler, özellikle Sultan Ahmed başta olmak üzere, Fatih Sultan Mehmed ve Sultan Bayezid Şu beleri nde yoğunlaşmaktadırlar. 70 Tablo 4: (13 Kasım 1881) Y.PRK.KOM. 3/22 ye Göre, Şehremanetine Bağlı Devâir Şu belerinde İskân Edilmeyi Bekleyen Muhacirin Şu belere Dağılımı İskân Edilmeyi Bekleyen Muhacir Nüfusu Devâir Şu beleri Kadın Erkek Toplam Birinci 71 Sultan Bayezid Şu besi İkinci Sultan Ahmed Şu besi Üçüncü Fatih Sultan Mehmed Şu besi Beşinci Eyüb Sultan Şu besi Altıncı Beyoğlu Şu besi Sekizinci Beşiktaş Şu besi Toplam Misafereten ifadesi muhacirler ile ilgili kayıtların büyük çoğunluğunda karşılaşılan, daimi iskân yerlerine gönderilmek için geçici iskân yerlerinde bekletilen muhacirleri ifade etmek için kullanılmıştır. Kullanım örnekleri için bkz. A.MKT.MHM , A.MKT.NZD , İ.DH , A.MK.UM yılları arasında Karadeniz in kuzeyinden gelen muhacirlerin de İstanbul da yoğun olarak bulundukları yerler arasında aynı semtleri görmekteyiz, ayrıntılı bilgi için bkz. A.MKT.NZD , , , , A.TŞF.29-36, İ.DH.28947, İ.DH , İ.DH Şu belerin başında bulunan bu numaralar, Muhacir Komisyonu başlığı altında İpek e atıfla (İpek 1999: 72) sıralamış olduğumuz listedeki 20 şu benin veriliş sırasıyla örtüşmektedir. 20 şu benin kurum içindeki sıralanış numaraları olmalıdır.

16 Muhacir Komisyonu Maruzatı na Göre ( ) 93 Harbi Sonrası Muhacir İskânı 362 Sultan Bayezid Şu besi: Toplam kişinin kayıtlı olduğu Sultan Bayezid Şu besi dâhilindeki muhacirlerden önceden gelip iskânı şimdi gerçekleşenler, Çerkez ve Nogay-Tatar Muhacirleridir. Toplamda 136 kişi olan bu muhacirlerden Çerkezler Çerkezistandan, Nogay- Tatarlar ise Kırım ve Kazan coğrafyasından gelmişlerdir. Kadın ve erkek nüfus dağılımı; Nogaylarda: 53 Kadın, 62 erkek, Çerkezlerde: 12 kadın 9 erkek olmak üzere birbirine yakın değerlerdedir. Bu şu be dâhilinde 93 Harbi sonrası gelip iskân edilmeyi bekleyenler ise; Bosna ve Yenişehir den (Tesalya Bölgesi nden) gelen Boşnak ve Arnavutlar, Batum dan gelen Batum (Acara) muhacirleri, Sohum dan gelen Sohum (Abhaz) muhacirleri, Rum-ili Şarkî den gelen Nogay-Tatarlar ve Rum-ili Şarkî den ve Bulgaristan dan gelen Çerkezler ve kişi ile en büyük gurubu oluşturan Bulgaristan dan, Romanya dan ve Rum-ili Şarkî den gelen Rum-ili- Türkî muhacirleridir yılı İstanbul ve ilçeleri nüfusuna göre; Bayezid İlçesi nde göçmenlere mahsus ikametgâhlardaki muhacir miktarı: ü erkek, si kadın olmak üzere toplam: kişidir. 72 Bir yıl sonraki kayıtlarda bu sayının artması muhacirlerin bir yandan iskân edilirken diğer taraftan hala gelmeye devam ettiklerini göstermektedir. Tablo 5:(13 Kasım 1881) Y.PRK.KOM. 3/22 ye Göre, Sultan Bayezid Şu besi nde Bekleyen Muhacir Nüfusu ( Mesele-i Zâilede Hicret Edenler) Etnik Geldiği yer Kadın Erkek Toplam Bosna dan 277 Boşnak-Arnavud Yenişehir den Bilinmiyor 46 Batum Muhacirleri Batum dan Sohum Muhacirleri Sohum dan Nogay-Tatar Rum-ili Şarkî den Çerkes Bulgaristan dan 25 Rum-ili Şarkî den Rum-ili Türki Bulgaristan dan 2945 Romanya dan Karpat, a.g.e., s. 418.

17 363 Derin Paşaoğlu Rum-ili Şarkî den 2244 TOPLAM Sultan Ahmed Şu besi: Sultan Ahmed Şu besi dahilindeki muhacirlerden önceden gelip iskanı şimdi gerçekleşen Çerkezistan, Dağıstan, Kırım ve Kazan coğrafyasından gelmiş Çerkez, Dağlı ve Nogay-Tatar muhacirleri 238 kadın 247 erkek olmak üzere toplamda 485 kişidir. 93 Harbi sonrası gelip iskân edilmeyi bekleyenler ise; Anadolu dan gelen Batum muhacirleri, Bulgaristan, Romanya ve Rum-ili Şarkî den gelen Nogay-Tatarlar, Bulgaristan ve Rum-ili Şarkî den gelen Dağıstanlılar, Bulgaristan dan ve Rum-ili Şarkî den gelen Çerkezler ve yine kişi ile en büyük gurubu oluşturan Bulgaristan dan, Romanya dan, Rum-ili-Şarkî den ve Edirne Vilâyeti nden gelen Rum-ili-Türkü muhacirleridir. Tablo 6: (13 Kasım 1881) Y.PRK.KOM. 3/22 ye Göre, Sultan Ahmed Şu besi nde Bekleyen Muhacir Nüfusu ( Mesele-i Zâilede Hicret Edenler) Etnik Köken Geldiği yer Kadın Erkek Toplam Batum Muhacirleri Anadolu dan Bulgaristan dan 1525 Nogay-Tatar Romanya dan Rum-ili Şarkî den 633 Dağıstanlılar Bulgaristan dan 18 Rum-ili Şarkî den Çerkes Bulgaristan dan Rum-ili Şarkî den 225 Bulgaristan dan 3708 Romanya dan 415 Rum-ili Türki Rum-ili Şarkî den 1915 EdirneVilâyeti nden 318 TOPLAM Fatih Sultan Mehmed Şu besi: Fatih Sultan Mehmed Şu besi dâhilindeki muhacirlerden önceden gelip iskânı şimdi gerçekleşenler; Dağıstan, Çerkezistan, Kırım ve Kazan coğrafyasından göç etmiş Dağıstan, Çerkez ve Nogay-Tatar Muhacirleridir. Toplamda 657 kişi olan bu gurubun kadın ve erkek nüfus dağılımı toplamda 307 kadın, 350 erkek olmak üzere yakın değerlerdedir. Bu şu be dâhilinde 93 Harbi nden sonra gelerek iskan edilmeyi bekleyenler ise; Bosna dan gelen Boşnak ve Arnavutlar, Anadolu dan gelen Batum muhacirleri, Bulgaristan, Romanya ve Rum-ili Şarkî den gelen Nogay-Tatarları, Bulgaristan dan gelen Çerkezler ve yine kişi ile en büyük gurubu oluşturan Bulgaristan dan, Romanya dan, Rum-ili Şarkî ve Edirne Vilâyeti nden gelen Rum-ili-Türkî muhacirleridir yılı İstanbul ve İlçeleri nüfusuna göre; Fatih İlçesi ndeki ikametgâhlarda bulunan muhacir miktarı: ü erkek, si kadın olmak üzere toplam: 4.731

