Meslek Nedir? Meslek E.ği Nedir? Melsek E.ği ve Gelişim Süreci Meslek E.ği İlkeleri Meslek E.ği Kodları Bazı Meslek Alanlarında E.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Meslek Nedir? Meslek E.ği Nedir? Melsek E.ği ve Gelişim Süreci Meslek E.ği İlkeleri Meslek E.ği Kodları Bazı Meslek Alanlarında E."

Transkript

1 MESLEK ETİĞİ İÇİNDEKİLER Meslek Nedir? Meslek E.ği Nedir? Melsek E.ği ve Gelişim Süreci Meslek E.ği İlkeleri Meslek E.ği Kodları Bazı Meslek Alanlarında E.k ADALET MESLEK ETİĞİ Doç. Dr. Mustafa CİHAN HEDEFLER Bu üniteyi çalışdktan sonra; Meslek kavramını öğrenebilecek, Meslek e.ği kavramını tanıyabilecek, Meslek e.ği ilkelerini kavrayabilecek, Meslek e.ği kodlarını anlayabilecek, Bazı meslek alanlarını tanıyabileceksiniz. ÜNİTE 8

2 GİRİŞ Günümüzde her geçen gün önemi artan etiğin, özellikle günlük pratik yaşamla ilgili sorunlarla ilişkilendirilmesi dikkat çekicidir. Toplum yaşamında önemli bir yeri olan mesleklerin de etik bir boyutu olduğu gerçeği artık kabul edilmektedir. Meslek etiği, mesleklerde uyulması gereken birtakım kural ve etik değerleri ifade etmektedir. Bu bağlamda meslek etiği ilkeleri, bir mesleğe ait mesleki davranış ilkeleri olarak da adlandırılabilir. Meslek etiği, mesleki bilgi ve uzmanlık nedeniyle meslek mensuplarına yüklenen ilave bir sorumluluktur. Bununla birlikte meslek etiği, mesleğin gereklerinin yapıldığı toplumun genel ilkelerinden bağımsız değildir. Bu ünitede toplumsal yaşam için hem gerekli hem de vazgeçilmez olan mesleklerle ilgili olarak, meslek etiği kavramının neyi ifade ettiği, temel meslek etiği ilkelerinin ve meslek etiği kodlarının neler olduğu konuları üzerinde durulmaktadır. MESLEK ETİĞİ KAVRAMI Uygulamalı etik, etiğe ilişkin somut konuları ele alır. Ahlak, davranışlarımızı yönlendiren değerler ve buyruklar topluluğudur. Bu nedenle ahlak, her zaman yaşamımızın içindedir. Dolayısıyla ahlaka her tarihsel dönemde ve her insan topluluğunda rastlamak mümkündür. Bir felsefe disiplini olan etik (ahlak felsefesi) ise, söz konusu ahlak olgusu üzerine düşünmek ya da felsefe yapmaktır. Böylece etik, felsefenin önemli disiplinleri arasında yer alır. Başka bir ifadeyle etik, konu ve sorunlarının çeşitliliği ve çözüm denemelerinin çokluğu dolayısıyla diğer felsefe disiplinlerinin önünde yer alır. Etik, ahlak konusunda sadece teorik tartışmaların yapıldığı bir disiplin değildir. Aynı zamanda etik; ilkelerin, belirli yaşam ve eylem alanlarına uygulanmasıyla ortaya çıkan konu ve sorunlarla da ilgilidir. Nitekim bu konudaki çalışmalar uygulamalı etiği ortaya çıkarmıştır. Uygulamalı etik, etiğe ilişkin daha somut konuları kendisine konu yapar. Ayrıca uygulamalı etik çalışmaları ile etik, soyut felsefi bir tartışma olmaktan çıkarak, günlük yaşama dâhil olmuştur. İşte meslek etiği de bunlardan biridir. Şu hâlde meslek etiği nedir? Meslek etiğinin temel ilkeleri nelerdir? Meslek etiğinin tarihsel olarak gelişim süreci nasıl olmuştur? Meslek Nedir? Meslek etiğinin ne olduğunu anlayabilmek için, öncelikle meslek kavramının ne anlama geldiğinin ortaya konulması gerekir. Çünkü toplumda yapılan her işi ya da uğraşı bir meslek olarak görmek doğru değildir. Bir iş ya da uğraşın meslek olarak kabul edilmesi için birtakım özellikleri ve şartları taşıması gerekir. Meslek kavramı, belli bir eğitim ile kazanılan, sistemli bilgi ve becerilere dayalı; insanlara yararlı mal üretmek, hizmet vermek ve karşılığında para kazanmak için yapılan, kuralları belirlenmiş iş ya da uğraş anlamına gelmektedir. 2

3 Bir işin ya da uğraşın meslek olarak adlandırılması için, uğraş alanının etik değer ve ilkelere de yer vermesi gerekmektedir. Meslek etiği, belirli bir meslek grubunun meslek üyelerine emreden, onları belirli kurallarla davranmaya zorlayan, kişisel eğilimlerini sınırlayan, yetersiz ve ilkesiz üyeleri meslekten dışlayan, mesleki rekabeti düzenleyen ve hizmet ideallerini korumayı amaçlayan mesleki ilkeler bütünüdür. Bu genel tarife rağmen, meslek kavramının tanımı konusunda bazı anlaşmazlıklar vardır. Örneğin bazıları, para kazanmak için yapılan bütün uğraşları meslek olarak değerlendirmektedir. Fakat bazıları ise, meslek kavramının bu kadar geniş tutulmasından yana değildir. Bunlara göre, bir uğraşın meslek olarak adlandırılması için birtakım şartları taşıması gerekmektedir. Bir işin ya da uğraşın meslek olarak adlandırılması için, uğraş alanının etik değer ve ilkelere de yer vermesi gerekmektedir. Bir meslek çalışanının, bilgi, beceri, doğru iş alışkanlıkları ve tutumlara sahip olması icap etmektedir. Buradan hareketle bir meslekte bilgi ve beceriler kadar mesleki değerlerin ve etik ilkelerinin de tanımlanmış olması gerekmektedir. Söz konusu etik değer ve ilkeler, yazılı olabileceği gibi, meslektaşlar tarafından örtülü biçimde benimsenmiş de olabilir. Her meslek; o mesleğin değerini, gelişmesini ve diğer insanlar açısından tanınmasını sağlayan örgütlere sahiptir. Bu anlamda dünyada binlerce meslekten bahsetmek mümkündür. Ülkemizde de resmî olarak tanımı yapılmış, yaklaşık 600 e yakın mesleğin olduğu belirtilmektedir. Toplumda tanınan ve benimsenen bir meslek sahibi olmak, sosyolojik bakımdan birtakım sonuçlar doğurur. Bu bağlamda toplumda tanınan bir meslek sahibi olmak, beraberinde itibar getireceği gibi mensuplarına da bazı ayrıcalıklar, sosyal, ekonomik, yasal ve politik üstünlükler de sağlar. Bu nedenle ortaya yeni çıkmış bir iş grubu, bir meslek olarak tanınmak ve adlandırılmak için büyük çabalar gösterir. Bir uğraşın ya da işin bir meslek olarak sayılabilmesi için taşıması gereken şartları ve ölçüleri kısaca şu şekilde sıralayabiliriz: Bir meslek, toplumun hayati ihtiyaçlarından birini karşılamalıdır. Meslek, bir kişinin sadece kendi doyumu için değil, aynı zamanda başkalarının yararı için de yaptığı bir uğraş olmalıdır. Bir mesleğin meslek olabilmesi için mesleğe girmeden önce kişilerin, bu mesleği yapabilmelerini sağlayan bilgi, beceri ve tutumları kazanmış olmaları gerekir. Meslek dalları birtakım araştırma ve deneylerle geliştirilerek, kendine özgü tekniklere zamanla sahip olmalıdır. Meslekler kazanç elde etmek için yapılan uğraşlar olduğu için, meslek mensupları yaşamlarını mesleklerinden elde ettikleri yasal parasal kazanç ile sürdürüyor olmalıdır. Meslek alanlarının kendine özgü değer ve etik ilkeleri vardır. Bu nedenle meslek mensupları, bu değer ve ilkeler doğrultusunda davranmalıdır. Meslek Etiği Nedir? Meslek etiğinin ne olduğuna ilişkin birçok tanımlama ile karşılaşmaktayız. Ancak biz burada bu tanımlardan bazıları üzerinde duracağız. Bunlardan birine göre meslek etiği, çalışma yaşamımızdaki meslektaşlarımıza, işverenlere, üreticilere, tüketicilere, kişilere ve topluma karşı bireysel davranışlarımızı yönlendiren, mesleksel davranışlarla ilgili nelerin doğru ya da yanlış olduğu 3

4 Meslek etiği diğer denetim biçimlerinden farklı bir şekilde, içsel bir denetim sağlar. hakkında inançlarımıza dayalı bizlere yol göstericilik yapan etik ilkeler toplamıdır. Diğer bir tanımlamada ise meslek etiği, bir meslek grubunun üyelerini belli kurallarla davranmaya zorlayan, kişisel eğilimlerini sınırlayan, ilkesiz üyeleri ise dışlayan, rekabeti düzenleyen ve hizmet ideallerini korumayı amaçlayan mesleki ilkeler bütünüdür. Bu tanımlamalardan da anlaşılacağı üzere meslek etiği, özellikle mesleklerde uyulması gereken birtakım kuralları ifade etmektedir. Bu kurallara, dünyanın neresinde olursa olsun aynı meslekte çalışan insanların uyması gerekmektedir. Böylece meslektaş insanların birbirleri ile ilişkilerinde birtakım davranış kalıplarına uymaları, meslek etiğinin bir gereği olarak karşımıza çıkar. Ünlü sosyolog Durkheim e göre ise meslek etiği, bir meslek grubunun lehine olacak biçimde, kişisel eğilimleri sınırlayan ve meslek mensuplarını belirli davranışları yapmaya zorlayan kurallardır. Dolayısıyla meslek etiği, bir meslek grubunun ürünü olduğu için, bir grup ne kadar güçlü ve sağlam olursa etik ilkelerin de o oranda etkili olduğu söylenebilir. Gruptaki ilişkiler son derece önemlidir. Örneğin grupta ilişkiler samimi, içten ve sıcak olursa, grupta paylaşılan duygu ve düşünceler de o derece yoğun olabilir. Başka bir deyişle, mesleki gruplar ne kadar sağlam ve örgütlü olursa, grubun sahip olması gereken meslek etiği de o kadar gelişir ve saygınlık kazanır. Öte yandan geleneksel anlamda meslek etiğinin temelinde yatan düşünce, meslek sahiplerinin mesleklerini yapmak suretiyle kendilerine ihtiyaç duyanlara hizmet ederek kamu yararına çalışmalarıdır. Dolayısıyla meslek etiği açısından bir mesleğin yapılmasıyla kazanılan maaş, gelir, güç, statü gibi kişisel çıkarlar ikinci planda gelmelidir. Örneğin bir doktorun asıl amacı para kazanmak değildir. Başka bir ifade ile doktor para kazanmak için hastasını muayene etmez. Fakat o, hastalarına baktığı için para kazanır. Bundan dolayı meslek sahibi olmak, iş adamlığı ve işçilikten ayrılmaktadır. Çünkü söz konusu gruplar, açık bir şekilde uğraşlarının asıl amacının ücret olduğunu ifade etmektedir. Meslek etiği, diğer denetim biçimlerinden farklı bir şekilde içsel bir denetim sağlar. Ayrıca meslek etiği genel anlamda etik değerlerin, bir meslek bağlamında yeniden oluşturulmasıdır. Meslek etiği ilkeleri, bir mesleğe ait mesleki davranış ilkeleri olarak da adlandırılabilir. Diğer yandan meslek etiği, genel ahlak kurallarından fazla olarak mesleki bilgi ve uzmanlık nedeniyle meslek mensubuna yüklenen ilave bir sorumluluktur. Bir işin verimliliğinin artması ve kalitesinin yükselmesi için meslek etiği son derece gereklidir. Nitekim meslek etiğine uygun davranışlar sergileyen meslek mensupları, çevresinin güvenini ve saygısını kazanırlar. MESLEK ETİĞİ VE GELİŞİM SÜRECİ Meslek etiği, toplumsal planda iş bölümünün ortaya çıkması ve dolayısıyla birtakım işleri bazı insanların daha ustalıkla yapabilmeleri sonucunda ortaya çıkan meslekleşme süreci ile birlikte doğmuştur, diyebiliriz. Günümüzde meslek etiğine ilginin her geçen gün artmasının nedeni ise, meslek türlerinde karşılaşan etik sorunların giderek artmasıdır. 4

