NİĞDE MESLEK YÜKSEKOKULU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "NİĞDE MESLEK YÜKSEKOKULU"

Transkript

1 Niğde Meslek Yüksekokulu Yönetim Bilişim Sistemleri Ders Notu NİĞDE MESLEK YÜKSEKOKULU TEKNOLOJİK GELİŞME VE YENİLEKLER DERS NOTU (1) (Bu ders notu internet ortamı ve çeşitli kaynaklardaki verilerden derlenmiştir.) 1

2 TEKNOLOJİK GELİŞME VE YENİLİKLER... 1 I. BÖLÜM BİLİŞİM SİSTEMİ TANIMI, ANLAMI VE ÖNEMİ BİLİŞİM SİSTEMİ VERİ BİLGİ... 3 A) DOĞRULUK... 3 B) İLGİLİLİK... 3 C) TAMLIK... 3 D) DOĞRU ZAMANLILIK... 3 E) ULAŞILABİLİRLİK... 3 F) ANLAŞILABİLİRLİK... 3 G) GÜVENİLİRLİK... 3 H) ETKİN MALİYET BİLGİ KAVRAMININ TEMELLERİ SİSTEM TANIMI... 4 ENDÜSTRİYEL SİSTEM TANIMI BİLGİ SİSTEMİ TİPLERİ... 5 BİLGİ SEVİYESİ... 5 OFİS OTOMASYON SİSTEMLERİ (OOS, OAS-OFFİCE... 5 SİSTEMİ TİPLERİ... 6 YÖNETİM SEVİYESİ... 6 STRATEJİK SEVİYE YÖNETİM BİLGİ SİSTEMLERİ Yönetim Bilgi Sistemi Tanımları Yönetim Bilgi Sisteminin Amaçları Değişim Yönetimi... 7 DEĞİŞİM YÖNETİMİ NEDEN GEREKLİDİR?... 7 DEĞİŞİM YÖNETİMİNDE;... 7 DEĞİŞİM YÖNETİMİNDE... 7 KURUM KÜLTÜRÜ REENGINEERING REENGİNERİNG İN AŞAMALARI: REENGİNERİNG DE BAŞARILI OLMA KOŞULLARI REENGİNEERİNG DE OLMAZSA OLMAZLAR IT MIS TAKIMI ÇAĞDAŞ BİLGİ SİSTEMİ VE DİJİTAL İŞLETMELER VERİ AŞAĞIDAKİ İŞLEM YA DA İŞLEMLERDEN GEÇEREK BİLGİYE DÖNÜŞMEKTEDİR; İYİ BİLGİ VE ÖZELLİKLERİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN SINIFLANDIRILMASI A)İŞLEM DESTEK SİSTEMİ B)YÖNETİM DESTEK SİSTEMİ İŞLETME BİLGİ SİSTEMLERİ ÇAĞDAŞ BİLGİ SİSTEMİ YAKLAŞIMLARI İLETİŞİM ARAÇLARI DAVRANIŞSAL YAKLAŞIMIN DİSİPLİNLERİ ŞUNLARDIR; PSİKOLOJİ, SOSYOLOJİ VE İKTİSAT SORUMLULUK DÜZEYLERİNE GÖRE BİLGİ SİSTEMLERİ İŞLEM (FAALİYET) DÜZEYLİ SİSTEMLER, BİLGİ DÜZEYLİ SİSTEMLER YÖNETİM DÜZEYLİ SİSTEMLER STRATEJİK DÜZEYLİ SİSTEMLER TEMEL BİLGİ SİSTEMLERİ TEMEL İŞLETME BİLGİ SİSTEMLERİ

3 6.1.1 Üretim Bilgi Sistemi Pazarlama Bilgi Sistemi İnsan Kaynakları Bilgi Sistemi Finans Bilgi Sistemi Muhasebe Bilgi Sistemi MUHASEBENİN TEMEL KAVRAMLARI: İŞLETME YÖNETİMİ, İŞLETME STRATEJİLERİ VE BİLGİ SİSTEMİ POSTMODERN YÖNETİM YAKLAŞIMI SANAL ORGANİZASYONLAR YÖNETSEL ROLLER: Karar Düzeyleri KARARLARIN YAPI DERECELERİ KARAR VERME SÜRECİ STRATEJİK BİLGİ SİSTEMLERİ REKABET AVANTAJI OLARAK BİLGİ SİSTEMLERİ DİJİTAL GİRİŞİMLER DİJİTALLİĞİN TANIMI PERAKENDE VE TOPTAN SATIŞLAR GERÇEK ZAMANLI BİLGİ SAĞLANMASI DANIŞMANLIK HİZMETLERİNİN SAĞLANMASI VİDEO KONFERANS HİZMETLERİ MALİ HİZMETLERİN SAĞLANMASI ELEKTRONİK YER AYIRTMA İŞLEMİ WEB TV VE İSTEĞE BAĞLI VİDEO İMKÂNI ELEKTRONİK TİCARETTE(E-TİCARET) TARAFLAR E-Ticaretin Tarihçesi ve Gelişimi E-Ticaretin İş Hayatında Etkilediği Faaliyetler E-Ticaretin Ekonomik yaşama ilişkin etkileri; ELEKTRONİK DEVLET (E-DEVLET) HİZMETE İLİŞKİN İLKELER BİLGİYE İLİŞKİN İLKELER UYGULAMAYA İLİŞKİN İLKELER DİJİTAL GİRİŞİM MODELLERİNİN YARATTIĞI FIRSATLAR VE TEHLİKELER BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE POLİTİKASI BİLGİSAYARLAR BİLGİSAYARIN YAPISI DONANIM YAZILIM BİLGİSAYAR TÜRLERİ A) BÜYÜK BOY BİLGİSAYARLAR (ANA BİLGİSAYARLAR) B) KÜÇÜK BOY BİLGİSAYARLAR (İŞ İSTASYONLARI-KİŞİSEL BİLGİSAYARLAR) 2.İSTEMCİ-SUNUCU BİLGİSAYARLAR (CLİENT- SERVER) BİLGİSAYAR AĞLARI Topolojilerine Göre Bilgisayar Ağları Coğrafi Konumlarına Göre Bilgisayar Ağları TELE KONFERANS SİSTEMLERİ VİDEO KONFERANS SİSTEMLERİ CD - DVD SUNUCULARI BİLGİ SİSTEMİ YAZILIMI YBS LERDE BİLGİ SUNUM ORTAMLARI BİLGİ SAKLAMA YÖNTEMLERİ VERİ TABANI ÖRGÜTLENMESİ VERİ TABANI TÜRLERİ TABLO B)BAĞIMSIZ TABLO TABLO C) İLİŞKİ SONUCU OLUŞMUŞ TABLO İLİŞKİSEL VERİ TABANLARININ TEMEL YAPISAL ÖZELLİKLERİ ŞU ŞEKİLDE SIRALANABİLİR UYGULAMA PROGRAMCILARI

4 4.DESTEK PERSONEL KULLANICILAR VERİ TABANI TÜRLERİ İLİŞKİSEL VERİ TABANI TELEKOMÜNİKASYON VE AĞLAR TELEKOMÜNİKASYON DEVRİMİ TELEKOMÜNİKASYON DEVRİMİNİN İŞLETMELERE ETKİLERİ TELEKOMÜNİKASYONUN TARİHSEL GELİŞİMİ İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN BİLGİSAYARLA TANIŞMASI TELEKOMÜNİKASYON HİZMETLERİNİN SAHİPLİĞİ Türkiye de Telekomünikasyon Hizmetlerini Düzenleyen Kuruluşlar Bilgi Otoyolu TELEKOMÜNİKASYON KAVRAMI TELEKOMÜNİKASYON TEKNOLOJİSİ BİLGİSAYAR AĞLAN TELEKOMÜNİKASYON SİSTEMİNİN BİLEŞENLERİ Protokoller: BİR PROTOKOLÜN ANA GÖREVLERİ; İLETİLERİN GÖNDERİLDİĞİ İLETİŞİM YOLUNDAKİ HER BİR CİHAZIN TANIMLANMASI İŞLETME İÇİNDE KULLANILAN TELEKOMÜNİKASYON TEKNOLOJİLERİ ELEKTRONİK POSTA İNTERNET VE YENİ BİLGİ TEKNOLOJİSİ ALTYAPISI YENİ BİLGİ TEKNOLOJİLERİ BAĞLANABİLİRLİK MODELLERİ BAĞLANABİLİRLİK KAVRAMI: TCP/IP Modeli TCP/IP Katmanları İşleyiş Şekli PAKET SEKLI: VERI (KATMAN 5) AKIS SEKLI: PAKET SEKLI:VERI (KATMAN 4) IP_ADRES: AKIS SEKLI: PAKET SEKLI: VERI (KATMAN 3) KONTROL: VERI_YAPISI: ADRES: AKIS SEKLI: PAKET SEKLI: VERI (KATMAN 2) Adresleme SINIF AĞ SAYI ARALIĞI AĞ MASKESİ BİRİM SAYISI Maskeleme OSI Modeli-Açık Sistem Bağlantıları Modeli İŞLETMELERDE İNTERNET KULLANIMI İNTERNET KAVRAMI SOHBET VE HABER GRUPLARI ELEKTRONİK POSTA İNTERNET ÜZERİNDE SOHBET USENET HABER GRUPLARI INTRANET VE EXTRANET KAVRAMLARI İntranet İntranet Kullanımının Bir Şirket İçin Avantajları: EXTRANET WEB İÇERİĞİ YÖNETİM ARAÇLARI Extranet İle Organizasyonlara Sunulabilecek Hizmetler Extranetin Avantajları: BÜTÜNLEŞİK İŞLETME BİLGİ SİSTEMİNİN KURULMASI FİZİKSEL PARÇALARI ÜRÜNLERE DÖNÜŞTÜREN MALZEME SÜREÇLERİ, TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ YAKLAŞIMIYLA YENİDEN ÖRGÜTLENME BİLGİ SİSTEMİ GELİŞTİRME Sistem Analizi: Sistem Tasarımı: Sistemin Uygulanması BİLGİ SİSTEMİ PROJELERİNİN DEĞERİ, UYGULAMA SÜRECİ VE YÖNETİMİ BİLGİ SİSTEMİ PROJELERİNİN İŞLETME İÇİN DEĞERİ VE PROJE DEĞERLEME

5 A) B) Geleneksel Proje Değerlendirme Modelleri SOMUT FAYDALAR...53 SOYUT FAYDALAR Proje Değerlemede Stratejik Modeller Portföy Analizi Puanlama Modelleri Gerçek Opsiyonlu Fiyatlama Modelleri BİLGİ SİSTEMİ SORUNLARI, İŞLETME İÇİN TASARIM VE UYGULAMA SÜRECİ Bilgi Sistemi Sorunları: İşletme İçin Tasarım...56 Bilgi Sistemi Uygulama Süreci BİLGİ SİSTEMİ UYGULAMA PROJELERİNE ETKİ EDEN FAKTÖRLER BİLGİ SİSTEMİ UYGULAMARINDA PROJE YÖNETLMİ Proje Yönetim Teknikleri BİLGİ YÖNETİMİNDE YAPAY ZEKÂ VE YÖNETİM KARARLARININ DESTEKLENMESİ BİLGİ YÖNETİMİ İŞLETMELERDE BİLGİ YÖNETİMİNİN ÖNEMİ BİLGİ YÖNETİM SİSTEMLERİ BİLGİ YÖNETİMİ VE VERİMLİLİK YAPAY ZEKÂ YAPAY ZEKÂ KAVRAMI: Yapay Zekâ ve İşletmeler Açısından Avantajları UZMAN SİSTEMLER Uzman Sistemin Öğeleri Uzman Sistemin tasarımı Uzman Sistemin Özellikleri SİNİRSEL AĞLAR BULANIK MANTIK SİSTEMLERİ GENETİK ALGORİTMALAR MELEZ YAPAY ZEKÂ SİSTEMLERİ Zeki Ajanlar KARAR DESTEK SİSTEMLERİ KARAR DESTEK SİSTEMİ TÜRLERİ KARAR DESTEK SİSTEMİNİN ÖĞELERİ KARAR DESTEK SİSTEMİNİN UYGULAMA ALANLARI KARAR DESTEK SİSTEMİNİN FAYDALARI GRUP KARAR DESTEK SİSTEMLERİ GRUP KARAR DESTEK SİSTEMİNİN ÖĞELERİ VE SENARYOLAR GRUP KARAR DESTEK SİSTEMİNİN GRUP KARARLARINA ETKİSİ ÜST YÖNETİM DESTEK SİSTEMİ TEMEL TANIMLAR...66 FİYAT: BİR MAL YA DA HİZMETİN, BAŞKA BİR MAL VEYA HİZMETLE DEĞİŞİM ORANI...73 FON: PARA, MAL, ŞİRKET SERMAYESİ, KAYNAK, BİR FAALİYETİN GERÇEKLEŞTİRİLMESİ İÇİN AYRILMIŞ PARA, ÖRNEK BIR YÖNETIM BILIŞIM SİSTEMİ UYGULAMASI...74 YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMİ GEREKLERİ...75 BASİT BİR BİLGİ İŞLEM MODELİ...76 BİR İŞLETMENİN YBS TASARIMI İÇİN ÖRNEK İNCELEME...76 X PAZARLAMA İŞLETMESİNİN ORGANİZASYON ŞEMASI...77 X İŞLETMESİNİN BİLGİ İHTİYACI...77 TOPLANACAK VERİLER...78 VERİ İŞLEME...78 BU BİLGİLERİN IŞIĞINDA TOPLANAN VERİLER İNCELENMİŞ AŞAĞIDAKİ LİSTE OLUŞTURULMUŞTUR