18 Muhacir Komisyonu Maruzatı na Göre ( ) 93 Harbi Sonrası Muhacir İskânı 364 kişiye 73 düşmüştür Tablo 7:(13 Kasım 1881) Y.PRK.KOM. 3/22 ye Göre, Fatih Sultan Mehmed Şu besi nde Bekleyen Muhacir Nüfusu (Mesele-i Zâilede Hicret Eden) Etnik Geldiği yer Erke Kadın k Toplam Boşnak-Arnavud Bosna dan Batum Anadolu dan Muhacirleri Bulgaristan dan 624 Nogay-Tatar Romanya dan Rum-ili Şarkî den 35 Çerkes Bulgaristan dan Rum-ili Türki Bulgaristan dan 3655 Romanya dan 373 Rum-ili Şarkî den 2216 Edirne Vilâyeti nden TOPLAM Eyüb Sultan Şu besi: Eyüb Sultan Şu be sinin yükü diğer şu belere oranla daha azdır. Önceden gelip iskan edilen muhacir kaydı yoktur. 93 Harbi sonrası gelip iskan edilmeyi bekleyenler ise sadece 1445 kişidir. En kalabalık gurubu yine kişi ile Bulgaristan dan ve Rum-ili Şarkî den gelen Rum-ili Türkî muhacirleri oluşturmaktadır. Tablo 8:(13 Kasım 1881) Y.PRK.KOM. 3/22 ye Göre, Eyüb Sultan Şu besi nde Bekleyen Muhacir Nüfusu ( Mesele-i Zâilede Hicret Edenler) Etnik Geldiği yer Kadın Erke k Toplam Boşnak-Arnavud Bosna dan Nogay-Tatar Rum-ili Şarkî den Rum-ili Türki Bulgaristan dan 554 Rum-ili Şarkî den TOPLAM Beyoğlu Şu besi: Beyoğlu Şu besi nde daha önceden gelip iskân edilenlerden 117 si Dağıstan, 140 ı Çerkez olmak üzere 257 kişi kayıtlıdır. 93 Harbi sonrası gelip iskân edilmeyi bekleyenler ise; Bulgaristan ve Romanya dan gelen Nogay-Tatarlar, Bulgaristan dan gelen Çerkezler, Bulgaristan ve Rum-ili Şarkî den gelen Rum-ili Türkü muhacirleri ile Rum-ili Şarkî den gelen Musevi muhacirlerdir yılı İstanbul ve İlçeleri nüfusuna göre; Beyoğlu İlçesi ndeki ikametgâhlarda bulunan muhacir miktarı: si erkek, 922 si kadın olmak üzere toplam: kişiye 74 düşmüştür. 73 Karpat, a.g.e., s Karpat, a.g.e., s. 418.

19 365 Derin Paşaoğlu Tablo 9: (13 Kasım 1881) Y.PRK.KOM. 3/22 ye Göre, Beyoğlu Şu besi nde Bekleyen Muhacir Nüfusu ( Mesele-i Zâilede Hicret Edenler) Etnik Geldiği yer Erke Kadın k Toplam Nogay-Tatar Bulgaristan dan 120 Romanya dan Çerkes Bulgaristan dan Rum-ili Türki Bulgaristan dan 1929 Rum-ili Şarkî den Musevi Rum-ili Şarkî den TOPLAM Beşiktaş Şu besi: Beşiktaş Şu besi nde önceden gelip iskân edilenlere ait kayıt bulunmamaktadır. 93 Harbi sonrası gelen muhacirler diğer şu belerle karşılaştırıldığında Bulgaristan dan, Rum-ili Şarkî den ve az sayıda Edirne den olmak üzere Rum-ili Türki muhacirlerinin büyük bir yoğunluk oluşturduğu görülmektedir. Rum-ili Şarki den gelen Musevi, Bosna dan gelen Boşnak, Anadolu dan gelen Batum muhaciri, Bulgaristan dan gelen Nogay-Tatar, küçük bir grup Bulgaristan dan gelen Çerkez muhaciri bulunmaktadır. Tablo 10:(13 Kasım 1881) Y.PRK.KOM. 3/22 ye Göre, Beşiktaş Şu besi nde Bekleyen Muhacir Nüfusu ( Mesele-i Zâilede Hicret Edenler) Etnik Geldiği yer Kadın Erkek Toplam Musevi Rum-ili Şarkî den Boşnak-Arnavud Bosna dan Batum Muhaciri Anadolu dan Nogay-Tatar Bulgaristan dan Çerkes Bulgaristan da Bulgaristan dan 2469 Rum-ili Türki Rum-ili Şarkî den Edirne Vilâyeti nden 25 TOPLAM yılı İstanbul ve İlçeleri nüfusuna göre; Beşiktaş İlçesi ndeki ikametgâhlarda bulunan muhacir miktarı: erkek, kadın olmak üzere toplam: kişiye 75 düşmüştür Selânik, Sinop Ve İzmit e Gönderilen Muhacirler Tablo 11:(13 Kasım 1881) Y.PRK.KOM. 3/22 ye Göre, Selânik, Sinob 76 Ve İzmid e Gönderilen Muhacirler Batum M. Sohum M. Rum-ili Türkü Tatar-Nogay Çerkes Toplam Selânik Sinob Karpat, a.g.e., s Sinop ve İzmit