5 Meslek etiği, mesleğin gereklerinin yapıldığı toplumun genel etik değerlerinden bağımsız değildir. Ahilik, Anadolu da yaşamını sürdürmüş ve özellikle Osmanlı Devleti nin kurulmasında önemli roller üstlenmiş; toplumun sosyal, ekonomik ve kültürel hayatının düzenlenmesinde etkili olmuş bir esnaf ve sanatkârlar birliğidir. Meslek etiğini kendi içinde bölümlere ayırmak mümkündür. Mesleğin türüne göre tıp etiği, bilim etiği, mühendislik etiği, polis etiği, basın etiği vb. adını alan meslek etikleri, söz konusu mesleğe mensup kişilerin, mesleklerini icra ederken dikkat etmeleri gereken etik kuralları içermektedir. Ancak şunu belirtmeliyiz ki, meslek etiği, mesleğin gereklerinin yapıldığı toplumun genel etik değerlerinden bağımsız değildir. Bunun yanında meslek etiği, ilgili mesleğin evrensel planda kabul görmüş ilkelerinden de etkilenmektedir. Tarihsel süreç açısından olaya yaklaştığımızda insanoğlunun ihtiyaç duyduğu her türden mal ve hizmet üretimi, çeşitli meslek dallarının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Farklı biçimlerde kurulan meslek dalları ya da grupları söz konusu mesleğin kurallarını ve dayanışmasını kapsayan birtakım ilkeleri olan birliklerdir. Birlik ve dayanışma içerisinde olan bir meslek grubu ise, hem mesleğin saygınlığının artmasını hem de topluma daha iyi hizmet sunulmasını hedeflemektedir. Bu meslek dalları arasında esnaf birliklerinden zanaatkârlara ve hekimliğe kadar birçok meslek grubunu sayabiliriz. Öte yandan bir toplum içerisinde yaptığı iş ya da uğraş dolayısıyla kendi başına farklılaşarak belli bir meslek grubu hâline gelen ilk meslek, hekimlik olarak bilinmektedir. Hekimlerin oluşturduğu meslek grubunun en önemli ifadesi de Hipokrat Andı dır. Hipokrat andı ise, tıp öğrenimini bitiren genç doktor adaylarının mesleklerine başlamak için ettikleri bir tür yemindir. Bir tür tıp etiği ilkeleri niteliğinde de olan bu andın kısaca özü, doktorun; soyuna, dinine, sosyal ve siyasi durumuna bakmaksızın bütün hastalarına eşit davranması ve mesleğini kötüye kullanmaması şeklindedir. Osmanlı dönemindeki Ahilik Teşkilatı, Batı daki Lonca sistemi aynı meslek çerçevesinde bir araya gelenlerin oluşturduğu toplumsal yapılardır. Bunlardan kendi kültür tarihimiz açısından da önemli bir yeri olan Ahilik Teşkilatının meslek etiği açısından dikkatle incelenmesi gereken bazı yönleri vardır. Ahilik, Anadolu da yaşamını sürdürmüş ve özellikle Osmanlı Devleti nin kurulmasında önemli roller üstlenmiş; toplumun sosyal, ekonomik ve kültürel hayatının düzenlenmesinde etkili olmuş bir esnaf ve sanatkârlar birliğidir. Batı daki Lonca sisteminden farklı olarak, Ahi birlikleri devlet otoritesinin dışında kurulup gelişen, günümüzde kamu görevi kabul edilen bir işi gönüllü olarak gerçekleştiren birliklerdi. Ahilikte temel amaç, bir kişiye sadece bir meslek öğretmek değildir. Aynı zamanda kişilere meslek ahlakı ve toplum kuralları da öğretilerek onun daha iyi bir insan olarak yetiştirilmesi sağlanmaya çalışılır. İşte bu amaç doğrultusunda kişi, bir meslek öğrenmenin yanında, zaviyelerde toplum adabını, İslam dinini, pozitif bilimleri de öğrenirdi. Öte yandan Ahilik, insanların bir sanat dalında uzman olmalarını sağlamanın yanında, sanatkârın ahlaki düzeyini yükselten, iş dünyasına insancıl boyutlar kazandıran bir sosyo- ekonomik kuruluştur. Ahilik iyiliğin, dostluğun, kardeşliğin, kısaca bütün güzel değerlerin içselleştirildiği bir birliktir. Kurucusu Ahi Evran, ahlak ile sanatın âdeta bir birleşimi olan Ahiliği çok itibarlı bir duruma getirme çabası göstermiş önemli bir şahsiyettir. Ahi Evran, Anadolu insanına alın teri ile geçinme, 5

6 Bir toplumda var olan bütün meslekler, toplumsal yaşam için hem gerekli hem de vazgeçilmezdir. öz güvenli ve minnetsiz bir yaşama becerisi kazandırmaya ve vatan sevgisi benimsetmeye çalışmıştır. Yine Ahi Evran, Ahilere ahlaki bir bakış açısı da kazandırmıştır. Örneğin bir Ahi esnafı kendi müşterisine, Bugün yeterince satış yaptım, lütfen komşu dükkândan alışveriş yapın. diyebilmekteydi. Ahilere özgü bu davranış, meslek etiği açısından oldukça dikkat çekicidir. Ahi ahlakının temel niteliklerinden bazıları şunlardır: İş ve meslek sahibi olmak Helal kazanç kutsaldır. İş yeri huzurlu bir ortam olmalıdır. Ekonomik işlerde doğruluk Fırsat ve imkânlardan eşit ölçüde yararlanma, kendisinden başkasını da düşünme Planlı, vasıflı, kaliteli ve standart mal üretimi Ahi örgütlerinde mesleki ve ahlaki eğitim Böylece Ahilik sisteminde de gördüğümüz gibi, bir meslek birliğinin en önemli kaygısı, meslek üyeleri arasında birlik ve beraberliği sağlamaktır. Yine birlik, mensuplarını aynı etik değerler etrafında bir araya getirmekte son derece önemlidir. Sonuçta bir toplum içerisinde meslek grupları sağlıklı ve iyi olursa, toplumun geneli de bundan payını alır. Geçmişte Ahilikte olduğu gibi, bugünde aynı mesleği yapanların bir araya gelerek çeşitli meslek birlikleri ya da toplumsal birlikler oluşturduğu bilinmektedir. Bu konuda Tabip Odaları, Barolar Birliği gibi mesleki kuruluşlar sayılabilir. Günümüzde mesleki birlik kurmak için özel bir meslek dalında bulunuyor olmak gerekmez. Artık herhangi bir işi yapıyor olanlar da bir araya gelerek bir kurumsal ve yasal iş birliği içinde olabiliyorlar. Bu faaliyetler de farklı isimlerle (Oda, Dernek ve Birlik gibi) adlandırılır. Şoförler Odası, Esnaf ve Sanatkârlar Derneği gibi çalışma birliklerini buna örnek verebiliriz. MESLEK ETİĞİ İLKELERİ Meslek etiği ilkeleri, her meslek mensubunun olabildiğince iyi olması ilkelerinden başka bir şey değildir. Her şeyden önce şunu belirtmeliyiz ki, bir meslek üyesinin yaptığı her türlü eylem, bir noktadan sonra, kendini aşar ve diğer meslektaşlarını da yakından ilgilendirir. Örneğin bir meslek üyesinin yapmış olduğu olumsuz ve istenmeyen bir davranış sadece onu yapan üyenin küçük düşmesine yol açmaz, aynı zamanda bağlı olduğu mesleğe duyulan bütün güveni ve saygıyı da olumsuz yönde etkiler. Dolayısıyla bir meslek üyesi yapacağı davranışlara çok dikkat etmelidir. Çünkü yapacağı yanlış bir davranış sadece kendisine değil, mensubu olduğu mesleğe de zarar vermektedir. Hatta yapılan yanlış davranış, mesleğin güvenini ve saygınlığını azalttığı için, bundan toplum da etkilenecektir. Gerçekten de bir toplumda var olan bütün meslekler, toplumsal yaşam için hem gerekli hem de vazgeçilmezdir. Bütün mesleklerin, toplumun her bakımdan ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik hedefleri vardır. Bu hedeflerin istenilen boyutta gerçekleşmesi toplumsal yaşam açısından önemlidir. Bu bağlamda her 6

7 meslek mensubunun mesleğine ilişkin birtakım etik değerleri içselleştirerek meslek yaşamına yansıtması gerekir. Meslek etiği ilkeleri, her meslek mensubunun olabildiğince iyi olması ilkelerinden başka bir şey değildir. Meslek etiğinin ilkelerini meslek yaşamında kabul eden ve uygulayan meslek mensupları her zaman takdir edildiği gibi, yaptıkları işe güven duyulmasını da sağlar. Şu hâlde genel anlamda meslek etiği açısından, temel meslek etiği ilkelerinin neler olduğu üzerinde öncelikle durulması gerekir. Bunları doğruluk, yasallık, yeterlik, güvenirlik ve mesleğe bağlılık olarak sıralayabiliriz. Doğruluk İlkesi Genel toplum yaşamında olduğu gibi, meslek yaşamında da yalancılık, en büyük tehlikedir. Doğruluk, yalancılığın karşıtı olarak değerlendirilir. Bu bağlamda doğruluk, doğru sözlülük ve güvenirliğe işaret eden bir kavram olarak karşımıza çıkar. İnsan, toplumda tek başına yaşamaz. Ahlak dediğimiz olgu ise, ancak başkaları ile birlikte yaşadığımız bir toplumda ortaya çıkar. Buna göre etik bir davranış, başkaları ile kurduğumuz ilişkilerde iyi olmayı, dürüst olmayı ve içtenliği gerektirir. Örneğin bir meslek üyesi çalışma yaşamında içten ve dürüst davranmazsa, başkaları ile ilişkilerde kendi sonunu hazırlar. Aynı zamanda mesleğine ilişkin güven ortamının da ortadan kalkmasına yol açar. Genel toplum yaşamında olduğu gibi, meslek yaşamında da yalancılık en büyük tehlikedir. Çoğunlukla korku ve güvensizlikten kaynaklanan yalan söyleme, zedeleyici bir davranış biçimidir. Bir meslekte hangi konumda olursa olsun kişiler, yalandan uzak durarak ve doğruluğu içselleştirmiş bir şekilde hem astlarına hem de üstlerine tam manası ile güven vermek zorundadır. Başka bir deyişle tüm meslek mensupları, çalışmalarının her aşamasında doğruluk ve dürüstlükten asla ödün vermemelidirler. Yalancılık, iş yaşamını sarsan ve kişiyi meslekten atılmaya kadar götüren olumsuz bir davranıştır. Öte yandan bir meslek mensubu, sadece kendi meslektaşları arasında kurduğu ilişkide değil, meslek dışı ilişkilerinde de doğru, dürüst, samimi ve hakkaniyetli olmalıdır. Zaten bütün bunları sağlarsa herkese güven vermiş olur. Kısaca, meslek yaşamında doğru davranış biçimlerini uygulamak; dürüst, adil, eşit ve tarafsız olmak, yalan söylememek meslek etiğinin temel ilkeleri arasındadır. Yasallık İlkesi Çalışma yaşamında, üretilen her türlü malın üretiminden tutun da çalışanların karşılaştığı problemlere varıncaya kadar yasalara uymak ya da yasalara bağlı kalmak da meslek etiği ilkeleri arasında yer alır. Ülkemizde üretim alanına ve çalışma yaşamına ilişkin birçok yasa vardır. Bu konuda sadece devletin değil, uluslararası bazı kuruluşların da etkili olduğunu söyleyebiliriz. Bunlar çalışma yaşamını düzenleyen Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ile üretim standartlarını düzenleyen Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO) gibi kuruluşlardır. Yasallık ilkesi bağlamında, hukuksal açıdan suç oluşturan emirlerin yerine getirilmemesi konusunda, yöneticiler kesinlikle kararlı olmalıdırlar. Diğer yandan, emirlerin yasalara aykırılığının üst yöneticilere anımsatılması ve yönetimde 7

