Atriyoventriküler Tam Bloklu Hastalar n Etiyolojik, Demografik, Klinik Özellikleri le Pacemaker htiyaçlar na Göre S n fland r lmalar

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Atriyoventriküler Tam Bloklu Hastalar n Etiyolojik, Demografik, Klinik Özellikleri le Pacemaker htiyaçlar na Göre S n fland r lmalar"

Transkript

1 203 OR J NAL ARAfiTIRMALAR ORIGINAL INVESTIGATIONS Atriyoventriküler Tam Bloklu Hastalar n Etiyolojik, Demografik, Klinik Özellikleri le Pacemaker htiyaçlar na Göre S n fland r lmalar Classification of Patients with Complete Atrioventricular Block According to Etiological, Demographic and Clinical Features and Pacemaker Needs Dr. Ömer Alyan, Dr. Özcan Özdemir, Dr. Mustafa Soylu, Dr. Ahmet Duran Demir Dr. Serkan Topalo lu, Dr. Fehmi Kaçmaz, Dr. Ali fiaflmaz, Dr. Deniz Demirkan Türkiye Yüksek htisas Hastanesi Kardiyoloji Klini i, Ankara Özet Amaç: Atriyoventriküler (AV) tam blok bir çok nedene ba l olarak geliflebilen bir ritim bozuklu udur. Bu çal flman n amac klini imizde AV tam blok saptanan hastalarda etiyolojik da l m n n yap lmas, bu hastalar n klinik özelliklerinin, pacemaker ihtiyaçlar n n ve hastane içi mortalite oranlar ile bunlar etkileyen faktörlerin belirlenmesidir. Yöntem: Bu amaçla Ocak Eylül 2002 tarihleri aras nda AV tam blok nedeniyle yat r lan ya da izleminde AV tam blok geliflen ard fl k 191 hasta çal flmaya al nm flt r. Bulgular: Altta yatan en s k nedenin iskemi oldu u ve bunu etiyolojisi aç klanamayan hastalar ile iyatrojenik AV tam bloklu hastalar n izledi i görülmüfltür. Hastane içinde kaybedilen hastalar n büyük ço unlu unda altta yatan neden iskemik (özellikle akut) kalp hastal iken senkop ile baflvuran semptomatik hastalar n ço unda AV tam blok etiyolojisinin bulunamad saptanm flt r. skemik AV tam bloklu hastalarda ise mortalite ve senkop oranlar n n özellikle çok damar hastalar nda yüksek oldu u bulunmufltur. Atriyoventriküler tam bloklu 191 hastan n 76 s na kal c pacemaker tak lm fl ve bu hastalar n büyük bölümünü ise etiyolojinin saptanamad hasta grubunun oluflturdu u görülmüfltür. Sonuç: Atriyoventriküler tam bloklu hastalarda mortaliteyi etkileyen faktörlerin akut miyokard infarktüsü ve yafl oldu u, di er klinik parametreler ile pacemaker implantasyonunun mortalite üzerine etkisi olmad bulunmufltur. (Anadolu Kardiyol Derg 2003; 3: ) Anahtar Kelimeler: Atriyoventriküler tam blok, pacemaker, senkop, akut miyokard infarktüsü Abstract Objective: Complete atrioventricular (AV) block is a rhythm disorder that can result from various causes. The aim of this study was to define etiological factors, clinical features, pacemaker needs, in-hospital mortality rates and factors affecting these parameters in the patients with complete AV block. Methods: For this aim, 191consecutive patients admitted to the hospital with complete AV block or who developed AV block during their hospital course between January 1999-September 2002 were included into the study. Results: The most common underlying cause of AV block was found to be the ischemia, which was followed by unknown etiology and iatrogenic complete AV block. The most common cause of in-hospital mortality was ischemic (especially acute) heart disease. No etiological factor for complete AV block was found in most of symptomatic patients presented with syncope. In patients with ischemic complete AV block, mortality and syncope rates were found to be high, especially in patients with multivessel disease. Permanent pacemaker was implanted in 76 of 191 patients with complete AV block and the significant portion of these patients were those without an etiological cause. Conclusion: Thus, it is revealed that factors affecting mortality in patients with complete AV block are acute myocardial infarction and age while other clinical parameters and pacemaker implantation had no effects on mortality. Girifl Atriyoventriküler (AV) tam blok; akut miyokard infarktüsü (AM ), kronik iskemik kalp hastal, miyokardit, tümörler, kollajen doku hastal klar, travma, infiltratif hastal klar, nöromusküler bozukluklar, miksödem, ilaçlar ve elektrolit bozukluklar gibi bir çok nedene ba l olarak ortaya ç kabilir (1). Yetiflkinlerde ilaç toksisitesi, koroner arter hastal ve dejeneratif bozukluk AV tam blokun en s k nedenleridir. Bu çal flmada Ocak Eylül 2002 tarihleri aras nda AV tam blok nedeniyle hastaneye yat r - lan ya da izleminde AV tam blok geliflen hastalar n demografik, klinik, etiyolojik s n fland r lmas yap lm fl ve pacemaker ihtiyaçlar ile hastane içi mortaliteleri araflt r lm flt r. Yaz flma Adresi: Dr. Ömer Alyan - Umut Mah. Serhat Sok. 23/20, Küçükesat ANKARA, E- Mail:

2 204 Anadolu Kardiyol Derg Yöntemler Çal flmaya Ocak Eylül 2002 y llar aras nda klini imize AV tam blok nedeniyle yat r lan veya izleminde AV tam blok geliflen ard fl k 191 hasta al nm flt r. Çal flma grubundaki tüm hastalar n sistemik muayeneleri, rutin biyokimya, hemogram, sedimentasyon, tiroid fonksiyon testleri yap lm fl, telekardiyografileri çekilmifl ve transtorasik ekokardiyografik (Toshiba 140 A SSH Ultrasound ve 2.5 MHz prob kullan larak) inceleme yap lm flt r. Ayr ca anamnez, klinik ve ilk uygulanan laboratuvar yöntemlerine göre baz hastalarda gereken di- er özel tetkikler, örne in abdominal ultrasonografi, kas biyopsisi, toraks tomografisi, yap lm flt r. Tüm bu tetkiklerle AV tam blok nedeni olabilecek herhangi bir patoloji saptanamam fl hastalar etiyolojisi bulunamayan grup olarak s n fland r lm flt r. Akut miyokard infarktüsü tan s ard fl k en az iki derivasyonda ST segment yüksekli ine efllik eden tipik gö üs a r s ile konulmufl ve tan hastan n izleminde kreatin fosfokinaz enziminin miyokardiyal fraksiyonunda (CK- MB) en az iki kat art fl olmas ile do rulanm flt r. Hastalar n durumu stabillefltikten sonra koroner anjiyografi yap lm fl ve deneyimli iki kardiyolog taraf ndan de erlendirilmifltir. Koroner arter hastal herhangi bir majör epikardiyal arterde >%50 darl k saptanmas olarak tan mlanm flt r. Hastalar n 163 üne koroner anjiyografi yap lm flt r. Erken dönem hastane içi mortalite, hastan n ifllemi kabul etmemesi ve sosyal güvence problemi nedeniyle akut koroner sendromlu 28 hastaya koroner anjiyografi yap lamam flt r. Tüm hastalar n 12- derivasyonlu standart EKG leri al nm flt r. Atriyoventriküler tam blok atriyoventriküler iletinin olmamas ve atriyal h z n ventriküler h zdan fazla olmas olarak tan mlanm flt r. ntermittan AV tam bloklar Holter veya telemetri ile tespit edilmifl hastalar çal flma grubuna al namam flt r. Hastalar n pacemaker ihtiyaçlar ve endikasyonlar ACC/AHA n n ilgili k lavuzlar do rultusunda de erlendirilmifltir (2). statistiksel Analiz: Say sal de iflkenlerin karfl - laflt r lmas nda Student- t testi, kategorik de erlerin karfl laflt r lmas nda ki- kare testleri kullan lm flt r. Hasta gruplar çapraz tablolar ile karfl laflt r lm fl ve mortaliteyi etkileyen faktörlerin belirlenmesinde lojistik regresyon analizi kullan lm flt r. P< 0.05 istatistiksel olarak anlaml olarak kabul edilmifltir. Bulgular Çal flma grubundaki hastalar n (yafl ortalamas 62.7±14.0 y l, yafllar aras nda de iflen) 100 ü kad n, 91 i erkekti. Hastalar etiyolojilerine göre grupland - r ld klar nda en s k nedenin AM oldu u 73 (% 38.2), bunu s ras yla kronik iskemik kalp hastal 27 (% 14.1), aort darl 9 (% 4.7) ve iyatrojenik nedenlerin 13 (% 6.8) izledi i görülmektedir. Ancak hastalar n 45 inde (% 23.6) herhangi bir etiyolojik neden saptanamam flt r (Tablo 1). Tüm hastalar n 108 inde (% 56.5) senkop öyküsü, 61 (% 31.9) hastada hipertansiyon (HT), 27 (%14.1) hastada diyabetes mellitus (DM) mevcuttur. Atriyoventriküler tam bloklu 191 hastan n 79 una (% 41.4) geçici, 51 ine (% 26.7) kal c, 25 ine (% 13.1) önce geçici sonra kal c pacemaker implantasyonu yap lm flt r. Kal c pacemaker tak lan hastalar n % 17.6 s nda kronik iskemik kalp hastal, % 13.7 sinde aort darl tespit edilmifl ancak % 45.1 inde AV tam blok nedeni bulunamam flt r. Geçici pacemaker tak lan hastalar n büyük ço unlu unda (% 72.2) akut iskemik kalp hastal mevcuttu ve AM nedeniyle hospitalize edilen 73 hastan n 57 sine (% 78) hemodinamik instabilite nedeniyle geçici pacemaker implantasyonu yap lm flt r. Senkop öyküsü olan AV tam bloklu 108 hastan n 26 s nda (% 24.1) akut, 18 inde (% 16.6) kronik iskemik kalp hastal, 8 (% 7.4) hastada aort darl saptanm fl ancak 35 (% 32.4) hastada etiyolojik neden bulunamam flt r (Tablo 2). Senkop öyküsü olan hastalar daha yafll d r ve bu fark istatistiksel olarak da an- Tablo 1. AV Tam Bloklu Hastalar n Etiyolojik Da l m. Etiyoloji % n Kronik iskemik kalp hastal Akut iskemik kalp hastal Aort darl yatrojenik* Dilate kardiyomiyopati HSS Pulmoner emboli Akut kolesistit Polimiyozit laca ba l Hipertiroidi Hipotiroidi Konjenital Toraksta kitle Akut eklem romatizma reaktivasyonu Etiyolojisi aç klanamayan HSS: idiyopatik hipertrofik subaortik darl k * yatrojenik AV tam blok 13 hastan n 8 inde radyofrekans kateter ablasyon, 5 inde ise kalp cerrahisi sonras ortaya ç km flt r.