20 93 harbi sonrası gelen Muhacir Komisyonu Maruzatı na Göre ( ) 93 Harbi Sonrası Muhacir İskânı 366 İzmid TOPLAM Selanik Vilâyeti Selânik Vilâyeti; II. Abdülhamid dönemi başında yapılan mülki taksimata göre Selanik, Drama ve Serez Sancakları ndan oluşmaktadır. 77 H.1294 (M ) Salnamesi ne göre; Selanik Sancağı: , Drama Sancağı: , Serez Sancağı: kişi olmak üzere Selanik Vilayeti toplam nüfusu: dur Harbi ile Osmanlı Devleti nin kaybettiği Bulgaristan ve Şarkî Rumeli Vilayeti nden gelen muhacir sayısı (Tablo 12 de görüleceği üzere) dir. 79 Söz konusu muhacirlerden ının iskân edilmek üzere bekliyor olması Osmanlı Devleti nin acilen çözmesi gereken sosyo-ekonomik bir problemdir. Söz konusu muhacirlerin, ü Bulgaristan dan gelmiş olup, i Rum-ili Türkü dür. Selanik Vilayeti dâhilinde bulunan muhacirlerin en yoğun bulunduğu yerler; 3936 kişi ile Drama, 3245 kişi ile Siroz ve 2336 kişi ile Selanik merkez sancaklarıdır. Tablo 12:(13 Kasım 1881) Y.PRK.KOM. 3/22 ye Göre, Selanik te İskan Edilen ve İskanı bekleyen Muhacirlerin Etnik Dağılımı Göç Zamanı Abdülmecid ve Abdülaziz Zamanında Hicret Eden Mesele-i Zâilede Hicret Eden Etnik Yapı İskân edilenler İskân Edilmeyi Bekleyenler hal-i misafirette bulunanlar -Tatar ve Nogaylar Çerkes Tatar-Nogay Çerkes Rum-ili Türkî TOPLAM SELÂNİK TOPLAMI Tablo 13:(13 Kasım 1881) Y.PRK.KOM. 3/22 ye Göre, Selanik te İskan Edilen ve İskanı bekleyen Muhacirlerin İskân Yerleri ve Nüfus Dağılımı Vatan-ı Asliyeleri Etnik yapıları İskân Yerleri İskân Misafir Toplam TOPLAM Çerkezistan dan (93 harbi öncesi gelen) Bulgaristan dan Çerkes Tatar-Nogay 77 Karal, a.g.e., s Karpat, a.g.e., s ; Tevfik Çandar, Osmanlı Döneminde Nüfus Bilgileri, Osmanlı, c. IV, Yeni Türkiye Yay., Ankara, 1999, s. 555, Arşivlerdeki benzere kayıtlar (YPRK. KOM.3/24, 3/25, 3/26, 3/31, 3/37, 3/40, 3/52) çalışıldıkça kalan nüfus açıklanabilecektir. Nefs-i Drama 100 Siroz Kazası Petriç 15 Timur Hisarı 265 Katerin[i] 66 Köprülü 6 Avret Hisarı 150 ÇERKES TOPLAM Nefs-i Siroz (önceden) 100 Nihova Karyesi 153 Dibar Kazası

Yrd. Doç. Dr. Ercan KARAKOÇ Yıldız Teknik Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Bölümü

Yrd. Doç. Dr. Ercan KARAKOÇ Yıldız Teknik Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Bölümü Yrd. Doç. Dr. Ercan KARAKOÇ Yıldız Teknik Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Bölümü Önce gelen: V. Murat 30 Mayıs 1876 31 Ağustos 1876 Osmanlı Hanedanı ve Hilafet II. Abdülhamit 31 Ağustos

Detaylı

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları 1. Almanya ve İtalya'nın; XIX. yüzyıl sonlarından itibaren İngiltere ve Fransa'ya karşı birlikte hareket etmelerinin en önemli nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir? A) Siyasi birliklerini

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com MİLLİ MÜCADELE TRENİ TRABLUSGARP SAVAŞI Tarih: 1911 Savaşan Devletler: Osmanlı Devleti İtalya Mustafa Kemal in katıldığı ilk savaş Trablusgarp Savaşı dır. Trablusgarp Savaşı, Mustafa Kemal in ilk askeri

Detaylı

2) Osmanlı Eyaletinden Üçüncü Bulgar Çarlığına, Kitabevi Yayınları, İstanbul 1996

2) Osmanlı Eyaletinden Üçüncü Bulgar Çarlığına, Kitabevi Yayınları, İstanbul 1996 Doğum Tarihi ve Yeri: 10.02.1960- Sivas Eğitim Üniversite: Lisans: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Yakınçağ Tarihi, 1976-1980 Yüksek lisans: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi,

Detaylı

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ 1. Osmanlı İmparatorluğu nun Gerileme Devrindeki olaylar ve bu olayların sonuçları göz önüne alındığında, aşağıdaki ilişkilerden hangisi bu devir için geçerli

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf...

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... 7 a. Fransız-Rus İttifakı (04 Ocak 1894)... 7 b. İngiliz-Fransız

Detaylı

Mehmet DEMİRTAŞ. OÜSBAD Temmuz 2015

Mehmet DEMİRTAŞ. OÜSBAD Temmuz 2015 XIX. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA OSMANLI MEMLEKETİNE GELEN GÖÇMENLERİN SEVK VE İSKÂNLARINDA KARADENİZ LİMANLARININ ÖNEMİ VE GÖÇMENLERİN YAŞADIKLARI SIKINTILAR Öz XIX. Yüzyılın ikinci yarısında meydana gelen

Detaylı

GÖÇ OLGUSU İÇERİSİNDE İZMİT MUHACİRLERİNE DAİR KISA BİR DEĞERLENDİRME

GÖÇ OLGUSU İÇERİSİNDE İZMİT MUHACİRLERİNE DAİR KISA BİR DEĞERLENDİRME GÖÇ OLGUSU İÇERİSİNDE İZMİT MUHACİRLERİNE DAİR KISA BİR DEĞERLENDİRME Hatice * Giriş Can damarı İzmit, gerek Osmanlı ve Cumhuriyet Türkiye si gerekse dünya konjonktürü açısından her daim önemi haiz bir

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

Sakarya ili kültür ve turizm bakımından önemli bir potansiyele ve çeşitliliğe sahiptir. İlde Taraklı Evleri gibi

Sakarya ili kültür ve turizm bakımından önemli bir potansiyele ve çeşitliliğe sahiptir. İlde Taraklı Evleri gibi TARİH Tarihi kaynaklar bize, Adapazarı yerleşim bölgesinde önceleri Bitinya'lıların, ardından Bizanslıların yaşadıklarını bildirmektedir. Öte yandan, ilim adamlarının yaptıkları araştırmalara göre; Sakarya

Detaylı

KIRIM SAVAŞI NDAN SONRA ESKİŞEHİR E YERLEŞTİRİLEN GÖÇMENLER Dr. Muammer DEMİREL

KIRIM SAVAŞI NDAN SONRA ESKİŞEHİR E YERLEŞTİRİLEN GÖÇMENLER Dr. Muammer DEMİREL A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi Sayı 28 Erzurum 2005 311 KIRIM SAVAŞI NDAN SONRA ESKİŞEHİR E YERLEŞTİRİLEN GÖÇMENLER Dr. Muammer DEMİREL ÖZET Önemli nüfus parametrelerinden biri olan göç

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1995-2008 2008-2014 Profesör Tarih/Yakınçağ Celal Bayar Üniversitesi Fen Edebiyat Fak. 2014

ÖZGEÇMİŞ. 1995-2008 2008-2014 Profesör Tarih/Yakınçağ Celal Bayar Üniversitesi Fen Edebiyat Fak. 2014 ÖZGEÇMİŞ 1.Adı Soyadı : MUZAFFER TEPEKAYA 2.Doğum Tarihi : 20.10.1962 3.Unvanı : Prof. Dr. / Tarih Bölümü 4. e-mail : muzaffer.tepekaya@cbu.edu.tr Öğrenim Hayatı: Derece Alan Üniversite Lisans Tarih Selçuk

Detaylı

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SOSYAL BiLiMLER LiSESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 ic;indekiler I ÜNiTE: BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 1. BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 A. COGRAFYA KESiFLERi

Detaylı

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923)

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Antlaşması, Türk Kurtuluş Savaşı nı sona erdiren antlaşmadır. Bu antlaşma ile Misak-ı Milli büyük ölçüde gerçekleşmiştir. Şekil 1. Kasım 1922 de Lozan Konferansı

Detaylı

SELANİK ALMANYA VE FRANSA KONSOLOSLARININ ÖLDÜRÜLMESİ 1876

SELANİK ALMANYA VE FRANSA KONSOLOSLARININ ÖLDÜRÜLMESİ 1876 SELANİK ALMANYA VE FRANSA KONSOLOSLARININ ÖLDÜRÜLMESİ 1876 BAKİ SARISAKAL SELANİK ALMANYA VE FRANSA KONSOLOSLARININ ÖLDÜRÜLMESİ 1876 Bosna-Hersek ve Bulgaristan olaylarının devam ettiği sırada Selanik

Detaylı

Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri için göç bir ihtiyaçtır.

Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri için göç bir ihtiyaçtır. TÜRKİYE'DEKİ GÖÇLER VE GÖÇMENLER Göç güçtür.hem güç ve zor bir iştir hem de güç katan bir iştir. Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri

Detaylı

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir?

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir? DÜNYA GÜCÜ OSMANLI 1. Anadolu Selçuklu Devleti zamanında ve Osmanlı İmparatorluğu nun Yükselme döneminde Anadolu daki zanaatkarlar lonca denilen zanaat gruplarına ayrılarak yöneticilerini kendileri seçmişlerdir.

Detaylı

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Atatürk İlkeleri ve İnkilâp Tarihi 1 1.Ders

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Atatürk İlkeleri ve İnkilâp Tarihi 1 1.Ders UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Atatürk İlkeleri ve İnkilâp Tarihi 1 1.Ders XIX. YÜZYIL ISLAHATLARI VE SEBEPLERİ 1-İmparatorluğu çöküntüden kurtarmak 2-Avrupa Devletlerinin, Osmanlı nın içişlerine karışmalarını

Detaylı

Elveda Rumeli Merhaba Rumeli. İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa.

Elveda Rumeli Merhaba Rumeli. İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa. Elveda Rumeli Merhaba Rumeli İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa. Hamdi Fırat BÜYÜK* Balkan Savaşları nın 100. yılı anısına Kitap Yayınevi tarafından yayınlanan Elveda Rumeli Merhaba

Detaylı

İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Yakınçağ

İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Yakınçağ Doğum Tarihi ve Yeri: 10.02.1960- Sivas EĞİTİM Üniversite: Lisans: 1976-1980. İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Yakınçağ Tarihi, Yüksek lisans: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi,

Detaylı

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı. MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi.

Detaylı

AKÇAABAD VAKFIKEBĠR NÜFUS KÜTÜĞÜ - (1835-1845)

AKÇAABAD VAKFIKEBĠR NÜFUS KÜTÜĞÜ - (1835-1845) AKÇAABAD VAKFIKEBĠR NÜFUS KÜTÜĞÜ - (1835-1845) C. Yunus Özkurt Osmanlı döneminde ilk genel nüfus sayımı, II. Mahmud döneminde 1831 (Hicri: 1246) yılında alınan bir karar ile uygulanmaya başlamıştır (bundan

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Arşivcilik İstanbul Üniversitesi 1996. Ortadoğu Enstitüsü. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Arşivcilik İstanbul Üniversitesi 1996. Ortadoğu Enstitüsü. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Nurdan Şafak 2. Doğum Tarihi ve Yeri:. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Arşivcilik İstanbul Üniversitesi 1996 Yüksek Siyasi Tarih ve Marmara

Detaylı

BULGARİSTAN AZİZ KİRİL VE METHODİUS ULUSAL KÜTÜPHANESİ NDE BULUNAN SİNOP İLE İLGİLİ OSMANLI ARŞİV BELGELERİ

BULGARİSTAN AZİZ KİRİL VE METHODİUS ULUSAL KÜTÜPHANESİ NDE BULUNAN SİNOP İLE İLGİLİ OSMANLI ARŞİV BELGELERİ BULGARİSTAN AZİZ KİRİL VE METHODİUS ULUSAL KÜTÜPHANESİ NDE BULUNAN SİNOP İLE İLGİLİ OSMANLI ARŞİV BELGELERİ Mustafa YAYLA 1 Ahmet ALTAY 2 ÖZET Bu çalışmada Bulgaristan Aziz Kiril ve Methodius Ulusal Kütüphanesi

Detaylı

TUNA VİLÂYETİ NDE NÜFUS VE DEMOGRAFİ (1864-1877) * ÖZET

TUNA VİLÂYETİ NDE NÜFUS VE DEMOGRAFİ (1864-1877) * ÖZET - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, p. 675-737, ANKARA-TURKEY TUNA VİLÂYETİ NDE NÜFUS VE DEMOGRAFİ (1864-1877) * Aşkın KOYUNCU ÖZET 1864 yılında kurulan

Detaylı

Konuşulan Dil Türkiye Türkçesinin Sahası Cuma, 02 Ağustos 2013 15:27

Konuşulan Dil Türkiye Türkçesinin Sahası Cuma, 02 Ağustos 2013 15:27 Türk dünyasının batı kanadında, Balkanlar da konuşulan Türk ağızları, konuşan nüfus ve yaygınlık bakımlarından Türk yazı dillerinin en büyüğü olan Türkiye Türkçesinin ağızlarıdırlar. Balkan Türkleri, bu

Detaylı

Prof. Dr. Muammer DEMİREL Tel: +90 (224) 294 22 70 e-mail: mdemirel@uludag.edu.tr; mudemirel@yahoo.com

Prof. Dr. Muammer DEMİREL Tel: +90 (224) 294 22 70 e-mail: mdemirel@uludag.edu.tr; mudemirel@yahoo.com Prof. Dr. Muammer DEMİREL Tel: +90 (224) 294 22 70 e-mail: mdemirel@uludag.edu.tr; mudemirel@yahoo.com EĞİTİM Doktora, Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Yakınçağ Tarihi ABD (1993)

Detaylı

ARAŞTIRMA ÖZET SONUÇLARI 24-28 Mart 2015

ARAŞTIRMA ÖZET SONUÇLARI 24-28 Mart 2015 ARAŞTIRMA ÖZET SONUÇLARI 24-28 Mart 2015 KTO Tüyap Konya Uluslararası Fuar Merkezi İÇİNDEKİLER SAYFA 1. ARAŞTIRMANIN KONUSU 3 1.1. FUAR KÜNYESİ 3 1.2. ARAŞTIRMANIN AMACI 3 1.3. ARAŞTIRMANIN YÖNTEMİ VE

Detaylı

Doktora Tezi: Kırım Hanlığı nı Kuruluşu ve Osmanlı Himayesinde Yükselişi (1441-1569)

Doktora Tezi: Kırım Hanlığı nı Kuruluşu ve Osmanlı Himayesinde Yükselişi (1441-1569) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Muzaffer Ürekli 2. Doğum Tarihi: 03.05.1955 3. Ünvanı: Yrd.Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Siyasi Tarih İstanbul Üniversitesi 1977 Y. Lisans ------------

Detaylı

93 Harbi Sonrası Bulgar Muhacirlerinin Üsküp Sancağı nda İskanı

93 Harbi Sonrası Bulgar Muhacirlerinin Üsküp Sancağı nda İskanı 93 Harbi Sonrası Bulgar Muhacirlerinin Üsküp Sancağı nda İskanı Yakup AHBAB ÖZET Osmanlı Devleti nin Doksan Üç Harbinden sonra Bulgaristan ı kaybetmesi sonucu buradaki Müslümanlar göç etmek zorunda kalmıştır.