8 keyfiliğin ortadan kaldırılması hukukun üstünlüğünün sağlanması açısından önemlidir. Yeterlik İlkesi Meslekte kazanılan deneyim ve yetkinlikler, o işi yapma konusunda bireye toplum içerisinde uzman, yetkili ya da yeterli kişi gibi kimlikler kazandırır. Mesleğe ilişkin etik kodlar, çalışanların davranışlarına yol gösteren kurallardır. Bir meslek ilkesi olarak da değerlendirilen yeterlik, bir görevi icra etmek ve görevin gerektirdiği sorumlulukları yerine getirmek için ihtiyaç duyulan yetenek, bilgi ve becerileri ifade eden bir kavramdır. Başka bir deyişle yeterlik, bir görevi yerine getirmek için sahip olunması gereken kapasiteyi ifade eder. Çalışma yaşamında yeterlikler, mesleksel yetkinliğin göstergeleri olarak oldukça önemsenmektedir. Bir mesleğe ilişkin olarak belirlenmiş yeterlikler esas alınarak, meslek mensuplarının etkinlikleri değerlendirilebilir. Ayrıca yeterlikler, çalışanların işe ilişkin özellikleri hakkında daha doğru bilgiler elde etmenin, doğru değerlendirmeler yapmanın, ödüllendirmelerinin ve daha birçok konunun etkili bir aracı olarak düşünülmelidir. Günümüzde gerek bilim alanında gerekse teknoloji alanındaki sürekli gelişmeler çalışma yaşamını da etkilemektedir. İşte bütün bu değişme ve gelişmeleri izlemek, kendini yenilemek ve çalışma alanlarında uygulamak meslek etiği ilkeleri açısından son derece önemlidir. Meslekte kazanılan deneyim ve yetkinlikler, o işi yapma konusunda bireye toplum içerisinde uzman, yetkili ya da yeterli kişi gibi kimlikler kazandırır. Bunun yanında bir işi yapabilme konusunda diploma ya da herhangi bir belge almak da kişiye o işi yapabilme konusunda hak ve yetki verir. Meslek mensuplarının işlerinin ehli olmalarının yanında, iyi bir eğitimden geçmeleri de gerekmektedir. Güvenirlik İlkesi Güvenirlik de bir meslek etiği ilkesi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bir meslek mensubunun mesleğini icra ederken güvenilir olması, mesleğini en iyi şekilde, zamanında ve istenildiği gibi yapması ile mümkündür. Güvenilir bir çalışan, bilgilerini başkalarını yanıltmak için değil, başkalarına yardım etmek için kullanır. Ayrıca güvenilir bir kişi, bütün enerjisini ve bilgisini işine verdiğinden başarılı olması kaçınılmazdır. Görevini benimseyen insanlara daha fazla güvenilir. Meslek etiğinin önemli bir boyutu güvendir. Güven, toplumsal planda olduğu gibi örgütsel planda da önemlidir. Yüksek güven toplumlarında insanların birbirlerine olan güvenleri de yüksektir. Örneğin esnaf arasında Sözüm senettir. ifadesi, yüksek güven toplumlarının özelliklerini yansıtır. Örgütsel boyuttaki güven ise, bir örgütte yer alan üyelerin birbirlerine duydukları güveni gösterir. Fakat örgütsel güven, toplumsal güven kültüründen bağımsız değildir. Bir örgüt içinde ise, hizmet içi eğitimle güven ortamı oluşturulabilir. Mesleğe Bağlılık İlkesi Meslek etiği ilkelerinden bir diğeri ise, kişinin yaptığı işi önemsemesi ve en iyi bir biçimde işini yapmaya çalışmasıdır. Mesleğe bağlılık, mesleği sevmekle ve onunla ilgili olmakla gerçekleşir. Nitekim bu niteliklere sahip olan bir çalışan, 8

9 bedensel ve zihinsel olarak bütün enerjisini yaptığı işe verir. Aksi hâlde işini sevmeyerek çalışan bir kişi, hem kendisini mutsuz eder hem de etrafına bu mutsuzluğu yansıtır. Bu iş verimliliğinin düşmesi demektir. Bu durumda kişiler, mesleklerini bırakmak zorunda bile kalabilmektedirler. Bir çalışanın işini gereği gibi yapması, görev ve sorumluluklarını bilmesi, örgütün amaçlarını benimsemesi mesleğe bağlılığının göstergeleridir. Bireyin çalışma yaşamı içerisinde sürekli olarak kendini geliştirmesi ve eğitim olanaklarından yararlanması işine verdiği önemi yansıtır. Öte yandan çalışan kişi, sadece kendini geliştirmemeli, meslektaşlarının mesleki gelişmelerine de katkıda bulunmalıdır. Kısaca mesleğe bağlılık ilkesi, çalışan kişinin işini sevmesine, benimsemesine ve huzurlu bir ortamda çalışmasına katkı sağlayan bir ilke olarak karşımıza çıkar. Bireysel Etkinlik Meslek e.ği ilkelerinin bir meslek için önemi nedir? Düşününüz? MESLEK ETİĞİ KODLARI Etik kodlar, bireylere yol gösterici ilkelerdir. Meslek etiği ilkeleri ile benzer işlevlere sahip olan meslek etiği kodlarından bahsetmek de mümkündür. Bir meslek alanında etik unsurlar bir araya getirilerek etik kod adı verilen yazılı dizgeler oluşturulur. Dolayısıyla bir meslek kodunda yer alan etik unsurlara, bu mesleği uygulayan herkesin uyması gerekmektedir. Eğer meslek mensubu söz konusu meslek etik kodlarına uymazsa, meslek birliği üyeyi zorlar, yaptırım uygular, hatta cezalar dâhi verir. Mesleğe ilişkin etik kodlar, çalışanların davranışlarına yol gösteren kurallardır. Etik kodlar, hem meslek ideallerinin üyeler arasında paylaşılmasını sağlar hem de meslekteki etik davranışlara rehberlik eder. Şu hâlde etik kodlar, meslek içinde kalabilmek için, üyelerin uymak zorunda oldukları amaç ve davranışlar bütünüdür. Genel de yazılı ve resmî bir nitelik taşıyan etik kodlarda, ne tür değerlerin benimseneceği açık olarak belirtilmiştir. Etik kodlar, örgütün ve mesleğin temel değerlerini ve mensuplarının takip etmesi gereken kuralları içerir. Bu bağlamda her mesleğin etik kodları kendilerine göre farklılık gösterir. Söz konusu ilkeler, mesleğe ilişkin her şeyden önce, uygulama standartlarını ortaya koyar. Etik ilkelerin yazılı olması hâlinde üyelere aktarılması ve öğretilmesi kolay olur. Nitekim meslek etiği ilkelerinin bütün üyelerce bilinmesi gerekmektedir. Etik kodların temel işlevi, kapsama giren bütün grup üyeleri üzerinde bir disiplin sağlamak ve bunun için gerekli ortamı oluşturmaktır. Etik kodlar, bireylerin etik açıdan doğru davranmalarına yardımcı olmak ve onları bu şekilde davranmaya motive etmek için kullanılır. Bir tür ilkeler kümesinden oluşan meslek etiği kodları, bir mesleğin inanç ve değerlerinin en görülebilir işaretlerini vermektedir. Bu 9

10 nedenle etik ilkelerin içeriğine ilişkin sorumlulukları üstlenmeden önce, çalışanların bu ilkeleri alabildiğince açık bir şekilde geliştirmeleri gerekir. Bir meslek ya da örgütün etik kodlar geliştirmesinin ya da sahip olmasının birçok nedeni vardır. Bunları şu şekilde özetlemek mümkündür: Meslekte ya da örgütte kabul edilmiş veya kabul edilebilir bulunan davranışları açık ve net bir şekilde tanımlamak Uygulamalarda, meslek ideallerine uygun olarak standartları yükseltmek Meslek ya da örgüt mensuplarının kendi davranışlarını kıyaslamalarını sağlayacak örnekler oluşturmak Profesyonel anlamda davranış ve sorumluluklar için bir çerçeve çizmek Mesleki kimlik gelişimine bir araç oluşturmak ve mesleki olgunluğun belirtilerini ortaya koymak Bir meslek için etik ilkelerini belirlemek önemli ve yararlıdır. Ancak bu ilkeleri yazmış olmak için yazıp daha sonra bir kenara bırakmak doğru değildir. Bununla birlikte meslek etiği ilkeleri tek başına yeterli olmaz. Zaten etik kodların meslek ile ilgili bütün sorunlara cevap vermesi beklenemez. Etik kodlar bireylere yol gösterici ilkelerdir. Ancak meslek etiği ilkelerinin bir meslek ya da örgütte yaşama geçirilebilmesi için bazı hususlara dikkat etmek gerekir: Etik sorunlara yer veren örnek olaylarla zenginleştirilmiş hizmet içi eğitim programları geliştirmek Etik olmayan davranışları etkin bir cezalandırma ve dengede tutma sistemiyle önlemeye çalışmak Etik olmayan davranışlar için verilecek cezaların çalışanlarca bilinmesini sağlamak Meslek yaşamında, iş arkadaşlarının ve üstlerinin ahlaki davranış üzerindeki etkisini tespit etmek Mesleğe ilişkin kural ve ilkeleri oluşturacak bir etik kurul oluşturmak Mesleğe ilişkin etik kural ve ilkeleri içeren bir liste geliştirmek TarPşma Sizce bir meslek için e.k kodlar oluşturmak gerekli midir? TarDşınız? Düşüncelerinizi sistemde ilgili ünite başlığı aldnda yer alan tardşma forumu bölümünde paylaşabilirsiniz. 10