6 6

7 Niğde Meslek Yüksekokulu Yönetim Bilişim Sistemleri Ders Notu TEKNOLOJİK GELİŞME VE YENİLİKLER I. BÖLÜM 1 BİLİŞİM SİSTEMİ 1.1 TANIMI, ANLAMI VE ÖNEMİ 'Bilgi Çağı' ve 'Bilgi Toplumu' gibi terimlerin sıklıkla kullanıldığı günümüzde bilginin önemi daha açık bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Bilginin önemi arttığı oranda o bilgiye ulaşabilmeyi sağlayan sistemlerin de önemi artmaktadır. Birçok organizasyon bilgiyi toplamak, organize etmek ve dağıtmak için bilgisayar destekli bilgi sistemlerini kullanmaktadır. Yönetim bilimleri tabiriyle işletmelerde 'Yönetim Bilgi sistemi' kullanımı yaygınlaşmaktadır. Bunun yanı sıra işletmeler 'Uzman Sistem' gibi farklı yönetim bilimi tekniklerini kullanmaktadırlar. Yönetim Bilişim Sistemleri: En temel ifade ile yönetim karar alma sürecinde bilgi teknolojilerinin kullanımıdır. İşletme ve bilişim konularını bir arada işleyen bir alandır. Günümüzde bilişim alanındaki gelişmelerin işletme bilimine kattığı yeniliklerle çok daha etkin ve verimli karar verme süreçleri oluşmuştur. Ayrıca, bilişim sistemlerinin yönetimi de başlı başına bir yönetim konusu haline gelmiştir. Yönetim Bilişim Sistemlerini ilgilendiren konular, bu iki alanın etkileşimi ve entegrasyonu ile ortaya çıkmıştır. Yönetimin ve bilişimin hayatın hemen her alanını kapsadığı göz önüne alınırsa, yönetim bilişim sistemlerini geliştirecek düzeyde bilişim ve bu sistemleri yönetecek düzeyde işletme bilgisine sahip öğrenciler yetiştirmektir. Yönetim Bilişim Sistemi (Management Information Systems); bir yöntem, bir işlev, bir yaklaşım, bir işlem, bir örgüt, bir sistem ve bir alt sistem olarak nitelendirilir. YBS nin amacı işlemsel, taktik ve stratejik kararları vermek için gereken desteği sağlayacak raporların üretilmesidir. Yönetim bilişim sistemi (YBS) raporları yöneticilerin karar vermelerini birçok yönden kolaylaştırır. Örneğin bir YBS raporu, mevcut pazarda genişleme fırsatını görmeye yardımcı olabilir. Pazar tanımlandıktan sonra, satışlar, fiyatlar ve ürün maliyetine ait raporlar arasındaki 1

8 ilişkilerin incelenmesiyle, fiyatların belirlenmesinde izlenecek strateji konusunda pek çok yön gösterebilir. 1.2 BİLİŞİM SİSTEMİ Bilişim sistemi teknik olarak organizasyondaki karar verme desteğine kadar bilgiyi düzenlemek, saklamak, işletmek ve toplamak olan birbiriyle ilgili parçaların kümesi olarak tanımlanabilir. Ayrıca karar verme desteği, koordinasyon ve kontrol sağlayan bilişim sistemleri bununla birlikte yöneticilerin ve çalışanların problem çözümüne, karmaşık konuları algılamalarına ve yeni ürünler oluşturulmalarına yardım edebilir. Bilişim sistemleri organizasyon içinde çevresinde önemli insanlar, yerler ve şeyler hakkında da bilgi içerir. Bilişim denilince insanlar için faydalı ve anlamlı biçime sokulmuş veri (data) anlıyoruz. 1.3 VERİ Tanımlanamayan ses, görüntü, yazı ve objeye veya gerçeklerin sembolik ifadesine veri denir. Size 26 dense; Nedir yıl mı? ay mı? hafta mı? gün mü? 26 metre mi? ya da Y dense, Y alfabede bir harf mi, Gayri Safi Milli Hasıla mı? Yanlışın Y si mi? Görüldüğü gibi tek başına bu sembollerde belirsizlik söz konusudur. Bu yalın hali ile sembollerin bizim için hiçbir anlamı yoktur. Burada bilinmesi gereken (ya da eksik olan) söz konusu sembollerin zaman içinde hangi gerçeği ifade ettikleridir. Aynı semboller farklı konulardaki gerçekleri ifade etmek için de kullanılabilirler. Herhangi bir sembolün ancak belirli bir konudaki gerçeği ifade etmesi durumunda bizim için bir anlamı ya da faydası söz konusu olabilir. İşte bu fayda ve değere VERİ adı verilir. Veri genel olarak 2 şekilde ortaya çıkmaktadır. 1. Veri bir gözlem veya faaliyet sonucu ortaya çıkabilir. Örneğin bir kadının sürekli ve düzenli olarak kilo alması onun hamile olabileceğine ilişkin bir veridir. Ya da bir kişinin sürekli olarak burnunun akması onun nezle olabileceğine ilişkin veridir. Ya da gece havanın yıldızlı olması ertesi günün güneşli olabileceğine ilişkin bir veridir. 2. Veri başkalarının belirlediği konularda ve belirli bir gözlem ve faaliyete karşılık ortaya çıkabilir. Örneğin meteoroloji haritasında Ankara ilinin üzerinde güneş sembolünün yer alması Ankara da havanın güneşli olacağı konusunda bir veridir. Bir mekânda sigara içilmez sembolünün yer alması orada sigara içilmeyeceği konusunda bir veridir. 2

9 1.4 BİLGİ Bilgi; üzerinde kesin bir yargıya varılmış, anlam kazanmış her türlü ses, görüntü ve yazılardır. Bilginin kaynağını veriler oluşturur. Bilginin kalitesi karakteristik özellikleriyle doğrudan ilgilidir. Bilginin değer taşıması için sahip olması gereken özellikler; a) Doğruluk Durumun adil bir şekilde ortaya konulabilmesi için bilgiler doğru olmalıdır. Her zaman doğru bilgiye ulaşmak mümkün olmayabilir. b) İlgililik Bilgi konuyla ilgili olmalıdır. Aksi halde gereksiz işlemlere ve zamana mal olur. c) Tamlık Bilgi tam olmalıdır. Eksik bilgi sonuçlarında yanıltıcı hata, yanlış anlama neden olabilir. Gerçekte konuyla ilgili tüm bilgilerin toplanması imkânsız olduğu için en azından kritik bilgiler sağlanmalıdır. d) Doğru Zamanlılık Bilgi ihtiyaç duyulduğu anda hazır olmalıdır. Zamanında elde edilmeyen bilgi değerini yitirip boşa çaba haline gelir. e) Ulaşılabilirlik Bilgiye istenilen her anda kolaylıkla ulaşılabilmelidir. f) Anlaşılabilirlik Bilgi kullanıcıyı tereddüde sürüklemeden anlaşılır olmalıdır. g) Güvenilirlik Kullanıcı bilgiye güvenmeli ve gönül rahatlığı ile kullanabilmelidir. h) Etkin Maliyet Bilgi maliyeti bilgiden elde edilecek faydadan daha fazla olmamalıdır. 3

10 İşlenmemiş-Ham Bilgi (Veri): İnsan veya makine tarafından iletişim, açıklama ve işlem amaçlarıyla bir konu, durum, koşul, fikir veya diğer unsurları açıklamak için tüm veya bir kısım sayıları, harfleri ve simgeleri belirtmek üzere kullanılan genel bir terimdir. *İşlenmiş Bilgi: Verilerin, karar alma sürecine destek sunacak şekilde anlamlı bir biçime getirmek üzere, analiz edilerek işlenmesiyle ulaşılan sonuçlardır. Yararlı Bilgi (Üst Bilgi): Spesifik bir amaca yönelik olarak işlenmiş bilginin çeşitli analiz, sınıflama ve gruplama işlemlerinden geçerek, ilerleyen zamanlarda potansiyel olarak kullanıma hazır hale getirilmesidir. 1.5 Bilgi Kavramının Temelleri - * Yönetimde bilgi, belirli amaçlara ulaşmak veya belirli bir anlayışı geliştirmek için verilerin ya da ham bilgilerin bir işlem sonucunda yöneticilere yararlı biçime sokulmuş şeklidir. Yönetimde bilgi, raporlar halinde üst düzeylere çıkan, emirler şeklinde alt kademelere inen, günlük faaliyetler aracılığı ile işletmenin işlevsel bölümleri arasında entegrasyonu sağlayan, müşteri ve ortak ilişkileriyle işletme dışına yönelen ve nihayet hesap durumu çizelgeleri ile işletme içine yönelen bir olgudur. Sistem Tanımı Literatürdeki sistem tanımlarından ortak üç temel öğe tanımlanabilmektedir: Sistem öğelerden oluşmuştur. Öğeler arasında ilişkiler vardır. Sistem belli bir amaca yönelmiştir. Sonuç olarak sistem, aralarında bir ilişkiler kümesi sergileyen, karşılıklı etkileşim içinde belli bir amaca doğru yönelmiş olan öğeler kümesidir. Endüstriyel Sistem Tanımı Bir endüstriyel sistem olarak ticari işletme; işlemler, metotlar, insanlar, makineler ve organizasyonun amacına ulaşmasını mümkün kılan, birlikte hareket eden elemanlar topluluğudur. Küçük ve orta ölçekli endüstriyel sistemler genellikle pazarlama, personel, üretim, finans ve dağıtım elemanlarından oluşmaktadır. 4

11 1.6 Bilgi Sistemi Tipleri OPERASYONEL SEVİYE (Hareket İşleme Sistemleri) (HİS, TPS- Transaction): Organizasyonun operasyon seviyesine servis eden en basit servis olup işlerin yönetilmesi için günlük olarak işlemlerin kayıtlarını tutan bilgisayarlarla donatılmış sistemlerdir. BİLGİ SEVİYESİ Ofis Otomasyon Sistemleri (OOS, OAS-Office Automation Systems): Kelime işlemciler gibi veri çalışanlarının verimini arttırmak amacıyla geliştirilmiş sistemlerdir. 5

12 Sistemi Tipleri YÖNETİM SEVİYESİ Yönetim Bilgi Sistemleri (YBS, MIS-Managament Information Systems): Organizasyonun yönetim seviyesine hizmet vermekte, yöneticilere raporlar sunarak planlama, kontrol ve karar verme konularında destek olmaktadır. STRATEJİK SEVİYE Karar Destek Sistemleri (KDS, DSS-Decision Support Systems): Kararları her biri kendine özgü bir yoldan destekleyen bir sınıf sistemidir. Yöneticilere yarı yapılanmış kararlar için de destek olmaktadır. Uzman Sistemler ve Yapay Zeka (US-YZ, ES-AI-Expert Systems and Artificial Intelligent): Uzman sistemler insan düşünce sürecini taklit etmeye çalışan, muhakeme edebilen, çıkarımda ve yargıda bulunabilen sistemlerdir. 1.7 Yönetim Bilgi Sistemleri Yönetim Bilgi Sistemi Tanımları Bir organizasyonun işleyiş, yönetim ve karar verme işlevlerini desteklemek üzere bilgi sunan, bütünleşik insan-makine sistemidir. Organizasyonlardaki işleyiş, yönetim ve karar verme süreçlerini desteklemek için gerekli bilgiyi sunmak üzere değişik kaynaklardan alınan verileri bütünleyebilen bir bilgisayar sistemidir. Organizasyon ihtiyaçlarını karşılamak üzere bilgi toplama, aktarım ve sunuşunu en iyi hale getiren veri tabanları ve bilgi akışlarının bütünleşik yapısıdır. Organizasyonun gelişmesinin sağlanması ve organizasyonel faaliyetlerin planlanması, örgütlenmesi, yürütülmesi ve denetimi için, yönetimin ihtiyaç duyduğu, doğru, zamanında ve anlamlı bilgiyi sağlayan ve geliştiren sosyoteknik bir sistemdir. 6

13 1.7.2 Yönetim Bilgi Sisteminin Amaçları Operasyonel Verimlilik Fonksiyonel Etkinlik Daha İyi Hizmet Ürün Yaratma ve Geliştirme Rekabetin Temelini Geliştirme Fırsat Avantajlarını Fark Etme ve Yakalama Sistemi Müşteri Odaklı Yönlendirme Otomasyonu Hakim Kılmak Değişim Yönetimi Değişim yönetimi, çağdaş yönetim teknikleri çerçevesinde, organizasyonel yapıyı ve yönetsel faaliyetleri, gelişime paralel hale getirebilmektir. Değişim Yönetimi Neden Gereklidir? Kurum içindeki kültür ve atmosferin değişmesi için, Alışkanlıkları değiştirmek için, Hiyerarşik yapının yumuşatılması için, Temel becerilerin geliştirilmesi için, Çalışanlar arası iletişimin geliştirilmesi için, Verimliliğin artırılması için, Sistemlerin geliştirilmesi için, Değişim Yönetiminde; Değişimin temel niteliği ve misyonu hızdır. Değişime inanmak ve hazır olmak gerekir. Değişimi uygulamak gerekir. Değişime yoğunlaşmak gerekir. Değişime destek vermek gerekir Değişim Yönetiminde Değişim gelişim içindir, Gelişim herkes içindir, Sürekli gelişme temel süreçtir, Buna gelecekte yaşamak denebilir, 7