Detaylı

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI BOLU BELEDİYESİ 2012 YILI DENETİM RAPORU ARALIK/2013 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr

Detaylı

KOCAELİ DE GÖÇ VE İSKÂN

KOCAELİ DE GÖÇ VE İSKÂN KOCAELİ DE GÖÇ VE İSKÂN Nedim * İzmit 1337 de Osmanlı hâkimiyetine girdi. Kocaeli 16. yüzyılın ikinci yarısına kadar Anadolu eyaleti dâhilinde iken bu tarihten sonra Cezayir-i Bahr-i Sefid eyaletine bağlandı.

Detaylı

KİTAP TANITIMI. Necmi UYANIK

KİTAP TANITIMI. Necmi UYANIK TARİHİN PEŞİNDE ULUSLARARASI TARİH ve SOSYAL ARAŞTIRMALAR DERGİSİ Yıl: 2015, Sayı: 13 Sayfa: 449 453 THE PURSUIT OF HISTORY INTERNATIONAL PERIODICAL FOR HISTORY AND SOCIAL RESEARCH Year: 2015, Issue: 13

Detaylı

TARİH BOYUNCA ANADOLU

TARİH BOYUNCA ANADOLU TARİH BOYUNCA ANADOLU Anadolu, Asya yı Avrupa ya bağlayan bir köprü konumundadır. Üç tarafı denizlerle çevrili verimli topraklara sahiptir. Dört mevsimi yaşayan iklimi, akarsuları, ormanları, madenleriyle

Detaylı

TÜRKİYE DE ANTREPOLAR

TÜRKİYE DE ANTREPOLAR DIŞ TİCARET DÜNYASI/2 TÜRKİYE DE ANTREPOLAR DIŞ TİCARET ŞUBESİ R.A.B / 01 Nisan 2010 TÜRKİYE DE ANTREPOLAR Türkiye de toplam antrepo sayısı 1326 dır. Bu antrepoların adresi belirtilmeyen az sayıda olanlar

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Bulgaristan Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Avrupa

Detaylı

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi 2 de Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi AK Parti İstanbul İl Kadın Kolları nda AK Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya gelmenin mutluluğunu yaşadı. 8 de YIL: 2012 SAYI

Detaylı

Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir?

Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir? 1)Birinci İnönü Savaşının kazanılmasından sonra halkın TBMM ye ve düzenli orduya güveni artmıştır. Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir? A)TBMM seçimlerinin yenilenmesine

Detaylı

Samaruksayı Seyir olarak bilinen köyün eski adı, Cumhuriyetin ilk yıllarında,

Samaruksayı Seyir olarak bilinen köyün eski adı, Cumhuriyetin ilk yıllarında, İKİSU KÖYÜ YERİ VE NÜFUSU İkisu Köyü, bağlı olduğu Yomra İlçesi nin güneybatısında yer alır. Yomra İlçesi ne 4 km., Trabzon İli ne 16 km. uzaklıktadır. Bu uzaklıklar köyün giriş uzaklığıdır. Köyün girişindeki

Detaylı

Edirne Tarihi - Edirne nin Yaşadığı İşgaller. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Tarihi - Edirne nin Yaşadığı İşgaller. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Tarihi - Edirne nin Yaşadığı İşgaller Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Edirne nin Yaşadığı İşgaller - Dört İşgal Dönemi........ 4 0.2 İlk Rus İşgal

Detaylı

Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir.

Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir. Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir. Kuzeyde Sırbistan ve Kosova batıda Arnavutluk, güneyde Yunanistan,

Detaylı

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA)

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) Osmanlı devletinde ülke sorunlarının görüşülüp karara bağlandığı bugünkü bakanlar kuruluna benzeyen kurumu: divan-ı hümayun Bugünkü şehir olarak

Detaylı

ve AHLAK BÝLGÝSÝ TESTÝ

ve AHLAK BÝLGÝSÝ TESTÝ SOSYAL BÝLGÝLER - DÝN KÜLTÜRÜ ve AHLAK BÝLGÝSÝ TESTÝ 1 [ 9 ] A kitapçýðý soru numarasý B kitapçýðý soru numarasý 1[9] Anadolu uygarlýklarýndan Ýyonyalýlar denizcilik ve deniz ticaretiyle uðraþmýþlardýr.

Detaylı

II. MAHMUT (1808-1839) DÖNEMİ TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ

II. MAHMUT (1808-1839) DÖNEMİ TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ II. MAHMUT (1808-1839) DÖNEMİ TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ Halk arasında gâvur padişah ve püsküllü bela olarak adlandırılan padişah II.

Detaylı

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır.

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır. T..C.. SAYIIŞTAY BAŞKANLIIĞII TÜRKİİYE CUMHURİİYET MERKEZ BANKASII 2012 YIILII DENETİİM RAPORU EYLÜL 2013 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta:

Detaylı

Sosyal bilgiler öğretmeninin verdiği bu bilgiye dayanarak Mustafa Kemal Paşa ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Sosyal bilgiler öğretmeninin verdiği bu bilgiye dayanarak Mustafa Kemal Paşa ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? S-1 Sosyal bilgiler öğretmeni: (ikinci Meşrutiyet in ilanının ardından (Meşrutiyet karşıtı gruplar tarafından çıkarılan 31 Mart Ayaklanması, kurmay başkanlığını Mustafa Kemal in yaptığı Hareket Ordusu

Detaylı

TÜRKİYE DE BULUNAN SURİYELİ MÜLTECİLER

TÜRKİYE DE BULUNAN SURİYELİ MÜLTECİLER TÜRKİYE DE BULUNAN SURİYELİ MÜLTECİLER Merve Nur Bulut, Kübra Sezgin www.improkul.impr.org.tr facebook.com/improkul @improkul improkul@gmail.com SURİYE KRİZİ VE TÜRKİYE DE BULUNAN SURİYELİ MÜLTECİLER 2011

Detaylı

TÜRK DÜNYASINI TANIYALIM

TÜRK DÜNYASINI TANIYALIM TÜRK DÜNYASINI TANIYALIM Türk Dünyası, Türk milletine mensup bireylerin yaşamlarını sürdürdüğü ve kültürlerini yaşattığı coğrafi mekânın tümünü ifade eder. Bu coğrafi mekân içerisinde Türkiye, Malkar Özerk,

Detaylı

1891 MANASTIR SALNAMESİNDE MANASTIR VİLAYETİ

1891 MANASTIR SALNAMESİNDE MANASTIR VİLAYETİ 1891 MANASTIR SALNAMESİNDE MANASTIR VİLAYETİ BAKİ SARISAKAL 1891 MANASTIR SALNAMESİNDE MANASTIR VİLAYETİ BİNALAR VE ARAZİ LİSTESİ Manastır Vilayetinde Nüfus Cemaati İslam Ulah ve Rum Ermeni Bulgar Yahudi

Detaylı

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiyenin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V GİRİŞ 1 A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 BİRİNCİ BÖLÜM: AVRUPA SİYASAL TARİHİ 1 2 I.

Detaylı

ŞANLIURFA YI GEZELİM

ŞANLIURFA YI GEZELİM ŞANLIURFA YI GEZELİM 3. Gün: URFA NIN KALBİNDEN GÜNEŞİN BATIŞINA GEZİ TÜRKİYE NİN GURURU ATATÜRK BARAJI Türkiye de ki elektrik üretimini artırmak ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi ndeki 9 ili kapsayan tarım

Detaylı

Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur.

Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur. Çekerek ırmağı üzerinde Roma dönemine ait köprüde şehrin bu adı ile ilgili kitabe bulunmaktadır. Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur. Antik Sebastopolis

Detaylı

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS Tezli yüksek lisans programında eğitim dili Türkçedir. Programın öngörülen süresi 4

Detaylı

Ekonomik Rapor 2011. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.tr 299

Ekonomik Rapor 2011. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.tr 299 2.8 Satın Alma Gücü Paritesi 2.8.1 Hacim Endeksleri Uluslararası Karşılaştırma Programı (UKP) esas alınarak, Gayri Safi Yurt İçi Hâsıla (GSYİH) ve bileşenleri temelinde uluslararası hacim karşılaştırmalarını

Detaylı

TÜRKİYE ve IRAK. I I. TARİHSEL ARKA PLAN: ABD İŞGALİNE KADAR TÜRKİYE-IRAK İLİŞKİLERİ İngiliz Ordusu, 30 Ekim 1918'de imzaladığı Mondros Mütarekesi'ne rağmen, kuzeye doğru yaptığı son bir hamle ile Musul

Detaylı

Cilt:3 Sayı:5 Ağustos 2013 Issn: 2147-5210. www.thestudiesofottomandomain.com

Cilt:3 Sayı:5 Ağustos 2013 Issn: 2147-5210. www.thestudiesofottomandomain.com Cilt:3 Sayı:5 Ağustos 2013 Issn: 2147-5210 www.thestudiesofottomandomain.com Osmanlı Belgelerinde Kafkasya Göçleri, Yayına Hazırlayanlar: Kemal Gurulkan, Dr. Ali Osman Çınar, Yusuf İhsan Genç, Uğurhan

Detaylı

T.C. YÜKSEKOVA BELEDİYE BAŞKANLIĞI. BASIN YAYIN ve HALKLA İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

T.C. YÜKSEKOVA BELEDİYE BAŞKANLIĞI. BASIN YAYIN ve HALKLA İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM T.C. YÜKSEKOVA BELEDİYE BAŞKANLIĞI BASIN YAYIN ve HALKLA İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 - (1) Bu yönetmeliğin amacı, Basın

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013 TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi Büyükçekmece İstanbul 1 İÇİNDEKİLER SAYFA 1. ARAŞTIRMA KONUSU 3 1.1. FUAR KÜNYESİ 3 1.2. ARAŞTIRMANIN AMACI 3 1.3. ARAŞTIRMANIN

Detaylı

İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011

İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011 GELECEK İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011 SARIKONAKLAR İŞ TÜRKĠYE MERKEZİ C. BLOK ĠÇĠN D.16 BÜYÜME AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE ÖNGÖRÜLERĠ 02123528795-02123528796 2025 www.turksae.com Nüfus,

Detaylı

TEMEL GÖSTERGELER Coğrafi yapı

TEMEL GÖSTERGELER Coğrafi yapı RAMAZAN 2013 KENYA TEMEL GÖSTERGELER Coğrafi yapı Güneyinde Tanzanya, batısında Uganda, kuzeybatısında Sudan, kuzeyinde Etiyopya ve doğusunda Somali olan bir doğu Afrika ülkesidir. Hint Okyanusu na kıyısı

Detaylı

(31.12.2005 tarih ve 26040 4. Mükerrer Sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır) Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ (Seri No: 1)

(31.12.2005 tarih ve 26040 4. Mükerrer Sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır) Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ (Seri No: 1) (31.12.2005 tarih ve 26040 4. Mükerrer Sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır) Maliye Bakanlığından : Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ (Seri No: 1) 1. Giriş Bilindiği üzere, 24/12/2003 tarihli

Detaylı

Fevzi Karamw;o TARIH 10 SHTEPIA BOTUESE

Fevzi Karamw;o TARIH 10 SHTEPIA BOTUESE Fevzi Karamw;o TARIH 10 FEN LisESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 i

Detaylı

TESALYA (YUNANİSTAN) SAVAŞI PULLARI (21-4-1898)

TESALYA (YUNANİSTAN) SAVAŞI PULLARI (21-4-1898) TESALYA (YUNANİSTAN) SAVAŞI PULLARI (21-4-1898) 1897 Türk-Yunan Savaşı (TESELYA SAVAŞI) Teselya savaşları nın aslı Girit adası olayları ile başlamıştır, 1894 Haziran'ında Rumlar Halepa Sözleşmesi'nin uygulanmasını

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

23 EKIM 2014 AÇILIŞ KONUŞMALARI (09:30-10:15)

23 EKIM 2014 AÇILIŞ KONUŞMALARI (09:30-10:15) 23 EKIM 2014 AÇILIŞ KONUŞMALARI (09:30-10:15) Sempozyum Başkanı Prof. Dr. Cezmi ERASLAN İstanbul Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü Müdürü Dr. Cezmi BAYRAM (İstanbul Türk Ocakları

Detaylı

Tarih: 13 Temmuz 2012 Daha fazla bilgi için Nurgül Usta Genel Md. Yardımcısı Tel: 0212 349 48 50 E mail:nurgul.usta@dorinsight.

Tarih: 13 Temmuz 2012 Daha fazla bilgi için Nurgül Usta Genel Md. Yardımcısı Tel: 0212 349 48 50 E mail:nurgul.usta@dorinsight. BASIN BÜLTENİ Tarih: 13 Temmuz 2012 Daha fazla bilgi için Nurgül Usta Genel Md. Yardımcısı Tel: 0212 349 48 50 E mail:nurgul.usta@dorinsight.com Hitay Yatırım Holding firmalarından Türkiye nin en büyük

Detaylı

TÜRKİYE AB GERİ KABUL ANLAŞMASI AHMET ÇELİK

TÜRKİYE AB GERİ KABUL ANLAŞMASI AHMET ÇELİK 1. GİRİŞ Geri kabul anlaşmaları, genel olarak, bir ülkede veya sınırları belirlenmiş bir grup ülkede yasadışı olarak bulunan kişilerin anlaşma yapılmış kaynak ülkeye veya en son transit geçiş yaptıkları

Detaylı

Koca Mustafa Reşid Paşa

Koca Mustafa Reşid Paşa Osmanlı İmparatorluğu ndaki ilk Mason Locası 1738 de Galata da kurulmuştur. Osmanlı vatandaşı olarak mason olan ilk kişi Yirmisekiz Mehmed Çelebi nin oğlu Yirmisekizzade Mehmed Said Paşa olmuştur. Osmanlı

Detaylı

2013-ÖMSS Sınav Sonucu İle Yapılan Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler (Lisans)

2013-ÖMSS Sınav Sonucu İle Yapılan Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler (Lisans) KURUM ADI UNVANI 310010001 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ ANBAR MEMURU (BOLU / MERKEZ - MERKEZ) 1 0 75,69951 75,69951 310010019 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ MEMUR (BOLU / MERKEZ - MERKEZ) 1 0 73,21259

Detaylı

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı.

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı. TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ HAFTA 2 Roma Antlaşması Avrupa Ekonomik Topluluğu AET nin kurulması I. AŞAMA AET de Gümrük Birliğine ulaşma İngiltere, Danimarka, İrlanda nın AET ye İspanya ve Portekiz in AET ye

Detaylı

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU. Edirne Bölge Müdürlüğü

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU. Edirne Bölge Müdürlüğü Cinsiyete göre çocuk nüfusu, 214 9.. Türkiye nüfusunun %29,4 ünü çocuk nüfusu oluşturmaktadır. 8.. 77 695 94 7.. 6.. 5.. 4.. 3.. 2.. 1.. 22 838 482 (%29,4) 11 725 257 (%15,1) 11 113 225 (%14,3) Türkiye

Detaylı

BAKANLAR KURULU KARARI

BAKANLAR KURULU KARARI 5 Ekim 2006 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 26310 BAKANLAR KURULU KARARI Karar Sayısı : 2006/10911 Ekli listede tahsis edildikleri mahalli idareler ile sınıfları, dereceleri ve adetleri gösterilen iç denetçi

Detaylı

Zeitschrift für die Welt der Türken Journal of World of Turks KAFKASYA DAN ANADOLU YA GÖÇLER (SİVAS İLİ ÖRNEĞİ)

Zeitschrift für die Welt der Türken Journal of World of Turks KAFKASYA DAN ANADOLU YA GÖÇLER (SİVAS İLİ ÖRNEĞİ) ZfWT Zeitschrift für die Welt der Türken Journal of World of Turks KAFKASYA DAN ANADOLU YA GÖÇLER (SİVAS İLİ ÖRNEĞİ) MIGRATION INTO ANATOLIA FROM THE CAUCASUS (AN EXAMPLE OF SİVAS PROVINCE) Faruk KOCACIK

Detaylı

BATI TRAKYA BAĞIMSIZ TÜRK CUMHURİYETİ

BATI TRAKYA BAĞIMSIZ TÜRK CUMHURİYETİ BATI TRAKYA BAĞIMSIZ TÜRK CUMHURİYETİ BAKİ SARI SAKAL BATI TRAKYA B AĞIMSIZ TÜRK CUMHURİYETİ Ayastefanos Antlaşması sonrasında, Rodoplar ve diğer Rumeli bölgelerinde yaşayan Türkler; Rus ve Bulgar baskıları

Detaylı

LAZ VE MİGRELİ TARİHİ

LAZ VE MİGRELİ TARİHİ LAZ VE MİGRELİ TARİHİ Ünsal, V. (2006). "Doğu Karadeniz'in Tarihi Coğrafyası". Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8 (2), 129-144, İpek, N. (1994). "Birinci Dünya Savaşı Esnasında Karadeniz

Detaylı

A. Sırp İsyanları B. Yunan İsyanları

A. Sırp İsyanları B. Yunan İsyanları A. Sırp İsyanları B. Yunan İsyanları SIRP İSYANLARI Osmanlı İmparatorluğu na 15. yüzyılın ortalarında katılan Sırbistan da, İmparatorluğun diğer yerlerinde olduğu gibi, âdil bir yönetim kurulmuştu. Sırp

Detaylı

KADİR HAS ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL) Radyo, Tv ve Sinema (Tam Burslu) 4 TS-1 483,980 423

KADİR HAS ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL) Radyo, Tv ve Sinema (Tam Burslu) 4 TS-1 483,980 423 KADİR HAS ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL) Radyo, Tv ve Sinema (Tam Burslu) 4 TS-1 483,980 423 KOÇ ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL) Medya ve Görsel Sanatlar (İng.) (Tam Burslu) 8 TS-1 465,251 1.030 KOÇ ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)

Detaylı

Yüksek Lisans: Hacettepe Üni., Türkiye Cumhuriyeti Tarihi, Tarih Blm. 1985

Yüksek Lisans: Hacettepe Üni., Türkiye Cumhuriyeti Tarihi, Tarih Blm. 1985 Prof. Dr. YUSUF SARINAY Kişisel Web Sayfası: http: ysarinay@etu.edu.tr İdari Görevler : Fen-Edebiyat Fakültesi Dekanı Tarih Bölüm Başkanı E-Posta : ysarinay@etu.edu.tr Telefon: : +90 (312) 292 41 31 +90

Detaylı

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız.

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız. TABLO ÜNİVERSİTE Tür ŞEHİR FAKÜLTE/YÜKSOKUL PROGRAM ADI AÇIKLAMA DİL 4 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ Devlet ADANA Ziraat Fak. Bahçe Bitkileri MF-2 280,446 255,689 47 192.000 4 ANKARA ÜNİVERSİTESİ Devlet ANKARA

Detaylı

Doğum Günü 22.ARALIK Munise-Mehmet EREN Evlilik Yıldönümü 22 ARALIK Tolga YAYALAR Doğum Günü 23.ARALIK Bahar-Reşat AYAN Evlilik Yıldönümü KUTLARIZ

Doğum Günü 22.ARALIK Munise-Mehmet EREN Evlilik Yıldönümü 22 ARALIK Tolga YAYALAR Doğum Günü 23.ARALIK Bahar-Reşat AYAN Evlilik Yıldönümü KUTLARIZ 2013-2014 1977 Ron BURTON (UR Bşk.) Haluk ULUSOY (2420.Böl.Guv.) Tarkan UĞUR (.Guv.Yrd.) Tarih: 10.12.2013 Toplantı No: 1814 Bülten No: 1426 Kuruluş: Mart!977 Charter : Mart 1980 DUYURULAR Edirne Rotary

Detaylı

İstatistik Formları(Form 056) Hakkında Genelge Tarihi:04.01.2001 Sayısı:163-2001/5

İstatistik Formları(Form 056) Hakkında Genelge Tarihi:04.01.2001 Sayısı:163-2001/5 İstatistik Formları(Form 056) Hakkında Genelge Tarihi:04.01.2001 Sayısı:163-2001/5 T.C SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü SAYI :B100THG0730000/ 163 04-01-2001 KONU : İstatistik Formları...

Detaylı

NORM KADRO NEDİR? VE BELEDİYELER AÇISINDAN NORM KADRO KİMLERİ KAPSAR?

NORM KADRO NEDİR? VE BELEDİYELER AÇISINDAN NORM KADRO KİMLERİ KAPSAR? NORM KADRO NEDİR? VE BELEDİYELER AÇISINDAN NORM KADRO KİMLERİ KAPSAR? İsmet Kayahan KAZANCIOĞLU Serbest Muhaseci Mali Müşavir Giriş Son dönemde mizden Norm Kadro konusuyla ilgili bir hayli soru gelmiştir.

Detaylı

T.C. AMASYA BELEDİYESİ RUHSAT VE DENETİM MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

T.C. AMASYA BELEDİYESİ RUHSAT VE DENETİM MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM T.C. AMASYA BELEDİYESİ RUHSAT VE DENETİM MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- Bu yönetmeliğin amacı, Amasya Belediyesi Ruhsat ve Denetim

Detaylı

Batum Göçmenleri (1914-1930)

Batum Göçmenleri (1914-1930) 43-64 Batum Göçmenleri (1914-1930) Zehra Arslan Öz Batum un Berlin Kongresi nde Rusya ya bırakılmasının ardından bu bölgeden Anadolu ya doğru kitlesel göç hareketleri olmuştur. Batum dan Anadolu ya yapılan

Detaylı

T.C. FATİH BELEDİYE BAŞKANLIĞI EMLAK VE İSTİMLAK MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV ve ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİYÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak

T.C. FATİH BELEDİYE BAŞKANLIĞI EMLAK VE İSTİMLAK MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV ve ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİYÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak T.C. FATİH BELEDİYE BAŞKANLIĞI EMLAK VE İSTİMLAK MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV ve ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİYÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak Amaç MADDE 1: (1) Bu yönetmeliğin amacı Fatih Belediyesi, Emlak

Detaylı

2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ

2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ 2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ YÖNTEM Buçalışma,DoğruTercihAnalizEkibitarafındanhazırlanmışveKariyerPlanlamaDerneğiÜyelerilebirlikteyorumlanmıştır. Geçtiğimizyılardakontenjanartışveazalmalarınabakıldığında,çoğunluklaazalmanınbaşarısırasınınyükselmesine,artışlarındabaşarısırasındadüşüşe

Detaylı

TARİH İNCELEMELERİ DERGİSİ XXIX. CİLT DİZİNİ / INDEX

TARİH İNCELEMELERİ DERGİSİ XXIX. CİLT DİZİNİ / INDEX a. Yazar Dizini İNCELEMELER / ARTICLES TARİH İNCELEMELERİ DERGİSİ XXIX. CİLT DİZİNİ / INDEX Somali de Berbera Limanı ve Osmanlı Devleti nin Bölge Aden in İşgali ve İşgalden Sonra Osmanlı Devleti nin Kızıldeniz

Detaylı

TÜRKİYE JUDO VE KURAŞ FEDERASYONU BAŞKANLIĞI

TÜRKİYE JUDO VE KURAŞ FEDERASYONU BAŞKANLIĞI 2009-2010 YILLARINA AİT FAALİYET RAPORU FEDERASYONUMUZA AİT BAZI TEKNİK BİLGİLERİ, Judo Yapılan Faal İl Sayısı; 2010 yılı itibariyle 63 ilde faal judo yapılmaktadır. Sporcu Sayımız; 2009 yılı lisanslı

Detaylı

JOURNAL OF ATATÜRK RESEARCH CENTER

JOURNAL OF ATATÜRK RESEARCH CENTER JOURNAL OF ATATÜRK RESEARCH CENTER VOLUME: XXVII NOVEMBER 2011 NUMBER: 81 Mart, Temmuz ve Kasım Aylarında Yayımlanan Hakemli Dergi Peer Reviewed Journal Published in March, July and November ATATÜRK KÜLTÜR,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tarih Öğretmenliği Gazi Üniversitesi KEF 1999 Y. Lisans Türkiye Cumhuriyeti Tarihi

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tarih Öğretmenliği Gazi Üniversitesi KEF 1999 Y. Lisans Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Mustafa MÜJDECİ 2. Doğum Tarihi-Yeri: 30.07.1978 - Yerköy 3. Unvanı: Yrd.Doç.Dr. (Çankırı Karatekin Üniversitesi İİBF Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü) 4. Medeni Durumu: Evli

Detaylı

A N K A R A Ü N İ V E R S İ T E S İ H U K U K F A K Ü L T E S İ PROF. NİHAT ERİM

A N K A R A Ü N İ V E R S İ T E S İ H U K U K F A K Ü L T E S İ PROF. NİHAT ERİM A N K A R A Ü N İ V E R S İ T E S İ H U K U K F A K Ü L T E S İ PROF. NİHAT ERİM D E V L E T L E R A R A S I H U K U K U v e S İ Y A S Î T A R İ H M E T İ N L E R İ Cilt: I Osmanlı İmparatorluğu Andlaşmaları

Detaylı

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL II. YARIYIL Adı Adı TAR 501 Eski Anadolu Kültür 3 0 3 TAR 502 Eskiçağda Türkler 3 0 3 TAR 503 Eskiçağ Kavimlerinde

Detaylı

Avrupa Konseyi Üyesi Memleketler Arasında Gençlerin Kollektif Pasaport ile Seyahatlerine Dair Avrupa Sözleşmesi

Avrupa Konseyi Üyesi Memleketler Arasında Gençlerin Kollektif Pasaport ile Seyahatlerine Dair Avrupa Sözleşmesi Avrupa Konseyi Üyesi Memleketler Arasında Gençlerin Kollektif Pasaport ile Seyahatlerine Dair Avrupa Sözleşmesi 13 Ekim 1962 Karar Sayısı: 6/1011 Strazburg da 14/9/1962 tarihinde imzalanan ilişik Avrupa

Detaylı

EBUTAHİR KAZASI NÜFUS VE TOPLUM YAPISI 1834 M (1250 H.) Salih AKYEL 1

EBUTAHİR KAZASI NÜFUS VE TOPLUM YAPISI 1834 M (1250 H.) Salih AKYEL 1 Fırat Üniversitesi Harput Uygulama ve Araştırma Merkezi Geçmişten Geleceğe Harput Sempozyumu, Elazığ 23-25 Mayıs 2013 93 EBUTAHİR KAZASI NÜFUS VE TOPLUM YAPISI 1834 M (1250 H.) Salih AKYEL 1 1831 yılına

Detaylı

Seçim süreci hakkında sorular ve cevaplar

Seçim süreci hakkında sorular ve cevaplar Hamburg Uyum Meclisi Genel bilgiler Seçim süreci hakkında sorular ve cevaplar 1. Uyum Meclisi ne için gereklidir? Entegrasyon; örneğin politika, ekonomi, iş piyasası, eğitim, sosyal işler, kültür, din,

Detaylı

Başlangıç Meridyeni ve Greenwıch - İstanbul

Başlangıç Meridyeni ve Greenwıch - İstanbul Mustafa ŞAHİN 29 Eylül 2015 Başlangıç Meridyeni ve Greenwıch - İstanbul Geçtiğimiz hafta İngiltere de Londra nın güneydoğusunda şirin bir kasaba ve üniversite şehri olan Greenwich teydik. Kasabadan adını

Detaylı

Osmanlıya Gelen Kırım ve Kafkasya Göçmenlerinin Sorunları

Osmanlıya Gelen Kırım ve Kafkasya Göçmenlerinin Sorunları 17-44 Osmanlıya Gelen Kırım ve Kafkasya Göçmenlerinin Sorunları Mehmet Demirtaş Özet XIX. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı Devleti ile Rusya arasında meydana gelen Kırım Savaşı ve 1877-1878 Osmanlı-Rus

Detaylı

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız.

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız. 4 ANKARA ÜNİVERSİTESİ Devlet ANKARA Dil ve Tarih Coğrafya Fak. Antropoloji TM-3 325,416 283,745 57 218.000 4 MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ Devlet BURDUR Fen-Edebiyat Fak. Antropoloji TM-3 289,322 243,240

Detaylı