11 BAZI MESLEK ALANLARINDA ETİK Daha öncede ifade ettiğimiz gibi meslek etiği kavramı, mesleksel çabaların iyiye ve doğruya yönlendirilmesi konusunda birtakım ilkeler koyan, çalışanların özel isteklerini sınırlayan, mesleğe ilişkin idealler koyan ve meslek ilkelerine uymayan mensupları ise dışlayan bir ilkeler topluluğudur. Bu anlamda bütün meslekler için meslek mensuplarına yönelik etik ilkeler oluşturulmuştur. Burada yeri gelmişken bazı meslek etikleri hakkında kısaca bilgiler vereceğiz. Tıp Etiği Her tıbbi eylemin kendince bir etik boyutu vardır. Meslek etikleri grubunda yer alan tıp etiği, genel olarak tıbbi eylemleri düzenleyen kurallar ve tıbba özgü değerler dünyası ile ilgili bir meslek etiğidir. Tıp etiği, tıbbi eylemler çerçevesinde neyin iyi, neyin kötü olduğu üzerinde durur. Bu anlamda her tıbbi eylemin kendince bir etik boyutu vardır. Tıp etiği açısından, örneğin bir doktorun öncelikli olarak görevi, hastaya zarar vermeden ya da hastanın iradesine karşı herhangi bir davranışa girmeden, onun sağlığını korumak ve hastanın yeniden sağlığına kavuşması için gerekli araç ve yollara başvurmaktır. Hipokrat yeminine göre de doktorlar hastalarına salt tamir edilecek bir nesne gibi davranmamakla sorumludurlar. Aynı zamanda doktorlar, hastanın kendisine insancıl davranılması ve kendisiyle ilgilenilmesi gibi birtakım haklı taleplerine de saygılı olmak zorundadırlar. Böylece tıp etiğinin alanını, tıbbi uygulamalar ve tutumların iyi veya kötü, doğru veya yanlış olarak değerlendirilmesi ve bu değerlendirmelerden birtakım etik ilkeler oluşturulması çabaları oluşturmaktadır. Bu anlamda tıp etiğine ilişkin birçok etik ilkeden bahsedilir. Bunlardan bazıları ise şunlardır: Özerkliğe saygı ilkesi, yararlılık ilkesi, kötü davranmama, adalet ilkesi, gizliliğe saygı, zarar vermeme, özgürlük, gerçeği söyleme ve eşitlik. Basın Etiği Basın etiği, basın ve yayın organlarında çalışanların mesleki etkinliklerindeki kurallar ve ilkeler bütününü ifade eder. Bugün çoğu ülkede basın etiği bağlamında, basının kendini denetleyen birtakım ilkeler oluşturduğu görülmektedir. Demokrasilerde toplumu bilgilendirmek görevinde olan basın, bu görevini yerine getirirken birçok etik değerlere dikkat etmek durumundadır. Basın sahip olduğu gücü, insan hak ve özgülüklerini hiçe sayarcasına kullanmamalıdır. Aynı zamanda basın mensupları, topluma yarar ilkesini de gözden uzak tutmamalıdır. Her basın mensubu basın meslek ilkelerine uymak zorundadır. Bazı basın meslek ilkeleri ise şunlardır: Yayınlarda hiç kimse ırkı, cinsiyeti, sosyal düzeyi ve inançları nedeniyle kınanamaz, aşağılanamaz. Düşünce, vicdan ve ifade özgürlüğünü sınırlayıcı; genel ahlak anlayışını, din duygularını, aile kurumunun temel dayanaklarını sarsıcı ya da incitici yayın yapılamaz. Bir kamu kurumu olan gazetecilik mesleği, ahlaka aykırı özel amaç ve çıkarlara alet edilemez. Kişilerin özel yaşamı, kamu çıkarlarının gerektirdiği durumlar dışında, yayın konusu yapılamaz. 11

12 Bilim Etiği Bilim adamının gerçeği, doğruyu aramak ve bulmak için uluslararası geçerli standartlara uygun bilimsel çalışma yöntemlerini izlemesi şarttır. Bilim etiği, bilim adamının bilim yaparken uyacağı etik ilke ve kuralları ifade eder. Bu anlamda bilim adamının birtakım iç ve dış sorumluluklarından bahsedilebilir. Bunlardan iç sorumluluk, meslek etiğini oluşturur. Bilim adamının gerçeği, doğruyu aramak ve bulmak için uluslararası geçerli standartlara uygun bilimsel çalışma yöntemlerini izlemesi şarttır. Söz konusu standartlar arasında, verilerin manipüle edilmemesi, sonuçların birden çok deneyle aynı koşullarda yenilebilir olması, yasa hipotezlerinin her zaman doğrulanabilir olması gibi hususlar yer alır. Diğer taraftan kişisel doğruluk ve dürüstlük gibi özelliklerde bilim adamının etik ilkeleri arasında yer alır. Bilim adamının dış sorumluluklarına gelince, bunlar daha çok bilim adamının topluma karşı olan etik sorumluluklarıdır. Söz konusu dış sorumlulukları ise, şu şekilde sıralayabiliriz: Çeşitli projelerin potansiyel riskleri üzerine dikkat çekmek, kötü kullanıma karşı uyarmak, zararlı olabilecek ya da faydası ile maliyeti arasında mantıklı bir tutarlılık bulunmayan araştırmalardan vazgeçmek. Eğitim Etiği Eğitim ve öğretim işlerinin aynı zamanda bir etik boyutu olduğu gerçeğinden hareket ettiğimizde, eğitimle uğraşan bütün kişilerin, hizmet öncesi iyi bir etik eğitiminden geçmeleri gerekmektedir. Çünkü eğitimi kendine bir meslek hâline getiren öğretmenler, yetiştirmek durumunda oldukları kişilere örnek model olmak durumundadırlar. Nitekim ideal bir öğretmen, öğrettiklerini bizzat yaşayan ideal kişidir. Öte yandan iyi öğretmen, etik özgürlük fikrini gerçekleştirmekle sorumlu olduğunu bilen kişidir. Böyle öğretmenlerin yetiştirdikleri kimseler aydın, özerk, kendi hakkında karar veren ve kendi eylemlerine sahip çıkan kişiler olmaktadır. Öğretmenlik, sadece bilgi aktaran bir meslek değildir. Bu meslek aynı zamanda yetişmekte olan kuşağa birtakım değerler kazandırılmasını hedeflemektedir. Şu hâlde hangi düzeyde öğretim etkinliğinde bulunursa bulunsun, bir öğretmenin bazı etik ilkeler doğrultusunda davranması gerekmektedir. Öğretmenlik meslek etiğinin bazı etik ilkeleri ise şunlardır: Öğretmenin işinde profesyonel olması gerekir. Öğretmen, bir kamu hizmeti olarak eğitimde üzerine düşen sorumluluğun bilincinde olmalıdır. Her türlü davranışında adaleti sağlamalıdır. Ayrıca her türlü eşitsizlikten sakınmalıdır. Eğitim hizmetlerinin sağlıklı ve güvenli bir ortamda gerçekleşmesine olanak tanımalıdır. Hiçbir şekilde yolsuzluk yapmamalıdır. Düşünce ve davranışları ile doğru, dürüst ve güven verici olmalıdır. Son olarak öğretmen, mesleğine bağlılık içinde olmalıdır. Hukuk Etiği Bir meslek etiği olarak hukuk etiği, temel bir değer olarak adaletle ilgilidir. En genel anlamı ile hukuk, bir toplumun varlığını sürdürebilmesi için toplumu düzenleyen kurallar bütünüdür. Başka bir deyişle hukuk, bireylerin ve toplumun ortak iyiliğini sağlamak amacıyla konulan kurallar toplamıdır. Bu bağlamda bir toplumun hukuk sistemi, toplum düzenini ve adaletin işlemesini sağlama görevlerini üstlenir. Dolayısıyla hukuk ile etik arasındaki ilişki kaçınılmaz 12

13 bir ilişki olarak karşımıza çıkar. Hukuk normları etik ilkeler değildir, ancak bağlayıcı olmayı etik ilkeler ile sağlamaya çalışır. Bu bağlamda bir meslek etiği olarak hukuk etiği, temel bir değer olarak adaletle ilgilidir. Çünkü hukukun nihai amacı, adalettir. Hukuk uygulamalarında ise, her zaman adil ve adaletli sonuçlara ulaşma hedefi vardır. İdeal bir hukuk düzeni, adalete uygun olan düzendir. Bu nedenle hukuk mesleği ile uğraşanların son derece adil insanlardan oluşması gerekir. Hukukla ilişkili mesleklerde (yargıç, savcı, avukat gibi) görev yapan kişilerin, görevlerini yerine getirirken birtakım etik ilkeleri göz önünde bulundurmaları gerekmektedir. Örneğin avukatlık mesleği ile uğraşanlar, yüklendikleri görevleri, bu görevin kutsallığına yakışır bir şekilde özenle yerine getirmelidirler. Başka bir deyişle avukatlık unvanın gerektirdiği saygı ve güvene yakışır biçimde davranmalıdırlar. Mühendislik Etiği Mühendislik etiği ise, mühendislerin halka, çalışanlarına ve müşterilerine karşı uymaları gereken kural ve etik ilkeleri ifade eder. Meslek etiği açısından bir mühendis için temel ilke, mesleğinin doğruluğunu, onurunu ve değerini insanlığın refahının artması için kendi bilgi ve becerilerini kullanarak gerçekleştirmektir. Ayrıca bir mühendis, dürüst ve tarafsız olarak halka, kendi iş verenlerine ve müşterilerine sadakatle hizmet etmelidir. Son olarak bir mühendis, mühendislik mesleğinin yeteneğini ve itibarını artırmaya çabalamalıdır. Polis Etiği Polisler mesleklerini icra ederken her türlü işkence ve şiddetten kaçınmalıdır. Polis meslek etiği, etik değerlerin polislik mesleğine uygulanmasını ifade eder. Günümüzde polisin vatandaşlara sadece güvenlik hizmeti sunması yeterli değildir, bu hizmeti vatandaşa nasıl sunduğu ayrı bir önem taşımaktadır. Başka bir deyişle, söz konusu hizmet verilirken birtakım etik ilkelere de dikkat etmek gerekir. Örneğin bir polis, mesleğini yaparken insan hak ve özgürlüklerini keyfî bir şekilde kısıtlayamaz. Bu bağlamda polislik mesleğinin kendine özgü birtakım etik ilkeleri söz konusudur. Polislik mesleğinde geçerli olması istenen bazı etik ilkeler ise şunlardır: Mesleki yetki ve sorumlulukların gerekli yer ve zamanda yerine getirilmesi gerekir. Yetki ve görevler belirlenmiş hükümler dışında keyfî olarak kullanılamaz. Görev ne şekilde olursa olsun bir polisin görevini ihmal etmesi söz konusu değildir. Polisler mesleklerini icra ederken her türlü işkence ve şiddetten kaçınmalıdır. Etkili bir hizmet sunmak için toplumun güvenini kazanmalıdır. Son olarak, insanları sevme olgusunu mesleki anlamda ön plana çıkarmalı ve polislik görevini başkalarına egemen olmanın değil, başkalarına hizmet etmenin bir aracı olarak görmelidir. 13

14 Özet Bir işin ya da uğraşın meslek olarak adlandırılması için, uğraş alanının e.k değer ve ilkelere de yer vermesi gerekmektedir. Bu nedenle bir meslekte bilgi ve beceriler kadar önemli olan mesleksel değer ve e.k ilkelerin de tanınmış olması zorunludur. Meslek e.ği, mesleksel çabaların iyiye ve doğruya yönlendirilmesi konusunda bir takım ilkeler koyan, çalışanların özel isteklerini sınırlayan ve mesleğe ilişkin idealler koyan ilkeler topluluğudur. Meslek e.ği, toplumsal planda iş bölümünün ortaya çıkması ve dolayısıyla bir takım işleri bazı insanların daha ustalıkla yapabilmeleri sonucu ortaya çıkan meslekleşme süreci ile birlikte doğmuştur. Meslek e.ği ilkeleri her meslek mensubunun olabildiğince iyi olması ilkesinden başka bir şey değildir. Mesleğe ilişkin e.k kodlar ise, çalışanların davranışlarına yol gösteren kurallardır. E.k kodlar, meslek ideallerinin meslek mensupları arasında paylaşılmasını sağlar. Meslek e.ği, diğer dene.m biçimlerinden farklı bir şekilde içsel bir dene.m sağlar. Bir işin verimliliğinin artması ve kalitesinin yükselmesi için meslek e.ği son derece gereklidir. 14