3 Anadolu Kardiyol Derg 205 laml d r (66.2±11.7 ye karfl 58.1±15.3, p=0.001). Akut veya kronik iskemik kalp hastal na ba l senkop öyküsü olan 44 hastan n 40 na koroner anjiyografi yap lm fl ve en s k olarak 3 damar hastal (% 42.5) tespit edilmifltir (Tablo 3). Atriyoventriküler tam blok saptanan akut inferiyor M lü hastalarda üç damar hastal (% 38.2) ve iki damar hastal n n (% 29.1) s k oldu u bulunmufltur. Senkop öyküsü olan ve olmayan hastalar karfl laflt r ld nda cinsiyet (p= 0.7), HT (p= 0.08) ve DM (p= 0.06) aç s ndan iki grup aras nda anlaml fark saptanmam flt r. Hastane içi mortalite oran % 14.1 olarak bulunmufltur. Atriyoventriküler tam bloklu hastalarda mortalite oranlar aras nda cinsiyet (p= 0.6), HT (p= 0.8), DM (p= 0.4) aras nda anlaml bir fark yok iken kaybedilen hastalar n yafllar n n daha ileri (71.6 ±8.0 karfl 61.3±14.3, p=0.001) oldu u bulunmufltur. Mortalite oran n n iskemik AV tam bloklu hasta grubunda yüksek oldu u (Tablo 2) ve hastane içindeki izlemleri s - ras nda kaybedilen hastalarda çok damar hastal n n daha s k oldu u bulunmufltur (Tablo 3). Pacemaker tak lan 155 hastan n 27 si kaybedilirken pacemaker tak lmayan 36 hastada hastane içi mortalite olmam flt r ve bu fark istatistiksel olarak da anlaml d r (p=0.007). Ayr ca kaybedilen hastalar n 20 si AM l hastalard r ve akut M döneminde kaybedilmifllerdir. Mortaliteyi art ran temel etiyolojik faktörün AM oldu u görülmektedir ve lojistik regresyon analizi mortaliteyi etkileyen iki temel faktörün yafl (p= 0.001) ve akut iskemi (p= ) oldu unu göstermifltir (Tablo 4). Pacemaker tak lan hastalar n hiç biri iflleme ba l geliflen komplikasyonlardan (pnömotoraks, kanama, enfeksiyon v.s.) kaybedilmemifltir. Tart flma Çal flmam zda AV tam bloka yol açan en s k patolojinin iskemik kalp hastal oldu u görülmüfltür. Özellikle akut miyokard infarktüslü hastalarda ileti bozukluklar n n geliflebildi i ve prognozu kötülefltirdi- i bilinmektedir (3, 4). Toplam 1220 hastan n al nd - bir çal flmada AV tam blok hastalar n % 7 sinde saptanm fl, ve AV dü üm düzeyindeki bloklar n hemen tamam inferiyor infarktüslerde görülürken, dal bloklar ise daha çok anteriyor infarktüslü hastalarda ortaya ç km flt r (5). Bir baflka çal flmada AM l hastalar n üçte birinde ileti sistemi bozukluklar n n ortaya ç kt ve mortaliteyi en az iki kat art rd gösterilmifltir (6). Bu çal flmada AV tam blok geliflme oran % 9.2 olarak bulunmufl ve bu hastalar n yaklafl k yar s n- Tablo 2. Hastane içi mortalite ve senkop öyküsü olan hastalar n etiyolojik faktörlere göre da l m. Mortalite Senkop Etiyoloji (+) (-) (+) (-) n= 27 n= 164 n= 108 n= 83 Kronik iskemi 2 (% 7.4) 25 (% 15.2) 18 (% 16.6) 9 (% 10.8) Akut iskemi 20 (% 74.1) 53 (% 32.3) 26 (% 24.1) 47 (% 56.6) Aort darl 0 9 (% 5.5) 8 (% 7.4) 1 (% 1.2) yatrojenik 0 13 (% 7.9) 1 (% 0.9) 12 (% 14.5) Tiroid bozukluklar 0 9 (% 5.5) 9 (% 8.3) 0 Etiyoloji saptanamayan 3 (% 11.1) 42 (% (% 32.4) 10 (% 12.1) Di erleri 2 (% 0.2) 13 (% 7.9) 11 (% 10.2) 4 (% 4.8) Tablo 3. Senkop öyküsü olan ve hastane içindeki izlemleri s ras nda kaybedilen olgularda koroner arter lezyonlar n n da l m. Mortalite Senkop Koroner Arter Lezyonu (+) (-) (+) (-) 0 4 (% 5.7) 2 (% 5) 2 (% 4.5) RCA 2 (% 14.3) 13 ( % 18.6) 5 (% 12.5) 10 (% 22.7) LCx 1 (% 7.2) 4 (% 5.7) 4 (% 10) 1 (% 2.3) ki Damar 0 25 (% 35.7) 11 (% 27.5) 14 (% 31.8) Üç Damar 11 (% 78.5) 24 (% 34.2) 17 (% 42.5) 18 (% 40.9) LAD: Sol Ön nen Arter, LCx: Sirkumfleks arter, RCA: Sa Koroner Arter

4 206 Anadolu Kardiyol Derg da daha önceden intraventriküler ileti bozuklu u oldu u görülmüfltür. Trombolitik öncesi dönemde akut inferiyor M lü hastalar n % 8 ila 13 ünde hastanedeki izlemleri s ras nda AV tam blok geliflti i (7,8) ve trombolitik tedavi uygulanan akut inferiyor M lü hastalarda AV tam blok geliflme insidans trombolitik öncesi ça dakilere benzer oldu u bulunmufltur (9,10). Atriyoventriküler tam blok geliflmesi bu hastalarda hastane içi mortalitenin en önemli belirleyicilerinden biridir ancak uzun dönemde bu hastalar n prognozlar oldukça iyidir (10). Ancak akut anteriyor M lü hastalarda AV blok geliflimi prognozu oldukça kötü yönde etkiler (11). Ne mutlu ki, anteriyor duvar infarktüslü hastalarda ileri derece AV tam blok geliflme oran inferiyor infarktüslü hastalardan dört kat daha azd r (12). Her ne kadar Bassan ve arkadafllar (13) inferiyor M ve AV tam bloklu hastalarda çok damar hastal ve özellikle sol ön inen arter t kan kl - n n varl n öne sürseler de di er çal flmalar bunu desteklememektedir (7,10). Ancak bizim çal flmam zda AV tam blok saptanan akut inferiyor M lü hastalarda üç damar hastal (%38.2) ve iki damar hasta- Tablo 4. Mortaliteyi etkileyen faktörler. De iflken β SE Exp B p Yafl Cinsiyet Senkop HT DM Pacemaker htiyac Kronik skemi Akut iskemi DM: diyabetes mellitus, HT: hipertansiyon Figür 1. Akut inferiyor miyokard infarktüsü döneminde atriyoventriküler tam blok geliflen bir hastan n EKG örne i. Figür 2. Radyofrekans ablasyon sonras atriyoventriküler tam blok geliflen hastan n EKG örne i.

5 Anadolu Kardiyol Derg 207 l n n (%29.1) s k oldu u bulunmufltur. Atriyoventriküler tam bloklu hastalarda geçici pacemaker implantasyonuna ra men prognozun oldukça kötü ve mortalite oranlar n n %80 in üzerinde oldu u bulunmufltur (14). Çal flmam zda da AV tam bloklu hastalarda mortaliteyi en fazla art ran faktörün akut miyokard infarktüsü oldu u görülmüfltür. Bu hastalarda mortaliteyi art ran di er parametre ise ileri yaflt r. Pacemaker implantasyonu ilginç olarak mortaliteyi etkilememektedir hatta pacemaker tak lan hastalarda mortalite oran daha yüksek (%17.5 ve %0, p= 0.007) bulunmufltur. Ancak bu pacemaker tak lan hastalar n hemodinamik instabilitesine ba lanabilir çünkü kaybedilen hastalar n ço u M n akut döneminde kaybedilmifllerdir. Senkop ve mortalite oranlar iskemik AV tam bloklu hastalarda daha yüksektir (Tablo 2). skemik AV tam bloklu hastalar damar lezyonlar na göre grupland r ld nda senkop öyküsü olan ve hastane içinde kaybedilen hastalarda üç damar hastal n n daha s k oldu u görülmektedir (Tablo 3). Bin dokuz yüz seksen alt y l ndaki ilk uygulamadan sonra radyofrekans (RF) ak mlar kullan larak kardiyak aritmilerin kateter ablasyonu, çeflitli aritmilerin farmakolojik tedavi d fl ndaki etkili bir tedavi flekli olarak geliflmifltir (15). Aksesuvar yollar n ve atriyoventriküler nodal reentran taflikardinin radyofrekans enerji kullan larak ablasyonunun baflar oranlar deneyimli merkezlerde % 95 in üzerinde iken ifllemsel komplikasyon oranlar da oldukça düflüktür (16,17). Aritmik oluflumun ortadan kald r lmas için uygulanan RF ak mlar miyokard n küçük bir alan nda nekrozla sonuçlanmaktad r. Ancak e er RF enerjiye ba l miyokardiyal nekroz atriyoventriküler nod gibi spesifik bir alanda oluflursa AV tam blok geliflebilir. Bu komplikasyon daha s kl kla, yavafl iletim yolundan çok h zl iletim yolunun ablate edildi i ön yaklafl ml AV nodal taflikardi ablasyonu s ras nda ortaya ç kar (18). Aksesuvar yollu hastalarda komplikasyon riski aksesuvar yola n lokalizasyonu ile iliflkilidir. Para- Hisian aksesuvar yolaklar n ablasyonu AV tam blok geliflme riski tafl rken, epikardiyal yerleflimli posteroseptal ve sol arka yolaklar n ablasyonu kardiyak tamponada yol açabilen koroner arter ve ven sisteminde hasara neden olabilir (19). Calkins ve arkadafllar (20), RF kateter ablasyon uygulanan 1050 hastay de erlendirmifller ve ablasyonun hastalar n % 95 inde baflar l oldu unu ancak hastalar n % 3 ünde ablasyon sonras bir ay içinde ölüm, inme, miyokard infarktüsü, AV tam blok gibi majör bir komplikasyonun geliflti ini bildirmifllerdir. Komplikasyonlar yap sal kalp hastal olan ve birden çok bölgeye ablasyon yap lan hastalarda daha s k görülmektedir. Atriyoventriküler tam blok atriyoventriküler nodal reentran taflikardi (AVNRT) ablasyonu yap lan hastalar n % 1.3 ünde aksesuvar yol ablasyonu yap lan hastalar n ise % 1 inde ortaya ç km flt r. Hindricks ve arkadafllar (21) aksesuvar yol ablasyonu yap lan 2222 hastada AV tam blok geliflme oran n % 0.63 olarak bulmufllard r. AVNRT ablasyonu yap - lan 850 hastada ise komplikasyon oranlar daha yüksek olarak bulunmufl ve özellikle h zl yolun ablate edildi i hastalarda AV tam blok geliflme oranlar yavafl yolun ablasyonunun yap ld hastalardan anlaml olarak yüksek bulunmufltur (% 6.2 ve 2.1, p= 0.002). Daha yak n dönemde yap lan bir çal flmada ise intranodal reentran taflikardi ablasyonu yap - lan 144 hastan n ablasyondan hemen sonra veya kronik süreçte 9 unda AV tam blok, 3 ünde ikinci derece ve 6 hastada birinci derece AV blok geliflti i saptanm fl ve AV blok gelifliminden 1 hastada artm fl vagal tonus, 8 hastada posteroseptal yerleflimli h zl yolun ablasyonu ve geriye kalanlarda ifllem öncesi var olan ileti defektleri sorumlu tutulmufltur (22). Kal c AV tam blokun nadir ancak mümkün oldu u (% 0.7), di er AV bloklar n daha sonraki günler içinde tekrar etse bile h zla geriledi i ve iyi prognoza sahip oldu u belirtilmifltir. Bizim çal flmam zda iyatrojenik AV tam blok bafll alt nda toplanan 13 hastadan 8 inde AV tam blok radyofrekans kateter ablasyonu sonras geliflmifltir. Bu hastalar n alt s nda AVNRT yavafl yol ablasyonu s ras nda di er iki hastada ise sa ve sol posteroseptal yerleflimli aksesuvar yolak ablasyonu s ras nda AV tam blok geliflmifl ve iki hastaya kal c pacemaker implantasyonu gerekmifltir. Kardiyak cerrahi sonras ileti sistemi bozukluklar geliflebilmektedir. Nitekim izole aort kapak replasman (AVR) yap lan 102, izole mitral kapak replasman yap lan 100 hastan n al nd bir çal flmada geçici AV tam blo un her iki grupta da s k oldu u (% 17.6 ve % 13) görülmüfltür (23). Aortik kapak replasman ndan sonraki 30 gün içinde ölen 57 hastan n ileti sistemlerinin patolojik incelemesi hastalar n % 75 inde yeni lezyonlar n varl n göstermifltir (24). Kardiyak ileti sistemine travman n en önemli sebebi dikifllerdir ve biküspit kapakl hastalarda travma daha s kt r. Fournial ve arkadafllar (25) travmatik lezyonlar n yan s ra yetersiz miyokardiyal korunman n sonucunda ortaya ç kan ileti sisteminin iskemisinin de aort kapak replasman sonras geliflebilen ileti sistemi bozukluklar ndan sorumlu olabilece ini ileri sürmüfllerdir. Aort kapak replasman sonras kal c pace-

6 208 Anadolu Kardiyol Derg maker gereksinimi oldukça azd r (% 5.7) ve daha önceden var olan ileti defekti, düflük sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu, subaortik interventriküler septuma uzanan kalsifikasyon varl kal c pacemaker gerektiren post-op AV bloklar n prediktörleri olarak kabul edilirler (26). Perioperatif EKG ler normal olsa bile ilginç olarak AVR sonras geç dönemde (3 ila 102 ay) ileti sistemi defektleri geliflebilmektedir ve bu nedenle hastalara operasyon sonras düzenli olarak EKG takibi önerilmektedir (27). Yak n dönemde yap lan bir çal flmada AVR sonras 24 saat içinde AV tam blok geliflen ve 48 saatten daha uzun süren hastalarda düzelme olmad ve bu hastalara erken dönemde pacemaker implantasyonu yap labilece i bildirilmifltir (28). yatrojenik nedenlerle AV tam blok geliflen hastalar n 4 ünde blok AVR sonras erken dönemde geliflmifl ve bu hastalar n hepsine kal c pacemaker implante edilmifltir. Bu grupta kalan bir hastada ise AV tam blok ventriküler septal defekt operasyonu sonras erken dönemde geliflmifltir. Konjenital kalp hastal klar n n cerrahi tedavisi sonras AV blok geliflebilmektedir (29). Ventriküler septal defekt operasyonu sonras erken ve geç dönemde AV tam blok ortaya ç kabilmektedir. Cerrahiden hemen sonra hastalar n % 1 inden az nda görülebilirken, geç dönemde ortaya ç kan AV tam blok çok daha nadirdir ve özellikle postoperatif EKG lerinde sa dal blok ve sol anteriyor hemiblok saptanan hastalarda ortaya ç kar (30). Kapaklardaki kalsifikasyonlar ileti sistemini etkileyerek ileti bozukluklar na yol açabilmektedir (31). Aort kapak hastal nedeniyle operasyon karar al - nan 304 hastan n al nd bir seride ileti sistemi bozukluklar n n oldukça s k oldu u ve bu oran n aort darl olan hastalarda % 16, aort yetmezli i olanlarda ise % 18.4 oldu u bulunmufltur (32). Bu ileti sistemi bozukluklar n n insidans yafl, kapaklarda kalsifikasyon ile sol ventrikül yüklenme veya yetmezlik bulgular n n varl, koroner yetmezlik, kapak hastal n n ciddiyeti ve süresi ile yak n iliflkili oldu u belirtilmifltir (32). Nair ve arkadafllar da (33,34), kalsifik valvüler aort darl olan hastalarda kal c pacemaker gerekebilece ini ve kal c pacemaker implantasyonu oran n n mitral annüler kalsifikasyonun (MAK) efllik etti i olgularda MAK saptanmayan hastalara oranla daha yüksek oldu unu (% 10 ve 2, p= 0.025) göstermifllerdir. Blanc ve arkadafllar (35) aort darl - nedeniyle operasyon için yat r lan 66 hastan n % 19.7 sinde HV intervalinin 55 ms yi geçti ini veya patolojik H defleksiyonu oldu unu saptam fllar fakat sol ventrikül fonksiyonlar, aortik gradiyent, aort kapak alan, valvüler ve ring kalsifikasyon miktar gibi parametrelerin artm fl HV intervali ile iliflkisinin olmad n bulmufllard r. Çal flmam zda 9 hastada aort darl d fl nda etiyolojik neden saptanamam flt r. Bu hastalarda aort darl na de iflik derecelerde aort yetmezli inin efllik etti i ve aortik kapaklar n ileri derecede kalsifik oldu u görülmüfltür. Ortalama-aortik gradiyent 39.09± 18.4 mmhg (20-60) olarak bulunmufltur. Yine bu hastalar n 6 s nda aortik kalsifikasyonlara çeflitli derecelerde MAK un efllik etti i bulunmufltur. Tiroid fonksiyon bozukluklar n n kardiyovasküler bulgular n hepimiz klinikte s kça görmekteyiz. Özellikle hipotiroidizmin AV bloklar, sinüzal bradikardi ile kendini gösterdi i bilinmektedir (36). Ancak literatürde AV ileti bozukluklar na neden olan nadir tirotoksikoz olgular da bildirilmifltir (37-39). Hipertiroidizmin nas l ileri derece AV bloka yol açt net olarak aç klanamam flt r. Özellikle Graves (40) hastalar nda otoimmün cevaba ba l ileti sisteminin infiltrasyonu sorumlu tutulurken, di er bir mekanizma olarak da afl r miktardaki tiroid hormonlar n n otonomik sinir sisteminde resiprokal aktivasyona yol açarak vagal tonusta art fla neden olabilece i öne sürülmüfltür (41). Bizim çal flmam zda da AV tam bloklu hastalar n dokuzunda hipertiroidi ve üçünde hipotiroidi saptanm flt r. Ancak hipertiroidili hastalar n ikisinde ayn zamanda kronik iskemik kalp hastal ve birinde aort darl mevcuttur. Literatürde benzer çal flmaya rastlanmamakla birlikte 177 kal c AV bloklu hastan n kalp ileti sistemlerinin patolojik incelemesinin yap ld bir çal flmada en s k nedenin (% 33) bilateral olarak ileti dallar n n idiyopatik fibrozisi oldu u görülmüfltür (42). Hastalar n % 17 sinde iskemik hasar AV blok gelifliminden sorumludur. leti sisteminin aortik veya mitral annüler kalsifikasyonlar taraf ndan hasara u rat lmas %10 olguda AV blok geliflimine neden olurken, hipertrofik kardiyomyopati d fl ndaki tüm kardiyomiyopatilerin ileti sistemini tutarak olgular n % 14 ünde AV blok geliflminden sorumlu oldu u bulunmufltur. Di er nedenler ise, tümöral invazyon, konjenital defektler, kollajen doku hastal klar ile cerrahi ve travmatik hasar olarak s ralanmaktad r. Eltrafi ve arkadafllar (43) 1996 ve 1998 y llar nda ngiltere de bir merkezde kal c pacemaker implantasyonu yap lan 200 hastay incelemifller ve en s k kal - c pacemaker implantasyonu nedeninin AV blok (AV tam blok % 45, Mobitz Tip II blok % 12.5) oldu unu ve bunu hasta sinüs sendromunun (% 25) takip etti ini bulmufllard r.

7 Anadolu Kardiyol Derg 209 Çal flmam zda AV tam bloka neden olan di er nadir patolojiler ise polimiyozit (1 olgu), kardiyomiyopatiler (3 olgu), ilaç al m (diltiazem) (2 olgu), pulmoner emboli (1 olgu), konjenital AV tam blok (1 olgu), toraksta kitle (1 olgu) ve akut romatizmal atefl reaktivasyonudur (1 olgu) ve benzer olgulara literatürde rastlamak mümkündür (44-51). Ancak çal flmam zdaki hastalar n büyük bir k sm nda (% 23.6) AV tam blok nedeni bulunamam flt r. Kal c pacemaker tak - lan hastalar n büyük bir bölümünü oluflturan (% 45.1) bu hastalarda AV tam bloka yol açan olay n ileti sisteminin idiyopatik fibrozisi oldu u düflünülmüfltür. Ayr ca kronik iskemik kalp hastal saptanan hastalar n bir bölümünde de idiyopatik fibrozisin efllik edebilece i düsünülmüfltür. Sonuç olarak klini imizde takip edilen AV tam bloklu hastalar n ço unlu unda altta yatan neden iskemik hasard r ve mortaliteyi etkileyen en önemli faktör de akut miyokardiyal infarktüstür. Kal c pacemaker tak lan hastalar n ise büyük bölümünde herhangi bir AV tam blok nedeni bulunamam flt r. Kaynaklar 1. Hayes DL, Zipes DP. Cardiac pacemakers and cardioverter- defibrillators. In: Braunwald E, Zipes D, Libby P, editors. Heart Disease. 6th edition. Philadelphia: WB Saunders Company; p Gregaratos G, Cheitlin MD, Conill A, et al. ACC/AHA guidelines for implantation of cardiac pacemaker and antiarrhythmia devices: a report of the American College of Cardiology/ American Heart Association Task Force on Practice Guidelines (Committee on pacemaker implantation). J Am Coll Cardiol 1998; 31: Fluck DC, Olsen E, Pentecost BL, et al. Natural history and clinical significance of arrhythmias after acute cardiac infarction. Br Heart J 1967; 29: Dubois C, Pierard LA, Smeets JP, Foidart G, Legrand V, Kulbertus HE. Short and long- term prognostic importance of complete bundle branch block complicating acute myocardial infarction. Clin Cardiol 1988; 11: Archbold RA, Sayer JW, Ray S, Wilkinson P, Ranjadayalan K, Timmis AD. Frequency and prognostic implications of conduction defects in acute myocardial infarction since the introduction of thrombolytic therapy. Eur Heart J 1998; 19: Jones ME, Terry G, Kenmure ACF. Frequency and significance of conduction defects in acute myocardial infarction. Am Heart J 1977; 94: Nicod P, Gilpin E, Dittrich H, Polikar R, Henning H, Ross J Jr. Long- term outcome in patients with inferior myocardial infarction and complete atrioventricular block. J Am Coll Cardiol 1988; 12: Tans AC, Lie KI, Durrer D. Clinical setting and prognostic significance of high degree atrioventricular block in acute inferior myocardial infarction: a study of 144 patients. Am Heart J 1980; 99: Feigl D, Ashkenazy J, Kishon Y. Early and late atrioventricular block in acute myocardial infarction. J Am Coll Cardiol 1984; 4: Clemmensen P, Bates ER, Califf RM, et al. Complete atrioventricular block complicating acute inferior myocardial infarction treated with reperfusion therapy (The TAMI Study Group). Am J Cardiol 1991; 67: Kostuk WJ, Beenlands DS. Complete heart block associated with acute myocardial infarction. Am J Cardiol 1970; 26: Bigger JT, Dresdale FJ, Heissenbuttel RH, Weld FM, Wit AL. Ventricular arrhythmias in ischemic heart disease: mechanism, prevalence, significance and management. Prog Cardiovasc Dis 1976; 19: Bassan R, Maia IG, Bozza A, Amino JGC, Santos M. Atrioventricular block in acute inferior wall myocardial infarction: harbinger of associated obstruction of the left anterior descending coronary artery. J Am Coll Cardiol 1986; 8: Jones ME, Terry G, Kenmure ACF. Frequency and significance of conduction defects in acute myocardial infarction. Am Heart J 1977; 94: Borgrefe M, Budde T, Podczek A, Breithardt G. High frequency alternating current ablation of an accessory pathway in human. J Am Coll Cardiol 1987; Jackman WM, Beckman KJ, McClelland JH, et al. Treatment of supraventricular tachycardia due to atrioventricular nodal reentry by radiofrequency catheter ablation of the slow pathway conduction. N Engl J Med 1992; 327: Calkins H, Souza J, El- Atassi R, et al. Diagnosis and cure of the Wolff- Parkinson- White syndrome or paroxysmal supraventricular tachycardias during a single electrophysiologic test. N Engl J Med 1991; 342: Hindricks G. Incidence of complete atrioventricular block following attempted radiofrequency catheter modification of the atrioventricular node in 880 patients. Eur Heart J 1996; 17: Wellens H. Catheter ablation of cardiac arrhythmias. Usually cure, but complications may occur. Circulation 1999; 99: Calkins H, Yong P, Miller JM, et al. for the ATAKR Multicenter Investigation Group. Catheter ablation of accessory pathways, atrioventricular nodal reentrant tachycardia, and the atrioventricular junction: final results of a prospective multicenter clinical trial. Circulation 1998; 98: Hindricks G. The Multicenter European Radiofrequ-

8 210 Anadolu Kardiyol Derg ency Survey (MERFS): Complications of radiofrequency catheter ablation of arrhythmias. Eur Heart J 1993; 14: Brembilla- Perrot B, Houriez P, Beurrier D, Jacquemin L. Incidence and prognosis of atrioventricular block induced by radiofrequency ablation of intranodal reentrant tachycardia. A multicenter study. Arch Mal Coeur Vaiss 2000; 93: Keefe DL, Griffin JC, Harrison DC, Stinson EB. Atrioventricular conduction abnormalities in patients undergoing isolated aortic and mitral valve replacement. Pacing Clin Electrophysiol 1985; 8(3 Pt 1): Fukuda T, Hawley RL, Edwards JE. Lesions of conduction tissue complicating aortic valvular replacement. Chest 1976; 6985: Fournial JF, Brodaty D, Chomette G, Tereau Y, Cabrol C, Acar J. Conduction disorders after aortic valve replacement. Apropos of 200 cases. Arch Mal Coeur Vaiss 1979; 7281: Boughaleb D, Mansourati J, Genet L, Barra J, Mondine P, Blanc JJ. Permanent cardiac stimulation after aortic valve replacement: incidence, predictive factors and long term prognosis. Arch Mal Coeur Vaiss 1994; 87: Habicht JM, Scherr P, Zerkowski HR, Hoffmann A. Late conduction defects following aortic valve repalcement. J Heart Valve Dis 2000; 9: Kim MH, Deeb GM, Eagle KA, et al. Complete atrioventricular block after valvular heart surgery and the timing of pacemaker implantation. Am J Cardiol 2001; 87: Nishimura RA, Callahan MJ, Holmes DR Jr, et al. Transient atrioventricular block after open- heart surgery for congenital heart disease.am J Cardiol 1984; 53: Friedman WF, Silverman N. Congenital heart disease in infancy and childhood. In: Braunwald E, Zipes D, Libby P, editors. Heart Disease. 6th edition. Philadelphia: WB Saunders Company; p Mellino M, Salcedo EE, Lever HM, Vasudevan G, Kramer JR. Echocardiographic- quantified severity of mitral anulus calcification: prognostic correlation to related hemodynamic, valvular, rhythm, and conduction abnormalities. Am Heart J 1982; 103: Marchandise B, Piette F, Chalant CH, Kremer R. Conduction disorders in aortic valve diseases. Acta Cardiol 1975; 30: Nair CK, Sketch MH, Ahmed I, et al. Calcific valvular aortic stenosis with and without mitral anular calcium. Am J Cardiol 1987; 60: Nair CK, Aronow WS, Stokke K, Mohiuddin SM, Thomson W, Sketch MH. Cardiac conduction defects in patients older than 60 years with aortic stenosis with and without mitral anular calcium. Am J Cardiol 1984; 53: Blancc JJ, Mahe M, Genet L, et al. Calcified aortic valve stenosis in adults. Analysis of supra- and infra- hissian conduction disorders. Ann Cardiol Angeiol 1989; 38: Williams GH, Braunwald E. Endocrine and nutritional disorders and heart disease. In Braunwald E, editor. Heart Diseases. Philadelphia: WB Saunders; p Stern MP, Jacobs RL, Duncan GW. Complete heart block complicating hyperthyroidism. JAMA 1970; 212: Rosenblum R, Delman AJ. First degree heart block associated with thyrotoxicosis. Arch Intern Med 1963; 112: Muggia AL, Stejernholm M, Houle T. Complete heart block with thyrotoxic myocarditis. N Engl J Med 1970; 283: Singer Y, Shvartzman P. Second degree atrioventricular block in Graves disease. Harefuah 1999; 136: Toloune F, Boukili A, Ghafir D, et al. Hyperthyroidism and atrioventricular block. Pathogenic hypothesis. Apropos of case and review of the literature. Arch Mal Coeur Vaiss 1988; 81: Davies MJ. Pathology of chronic A-V block. Acta Cardiol 1976; Suppl 21: Eltrafi A, Currie P, Sials JH. Permanent pacemaker insertion in a district general hospital: indications, patients characteristics, and complications. Postgrad Med J 2000; 76: Lenox CC, Zuberbuhler JR, Park SC, et al. Arrhythmias and Stokes-Adams attacks in acute rheumatic fever. Pediatrics 1978; 61 : Goodman RF, Pick A. An unusual type of intermittent AV dissociation in acute rheumatic myocarditis. Am Heart J 1961; 61 : Reid JM, Murdoch R. Polymyositis and complete heart block. Br Heart J 1979; 4: Michaelsson M, Riesenfeldt T, Jonzon A. Natural history of congenital complete atrioventricular block. Pacing Clin Electrophysiol 1997; 20 (8 Pt 2): Simpson RJ Jr, Podolak R, Mangano CA, Foster JR, Dalldorf FG. Vagal syncope during recurrent pulmonary embolism. JAMA 1983; 249: Yesil M, Bayata S, Susam I, Dinçkal H, Postac N. Rare association of hyperthyrophic cardiomyopathy and complete atrioventricular block with prompt disappearance of outflow gradient after DDD pacing. Europace 1999; 1: Honma H, Kishida H, Tsuchida T, et al. A 68-year- old man with complete atrioventricular block and congestive heart failure. J Cardiol 1999; 33: Otsuji Y, Arima N, Fujiwara H, Saito K, Kisanuki A, Tanaka H. Reversible complete atrioventricular block due to malignant lymphoma. Eur Heart J 1994; 15:

Dr. Sabri DEMİRCAN İstanbul Bilim Üniversitesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Dr. Sabri DEMİRCAN İstanbul Bilim Üniversitesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Dr. Sabri DEMİRCAN İstanbul Bilim Üniversitesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Aritmini başlamasını veya devamını sağlayan lokalize kardiyak dokunun tahrip edilmesi Odak İleti yolları Anatomik substrat Direk

Detaylı

Ablasyon Girişimleri Başarısız Olan WPW Sendromlu Hasta: Tanınız Nedir?

Ablasyon Girişimleri Başarısız Olan WPW Sendromlu Hasta: Tanınız Nedir? Ablasyon Girişimleri Başarısız Olan WPW Sendromlu Hasta: Tanınız Nedir? Dr. Sedat KÖSE*, Dr. Hasan KUTSİ KABUL*, Dr. İbrahim BAŞARICI**, Dr. Basri AMASYALI* *Gülhane Askeri Tıp Fakültesi, Kardiyoloji Ana

Detaylı

Süt Çocukluğu Döneminde Asemptomatik AV Tam Blok

Süt Çocukluğu Döneminde Asemptomatik AV Tam Blok Süt Çocukluğu Döneminde Asemptomatik AV Tam Blok Dr. İlker ERTUĞRUL, Dr. Tevfik KARAGÖZ Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Kardiyoloji Anabilim Dalı, Ankara ÖZET Pediatrik yaş grubunda AV tam

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

T.C. BAŞKENT ÜNĐVERSĐTESĐ TIP FAKÜLTESĐ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABĐLĐM DALI PEDĐATRĐK KARDĐYOLOJĐ BĐLĐM DALI

T.C. BAŞKENT ÜNĐVERSĐTESĐ TIP FAKÜLTESĐ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABĐLĐM DALI PEDĐATRĐK KARDĐYOLOJĐ BĐLĐM DALI T.C. BAŞKENT ÜNĐVERSĐTESĐ TIP FAKÜLTESĐ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABĐLĐM DALI PEDĐATRĐK KARDĐYOLOJĐ BĐLĐM DALI ÇOCUKLARDA AÇIK KALP AMELĐYATI SONRASI ERKEN DÖNEMDE GELĐŞEN RĐTĐM BOZUKLUKLARININ DEĞERLENDĐRĐLMESĐ

Detaylı

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU APAH: konjenital kalp hastalığı Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU Klinik Sınıflama 2009 Eisenmenger Sendromu ve sistemik komplikasyonlar European

Detaylı

Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT)

Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT) Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT) Dr. Sabri Demircan Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD September 20, 2014 Kardiyoloji Semineri 2009 1 Kalp Yetersizliğinin Ciddiyeti Ölüm Nedenleri

Detaylı

Tam revaskülarizasyonda CABG standart tedavidir

Tam revaskülarizasyonda CABG standart tedavidir Tam revaskülarizasyonda CABG standart tedavidir Dr. Cem Alhan XVI. Ulusal Kongre, 19-22 Mayıs, Eskişehir Changing patterns of initial treatment selection among medical therapy (MED, yellow line), percutaneous

Detaylı

Doğumsal kalp hastalığı ve PAH. Dr. Gülten TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Doğumsal kalp hastalığı ve PAH. Dr. Gülten TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Doğumsal kalp hastalığı ve PAH Dr. Gülten TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı 39 y kadın hasta Nefes darlığı, morarma ile başvurdu. 22 y iken (17 sene önce 1998) gebeliğin 3.

Detaylı

Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları

Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları DOÇ. DR. GÖKÇEN ORHAN Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi İSTANBUL Euroscore risk sınflaması STS risk

Detaylı

Aort Kapak Darlığı Dr.Mustafa SAÇAR Tarihçe

Aort Kapak Darlığı Dr.Mustafa SAÇAR Tarihçe Aort Kapak Darlığı Dr.Mustafa SAÇAR 17.03.2008 Tarihçe v 1914: Tuffier Dijital yolla aort kapak dilatasyonu v 1952: Bailey LV den dilatör ile yaklaşım v 1954: Gibbon KALP AKCİĞER MAKİNASI Aortik valvotomi

Detaylı

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili;

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; KORONER RİSK TESTİ Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; Koroner kalp hastalıklarına yol açan kolesterol ve lipit testleridir. Koroner risk testleri

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

6.2 Doktora Tezleri. 7. Yayınlar

6.2 Doktora Tezleri. 7. Yayınlar EK-4 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Ahmet Akyol 2. Doğum Tarihi: 01.01.1969 3. Unvanı: Doçent Doktor 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Tıp Fakültesi Marmara Üniversitesi 1986-1993 Kardiyoloji Uzmanlığı

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

Göğüs ağrılarının ayırıcı tanısı. Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Göğüs ağrılarının ayırıcı tanısı. Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Göğüs ağrılarının ayırıcı tanısı Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Göğüs ağrısı ile ne sıklıkta karşılaşıyoruz? Göğüs ağrısı ile ne sıklıkta karşılaşıyoruz? İngiltere

Detaylı

1. HİZMET KAPSAMI: UÜ-SK KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI

1. HİZMET KAPSAMI: UÜ-SK KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI Rev. No : 03 Rev.Tarihi : 28 Şubat 2012 1 / 7 1. HİZMET KAPSAMI: Kardiyoloji Anabilim Dalı, erişkin ayaktan ve yatan hastalara tanı ve tedavi hizmetleri sunmaktadır. Bu hizmet haftada 7 gün ve 24 saat

Detaylı

SOL ANA KORONER HASTALIÐININ GENÇ VE YAÞLI HASTALAR- DA KLÝNÝK ÖZELLÝKLER VE RÝSK FAKTÖRLERÝ AÇISINDAN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ

SOL ANA KORONER HASTALIÐININ GENÇ VE YAÞLI HASTALAR- DA KLÝNÝK ÖZELLÝKLER VE RÝSK FAKTÖRLERÝ AÇISINDAN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ TJIC Volume:11 Number:1 February 2007 TGKD Cilt:11 Sayý:1Þubat 2007 SOL ANA KORONER HASTALIÐININ GENÇ VE YAÞLI HASTALAR- DA KLÝNÝK ÖZELLÝKLER VE RÝSK FAKTÖRLERÝ AÇISINDAN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ Dr. M. Timur

Detaylı

BRADİARİTMİLERE YAKLAŞIM DOÇ. DR. TAYFUN AÇIL ACIBADEM INTERNATIONAL HOSPITAL ISTANBUL

BRADİARİTMİLERE YAKLAŞIM DOÇ. DR. TAYFUN AÇIL ACIBADEM INTERNATIONAL HOSPITAL ISTANBUL BRADİARİTMİLERE YAKLAŞIM DOÇ. DR. TAYFUN AÇIL ACIBADEM INTERNATIONAL HOSPITAL ISTANBUL 3. Atriyal Fibrilasyon Zirvesi 31 Mayıs 2014 Antalya Kalbin elektriksel anatomisi Bradiaritmilerin patofizyolojisi

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Kardiyoloji Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

23 Nisan 2015, Perşembe. 23 Nisan 2015, Perşembe 13:15-14:10 17:20-18:10 14:30-15:20 İLGİNÇ OLGULAR VE KOMPLİKASYONLAR

23 Nisan 2015, Perşembe. 23 Nisan 2015, Perşembe 13:15-14:10 17:20-18:10 14:30-15:20 İLGİNÇ OLGULAR VE KOMPLİKASYONLAR 23 Nisan 2015, Perşembe 23 Nisan 2015, Perşembe 13:15-14:10 Saat Salon1 Açılış Töreni 13:00-13:15 GİRİŞİMSEL KARDİYOLOJİ DE 2014 GÜNCELLEMESİ 13:15-13:30 Perkütan Koroner Girişimlerde Yeni Antiagreganlar

Detaylı

Kronik böbrek yetmezlikli hastalarda koroner arter lezyonlar n n s kl, da l m ve risk faktörleri

Kronik böbrek yetmezlikli hastalarda koroner arter lezyonlar n n s kl, da l m ve risk faktörleri 90 Türk Kardiyol Dern Arfl - Arch Turk Soc Cardiol 2005;33(2):90-95 Kronik böbrek yetmezlikli hastalarda koroner arter lezyonlar n n s kl, da l m ve risk faktörleri The prevalence of coronary artery disease,

Detaylı

Radyofrekans ablasyon işlemi sonrası tekrarlayan atriyoventriküler nodal re-entran taşikardinin başarılı perkütan kriyoablasyonu

Radyofrekans ablasyon işlemi sonrası tekrarlayan atriyoventriküler nodal re-entran taşikardinin başarılı perkütan kriyoablasyonu Türk Kardiyol Dern Arş - Arch Turk Soc Cardiol 2008;36(6):407-411 407 Radyofrekans ablasyon işlemi sonrası tekrarlayan atriyoventriküler nodal re-entran taşikardinin başarılı perkütan kriyoablasyonu Successful

Detaylı

ZOR AKSESUAR YOLLARIN ABLASYONU

ZOR AKSESUAR YOLLARIN ABLASYONU ZOR AKSESUAR YOLLARIN ABLASYONU Epikardiyal Yerleşimli Aksesuar Yollar Dr. Sabri Demircan İstanbul Bilim Üniversitesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Ablasyon Tedavisi Başarı Oranları Aritmi Tipi Başarı oranı

Detaylı

Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER***

Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER*** Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER*** Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji AD*, Biyokimya AD**, Kalp Damar Cerrahi

Detaylı

Fibrilasyonun Cerrahi Tedavisi

Fibrilasyonun Cerrahi Tedavisi Atriyal Fibrilasyonun Cerrahi Tedavisi IGK Akademisi Toplantısı 10 Haziran 2011 Prof. Dr.Belhhan Akpınar Florence Nightingale Hastanesi Şişli-Istanbul AF ve Kardiyak Cerrahi girişimler Mitral cerrahisi

Detaylı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı DM TEDAVİSİNDE KOMPLİKASYONLAR DM TEDAVİSİ VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Slide 1 Sunum planı DM ve kardiyovasküler hastalık-riskleri

Detaylı

Duygu TÜRKBEY, Tuğba YILDIRIM, Ekin Kaya ġġmġek, Yasin ÜYEL. DanıĢman: Murat ÖZKAN ÖZET

Duygu TÜRKBEY, Tuğba YILDIRIM, Ekin Kaya ġġmġek, Yasin ÜYEL. DanıĢman: Murat ÖZKAN ÖZET PULMONER HĠPERTANSĠYONU OLAN DOĞUMSAL KALP HASTALARINDA DOWN SENDROMUNUN POSTOPERATĠF ENTÜBASYON SÜRESĠ, YOĞUN BAKIM KALIġ SÜRESĠ VE HASTANEDE KALIġ SÜRESĠ ÜZERĠNE ETKĠLERĠNĠN ARAġTIRILMASI Duygu TÜRKBEY,

Detaylı

Normal EKG Normal EKG Nasıl Olmalıdır? Kalp Hızı: 60 100/dakika Ritim düzenli olmalıdır P dalgası: aynı derivasyonda yer alan tüm p dalgalarının morfolojisi aynı olmalıdır Her p dalgasından önce bir

Detaylı

BRADİKARDİK HASTAYA YAKLAŞIM

BRADİKARDİK HASTAYA YAKLAŞIM Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi BRADİKARDİK HASTAYA YAKLAŞIM SB İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi İzmir, 24-27 Mart 2011 Sunumu Hazırlayan Yrd. Doç. Dr Ayhan ÖZHASENEKLER

Detaylı

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU?

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? TABİ Kİ HAYIR, HER HASTAYA VERMELİYİZ DR. SABRİ DEMİ RCAN Beta Blokerler Adrenerjik reseptörler katekolaminler tarafından stimüle edilen G-protein

Detaylı

KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA. Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji

KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA. Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji Doğumsal kalp hastalığının sıklığı % 0.9 Ciddi anomali % 0.3 Her yıl 1.2 milyon kalp hastası bebek dünyaya gelmekte

Detaylı

Konjenital Kalp Cerrahisinde Periferik Venöz Basınç Santral Venöz Basınca Alterna=f Olabilir Mi?

Konjenital Kalp Cerrahisinde Periferik Venöz Basınç Santral Venöz Basınca Alterna=f Olabilir Mi? Konjenital Kalp Cerrahisinde Periferik Venöz Basınç Santral Venöz Basınca Alterna=f Olabilir Mi? Onur IŞIK 1, Cengiz SAHUTOĞLU 2, Zeliha Korkmaz DİŞLİ 3, İsmail AYTAÇ 1, Olcay Murat Dişli 4, Ali KUTSAL

Detaylı

ATRiYAL FiBROZiS ve YENiDEN SEKiLLENME yüz yıldan beri süren çabalar

ATRiYAL FiBROZiS ve YENiDEN SEKiLLENME yüz yıldan beri süren çabalar ATRiYAL FiBROZiS ve YENiDEN SEKiLLENME yüz yıldan beri süren çabalar Yrd. Doç. Dr. Uğur CANPOLAT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı, Ankara ATRİYAL FİBRİLASYON ZİRVESİ 2015

Detaylı

GİRİŞ: Açık kalp cerrahisi sonrasında gözlenen komplikasyonlar içinde önemli bir yer teşkil eden cerrahi alan enfeksiyonları, hastalarda görülen morbidite ve mortalitenin önemli bir nedenidir. Açık kalp

Detaylı

CİDDİ KOMORBİDİTESİ OLAN SEMPTOMATİK PRİMER HİPERPARATİROİDİLİ HASTALARDA RADYOFREKANS ABLASYON SONUÇLARI

CİDDİ KOMORBİDİTESİ OLAN SEMPTOMATİK PRİMER HİPERPARATİROİDİLİ HASTALARDA RADYOFREKANS ABLASYON SONUÇLARI CİDDİ KOMORBİDİTESİ OLAN SEMPTOMATİK PRİMER HİPERPARATİROİDİLİ HASTALARDA RADYOFREKANS ABLASYON SONUÇLARI Firuz Gachayev 1, İsmail Cem Sormaz 1, Yalın İşcan 1, Arzu Poyanlı 2, Fatih Tunca 1, Yasemin Giles

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

Koroner Bypass Ameliyatında Mortalite ve Morbiditeye Etki Eden Risk Faktörlerinin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi

Koroner Bypass Ameliyatında Mortalite ve Morbiditeye Etki Eden Risk Faktörlerinin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi Koroner Bypass Ameliyatında Mortalite ve Morbiditeye Etki Eden Risk Faktörlerinin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi A. HAMULU, M. ÖZBARAN, Y. ATAY, H. POSACIOĞLU, İ. ARAS, Suat BÜKET, Alp ALAYUNT, Ö. BİLKAY,

Detaylı

SPORCULARDA KARDİYAK SEBEPLİ ANİ ÖLÜMLER

SPORCULARDA KARDİYAK SEBEPLİ ANİ ÖLÜMLER SPOR HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI SPORCULARDA KARDİYAK SEBEPLİ ANİ ÖLÜMLER DOÇ.DR.ERDEM KAŞIKCIOĞLU 1 35 yaşın altındaki sporcularda ani ölüm nedenleri 2% 1% 2% 4% 2% 2% 35% 3% 3% 3% 4% 5% 24% 10% Hipertrofik

Detaylı

Dabigatran, 4 Mayıs 2013 tarihinde yayınlanan Resmi Gazete de belirtilen kurallarla geri ödeme sistemine alınmıştır

Dabigatran, 4 Mayıs 2013 tarihinde yayınlanan Resmi Gazete de belirtilen kurallarla geri ödeme sistemine alınmıştır Dabigatran, 4 Mayıs 2013 tarihinde yayınlanan Resmi Gazete de belirtilen kurallarla geri ödeme sistemine alınmıştır http://www.resmigazete.gov.tr/main.aspx?home=http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/05/20130504.htm&main=

Detaylı

DİŞ HASTALIKLARININ TEDAVİSİNDE HASTALARDA GÖRÜLEN KARDİYOVASKÜLER DEĞİŞİKLİKLER ÖZET

DİŞ HASTALIKLARININ TEDAVİSİNDE HASTALARDA GÖRÜLEN KARDİYOVASKÜLER DEĞİŞİKLİKLER ÖZET G.Ü. Dişhek. Pak. Der. Cilt VII, Sayı 2, Sayfa 65-70, 1990 DİŞ HASTALIKLARININ TEDAVİSİNDE HASTALARDA GÖRÜLEN KARDİYOVASKÜLER DEĞİŞİKLİKLER Hüma ÖMÜRLÜ* ÖZET Bu klinik çalışmada endodontik tedavi gören

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Dersin Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Kredisi AKTS Yoğun Bakım Hemşireliği I YBH 501 I.Yarıyıl 3 T+4 U 5 10

DERS BİLGİLERİ. Dersin Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Kredisi AKTS Yoğun Bakım Hemşireliği I YBH 501 I.Yarıyıl 3 T+4 U 5 10 DERS BİLGİLERİ Yoğun Bakım Hemşireliği I YBH 501 I.Yarıyıl 3 T+4 U 5 10 Dersin Süresi (Dönemlik /Yıllık) Dersin Öğrenim Çıktıları Dersin İçeriği Önerilen Kaynaklar Prof. Dr. Fatma Eti Aslan Prof. Dr. Fatma

Detaylı

Resüsitasyonda HİPEROKSEMİ

Resüsitasyonda HİPEROKSEMİ Resüsitasyonda HİPEROKSEMİ Prof.Dr.Oktay Demirkıran İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Yoğun Bakım Bilim Dalı Acil Yoğun Bakım Ünitesi Avrupa da yaklaşık 700,000/yıl

Detaylı

Hastane Kökenli nfektif Endokarditler: 14 Olgunun De erlendirilmesi

Hastane Kökenli nfektif Endokarditler: 14 Olgunun De erlendirilmesi Hastane nfeksiyonlar Dergisi 2005; 9: 165-170 Hastane İnfeksiyonları Dr. Serap fi MfiEK YAVUZ*, Dr. Funda KOÇAK* * Dr. Siyami Ersek Gö üs, Kalp ve Damar Cerrahisi Hastanesi, stanbul. ÖZET Hastane kökenli

Detaylı

ATRİYAL FİBRİLASYON MEKANİZMALARI ve KLİNİK ÖZELLİKLERİ. Dr. Ayşen Ağaçdiken Ağır Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD

ATRİYAL FİBRİLASYON MEKANİZMALARI ve KLİNİK ÖZELLİKLERİ. Dr. Ayşen Ağaçdiken Ağır Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD ATRİYAL FİBRİLASYON MEKANİZMALARI ve KLİNİK ÖZELLİKLERİ Dr. Ayşen Ağaçdiken Ağır Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD Paroksismal AF; 7 gün içinde spontan düzelen rekürren AF. Elektriksel

Detaylı

EK-2 ELEKTROFİZYOLOJİ SERTİFİKASYON PROGRAMI STANDARTLARI İÇİN ÖNERİLER

EK-2 ELEKTROFİZYOLOJİ SERTİFİKASYON PROGRAMI STANDARTLARI İÇİN ÖNERİLER EK-2 ELEKTROFİZYOLOJİ SERTİFİKASYON PROGRAMI STANDARTLARI İÇİN ÖNERİLER İnsanlarda his potansiyellerinin kaydı ilk olarak Scherlag ve arkadaşları tarafından 1969 yılında gerçekleştirilmiştir. Elektrofizyolojik

Detaylı

Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir

Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir Kalp yetersizliğine ine sahip yaşlılarda larda Nebivolol ü ün KARDİYAK SONUÇLARA (outcomes)) ve rehospitalizasyon üzerindeki etkileri Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir Hipertansiyonla Mücadele

Detaylı

Kardiyak hastaların bakımında Türkiye'de sorunlar neler ve ne yapmalıyız? Kardiyoloji Gözüyle

Kardiyak hastaların bakımında Türkiye'de sorunlar neler ve ne yapmalıyız? Kardiyoloji Gözüyle Kardiyak hastaların bakımında Türkiye'de sorunlar neler ve ne yapmalıyız? Kardiyoloji Gözüyle Dr. Mehmet Emre Özpelit İzmir Ünv. Tıp Fak. Medicalpark Hastanesi Kardiyoloji AD Acil serviste karģılaģılan

Detaylı

Aritmilerin elektrokardiyografik tanısı ve tedavileri. Dr Erdal YILMAZ

Aritmilerin elektrokardiyografik tanısı ve tedavileri. Dr Erdal YILMAZ Aritmilerin elektrokardiyografik tanısı ve tedavileri Dr Erdal YILMAZ Tanı yöntemlerinin gelişmesi Kardiyak cerrahi sonrası aritmilerin sık görülmesi Disritmi : Ritm düzensizliği Aritmi : Ritm yokluğu

Detaylı

Sağ ve Sol Dal Bloklu Olgularda Transtorasik Ekokardiyografi ve Holter EKG (RITM)

Sağ ve Sol Dal Bloklu Olgularda Transtorasik Ekokardiyografi ve Holter EKG (RITM) İstanbul Tıp Dergisi 2005:4;19-23 Sağ ve Sol Dal Bloklu Olgularda Transtorasik Ekokardiyografi ve Holter EKG (RITM) Sonuçlarının Karşılaştırılması Dr. Serkan BAKIRDÖGEN (1), Dr. Fatma ALİBAZ ÖNER (2),

Detaylı

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Kahramanmaraş 1. Biyokimya Günleri Bildiri Konusu: Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Mehmet Aydın DAĞDEVİREN GİRİŞ Fetuin-A, esas olarak karaciğerde

Detaylı

Ventrikül taflikardisi olan hastalar n etyolojik, demografik ve klinik özelliklere göre s n fland r lmas

Ventrikül taflikardisi olan hastalar n etyolojik, demografik ve klinik özelliklere göre s n fland r lmas Türk Kardiyol Dern Arfl - Arch Turk Soc Cardiol 2005;33(6):331-340 331 Ventrikül taflikardisi olan hastalar n etyolojik, demografik ve klinik özelliklere göre s n fland r lmas Classification of patients

Detaylı

Kalp Kapak Hastalıkları

Kalp Kapak Hastalıkları BR.HLİ.085 içerisinde kanın bulunduğu dört odacık vardır. Bunlardan ikisi sağ, ikisi ise sol kalp yarımında bulunur. Kalbe gelen kan önce sağ atriuma gelir ve kalbin sağ kulakcığı ve sağ karıncığı arasında

Detaylı

UZMANLAR İÇİN AKTİVİTE KARNESİ KİŞİSEL BİLGİLER Ünvanı, adı ve soyadı Doğum yeri ve tarihi Medeni durumu Bildiği yabancı dil / diller ve derecesi Yazışma adresi ŀ Telefon Elektronik posta adresi EĞİTİMİ

Detaylı

Hazırlayan ekip : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çalışma Grubu. Üyeler - Dr.Baktash Morrad - Dr.Ayşe Hüseyinoğlu - Dr.

Hazırlayan ekip : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çalışma Grubu. Üyeler - Dr.Baktash Morrad - Dr.Ayşe Hüseyinoğlu - Dr. Genç Kardiyologlar Grup Sorumlusu - Prof.Dr.Oktay Ergene Bilimsel İçeriğin Değerlendirilmesi, Son Düzenleme - Prof.Dr. Recep Demirbağ Düzenleme, Gözden Geçirme - Uz.Dr.Rida Berilğen - Uz.Dr.Barış Düzel

Detaylı

3. Atriyal Fibrilasyon Zirvesi 2014- Antalya. Leadless Pacemaker. Enis Oğuz, LivHospital Ulus-İstanbul

3. Atriyal Fibrilasyon Zirvesi 2014- Antalya. Leadless Pacemaker. Enis Oğuz, LivHospital Ulus-İstanbul 3. Atriyal Fibrilasyon Zirvesi 2014- Antalya Leadless Pacemaker Enis Oğuz, LivHospital Ulus-İstanbul Major complications: A, cohort 1; B, cohort 2. Poole J E et al. Circulation. 2010;122:1553-1561 Copyright

Detaylı

Doğuştan Kalp Hastalığı Olan Hastalarda Radyofrekans Kateter Ablasyon

Doğuştan Kalp Hastalığı Olan Hastalarda Radyofrekans Kateter Ablasyon Doğuştan Kalp Hastalığı Olan Hastalarda Radyofrekans Kateter Ablasyon Dr. Mustafa Doğan*, Dr. Tevfik Karagöz**, Dr. Alpay Çeliker** *Selçuk Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Çocuk Kardiyoloji Bilim Dalı,

Detaylı

Biyoprostetik Aort Kapak Replasmanı

Biyoprostetik Aort Kapak Replasmanı Biyoprostetik Aort Kapak Replasmanı Stentli Perikardiyal ve Domuz Kapağı Dr.Mustafa SAÇAR Öğrenme Hedefleri vavr de kullanılan stentli biyoprotezler vavr endikasyonları vklinik sonuçlar ışığında Kapak

Detaylı

Göğüs Ağrısı; Anjina Pektoris; Akut Koroner Sendrom; Acute Coronary Syndrome; Unsable Angina; Anstabil Anjina pektoris;

Göğüs Ağrısı; Anjina Pektoris; Akut Koroner Sendrom; Acute Coronary Syndrome; Unsable Angina; Anstabil Anjina pektoris; KALP AĞRISI Göğüs Ağrısı; Anjina Pektoris; Akut Koroner Sendrom; Acute Coronary Syndrome; Unsable Angina; Anstabil Anjina pektoris; Kalp ağrısı yada Akut koroner sendrom kalbe giden kan akımının aniden

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Tufan Şener 2. Doğum Tarihi: 21.03.1969 3. Unvanı: Operatör Doktor 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tıp Fakültesi Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi 1993 Y.

Detaylı

2.Valvüler kalp hastalıklarına cerrahi yaklaşım: Aort,Mitral, Trikuspit (2 saat)(yrd.doç.dr.şenol Gülmen)

2.Valvüler kalp hastalıklarına cerrahi yaklaşım: Aort,Mitral, Trikuspit (2 saat)(yrd.doç.dr.şenol Gülmen) Kalp Damar Cerrahi Dönem 4 2012-2013 Öğretim Yılı Teorik Dersler 12.11.2012-16.11.2012 Staj Grubu(4) 1.Kardiyopulmoner Baypas, İntraaortik Balon Pompası, Yapay Kalp (1 saat) Yrd.Doç.Dr.Şenol 2.Valvüler

Detaylı

Sosyoekonomik düzey ile miyokart enfarktüsü ve komplikasyonları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Sosyoekonomik düzey ile miyokart enfarktüsü ve komplikasyonları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi doi:10.5222/j.goztepetrh.2011.143 KLİNİK ARAŞTIRMA ISSN 1300-526X Kardiyoloji Sosyoekonomik düzey ile miyokart enfarktüsü ve komplikasyonları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi Ahmet Yıldırım (*),

Detaylı

Antitaşikardi Uyarı Vermenin Neden Olduğu Ventriküler Taşikardi Akselerasyonu

Antitaşikardi Uyarı Vermenin Neden Olduğu Ventriküler Taşikardi Akselerasyonu Antitaşikardi Uyarı Vermenin Neden Olduğu Ventriküler Taşikardi Akselerasyonu Dr. Kumral ÇAĞLI*, Dr. Fatma Nurcan BAŞAR*, Dr. Özcan ÖZEKE**, Dr. Serkan TOPALOĞLU*, Dr. Dursun ARAS* *Türkiye Yüksek İhtisas

Detaylı

Marked As Read / Okundu olarak işaretlendi

Marked As Read / Okundu olarak işaretlendi JournalAgent http://www.journalagent.com/z4/msgconfirm.asp?pdir=tkd&plng=tu... 1 / 1 05.04.2015 23:59 05.04.2015 TKD Arşivi Kabul - TKDA-14719 Editorial Office TKDA (arsiv@tkd.org.tr) Kime: Sadık Volkan

Detaylı

HİPERTROFİK KARDİYOMİYOPATİ

HİPERTROFİK KARDİYOMİYOPATİ ANİ ÖLÜMLE İLİŞKİLİ YAPISAL KALP HASTALIKLARIN TEDAVİSİNDE SON GELİŞMELER HİPERTROFİK KARDİYOMİYOPATİ Dr. Murat Sucu Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD. Tanım Eko, MR veya CT ile Herhangi

Detaylı

Atriyal fibrilasyonda inflamasyon ve fibrosis

Atriyal fibrilasyonda inflamasyon ve fibrosis Atriyal fibrilasyonda inflamasyon ve fibrosis Özgür Aslan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fak Kardiyoloji A.D, İzmir AF zirvesi 2014, Mayıs,Antalya Atriyal fibrilasyonda inflamasyon ve fibrosis AF nin nedeni

Detaylı

YILDIRIM /1 /2 /3 /4 /5 KOD DERS ADI

YILDIRIM /1 /2 /3 /4 /5 KOD DERS ADI KAR 16 KARDİYOLOJİ Dr. Haksun EBİNÇ /1 Dr. Mehmet Tolga DOĞRU /2 Dr. Murat TULMAÇ /3 Dr. Vedat ŞİMŞEK /4 Dr. Nesligül YILDIRIM /5 KOD DERS ADI ÖÜ T P KREDİ AKTS KAR 7001 SEMİNER SAATİ (Her Öğretim Üyesi

Detaylı

Ünvan ve Görevler. İdari Görevler. Eğitim. Tezler. Yayınlar

Ünvan ve Görevler. İdari Görevler. Eğitim. Tezler. Yayınlar Ünvan ve Görevler PROF.DR.ABDURRAHMAN EKSİK,ABD İdari Görevler Lisans Yüksek lisans Doktora Yüksek lisans Doktora Tez Özeti Eğitim Tezler Yayınlar Kitap ve Kitap Bölümleri E1.Türk Kalp ve Damar Cerrahisi

Detaylı

Kalp Kapağı Dışı Yerleşimli Vejetasyon: Olgu Sunumu. Mutlu Büyüklü, Eftal Murat Bakırcı, Hüsnü Değirmenci, Gökhan Ceyhun, Ergün Topal

Kalp Kapağı Dışı Yerleşimli Vejetasyon: Olgu Sunumu. Mutlu Büyüklü, Eftal Murat Bakırcı, Hüsnü Değirmenci, Gökhan Ceyhun, Ergün Topal 1 Kalp Kapağı Dışı Yerleşimli Vejetasyon: Olgu Sunumu Mutlu Büyüklü, Eftal Murat Bakırcı, Hüsnü Değirmenci, Gökhan Ceyhun, Ergün Topal Erzincan Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Kardiyoloji Anabilim Dalı, Erzincan,

Detaylı

ZOR VAKALAR Doç. Dr. Cuma Yıldırım

ZOR VAKALAR Doç. Dr. Cuma Yıldırım ZOR VAKALAR Doç.. Dr. Cuma YıldY ldırım SORU: Hangi vaka ZOR vakadır? OLGU-1 17 yaşında erkek hasta, 3 gündür olan göğüs ağrısı tarifliyor. Gece 23. 00 de acil servise kardeşleri tarafından getirildi.

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. ESERLER A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler :

ÖZGEÇMİŞ. ESERLER A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler : ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı:İbrahim AKPINAR Doğum Tarihi: 19.08.1980 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Yüksek lisans Tıp fakültesi Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi 2004 Tıpta Uzmanlık Kardiyoloji

Detaylı

Endovenöz Lazerde Ultrason Kılavuzluğunda Femoral ve Siyatik Sinir Blokajları Saim Yılmaz, Kağan Çeken, Mustafa Çetin, Emel Alimoğlu, Timur Sindel

Endovenöz Lazerde Ultrason Kılavuzluğunda Femoral ve Siyatik Sinir Blokajları Saim Yılmaz, Kağan Çeken, Mustafa Çetin, Emel Alimoğlu, Timur Sindel Endovenöz Lazerde Ultrason Kılavuzluğunda Femoral ve Siyatik Sinir Blokajları Saim Yılmaz, Kağan Çeken, Mustafa Çetin, Emel Alimoğlu, Timur Sindel Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi, Radyoloji Anabilim

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

Serpil ABALI Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Semahat Arsel Hemşirelik Eğitim ve Araştırma Merkezi (SANERC), Okutman

Serpil ABALI Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Semahat Arsel Hemşirelik Eğitim ve Araştırma Merkezi (SANERC), Okutman EKG KÖŞESİ Serpil ABALI Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Semahat Arsel Hemşirelik Eğitim ve Araştırma Merkezi (SANERC), Okutman Güzelbahçe sok. No:20, 34365 Nişantaşı/İSTANBUL Tel: 0212 311 36 06

Detaylı

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyak Yoğun Bakım Sertifika Programı

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyak Yoğun Bakım Sertifika Programı Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyak Yoğun Bakım Sertifika Programı Tanım: Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Ankara Hastanesi Kardiyoloji Ana Bilim Dalında uygulanacak olan 2 yıllık kardiyoloji

Detaylı

Elektrofizyoloji İşlemleri Sırasında Gelişen ve Perikardiyosentez ile Tedavi Edilen Akut Perikardiyal Tamponat Vakaları: Tek Merkez Vaka Serisi

Elektrofizyoloji İşlemleri Sırasında Gelişen ve Perikardiyosentez ile Tedavi Edilen Akut Perikardiyal Tamponat Vakaları: Tek Merkez Vaka Serisi Klinik Araştırma MN Kardiyoloji 22/2015 Elektrofizyoloji İşlemleri Sırasında Gelişen ve Perikardiyosentez ile Tedavi Edilen Akut Perikardiyal Tamponat Vakaları: Tek Merkez Vaka Serisi Uzm.Dr. Fatih Mehmet

Detaylı

EKG Değerlendirme 1. Doç. Dr. Selahattin KIYAN EKG Kursu Erzurum

EKG Değerlendirme 1. Doç. Dr. Selahattin KIYAN EKG Kursu Erzurum EKG Değerlendirme 1 Doç. Dr. Selahattin KIYAN EKG Kursu Erzurum Tarihte EKG Wilhelm Einthoven 1903 ilk elektriksel akt. Kaydı 1908 de sistemi tamamlıyor. İlk MI tanımı 1909.. 1930larda standart derivasyon

Detaylı

EKG CİHAZ KULLANIMI ve EKG nin YORUMLANMASI

EKG CİHAZ KULLANIMI ve EKG nin YORUMLANMASI EKG CİHAZ KULLANIMI ve EKG nin YORUMLANMASI T.C B.E.Ü. SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ HEMŞİRELİK HİZMETLERİ MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM HEMŞİRELİĞİ Hem.BURCU ER EKG Kalbin çalışması sırasında oluşan

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

OR J NAL ARAfiTIRMALAR

OR J NAL ARAfiTIRMALAR OR J NAL ARAfiTIRMALAR 5 Anlaml Karotid Arter Darl Olmayan Olgularda Doppler Ak m H zlar ve Resistans ndekslerinin Koroner Arter Hastal ile liflkisi Dr.Mehmet S dd k Ülgen*, Dr.Aslan Bilici**, Dr.Murat

Detaylı

CHA 2 DS 2 VASc=1 olan hastada antikoagülasyon

CHA 2 DS 2 VASc=1 olan hastada antikoagülasyon CHA 2 DS 2 VASc=1 olan hastada antikoagülasyon Dr.Ahmet Akyol Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji A.B.D Atriyal Fibrillasyon Önemli bir morbidite sebebi Prevalans ve insidansı giderek artmakta

Detaylı

CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KARDĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU. Lisans

CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KARDĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU. Lisans CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KARDĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU Bölüm Kardiyoloji Yıl/yarıyıl 4/1-2 Dersin Adı Ders düzeyi (Önlisans, lisans,vb) Dersin Türü(Z/S) Dersin dili Kodu Kardiyoloji

Detaylı

kateterleri ile ablasyon Dr. Emin Evren Özcan

kateterleri ile ablasyon Dr. Emin Evren Özcan PVAC, MASC ve MAAC kateterleri ile ablasyon Dr. Emin Evren Özcan PVAC, MASC ve MAAC kateterleri Phased RF (Faz Kaymalı) Ablasyon Teknolojisi Çok elektrotlu ablasyon kateterleri Tüm yada seçilen elektrotlardan

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

Pilonidal Sinüs Hastal nda Komplikasyon ve Nüks Aç s ndan Hastaya Ait Faktörlerin ncelenmesi

Pilonidal Sinüs Hastal nda Komplikasyon ve Nüks Aç s ndan Hastaya Ait Faktörlerin ncelenmesi ÖZGÜN MAKALE & Hastal klar Dergisi Journal of Diseases of the Colon and Rectum Pilonidal Sinüs Hastal nda Komplikasyon ve Nüks Aç s ndan Hastaya Ait Faktörlerin ncelenmesi Investigation of Patient Dependent

Detaylı

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi VAKA SUNUMU Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi ÖYKÜ 58 yaşında, erkek hasta, emekli memur, Ankara 1989: Tip 2 DM tanısı konularak, oral antidiyabetik

Detaylı

EBSTEİN ANOMALİSİ. Uzm. Dr. İhsan Alur

EBSTEİN ANOMALİSİ. Uzm. Dr. İhsan Alur EBSTEİN ANOMALİSİ Uzm. Dr. İhsan Alur 1866 da W. Ebstein tarafından tanımlandı. 1964 te Lillehei tarafından ilk başarılı valvuloplasti ameliyatı yapıldı. Triküspit kapağın septal ve posterior lifletlerinin

Detaylı

Kocaeli Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi nde Açık Kalp Cerrahisi: İlk 500 Olgunun Değerlendirilmesi

Kocaeli Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi nde Açık Kalp Cerrahisi: İlk 500 Olgunun Değerlendirilmesi 34 ORIGINAL INVESTIGATION Koşuyolu Heart Journal 2015;18(1):34-38 DOI: 10.5578/khj.9541 Kocaeli Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi nde Açık Kalp Cerrahisi: İlk 500 Olgunun Değerlendirilmesi Orhan Fındık

Detaylı

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu;

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; PROLAKTİNOMA Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; Prolaktinoma beyinde yer alan hipofiz bezinin prolaktin salgılayan tümörüdür. Kanserleşmez ancak hormonal dengeyi bozar. Prolaktin hormonu

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

Mitral Stenozlu Hastalarda Kapak Replasmanı Sonrası Solunum Fonksiyon Testi ve Kan Gazı Parametrelerindeki Değişiklikler

Mitral Stenozlu Hastalarda Kapak Replasmanı Sonrası Solunum Fonksiyon Testi ve Kan Gazı Parametrelerindeki Değişiklikler Mitral Stenozlu Hastalarda Kapak Replasmanı Sonrası Solunum Fonksiyon Testi ve Kan Gazı Parametrelerindeki Değişiklikler İlhan GÖLBAŞI*, Cengiz TÜRKAY*, Atalay METE*, Ercan AKBULUT*, Erhan TURGUT***, Mehmet

Detaylı

KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI

KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KARDİYOJENİK ŞOK-TANIM Ø Kardiyojenik şok (KŞ), kardiyak yetersizliğe bağlı uç-organ hipoperfüzyonudur. Ø KŞ taki hemodinamik

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Emel AZAK, Esra Ulukaya, Ayşe WILLKE Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

Kardiyomyopatiler. Dilate kardiyomiyopati. Dr. Faruk Güngör. Spesifik Kardiyomiyopatiler. Dilate kardiyomiyopati

Kardiyomyopatiler. Dilate kardiyomiyopati. Dr. Faruk Güngör. Spesifik Kardiyomiyopatiler. Dilate kardiyomiyopati Kardiyomyopatiler Dr. Faruk Güngör Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Kardiyomiyopati Kalbin yapısını doğrudan değiştiren ve miyokard fonksiyonunda bozulmaya yol açan bir grup hastalıktır

Detaylı

Atrial Fibrilasyon dan Gerçek Kesitler: WATER (Warfarin in Therapeutic Range) Registry den İlk Sonuçlar

Atrial Fibrilasyon dan Gerçek Kesitler: WATER (Warfarin in Therapeutic Range) Registry den İlk Sonuçlar Atrial Fibrilasyon dan Gerçek Kesitler: WATER (Warfarin in Therapeutic Range) Registry den İlk Sonuçlar 1. Ege Üniversitesi İlaç Geliştirme Ve Farmakokinetik Araştırma-Uygulama Merkezi (ARGEFAR) 2. Central

Detaylı

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi, Nefroloji Bilim Dalı Renal arter stenozu Anatomik bir tanı Asemptomatik Renovasküler hipertansiyon

Detaylı

2. BÖLÜM YÜKSEK R SKL HASTALARIN BEL RLENMES

2. BÖLÜM YÜKSEK R SKL HASTALARIN BEL RLENMES 2. BÖLÜM YÜKSEK R SKL HASTALARIN BEL RLENMES Prof. Dr. Rasim ENAR stanbul Üniversitesi Kardiyoloji Enstitüsü Akut koroner sendromlar ve bunlar n en ölümcül flekli olan akut miyokard infarktüsünün (AM )

Detaylı

ÇOCUK KALP VE DAMAR CERRAHİSİ

ÇOCUK KALP VE DAMAR CERRAHİSİ Tıpta Uzmanlık Kurulu (TUK), uzmanlık eğitiminde kullanılmak üzere çekirdek müfredat ve standartları belirlemek için Tıpta Uzmanlık Kurulu Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Sistemi (TUKMOS) çerçevesinde

Detaylı