14 Henüz oluşmamış beklentilere hazırlanmak vardır, Kurumsallaşma söz konusudur. Kurum Kültürü Kurum kültürü işletme içinde var olan nesnel ve nesnel olmayan kavramların tüm çalışanlar tarafından benimsendiği yazılı ve yazılı olmayan kurallar ve anlayışlar bütünüdür. 2 Reengineering Reengineering; kalite, maliyet, hizmet ve hız gibi çağdaş performans ölçütlerinde çarpıcı bir iyileşme sağlamak amacıyla, işletme proseslerinin ve organizasyonun yeniden düşünülmesi ve köklü bir şekilde( nitelik değişikliği) yeniden dizayn edilmesidir. 2.1 Reenginering in Aşamaları: 1. Tüm prosesler analiz edilir. 2. Sorunlu süreçler incelenir. 3. Süreç iyileştirme yol haritası çıkarılır. 4. Üzerinde çalışma yapılacak süreçler belirlenir. 5. Proses ve süreçler proje matriks bir organizasyon yapısı içinde müşteri odaklı süreçler haline dönüştürülür. 6. Bilgi teknolojisi kullanılarak yeniden dizayn edilir. 2.2 Reenginering de Başarılı Olma Koşulları 1. Radikal değişmelere yol açabilmek, 2. Sonuçları uzun vadede değerlendirmek, 3. Sonuçları ile birlikte süreçlere de değer vermek, 4. Konuya hakim bir takım tarafından yürütmek, 2.3 Reengineering de Olmazsa Olmazlar 1. Girişimci ve üst düzey yöneticilerin inancı. 2. Çalışanların inancı. 3. Değişimi gerçekleştirecek yeni personelin istihdamı. 4. Değişim yönetimi takımının kurulması. 5. Değişim yönetimi plan, proje ve gantt şeması. 6. Mevcut süreç ve süreçlerin tam tespiti. 7. Çalışanların yetkinlik ve yeterliliklerinin ölçümü. 8. Temel, destek, proje süreçlerinin tespiti. 9. İyileştirilmesi gereken süreç tespiti ve iyileştirilmesi. 8

15 10. Süreç ve süreçlerin yeni sistem kurulumları ile oluşumu. 11. Doğal dirençlerin kurum kültürü eğitimi ile azaltılması. 12. Değişim ile ilgili İ.K. Proses ve süreçlerinin kurulumu. 9

16 2.4 IT 1 MIS 2 Takımı 1. Toplu bilgisayar üzerinden otomatik mail, fax iletişimi. 2. Bilgisayar üzerinden müşteri telefon iletişimi. 3. Yedekleme. 4. Web sitesi. 5. Kurumu çevreleyen küresel - ulusal - sektörel - müşteri değişim ve risklerini yönetebilmek için; 1. Küresel ekonomik, siyasal, toplumsal değişimlerle ve gelişmelerle ilgili bilgileri, 2. Ulusal ekonomik, siyasal, toplumsal değişimlerle ve gelişmelerle ilgili bilgileri, 3. İş dünyasında şirketlerle ve sektörlerle ilgili değişimler ve gelişmelerle ilgili bilgileri, 4. Müşterilerimizde meydana gelen her türlü değişim ve gelişmelerle ilgili bilgileri rafine ederek veri ambarını oluşturmak; kurumun strateji ve eylemlerine taban oluşturacak şekilde tüm karar noktalarına bu bilgileri tam zamanında sunmak 5. Kurum içi raporlama sistemlerini kurmak 1 IT=Information Technologies 2 MIS =Management Information Systems 10

17 3 ÇAĞDAŞ BİLGİ SİSTEMİ VE DİJİTAL İŞLETMELER BİLGİ SİSTEMLERİNİN SINIFLANDIRILMASI İşletme koşullarının değişiminde dünyada meydana gelen dört önemli değişim etkili olmuştur. 1. Küresel Ekonomilerin Ortaya Çıkışı 2. Endüstri Toplumundan Bilgi Toplumuna Geçiş 3. İşletme Örgüt Yapısı ve Yönetimi 4. Dijital İşletmelerin Ortaya Çıkışı Bilgi; verinin, işlenerek karar verici için anlamlı ve kullanışlı hale gelmesidir. Veri ise, işletme içinde oluşan olayları temsil eden belirli bir işe yarayan ya da yaramayan ham gerçekler, görüntüler, seslerdir. Daha basit tanımıyla, veri bilginin işlenmemiş hali, yani ham halidir. Veri aşağıdaki işlem ya da işlemlerden geçerek bilgiye dönüşmektedir; 1. Toplama 2. Sınıflandırma 3. Yeniden düzenleme 4. Özetleme 5. Saklama 6. Yeniden elde etme 7. İletme İyi Bilgi ve Özellikleri Bilginin kullanıcı için bir değer taşıması, yani iyi bilgi olması için gerekli özellikleri taşıması gereklidir. Bu özellikler aşağıda açıklanmaktadır: 1. İlişki 11

18 2. Doğruluk 3. Zamanlama 4. Tam olması 5. Erişilebilirlik 6. Doğru Bilgi Biçimi Sistem, basit olarak, birbirleriyle ilişkili ya da etkileşimli bir grup elemanın oluşturduğu bütün olarak tanımlanabilir. Sistem, girdiler alıp çıktılar oluşturan, organize bir dönüşüm süreciyle ortak bir amaca yönelik beraber çalışan ve birbiriyle ilişkili elemanların oluşturduğu gruptur. Bu çeşit bir sistemin birbiriyle etkileşimli beş temel elemanı ya da işlevi bulunmaktadır. 1. Girdi: Süreçten geçmek için sisteme giren elemanlara denir. 2. Süreç: Girdiyi çıktıya dönüştüren dönüşüm sürecine denir. 3. Çıktı: Dönüşüm süreciyle oluşan elemanları son gidecekleri yere aktarmaya denir. 4. Geri besleme: Sistemin performansıyla ilgili veridir. Örneğin, günlük gerçekleştirilen üretim miktarları üretim sorumlusu için geri beslemedir. 5.Denetim: Sistemin amaçları doğrultusunda işleyip işlemediğini belirlemek için geri beslemenin izlenmesini ve değerlendirilmesini kapsar. Geri besleme ve denetime sahip sistemlere sibernetik sistem yani kendi kendini gözleyen ve düzenleyen sistem de denmektedir. Bilgi sistemi, veri kaynaklarını girdi olarak alıp süreçten geçiren ve çıktı olarak bilgi ürünlerini ortaya çıkaran bir sistemdir. Bilgi sistemi modeli, bilgi sistemlerinin beş ana kaynaktan oluştuğunu göstermektedir. Bunlar; insan, donanım, yazılım, veri ve şebeke. 4 BİLGİ SİSTEMLERİNİN SINIFLANDIRILMASI A)İşlem Destek Sistemi l. Kayıt İşleme Sistemi 2.Süreç Kontrol Sistemi 3.0fis Otomasyon Sistemi B)Yönetim Destek Sistemi l. Yönetim Bilgi Sistemi 2.Karar Destek Sistemi 3.Üst Yönetim Bilgi Sistemi Yönetim destek sistemleri stratejik (üst) yönetimin, taktik (orta) yönetimin ve operasyonel (alt) yönetimin karar verme gereksinimlerini destekler. İşlem destek sistemleri, işletmenin günlük faaliyetleriyle ilgili bilgi işleme gereksinimlerini desteklediği kadar, bazı alt düzey faaliyetlerin yönetim fonksiyonlarını da desteklemektedir. 12

19 5 İŞLETME BİLGİ SİSTEMLERİ ÇAĞDAŞ BİLGİ SİSTEMİ YAKLAŞIMLARI 1. Teknik yaklaşım 2. Davranışsal yaklaşım 3. Sosyoteknik yaklaşım İletişim araçları Teknik yaklaşım, bilgi sistemlerinin incelenmesinde bu sistemlerin fiziksel teknoloji ve biçimsel yetenekleri yanında, matematik temelli normatif modellerin önemini de vurgulamaktadır. Teknik yaklaşıma katkıda bulunun disiplinler, bilgisayar bilimi, yönetim bilimi ve yöneylem araştırmasıdır. Bilgisayar bilimi daha çok hesaplama yapabilen teorilerin geliştirilmesi, hesaplama yöntemleri ve etkin veri depolama ve ulaşma yöntemleriyle ilgilenmektedir. Yönetim bilimi, karar alma ve yönetim uygulamaları için modeller geliştirmenin üzerinde durmaktadır. Yöneylem araştırması da taşıma, stok kontrol ve üretim maliyetleri gibi örgütün seçilmiş parametrelerini optimize etmek amacıyla matematiksel teknikler üzerinde yoğunlaşmaktadır. Davranışsal Yaklaşım, bilgi sistemleri alanının önemli bir kısmı, bilgi sistemlerinin uzun dönemli olarak sürdürülmesi ve geliştirilmesinde baş gösteren davranışsal konularla ilgilenmektedir. Davranışsal yaklaşımın disiplinleri şunlardır; psikoloji, sosyoloji ve iktisat. Sosyolojiyle grup ya da işletmelerin sistemleri nasıl şekillendirdiği ve birey, grup ve işletmelerin sistem tarafından nasıl etkilendiği ortaya çıkarılabilir. Psikoloji, bilginin karar verici tarafından nasıl algılandığını ve kullanıldığını inceler. İktisat, işletme içinde ve pazarda, bilgi sisteminin işletme maliyet yapısının ne kadar üzerinde denetim sahibi olduğunu ve nasıl etkilediğini inceler. Davranışsal yaklaşım, teknolojiye önem vermez. Sosyoteknik Bilgi Sistemi Yaklaşımı, bilgi sistemlerine sadece teknik açıdan bakma yanılgısından kaçınmaya yardım eder. Teknik ve davranışsal unsurlar birlikte ele alınmalıdır. 13

20 Sosyoteknik bilgi sistemi yaklaşımda teknoloji, örgütsel ve bireysel gereksinimlere göre tasarlanıp geliştirilmelidir. Örgüt ve bireyler, teknolojinin avantajlarından yararlanacak şekilde donatılmalı ve bunun için de gerekli eğitimleri almaları sağlanarak motive edilmelidirler SORUMLULUK DÜZEYLERİNE GÖRE BİLGİ SİSTEMLERİ 1. İşlem (faaliyet) düzeyli sistemler, 2.Bilgi düzeyli sistemler, 3.Yönetim düzeyli sistemler, 4.Stratejik düzeyli sistemler, l.işlem (Faaliyet) Düzeyli Sistemler İşlem düzeyli sistemlerin temel amacı, örgütte günlük olarak karşılaşılan bazı sorunların aşılmasında çözüm üretmektir. Örgütün temel faaliyetlerini ve işlemlerini izleyen sistemlerdir. 2.Bilgi Düzeyli Sistemler Bilgi düzeyli sistemler, bir örgütte çalışanlara veri ve bilgi sağlar. 3.Yönetim Düzeyli Sistemler Yönetim düzeyli sistemler, orta düzey yöneticilerin izleme, kontrol, karar alma ve idari faaliyetlerine yardımcı olmak amacıyla tasarlanmaktadır. 4.Stratejik Düzeyli Sistemler Stratejik düzeyli sistemler, hem örgüt içinde, hem de örgütün dış çevresindeki stratejik konular ve uzun dönemli politikalarla ilgili olarak üst yönetime bilgi sunan, onları yönlendiren sistemlerdir. 6 TEMEL BİLGİ SİSTEMLERİ l.veri İşleme Sistemleri, 2.0fis Otomasyon Sistemleri, 3.Bilgi Çalışanları Sistemleri, 4.Karar Destek Sistemleri, 5.Yönetim Bilgi Sistemleri, 6.Üst Yönetim Bilgi Sistemleridir. l. Veri İşleme Sistemleri Veri işleme sistemleri, işletmenin yürütmesi gereken günlük ve rutin işlemleri kaydeden, işleyen, güncelleştiren bilgisayarlı sistemlerdir. 2.Ofis Otomasyon Sistemleri Ofis otomasyon sistemleri, bir ofiste çalışanların verinin verimliliğini artırmak amacıyla tasarlanmış olan kelime işlemci, elektronik mektup (mail), elektronik takvim, randevu, program ve planlama sistemi gibi unsurlardan oluşan sistemlerdir. 3.Bilgi Çalışanları Sistemleri Bilgi çalışanları sistemleri, örgütte yeni bilginin yaratılması ve örgütün yeni bilgiyle bütünleşmesinde bilgi çalışanlarına destek sağlayan bir sistemdir. 14

21 4.Karar Destek Sistemleri Karar destek sistemleri, örgütün yönetim düzeyine hizmet sunar. Karar destek sistemleri; ileri düzeyde kolaylıkla tanımlanamayan, çabuk değişen, yapısal ve yan yapısal nitelikteki ve tek kararların alınmasında yöneticilere destek verir. 5.Yönetim Bilgi Sistemleri Yönetim bilgi sistemi; özellikle, planlama, denetleme ve düzeltici faaliyetlerde bulunabilmek amacıyla geliştirilmiş ve üretim, pazarlama, muhasebe, finans ve insan kaynakları gibi işletme işlevlerine ilişkin bilgileri çeşitli araçlar aracılığıyla yöneticilere sunan bir sistemdir. 6.Üst Yönetim Bilgi Sistemleri Örgütün stratejik düzeyine hizmet sunar. Bu sistem, başta genel müdür ve yönetim kurulu üyeleri olmak üzere, işletmenin vizyonunu, misyonunu, değerlerini ve stratejilerini belirleyen kişiler için oluşturulmaktadır. Üst yönetim bilgi sistemi, tamamıyla stratejik, kararların alınmasında karmaşık ve önceden programlanamadan kullanılan bilgi sistemleridir. 6.1 TEMEL İŞLETME BİLGİ SİSTEMLERİ 1) Üretim bilgi sistemi, 2) Pazarlama bilgi sistemi, 3) İnsan kaynakları bilgi sistemi, 4) Finans bilgi sistemi, 5) Muhasebe bilgi sistemi Üretim Bilgi Sistemi İşletmede üretilen mamullerin, hizmetlerin ve bunlara ilişkin girdilerin (hammadde, malzeme vb.) işletme içindeki fiziksel akışlarına (fiziksel dönüşümlerine) ilişkin bilgileri sağlamaya yönelik bilgi sistemidir Pazarlama Bilgi Sistemi Malların ve hizmetlerin üreticiden tüketiciye veya kullanıcıya doğru akışları, satış öncesi ve sonrası hizmetler, pazar araştırması, yeni ürünlerin geliştirilmesi, satış planlaması, reklam ve tanıtım, fiyatlama, satış analizleri, satışlar, satış sonrası hizmetler ve en az maliyetle en fazla müşteri memnuniyeti gibi işletme faaliyetlerine ilişkin bilgiler sağlamaya yönelik bir bilgi sistemidir İnsan Kaynakları Bilgi Sistemi Toplam kalite yönetimi felsefesi çerçevesinde bir iç müşteri olarak tanımlanan çalışanların mutluluğunu benimser. 15

22 6.1.4 Finans Bilgi Sistemi İşletmedeki finansal yöneticilere işletmenin gereksinim duyulduğunda en uygun maliyetle kaynak bulması ve bu kaynakların tahsisi ve kontrolüyle ilgili destek sağlayan sistemdir Muhasebe Bilgi Sistemi Temel işletme bilgi sistemlerinin en önemlisi ve en eskisidir. Muhasebe bilgi sistemi, aynı zamanda işletmeler tarafından bugüne kadar en iyi geliştirilen ve uygulanan bilgi sistemidir. Muhasebe bilgi sistemi (MBS), işletme faaliyetlerini planlamak, kontrol etmek ve yönetmek amacıyla bilgi kullanıcılarının gereksinim duydukları bilgileri sağlamak için verileri ve mali nitelikli işlemleri süreçleyen ve onlara sunan sistemdir. Genel kabul görmüş muhasebe ilkelerinin dayanağını oluşturan temel kavramların adları ve sayıları konusunda tam bir görüş birliği olmamakla birlikte, genel olarak aşağıdaki kavramlar üzerinde durulur. Muhasebenin Temel Kavramları: a) Sosyal Sorumluluk Kavramı b) Kişilik Kavramı c) Para ölçüsü (Parayla ölçülme) Kavramı d) İşletmenin Sürekliliği Kavramı e) Dönemsellik Kavramı f) Verilerin Güvenilir Olması (Tarafsızlık ve Belgelendirme) Kavramı g) Değişmezlik (Tutarlılık) Kavramı h) Muhafazakârlık (İhtiyatlılık) Kavramı i) Tam Açıklama Kavramı j) Önemlilik Kavramı k) Maliyet Esası Kavramı Temel mali tabloların düzenlenme ilkeleri, temel mali tablolara paralel olarak iki ana gruba ayrılır. Buna göre muhasebe ilkeleri: a) Gelir Tablosu İlkeleri b) Bilanço İlkeleri c) Varlıklara İlişkin İlkeler d) Yabancı Kaynaklara İlişkin İlkeler e) Özkaynaklara İlişkin İlkeler 16

23 6.2 İŞLETME YÖNETİMİ, İŞLETME STRATEJİLERİ VE BİLGİ SİSTEMİ POSTMODERN YÖNETİM YAKLAŞIMI Postmodernizm, modernizm ve sömürgeciliğin devamıdır, dolayısıyla yeni bir kavram değildir. Postmodernizm; doğrunun, gerçeğin ve anlamın olmadığını, imgelere yer verildiğini, çoğulculuğu, herkes ve her şey için eşit temsil ve mutlak şüpheyi savunmaktadır. Postmodernizm kavramı, ilk kez mimarlık kavramı olarak popüler olmuştur. Modernizmde geçerli olan her şey postmodenizmde tümden geçersiz ve eskimeye yüz tutmuştur. Doğruluk iddialarını ve gerçekliği reddetmekte, hiçbir şeyin kesin olmadığını kabul etmektedir. Hayalle (imge) maddi gerçekliğin arasındaki farkların kaybolduğu bir dünyayı, anlamsızlığı savunmaktadır. Sınıf, cinsiyet,ırk, milliyet ve kültürleri eşit temsil etmenin yollarını aramaktadır. Postmodernizm, baskıcı bütüncülük ve baskıcı bir siyaset yerine çoğulcu ve açık bir demokrasi üzerinde durmaktadır. Sonuç olarak Postmodernizm; ilerleme düşüncesinin yerine geçen olabilirlik ve çok anlamlılık bilincini ifade etmektedir. Postmodernizm, üretimin organizasyonundan çok organizasyonun üretimine ağırlık vermektedir. Düzenlenmiş dünyaya yönelik sürekli olarak normatif yapıların oluşumuna karşıdır. Organizasyon yerine organizasyonlar, çevre yerine çevreleri ifade etmenin gerektiği organizasyonlara paralel olarak, yönetim yerine de çoklu-yönetim veya çoğul-yönetime ağırlık verilmektedir. Çoklu-yönetim kavramı, organizasyon içerisinde yerleştirme yerine pozisyonların sürekli hareket etmesi, gücün erişilmez olması, bu nedenle farklı pozisyonların denenmesi ve içinde yaşanılan zamana uymak şeklindedir. Postmodernizmde, hızlı ve yetenekli insanların işletmeye çekilmesi, işletmenin başarısı için güdülenmesi gerekmektedir. Modern yönetim ve liderliğin yerini postmodern katılımcı yönetim ve dönüştürücü liderlik almıştır. Dönüştürücü liderlik; Organizasyonda değişen çevre koşullarının gereklerine uygun bir dönüşüm süreci başlatarak yapıyı harekete geçirme saygınlık, güven ve cesaret uyandıran kişilik özellikleriyle çalışanların inanç, tutum ve değerlerini etkileyerek, organizasyonun misyon ve amaçlarının benimsetilmesi faaliyetidir. Sonuç olarak postmodernizmde; anlam berraklığından çok anlam zenginliğini aramak, siyahbeyaz ayırımından kaçınıp, ya biri ya öteki yerine, hem biri hem ötekini kabul etmek, birkaç düzeyde anlam ve birkaç odak noktasının kombinasyonunu ortaya çıkarmak, kendini kendi hakkında bilgi sahibi olarak keşfetmek gerekmektedir. Başlıca özelliği farklı tarz ve biçimleri uyumlu hale getirmektir. Örneğin, Fransız parfümleri kullanır, Marks and Spencerdan giyiniriz, 17

24 hem rap hem reagge dinleriz, öğle yemeğinde McDonaldsda bir şeyler atıştırır, akşam da Çin Lokantası nda Suşi yeriz. 6.3 SANAL ORGANİZASYONLAR Yüz yüze veya elektronik olarak gerçekleştirilen bu organizasyonlar, belirli bir işi (yeni bir otomobilin yaratılması gibi) yerine getirmek için kısa zaman aralıklarıyla geçici bir işbirliği oluştururlar. Pek çok işletme coğrafi yerleşim olmadan sanal organizasyonlar olarak işletilebilmektedir. Sanal organizasyonlar, birbirinden bağımsız birkaç organizasyonun geçici olarak tek bir işletme yapısına bağlandığı ve bu bağlantının düzenli bir temel üzerine dönüşümlere uğradığı gruptur. Sanal bir organizasyon belirli bir esasa göre yarıştığı bilinen ve takımı oluşturmak için ayrı ayrı pozisyonları bir araya getirmede başarılı olan oyuncuların bulunduğu bir futbol milli takımıyla karşılaştırılabilir. Oyun sona erdikten sonra oyuncular takımlarına geri dönerler ve başka bir karşılaşma için çağrılana kadar düzenli olarak görevlerini yerine getirirler. Benzer şekilde bir sanal organizasyon da belli bir alanda uzmanlığa sahip olan işletmelerin geçici ortaklığıdır ve özel bir proje çalışması için bir araya gelirler. Proje sona erdikten sonra da grup dağılır ve işletmeler, yeni bir proje çalışmasına kadar eski günlük görevlerine geri dönerler. Sanal organizasyon yapısının belli başlı özellikleri aşağıda sıralanmıştır: l.her bir organizasyon kaynağını dağıtan işletmeler ağı 2.Dikey olarak sanallığın bütünleştirilmesi 3.Kurumsal işletme ve üretim sistemlerinin karşılıklı olarak birbirine bağlanması 4.Azaltılmış iş çevrimi zamanının hedeflenmesi S.Bir dizi hizmetin tek paket halinde sunulmasının hedeflenmesi Yönetsel Roller: Mintzberge göre yöneticiler; kişilerarası ilişkiler, bilgi sağlayıcı ve karar verici roller olmak üzere üç ana grupta toplanabilecek roller oynamaktadır. l.kişilerarası ilişkilere dayalı roller: Yöneticinin işi gereği gerçekleştirmesi gereken üç kişilerarası rolü vardır. A) Temsil rolü B) Önder rolü C) İrtibat sağlama rolü 2.Bilgi sağlayıcı roller: Bu roller bilgi ağı geliştirmek ve korumak için yerine getirilen faaliyetleri tanımlar. Yöneticiler, rollerini yerine getirirken bilgi toplar ve yayarlar. 3.Karar verici roller: Yöneticinin temel görevi karar vermedir. Bu roller yöneticinin seçim yapmasını gerektiren olaylarla ilgilidir. Bu rolleri; 18

25 A) İşletme sahipliği rolü B) Sorun çözme rolü C) Kaynak dağıtma rolü D) Arabuluculuk rolü Karar Düzeyleri l.stratejik planlama: Organizasyonun kaynakları, amaçları ve politikaları üzerine karar verme işlemidir. 2.Yönetsel kontrol: Organizasyon amaçlarına ulaşılmasında kaynakların nasıl etkili, verimli bir şekilde kullanılacağını ve işlem birimlerinin nasıl daha iyi bir şekilde performans gösterebileceğiyle ilgilenir. 3.Bilgiye dayalı kontrol: Organizasyon içerisinde ürün ve hizmetlerle ilgili yeni fikirleri değerlendirme, yeni bilgiyi iletme ve yayma yollarıyla ilgilidir. 4.İşlemsel Kontrol: Stratejik ve orta yönetim karar vericilerinin işlerini kolaylaştırmak için belirli görevleri nasıl yerine getireceğini belirlemektedir. Kararların Yapı Dereceleri Yapılandırılmış kararlar; tekrarlı, rutin ve karar verme sürecini yerine getirmek için tanımlı bir prosedüre sahip olan kararlardır. Yarı yapılandırılmış kararlar; karar verme aşamalarının bir ya da ikisinin yapılandırılmış olduğu kararlardır. Yapılandırılmamış kararlar ise; bu kararların her biri alışılmamış, rutin olmayan ve önemli kararlardır. Karar Verme Süreci l. Bilgi toplama; organizasyonda ortaya çıkan problemleri anlama ve tanımlama ile ilgilidir. 2.Değerleme; mümkün olan hareket yollarının analizi, modellerin geliştirilmesi ve keşfedilmesidir. 3.Seçme; değerleme aşamasında belirlenen olası yollardan birinin seçilmesi aşamasıdır. 4.Uygulama; belirli bir çözümün geliştirilmesi üzerine, kararın etkisinin ortaya konulması aşamasıdır. Stratejik Bilgi Sistemleri Stratejik bilgi sistemleri (SBS), rakiplere üstünlük elde etmede yardımcı olmak için organizasyonların amaçlarını, işlemlerini, ürünlerini, hizmetlerini ve çevreyle olan ilişkilerini değiştirir. 6.4 Rekabet Avantajı Olarak Bilgi Sistemleri İşletmeler, üç farklı strateji düzeyinde bilgi teknolojisi kullanır: 19

26 l.iş düzeyi stratejisi: Değer zinciri analizi; işletmede ürün değerinin nerede artırılabileceği veya maliyetinin nerede azaltılabileceğini belirleme ve işletmenin tedarikçileri, müşterileri ve endüstrideki diğer işletmelerle olan ilişkilerini daha iyi anlamak için yapılan stratejik bir analizdir. İşletmeler yeni bir ürün veya hizmet için belirli bir hedef belirleyerek uygun yeni bir pazar yaratabilirler. 2.İşletme düzeyi stratejisi: 3.Sektör düzeyi stratejisi: Bilgi ortaklığı ile işletmeler, bilgiyi paylaşarak, birleşme olmadan, güçlerini birleştirebilirler. Bu düzeyde kullanılan bir başka strateji de, ağ ekonomileridir. Buna göre; bir ağda ilave başka bir katılımcının marjinal maliyeti sıfırdır, ancak bu, daha büyük marjinal kazanca neden olabilir. 7 DİJİTAL GİRİŞİMLER DİJİTALLİĞİN TANIMI Dijitallik; on esaslı sayı sistemine ait sayıların makine diline çevrilerek, bilgisayar ve elektronik ortamda işlerin yürütülmesi ve kullanılması olarak tanımlayabiliriz. Dijital (sayısal) imza; elektronik ortamdaki yazışmalara eklenen, yazıyı gönderenin kimliğini ve gönderilen yazının iletim sırasında bozulmadığını kanıtlamaya yarayan bölüm. Dijital (sayısal) noter: Bilgisayar ağlarında iletilen bilgileri tarafların isteğiyle saklayıp, kendisine başvurulduğunda belgeleyebilen kuruluştur. Dijital şirket; işletmenin bütün müşterileri, satıcıları ve çalışanlarıyla olan önemli ilişkilerini baştan aşağı dijital ortamda sağlayan, şirket varlıklarını dijital yöntem ve araçlar aracılığıyla yöneten bir örgüttür. Elektronik pazar; çok sayıda satıcıyı ve alıcıyı bilgi, mal, hizmet ve ödeme değiş tokuşu için birbirine bağlayarak bütünleştiren bir bilgi sistemidir. Elektronik ticaret, İnternet ağ ve diğer dijital teknolojileri kullanarak, mal ve hizmet alımsatımının elektronik ortamda yapılması sürecidir. Aynı şekilde elektronik ticaret; ödeme, fiziksel dağıtım, reklam, tutundurma gibi, pazarlama işlevlerini de içermektedir. Extranet, İnternet teknolojisinin kapalı devre olarak kullanılmasıdır. Elektronik işletme uygulamalarında eğer işletme çeşitli kişi ve kurumlara sisteme erişme şifresi vermiş ise bu uygulamaya Extranet denilmektedir. Elektronik İşletme (e-işletme); işletmenin faaliyetleriyle ilgili olarak kullanılan tüm bilgisayarların birbirine bağlanmasından oluşan özel bilgi ağından oluşan bir sistemdir. E-ticaret konusunda en yaygın genel kabul görmüş tanım, OECD tarafından 1997de yapılan tanımdır. Bu çerçevede e-ticaret aşağıdaki eylemleri kapsayan bir süreç olarak tanımlanmaktadır; 20

27 l. Ticaret öncesi firmaların elektronik ortamda bilgilenmesi ve araştırma yürütmesi, firmaların elektronik ortamda buluşması, 2.Ödeme sürecinin yerine getirilmesi, 3.Taahhüdün yerine getirilmesi, mal veya hizmetin müşteriye teslimi, 4.Satış sonrası bakım, destek, vb. hizmetlerin temin edilmesi. Elektronik Ticaret (E-Ticaret) Uygulama şekilleri Elektronik ticaret, faaliyet türleri bakımından aşağıdaki beş grup altında uygulama imkânı bulabilir: l. Piyasaya Tanıtma Faaliyetleri Elektronik ticaret altyapısı sayesinde alıcı ve satıcının yüz yüze teması söz konusu olmaksızın: Satıcı pazar araştırması, ürün planlaması, ürünün reklamının satış duyurusunu yaparken, Alıcı da en iyi ürünü tespit edebilmektedir. 2.Sözleşme Akdi İle İlgili Faaliyetler Elektronik ortamda sözleşme akdi aşamasında alıcı, tespit ettiği ürünün önceden belirlenmiş veya müzakere edilen ücret ve ödeme şartları çerçevesinde, siparişini verirken, Satıcı, sözleşme şartlarını müzakere sonrasındaki kabulüne göre, sipariş doğrultusunda işlemlere başlayabilmektedir. 3.Malın Alıcıya Teslimini Sağlayan Lojistik İşlemler Konusunda İki Taraf Arasındaki Haberleşme Elektronik ticaret çerçevesinde geliştirilen ve malın yüklendiğini, naklini, teslimatını gösteren sistemler, alıcı ve satıcı arasındaki elektronik haberleşmede, sözleşmenin icrasını takip imkanı vermektedir. 4.Ödemenin Yapılması İle İlgili Faaliyetler Elektronik ortamda ödeme ve faturalandırma da, elektronik ticaretin uygulandığı faaliyetler arasındadır. 5.İşlemle Bağlantılı Kamu Mercilerinin Katılmasını Gerektiren Faaliyetler Alıcı, satıcı veya aracıların, ithalat/ihracat lisansı alması, işlemlerle ilgili vergi ve harçları ödemesi; kamu mercilerini, elektronik ticarete katan faaliyet grubu içinde yer almaktadır. Bu uygulama şekillerini verilen örneklerin ışığı altında, aşağıdaki biçimde daha da somutlaştırmak mümkündür: Perakende ve Toptan Satışlar Gerçek Zamanlı Bilgi Sağlanması Danışmanlık Hizmetlerinin Sağlanması Video Konferans Hizmetleri Mali Hizmetlerin Sağlanması Elektronik Yer Ayırtma İşlemi 21

28 Web TV ve İsteğe Bağlı Video İmkânı Elektronik Ticarette(E-Ticaret) Taraflar l. İşletme-Kamu 2.Birey-Kamu 3.İşletme-Müşteri 4.İşletme-İşletme 1999 yılı verilerine göre; "İşletme-İşletme" kategorisindeki ticari işlemler, e-ticaret cirosunun %90nını oluşturmaktadır E-Ticaretin Tarihçesi ve Gelişimi İletişim ve bilgi teknolojilerindeki gelişmelere bağlı olarak 1980li yılların ikinci yarısında ortaya çıkmış olan e-ticaret kavramıyla ilk defa, 1994 de amazon.com adlı web sitesinde kitap satılmasıyla karşılaşıyoruz yılında arama motorlarının öncülerinden olan "Yahoo!"da ilk arama yapıldı. İnternet aracılığıyla yapılan ticarette ABD başı çekmektedir. Ancak, diğer bölgelerin ileride ABD yi yakalaması söz konusudur. Bir araştırmaya göre, dünya genelindeki mevcut web sitelerinin, %70i ABD de, %8i Kanada da, %14ü Avrupa da, %4ü Asya-Pasifik te ve %2.3 ü de Latin Amerika ve Afrika da bulunmaktadır E-Ticaretin İş Hayatında Etkilediği Faaliyetler Pazarlama, satış ve promosyon, Ön satış, taşeronluk, tedarik, Finansman ve sigorta, Ticari işlemler: sipariş, teslimat ve ödeme, Servis ve bakım, Ortak ürün geliştirme ve çalışma, Kamu ve özel hizmetleri kullanma, Kamu ile ilgili işlemler: vergi, gümrük, vb. Teslimat ve lojistik, Kamu alımları, Muhasebe, Elektronik ortamdaki ürünlerin otomatik ticareti, Anlaşmazlıkların çözümü E-Ticaretin Ekonomik yaşama ilişkin etkileri; İşletmeler arası rekabeti artırmakta, 22

29 İşletmelerde genel maliyetleri düşürmekte, Maliyetler fiyatlara yansımakta, Tüketici açısından ürün seçenekleri artmakta, Pazar gücünün tüketiciye geçmesi sağlanmakta, Aracısızlaşma veya yeni fonksiyonlar üstlenen aracılar oluşmakta, Siber aracılar oluşmakta, Hayatı kolaylaştırmakta; 7 gün 24 saat (7x24) çalışma prensibi ile sürekli ticaret ve alışveriş imkanı sunmakta, 7x24 prensibi ile açık olan mağazalar, aracıların da fonksiyon değiştirmesi ile ürün fiyatlarını 10 a 1 seviyesinde ucuzlatmakta, Halen firma-firma arası %90 firma-tüketici arası %10 civarında olan oranın, teknolojik altyapının gelişmesi ve tüketiciye daha kolay ulaşılması ile firma-tüketici lehinde yükselmesi beklenmekte, Telekomünikasyon alt yapısındaki gelişmeler, ucuz PC ler, kablo TV, telefon hatları, vb. altyapı gelişmeleri ile KOBİ Merin doğrudan evdeki tüketiciye satış yapması ve pazarını genişletmesi tahmin edilmekte, E-Ticaretin yaygınlaşmasındaki teknik ve felsefi niteliğin şeffaflık ve açıklık olduğu belirtilmekte, Açıklık tüketicinin pazar gücünü artırmakta, fakat kişisel bilgilerin toplanmasıyla aleyhte kullanılabilecek bir veri tabanı yaratmakta, E-Ticaret ile zamanın göreli önemi değişmekte, pazara coğrafi olarak yakın olmanın önemi ortadan kalkmakta, Firma tedarik/zincir yönetiminde düzenli bir planlama ile maliyetler düşürülmekte (ABD de bu konuda %15-20 tasarruf edilmiş durumdadır), Web tabanlı pazarlama ve siparişi online (gerçek zamanlı) geçmek de işletme lehine verimliliği artırmakta, Sipariş alma, alındı makbuzu, fatura tutarlılığı vb. izlemede yapılan hatalar e-ticaret ile düşmekte, böylece genel maliyetler azalmakta, Pazar yapısını değiştirmekte, Firmanın iş organizasyonu ve modelleri değişmekte şeklinde özetlenmektedir. Sektörler itibariyle irdelendiğinde e-ticaret arasında tasarruf elde edildiği belirlenmiştir ELEKTRONİK DEVLET (E-DEVLET) Kamu hizmetlerinin sunumunun iyileştirilmesi amacı çerçevesinde aşağıdaki faaliyetlerin bilgi ve iletişim teknolojileri aracılığıyla yerine getirilmesi günümüz koşullarında mümkün görülmektedir: 23

30 Sosyal yardımlar ve transferler, Kamu bilgilerine erişim, Kurumlar arası, kurum içi, vatandaş/şirket-kurum arası iletişim, Vergi tahakkuku, ödemeler, Kamu alımları, Uluslararası ticaret, gümrükler, Yasaların uygulanması, Sağlık, eğitim, ortak kütüphaneler servisi vb. Ülkemizde de kamu bilgisayar kullanımı 1960lı yıllarda başlamış ve ilk olarak Karayolları Genel Müdürlüğünde proje analizi ve izleme amacıyla kullanılmıştır. Elektronik devlet (e-devlet); temel olarak kamunun hizmet verdiği alanlarda bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanılması yoluyla daha şeffaf, vatandaşa daha yakın, daha ucuz ve daha iyi çalışan bir idari yapı olarak tanımlanabilir. Bu kavrama eşdeğer olarak Sanal Devlet kavramı da kullanılmaktadır. Oluşturulacak elektronik devlet yapısının mimarisi aşağıdaki 5 temel ilke üzerine kurulmalıdır: l. Yapılacak İşe İlişkin İlkeler 2. Hizmete İlişkin İlkeler 3. Bilgiye İlişkin İlkeler 4. Uygulamaya İlişkin İlkeler 5.Teknolojiye İlişkin İlkeler 7.2 DİJİTAL GİRİŞİM MODELLERİNİN YARATTIĞI FIRSATLAR VE TEHLİKELER Dijital girişim modellerinin uygulanması, ciddi fırsatlar yaratır. Bu fırsatlardan bazılarını şu şekilde gruplamak ve sıralamak mümkündür: 1. İşlem Maliyetlerinde Parasal Tasarruflar 2. Mal ve Hizmetlerin Tesliminde Zaman Tasarrufu 3. Satın Alma Sistemlerini Birleştirme 4. Sipariş İşlemlerinde ve Bürokraside Azalma 5. Müşteriler ve Ortaklar Arasında Yakınlaşma 6. Büyük ve Küçük Tedarikçiler için olanaklar 7. Stok ve Envanter Sistemlerine olumlu etki Hızlı büyüme ve gelişme sonucunda bazı sorunların ortaya çıkması da kaçınılmaz olmaktadır. Halen işletmeler arası ticarette yaşanan sorunları şöyle sıralayabiliriz: İnternet eşitsizliği, güvenlik sorunları, yasal sorunlar, elektronik sözleşmelerle ilgili sorunlar, elektronik imza sorunu, şifreleme sorunu, aldatıcı reklam ve haksız rekabet sorunu, vergi sorunları, denetim sorunları, dil sorunları en önemli sorunlar arasında yer almaktadırlar. 24

31 8 BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE POLİTİKASI 8.1 Bilgisayarlar İlk bilgisayar 1946 yılında tamamlanan 30 ton ağırlığındaki ENİAC tır. Yapılan son istatistiklere göre dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 10u İnterneti kullanmaktadır. Avrupa da yaklaşık olarak 185 milyon, Kuzey Amerika da 183 milyon, Asya/Pasifikte ise 168 milyon kişi İnternete bağlı bulunmaktadır. Türkiye de ise Aralık 2001 itibarı ile 2,5 milyon İnternet kullanıcısı bulunmakta ve bu değerde toplam nüfusun yaklaşık olarak yüzde 3.8 düzeyine karşılık gelmektedir. 8.2 BİLGİSAYARIN YAPISI Bir bilgisayarın iki temel bileşeni vardır. Bunlardan birincisi donanım (hardware) diğeri ise yazılımdır (software). Donanım (Hardware): Bilgisayarın fiziksel kısmını tanımlar. Yazılım (Software): Bilgisayarın fiziksel kısmını harekete geçiren ve çalıştıran programlar bütününü tanımlar DONANIM Bilgisayarın donanım yapısının da 3 temel bileşeni vardır. Bunlar; l.girdi Birimleri 2.Merkezi İşlem Birimi 3.Çıktı Birimleri: 1.Girdi Birimleri a.ekran, Klavye ve Fare b.disket Diskette ve diğer saklama birimlerinde bilgilerin kapladığı alanlar bellek kapasite ölçü birimleri ile belirlenir. En küçük bellek kapasite ölçü birimi bittir. 8 bit bir byte (B) a karşılık gelir ve 1 byte 1 karakterlik alan demektir. Byte m katlan şu şekildedir: 1 KB (Kilo Byte) = Byte 1 MB (Mega Byte) = 1 Milyon Byte 1 GB (Gigo Byte) = 1 Milyar Byte 1 TB (Tera Byte) = 1 Trikon Byte c.disk Günümüzde standart bir kişisel bilgisayarın bile disk kapasitesi 40 GB dan başlamaktadır. d.cd (Compact Disk-Sıkıştırılmış Disk) ve Türleri Bir CD nin ortalama kapasitesi 700 MB civa - rındadır. CD türleri şunlardır: i) CD-ROM: Bu tür CD ler sadece okuma amaçlı kullanılan CD lerdir. Bir başkası tarafından kayıt yapılmış bilgi okunur. Bir müzik CD-ROM u veya bir film CD-ROM u gibi. Kullanıcının bunun üzerinde bir değişiklik yapma yetkisi yoktur. Yani bu CD lere kayıt yapılmaz. 25

SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI. Sistem Analizi -Bilgi Sistemleri-

SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI. Sistem Analizi -Bilgi Sistemleri- SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI Sistem Analizi -Bilgi Sistemleri- Bilgi Sistemi Bilgi sistemi, karar vericiler için verileri işleyerek bilgi sağlayan çoğunlukla bilgisayara dayalı sistemlerdir. Bilgi sistemi

Detaylı

Muhasebe Bilgi Sisteminin Temel Yapısı. Bilgi Sistemleri Muhasebe Bilgi Sisteminin Niteliği ve İçeriği

Muhasebe Bilgi Sisteminin Temel Yapısı. Bilgi Sistemleri Muhasebe Bilgi Sisteminin Niteliği ve İçeriği Muhasebe Bilgi Sisteminin Temel Yapısı Bilgi Sistemleri Muhasebe Bilgi Sisteminin Niteliği ve İçeriği Bilgi Sistemleri Yönetim Bilgi Sistemleri Para, insangücü, malzeme, makine, teknoloji ve bilgi gibi

Detaylı

E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz.

E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz. Mehmet Can HANAYLI Sanal ortamda hukuksal kurallara uyarak e-ticaret yapabileceksiniz. E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz. E-Ticarette

Detaylı

BÖLÜM 2. Bilişim Sistemleri, İş Süreçleri ve İşbirliği. Doç. Dr. Serkan ADA

BÖLÜM 2. Bilişim Sistemleri, İş Süreçleri ve İşbirliği. Doç. Dr. Serkan ADA BÖLÜM 2 Bilişim Sistemleri, İş Süreçleri ve İşbirliği Doç. Dr. Serkan ADA İş Süreçleri - 1 İş süreçleri, bir ürün yada hizmet üretmek için gerekli olan faaliyetlerin bir derlemesidir. İşletme performansı

Detaylı

ELEKTRONİK TİCARET DR. AYŞEGÜL SAĞKAYA GÜNGÖR

ELEKTRONİK TİCARET DR. AYŞEGÜL SAĞKAYA GÜNGÖR ELEKTRONİK TİCARET DR. AYŞEGÜL SAĞKAYA GÜNGÖR E-İŞ Elektronik İş (E-iş) Bilgi ve iletişim teknolojilerinin bir şirketin tüm aktivitelerini desteklemek amaçlı uygulanması Şirketin iç ve dış veri sistemlerini

Detaylı

Kurumsal Uygulamalar ve Bilgi Teknolojileri Entegrasyonu

Kurumsal Uygulamalar ve Bilgi Teknolojileri Entegrasyonu Kurumsal Uygulamalar ve Bilgi Teknolojileri Entegrasyonu 20.12.2013 Kurumsal Bilgi Sistemleri Satış ve Pazarlama Bilgi Sistemleri Muhasebe ve Finans Bilgi Sistemleri İnsan Kaynakları Bilgi Sistemi Üretim

Detaylı

Altyapımızı Yeni TTK ile uyumlu hale getirmek...

Altyapımızı Yeni TTK ile uyumlu hale getirmek... Altyapımızı Yeni TTK ile uyumlu hale getirmek... Yeni TTK ya uyum, mevzuatı kavrayarak tamamlayabileceğimiz bir sürecin ötesinde; önemli altyapısal değişiklikler getirecek bir dönüşümdür Dış Paydaşlar

Detaylı

FONKSIYONLARA GÖRE IŞLETME

FONKSIYONLARA GÖRE IŞLETME FONKSIYONLARA GÖRE IŞLETME BILGI SISTEMLERI ÜNİTE 7 GİRİŞ İşletmelerin işlerini yürütebilmeleri için tedarikçileri, müşterileri, çalışanları, faturaları, ödemeleri, mal ve hizmetleri ile ilgili birçok

Detaylı

Üretim Bilgi Sistemi Pazarlama Bilgi Sistemi İnsan Kaynakları Bilgi Sistemi Finansman Bilgi Sistemi Muhasebe Bilgi Sistemi.

Üretim Bilgi Sistemi Pazarlama Bilgi Sistemi İnsan Kaynakları Bilgi Sistemi Finansman Bilgi Sistemi Muhasebe Bilgi Sistemi. Üretim Bilgi Sistemi Pazarlama Bilgi Sistemi İnsan Kaynakları Bilgi Sistemi Finansman Bilgi Sistemi Muhasebe Bilgi Sistemi 11 Nisan 2013 2 Üretim, insanların çeşitli ihtiyaçlarını karşılayacak mal ve hizmetlerin

Detaylı

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım Kısaca Müşteri İlişkileri Yönetimi Genel Tanıtım Başar Öztayşi Öğr. Gör. Dr. oztaysib@itu.edu.tr 1 MİY Genel Tanıtım 2 MİY Genel Tanıtım İçerik Müşteri İlişkileri Yönetimi Nedir? Neden? Tipleri Nelerdir?

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN

Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Bileşenleri Tedarik zincirlerinde üç temel bileșenden söz edilebilir: Aktörler: Tedarik zinciri

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri MerSis Bağımsız Denetim Hizmetleri risklerinizin farkında mısınız? bağımsız denetim hizmetlerimiz, kuruluşların Bilgi Teknolojileri ile ilgili risk düzeylerini yansıtan raporların sunulması amacıyla geliştirilmiştir.

Detaylı

Özet Tanıtım Dokümanı

Özet Tanıtım Dokümanı Özet Tanıtım Dokümanı İstanbul, 2012 Kutluşah, yönetim, finans ve süreç danışmanlığı alanlarında hizmet veren güvenilir bir iş ortağıdır Toplamda 85 yılı aşkın finansal kuruluşlar, girişimcilik ve yönetim

Detaylı

01.01.2013. İşlevsel veya Bölümsel Stratejiler. İş Yönetim Stratejileri : İşlevsel Stratejiler. Pazarlama: İşlevsel/Bölümsel Stratejiler

01.01.2013. İşlevsel veya Bölümsel Stratejiler. İş Yönetim Stratejileri : İşlevsel Stratejiler. Pazarlama: İşlevsel/Bölümsel Stratejiler İşlevsel Stratejiler İşletmedeki yönetim düzeylerine göre yapılan strateji sınıflamasında orta veya alt yönetim düzeylerinde hazırlanmakta ve uygulanmakta olan stratejilerdir. KURUMSAL STRATEJİLER İş Yönetim

Detaylı

BTP 209 SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI

BTP 209 SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI BTP 209 SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI BİLGİSAYARA DAYALI BİLGİ SİSTEMLERİ Dr. Önder EYECİOĞLU 2012 BİLGİSAYARA DAYALI BİLGİ SİSTEMLERİ(BDBS-CBIS) Bir BSBS şu bileşenlerden oluşur; Donanım Yazılım Veri tabanı

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

www.pwc.com/tr 11. Çözüm Ortaklığı Platformu Sürdürülebilirlik Yönetimi ve Raporlaması 10 Aralık 2012

www.pwc.com/tr 11. Çözüm Ortaklığı Platformu Sürdürülebilirlik Yönetimi ve Raporlaması 10 Aralık 2012 www.pwc.com/tr 11. Çözüm Ortaklığı Platformu Sürdürülebilirlik Yönetimi ve Raporlaması İçerik 1 Giriş 2 Sürdürülebilirlik Yönetimi 3 Sürdürülebilirlik İnisiyatiflerinin Finansal Etkileri 4 Raporlama Süreci

Detaylı

STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ

STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ Stratejik Yönetim Micro MBA Cenan Torunoğlu 10 Kasım 2012 Değişim ve Yapısal Gelişme 2 Değişim ve Yapısal Gelişme Değişimi farketmek Değişimin özüne inmek Değişim kararını

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

Özet Tanıtım Dokümanı

Özet Tanıtım Dokümanı Özet Tanıtım Dokümanı Istanbul, 2012 UME GLOBAL, kurumsal finansman / özel girişim sermayesi alanlarında danışmanlık hizmeti veren güvenilir bir ortaktır Geçmiş Deneyimler Toplamda 70 yılı aşkın endüstri,

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN

Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Neden? Bir ișletme sistemi için en kilit etken MÜȘTERİdir. Müșteri açısından ișletmeleri etkileyen güncel etkiler: Müșteri sayısı artmaktadır.

Detaylı

28.10.2009. 1. Rakamlarla İş Bankası. 2. İş Bankası Müşteri Odaklı Dönüşüm Programı. 4. Misyon, Vizyon ve Çalışma İlkelerimiz

28.10.2009. 1. Rakamlarla İş Bankası. 2. İş Bankası Müşteri Odaklı Dönüşüm Programı. 4. Misyon, Vizyon ve Çalışma İlkelerimiz Yetenek Yönetimi Bölümü 27 Ekim 2009 1. Rakamlarla İş Bankası 2. İş Bankası Müşteri Odaklı Dönüşüm Programı 3. Yeni İK İş Modeli 4. Misyon, Vizyon ve Çalışma İlkelerimiz 5. Yetenek Yönetimi Yaklaşımımız

Detaylı

Street Smart Marketing

Street Smart Marketing Tek bir hedef için tasarlanmış kamu hizmeti şirket programları. Başarı. Street Smart Marketing Müşterilerinizi cezbeden pazarlama kampanyaları 30 yıllık deneyim Tasarlarız. Yakalarız. İlerleriz. 1.4 milyon

Detaylı

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler ECA Bölge Perspektifi Marius Koen TÜRKİYE: Uygulama Destek Çalıştayı 6-10 Şubat 2012 Ankara, Türkiye 2 Kapsam ve Amaçlar

Detaylı

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Amaç Değişen ve gelişen müşteri isteklerinin en verimli

Detaylı

E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz.

E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz. Mehmet Can HANAYLI Sanal ortamda hukuksal kurallara uyarak e-ticaret yapabileceksiniz. E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz. E-Ticarette

Detaylı

VERİ KAYNAKLARI. Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri

VERİ KAYNAKLARI. Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri VERİ KAYNAKLARI YÖNETİMİ İ İ 5. ÜNİTE GİRİŞ Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri yönetimidir. Geleneksel yada çağdaş, birinci yada ikinci elden derlenen veriler amaca uygun veri formlarında tutulur.

Detaylı

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015 Elektrik Perakende Sektörü Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları 30 Eylül 2015 2015 Deloitte Türkiye. Member of Deloitte Touche Tohmatsu Limited 1 Elektrik perakende pazarında sektör içi/dışı oyuncularla

Detaylı

1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ

1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ 11 1.1. İşletme Fonksiyonu Olarak Pazarlama Fonksiyonu 13 1.1.1. Pazarlama Fonksiyonları 14 1.2. Pazarlamanın Tanımı 15 1.3. Pazarlamanın

Detaylı

Mal ve hizmet müşterileri, işletmeler ve daha. sunumlarının yaratılması, benimsetilmesi, örgütler ve bireyler tarafından örgütsel

Mal ve hizmet müşterileri, işletmeler ve daha. sunumlarının yaratılması, benimsetilmesi, örgütler ve bireyler tarafından örgütsel Pazarlama Mal ve hizmet müşterileri, işletmeler ve daha geniş ş olarak toplum için, değeri ğ olan Pazar sunumlarının yaratılması, benimsetilmesi, ulaştırılması ve değişimine yönelik olarak, örgütler ve

Detaylı

TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ KULLANIMI. Bilgisayar I ve Bilgi İletişim Teknolojileri Dersi Öğr.Gör. Günay TEMUR

TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ KULLANIMI. Bilgisayar I ve Bilgi İletişim Teknolojileri Dersi Öğr.Gör. Günay TEMUR TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ KULLANIMI Bilgisayar I ve Bilgi İletişim Teknolojileri Dersi Öğr.Gör. Günay TEMUR BİLGİSAYARIN TANIMI VE TARİHÇESİ Bilgisayar, kullanıcıdan aldığı verilerle mantıksal ve aritmetiksel

Detaylı

Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC)

Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC) Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC) Kontrol Fonksiyonu Gerçekleştirilmek istenen amaçlara ne ölçüde ulaşıldığını belirlemek, planlanan amaçlar (standartlar), ile

Detaylı

1 ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ

1 ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ 13 1.1. Üretim, Üretim Yönetimi Kavramları ve Önemi 14 1.2. Üretim Yönetiminin Tarihisel Gelişimi 18 1.3. Üretim Yönetiminin Amaçları ve Fonksiyonları

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı

BT Maliyetlerinde Etkin Yönetim Stratejileri *

BT Maliyetlerinde Etkin Yönetim Stratejileri * PwC Türkiye V. Çözüm Ortaklığı Platformu BT Maliyetlerinde Etkin Yönetim Stratejileri * Anıl l Erkan, Kıdemli K Müdür, M Danış ışmanlık Hizmletleri Seda Babür, Danış ışman, Danış ışmanlık Hizmletleri PwC

Detaylı

MUHASEBE VE FİNANSMAN

MUHASEBE VE FİNANSMAN MUHASEBE VE FİNANSMAN ALANIN TANIMI Muhasebe ve Finansman alanı altında yer alan dalların yeterliklerini kazandırmaya yönelik eğitim ve öğretim verilen alandır. ALANIN AMACI Muhasebe ve Finansman alanı

Detaylı

ISLYLU1700 Uzmanlık Alan Dersi (Zorunlu) 4 0 0 6

ISLYLU1700 Uzmanlık Alan Dersi (Zorunlu) 4 0 0 6 TEZLİ YÜKSEKLİSANS Birinci Dönem ISLYLU1700 ISLYL 543 Uygulamalı İstatistiğe Giriş I (Zorunlu) 3 0 3 6 Toplam 16 0 12 30 ISLYL 503 Yönetim Düşüncesinin Evrimi 3 0 3 6 ISLYL 505 Örgütsel Davranış 3 0 3

Detaylı

1.2.7 Kurum ve Süreç Performans Yönetimi 11. 15. Günler

1.2.7 Kurum ve Süreç Performans Yönetimi 11. 15. Günler 1.2.7 Kurum ve Süreç Performans Yönetimi 11. 15. Günler 14.2.-18.2.2011 Süreç Performans Yönetimi 12. Gün Süreç Geliştirme Süreç Geliştirme Görev ve faaliyetleri bir bütün olarak geliştirebilen, ürün ve

Detaylı

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi Bil101 Bilgisayar Yazılımı I Bilgisayar Yüksek Mühendisi Kullanıcıdan aldığı veri ya da bilgilerle kullanıcının isteği doğrultusunda işlem ve karşılaştırmalar yapabilen, veri ya da bilgileri sabit disk,

Detaylı

İKİNCİ YIL ÜÇÜNCÜ YIL

İKİNCİ YIL ÜÇÜNCÜ YIL ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ LİSANS DERS PROGRAMI (II.Öğretim) 101 İktisada Giriş I 2 0 2 4 102 İktisada Giriş II 2 0 2 4 103 Genel Muhasebe I 2 0 2 4 104 Genel Muhasebe II 2 0 2 4 105

Detaylı

Bütünleşik Örnek Olay Çalışması: Bandon Grup Şirketi. Bölüm 1 Kurumsal Kaynak Planlaması Sistemlerine Giriş 1

Bütünleşik Örnek Olay Çalışması: Bandon Grup Şirketi. Bölüm 1 Kurumsal Kaynak Planlaması Sistemlerine Giriş 1 iv Bütünleşik Örnek Olay Çalışması: Bandon Grup Şirketi K onular Bölüm 1 Kurumsal Kaynak Planlaması Sistemlerine Giriş 1 Bölüm 2 Yeniden Yapılanma ve KKP Sistemleri 17 Bölüm 3 KKP Sistemlerinde Planlama,

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Hafta 13 Yrd. Doç. Dr. Semra BORAN Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak

Detaylı

2015 YILI GİRİŞİMCİLİK SERTİFİKA PROGRAMI EĞİTİM MODÜLLERİ KATALOĞU

2015 YILI GİRİŞİMCİLİK SERTİFİKA PROGRAMI EĞİTİM MODÜLLERİ KATALOĞU 2015 YILI GİRİŞİMCİLİK SERTİFİKA PROGRAMI EĞİTİM MODÜLLERİ KATALOĞU ZORUNLU EĞİTİM MODÜLLERİ ( 30 SAAT) Kodu Adı Açıklama Modül Saati Eğitim Yöntemi (*) GSER01 GSER02 GSER04 GSER14 Girişimciliğin Temelleri

Detaylı

Gürcan Banger SANGEM 1

Gürcan Banger SANGEM 1 Gürcan Banger SANGEM 1 Pazarlama Pazarlama; tüketicinin ihtiyaçlarını karşılayacak ürün ve hizmetlerin tedarik edilmesidir. Pazarlama; müşterinin ne istediğini keşfetmek, şirketin ürünlerini bu isteği

Detaylı

AJANDA HAKKIMIZDA EĞİTİMLERİMİZ. Biz Kimiz? Vizyonumuz Misyonumuz Değerlerimiz. Eğitim Bölümlerimiz Eğitim İçeriklerimiz

AJANDA HAKKIMIZDA EĞİTİMLERİMİZ. Biz Kimiz? Vizyonumuz Misyonumuz Değerlerimiz. Eğitim Bölümlerimiz Eğitim İçeriklerimiz AJANDA HAKKIMIZDA Biz Kimiz? Vizyonumuz Misyonumuz Değerlerimiz EĞİTİMLERİMİZ Eğitim Bölümlerimiz Eğitim İçeriklerimiz BİZ KİMİZ? Eğitim Sektöründe 11 yıllık tecrübe ve bilgi birikimine sahip olarak yola

Detaylı

Neden Endüstri Mühendisliği Bölümünde Yapmalısınız?

Neden Endüstri Mühendisliği Bölümünde Yapmalısınız? Lisansüstü Eğitiminizi Neden Endüstri Mühendisliği Bölümünde Yapmalısınız? Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü, 1990 yılında kurulmuş ve ilk mezunlarını 1994

Detaylı

Girişimciler İçin Operasyon ve Değer Zinciri Yönetimi. Emre GÖLLÜ 17 Mart 2012

Girişimciler İçin Operasyon ve Değer Zinciri Yönetimi. Emre GÖLLÜ 17 Mart 2012 Girişimciler İçin Operasyon ve Değer Zinciri Yönetimi Emre GÖLLÜ 17 Mart 2012 Dersin İçeriği 2 Operasyon Yönetimi Nedir? Operasyon Yönetiminin Temel Kavramları İşletmelerde Operasyon Yönetimi Rekabetçi

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

Stratejik Pazarlama Planlaması. Tolga DURSUN

Stratejik Pazarlama Planlaması. Tolga DURSUN Stratejik Pazarlama Planlaması Tolga DURSUN 1 İŞLETME YÖNETİM SÜRECİ PLANLAMA UYGULAMA DENETLEME o Amaçları Belirleme o Strateji ve taktikleri belirleme Örgütleme Kadrolama Yürütme Performans sonuçlarını

Detaylı

Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli. Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli

Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli. Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli HOŞGELDİNİZ Erdal Kılıç SOFT Gökhan Akça KoçSistem Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri MerSis Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri Bilgi Teknolojileri risklerinize karşı aldığınız önlemler yeterli mi? Bilgi Teknolojileri Yönetimi danışmanlık hizmetlerimiz, Kuruluşunuzun Bilgi

Detaylı

Bilgi Teknolojisinin Temel Kavramları

Bilgi Teknolojisinin Temel Kavramları Bilgi Teknolojisinin Temel Kavramları 1. Günlük yaşantıda bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? 2. Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir? Donanım Yazılım Bilişim

Detaylı

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Pazarlama Nedir? Pazarlama: Müşteriler için değer yaratmayı, bunu tanıtma ve sunmayı; örgütün ve paydaşlarının yararına olacak şekilde müşteri

Detaylı

Uygulamaları ulut bilişime geçirmeden önce, firmanızın/şirketinizin ya da. işinizin gereksinimlerini göz önüne almanız gerekir. Aşağıda bulut bilişime

Uygulamaları ulut bilişime geçirmeden önce, firmanızın/şirketinizin ya da. işinizin gereksinimlerini göz önüne almanız gerekir. Aşağıda bulut bilişime Bulut Bilişim-Planlama Uygulamaları ulut bilişime geçirmeden önce, firmanızın/şirketinizin ya da işinizin gereksinimlerini göz önüne almanız gerekir. Aşağıda bulut bilişime geçemden önce dikkat edilmesi

Detaylı

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ. BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ Mevcut Durum Analiz ve Kapasite Geliştirme Projesi

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ. BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ Mevcut Durum Analiz ve Kapasite Geliştirme Projesi ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ ÜST DÜZEY YÖNETİCİ SUNUMU BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ Mevcut Durum Analiz ve Kapasite Geliştirme Projesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı OCAK 2009 1 Gündem Bilgi Yönetimi Yol Haritası

Detaylı

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Bu sunum Greener and Smarter, ICTs, the Environment and Climate Change başlıklı Eylül 2010 tarihli OECD raporundan uyarlanmıştır.

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi

Tedarik Zinciri Yönetimi Tedarik Zinciri Yönetimi -Tedarik Zinciri Ağı Tasarımı- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Ağ tasarımı, tedarik zinciri açısından üç karar düzeyini de ilgilendiren ve bu düzeylerde etkisi olan bir konudur. Zincirin

Detaylı

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir?

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir? T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI KİHBİ Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL MAYIS 2014 ANKARA 1- Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini sürekli

Detaylı

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret www.maviperde.com 1995 li yıllardan sonra Dünyada ve Türkiye'de elektronik ticaretin ön plana çıkmasıyla ve gelecek yıllarda mekanik perde sistemi pazarının çoğunu elektronik ticaretle olacağı varsayımı

Detaylı

GÜZ DANIŞMANLIK'ı sizlerle tanıştırmak ve faaliyetlerini sizlerle paylaşmaktan onur duyuyorum.

GÜZ DANIŞMANLIK'ı sizlerle tanıştırmak ve faaliyetlerini sizlerle paylaşmaktan onur duyuyorum. Değerli Yönetici, GÜZ DANIŞMANLIK'ı sizlerle tanıştırmak ve faaliyetlerini sizlerle paylaşmaktan onur duyuyorum. "Yaşamboyu Öğrenme" ilkesi çerçevesinde bireylerin, çeşitli sektörlerdeki işletmelerin,

Detaylı

Dijital Dönüşüm ile. Değişen Üretim Süreçleri ve Yeni İş Modelleri. Doç. Dr. Alp ÜSTÜNDAĞ 12.04.16

Dijital Dönüşüm ile. Değişen Üretim Süreçleri ve Yeni İş Modelleri. Doç. Dr. Alp ÜSTÜNDAĞ 12.04.16 Dijital Dönüşüm ile Değişen Üretim Süreçleri ve Yeni İş Modelleri Doç. Dr. Alp ÜSTÜNDAĞ 12.04.16 https://www.youtube.com/watch?v=f6gb9uwbzl Endüstri de 4. Devrim ile yeni bir dönem başlıyor 1.0 2.0 3.0

Detaylı

Haşmet GÖKIRMAK. Yard. Doç. Dr. 14 Mart 2014

Haşmet GÖKIRMAK. Yard. Doç. Dr. 14 Mart 2014 Haşmet GÖKIRMAK Yard. Doç. Dr. 14 Mart 2014 Bu Bölümde Stratejik Planlamanın Aşamaları Şirket seviyesinde Bölüm, ürün ve pazar seviyesinde Şirket Misyonunun belirlenmesi Şirket amaç ve hedeflerinin belirlenmesi

Detaylı

Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri. 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi

Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri. 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi Place image here with reference to guidelines Serhat Akmeşe

Detaylı

HASTANE PERFORMANS İYİLEŞTİRME SÜREÇ(PROSES)LERİNDE İLETİŞİM, VERİ / BİLGİ ve PAYLAŞIM POLİTİKASI

HASTANE PERFORMANS İYİLEŞTİRME SÜREÇ(PROSES)LERİNDE İLETİŞİM, VERİ / BİLGİ ve PAYLAŞIM POLİTİKASI HASTANE PERFORMANS İYİLEŞTİRME SÜREÇ(PROSES)LERİNDE İLETİŞİM, VERİ / BİLGİ ve PAYLAŞIM POLİTİKASI Prof.Dr.Mithat ÇORUH Başkent Üniversitesi Toplam Kalite Yönetimi Merkezi Başkanı Önsöz Hastane performansının

Detaylı

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE SUNUM PLANI 1. RİSK VE RİSK YÖNETİMİ: TANIMLAR 2. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ 3. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ DÖNÜŞÜM SÜRECİ

Detaylı

Adnan Menderes Üniversitesi FAKÜLTESİ SÖKE İŞLETME. BÖLÜMLER ULUSLARARASI TİCARET ve İŞLETMECİLİK YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ

Adnan Menderes Üniversitesi FAKÜLTESİ SÖKE İŞLETME. BÖLÜMLER ULUSLARARASI TİCARET ve İŞLETMECİLİK YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ Adnan Menderes Üniversitesi SÖKE İŞLETME FAKÜLTESİ BÖLÜMLER ULUSLARARASI TİCARET ve İŞLETMECİLİK YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ SÖKE İŞLETME FAKÜLTESİ ULUSLARARASI TİCARET VE İŞLETMECİLİK BÖLÜMÜ DERS PROGRAMI

Detaylı

İŞLETME ORTAK DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ GÜZ DÖNEMİ DERS PROGRAMI

İŞLETME ORTAK DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ GÜZ DÖNEMİ DERS PROGRAMI İŞLETME ORTAK DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ GÜZ DÖNEMİ DERS PROGRAMI Dersin Kodu Kredisi Dersin Niteliği İŞL 601 Pazarlama Teorileri 3 Zorunlu İŞL 603 Finansman Teorisi 3 Zorunlu İŞL 605 Uluslararası

Detaylı

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB ÜRETİMDE İNOVASYON BİLAL AKAY Üretim ve Planlama Direktörü 1 İleri teknolojik gelişme ve otomasyon, yeni niteliklere ve yüksek düzeyde eğitim almış insan gücüne eğilimi artıyor. Mevcut iş gücü içinde bu

Detaylı

TEKNOLOJĠ PLANLAMASI. Başkent Üniversitesi

TEKNOLOJĠ PLANLAMASI. Başkent Üniversitesi TEKNOLOJĠ PLANLAMASI Başkent Üniversitesi ÖĞRENĠM KAZANIMLARI Bu dersi bitirdiğinizde; Teknoloji planlamasının ne olduğuna ilişkin bilgi edinecek, Teknoloji planlamasının amacını öğrenecek, Teknoloji planı

Detaylı

MUHASEBE VE FİNANSMAN MUHASEBEDE WEB TABANLI PROGRAM KULLANMA GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAM (YETERLİĞE DAYALI)

MUHASEBE VE FİNANSMAN MUHASEBEDE WEB TABANLI PROGRAM KULLANMA GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAM (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü MUHASEBE VE FİNANSMAN MUHASEBEDE WEB TABANLI PROGRAM KULLANMA GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAM (YETERLİĞE DAYALI) 2014 ANKARA 1

Detaylı

TTGV İnovasyon Esaslı Rekabetçilik Analizi Modeli. Mayıs 2015

TTGV İnovasyon Esaslı Rekabetçilik Analizi Modeli. Mayıs 2015 TTGV İnovasyon Esaslı Rekabetçilik Analizi Modeli Mayıs 2015 Uluslararası Rekabetçi Olmak Uluslararası rekabetçi endüstriler, rekabetçi üstünlük yaratmak ve sürdürülebilir kılmak için firmalarının yeterli

Detaylı

MALİTÜRK DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş.

MALİTÜRK DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş. Misyon ve Vizyonumuz Müşterilerine en yüksek standartlarda kişisel hizmetler sağlamaya adanmış profesyonel kadro ile küresel bir iş ağı oluşturmaktır. Türkiye nin, yakın gelecekte AB ile üyeliğe varabilecek

Detaylı

10 SORUDA İÇ KONTROL

10 SORUDA İÇ KONTROL T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL 1 Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini

Detaylı

Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi. Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05.

Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi. Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05. Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05.2013 İÇERİK Risk, Risk Yönetimi Kavramları Kurumsal Risk Yönetimi (KRY)

Detaylı

Bilgi ve iletişim teknolojileri

Bilgi ve iletişim teknolojileri Bilgi ve iletişim teknolojileri 1 Bilgisayar, Hesap makinesi gibi araçlara neden ihtiyaç duyulmuştur? Zaman tasarrufu Bilginin depolanması ihtiyacı Hatasız işlem yapma isteği İletişim ihtiyacı 30\2 Bilişim

Detaylı

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI Bölgesel Yenilik Stratejisi Çalışmaları; Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi İstanbul Bölgesel Yenilik Stratejisi Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi Önemli Not: Bu anketten elde

Detaylı

İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI

İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI 2014 İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI Açıklama Staj yapılan işletmelerde

Detaylı

COBIT Bilgi Sistemleri Yönetimi. Şubat 2009

COBIT Bilgi Sistemleri Yönetimi. Şubat 2009 COBIT Bilgi Sistemleri Yönetimi Şubat 2009 Gündem Bilgi Sistemleri Yönetimi Bilgi Sistemleri Süreçleri Bilgi Sistemleri Yönetimi Uygulama Yol Haritası Bilgi Sistemleri (BS) Yönetimi Bilgi Sistemleri Yönetimi,

Detaylı

ARGUS Plus Version 1.0.1 ERP Sistemi

ARGUS Plus Version 1.0.1 ERP Sistemi ARGUS Plus Version 1.0.1 ERP Sistemi ERP'ye Bakış ve ARGUS Plus Zaman içinde firmalar geliştikçe, iş yapış şekilleri değişmekte ve ihtiyaçları artmaktadır. Bir çok gelişen firma, gerçekleştirdikleri operasyonel

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1

İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1 İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1 Bölüm 1 PAZARLAMANIN DOĞUŞU...5 1.1 Pazarlamanın Konusu...5 1.2 Pazarlamanın Anlamı ve Gelişimi...5 1.3 Pazarlamanın Temel Kavramları...10 1.3.1 Gereksinim ve İstek...11 1.3.2 Talep...13

Detaylı

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İçinde bulunduğumuz mayıs ayı Uluslararası İç Denetçiler Enstitüsü (IIA) tarafından tüm dünyada Uluslararası İç Denetim Farkındalık Ayı olarak ilan edilmiştir.

Detaylı

ÇÖZÜM HIZLI, KÖKLÜ VE NITELIKLI DEĞIŞIM İÇIN; E-DEVLET. Yahya ARIKAN*

ÇÖZÜM HIZLI, KÖKLÜ VE NITELIKLI DEĞIŞIM İÇIN; E-DEVLET. Yahya ARIKAN* HIZLI, KÖKLÜ VE NITELIKLI DEĞIŞIM İÇIN; E-DEVLET Yahya ARIKAN* Dünyadaki baş döndürücü gelişim ve değişim içinde, teknoloji, hayatımıza ve mesleğimize birebir etkisi anlamında ise e-devlet uygulamaları

Detaylı

WTO(DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ): Mal ve hizmetlerin üretim, reklam, satış ve dağıtımlarının telekomünikasyon ağları üzerinden yapılmasıdır.

WTO(DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ): Mal ve hizmetlerin üretim, reklam, satış ve dağıtımlarının telekomünikasyon ağları üzerinden yapılmasıdır. E-Ticarete Giriş E-Ticaret Tanımı WTO(DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ): Mal ve hizmetlerin üretim, reklam, satış ve dağıtımlarının telekomünikasyon ağları üzerinden yapılmasıdır. OECD(İKTİSADİ İŞBİRLİĞİ VE KALKINMA

Detaylı

Tüm Kurumsal İşlerinizde Profesyonel Çözümler

Tüm Kurumsal İşlerinizde Profesyonel Çözümler Tüm Kurumsal İşlerinizde Profesyonel Çözümler www.faktorgrup.com İşlerinizde Profesyonel Çözümler Değerli yöneticiler, Bildiğiniz gibi, içinde yaşadığımız yüzyılda modern işletmecilik kavramı beraberinde

Detaylı

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ Tedarik Zinciri Nedir? Hammadde temini yapan, onları ara mal ve nihai ürünlere çeviren, nihai ürünleri müşterilere dağıtan, üretici ve dağıtıcıların oluşturduğu bir ağdır. TARLADAN

Detaylı

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci)

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İşletmenin uzun dönemde yaşamını devam ettirmesine ve sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlamasına yönelik bilgi toplama, analiz, seçim, karar ve uygulama

Detaylı

DEVLET MALZEME OFİSİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMA VE ÖDÜL YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

DEVLET MALZEME OFİSİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMA VE ÖDÜL YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar DEVLET MALZEME OFİSİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMA VE ÖDÜL YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde l - Bu Yönergenin amacı, Devlet Malzeme Ofisi Merkez, Taşra Teşkilâtı ve

Detaylı

Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN

Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN Dersle İlgili Konular Üretim Yönetimi Süreç Yönetimi Tedarik Zinciri Yönetimi Üretim Planlama ve Kontrolü Proje Yönetimi Kurumsal Kaynak Planlaması-ERP Kalite Yönetimi Modern

Detaylı

KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR YATIRIM DESTEK OFİSİ

KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR YATIRIM DESTEK OFİSİ 2014 NEVŞEHİR YATIRIM DESTEK OFİSİ İşbirliği - Güçbirliği Destek Programı KOBİ lerin bir araya gelerek tedarik, pazarlama, düşük kapasite kullanımı, rekabet gücü zayıflığı ve finansman gibi Ortak Sorunlara

Detaylı

KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ İş Sürekliliği

KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ İş Sürekliliği T. C. KAMU İHALE KURUMU Elektronik İhale Dairesi KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ İş Sürekliliği İş Sürekliliği Yönetim Sistemi Politikası Sürüm No: 5.0 Yayın Tarihi: 11.05.2014 444 0 545 2012 Kamu İhale Kurumu

Detaylı

Planlama Nedir? Planlama Ne Değildir? Başarılı Bir Plan. www.eminkaya.net 1. Pazarlama Planlaması

Planlama Nedir? Planlama Ne Değildir? Başarılı Bir Plan. www.eminkaya.net 1. Pazarlama Planlaması 2 Pazarlama Planlaması Planlama Nedir? Plan, bir amaca ulaşmada izlenecek yol ve davranış biçimini gösterir. Planlama ise, bir yöneticinin ileriye bakmasına ve kendine açık olan seçenekleri bulmasına yardım

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE İÇ KONTROL STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI İÇ KONTROL DAİRESİ

SÜREÇ YÖNETİMİ VE İÇ KONTROL STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI İÇ KONTROL DAİRESİ SÜREÇ YÖNETİMİ VE İÇ KONTROL STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI İÇ KONTROL DAİRESİ SÜREÇ NEDİR? Müşteri/Vatandaş için bir değer oluşturmak üzere, bir grup girdiyi kullanarak, bunlardan çıktılar elde etmeyi

Detaylı

DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME. 1. İşletmenin yapısal özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:

DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME. 1. İşletmenin yapısal özelliklerini şöyle sıralayabiliriz: DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME 1 1. İşletmenin yapısal özelliklerini şöyle sıralayabiliriz: 3 İşletme bir ekonomik kuruluştur. 3 İşletme bağımsız bir kuruluştur. 3 İşletme sosyal bir kuruluştur. 3 İşletme

Detaylı

Lojistik sektörünün ihtiyacına göre eğitim programının belirlenmesi

Lojistik sektörünün ihtiyacına göre eğitim programının belirlenmesi ODTU Uluslararası Ekonomi Kongresi VI 2002 Lojistik sektörünün ihtiyacına göre eğitim programının belirlenmesi 11-14 14 Eylül 2002 ODTÜ Atilla Yıldıztekin Arkas Lojistik A.Ş. Genel Müdürü Lojistik? 21.

Detaylı

TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU ULUSAL AKADEMİK AĞ VE BİLGİ MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler

TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU ULUSAL AKADEMİK AĞ VE BİLGİ MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU ULUSAL AKADEMİK AĞ VE BİLGİ MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve kapsam Madde 1- (1) Bu Yönetmelik ile Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma

Detaylı

PAZARLAMA VE PERAKENDE SATIN ALMA GÖREVLİSİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

PAZARLAMA VE PERAKENDE SATIN ALMA GÖREVLİSİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü PAZARLAMA VE PERAKENDE SATIN ALMA GÖREVLİSİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2008 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile

Detaylı

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013 TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ Tutundurma, mal ya da hizmetleri satışını arttırabilmek için, alıcıları satın almaya ikna edebilmeye yönelik satıcı tarafından başlatılan tüm çabaların koordinasyonu

Detaylı

T. C. KAMU İHALE KURUMU

T. C. KAMU İHALE KURUMU T. C. KAMU İHALE KURUMU Elektronik İhale Dairesi KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ BT Strateji Yönetimi BT Hizmet Yönetim Politikası Sürüm No: 6.0 Yayın Tarihi: 26.02.2015 444 0 545 2012 Kamu İhale Kurumu Tüm hakları

Detaylı

KURUM İÇ DEĞERLENDİRME RAPORU HAZIRLAMA KILAVUZU

KURUM İÇ DEĞERLENDİRME RAPORU HAZIRLAMA KILAVUZU KURUM İÇ DEĞERLENDİRME RAPORU HAZIRLAMA KILAVUZU ANKARA- 13 /04/2016 1 Araştırma ve Geliştirme Yönetim Sistemi 2 Araştırma ve Geliştirme Araştırma Stratejisi ve Hedefleri Araştırma Kaynakları Araştırma

Detaylı