15 Ödev Toplumumuzda karşılaşdğımız meslek e.ğine ilişkin olumsuz tutum ve davranışlar nelerdir? AraşDrınız. Hazırladığınız ödevi sistemde ilgili ünite başlığı aldnda yer alan ödev bölümüne yükleyebilirsiniz. 15

16 DEĞERLENDİRME SORULARI Değerlendirme sorularını sistemde ilgili ünite başlığı altında yer alan Bölüm Sonu Testi bölümünde etkileşimli olarak cevaplayabilirsiniz. 1. Meslek kavramı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez? a) Bir meslek, toplumun ihtiyaçlarını karşılar. b) Bir meslek, sistemli bir eğitimle kazanılır. c) Meslek, bir kişinin salt kendi doyumu içindir. d) Mesleklerin kendine özgü değer ve ilkeleri vardır. e) Mesleği icra etmek, bilgi ve becerilere bağlıdır. 2. Meslek etiğini, Bir meslek grubunun lehine olacak biçimde, kişisel eğilimleri sınırlayan ve meslek mensuplarını belirli davranışları yapmaya zorlayan kurallar şeklinde tanımlayan sosyolog kimdir? a) Weber b) Durkheim c) Comte d) Marx e) Pareto 3. Aşağıdakilerden hangisi Ahi ahlakının temel niteliklerinden biridir? a) İş ve meslek sahibi olmak gerekir. b) Helal kazanç kutsaldır. c) Ekonomik işlerde doğruluk zorunludur. d) Fırsat ve imkânlardan eşit ölçüde yararlanılmalıdır. e) Hepsi 4. Bütün toplum yaşamında olduğu gibi, meslek yaşamında da yalancılık en büyük tehlikedir. cümlesi hangi meslek etiği ilkesi ile ilişkilidir? a) Mesleğe bağlılık b) Yeterlik c) Güvenirlik d) Doğruluk e) Yasallık 5. Bir esnafın Sözüm senettir. şeklindeki sözü hangi meslek ilkesi ile ilgilidir? a) Doğruluk b) Güvenirlik c) Yasallık d) Mesleğe bağlılık e) Yeterlik 16

17 6. Bir meslek alanında etik unsurların bir araya getirilerek yazılı dizgeler hâlinde oluşturulmasına ne ad verilir? a) Etik davranış b) Etik sorumluluk c) Etik kodlar d) Etik dizge e) Etik unsurlar 7. Bir toplum içinde yaptığı iş ya da uğraş dolayısıyla kendi başına farklılaşarak belli bir meslek grubu hâline gelen ilk meslek hangisidir? a) Eczacılık b) Avukatlık c) Öğretmenlik d) Hekimlik e) Gazetecilik 8. Aşağıdakilerden hangisi bilim etiği açısından bir bilim adamının iç sorumlulukları arasında yer alır? a) Kötü kullanıma karşı uyarmak b) Riskli projeler üzerine dikkat çekmek c) Zararları olabilecek araştırmalardan vazgeçmek d) İnsan yaşamına zarar vermekten kaçınmak e) Kişisel anlamda doğruluk ve dürüstlük 9. Aşağıdakilerden hangisi öğretmenlik meslek etiği ilkeleri arasında yer almaz? a) Profesyonel olmak b) Sorumluluklarının bilincinde olmak c) Adaleti sağlamak d) Eşitsizlikten sakınmak e) Yeniliklere kapalı kalmak 10. Basın etiğine ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez? a) Basın; sahip olduğu gücü, insan hak ve özgürlüklerini hiçe sayarcasına kullanmamalıdır. b) Topluma yarar ilkesini gözden uzak tutmalıdır. c) Aile kurumunun temel dayanaklarını sarsıcı ve incitici yayın yapılamaz. d) Yayınlarda kişiler ırk, cinsiyet ve inançlarından dolayı aşağılamaz. e) Meslek, ahlaka aykırı özel amaç ve çıkarlar için alet edilemez. Cevap Anahtarı 1.C, 2.B, 3.E, 4.D, 5.B, 6.C, 7.D, 8.E, 9.E, 10.B 17

18 YARARLANILAN VE BAŞVURULABİLECEK DİĞER KAYNAKLAR Aydın, İ. (2003). Eğitim ve Öğretimde Etik, Ankara: PegemA Yayıncılık. Arslan, M. (2005). İş ve Meslek Ahlakı, Ankara: Siyasal Kitabevi. Akarsu, B. (1982). Ahlak Öğretileri, İstanbul: Remzi Kitapevi. Bal, İ. & Eryılmaz, B. (2002). Polis Meslek Etiği, Ankara: Polis Akademisi Başkanlığı, Yayınları. Başpınar, N.Ö. & Çakıroğlu, D. (2011).Meslek Etiği, Ankara: Nobel Yayınları. Buzlu, B., (2012). Meslek Etiği, Gök, S. ve Diğerleri, Etik, İzmir: Zeus Kitapevi. Cevizci, A. (2002). Etiğe Giriş, İstanbul: Paradigma Yayınları. Durkheim, E. (1949). Meslek Ahlakı, Ankara: Milli Eğitim Basımevi. Ekinci, Y. (1989) Ahilik ve Meslek Eğitimi, Ankara: MEB Yayınları. Frankena, W. (2007). Etik, çev. A. Aydın, Ankara: İmge Kitapevi. Güngör, E. (1995). Ahlak Psikolojisi ve Sosyal Ahlak, İstanbul: Ötüken Kitapevi. Gök, S., ve Diğerleri. (2012). Etik, İzmir: Zeus Kitabevi. Kuçuradi, İ. (2002). Etik Kavramı, Polis Meslek Etiği, Ankara: Polis Akademisi Başkanlığı, Yayınları. Kuçuradi, İ. (1988). Uludağ Konuşmaları: Özgürlük, Ahlak, Kültür Kavramları, Ankara: T.F. Kurumu Yayınları Mengüşoğlu, T.(1965). Değişmez Değerler ve Değişen Davranışlar, İstanbul: İstanbul Matbaası. Pehlivan Aydın, İ. (2001). Yönetsel, Mesleki ve Örgütsel Etik, Ankara: PegemA Yayınları. Pieper, A. (1999). Etiğe Giriş, çev. G. Sezer, İstanbul, Ayrıntı Yayınları. Tepe, H.(2000). E tik ve Meslek Etikleri, Ankara: T. F. Kurumu Yayınları. Yıldırım, G. & Kadıoğlu, S.(2007). Etik ve Tıp Etiği Temel Kavramları, C.Ü. Tıp Fakültesi Dergisi, 29 (2):

Sinema ve Televizyon da Etik. Meslek Etiği, İletişim (Medya) Etiği

Sinema ve Televizyon da Etik. Meslek Etiği, İletişim (Medya) Etiği Sinema ve Televizyon da Etik Meslek Etiği, İletişim (Medya) Etiği Etik ve Ahlâk Ayrımı Etik gelenek anlamına gelir ve törebilim olarak da adlandırılır. Bir başka deyişle etik, Bireylerin doğru davranış

Detaylı

ETİK DEĞERLER VE DÜRÜSTLÜK

ETİK DEĞERLER VE DÜRÜSTLÜK Etik Kavramı ETİK DEĞERLER VE DÜRÜSTLÜK Etik kelimesi köken olarak Eski Yunan'a kadar gider. Etik evrensel olarak kabul gören kurallardır. Etik; doğruyla yanlışı, haklı ile haksızı, iyiyle kötüyü, adil

Detaylı

Meslek tanımı için gerekenler

Meslek tanımı için gerekenler MESLEK Belli bir eğitimle kazanılan, sistemli bilgi ve becerilere dayanan insanlara yararı olacak mal üretmek, hizmet vermek ve karşılığında para kazanmak için yapılan, kuralları belirlenmiş iş olarak

Detaylı

Her meslek o mesleğin değerlerini, gelişimini, lisanslanmasını ve diğer insanlar açısından tanınmasını sağlayan kuruluşlara sahiptir.

Her meslek o mesleğin değerlerini, gelişimini, lisanslanmasını ve diğer insanlar açısından tanınmasını sağlayan kuruluşlara sahiptir. MESLEKİ ETİK DERSİ İÇİNDEKİLER 1. MESLEKİ DEĞERLER KAVRAMI 2. ETİK KAVRAMI 3. ETİK VE MESLEKİ DEĞER ARASINDAKİ İLİŞKİ 4. MUHASEBE MESLEĞİNDE ETİĞE DUYULAN GEREKSİNİM 5. MUHASEBE MESLEĞİNDE ETİK İLKELER

Detaylı

Davranıs ve Çalısma İlkeleri

Davranıs ve Çalısma İlkeleri Davranıs ve Çalısma İlkeleri Saint-Gobain Grubu, hem yönetim hem de calışanlar tarafından uygulanan ve yıllar boyunca Grubun faaliyetlerine yön veren bir takım ilkeler geliştirmiştir. Günümüzde grup, bu

Detaylı

12/24/2013. Sağlık Ekibi Üyeleri

12/24/2013. Sağlık Ekibi Üyeleri Sağlık hizmeti etik kurallarının ana kuralı, sağlık hizmeti veren kişinin daima hastanın iyiliğini gözeterek ve yararını düşünerek davranmakla yükümlü olduğudur. Bütün sağlık çalışanları ahlaki olarak

Detaylı

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı.

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı. ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE KÜLTÜR Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan Örgütün amaçlarına uygun olarak görevlerini yerine getirebilmesi, yaşamını sürdürmesi, karşılaştığı sorunları çözmesi ve gelişimini

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir.

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir. Randstad Group İlkesi Başlık Business Principles (Randstad iş ilkeleri) Yürürlük Tarihi 27-11 -2009 Birim Grup Hukuk Belge No BP_version1_27112009 Randstad, çalışma dünyasını şekillendirmek isteyen bir

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ ANABİLİM DALI DERSİN TANIMI VE UYGULAMASI

HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ ANABİLİM DALI DERSİN TANIMI VE UYGULAMASI HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ ANABİLİM DALI DERSİN TANIMI VE UYGULAMASI Ders ismi Ders kodu Dönem Teori+Pratik Kredi AKTS EĞİTİM FELSEFESİ SNF114 1 2+0 2 3 Ön Şartlı Ders(ler)

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ ETİK DAVRANIŞ İLKELERİ VE ETİK KOMİSYON YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ ETİK DAVRANIŞ İLKELERİ VE ETİK KOMİSYON YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ ETİK DAVRANIŞ İLKELERİ VE ETİK KOMİSYON YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı; Dokuz Eylül Üniversitesinde etik kültürünü

Detaylı

ÇALIŞAN ETİK KURALLARI

ÇALIŞAN ETİK KURALLARI DÖKSAN BASINÇLI DÖKÜM VE MAK. SAN. TİC. LTD. ŞTİ ÇALIŞAN ETİK KURALLARI NOT: Bu el kitabı Döksan Basınçlı Döküm çalışanlarının bilmesi gereken önemli politikaları, standartları ve kuralları içermektedir.

Detaylı

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ 203 İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 10 Aralık 1948 tarih ve 217 A(III) sayılı Kararıyla ilan edilmiştir. 6 Nisan 1949 tarih ve

Detaylı

Araştırma Etiği İlkeleri

Araştırma Etiği İlkeleri Araştırma Etiği İlkeleri 1. Araştırmada kullanılan veriler ve elde edilen sonuçlar çarpıtılamaz. Elde edilmemiş sonuçlar araştırma sonuçlarıymış gibi gösterilemez. 2. Araştırmacılar; çalışmalarında yasa

Detaylı

İş Yeri Hakları Politikası

İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının

Detaylı

Öğretme ve Öğrenme Çalıştay Derlemesi ve Teori Kitapçığı

Öğretme ve Öğrenme Çalıştay Derlemesi ve Teori Kitapçığı Öğretme ve Öğrenme Çalıştay Derlemesi ve Teori Kitapçığı İçerik 1. Öğretme ve Öğrenme Danışmanın Rolü 2. Temel Davranış Yönetiminin Tanımı 3. İleri Davranış Yönetiminin Tanımı 4. Öğrenme ve Öğretmede Eşitlik

Detaylı

IFLA İnternet Bildirgesi

IFLA İnternet Bildirgesi IFLA İnternet Bildirgesi Bilgiye engelsiz erişim özgürlük, eşitlik, küresel anlayış ve barış için temeldir. Bu nedenle, Kütüphane Dernekleri Uluslararası Federasyonu (IFLA) belirtir ki: Düşünce özgürlüğü,

Detaylı

HUKUKSAL ETİK (LEGAL ETHICS) DERS NOTLARI

HUKUKSAL ETİK (LEGAL ETHICS) DERS NOTLARI Prof. Dr. A. Can TUNCAY Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi HUKUKSAL ETİK (LEGAL ETHICS) DERS NOTLARI İstanbul 2013 Yay n No : 2902 Hukuk Dizisi : 1427 1. Baskı - Nisan 2013 İSTANBUL ISBN 978-605 -

Detaylı

İş Etiği Kodu. İş Etiği Kodunun Temel İlkeleri 1. Doğru ve Dürüst Davranmak:

İş Etiği Kodu. İş Etiği Kodunun Temel İlkeleri 1. Doğru ve Dürüst Davranmak: İş Etiği Kodu Doğruluk ve dürüstlük, Coca-Cola İçecek A.Ş.'nin ( CCI veya Şirket ) sürdürülebilir ticari başarısının ve güçlü itibarının temelini oluşturmaktadır. Her ikisi de temel önem taşıyan doğruluk

Detaylı

İÇİNDEKİLER II. ÇALIŞAN ETİK KURALLARI İHLALİNİN ÇÖZÜM YOLLARI

İÇİNDEKİLER II. ÇALIŞAN ETİK KURALLARI İHLALİNİN ÇÖZÜM YOLLARI İÇİNDEKİLER I. PETKİM ÇALIŞAN ETİK KURALLARI A. Doğruluk, Dürüstlük B. Gizlilik C. Kişisel Fayda Sağlamama D. Sorumluluklarım 1. Yasal Sorumluluklarım 2. Müşterilerimize Karşı Sorumluluklarım 3. Çalışma

Detaylı

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İçinde bulunduğumuz mayıs ayı Uluslararası İç Denetçiler Enstitüsü (IIA) tarafından tüm dünyada Uluslararası İç Denetim Farkındalık Ayı olarak ilan edilmiştir.

Detaylı

Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler Bildirgesi (Havana Kuralları)

Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler Bildirgesi (Havana Kuralları) 27 Ağustos- 7 Eylül 1990 tarihleri arasında Havana da toplanan Suçların Önlenmesine ve Suçların Islahı üzerine Sekizinci Birleşmiş Milletler Konferansı tarafından kabul edilmiştir. Dünya halkları, Birleşmiş

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

BİR AVUKAT YANINDA AYLIKLI OLARAK ÇALIŞAN AVUKATIN DURUMUNUN AVUKATLIK YASASI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

BİR AVUKAT YANINDA AYLIKLI OLARAK ÇALIŞAN AVUKATIN DURUMUNUN AVUKATLIK YASASI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ BİR AVUKAT YANINDA AYLIKLI OLARAK ÇALIŞAN AVUKATIN DURUMUNUN AVUKATLIK YASASI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Güneş GÜRSELER * Hiçbir planlama yapılmadan birbiri ardına açılan hukuk fakültelerinin yılda ortalama

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

2013 2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI NİMET İLKOKULU 4. SINIF DERS İŞLEME YOL HARİTASI

2013 2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI NİMET İLKOKULU 4. SINIF DERS İŞLEME YOL HARİTASI 2013 2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI NİMET İLKOKULU 4. SINIF DERS İŞLEME YOL HARİTASI 1. Bölüm: Tanımlayıcı Bilgiler Dersin Adı :İNGİLİZCE Dersin Kredisi : 3 Saat Öğretmenin Adı ve Soyadı :ÖZAY TETİK Dersin İşleneceği

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Sosyolojiye Giriş I SSG109 1 3+0 3 4

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Sosyolojiye Giriş I SSG109 1 3+0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Sosyolojiye Giriş I SSG109 1 3+0 3 4 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi Değerli Hekim Arkadaşımız, Bu anket ülkemizdeki farklı eğitim kurumlarınca uygulanan örnekler temel alınarak UÜTF Tıp

Detaylı

Rehberlik bir süreçtir. Bir anda olup biten bir iş değildir. Etkili sonuçlar alabilmek için belli bir süre gereklidir.

Rehberlik bir süreçtir. Bir anda olup biten bir iş değildir. Etkili sonuçlar alabilmek için belli bir süre gereklidir. Rehberlik Servisinin Ve Rehberliğin Tanıtılması Rehberlik Nedir? Rehberlik; eğitimde bir hizmet alanı olarak demokratik ortam içinde öğrencinin bedensel, zihinsel ve sosyal bütün kapasitelerini en ileri

Detaylı

22. Baskı İçin... TEŞEKKÜR ve BİRKAÇ SÖZ

22. Baskı İçin... TEŞEKKÜR ve BİRKAÇ SÖZ 22. Baskı İçin... TEŞEKKÜR ve BİRKAÇ SÖZ Eğitimde Rehberlik Hizmetleri kitabına gösterilen ilgi, akademik yaşamımda bana psikolojik doyumların en büyüğünü yaşattı. 2000 yılının Eylül ayında umut ve heyecanla

Detaylı

SAF GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. RÜŞVET VE YOLSUZLUKLA MÜCADELE POLİTİKASI

SAF GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. RÜŞVET VE YOLSUZLUKLA MÜCADELE POLİTİKASI SAF GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. RÜŞVET VE YOLSUZLUKLA MÜCADELE POLİTİKASI 1. Amaç: Rüşvet ve Yolsuzlukla Mücadele Politikasının (Politika) amacı SAF GYO A.Ş nin ( Şirket ) faaliyet gösterdiği sektörde

Detaylı

Enhancing Vocational Language Skills and Working Culture Awareness of European Construction Professionals (EVLAC) http://evlac.mku.edu.

Enhancing Vocational Language Skills and Working Culture Awareness of European Construction Professionals (EVLAC) http://evlac.mku.edu. Anket 1: Dil eğitimi ihtiyacı olan kişilere yöneliktir. Sayın ilgili, Bu anket çalışmasının çıktıları Avrupa daki inşaat sektörü çalışanlarının dil becerilerini ve çalışma kültürü bilgilerini arttırmak

Detaylı

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı (2012). 2013-2017 Stratejik Plan. Ankara: ASPB

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı (2012). 2013-2017 Stratejik Plan. Ankara: ASPB DERS BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Yarıyılı (a) Sosyal Hizmet Yönetimi Önkoşul(lar)- var ise Dersin dili Dersin Türü Dersin verilme şekli Dersin öğrenme ve öğretme teknikleri Dersin sorumlusu(ları) Dersin

Detaylı

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Amacı Nedir?

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Amacı Nedir? Rehberlik Nedir? Psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri; bireyin kendini tanıması, anlaması, sahip olduğu gizil güçleri keşfetmesi, geliştirmesi ve bulunduğu topluma aktif uyum sağlayarak kendini gerçekleştirmesi

Detaylı

Hafta boyunca gerçekleştirilecek etkinliklerle Ahi felsefesinin ve Ahi Evran kurallarının topluma tanıtılması hedeflenmektedir.

Hafta boyunca gerçekleştirilecek etkinliklerle Ahi felsefesinin ve Ahi Evran kurallarının topluma tanıtılması hedeflenmektedir. İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği, her yıl coşkuyla kutladığı Ahilik Haftası'nı bu yıl 12-18 Ekim tarihleri arasında, Ahilik Haftası İl Kutlama Komitesi tarafından belirlenen program çerçevesinde

Detaylı

Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 4 Aralık 2013. Dr. K. Ahmet Sevimli Yardımcı Doçent Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi

Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 4 Aralık 2013. Dr. K. Ahmet Sevimli Yardımcı Doçent Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 4 Aralık 2013 Dr. K. Ahmet Sevimli Yardımcı Doçent Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi K. Ahmet Sevimli Kimdir? 1972 yılında İstanbul da doğdu. 1990 yılında Bursa

Detaylı

1. İnsan kaynakları kavramı, önemi ve özellikleri 1,2 1,2

1. İnsan kaynakları kavramı, önemi ve özellikleri 1,2 1,2 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İŞL307 5 3+0 3 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS KÜLTÜRLERARASI YÖNETİM MAN 338 6 3 + 5 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS KÜLTÜRLERARASI YÖNETİM MAN 338 6 3 + 5 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS KÜLTÜRLERARASI YÖNETİM MAN 338 6 3 + 5 3 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Almanca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

AKTÜERLER DERNEĞİ PROFESYONEL DAVRANIŞ VE ETİK STANDARTLARI

AKTÜERLER DERNEĞİ PROFESYONEL DAVRANIŞ VE ETİK STANDARTLARI AKTÜERLER DERNEĞİ PROFESYONEL DAVRANIŞ VE ETİK STANDARTLARI AKTÜERLER DERNEĞİ PROFESYONEL DAVRANIŞ VE ETİK STANDARTLARI 1. BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar 2. BÖLÜM Genel İlkeler 3. BÖLÜM Üyeler Arası Dayanışma

Detaylı

HASTA HAKLARI VE SORUMLULUKLARI. Bir Sağlık Kuruluşuna, Sağlık Hizmeti Almak İçin Başvurduğunuzda;

HASTA HAKLARI VE SORUMLULUKLARI. Bir Sağlık Kuruluşuna, Sağlık Hizmeti Almak İçin Başvurduğunuzda; HASTA HAKLARI VE SORUMLULUKLARI Bir Sağlık Kuruluşuna, Sağlık Hizmeti Almak İçin Başvurduğunuzda; HAKLARINIZ İnsan, sadece insan olmasından dolayı doğuştan bazı hakları kazanarak dünyaya adımını atmaktadır.

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA ÇOCUK İSTİSMARINA YAKLAŞIM

BİRİNCİ BASAMAKTA ÇOCUK İSTİSMARINA YAKLAŞIM BİRİNCİ BASAMAKTA ÇOCUK İSTİSMARINA YAKLAŞIM Prof. Dr. Betül Ulukol Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Sosyal Pediatri Bilim Dalı Ankara Çocuk Koruma Birimi Çocuk ve Bilgi Güvenliği Derneği İstismarı -

Detaylı

KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. "Eğitimde Sanatın Önceliği." Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ

KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. Eğitimde Sanatın Önceliği. Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. "Eğitimde Sanatın Önceliği." Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ Sanat, günlük yaşayışa bir anlam ve biçim kazandırma çabasıdır. Sanat, yalnızca resim, müzik,

Detaylı

ISO 9001:2000 KYS nedir, ne yapılacaktır?

ISO 9001:2000 KYS nedir, ne yapılacaktır? ISO 9001:2000 KYS nedir, ne yapılacaktır? 1 Giriş Kurumumuz ISO 9001 Standardı na uyum sağlanması, Ülkeler arası sınırların ortadan kalkmakta olduğu günümüz dünyasında eğitimde rekabet gücümüzün artmasını

Detaylı

EĞĠTĠM TEKNOLOJĠLERĠNDE TEMEL KAVRAMLAR. Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme

EĞĠTĠM TEKNOLOJĠLERĠNDE TEMEL KAVRAMLAR. Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme EĞĠTĠM TEKNOLOJĠLERĠNDE TEMEL KAVRAMLAR Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme Giriş Öğretim bir sanattır ve her sanat dalında olduğu gibi öğretim alanında da incelikler vardır. Disiplinler arası

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL

ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON Bireylerin günlük hayatlarının yaklaşık üçte birini geçirdikleri işyerleri, kişi için önemli bir ortamdır. İşyerlerinde

Detaylı

Sigortacılık Etik İlkeleri

Sigortacılık Etik İlkeleri Sigortacılık Etik İlkeleri ETİK İLKELERİN AMACI Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği Sigortacılık Etik İlkelerinin amacı; sigorta ve reasürans şirketlerinin, müşterileri, çalışanları, aracıları,

Detaylı

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır.

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. DR.HASAN ERİŞ İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle yönetimin temel görevlerinden birisi, örgütü oluşturan

Detaylı

128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21

128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 Socrates-Comenius, Eylem 2.1. Projesi Bir Eğitim Projesi olarak Tarihi Olayları Yeniden Canlandırma Eğitimden Eyleme Referans: 128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 ÖĞRETMEN EĞİTİMİ PROGRAMI PLAN DURUM Pek

Detaylı

İÇİNDEKİLER KAVRAMLAR BİR GÜNÜMÜZ. ROLLERİMİZ ve SORUMLULUKLARIMIZ HAKLARIMIZ OKULUMUZ AİLEMİZ SORUMSUZLUK ÇOCUK HAKLARI ÇOCUK HAKLARI BİLDİRGESİ

İÇİNDEKİLER KAVRAMLAR BİR GÜNÜMÜZ. ROLLERİMİZ ve SORUMLULUKLARIMIZ HAKLARIMIZ OKULUMUZ AİLEMİZ SORUMSUZLUK ÇOCUK HAKLARI ÇOCUK HAKLARI BİLDİRGESİ İÇİNDEKİLER KAVRAMLAR BİR GÜNÜMÜZ ROLLERİMİZ ve SORUMLULUKLARIMIZ HAKLARIMIZ OKULUMUZ AİLEMİZ SORUMSUZLUK ÇOCUK HAKLARI ÇOCUK HAKLARI BİLDİRGESİ KAVRAMLAR Birey: Toplumun bir parçası olan ve kendine özgü

Detaylı

T.C. YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MİSYON, DEĞERLER, VİZYON

T.C. YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MİSYON, DEĞERLER, VİZYON T.C. YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MİSYON, DEĞERLER, VİZYON MİSYON Eğitim, sağlık hizmeti ve araştırmada yenilik ve mükemmelliği teşvik ederek, ulus ve ötesinde, sağlığı korumak ve geliştirmektir.

Detaylı

Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı

Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı Hak Kavramı Herhangi bir varlığın, kanuni veya ahlaki gerekçelerle, sahip olması veya yapabilmesi olağan şeyler.. Hak Kavramı Kazanımlara

Detaylı

www.ankaraisguvenligi.com

www.ankaraisguvenligi.com İş sağlığı ve güvenliği temel prensiplerini ve güvenlik kültürünün önemini kavramak. Güvenlik kültürünün işletmeye faydalarını öğrenmek, Güvenlik kültürünün oluşturulmasını ve sürdürülmesi sağlamak. ILO

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Odabaş

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Odabaş Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Odabaş Bütün araştırmalar kendilerinden önce yapılan araştırmalara, bir başka deyişle, var olan bilgi birikimine dayanırlar. Bir araştırmaya başlarken yapılacak ilk iş, daha önce

Detaylı

H1. GİRİŞ VE TEMEL KAVRAMLAR 1.1. Girişimcilik

H1. GİRİŞ VE TEMEL KAVRAMLAR 1.1. Girişimcilik H1. GİRİŞ VE TEMEL KAVRAMLAR 1.1. Girişimcilik 1. Girişimcilik nedir? a) Yaşanan çevrenin yarattığı fırsatları sezmek b) Sezgilerden düşler üretmek c) Düşleri projelere dönüştürmek d) Projeleri yaşama

Detaylı

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU Yaş Dönem Özellikleri BÜYÜME VE GELİŞME Gelişme kavramı düzenli, sürekli ve uyumlu bir ilerlemeyi dile

Detaylı

Eğitimin Toplumsal Temelleri. Yrd. Doç. Dr. Adnan BOYACI

Eğitimin Toplumsal Temelleri. Yrd. Doç. Dr. Adnan BOYACI Eğitimin Toplumsal Temelleri Yrd. Doç. Dr. Adnan BOYACI Eğitim Bir kavram olarak Bir süreç olarak Bir örgüt olarak EĞİTİM Bir sistem olarak Bir kavram olarak eğitim Bir kavram olarak eğitim Eğitim bireylerin

Detaylı

T.C. YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MİSYON, VİZYON, DEĞERLER

T.C. YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MİSYON, VİZYON, DEĞERLER T.C. YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MİSYON, VİZYON, DEĞERLER MİSYON Eğitim, sağlık hizmeti ve araştırmada yenilik ve mükemmelliği teşvik ederek, ulus ve ötesinde, sağlığı korumak ve geliştirmektir.

Detaylı

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Canlılar hayatta kalmak için güdülenmişlerdir İnsan hayatta kalabilmek

Detaylı

HAFTA 7. SAĞLIK MEVZUATI VE HEMġĠRELĠK YÜKSEKÖĞRETĠM KANUNU NDA ÜNĠVERSĠTE HASTANELERĠ HEDEFLER ĠÇĠNDEKĠLER

HAFTA 7. SAĞLIK MEVZUATI VE HEMġĠRELĠK YÜKSEKÖĞRETĠM KANUNU NDA ÜNĠVERSĠTE HASTANELERĠ HEDEFLER ĠÇĠNDEKĠLER YÜKSEKÖĞRETĠM KANUNU NDA ÜNĠVERSĠTE HASTANELERĠ HEDEFLER Bu konunun sonunda, Yükseköğretim mevzuatı kapsamında üniversite hastanelerinin yapı ve işleyişini öğrenebileceksiniz. SAĞLIK MEVZUATI VE HEMġĠRELĠK

Detaylı

Saygının Hakim Olduğu Bir Çalışma Ortamı İlkesi

Saygının Hakim Olduğu Bir Çalışma Ortamı İlkesi Saygının Hakim Olduğu Bir Çalışma Ortamı İlkesi İlke Beyanı: 3M çalışma ortamındaki herkes, kendisine saygıyla davranılmasını hak eder. Saygı göstermek, her bir kişiye eşsiz yetenekleri, geçmişi ve bakış

Detaylı

25.03.2010. Açık Sistem Öğeleri

25.03.2010. Açık Sistem Öğeleri Eğitim insanların mükemmelleştirilmesidir (Kant). İyi yaşama imkanı sunan etkinliklerin tümüdür (Spencer). Fizik ik ve sosyal faktörlarin insan üzerinde meydana getirdiği tesirlerdir (Durkheim). Bireyin

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

Bu çalışma insan kaynakları dersinde yapılan kariyer yönetimi konulu sunumun metin halidir.

Bu çalışma insan kaynakları dersinde yapılan kariyer yönetimi konulu sunumun metin halidir. Eğitişim Dergisi. Sayı: 16. Ağustos 2007 GİRİŞ Bu çalışma insan kaynakları dersinde yapılan kariyer yönetimi konulu sunumun metin halidir. KARİYER YÖNETİMİ 1 / 13 Kariyer, bireyin iş yaşantısındaki aktivite,

Detaylı

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI HOŞGELDİNİZ DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI Prof. Dr. Mehmet Zeki AYDIN Marmara Üniversitesi EMAİL:mza@mehmetzekiaydin.com TEL:0506.3446620 Problem Türkiye de din eğitimi sorunu, yaygın olarak tartışılmakta

Detaylı

7.BÖLÜM MUHASEBECİLİK VE MALİ MÜŞAVİRLİK HİZMETLERİNDE ÜCRETLENDİRME

7.BÖLÜM MUHASEBECİLİK VE MALİ MÜŞAVİRLİK HİZMETLERİNDE ÜCRETLENDİRME 7.BÖLÜM MUHASEBECİLİK VE MALİ MÜŞAVİRLİK HİZMETLERİNDE ÜCRETLENDİRME 93 94 7.Bölüm Muhasebecilik ve Mali Müşavirlik Hizmetlerinde Ücretlendirme 7. MUHASEBECİLİK VE MALİ MÜŞAVİRLİK HİZMETLERİNDE ÜCRETLENDİRME

Detaylı

29.04.2013. Tanışalım, Kaynaşalım GİRİŞİMCİLİK. Arzu Akalın GİRİŞİM GİRİŞİMCİLİK GİRİŞİM? GİRİŞİM NEDİR?

29.04.2013. Tanışalım, Kaynaşalım GİRİŞİMCİLİK. Arzu Akalın GİRİŞİM GİRİŞİMCİLİK GİRİŞİM? GİRİŞİM NEDİR? Tanışalım, Kaynaşalım CİLİK Arzu Akalın CİLİK? NEDİR? İŞ 1 GİR GİRİŞ GİRİŞMEK GİRİŞMEK GİDİŞMEK İŞ, GİR, GİRİŞ, GİRİŞMEK GİDİŞMEK 2 CİLİK NEDİR? GERÇEK CİLİK NEDİR? SEZMEK, GÖRMEK EYLEME GEÇMEK GERÇEK

Detaylı

Ek 6. ÇALIŞANLARI DEĞERLENDİRMEK İÇİN KULLANILACAK KRİTERLER. 16. Temsil Yeteneği

Ek 6. ÇALIŞANLARI DEĞERLENDİRMEK İÇİN KULLANILACAK KRİTERLER. 16. Temsil Yeteneği Ek 6. ÇALIŞANLARI DEĞERLENDİRMEK İÇİN KULLANILACAK KRİTERLER 16. Temsil Yeteneği Kurumu temsil yeteneğinden yoksun, tutarsız ve güven oluşturmayan bir izlenim vermektedir. 1 Giyim, konuşma ve tavırlarında

Detaylı

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 11 Kasım 2013 tarihli Onbirinci Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan İyi İdare Yasası Anayasanın 94 üncü maddesinin (1) inci fıkrası gereğince Kuzey

Detaylı

MÜHENDİSLİK KARİYERİ Mühendislik Kariyeri Mezun olduktan sonra çalışmak için seçtiğiniz şirket ne olursa olsun genelde işe basit projelerle başlayacaksınız. Mühendis olmak için üniversitede 4 yıl harcamanıza

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ A u ok na lu ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - MART 2014 ANAOKULLARI BÜLTENİ ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ Okul öncesi dönem, gelişimin hızlı olması ve

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not V Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Bireyi Tanıma ve Tanıma Teknikleri *Kendilerine özgü birer varlık olan bireyler, gerek doğuştan

Detaylı

BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI - TÜRKİYE YÜKSEKÖĞRETİM YETERLİLİKLER ÇERÇEVESİ İLE PROGRAM YETERLİLİKLERİ İLİŞKİSİ

BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI - TÜRKİYE YÜKSEKÖĞRETİM YETERLİLİKLER ÇERÇEVESİ İLE PROGRAM YETERLİLİKLERİ İLİŞKİSİ Alana Özgü Yetkinlik YETKİNLİKLER İletişim ve Sosyal Yetkinlik Öğrenme Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI - TÜRKİYE YÜKSEKÖĞRETİM YETERLİLİKLER ÇERÇEVESİ

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Rehberlik MB 403 7 3+0 3 3

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Rehberlik MB 403 7 3+0 3 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Rehberlik MB 403 7 3+0 3 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu / Yüz Yüze Dersin Koordinatörü

Detaylı

DERS PROFİLİ. Türk Dış Politikası POLS 402 Bahar 8 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Özlem Kayhan Pusane. Mehmet Turan Çağlar

DERS PROFİLİ. Türk Dış Politikası POLS 402 Bahar 8 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Özlem Kayhan Pusane. Mehmet Turan Çağlar DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Türk Dış Politikası POLS 402 Bahar 8 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin

Detaylı

İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ

İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ 1- ÇALIŞMA KÜLTÜRÜ Oylum Sınai Yatırımlar A.Ş. ( Oylum ), işlerini dürüstlük ve doğruluk çerçevesinde yürütür. Mal ve hizmet aldığı firmaları iş ortağı olarak

Detaylı

1 Öğretmenlere Öneriler ÖĞRETMENLERE ÖNERĠLER

1 Öğretmenlere Öneriler ÖĞRETMENLERE ÖNERĠLER 1 Öğretmenlere Öneriler ÖĞRETMENLERE ÖNERĠLER 2 Öğretmenlere Öneriler Giriş Okul yaşantısı içinde öğrenci için en önemli unsur öğretmendir. Üstün yetenekli öğrencilere uygun eğitimin sağlanmasında öğretmenlere

Detaylı

TTI TriMetrix. Kişisel Yetenekler Versiyonu 1..2011

TTI TriMetrix. Kişisel Yetenekler Versiyonu 1..2011 TTI TriMetrix Kişisel Yetenekler Versiyonu D 1..2011 Türkiye Ana Distribütörü Barbaros Bulvari, Ertugrul Sitesi, No 133, Kat 5, Daire 11, 34349 BESİKTAS - ISTANBUL - TURKIYE +90 (212) 258 7625 / +90 (212)

Detaylı

Canan Ercan Çelik TEİD, Yönetim Kurulu Üyesi Borusan Holding Kurumsal Fonksiyonlar Başkanı

Canan Ercan Çelik TEİD, Yönetim Kurulu Üyesi Borusan Holding Kurumsal Fonksiyonlar Başkanı Canan Ercan Çelik TEİD, Yönetim Kurulu Üyesi Borusan Holding Kurumsal Fonksiyonlar Başkanı Misyon: Evrensel Etik İlkelerin Türkiye de toplumun her kesiminde benimsenmesi ve uygulanmasına önderlik etmek

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS MALİ TABLOLAR ANALİZİ MAN 319 5 3 + 0 3 5. Program Öğrenim Çıktıları 4,6 1,2,5 2,20 7,8

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS MALİ TABLOLAR ANALİZİ MAN 319 5 3 + 0 3 5. Program Öğrenim Çıktıları 4,6 1,2,5 2,20 7,8 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS MALİ TABLOLAR ANALİZİ MAN 39 5 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri Muhasebeye Giriş I+II, Maliyet Muhasebesi Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin

Detaylı

BENGÜ AKSOY benguaksoy@yahoo.com LOGO

BENGÜ AKSOY benguaksoy@yahoo.com LOGO BENGÜ AKSOY benguaksoy@yahoo.com LOGO İÇERİK 1.Hemşirelik Rollerini Etkileyen Eğilimler 2. Hemşirelik Felsefesi Dahilinde Uygulama 3. Yeni Nesil Bilgi Ağları ve Sağlık Kayıtları 4.Hemşirelikte Yeterlilik

Detaylı

SOSYAL HİZMET BİLİMİNE GİRİŞ -2015 VİZE SORULARI

SOSYAL HİZMET BİLİMİNE GİRİŞ -2015 VİZE SORULARI SOSYAL HİZMET BİLİMİNE GİRİŞ -2015 VİZE SORULARI 1- I-Koruyucu aile kavramı, 2828 sayılı SHÇEK Kanunu nun Koruyucu Aile Yönetmeliği nin 4.maddesinde tanımlanmıştır. II-Koruyucu aile olmak isteyen bir kişinin

Detaylı

DERS PROFİLİ. Siyaset Sosyolojisi POLS 312 Bahar 6 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Seda Demiralp

DERS PROFİLİ. Siyaset Sosyolojisi POLS 312 Bahar 6 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Seda Demiralp DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Siyaset Sosyolojisi POLS 312 Bahar 6 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin

Detaylı

Hekim, Tıp Fakültesinden mezun olarak, diploma sahibi olan kişidir.

Hekim, Tıp Fakültesinden mezun olarak, diploma sahibi olan kişidir. UZMANLIK ÖĞRENCİLERİNİN TIBBİ MÜDAHALE YETKİSİ ve HUKUKİ SORUMLULUKLARI Uz.Dr. Ziya T. GÜNEŞ-Sağlık Hukuku Yüksek Lisans Programı Tıbbi Müdahale; Meslek icrasına yetkili bir sağlık personeli tarafından,

Detaylı

Günün sorusu: Kişisel gelişim nedir?

Günün sorusu: Kişisel gelişim nedir? Günün sorusu: Kişisel gelişim nedir? İnsanlar potansiyel ile doğar. Ancak dünyada bir iyiler ve bir de, daha da iyiler vardır. Yani insan fiziksel olduğu kadar nitelik olarakta gelişebilir. Kişinin herhangi

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ YÖNETİM İşletme amaçlarına etkili ve verimli bir şekilde ulaşmak üzere planlama, örgütleme, yöneltme, koordinasyon ve denetimin yapılması sürecidir. 2 YÖNETİM TEORİLERİ KLASİK

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLERİNİN İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİMİNE VE ÖĞRENCİLERİNE KATKILARI NELER OLMALIDIR? M. Tamer Özmen 1 SUNUM

İNŞAAT MÜHENDİSLERİNİN İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİMİNE VE ÖĞRENCİLERİNE KATKILARI NELER OLMALIDIR? M. Tamer Özmen 1 SUNUM İNŞAAT MÜHENDİSLERİNİN İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİMİNE VE ÖĞRENCİLERİNE KATKILARI NELER OLMALIDIR? M. Tamer Özmen 1 SUNUM Bu sunum: Akademik çalışma ve araştırmaların sonucu olarak değil, tamamen determinist

Detaylı

Kimya Öğretmen de Hizmet İçi Eğitim Türkiye'de İhtiyaçları

Kimya Öğretmen de Hizmet İçi Eğitim Türkiye'de İhtiyaçları Kimya Öğretmen de Hizmet İçi Eğitim Türkiye'de İhtiyaçları Murat Demirbaş 1, Mustafa Bayrakci 2, Mehmet Polat Kalak 1 1 Kırıkkale University, Education Faculty, Turkey 2 Sakarya University, Education Faculty,

Detaylı

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖNSÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

HASAN KALYONCU ÜNĠVERSĠTESĠ EĞĠTĠM FAKÜLTESĠ SINIF ÖĞRETMENLĠĞĠ ANABĠLĠM DALI DERSĠN TANIMI VE UYGULAMASI

HASAN KALYONCU ÜNĠVERSĠTESĠ EĞĠTĠM FAKÜLTESĠ SINIF ÖĞRETMENLĠĞĠ ANABĠLĠM DALI DERSĠN TANIMI VE UYGULAMASI HASAN KALYONCU ÜNĠVERSĠTESĠ EĞĠTĠM FAKÜLTESĠ SINIF ÖĞRETMENLĠĞĠ ANABĠLĠM DALI DERSĠN TANIMI VE UYGULAMASI Döne Teori+Prati Ders ismi Ders kodu Kredi AKTS m k TEMEL MATEMATİK I SNF101 1 2+0 2 4 Ön Şartlı

Detaylı

MİLLÎ EĞİTİM UZMAN YARDIMCILIĞI GÜNCELLENMİŞ TEZ KONULARI LİSTESİ

MİLLÎ EĞİTİM UZMAN YARDIMCILIĞI GÜNCELLENMİŞ TEZ KONULARI LİSTESİ MİLLÎ EĞİTİM UZMAN YARDIMCILIĞI GÜNCELLENMİŞ TEZ KONULARI LİSTESİ (Not: Tez konuları listesi 25 yeni tez konusu da ilave edilerek güncellenmiştir.) 1. Öğretmen yetiştirme sisteminde mevcut durum analizi

Detaylı

T.C. 19 MAYIS KAYMAKAMLIĞI ATATÜRK ORTAOKULU MÜDÜRLÜĞÜ

T.C. 19 MAYIS KAYMAKAMLIĞI ATATÜRK ORTAOKULU MÜDÜRLÜĞÜ T.C. 19 MAYIS KAYMAKAMLIĞI ATATÜRK ORTAOKULU MÜDÜRLÜĞÜ İYİLİK YAP İYİLİK BUL; KİM KAZANMIŞ KÖTÜLÜKTEN PROJESİ HAZIRLAYANLAR Onur GÜNDÜZCÜ-Okul Müdürü Recep YILMAZ-Müdür Yardımcısı Mesude BAYRAM-Din Kültürü

Detaylı

T.C. EYYÜBİYE BELEDİYESİ STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ

T.C. EYYÜBİYE BELEDİYESİ STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ T.C. EYYÜBİYE BELEDİYESİ STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Temel İlkeler Amaç MADDE 1- Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ YASASI SONRASI DÖNEMİN DEĞERLENDİRİLMESİ

İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ YASASI SONRASI DÖNEMİN DEĞERLENDİRİLMESİ 15.Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Kongresi (9-12 Şubat 2014, Ankara) İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ YASASI SONRASI DÖNEMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.A.Gürhan Fişek Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler

Detaylı

HASAN KALYONCU ÜNĠVERSĠTESĠ EĞĠTĠM FAKÜLTESĠ SINIF ÖĞRETMENLĠĞĠ ANABĠLĠM DALI DERSĠN TANIMI VE UYGULAMASI

HASAN KALYONCU ÜNĠVERSĠTESĠ EĞĠTĠM FAKÜLTESĠ SINIF ÖĞRETMENLĠĞĠ ANABĠLĠM DALI DERSĠN TANIMI VE UYGULAMASI HASAN KALYONCU ÜNĠVERSĠTESĠ EĞĠTĠM FAKÜLTESĠ SINIF ÖĞRETMENLĠĞĠ ANABĠLĠM DALI DERSĠN TANIMI VE UYGULAMASI Ders ismi Ders kodu Dönem Teori+Pratik Kredi AKTS TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI II TÜR102 2 2+0 2 2 Ön

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI. BABA ve ÇOCUK

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI. BABA ve ÇOCUK k İl u ok l ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI BABA ve ÇOCUK PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - OCAK 2013 Tarihsel Süreç İçinde Baba Olma Kavramı Sosyo-ekonomik ve bilimsel gelişmeler, geleneksel aile

Detaylı

VESTEL ELEKTRONİK SANAYİ VE TİCARET AŞ ETİK KURALLARI

VESTEL ELEKTRONİK SANAYİ VE TİCARET AŞ ETİK KURALLARI VESTEL ELEKTRONİK SANAYİ VE TİCARET AŞ ETİK KURALLARI Vestel Elektronik Sanayi ve Ticaret AŞ ( Vestel Elektronik veya Şirket ) faaliyetlerini Yönetim Kurulu tarafından hazırlanmış ve internet sitesi vasıtasıyla

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Staj BBA 491 Güz 0+0+0 NC 7

DERS BİLGİLERİ. Staj BBA 491 Güz 0+0+0 NC 7 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Staj BBA 491 Güz 0+0+0 NC 7 Ön Koşul Dersleri Üçüncü sınıf dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı