8. AYBASTI-KABATAŞ KURULTAYI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "8. AYBASTI-KABATAŞ KURULTAYI"

Transkript

1 1 2 Aybastı- Kabataş Kurultayı Yayınları No: 9 Editör Doç. Dr. Salim ŞENGEL 8. AYBASTI-KABATAŞ KURULTAYI Dün, Bugün ve Yarın Sürecinde Yörenin Ekolojik ve Endüstriyel Kalkınma Potansiyeli ve Stratejileri Editör Doç. Dr. Salim ŞENGEL Eskişehir, 2007 Kapak Tasarım Anadolu Üniversitesi Grafik Tasarım Ofisi Öğr. Gör Ebru BARANSELİ Aytaç ATEŞ Eskişehir, 2007 İsteme Adresi Bozüyük MYO Bozüyük/BİLECİK Bu kitap, Selin Evleri sahibi İşadamı Sayın Şenel KAÇMAZ ın katkılarıyla basılmıştır. Tel: ISBN: BASKI HAZIRLIK DETAY ANATOLIA AKADEMİK YAYINCILIK LTD. ŞTİ. Adakale Sokak No: 14/1 Kızılay/ANKARA Tel : (0.312) Faks: (0.312) Web: e-posta:

2 3 4 KURULTAY BİLİM KURULU (Alfabetik Sıraya Göre) Prof. Dr. Yaşar AKÇA Prof. Dr. Saim Zeki BOSTAN Prof. Dr. Bilal DİNDAR Prof. Dr. Ö.Hakan MUĞLALI Prof. Dr. Nadir SUĞUR Prof. Dr. Yılmaz ÜRPER Prof. Dr. Cemil YAPAR Prof. Dr. Bahaeddin YEDİYILDIZ Doç. Dr. Hüseyin ÇELİK Doç. Dr. Nazmi KOZAK Doç. Dr Salim ŞENGEL Yrd. Doç. Dr. Mustafa ÖZDEMİR Yrd. Doç. Dr. Recep SIRALI (Gaziosmanpaşa Üniversitesi) (Ordu Üniversitesi) (Ondokuz Mayıs Üniversitesi) (Ondokuz Mayıs Üniversitesi) (Anadolu Üniversitesi) (Anadolu Üniversitesi) (Ordu Üniversitesi) (Hacettepe Üniversitesi) (Ondokuz Mayıs Üniversitesi) (Anadolu Üniversitesi) (Anadolu Üniversitesi) (Atatürk Üniversitesi) (Ordu Üniversitesi) KURULTAY DÜZENLEME KURULU Onursal Başkanlar Prof. Dr. Bahaeddin YEDİYILDIZ Av.İrfan AKYÜREK Başkan Doç. Dr. Salim ŞENGEL Başkan Yardımcısı Av.Sedat ÖZYURT Fehmi KÜPÇÜK R.Ali ACISU Kemal ÖZER Aydın SEÇGİN Mehmet ER Selehattin SUCU Celal DANIŞ Av. Sedat ÖZYURT Osman YAKIŞAN Öğr. Gör Murat YURDAKUL Arş.Gör. Güçlü AKYÜREK Arş.Gör. Mehmet YAKIŞAN Bilg.Müh. Ufuk ŞENGEL (Hacettepe Üniversitesi) (İstanbul) (Anadolu Üniversitesi) (İstanbul) (Aybastı Belediye Başkanı) (Kabataş Belediye Başkanı) (Alankent Belediye Başkanı) (Alacalar Belediye Başkanı) (Çakırlı Belediye Başkanı) (Pelitözü Belediye Başkanı) (Aybastılılar Derneği Başkanı) (Kabataşlılar Derneği Başkanı) (Kurultay Fransa Temsilcisi) (Anadolu Üniversitesi) (Galatasaray Üniversitesi) (Ondokuz Mayıs Üniversitesi) (İstanbul) Sekreterya Mustafa DOĞAN Veysel ÖZYURT (Aybastı) (Kabataş)

3 5 6 İÇİNDEKİLER SUNUŞ... vii I. ARICILIK, HAYVANCILIK VE MAVİ YEMİŞ... 1 Turan Karadeniz, Standart Ceviz Yetiştiriciliğinin Önemi ve Cevizin Ekonomisi... 3 Olarak Dağcılık ve Trekking: Aybastı Kabataş İlçeleri ve Perşembe Yaylası Potansiyeli Üzerinde Durumsal Bir Yaklaşım Hamdi YILMAZ, Arıcılığın İnsanlığa ve Doğaya Faydaları Yunus ŞILBIR, Silaj Yapım Teknikleri ve Hayvan Beslemesindeki Önemi Hüseyin Çelik, Aybastı Kabataş İçin Yeni ve Kârlı Bir Meyve, Maviyemiş Recep Sıralı, Türkiye Arıcılığının Ordu İli ve Çevresindeki Yansımaları II. FINDIK, PATATES VE SÜT Zeki Bostan, Fındıkta Budama ve Bahçe Yenileme Ö. Hakan Muğlalı, Gökhan İnat, Aybastı dan Dünyaya Süt Özbay Dede, Aybastı da Patates Üretimi ve Yumru Siğili (Synchytrium Endobioticum) Hastalığı Zekai Tarakçı, Temiz ve Üstün Kaliteli Süt ve Süt Ürünleri Nasıl Üretilir? III. ORMAN GÜLÜ VE AİLE H.Ferhan Odabaşı, Ahmet Naci Çoklar, Işıl Kabakçı, Yeni Dünya: İnternet Ailelerin Yeni Dünyadaki Sorumlulukları Nelerdir? Sevim Alan, Türkiye Orman Gülleri (Rhododendron L.) ve Botanik Özellikleri V. TURİZM Nazmi Kozak, Alternatif Turizm ve Perşembe Yaylası Dündar Denizer, Türk Mutfağının Turizm Açısından Önemi: Perşembe Yaylası Örneği Mustafa Özdemir, Aybastı Kabataş Yöresinin Doğa Turizmi Potansiyeli VI. SERBEST KÜRSÜ VII. KURULTAY SONUÇ BİLDİRGESİ VIII. KURULTAY RESİM SERGİSİ EKLER KURULTAY PROGRAMI BİLİM KURULU TOPLANTI RAPORU ÇALIŞMA GRUBU TOPLANTI RAPORLARI KURULTAYDAN GÖRÜNTÜLER IV. MARKALAMA, DAĞCILIK VE PAZARLAMA Metin Argan, Destinasyon İmajı ve Markalama: Aybastı Kabataş Bölgesi Üzerine Kuramsal Bir Tartışma İlker Yılmaz, Ali Onur Cerrah, Hayriye Çakır, Sportif Yaklaşım

4 7 8 SUNUŞ Yerel olarak sosyo ekonomik kalkınma açısından sosyal bir girişim olarak kurulan Aybastı Kabataş Kurultayı bu yıl 8. defa toplandı. Kurultay her yıl çalışmalarını belirli bir program çerçevesinde yürütüyor. Kurultay toplantıları 2 3 Temmuz 2007 tarihlerinde Perşembe Yaylasında yapılmış ve kurultay sonuç bildirisi yayınlanmıştır. Aynı zamanda 9. Kurultay çalışmaları ile ilgili çeşitli kararlar da alınmıştır. Esasında 8. Kurultay çalışmaları Ağustos 2006 Temmuz 2007 dönemini kapsamaktadır. Bu dönem içinde kurultay çalışma grupları toplanmış ve çeşitli konularda çalışmalar yapmıştır. Bu bağlamda kurultay çalışma grubu ilk toplantısını Eylül 2006 tarihinde Aybastı da yapmıştır. Bu toplantının ana konusu Aybastı Kabataş a meslek yüksekokulu açılmasıdır. Yerel yöneticilerin, bürokratların ve halkın katıldığı toplantıda yüksek okul açılması yönünde çalışmalar devam edilmesi ve gerekli hazırlıkların yapılması yönünde görüşler ortaya konulmuştur. Kurultay çalışma grubu 2. toplantısını 17 Aralık 2006 tarihinde İstanbul da Anadolu Üniversitesi Konukevi Toplantı Salonunda yapmıştır. Bu toplantıda alınan kararlar kitabın ekinde yer almaktadır. Kurultay çalışma grubu 3. Toplantısı Ankara da Türk Tarih Kurumu Toplantı Salonunda yapılmıştır. Toplantı ile ilgili alınan kararlar ekte verilmiştir. Yapılan bütün toplantılara çalışma grubunun konusuna göre ilgili kişiler davet edilmiştir. Yapılan davetlere katılımcıların yoğun bir ilgi gösterdikleri ve yüreklerinin Aybastı Kabataş a bir şeyler yapabilme heyecanı ile dolu olduğunu görebilmek, bunu hissetmek gerçekten üzerinde durulması gereken bir durum olarak değerlendirilmelidir. Uzun yıllardır Aybastı Kabataş tan uzak bir yerde yaşamalarına rağmen hale aidiyet duygularını kaybetmeden yöre için bir şeyler yapma adına çalışmalara coşkulu katılımlar takdire değer bir davranıştır. Bu coşku ve heyecan insanlarımızda olduktan sonra yöre için çok daha güzel çalışmalar yapılacağına inancımız yüksektir. Kurultay çalışmaları kapsamında yapılan çalışmalardan bir diğeri ise kurultay çalışmalarının duyurulabileceği bir web sitesinin hayata geçirilmesidir. Eylül 2006 tarihinde yayına başlayan web sitesine adresinde ulaşılabilir. Diğer yandan Aybastı Kabataşlı üniversite öğrenciler ile iletişim kurabilmek için bir mail grubu oluşturulmuştur. Mail grubu adresi Diğer yandan yörenin bir envanter çalışmasının yapılmadığı görülmektedir. Yapılacak çalışmalar açısından böyle bir envanterin olmaması büyük bir eksikliktir. Envanterin bilinmedi yerde doğru kararlarda alınamaz, iyi bir yönetimde sergilenemez. Bu bağlamda yörenin bir envanterinin yapılması yönünde çalışmalar başlatılmıştır. Bununla ilgili olarak ilk önce yörenin insan kaynakları envanterinin yapılması yönünde çalışma başlatılmıştır. 95 üniversite rektörlüğüne mektup yazılmış ve üniversitelerdeki Aybastı Kabataş nüfusuna kayıtlı öğretim elemanlarını iletişim bilgileri talep edilmiştir. Sevinerek belirtmeliyiz ki, mektup yazılan üniversite rektörlüklerinden cevaplar alınmış ve toplamda yörenin toplam 25 akademisyen kadrosunun olduğu belirlenmiştir. Bunların dağılımı ise 3 Profesör, 5 Doçent, 8 Yardımcı Doçent ve 9 Araştırma görevlisidir. Bu sayanın çok az olduğu şüphesizdir. Mutlaka bu yönde bir çalışma yapılması gereği ortadadır. Ayrıca Aybastı ve Kabataş kökenli 500 öğrenciye mektup yazılmıştır. Okudukları okulların öğrenci işleri aracılığıyla kendilerine ulaşılmış ve mektupta kendileri kurultay çalışmalarına davet edilmiş, mail grubuna üye olmaları istenmiştir. Ancak Aybastı ve Kabataşlı üniversite öğrencisinin yaklaşık 1000 civarında olduğu bilinmektedir. Ancak adresine ulaşılabilen öğrenci sayısı 500 olduğundan diğerlerine ne yazık ki mektup yazılamamıştır. Kurultay çalışmaları esasen bilimsel esaslara göre yürütülmektedir. Kurultay yedi defa toplanmış ve her defasında çalışmaların bilimsel esaslara göre yürütülmesi ve siyaset üstü bir duruş sergilemesine özen gösterilmiştir. Bu yıl çalışmalara bir yenilik getirilmiş ve kurultay bilim kurulu oluşturulmuştur. Altı farklı üniversiteden ve değişik alanlardan 13 bilim adamından oluşan bilim kurulu ilk toplantısını da Samsın 19 Mayıs Üniversitesi Kampusün de Tepe otelde 10 Mart 2007 de yapmıştır. Bilim kurulu toplantı sonucu ekte verilmiştir. Bilim kurulu toplantısında, Aybastı Kabataş yöresine bilimsel bir gezinin yapılmasının, bilimsel çalışmaların daha sağlıklı yürütülmesi açısından yararlı olacağı görüşüne varılmıştır. Bu bağlamda Mayıs tarihlerinde 25 bilim elemanından oluşan bir bilimsel inceleme gezisi düzenlenmiştir. Gezi sonucu katılımcılardan bir rapor istenmiş ve bu raporlar bilimsel inceleme gezisi raporları kitap olarak basılmıştır.

5 9 10 Kurultay çalışmaları her yıl Aybastı veya Kabataş ta farklı mekanlarda toplanmakta idi. Kurultay çalışmalarını hem farklı bir mekanda yapmak hem de Perşembe yaylasının tanıtımını yapmak adına bir kurultay çadırı yapılması fikri ortaya çıkmış ve bu doğrultuda çalışmalar yapılmıştır. Yapılan çalışmalar sonucu sponsorların katkısı ile kurultay çadırı yaklaşık YTL ye alınmış ve Perşembe yaylasına kurulmuştur. Kurultay çadırı bir kongre merkezi şeklinde tasarlanmıştır. Toplam kullanım alanı 1000 m² olan çadırda, 700 m² lik bir toplantı salonu, 200 m² lik bir sergi salonu, 50 m² lik bir yönetim odası ve 50 m² lik bir teknik oda bulunmaktadır. Kurultay bu yıl çadırda toplanmış ve sergi salonunda da Anadolu Üniversitesi Bozüyük Meslek Yüksekokulu ve Güzel Fakültesi öğretim elemanları ile Samsun 19 Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Bölümü öğretim elemanlarının eserlerinden oluşan Resim Heykel Cam ve Seramik karma sergisi açılmıştır. Yaylalarda açılan ilk karma sergi olması açısından büyük önem taşımaktadır. Ayrıca çadır da yaylalarda kurulan ilk çadır kongre merkezi olma özelliğini taşımaktadır. Yaylalarda bu yıl bir çok ilk bir arada yaşanmıştır. Yaylada ve çadır da ilk defa olarak bilimsel esaslara göre bir kurultay çalışmaları yürütülmüştür. Sergiyi ise yaklaşık 2500 kişi gezmiştir. Bu yöre halkının ilk defa karşılaştıkları farklı şeylere karşı ilgisini göstermesi açısından önemlidir. Ayrıca halkın özellikle soyut eserlerle daha çok ilgilendiği vurgulanmalıdır. Yine yöremizin yaşadığı bir diğer yenilik ise Anadolu Üniversitesi televizyonu TVA nın yörede bir belgesel çekimi yapmasıdır. TVA jip şenliği ile yörede belgesel çekimleri yapmış ve bu yıl stüdyo çalışmaları tamamlanarak yayına girecek hale gelecektir. Bu belgeselin yörenin tanıtımı ve dolayısıyla sosyo ekonomik kalkınmaya katkısı çok büyük olacaktır. Eskişehir Anadolu Üniversitesi bu tür sosyal girişimlere yörenin uzaklığına bakılmaksızın topluma hizmet uygulamaları çerçevesinde büyük katkı vermektedir. Kurultay çalışmaları sırasında Anadolu Üniversitesi, Ordu Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, Samsun 19 Mayıs Üniversitesi, Erzurum Atatürk Üniversitesi nden öğretim elemanları Perşembe yaylasında bildirilerini sunmuşlardır. Kurultay katılımcılarına, katkı verenlere ve sponsorlara birer kurultay tabağı verilmiştir. Kurultay çalışmaları sırasında, bir yıl boyunca Anadolu Üniversitesi büyük bir destek sağlamış olup verilen bu destekten dolayı teşekkür etmeyi bir borç bilirim. Ayrıca yörenin bir üniversitesi olarak da Ordu Üniversitesi, 19 Mayıs Üniversitesi, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi çalışmalarımıza büyük katkı vermektedir. Verilen bu destek ve katkı için teşekkür ederim. Doç. Dr Salim ŞENGEL Eskişehir, 2007 BOŞ SAYFA

6 11 12 BOŞ SAYFA ARICILIK, HAYVANCILIK VE MAVİ YEMİŞ

7 13 14 STANDART CEVİZ YETİŞTİRİCİLİĞİNİN ÖNEMİ VE CEVİZİN EKONOMİSİ ÖZET Prof. Dr. Turan Karadeniz Ülkemiz cevizin anavatanı ve doğal yayılma alanları arasınadır. Bu topraklarda çok eskiden beri yapılan ceviz yetiştiricilği son 25 yıla kadar genellikle tohumla üretim şeklinde gerçekleşmiştir. Yapılan seleksiyon çalışmaları sonucunda üstün tiplerin bulunmasıyla ülkemizde ceviz standart üretim şekline dönüşmüş ve yetiştiricilerin cevize talebi günden güne artmaya başlamıştır. Karlı bir üretim kolu olan ceviz yetiştiriciliği hakkında üreticilerin bahçe tesisinden önce temel bilgilere sahip olmaları, ileride karşılaşılacak sorunların yaşanmamasına neden olacaktır. Anahtar Kelimeler: Ceviz, Yetiştiricilik, Aybastı, Kabataş ABSTRACT Importance of Standard Walnut Growing and Its Economy Our country it the mainland of walnut and also among its natural expanding areas. Walnut planting which has been carried out for many years in these lands had been activated through planting seeds until the last 25 years. At the end of selection experiments, by finding out of the superior species, walnut production has beer put into a Standard and the demand for walnut from growers has increased. About walnut growing, a beneficial production, acquiring basic knowledge will provide to solve the problems the producers will meet in the future. Key words: Walnut, Growing, Aybastı, Kabataş 1. GİRİŞ Türkiye 5.5 milyon ceviz ağacı ile dünyanın en güçlü ceviz varlığına sahip ülkesi durumundayken, ceviz üretimi bakımından ton ile Çin, ABD, İran dan sonra dünyada 4. sırada yer almaktadır (Anonim, 2006).. Türkiye de ton sert kabuklu meyve (fındık, ceviz, antepfıstığı, badem, kestane) üretilmekte ve toplam 13 milyon tonluk meyve üretiminin yaklaşık % 6 nı sert kabuklu meyveler karşılamaktadır. Ceviz ise sert kabuklu meyve türleri içinde %15.5 lik bir orana sahip olup, geleneksel ürünlerimizden olan fındıktan sonra ikinci sırada yer almaktadır. Ordu Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü Karadeniz bölgesi ülkemiz ceviz üretiminin % 14.5 ni karşılamaktadır (Anonim, 2005). Türkiye de kişi başına ceviz tüketimi yılda yaklaşık kg arasındadır. Anadolu insanının ceviz, kerestesinden meyvesine, kökünden yaprağına, gölgesinden yeşiline kadar her yönünden istifade ettiği, ekonomik ve kültürel hayatında önemli yeri olan bir meyve türüdür. Zira, cevizi Anadolu insanı manilerde dile getirirken, yer, semt ve bağlıklara da isim olarak vermekte, genç kızlarımızın çeyiz sandığında, birçok mobilyanın ana malzemesi olarak ya da kaplamalarında nakış nakış işlemektedir. Ceviz, ozanlarımızın bağlamasında ap ayrı bir eda ile ses vermektedir. İnsanımızın vazgeçemediği bu meyve türü, iyi bir çerez olarak tüketilmekte, tatlılara lezzet katmakta, içerdiği yağ, protein, vitaminler ve mineraller ile de sağlık üzerine olumlu etkiler yapmaktadır. Ceviz ekstrem yerlerin dışında ülkemizin hemen her yerinde yetişebilmekte ve adeta Anadolu bir ceviz bahçesi durumu sergilemektedir. Ancak, mevcut popülasyonun tamamına yakınını tohumdan yetişmiş, özellikleri belli olmayan çöğür ağaçları oluşturmaktadır. Aşısız, yani çöğür ağaçlarıyla yapılan böyle bir yetiştiricilikte, her ağacın meyvesi diğerinden farklı olması sonucu, standart bir üretimden söz edilememekte, üretilen meyvelerin de pazar değeri istenilen düzeyde olmamaktadır. Böyle bir yetiştiricilik sonucu, ülkemizde ağaç başına verim kg arasında kalmaktadır. Oysaki bu değer, aşılı ceviz fidanlarıyla kurulacak olan bir bahçede en az % 100 oranında bir artış sağlayacaktır. Diğer yandan, aşısız ceviz ağaçları 7 10 yaşlarında meyveye yatarken, bu ağaçların 6 kg kabuklu meyvesinden en fazla kg iç meyve alınabilmekte; aşılı fidanlar ise ikinci yıl meyveye yatarken, bunların 6 kg kabuklu meyvelerinden en az 3 kg iç ceviz elde edilebilmektedir. Aşısız ceviz ağaçlarıyla yapılan meyvecilik şekli modern yetiştiricilikten uzak, kısa vadeli, günlük olarak düşünülebilen bir üretim biçimidir. Dolayısıyla, halihazırda bu şekilde ürettiğimiz cevizin ancak %1 2 ni ihraç edebilmekteyiz. Bunun tek sebebi, yetiştirdiğimiz cevizlerin standart çeşitler olmamasıdır.

8 15 16 Diğer ülkelerde olduğu gibi, ülkemizde de çeşit seçimine yönelik olarak yürütülen en başarılı çalışma seleksiyon ıslahıdır (Paunovic, 1990; Pieklo ve Czynezyk, 1990; Revin, 1990; Tomas, 1990). Bunun sebebi ise, istenilen vasıfta, standart çeşit olabilecek tipler bu yöntemle daha kolay bulunabilmektedir. Dünyada önemli ölçüde yetiştirilen Franguette, Parisienne, Corne, Marbot, Sibişel ve Payne gibi ceviz çeşitleri seleksiyon çalışmaları sonucunda elde edilmişlerdir (Şen, 1986). Ceviz B ve D vitaminlerince çok zengin olup, A, C ve E vitaminlerini de belli oranlarda içermektedir. Cevizin bileşiminde % yağ, % protein, % mineral maddeler, % selüloz ve benzeri maddeler bulunmaktadır. 100 g iç ceviz 700 kalori sağlamaktadır ve bir yetişkinin günlük enerji ihtiyacı 400 g iç cevizle karşılanabilmektedir. 100 g cevizin sağladığı enerji 100 g fındıktan sağlanırken, bu enerji ancak 300 g ekmek, 200 g peynir ve 80 g tereyağı ile karşılanabilmektedir (Şen, 1986). 2. CEVİZ YETİŞTİRİCİLİĞİ 2.1. Yer Seçimi Uygun şartlarda ceviz ağacı 600 yıl yaşayabilmektedir. Kışları çok soğuk, yazları çok sıcak olmayan, rüzgâra açık, serin bölgeleri sever. Kış soğuklarının 25 ºC nin altına düştüğü ve uzunca bir süre bu sıcaklık derecesinde kalması durumunda, sadece ince dalları değil, yıllık ana dalları dahi kuruyabilmektedir. Çok durgun yaz günlerinde sıcaklığın 38 ºC yi aşması durumunda ise güney ve batı yönlere bakan yaprakları güneş yanıklığı ile kavrulmaktadır. Ceviz yetiştirilecek bölgelerde, ilkbahar geç donlarının tehlikeli olması söz konusu ise, bahçeler imkânlar ölçüsünde kuzey yönlere kurulmalıdır. Böylece, ceviz ağaçlarının bir süre daha geç uyanması sağlanacak ve ilkbahar geç donlarından ağaçlar belli ölçüde korunabilecektir. Ceviz bahçelerinin kurulacağı araziler hava akımına açık olmalı, soğuk havanın birikip kalmasına imkân vermemelidir. Dört bir yanı tepelerle çevrili, kapalı havza durumunda olan araziler meyve yetiştiriciliğine, özellikle ceviz yetiştiriciliğine uygun olmayan yerlerdir. Soğuk havanın ağır olması sonucunda, çukur yerlerde soğuk hava birikir kalır. Zararlanma ise, bu hava kütlesi içinde kalan bitkinin uyanma durumuna göre belli oranlarda ortaya çıkar. Böyle bir hava kütlesi içinde kalan ve yeni uyanmaya başlayan bir ceviz ağacı 0 ºC civarındaki bir düşük sıcaklıktan kolaylıkla zarar görür. Yeşermiş filizler siyahlanır ve üzerinde taşıdığı meyvelerle beraber zararlanıp elden çıkarlar. Kapalı havza durumunda olan yörelerde ağacın taç kısmı soğuk havadan zarar görürken, bu gibi arazilerde genellikle taban suyu da yüksektir. Yüksek taban suyu, köklerin havasızlıktan çürümesine neden olmaktadır. Kış aylarında bu suyun en az 3 metre derinde olması ve böyle arazilerde taban suyundan kaynaklanan fazla suyun drenajla mutlaka uzaklaştırılması gerekmektedir. Yer seçiminin cevizin üşüme ihtiyacı ile de ilgisi vardır. Aşırı soğuklar, geç donlar ceviz ağaçları için zararlı olsa da, +7 ºC nin altına düştüğü belirli bir soğuk devresinin de bitkinin gelişme ve verimliliği üzerine olumlu etkisi bulunmaktadır. Cevizlerde bu süre genel olarak saattir. Zira, soğuklama süresi 114 saat olan İskenderun da, 330 saat olan Bodrum da ve 611 saat olan Kuşadası nda ceviz bahçesi kurmamız doğru olamayacaktır. Buna karşılık, soğuklama ihtiyacı 1100 saat olan Yalova 1 ceviz çeşidi, geç soğukların zarar verdiği yüksek rakımlı yerlerde, özellikle Doğu Karadeniz Bölgesinin geçit bölgelerinde bahçe tesisinde kullanılacak olursa, bu ceviz çeşidi üşüme ihtiyacını erkenden sağlayacak (Muhtemelen Şubat ortaları), fakat tomurcuklarını patlatması için havaların ısınmasını bekleyecektir. Mart ayında havaların ısınması sonucunda uyanıp süren filizler, Nisan ın ikinci yarısında vuku bulan geç donlardan etkilenerek, üzerinde taşıdığı meyvelerle beraber zararlanıp elden çıkacaklardır. Bu gibi yerlerde üşüme ihtiyaçları daha fazla olan ve daha geç uyanan çeşitlerin seçilmesi doğru bir uygulama olacaktır. Örneğin, Yavuz ve Şebin çeşitleri Yalova 1 çeşidinden yaklaşık bir hafta daha sonra uyanmaktadır (Çelebioğlu ve ark. 1993) Toprak Seçimi Ceviz, dağ yamaçlarının dere vadilerine taşınması ile meydana gelen alüviyal toprakları çok sever. Bu topraklar su tutmaz ve su akış

9 17 18 halindedir. Kirece ve kireçli topraklara cevizin dayanıklığı fazladır. Toprak reaksiyonu olarak alkali toprakları sevse de, Karadeniz bölgesinin asit karakterli topraklarında da mükemmel bir gelişme göstermektedir. Ceviz hem meyve hem de kerestesi için ağaçlandırma materyali olarak; kök ve gövde yapısıyla da erozyonla mücadelede kullanılabilecek son derece ideal bir ağaçtır Bahçe Tesisi Ceviz bahçesi tesisinde en az iki çeşit kullanılmalıdır. Tek çeşitle kurulan bahçelerde verim düşük olmaktadır. Bu durum, cevizin çiçek yapısıyla ilgili bir özelliğidir. Cevizde dişi çiçekler o yılın yeni sürgünleri üzerinde açar. Erkek çiçekler ise bir yıl önceki dallar üzerinde teşekkül eder. Dolayısıyla, erkek ve dişi çiçekler ayrı ayrı yerler üzerinde bulunmaktadır. Yine, cevizde erkek ve dişi çiçekler aynı zamanda olgunlaşmazlar, genellikle erkek çiçekler daha önce olgunlaşır ve polenlerini dökerler. Dişi çiçekler daha sonra olgunlaşır. Dişi çiçeklerin olgunlaştığı bu devrede toz verebilen ikinci bir ceviz çeşidinin olması gerekir ki döllenme gerçekleşebilsin. Örneğin, Yalova yöresinde, Şen 2 çeşidinde dişi çiçekler 24 Nisan da toz kabul eder durumda iken, kendi erkek çiçekleri 2 Mayıs ta olgunlaşacağından, henüz toz vermemektedir. Oysa ki, Yalova 3 ceviz çeşidi 23 Nisanda toz saçmaya başlamakta ve Şen 2 çeşidini rahatlıkla tozlayabilmektedir. Buna karşılık, Yalova 3 çeşidinin dişi çiçekleri ancak 1 Mayısta toz kabul edebildiğinden, 2 Mayıs ta toz veren Şen 2 çeşidi tarafından tozlanacaktır (Çelebioğlu ve ark. 1993). İki çeşitle tesis edilecek bahçelerde, asıl çeşitle tozlayıcı çeşit arasındaki mesafe azami m olmalıdır. Cevizler rüzgâr aracılığı ile tozlandığından bu mesafeye uyulmalıdır. 10 x 10 m mesafelerinde tesis edilmiş bahçelerde, 7 sıra asıl çeşit, 1 sıra da tozlayıcı çeşit dikilirse bu kurala uyulmuş olunur. Modern meyveciliğin kuralı ve gereği olarak, ceviz bahçesi de kapama bahçeler şeklinde tesis edilmelidir. Kapama bahçelerde kültürel uygulamalar daha düzenli, entegre mücadeleler daha sağlıklı olarak uygulama imkanı bulmaktadır. Örneğin, elma bahçelerinde daha yoğun ve sık rastlanan elma iç kurdu zararlısı, elma ağaçları ile yan yana yetiştirilen ceviz ağaçlarında da zarara yol açacaktır. Aynı bahçede yetiştirilen her iki türde bu zararlı ile mücadele farklı zamanlara rastlayacağından, etkin bir mücadele elde edilemeyecektir. Ceviz bahçeleri mutlaka kapama bahçeler şeklinde tanzim edilmeli, bahçe büyüklüğü en az 1 2 dekar olmalıdır. Cevizlikler, başka yerde aşılanmış fidanların getirilip dikilmesiyle tesis edilebildiği gibi, söküm olmadan, tohumlardan çıkan çöğürlerin aşılanmasıyla da tesis edilebilir. Bu amaçla, fidan dikimi için açılan çukurlara birkaç adet ceviz meyvesi dikilir. Çöğürler burada geliştirilip, aşılanır ve büyütülerek ağaç elde edilir. Bu fidanlar sökülmeyeceğinden, daha sağlıklı gelişecekler ve daha erkenden mahsule yatacaklardır. Aşılı fidanların, kışı sert geçmeyen yörelerde sonbaharda dikilmesi, ilkbaharda dikilmesine göre yaklaşık 1 yıl öncelik kazanır Hasat Yurdumuzda ceviz meyveleri genel olarak Eylül başlarında olgunlaşmaya başlamaktadır. Meyvenin olgunlaşması, kalinin yani yeşil kabuğun burundan itibaren çatlamaya başlaması ile belirlenir. Ağaç üzerindeki meyvelerin % 30 u bu duruma gelince hasada başlanır. Hasatta kesinlikle sırık kullanılmamalıdır. Alçak dallardaki meyveler ile ağaç içindeki meyveler elle toplanabilir. Yüksek dallar ise silkelemek suretiyle hasat gerçekleştirilebilir. Ayrıca, yurtdışında olduğu gibi, ağacı sarsarak meyvelerin yere dökülmesini sağlayan makinelerden yararlanılabilir. Bugün piyasaya hakim olan çöğür ağaçlarından toplanan ceviz meyveleridir. Özellikleri belli olmayan bu cevizler dahi bugün rahatlıkla alıcı bulmakta, elde kalmamaktadır. Yakın bir gelecekte, aşılı, özellikleri belli, albenisi yüksek olan ceviz çeşitleriyle yapılacak bir üretimde, üreticiler daha yüksek gelir elde ederken, tüketiciler de daha kaliteli ceviz tüketme imkânına kavuşacaklardır Cevizden Bir Ders Bir ceviz meyvesini yakından inceleyecek olursak; en dışında yeşil bir kabuk, sonra tahta bir yapı, daha sonra ince bir zar ve en içte de tartışmasız şekilde insan beynini hatırlatan beyaz bir yapı

10 19 20 bulunmaktadır. Ceviz, dışındaki yeşil kabuğu ile kafa derisine, sert kabuğu ile kafatasına, içindeki zarı ile beyin zarına, meyvesi ile de beyne benzeyen harika bir meyvedir. Beynimizin küçültülmüş bir modeli olan cevizin meyveler arasında gümüş iyonu ihtiva eden tek meyve olması ilgi çekicidir. Elektriki iletkenliğin gerçekleşmesi bakımından beyin gümüş iyonuna ihtiyaç duymaktadır ki, bu durum cevizin ne kadar değerli bir meyve olduğunu gözler önüne sermektedir. 3. ÇEŞİT SEÇİMİ Kaliteli ve iyi bir meyve elde etmek için seleksiyon yoluyla ıslah edilen ceviz çeşitleriyle bahçe kurulmalıdır. Çeşitlerin üstün özellikleri meyvesi dikilerek değil, bunlardan aşı gözü alınıp anaçlara aşılanmasıyla aktarılabilir. Cevizin çoğaltılmasında en geçerli metot aşı ile üretim şeklidir. Bazı standart çeşitlerimizi ülkemizin sahil (0 350 m), orta ( m) ve yüksek (700. m) kuşağına aşağıdaki şekilde önerebiliriz. Sahil Kuşak Dişi çeşit: Yalova 3 Erkek çeşit: Yalova 1(Denize açık yer olmayacak) Dişi çeşit: Kaplan 86 Erkek çeşit: Şebin veya Yalova 1 Dişi çeşit: Yalova 4 Erkek çeşit: Yalova 1 veya Kaplan 86 Orta Kuşak Dişi çeşit: Şebin Erkek çeşit: Bilecik Dişi çeşit: Yalova 1 Erkek çeşit: Şebin Yüksek Kuşak Dişi çeşit: Şebin Erkek çeşit: Bilecik Dişi çeşit: Şen Erkek çeşit: Şebin Dişi çeşit: Tokat 1 Erkek çeşit: Şebin 3.1. Standart Çeşitlerin Özellikleri Ağacın tacı düzgün gelişmektedir, Soğuğa ve kurağa karşı dayanıklıdır, Üstün verimli ve kaliteli meyveler vermektedir, Erkenden meyveye yatmaktadır, Meyveleri ince kabukludur, İçi kabuktan kolay ayrılmaktadır, Meyve ağırlığı en az 10 g dır, Randımanı %50 civarında veya üzerindedir, Her yıl düzenli meyve vermektedir, Hastalık ve zararlılara karşı dayanıklıdır. 4. EKONOMİSİ Önerilen aşılı cevizlerle bahçe tesis edildiğinde; 5 yaşında bir ceviz ağacı 3 5 kg; 10 yaşında kg; 15 yaşında kg; 20 yaşında kg arasında meyve verebilmektedir. Verim çağında (20 yaşında) her bir ceviz ağacı meyve açısından en az 4 adet, kesim çağına geldiğinde ise kütük açısından 15 adet Cumhuriyet altını demektir. Bir dönüm alana 10 adet ceviz fidanı dikildiğinde, meyve geliri olarak, her yıl 40 adet Cumhuriyet altını elde edilebilmektedir. 1 Cumhuriyet altını 250 YTL 40 Cumhuriyet altını X 250 YTL = Y TL 1 dönüm ceviz bahçesinden elde edilecek gelir = YTL

11 SONUÇ VE ÖNERİLER Anadolu muzun belli bölgeleri ceviz açısından zengin birer gen kaynağı durumundadır. Kaynaklarımızın bir balta darbesiyle yok olup gitmesi önlenmelidir. Kütük tüccarları girmeden önce, seleksiyon çalışmalarıyla her bölgemiz tek tek taranarak, kaliteli tiplerin seçilmesi, bunların aşılanarak koruma altına alınması, üstün vasıflı tiplere standart çeşit özelliği kazandırılması, ülkemiz meyveciliği bakımından çok önemlidir. Ülkesel ceviz projesinin hayata geçirilmesi ve benzer çalışmaların Anadolu nun dört bir yanında yürütülmesi ile ülkemiz şüphesiz ki, dünya ceviz üretimi ve ticaretinde hak ettiği yeri alacaktır. Ceviz bahçeleri, cevizin isteğine uygun toprak ve iklim şartlarına sahip olan yerlerden seçilmelidir. Erkek ve dişi çiçekleri aynı zamanda olgunlaşan veya birbirini tozlayan en az iki çeşitle bahçe kurulmalıdır. Ülkesel ceviz projesinin hayata geçirilmesi ve benzer çalışmaların Anadolu nun dört bir yanında yürütülmesi ile, ülkemiz şüphesiz ki, dünya ceviz üretimi ve ticaretinde hak ettiği yeri alacaktır. Ceviz bahçeleri, cevizin isteğine uygun toprak ve iklim şartlarına sahip olan yerlerden seçilmelidir. Erkek ve dişi çiçekleri aynı zamanda olgunlaşan veya birbirini tozlayan en az iki çeşitle bahçe kurulmalıdır. Kurak bölgelerde, ceviz tohumu dikmek suretiyle elde edilecek çöğürlere yerinde aşı yapılabilir. Cevizin hasat zamanı çok iyi tespit edilmelidir. Olgunlaşan ceviz ağaç üzerinde bekletilmemelidir. Ceviz ağacı ve ağacın çevresi hasat için hazırlanmalıdır. Hasat günün sıcak saatlerinde değil, akşamüzeri veya sabahın erken saatlerinde yapılmalıdır. Hasat hiçbir şekilde sırıkla yapılmamalıdır. Cevizler toplanır toplanmaz yeşil kabuğundan bekletilmeden çıkartılmalı, cevizler gölgede ve havadar bir yerde kurutulmalıdır. Güneşte asla kurutulmamalıdır. Ceviz Ağacı Ne Zaman Kesilmeli? Ceviz ağacı yaşlılık ve hastalık nedeniyle meyve verme özelliğini tamamen kaybettiği, kuruduğu, ağacın doruk dalı kırıldığı, tabi afetler nedeniyle zarar gördüğü zaman kesilmelidir. Ceviz ağaçlarının kesim zamanı 15 Kasım 15 Mart tarihleri arasında, ağaçların dinlenmede olduğu zamandır. Kesilen bir ceviz ağacının yerine mutlaka aşılı bir ceviz fidanı dikelmelidir ki, en azından mevcut ceviz varlığımız korunabilsin. Cevizin kesimi için belge veren Tarım kuruluşları bu durumu zorunlu hale getirebilir. KAYNAKLAR Anonim, 2005.Tarımsal Yapı ve Üretim. DİE Yayınları, Ankara. Anonim, FAO. Çelebioğlu, G., Y.Ferhatoğlu ve S.Ufuk, Yerli ve Yabancı Ceviz Çeşitleri seçim Pojesi. Bilimsel Araştırma ve İnceleme Yay. No: 15, Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü, Yalova. Paunovic, S.A., The Walnut Cultivars Selected From Indigenous Population Of Juglans regia L. In Sr Serbia, Sfr Yugoslavia. Acta Hort. 284: Pieklo, A. and A. Czynezyk, Evaluation of Selected Types of Walnuts in Poland. Acta Hort. 284, Revin, A.A., Selection of Walnut Varieties ın Crimea. Acta Hort. 284, Şen, S.M., Ceviz Yetiştiriciliği. Eser Matbaası, Samsun, 230 s. Tomas, D.F., Selection Of Spanish Walnuts (Juglans regia L.). Acta Hort. 284:

12 23 24 SİLAJ YAPIM TEKNİKLERİ VE HAYVAN BESLEMESİNDEKİ ÖNEMİ Prof. Dr. Yunus ŞILBIR * 1. GİRİŞ Hayvanlarda bitkisel kökenli olmayan yemlerin kullanımı ile ortaya çıktığı düşünülen hastalıklar nedeniyle son yıllarda bitkisel kökenli yemlerin kullanımı artış göstermiştir. Bu durum özellikle iklimi kurutma için uygun olmayan rutubetli bölgelerde silajın önemini bir kat daha artırmaktadır. Değişik bitkilerden yapılan silajlar süt sığırlarının beslenmesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. İyi kaliteli silajlar kullanıldığında, süt ineklerinden, sadece silaj verilerek bir laktasyon döneminde litreye kadar süt üretmek mümkün olabilmektedir. Ancak, silajla beslemede hayvanın kuru madde tüketimi aynı otun yaş veya kurusuna göre daha az olmakta ve bu durum da özellikle yüksek verimli hayvanlarda bazı olumsuzluklara neden olabilmektedir. Silaj kısa tanımıyla, yeşil yemlerinin turşu olarak depolanmasıdır. Hayvanların yediği her türlü ot ve yem bitkilerinin hava ile ilişkisini keserek, besin değerlerini önemli ölçüde koruyarak, yeşil yemlerin bulunmadığı mevsimlerde kullanılmak üzere depolanmasına silolama, siloda saklanan yemlere de silaj denir. 2. SİLAJIN YARARLARI Silaj yapılacak materyal besin değeri fazla olduğu genç dönemde kullanılır. Materyal kısa süre içerisinde soldurulduğundan olumsuz hava şartlarından daha az etkilenir. Kurutma sorunu yoktur. İşi planlamak daha kolaydır. Yeşil yemlerin bulunmadığı dönemlerde, sindirimi kolay ve besin değeri yüksek sulu yem elde edilir. * Ordu Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Kurutma yöntemlerine göre daha az besin maddesi kaybı olur. Depolama için ayrılan yer azdır ve büyük yatırımlar gerektirmez. l ton kuru otun depolanması için 14 m 3, aynı miktar yaş silaj otunun silolanmasında ise 1.5 m 3ʹlük hacim yeterli olmaktadır. Silajlık bitkiler tarlayı erken boşaltırlar, diğer ürünlerin ekimi için uygun bir zaman kalır. Silo yemleri, açılmadıkça yıllarca bozulmadan kalabilir. Kuruduğu zaman sertleşerek hayvanın severek yiyemeyeceği birçok bitki silolandığı zaman hayvanlar tarafında iştahla yenir. Yeşil olarak yedirildiğinde, zararlı etkilere sahip olan bazı yemler, silaj haline getirildiğinde zararlı etkilerini yitirirler. Silaj yapılırken havasız ortam esas olduğundan, zararlı küfler çoğalamaz. Süt asidi bakterileri ise havasız ortamda kolayca çoğalırlar ve hayvanlar için yararlı ve temiz bir yem sağlanmış olur. Yabani ot tohumları, silo içerisinde ölür ve gübreyle tekrar tarlaya taşınıp zararlı olma özelliğini yitirirler. Silaj ile beslenen hayvanlar daha sağlıklı ve tüyleri parlak olur. Depolama sırasında kuru otta olduğu gibi yangın tehlikesi ve riski yoktur. Silajın laktasit etkisi olduğunda hayvanlarda kabızlık önlenmiş olur. Vitaminlerce zengin bir yem olup, sindirilme derecesi yüksektir. 3. SİLAJ YAPIMI Silaj, soldurulmuş veya soldurulmamış çayır otları ile bütün tahıl karışımları, mısır, pancar yaprakları vs. ile yapılabilir. İşi planlamak ve hasat edilen malzemeyi aynı gün silaj haline döndürmek mümkün olmayabilir. Bu durumda işletmedeki bütün işleri geri bırakarak 2 3 gün içerisinde silajı tamamlamak gerekir. Buna rağmen işlem devam ediyorsa silonun doldurulan kısmı iyice kapatılarak bekletilmeli, üstü hiçbir zaman açık bırakılmamalıdır. Yemin siloya dolumu esnasında materyalin durumuna göre belli aralıklarla katkı maddeleri kullanılabilir. Sıkıştırma işlemi alt tabakalardan başlatılmalı ve bitime kadar devam etmelidir.

13 25 26 Yemler silo tipine göre cm lik tabakalar halinde doldurularak sıkıştırma yapılmalıdır. Doldurma işlemi biter bitmez üzeri plastik örtü ile sıkıca kapatılır ve örtü üzerine toprak vs gibi basınç sağlayan maddeler konularak hava alması önlenir. Silaj hava alırsa kızışma olur, bozulur ve küflenir. Üretimden beslemeye kadar silajın içerisine hava girmemelidir Ot Silajı Çayırlar iyi bir botanik kompozisyona sahiptir (Çayır otu, yumak, ak üçgül ve kırmızı üçgül gibi). Optimal kuru madde % olmalıdır. Otlar yaklaşık 30 cm boyunda iken 7 8 cm yükseklikten biçilmelidir. Ot parselleri biçilip namlu halinde veya sıkı balyalar haline getirilerek tarla üzerinde bırakılabilir. Balyalar en az % kuru maddeye kadar soldurulur (yaklaşık 24 saat) Mısır Silajı Mısır, birim alandan çok fazla yeşil aksam elde edilmesi, beslenme değerinin yüksek ve tarımının kolay olması nedeni ile dünyada silaj yapımında en fazla tercih edilen bir bitkidir. Silajlık mısır uzun boylu ve bol yeşil aksamlı olmalıdır. Silaj için mısır %30 35 kuru madde olduğu zaman hasat edilir. Hasat edilen mısır iyi parçalanmalı parça uzunluğu 0,4 0,8 cm olmalıdır. 4. SİLAJLARIN BAZI ÖZELLİKLERİ Özellikle buğdaygil silajlarının protein içeriği baklagil silajlarından daha düşük, nişasta içerikleri ise daha yüksektir. Bu farklılıklar hayvan besleme açısından önemlidir. Buğdaygil silajlarının metabolik enerji değerleri baklagil silajlarından daha yüksektir. Mısır, arpa ve buğday gibi bitkilerden elde edilen silajlarda dane büyük bir kısmı oluşturmasına rağmen, çayır ve baklagil silajında yaprak ve sap oranı fazladır. Dane kısmının sindirim derecesi yaprak ve sap kısımdan daha yüksektir. Yaprakta bulunan karbonhidratların sindirim derecesi danede bulunan karbonhidratlardan daha düşüktür. Yem bitkisinin çeşidi, hasat zamanı ve silaj yapımı sırasında uygulanan metot ve silaj katkı maddeleri silaj kompozisyonu ve kalitesini etkiyen önemli faktörlerdir. Mısır, arpa ve buğday silajları, çayır ve baklagil silajlarından birçok açıdan farklılık arz etmektedir. Bu farklılıklar silajın sindirim derecesini etkileyebilir. Tablo 1. Bazı Silajların Besin Madde Kompozisyonu ( g / kg Kuru Madde) ve Metabolik Enerji (ME) İçerikleri Mısır Silajı Arpa Silajı Çayır otu Silajı Yonca Silajı Kuru madde HP Nişasta Ph Silajla yapılan beslemede hayvanların kuru madde tüketimi, aynı yemin yeşil veya kuru otuna göre her zaman daha azdır. Silajı yapılan herhangi bir yem ile beslemede kuru madde tüketimi ortalama % 30 (%1 60) azalmaktadır. Silajlık materyali soldurma genellikle yem tüketimini ve hayvanın performansını olumlu yönde etkilemektedir. Bu durum hayvana ilave yoğunlaştırılmış yemler verilmediği zamanlar daha etkili olmaktadır. Sınırlı olarak otlatılıp ilave olarak silaj verilen sığırlarda, soldurma kuru madde tüketimini ve süt verimini artırmaktadır. Su içeriği fazla olan materyalin silajının yapımı daha zordur. Silaj tüketimi, siloya konulan materyalin parça büyüklüğü ve toprak ile bulaşma derecesine göre değişmektedir. Doğranarak yapılmış silaj doğranmamış silaja göre % 50 daha fazla tüketilmektedir. Süt sığırları sadece silajla beslendikleri zaman kg kuru madde tüketebilmektedir. Böylece laktasyon döneminde 4900 litre süt verimine ulaşabilmektedir.

14 27 28 Sığırların mısır silajı ile beslenmesinde düşük protein içeriği en büyük dezavantaj olarak karşımıza çıkmaktadır. Mısır silajı baklagillere göre daha az mineral madde özellikle Ca ve Mg ihtiva eder. Süt sığırların beslenmesinde mısır silajı tek başına kullanıldığında özellikle bu besinlerin ilave yemlerle verilmesi gerekir. %30 kuru madde içeren mısır silajına yapım aşamasında 4,5 kg/ton üre ve eşit miktarda susuz amonyak karıştırılması silajın ham protein değerinin % 7.8 den % e çıkmasını sağlar. Süt sığırları rasyonundaki protein oranı % 14 ün altına düştüğünde mısır silajı ile beslemeye devam edilmesi süt verimini düşürmektedir. Rasyondaki protein seviyesinin artması hayvanların kuru madde alımını artırmakta ve buna bağlı olarak süt verimi artmaktadır. Yüksek verimli hayvanların protein ihtiyacını tek başına mısır silajı ile karşılamak mümkün değildir. Mısır silajına dayalı yapılan beslemede mutlaka bir protein yeminin rasyona katılması şarttır. Mısır silajı ile beslemede rasyona katılan protein kaynağının türü süt verimini etkilemektedir Protein açığını kuru yonca ile kapatmak süt verimi açısından daha iyi sonuç vermektedir. Mısır silajının enerji içeriği yüksek olmasına rağmen yüksek verimli hayvanların enerji ihtiyacını tek başına karşılaması, rumen kapasitesindeki sınırlamalardan dolayı mümkün değildir. Kurudaki ineklerin beslenmesinde silajlara (0.5 kg/gün ) protein ilavesi gelecek laktasyondaki süt üretimini % 11 oranında artırmaktadır. Silaja balık unu ilavesi, et sığırlarında canlı ağırlık kazancı sağlamaktadır. İyi silajlara ilave protein kaynağının etkisi az olmakla birlikte, 200 kg dan daha düşük canlı ağırlıktaki et sığırlarına 100 g balık unu verilmesi 106 g/gün canlı ağırlık kazancı sağlamaktadır. Genel olarak soya fasulyesi küspesi ile sağlanan artış balık unu ile sağlanan artışın % 80 i kadar olmaktadır. Silaj çukurunun ölçüsü hayvan sayısına göre değişmektedir. Yüksek verimli bir süt ineği yaklaşık olarak 20 günde 1 m 3 silaja ihtiyaç duymaktadır. Silaj yapımında birden fazla silo yapmak her zaman daha iyidir. Özellikle silo kenarlarında ot ile toprağın karıştırılmaması gerekir. İdeal olan silonun bir günde doldurulmasıdır. Doldurma zamanı geciktikçe iyi silaj olma özelliği azalmaktadır. Silaj çukuru yatay ve dikey olarak doldurulabilmelidir. İyi sıkıştırma son derece önemlidir. Konulan malzeme araya hava giremeyecek şekilde sıkıştırılmalıdır. En iyisi bu işi çift tekerlekli ağır bir traktör ile yapmaktır. Silonun ölçüsü bir hafta içerisinde iki metre uzunluğunda bir dilimi yedirilebilecek seviyede olmalıdır. Silaj çukuru doldurulduktan sonra duvarları ve üzeri plastik bir örtü ile sıkıca örtülür ve üzerine ağırlık yapacak kadar toprak atılır. 5. SİLAJ KALİTESİ Silo yeminin rengi yapıldığı bitkiye göre değişmekle birlikte açık yeşilden daha koyu tonlara kadar değişebilir. Silajın hoşa gidecek bir kokusu olmalı, istenmeyen tereyağı asidi ve küf gibi kötü kokular olmamalıdır. Bitkilerin yaprak ve sap kısımları bozulmadan kalmalı, yapışkan bir görünümde olmamalıdır. 6. SİLO YERİ VE ÇEVRESEL FAKTÖRLER Silo, ahıra yakın olmalı, yeminin kolayca boşaltılması ve kokusunun hâkim rüzgârlarla ahıra ve yerleşim yerlerine gelmeyecek şekilde yerleştirilmelidir. Yüksekliği bir traktörün rahatça çiğneme ve sıkıştırma yapabileceği şekilde 1 2 m olmalıdır. Uygun zemin özelliğine sahip alana 5 10 cm kalınlığında sapsaman serilmelidir. Silonun doldurulmasından sonra üzeri kolay yırtılmayan tek parça plastik örtü ile tamamen kaplanmalı, örtünün kenarları biraz daha uzatılarak üzeri cm kalınlıkta toprak tabakasıyla kaplanır. Toprak tabakası silo üzerine örtülen toprak siloya basınç yaparak silo içindeki havanın dışarı çıkmasına yardımcı olur.

15 29 30 Ayrıca silaj ve plastik örtüyü dış etkenlerden korur. Silonun doldurulma işlemi tamamlandıktan sonra yağışlı günlerde silo tabanını sulardan korumak için silo etrafında cm derinliğinde drenaj kanalı kazılmalıdır. Çukur veya hendeklerde yapılan silajın akıntısının toplanacağı rezervuarlar düzenlenmelidir. 100 m 3 silaj için 20 m 3 rezervuar olmalıdır. Çukurun tabanı geçirimsiz olmalı, beton veya asfalt ile kaplanmalıdır. Silaj çukurları su kaynakları üzerine inşa edilemez. Silaj çukurunun zemini öne ve kenarlara doğru meyilli olmalıdır. Çukurun önünde rezervuara bağlanan bir kanal olmalıdır. Silaj akıntı çukuru çürümeye dayanıklı bir materyal ile yapılmalıdır (Eksiz tek parça şeklinde). Silaj akıntıları gübre olarak ve tarla sulamasında kullanılabilir. Bu amaçla kullanım için en az 1:1 oranında sulandırılmalıdır ve dekara 5 m 3 den fazla kullanılmamalıdır. Toprak altı silolarında taban suyu seviyesi üst toprak seviyesinden en az 2 m derinde olmalı ve silo derinliği de buna göre ayarlanmalıdır. Ülkemizde toprak üstü plastik örtülü silolar ve yüzeysel beton, prefabrik beton veya taş örgülü silolar bulunmaktadır. Silo tiplerinin belirlenmesinde çiftçi imkânları, teknik bilgi, hayvan sayısı ve ekonomik düzey önemli olmaktadır Yüzeysel Beton, Prefabrik Beton veya Taş Örgülü Silolar Yatırım maliyeti yüksek olmasına karşın silaj kalitesini artırması ve işçilik kolaylığı sağlayan zemin üstü beton silolar entansif süt sığırcılığı işletmeleri için idealdir. Silo zemini öne yanlara doğru % 1 2 meyilli olmalı, silo suları silo önünde yapılacak bir kanalla direk olarak sızıntı rezervuarına bağlanmalıdır. Silonun önünde su birikip çamur olmasına izin verilmemelidir. Silo tabanı ve duvarlar asitlere dayanıklı ve pürüzsüz yapıya sahip olmalıdır. Traktörün rahat çiğneme yapabilmesi için genişlik en az 3 5 m, uzunluk ise m olabilir. Bir işletmede büyük silo yerine küçük boyutta bir kaç tane silo yapmak daha uygundur Toprak Üstü Plastik Örtülü Silolar Basit ve düşük maliyetle yapılabilecek silo tipleridir. Yapımı için ahıra yakın, su tutmayan, düz ve sert bir zemin seçilir, Bu amaçla 4 5 m genişlikte ve depolanacak ürün miktarına uygun uzunlukta bir alan silo için yeterlidir. Yüksekliği bir traktörün rahatça çiğneme ve sıkıştırma yapabileceği şekilde 1 2 m olmalıdır Kule Tipi Yüksek Silolar Prefabrik beton veya galvaniz metalden yapılabilir. Yükleme, boşaltma elektrik motoru veya traktör kuyruk milinden güç alan bir sistemle gerçekleşir ton kapasitede olabilir. Ülkemizde sayıları çok az olup, tesis maliyeti oldukça yüksektir. Fakat çok büyük hacimli süt sığırcılığı yapan işletmeler için önerilebilir. 7. SİLONUN DOLDURULMASI Silaj yapılacak ürün önce temiz ve üstün nitelikte olması gerekir. Depolanacak ürünün temizliği fermantasyonu olumlu yönde etkiler. Materyalin parça büyüklüğü de silolamada önemlidir. Şekil 1. Silaj çukurunun yatay ve düşey olarak doldurulması

16 31 32 Silolamada materyalin sıkıştırılmasıyla bir yandan ortamdaki hava uzaklaştırılacağı gibi diğer yandan da süt asidi bakterilerinin etkinlikte bulunacağı 30 ºC lik bir ortam ısısının oluşmasının sağlanmalıdır. Sıkıştırılmada yemlerin topaklar oluşturmamasına dikkat edilmeli. Topaklaşan materyal kolay sıkışmayıp aralarında küf mantarları oluşumuna yol açabilmektedir. Silaj materyalinin sıkıştırılma durumu siloda oluşacak sıcaklık derecesini etkiler. Sıcaklık derecesi de fermantasyona besin madde kaybına ve silo yeminin yem değerine etkili olur. ancak bazı önemli durumlarda (zehirli madde içeren bitkilerin silolanmasında) büyük yarar sağlar. Bu silolamada elde edilen yemin rengi koyu kahverengi olup, kokusu oldukça hoştur ve hayvanlar tarafından sevilerek tüketilir. Soğuk Silolama: Soğuk silolamada silo içi sıcaklık C nin üzerine çıkmamalıdır. Bunun sağlanması için sıkıştırmanın çok kısa sürede gerçekleştirilmesi gerekir. Doldurma işleminin bir gün içerisinde tamamlanmalıdır. Bunun için işletmede o gün her işin geriye bırakılarak bütün işgücünün silonun doldurulmasında kullanılması gerekir. Buna rağmen işlem devam ediyor ise silonun doldurulan kısmı iyice kapatılarak bekletmeli, üstü hiçbir zaman açık bırakılmamalı ve işlem 2 3 gün içerisinde bitirilmelidir. Yemin siloya dolumu esnasında yem materyalinin durumuna göre belli aralıklarla katkı maddeleri kullanılabilir. 8. HAYVANLARIN BESLENMESİNDE SİLAJ KULLANIMI Şekil 2. Plastik örtü ile silaj çukurunun üstü ve duvarlarının örtülmesi Siloda oluşacak sıcaklığa göre silolama; Sıcak Silolama: Bu tip silolamada mayalanma C arasında oluşur. Bunun oluşumu için yem siloya yığın halinde alınır. Sıcaklık yem arasına rahatça girebilen hava nedeniyle istenilen dereceye ulaştığında silo sıkıştırılır ve kapatılır. Bundan sonra sıcaklık yavaş yavaş düşer fakat başlangıçtaki yüksek sıcaklık önemli ölçüde enerji kaybına neden olur. Özellikle proteinde sindirilebilirlik azalır. Çok Sıcak Silolama: Bu yöntemde sıcaklık 50 ºC yi belirgin bir şekilde aşar. Tüm besin maddelerinin sindirilebilirliğinde önemli kayıplara neden olduğundan çok sıcak silolama arzu edilmeyen bir yöntemdir; Silo yemleri yeşil, sulu ve hoş kokulu, hayvanların severek yedikleri bir yemdir, işletmede yeterli miktarda üretilebildiği takdirde bütün bir yıl boyunca başlıca kaba yem kaynağı olarak beslemede kullanılabilir. Silo yeminin kullanımı ilk olarak süt inekleri için düşünülmelidir. Bunun yanında besiye alınan sığır, buzağı ve danalar içinde silo yemi iyi bir yem kaynağıdır. Süt ineklerinin beslenmesinde yaygın olarak kullanılan silaj, bu hayvanların günlük kuru madde ihtiyaçlarının yaklaşık yarısını silo yeminden karşılanması mümkündür. Hayvan ırkına göre değişmekle birlikte süt ineklerine günlük kg arasında silo yemi verilebilir. Silo yemleri kuru maddece düşük, suca zengin yemler olduğundan süt ve besi hayvanlarının rasyonlarında kuru madde ihtiyacının karşılanabilmesi için günlük 5 kg kadar kuru ot ile verim düzeyine göre ilave kesif yem verilmesi zorunludur. Süt ineklerinin silo yemi ile beslenmesinde dikkatli olunmalıdır. Sütün kokuya hassas olması nedeni ile silo yeminin sağımdan sonra ahıra getirilmesi gereklidir.

17 33 34 Ayrıca hayvanların önüne bırakılan yemler tamamen tüketilmemişse artan bu yemler gelecek yemleme zamanına kadar ahırda tutulmamalı veya altlık olarak kullanılmalıdır. Yemlemeden sonra ahır temizlenmeli ve havalandırılmalıdır. Yemlemede kullanılan elbise veya iş önlükleri de ahır dışındaki bölmelere asılmalıdır Silo yemlerini buzağı ve genç sığırların beslenmesinde de kullanmak mümkündür. Bu hayvanlar için fazla sulu silo yemleri ile pancar yaprağı silajı pek önerilmemektedir. Bununla birlikte buzağıların silo yemleri ile beslenmesine 4. aydan itibaren başlanmalıdır. Daha sonraki aylarda günde tüketebilecekleri silo yemi 5 kgʹa kadar çıkarılmalı, sadece silo yemine dayalı tek yönlü beslemeden kaçınmalıdır Koyunlar alıştırmak koşulu ile silo yemini severek tüketirler. Bu hayvanlar için silo yeminin erken biçilmiş yeşil ottan hazırlanmış olması önerilir. Böyle bir yemi koyunlar kuru otla karıştırmak suretiyle günde kg, yalnız olarak da 6 kgʹa kadar tüketebilirler. Yavrulu koyunlara verilecek günlük miktarı, diğer yoğun yemlere de yer vermek amacıyla, 3 4 kgʹın üzerine çıkmamalıdır. Silo yemleri besin madde içeriklerine göre oldukça ucuza mal olan yemler olduğundan rasyonda artan oranda silo yemlerine yer verilmesi, üretim maliyetlerini azaltmaktadır. Mısır silajı kuzu beslemesi için yüksek enerji ve mayalanmış düşük proteinli uygun bir yemdir. Bununla birlikte bazı durumlarda dişi koyun ve erkek kuzularda uygun olmayan durumlarla karşılaşılabilir. Bu nedenle, mısır silajı ile kuzu beslemesinde aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir: Üst tabakada bulunan silaj ile beslemekten sakınılmalıdır. Küflenmiş ve bozulmuş silaj verilmemelidir. Silaja kademeli olarak başlamalı bir anda bütün kuzulara bir silodan yem verilmelidir. Koyunların yattığı yer fazla kalabalık ve ıslak olmamalıdır. Aşılar vaktinde yapılmalı ve hasta hayvanlar ile sıhhatli olanlar aynı yerde tutulmamalıdır. Mısır silajı düşük protein ve düşük kalsiyum içerir genellikle bütün hayvanlar için vitamin D ve E ilavelerine ihtiyaç duyar. Mısır silajı ekonomik bir yem olup iyi yapıldığı ve düzenli kullanıldığı durumlarda birçok fayda sağlamaktadır. Üniform, iyi imal edilmiş yüksek tane içerikli mısır silajı tercih edilir. Günlük iki veya 3 kez mısır silajı ile besleme besin alımını artırır. Kuzular teze besin isteği silaj ile sağlanır. Silajla beslenen kuzular tane ile beslenenlerden daha çok gübre üretirler, daha çok canlı ağırlık kazancı sağlar. 9. SİLAJ KATKI MADDELERİ Karbonhidrat içeriği bakımından zengin olan yemler daha kolay silolanmaktadır. Yemler silolanma yeteneklerine göre üç gruba ayrılabilir: Kolay silolanabilen yemler: Mısır, sorgum tür ve melezleri, Ayçiçeği, şekerpancarı yaprakları, hayvan pancarı, fiğ tahıl karışımları vb. Orta derecede silolanabilen yemler: Çavdar, arpa ve yulaf hasılları, bakla, baklagil karışımları, üçgül, çayır otları vb. Güç silolanabilen yemler: Üçgüller (Çiçeklenmeden önce hasat edilirse), yonca, fiğ, bezelye, kolza vb. Fermantasyon olaylarının oluşumunu garanti altına almak ve silo yeminin besin maddelerince zenginleşmesini sağlamak amacıyla çeşitli katkı maddeleri kullanılır. Katkı maddeleri; süt asidi oluşumunu hızlandıran maddeler şeklinde gruplandırılabilir. Ülkemizde genelde kullanılan katkı maddeleri melas, pancar posası, pancar talaşı, tahıl kırmaları ya da unlarıdır.

18 35 36 Güç silolanabilen yemlere % 2 3 melas, % 18 pancar posası, % 8 10 pancar talaşı, % 5 10 arpa veya yulaf kırması dahil edilebilir. Fermantasyona etkisi zayıf olmakla birlikte bakterisit etkiye sahip tuz % 1 3 kg oranında ilave edilebilir. Erken devrede biçilen bitkiler (özellikle baklagiller) için silolamayı kolaylaştırmak amacıyla mısır ve sorgum ilave ederek silolama yapmak da mümkündür. Bu iş için bitkilerin iyi doğranıp karıştırılması gerekir. Mısır silajının protein eksikliğini gidermek ve enerji protein dengesini sağlamak için, mısırın silolanması esnasında veya silo yeminin hayvana yedirilmesi aşamasında azotça zengin kaynaklarla takviye edilmesi yoluna gidilmektedir. Mısır silajına 5 kg/ton üre ilave edilebilir. Süt asidi bakterilerinin faaliyetini kolaylaştırmak ve Ph yı ayarlamak amacı ile 100 kg yeşil yem 450 g sülfürik asit, organik asitlerden 200 cm 3 formik asit 6 kat su ile sulandırılarak katılabilir. Production and Use. Animal Industries Workshop, Lincoln University, May June New Zealand. Karabulut, A., (1995). Yemler Bilgisi ve Yem Teknolojisi. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi. Yay. No:67. Bursa, 258 s. Kung, L and Huber, J.T., (1983). Performance of High Producing Cows in Early Lactation Fed Protein of Varying Amounts, Sources and Degradability. Journal of Dairy Science, 66: Pond, W.G., Church, D. C and Pond, K.R., (1995). Basic Animal Nutrition and Feeding. John Wiley and Sons, New York. p.615 Thomas, C., (1996) Animal Response from Forages Conserved as Silages. Silages and Hay Production and Use, Animal Industries Workshop. Lincoln University, May June 1996, New Zealand. KAYNAKLAR Alderman, G., (1977). The Feeding of Lucerne and Maize Silage to Cattle. Maize Development Association Annual Conference, Bal, M.A, Coors, J.E. and Shaver, R. D., (1995). Impact of Maturity of Corn for Use as Silage in the Diets of Dairy Cows on Intake, Digestion and Milk Production. Journal of Dairy Science, 80: Bell. Brian., (1997). Agriculture and Rural Representative/OMAF Carruthers, V. R., (1985). In the Challenge: Efficient Dairy Production. Ed. T. I Phillips. Australian Society of Animal Production. p.120 Chamberlain A. T and J. M., (1996). Feeding Dairy Cow. p.216. Chalcombe Publication. Lincoln. UK. Donald L. B, Dickinson, F. N, Tucker H. A, Appeleman R. D., (1985) Dairy Cattle: Principles, practices, problems, profıts. Lea & Febiger, Philadelphia, p. 473 Holmes, C., (1996). Responses by Grazing Cattle and Sheep to Supplementary Feeding of Conserved Forages. Silages and Hay

19 37 38 AYBASTI KABATAŞ İÇİN YENİ VE KÂRLI BİR MEYVE, MAVİYEMİŞ ÖZET Doç. Dr. Hüseyin ÇELİK * Eski kitaplarda Yaban mersini olarak bilinen ancak Fundagiller familyasında yer alan yani Vaccinum cinsine giren bir çok tür bu isimle anılmasından dolayı ülkemizin Karadeniz Bölgesindeki asitli topraklarında kolayca yetişebilen bu yeni kültür meyvesi maviyemiş olarak Türkçeleştirilmiştir. Maviyemiş (Vaccinium corymbosum L.) üzümsü meyve olup Türkiye de yetiştiriciliğine ilk kez 2000 yılında Rize de başlanmıştır. Maviyemiş, bölgemizin doğal asitli topraklarında yabani olarak da yetişen ve gen merkezleri arasında kuzeydoğu Anadolu bölgemizin de olduğu üzümsü meyve türüdür. İkibinli yılların başlarına kadar ekonomik değeri olmayan bu üzümsü meyvenin kültür çeşitleri tarafımızdan Amerika dan getirilerek Rize de denemeye alınmış ve mükemmel sonuçlar elde edilmiştir. Karadeniz Bölgesi ndeki illerde (Artvin, Rize, Trabzon, Ordu, Giresun, Samsun, Adapazarı, İstanbul, Bursa) 700 dekara ulaşan maviyemiş bahçe miktarı hızla artmaktadır. Bölgenin asıl ürünleri olan çay ve fındığın yanında yerini almış, taze olarak, reçel, yaş pasta ve dondurulmuş ürünler sanayisinde kullanılmakta olan maviyemiş çok kısa süre sonra meyve suyu, kuru meyve, süt v süt ürünlerine de işlenmeye başlanacaktır. Geçirgen, en az %3 organik madde içeren asitli (ph = ) topraklarda yetişebilen maviyemiş yüzlek köklü olduğu için sürekli neme gereksinim duymaktadır. Karadeniz Bölgesinde Kuzey enlemleri arasında kalan ve genelde yüksek rakımlı alanlarda kolayca yetişebilen yararlı ve birim alandaki getirisi son derece yüksek olan maviyemiş, Doğu Karadeniz Bölgesi nde çay ve kivinin yanında ürün çeşitliliğine en önemli katkıyı sağlayacak olan üzümsü meyvedir. Ordu denilince ilk akla gelen fındığın yanında Aybastı Kabataş bölgesinde maviyemiş de kolayca üretilebilir. Bu çalışmada maviyemiş tanıtılmış, yetiştiriciliği hakkında kısa bilgiler verilmiş ve ekonomik yönden değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler : Maviyemiş, Vaccinium corymbosum, yetiştiricilik, Alternatif, Asbastı Kabataş, ABSTRACT Blueberry known as yaban mersini in old books translate into Turkish as maviyemiş after all. It is belogs to Ericaceae heath family and its native forms and types can grow naturally along side the uplands of Black Sea Region, Turkey. Cultivated blueberry is in berry fruit group in Turkey and their commercial northern highbush cultivars introduced to Rize, Black Sea Region in the beginning of 20 th century. Blueberry * Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Samsun, cultivation can just thrive in low acidic soils and some local part of Black Sea Region has natural acidic soils. Southeastern part of Anatolia is the gene center of blueberry, bilberry and some vacciniums species like lingonberry. This group of vacciniums did not have economical importance till the year of And Mr. Huseyin CELIK introduced the American northern highbush blueberry cultivars into Turkey and established several adaptation research plots on several part of Black Sea Region where natural acidic and bog soils been in. After that, there are over than 70 ha blueberry orchards in Blac Sea Region (Artvin, Rize, Trabzon, Ordu, Giresun, Samsun, Adapazari Istanbul and Bursa provinces. The approach of growers to blueberry cultivation is getting higher and higher day by day. Blueberry took its part besides the hazelnut and tea plantation which are the main horticultural crops in south eastern part of Turkey. Cultivated blueberries begin to consume as fresh, jam, jelly, marmalade, pastry and in frozen berry industry in Turkey. It will be also use as fruit juice, yoghurt and ice cream and in dried fruits industry near future. Blueberry is deciduous, shallow rooted and acid lowing plant (ph = ). It needs more water and humid soils with high organic materials (at least 3%). Blueberry can grow without acidifying the soils especially been in east Black Sea, uplands in middle and west Black Sea Region. The latitudes where blueberry can grow are between north. A grower has to choose proper lands in between these latitudes where Black Sea climatic conditions arise. They also look for the native vacciniums, mixed orchards where a rhododendron, pines, laurels, daphnia and redwoods grows. Blueberry known as the berry fruit of the century, blue gold, healthy and advantageous, berry crops in today s world, is the best alternative berry fruits for Black Sea Region where acidic and organic material richest soils been in. This berry fruit kept its important role besides tea, hazelnut and kiwifruit in the region. Blueberry can easily be grown in Aybasti Kabataş, Ordu. In this paper, blueberry and its management are summarized. Key Words: Blueberry, Vaccinium corymbosum, growing, alternative, Asbastı Kabataş, 1. GİRİŞ Maviyemiş (yabanmersini likapa) asitli ve organik maddece zengin topraklara sahip ılıman iklim kuşağında yetişebilen bir üzümsü meyvedir. Türkiye de Kuzey enlemleri arasında kalan ve büyük kısmını Karadeniz Bölgesi nin kapladığı alandaki nispeten yüksek rakımlı, asitli ve organik maddece zengin topraklarda yeni kapama bahçeler kurulmaktadır. Maviyemiş olarak Türkçe mize kazandırılmaya çalışılan, literatürde yabanmersini olarak geçen ancak yabani populasyonların olduğu yerlerde çok farklı isimlerle anılan maviyemiş, sağlık açısından çok yararlı olduğu kadar birim alandan oldukça yüksek gelir getirebilmektedir. Maviyemişin Türkiye deki serüveni 2000 yılında

20 39 40 Rize ilinde tarafımızdan başlatılmıştır lü yılların başında Amerika kıtasında kültüre alınan maviyemiş 250 bin ton civarında üretilmektedir. Üretimi yapılan çeşitler Vaccinium corymbosum, Vaccinium ashei ve Vaccinium angustifolium türlerine girmektedir. Türkiye nin kuzey kesiminde yer alan Karadeniz Bölgesi için V. corymbosum (kuzeyli yüksek boylu maviyemiş) türüne giren çeşitlerin daha uygundur. Nitekim iki binli yılların başında Rize iline introduksiyonu yapılan Ivanhoe, Berkeley, Jersey, Rekord ve Northland çeşitleri ile başlatılan denemeler çok iyi sonuçlar vermiştir. Günümüzde 15 çeşit ile yeni çalışmalar sürdürülürken adaptasyon çalışmalarında iyi sonuç veren çeşitlerin yer aldığı kapama maviyemiş bahçeleri de hızla kurulmaya başlanmıştır (Çelik, 2005). Halen Artvin, Rize, Trabzon, Ordu, Giresun, Samsun, İstanbul, Sakarya ve Bursa illeri başta olmak üzere Kocaeli ve Sinop illerindeki düşük ph lı ve organik maddece zengin lokal alanlarda bir yandan yeni çeşitlerin adaptasyonu diğer yandan adaptasyonu iyi olan çeşitler ile yeni bahçelerin kurulumu devam etmektedir. Dünya da sadece ton civarında üretilebilen maviyemiş çoğunlukla Amerika ve Kanada da yaygındır (Tablo 1). Türkiye de 2000 yılında başlayan maviyemiş serüveninde 2003 yılında Rize deki ilk bahçeden piyasaya sunulan maviyemiş meyvesi büyük ilgi görmüş ve yaklaşık olarak 4 dekar olan bahçeden son 4 yıl ( ) içinde hasat edilen meyveler farklı şekillerde değerlendirilmiş ve yüksek gelir elde edilmiştir (Tablo 2). Dünyada 40 milyon insan maviyemiş bulup tüketebilmektedir (Strik, 2005). Çok lüks, çok yararlı ve çok kârlı bir ürün olan maviyemiş Karadeniz Bölgesindeki illerde (Artvin, Rize, Trabzon, Ordu, Giresun, Samsun, Sinop, Tokat Erbaa, Kastamonu Küre Dağları, Ardahan, Karabük, Bartın, Zonguldak, İstanbul Barajlar Bölgesi, Sakarya, Kocaeli, Kırklareli Karadeniz kıyısı, Bursa İznik Elbeyli ile Uludağ ve Çanakkale Bayramiç) çoğunlukla yüksek rakımlı ve lokal alanlarda yani Karadeniz iklim toprak özelliği gösteren yerlerdeki (Örneğin, Bursa İznik Elbeyli 800 m; Samsun Bafra Kolay 650 m) asitli topraklarında kolayca yetişebilmektedir. Türkiye için yeni ve harika bir meyve türü olan maviyemişin yabani formları Karadeniz Bölgesinin yüksek kesimlerindeki ormanlık alanlarda orman gülü, çam, kızılağaç, kayın (gürgen) veya defne ile birlikte yaygın olarak yetişmektedir. Ayrıca, Karadeniz Bölgesi ndeki yayla kuşağında özellikle kuzeye meyilli alanlarda sarı ormangülü ile birlikte bodur maviyemiş bol miktarda bulunmaktadır. Örneğin, Rize Anzer ve Handüzü yayları, Artvin in yüksek kesimleri, Ardahan ın yüksek kesimlerinde 30 cm boylanan ve toprakaltı organları ile yayılan maviyemişlere rastlamak mümkündür. Dünya da son istatistiklere göre ton üretilebilen maviyemiş toprak ph değerinin 4,5 5,5 arasında olduğu organik maddece zengin alanlarda yetişebilmektedir. Türkiye de ise 700 dekara yaklaşan maviyemiş bahçesinde henüz meyve verenlerden 15 ton civarında ürün alınmaktadır. Gelecek 5 yıl içinde maviyemiş üretimimiz 300 tonu aşacaktır (Tablo 3). Maviyemiş için uygun alanlar yabani maviyemiş türlerinin bulunduğu alanlardır. Bu açıdan bölgemizde ürün çeşitliliği ve alternatif ürün olarak yararlı ve değerli olan maviyemiş yetiştirilerek birim alandan çok daha yüksek gelirler elde edilebilir (Davis, 1978; Ağaoğlu, 1986; Anonymous, 2003; Çelik, 2004a, b, c ve d; Çelik, 2005a; Çelik, 2006 a, b, c ve d; Çelik, 2007) yılı) Tablo 1. Ülkelere göre maviyemiş ekiliş alanları (ha) ve üretim (ton) (2005 Ülkeler Alan (ha) Üretim (ton) Kanada Fransa İtalya Lituanya Meksika Fas Hollanda Yeni Zelanda Polonya Romanya İspanya İsveç Ukrayna Amerika Özbekistan TOPLAM

SİLO YEMLERİ SİLAJ. Dr. Sencer TÜMER

SİLO YEMLERİ SİLAJ. Dr. Sencer TÜMER ÇİFTÇİ BROŞÜRÜ No: 82 SİLO YEMLERİ SİLAJ SİLAJ NEDİR? Dr. Sencer TÜMER Yeşil ve suca zengin yemlerin havasız ortamda süt asidi bakterileri yardımıyla fermantasyona uğratılması, yani ekşitilmesi yoluyla

Detaylı

GAP Bölgesinde Yetiştirilen Bitkilerin Sulama Proğramları

GAP Bölgesinde Yetiştirilen Bitkilerin Sulama Proğramları GAP Bölgesinde Yetiştirilen Bitkilerin Sulama Proğramları GİRİŞ Sulamanın amacı kültür bitkilerinin ihtiyacı olan suyun, normal yağışlarla karşılanmadığı hallerde insan eliyle toprağa verilmesidir. Tarımsal

Detaylı

Sığır yetiştiriciliğinde Sıcaklık Stresi ve Alınabilecek Önlemler. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi

Sığır yetiştiriciliğinde Sıcaklık Stresi ve Alınabilecek Önlemler. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Sığır yetiştiriciliğinde Sıcaklık Stresi ve Alınabilecek Önlemler Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü 01330 Adana Bir ineğin kendisinden beklenen en yüksek verimi

Detaylı

Kontrollü olarak aneorobik şartlarda fermente edilmiş yeşil ya da yeterli rutubeti olan yemlere silaj Yapılan işleme silolama Yapıldığı yere silo adı

Kontrollü olarak aneorobik şartlarda fermente edilmiş yeşil ya da yeterli rutubeti olan yemlere silaj Yapılan işleme silolama Yapıldığı yere silo adı SİLAJ Kontrollü olarak aneorobik şartlarda fermente edilmiş yeşil ya da yeterli rutubeti olan yemlere silaj Yapılan işleme silolama Yapıldığı yere silo adı verilir. Silajlamada etkin mikroorganizmalar:

Detaylı

T.C. Samsun Valiliği İl Tarım Müdürlüğü. Silajlık Mısır Tarımı ve Silaj Yapımı

T.C. Samsun Valiliği İl Tarım Müdürlüğü. Silajlık Mısır Tarımı ve Silaj Yapımı T.C. Samsun Valiliği İl Tarım Müdürlüğü Silajlık Mısır Tarımı ve Silaj Yapımı Ali GÖZÜGÜL Ziraat Mühendisi İlhan ÖZTÜRK Tarım Teknikeri Samsun / 2008 Kapak Tasarımı Dr. Ali KORKMAZ Dizgi/Baskı Refik YILMAZ

Detaylı

son hacim 20 30 litre olacak şekilde sulandırılarak toprak yüzeyine püskürtülüp, 10 15 cm toprak derinliğine karıştırarak uygulanabilir.

son hacim 20 30 litre olacak şekilde sulandırılarak toprak yüzeyine püskürtülüp, 10 15 cm toprak derinliğine karıştırarak uygulanabilir. TKİ HÜMAS ın Kullanım Zamanı, Şekli ve Miktarı Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) HÜMAS; tarla bitkileri, sebzeler, sera bitkileri, süs bitkileri, çim, fide, bağ ve meyve ağaçları olmak üzere bu kılavuzda

Detaylı

ANTEPFISTIĞI YETİŞTİRİCİLİĞİ. GAP TEYAP Kerem AKDOĞAN

ANTEPFISTIĞI YETİŞTİRİCİLİĞİ. GAP TEYAP Kerem AKDOĞAN ANTEPFISTIĞI YETİŞTİRİCİLİĞİ GAP TEYAP Kerem AKDOĞAN Toprak İsteği Derin Kumlu- tınlı Kısmen kireç içeren Süzek topraklar İdeal toprak Kuru koşullarda Tabanda su tutabilen killi topraklar daha verimli

Detaylı

YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ

YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ Yulafın Kökeni Yulafın vatanını Decandolle Doğu Avrupa ve Tataristan; Hausknecht ise orta Avrupa olduğunu iddia etmektedir. Meşhur tasnifçi Kornicke ise Güney Avrupa ve Doğu Asya

Detaylı

Modern (Bodur) ve Geleneksel Meyve Yetiştiriciliği. 04 Şubat 2014 İzmir

Modern (Bodur) ve Geleneksel Meyve Yetiştiriciliği. 04 Şubat 2014 İzmir Modern (Bodur) ve Geleneksel Meyve Yetiştiriciliği 04 Şubat 2014 İzmir Ajanda Geleneksel Meyve Yetiştiriciliği (GMY) Modern Meyve Yetiştiriciliği (MMY) GMY ve MMY Farkları GMY Nasıl MMY Çevrilir 2 Geleneksel

Detaylı

Elma kış dinlenmesine ihtiyaç duyan meyve türü olup, soğuklama gereksinimi diğer meyvelere göre uzundur.

Elma kış dinlenmesine ihtiyaç duyan meyve türü olup, soğuklama gereksinimi diğer meyvelere göre uzundur. Elma Tarihçe İklim İstekleri Elma ılıman, özellikle soğuk ılıman iklim bitkisidir. Akdeniz Bölgesinde 800 m. den yukarı yerlerde yetişir. Yüksek ışık yoğunluğu elmada çok iyi renk oluşumunu sağlar. Elma

Detaylı

Ruminant. Buzağıdan Süt Sığırına Bölüm ll: Sütten Kesimden Düveye Besleme ve Yönetim

Ruminant. Buzağıdan Süt Sığırına Bölüm ll: Sütten Kesimden Düveye Besleme ve Yönetim Buzağıdan Süt Sığırına Bölüm ll: Sütten Kesimden Düveye Besleme ve Yönetim KONU İLGİ Düvelerin beslenmesi Sütten kesimden tohumlamaya kadar olan dönemde besleme ve yönetimsel pratikler TERCÜME VE DERLEME

Detaylı

BADEM YETİŞTİRİCİLİĞİ

BADEM YETİŞTİRİCİLİĞİ BADEM YETİŞTİRİCİLİĞİ Badem Anadolu nun en eski meyve türlerinden birisidir. Ancak ülkemizde bademe gerekli önem verilmemekte, genellikle tarla kenarlarında sınır ağacı olarak yetiştirilmektedir. Ülkemizde

Detaylı

İnek Rasyonları Pratik Çözümler

İnek Rasyonları Pratik Çözümler İnek Rasyonları Pratik Çözümler Prof.Dr. Selahattin Kumlu Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Antalya Kim ki, bugün hala ineklerini artık (çer-çöp) değerlendiren hayvanlar olarak görüyorsa,

Detaylı

2014 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER

2014 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER 04 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ Hayvan Başı Ödeme Suni Tohumlama Besilik Materyal Üretim Desteği(baş) 3 Hayvan Başı Ödeme 4 Tiftik Üretim 5 Süt Primi( TL/lt) 6 İpek Böceği Sütçü

Detaylı

2013 YILI DESTEKLEME BİRİM FİYATLARI

2013 YILI DESTEKLEME BİRİM FİYATLARI 013 YILI DESTEKLEME BİRİM FİYATLARI 1 3 MAZOT, GÜBRE VE TOPRAK ANALİZİ DESTEĞİ Mazot Gübre Destekleme Ürün Grupları Destekleme Tutarı Tutarı Peyzaj ve süs bitkileri, özel çayır, mera ve orman emvali alanları,9

Detaylı

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 2012 YILI TARIMSAL DESTEKLER

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 2012 YILI TARIMSAL DESTEKLER Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 2012 YILI TARIMSAL DESTEKLER A-HAYVANCILIK DESTEKLERİ HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ Hayvan Başı Ödeme Bakanlar Kurulu Kararı MADDE 4- (1) Birime Destek 1 Sütçü ve kombine

Detaylı

2013 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER

2013 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER 03 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ Hayvan Başı Ödeme Suni Tohumlama 3 Hayvan Başı Ödeme 4 Tiftik Üretim 5 Süt Primi( TL/lt) 6 İpek Böceği Sütçü ve kombine ırklar ve melezleri ile

Detaylı

Yağ Gülü Yetiştiriciliği

Yağ Gülü Yetiştiriciliği Meyvecilik Araştırma İstasyonu Müdürlüğü Yayın No: 45 Yayın Tarihi: 15.11.2011 Yağ Gülü Yetiştiriciliği Rafet SARIBAŞ, Hasan ASLANCAN Lütfen Dikkat!... Gül yağı, parfüm ve kozmetik sanayinin yanında antibakteriyel

Detaylı

KAVAK VE HIZLI GELİŞEN TÜRLER

KAVAK VE HIZLI GELİŞEN TÜRLER KAVAK VE HIZLI GELİŞEN TÜRLER Populus nigra Dr. Süleyman GÜLCÜ - 2008 1 KAVAK FİDANI ÜRETİMİ VE FİDANLIK TEKNİĞİ Kavak fidanı yetiştirilmesinde en önemli konuların başında, kaliteli kavak fidanı yetiştirilmesine

Detaylı

Ceviz Yetiştiriciliği

Ceviz Yetiştiriciliği Yayın No: 61 Yayın Tarihi: 15.10.2014 Ceviz Yetiştiriciliği Yılmaz SESLİ Lütfen Dikkat!... Ülkemiz ceviz üretiminde dünyada söz sahibi ülkelerdendir. Ancak sürdürülebilir bir üretim için kapama ceviz bahçelerinin

Detaylı

AHMET ALİ YAĞCI VETERİNER HEKİM

AHMET ALİ YAĞCI VETERİNER HEKİM AHMET ALİ YAĞCI VETERİNER HEKİM ARILI KOVANLARININ KONULDUĞU VE ARICININ ÇALIŞTIĞI YERE ARILIK DENİR GEZGİNCİ? SABİT? Arıcılık büyük ölçüde doğa koşullarına bağlıdır! DOĞA KOŞULLARI? İKLİM BİTKİ ÖRTÜSÜ

Detaylı

Sulama Ot Mücadelesi ve Çapalama Gübreleme ve Toprak Islahı Seyreltme Gölgeleme veya Siperleme Budama Yerinde Kök Kesimi

Sulama Ot Mücadelesi ve Çapalama Gübreleme ve Toprak Islahı Seyreltme Gölgeleme veya Siperleme Budama Yerinde Kök Kesimi FİDAN ÜRETİMİNDE BAKIM ÇALIŞMALARI Sulama Ot Mücadelesi ve Çapalama Gübreleme ve Toprak Islahı Seyreltme Gölgeleme veya Siperleme Budama Yerinde Kök Kesimi SULAMA Sulamada kullanılan suyun miktarı; toprağın

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247 KAHRAMANMARAŞ İLİNİN GENEL MEYVECİLİK DURUMU Mehmet SÜTYEMEZ*- M. Ali GÜNDEŞLİ" Meyvecilik kültürü oldukça eski tarihlere uzanan Anadolu'muz birçok meyve türünün anavatanı

Detaylı

creafix.net 0332 235 85 95

creafix.net 0332 235 85 95 www.kosgeb.gov.tr Basım Tarihi : 0.0.0 Basım Yeri: Adım Ofset creafix.net 0 SIĞIR SÜT YEMLERİ BUZAĞI YEMLERİ SIĞIR BESİ YEMLERİ KÜÇÜKBAŞ YEMLERİ Dairy cattle feed Calf feed Beef cattle feed Sheep feed

Detaylı

Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal

Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal kaynaklı kirlilik azaltılacak, Marjinal alanlar üzerindeki

Detaylı

8ÇEVRE TANZİMİ ve AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARI

8ÇEVRE TANZİMİ ve AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARI 8ÇEVRE TANZİMİ ve AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARI 8.1. Ağaçlandırma: Bölgemiz imar planı içerisinde yeşil alan olarak ayrılan yerlerin çevre tanzimi ve ağaçlandırma çalışmaları kapsamında; 2009 yılı içerisinde

Detaylı

YUMURTA TAVUĞU YETİŞTİRİCİLİĞİ

YUMURTA TAVUĞU YETİŞTİRİCİLİĞİ 2014 2015 YUMURTA TAVUĞU YETİŞTİRİCİLİĞİ Kanatlı Hayvan Yetiştiriciliği 1 YUMURTA TAVUKÇULUĞU Yumurta tavukçuluğu piliçlerde 20.haftadan sonra klavuz yumurta görülmesiyle başlar. Yumurta verimi 23. haftada

Detaylı

KONUYA GİRİŞ İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. BÖLGELERE GÖRE TOPRAKLARDAN YARARLANMA

KONUYA GİRİŞ İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. BÖLGELERE GÖRE TOPRAKLARDAN YARARLANMA GÜNÜMÜZDE ve GAP KONUYA GİRİŞ İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. BÖLGELERE GÖRE TOPRAKLARDAN YARARLANMA Türkiye nüfusunun yaklaşık %48.4

Detaylı

T.C. AĞAÇÖREN KAYMAKAMLIĞI Ġlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü CEVİZ YETİŞTİRİCİLİĞİ PROJESİ

T.C. AĞAÇÖREN KAYMAKAMLIĞI Ġlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü CEVİZ YETİŞTİRİCİLİĞİ PROJESİ T.C. AĞAÇÖREN KAYMAKAMLIĞI Ġlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü CEVİZ YETİŞTİRİCİLİĞİ PROJESİ AĞAÇÖREN-2012 ĠÇĠNDEKĠLER Konu : Sayfa No: 1. İçerik:. 1 2. Projenin Özeti:. 2 3. Projenin Adı:.. 3 4.

Detaylı

BAZI KÜLTÜR BİTKİLERİNDE KLASİK GÜBRELERE İLAVETEN ÖZEL GÜBRELERİN KULLANILMASI

BAZI KÜLTÜR BİTKİLERİNDE KLASİK GÜBRELERE İLAVETEN ÖZEL GÜBRELERİN KULLANILMASI BAZI KÜLTÜR BİTKİLERİNDE KLASİK GÜBRELERE İLAVETEN ÖZEL GÜBRELERİN KULLANILMASI Değerli çiftçilerimiz; hiç şüphesiz en doğru gübreleme tavsiyeleri usulüne uygun olarak alınmış toprak ve yaprak örneklerinin

Detaylı

MEYVE BAHÇESİ KURARKEN NELERE DİKKAT ETMELİYİZ?

MEYVE BAHÇESİ KURARKEN NELERE DİKKAT ETMELİYİZ? MEYVE BAHÇESİ KURARKEN NELERE DİKKAT ETMELİYİZ? Giriş Meyve ağaçları, çok yıllık bitkilerdir. Türe, bölgeye, toprak koşullarına ve bakım şartlarına bağlı olarak 20 ile 100 yıl yaşarlar. Hatta zeytin gibi

Detaylı

Ruminant. Koyun Beslemede Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

Ruminant. Koyun Beslemede Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar Koyun Beslemede Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar KONU İLGİ Koyunların beslenmesi TERCÜME VE DERLEME Koyun beslemesinde dikkat edilmesi gereken kritik noktalar Teknik Ürün Müdürü Kazım Bilgeçli KAYNAKÇA

Detaylı

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK TARIM VE HAYVANCILIK NEDİR? Organik tarımın temel stratejisi, kendine yeterli bir ekosistem oluşturarak, bu ekosistemdeki canlıların optimum

Detaylı

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ Hazırlayan Handan KAVAKOĞLU (ATB AR-GE, Gıda Yüksek Mühendisi) Yasemin OKUR (ATB AR-GE,

Detaylı

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Türkiye de Üretim İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı

Detaylı

YEM VE DİĞER TARLA BİTKİLERİ

YEM VE DİĞER TARLA BİTKİLERİ 21-22 Nisan 2015 / İZMİR YEM VE DİĞER TARLA BİTKİLERİ KANATLI HAYVAN BESLEMEDE DUT YAPRAĞI TOZU VE DUT YAPRAĞI SİLAJI TOZUNUN HAYVAN PERFORMANSI, SERUM PARAMETRELERİ, ET KALİTESİ VE YEM MALİYETİ ÜZERİNE

Detaylı

AYVANIN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ. Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN

AYVANIN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ. Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN AYVANIN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN Ayvanın İklim İstekleri Ayva bir ılıman iklim meyve türüdür. Kışın yapraklarını dökerek dinlenmeye girer. Ilıman deniz ikliminden hoşlanır.

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ BİTKİSEL ÜRETİM BİLGİ NOTU 2013 YILI Türkiye İstatistik Kurumu 27/12/2013 tarihinde 2013 yılı Bitkisel Üretim İstatistikleri haber bültenini yayımladı. 2013 yılında bitkisel üretim bir önceki yıla göre

Detaylı

4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ

4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ 4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ Ekonomi: İnsanların geçimlerini sürdürmek için yaptıkları her türlü üretim, dağıtım, pazarlama ve tüketim faaliyetlerinin ilke ve yöntemlerini inceleyen bilim dalına ekonomi denir.

Detaylı

CEVİZ YETİŞTİRİCİLİĞİ

CEVİZ YETİŞTİRİCİLİĞİ CEVİZ YETİŞTİRİCİLİĞİ Bağ-bahçe ürünlerinin üretim, tüketim ve ticareti yönünden önemli ülkeler arasında yer alan Türkiye, köklü bir meyvecilik kültürüne sahip olup birçok meyve türünde olduğu gibi cevizin

Detaylı

Manda Ürünlerini Ekonomik Değeri Nasıl Artırılabilir Yrd. Doç. Dr. Zeki GÜRLER

Manda Ürünlerini Ekonomik Değeri Nasıl Artırılabilir Yrd. Doç. Dr. Zeki GÜRLER Manda Ürünlerini Ekonomik Değeri Nasıl Artırılabilir Yrd. Doç. Dr. Zeki GÜRLER Manda Ürünleri Süt ve Süt Ürünleri Manda sütü Afyon kaymağı Lüle kaymağı Manda yoğurdu Dondurma Manda tereyağı Manda peyniri

Detaylı

YEMLERDE PARTİKÜL BÜYÜKLÜĞÜ. A.V.Garipoğlu TEMMUZ-2012

YEMLERDE PARTİKÜL BÜYÜKLÜĞÜ. A.V.Garipoğlu TEMMUZ-2012 YEMLERDE PARTİKÜL BÜYÜKLÜĞÜ A.V.Garipoğlu TEMMUZ-2012 Yard. Doç.Dr. Hıdır GENÇOĞLU tarafından Yem Magazin dergisinde yayınlanan bir makaleden özetlenmiştir. YEMLERDE PARTİKÜL BÜYÜKLÜĞÜ NEDEN ÖNEMLİDİR?

Detaylı

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Memeli hayvanlardan elde edilen süt, bileşimi türden türe farklılık gösteren ve yavrunun ihtiyaç duyduğu bütün besin unsurlarını içeren

Detaylı

AÇIK TARLADA DOMATES YETİŞTİRİCİLİĞİ

AÇIK TARLADA DOMATES YETİŞTİRİCİLİĞİ AÇIK TARLADA DOMATES YETİŞTİRİCİLİĞİ GİRİŞ: Domates ülkemizde en çok üretilen ve tüketilen sebzedir. Dünyada taze olarak, yemeklerde diğer sebzelerle pişirilerek, dayanıklı domates suyu, konsantre domates

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN BOLU

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN BOLU T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN BOLU Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel gıda

Detaylı

Tescil Edilen Çeşitlerin Uygulamaya Aktarılması Bilgi ve İletişim Formu

Tescil Edilen Çeşitlerin Uygulamaya Aktarılması Bilgi ve İletişim Formu Tescil Edilen Çeşitlerin Uygulamaya Aktarılması Bilgi ve İletişim Formu Tescil edilen çeşidin ait olduğu tür: Fagopyrum esculentum Moench (Yaygın Kara Buğday) Çeşidin tescil edilen adı: GÜNEŞ Tescil yılı:

Detaylı

Bir hayaldi gerçek oldu...

Bir hayaldi gerçek oldu... 2 Bir hayaldi gerçek oldu... Türkiye de tarım ve hayvancılıkta entegrasyonu sağlayarak verimi artırmak ve ülkemize katma değeri yüksek hayvancılık modelini kazandırmak, uzun yıllardan bu yana hayalini

Detaylı

TEKİRDAĞ İLİNDE KABA YEM ÜRETİMİ VE İHTİYACI KARŞILAMA ORANI

TEKİRDAĞ İLİNDE KABA YEM ÜRETİMİ VE İHTİYACI KARŞILAMA ORANI T.C. NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS SEMİNERİ TEKİRDAĞ İLİNDE KABA YEM ÜRETİMİ VE İHTİYACI KARŞILAMA ORANI Abdurrahman ERDOĞAN ZOOTEKNİ ANABİLİM DALI DANIŞMAN: DOÇ. DR. FİSUN

Detaylı

Tarımsal Meteoroloji. Prof. Dr. F. Kemal SÖNMEZ 23 EKİM 2013

Tarımsal Meteoroloji. Prof. Dr. F. Kemal SÖNMEZ 23 EKİM 2013 Tarımsal Meteoroloji Prof. Dr. F. Kemal SÖNMEZ 2 EKİM 201 Prof. Dr. Mustafa Özgürel ve Öğr. Gör. Gülay Pamuk Mengü tarafından yazılan Tarımsal Meteoroloji kitabından faydalanılmıştır. Hava ve İklim ile

Detaylı

SİVAS İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ EKİM-2015 BORSA

SİVAS İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ EKİM-2015 BORSA SİVAS İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ EKİM-2015 BORSA Tar-Yat Birimi Destekler 2014 2003 2015 DGD - 387,2 Milyon TL Mazot 14,9 Milyon TL 152,7 Milyon TL ALAN BAZLI TARIMSAL DESTEKLER Kimyevi Gübre

Detaylı

Ruminant. Silajı Ne Kadar Doğru Yapıyoruz?

Ruminant. Silajı Ne Kadar Doğru Yapıyoruz? Silajı Ne Kadar Doğru Yapıyoruz? KONU İLGİ Silaj yapımında dikkat edilmesi gereken noktalar ve silaj yapım aşamaları Silajı ne kadar doğru yapıyoruz? TERCÜME VE DERLEME Teknik Ürün Müdürü Kazım Bilgeçli

Detaylı

Bunun için CEVİZ le ilgili bazı gerçekleri bilmek gerekmektedir. Çünkü; CEVİZ le ilgili var olan oldukça yanlış kanı ve bilgiler vardır.

Bunun için CEVİZ le ilgili bazı gerçekleri bilmek gerekmektedir. Çünkü; CEVİZ le ilgili var olan oldukça yanlış kanı ve bilgiler vardır. NEDEN CEVİZ Bildiğiniz üzere CEVİZ in anavatanı Anadolu, Hazar Denizi nin güneyi ve İran ın batısını içerisine alan coğrafi bölgedir. Bu nedenle gerek Ülkemiz ve gerekse doğu, güneydoğu ve kuzeydoğu komşularımızı

Detaylı

8Çevre Tanzimi ve Ağaçlandırma Çalışmaları

8Çevre Tanzimi ve Ağaçlandırma Çalışmaları 8Çevre Tanzimi ve Ağaçlandırma Çalışmaları Bölgemiz çevre tanzimi ve ağaçlandırma çalışmaları kapsamında 2008 yılı içerisinde toplam 7.500 ağaç, 50.000 adet çalı grubu bitki dikilmiştir. 8.1. Bitkisel

Detaylı

SAKARYA DA TARIM VE HAYVANCILIK SEKTÖR ANALİZİ VE ÖNERİLER RAPORU PROJESİ SAHA ARAŞTIRMA ÇALIŞMASI SONUÇLARI

SAKARYA DA TARIM VE HAYVANCILIK SEKTÖR ANALİZİ VE ÖNERİLER RAPORU PROJESİ SAHA ARAŞTIRMA ÇALIŞMASI SONUÇLARI SAKARYA DA TARIM VE HAYVANCILIK SEKTÖR ANALİZİ VE ÖNERİLER RAPORU PROJESİ SAHA ARAŞTIRMA ÇALIŞMASI SONUÇLARI 1995 yılında TÜBİTAK Bilim Kurulu kararıyla kuruldu. Kurucuları arasında; TÜBİTAK, TOBB, TTGV,

Detaylı

ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER

ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER VE ALKALİ GIDA LİSTESİ ph değerinin sağlığımız için önemi nedir? Asidik bir vücut hastalıkları kendine çeken güçlü bir mıknatıstır. Bu nedenle de vücudun ph

Detaylı

YEM KÜLTÜRÜNÜN İLKELERİ

YEM KÜLTÜRÜNÜN İLKELERİ Baklagil Türü Etkili Olduğu Bitkiler Grubu 1. Yonca Grubu : (Rhizobium meliloti) Medicago, Melilotus, Trigonella 2. Üçgül Grubu : (Rhizobiumtrifolii) Trifolium 3. Bezelye-Fiğ Grubu : Rhizobium leguminosarum)

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN DÜZCE

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN DÜZCE T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN DÜZCE Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel gıda

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA 6.3.2.4. Akdeniz Bölgesinde Tarımsal Ormancılık Uygulamaları ve Potansiyeli Bölgenin Genel Özellikleri: Akdeniz kıyıları boyunca uzanan Toros

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı EDİRNE YATIRIM DESTEK OFİSİ EDİRNE İLİNDE YEM BİTKİLERİ EKİLİŞİ, MERALARIN DURUMU

Detaylı

mümkün olduğu takdirde hasta fidecikleri yakmak gerekir. Ayrıca sık ekimlerden kaçınmalı, tohum gerektiğinden daha fazla derine ekilmemeli, aşırı

mümkün olduğu takdirde hasta fidecikleri yakmak gerekir. Ayrıca sık ekimlerden kaçınmalı, tohum gerektiğinden daha fazla derine ekilmemeli, aşırı mümkün olduğu takdirde hasta fidecikleri yakmak gerekir. Ayrıca sık ekimlerden kaçınmalı, tohum gerektiğinden daha fazla derine ekilmemeli, aşırı gübre kullanılmamalı, kirli su ile sulama yapılmamalıdır.

Detaylı

2015 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER

2015 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER 05 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ Hayvan Başı Ödeme (TL/baş) Suni Tohumlama (TL/baş) Sütçü ve kombine ırklar ve melezleri ile etçi ırkların melezleri anaç sığır Etçi ırklar anaç

Detaylı

Çelikle Çay Üretimi. Ayhan Haznedar -Ziraat Mühendisi

Çelikle Çay Üretimi. Ayhan Haznedar -Ziraat Mühendisi Çelikle Çay Üretimi Ayhan Haznedar -Ziraat Mühendisi Nitelikleri, kalitesi ve diğer özellikleri belirlenen çay klonlarının hızlı, yoğun ve ucuz bir şekilde üretilmesi için en uygun yöntemdir. Çelik alınacak

Detaylı

BALIKESİR SANAYİCİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ

BALIKESİR SANAYİCİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ BİTKİSEL ÜRETİM 2. TAHMİN 2014 2014 yılında bitkisel üretimin bir önceki yıla göre; Tahıllar ve diğer bitkisel ürünler üretiminin % 6,5 düşüşle 59,6 milyon ton, Sebze üretiminin % artışla 28,7 milyon ton,

Detaylı

Proje Koordinatörü : Prof. Dr. Ayla GÜRDAL

Proje Koordinatörü : Prof. Dr. Ayla GÜRDAL Proje Koordinatörü : Prof. Dr. Ayla GÜRDAL ÖZET Tekirdağ İlinde bulunan iğde bitkisinin farklı kullanım alanlarını bulmak ve bu sayede ekonomiye katkı sağlamak amaçlanmıştır.sanayide İğde bitkisinin meyvesi,çiçeği,çekirdeğinin

Detaylı

Bioredworm- S(Solid)-Katı ve Bioredworm-L(Liquid)-Sıvı Uygulama tablosu Bitki Türü Gübre Türü Uygulama dönemi Dozlar / saf gübre olarak /

Bioredworm- S(Solid)-Katı ve Bioredworm-L(Liquid)-Sıvı Uygulama tablosu Bitki Türü Gübre Türü Uygulama dönemi Dozlar / saf gübre olarak / Kök gelişimini ciddi oranda desteklediği için, özellikle dikim esnasında granül gübrenin kullanılması tavsiye edilir. Üreticilerin, topraktaki besin ihtiyacını tespit edebilmeleri için toprak analizi yaptırmaları

Detaylı

TARIMSAL DESTEKLER 1. Alan Bazlı Destekler

TARIMSAL DESTEKLER 1. Alan Bazlı Destekler TARIMSAL DESTEKLER 1. Alan Bazlı Destekler FINDIK ÜRETİCİLERİ ALAN BAZLI GELİR DESTEGİ Fındık Desteği 170 İyi Tarım Uygulamaları Desteklemeleri Meyve- Sebze Örtü Altı Süs Bitkileri, Tıbbı Aromatik Bitkiler

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.. TRIM VE KÖYİŞLERİ KNLIĞI KORUM VE KONTROL GENEL MÜÜRLÜĞÜ TOHUMLUK TESİL VE SERTİFİKSYON MERKEZİ MÜÜRLÜĞÜ TRIMSL EĞERLERİ ÖLÇME ENEMELERİ TEKNİK TLİMTI KOLZ (rassica napus oleifera L.) 2001 TRIMSL EĞERLERİ

Detaylı

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması Pestisit; herhangi bir istenmeyen canlının (zararlı organizma), yayılmasını engelleyen, uzaklaştıran ya da ondan koruyan her türlü bileşik ya da bileşikler karışımıdır. Tarımda pestisitler, zararlı organizmaları

Detaylı

EKOEDGE. Plastik Sınırlama Sistemleri. www.ekoplas.com.tr

EKOEDGE. Plastik Sınırlama Sistemleri. www.ekoplas.com.tr EKOEDGE Plastik Sınırlama Sistemleri www.ekoplas.com.tr 01 hakkımızda... // Bu gereksinimleri ve gelişmeleri yakından takip ederek 2012 yılında faaliyetlerine başlayan Ekoplas, ülkemizde mimari ve peyzaj

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

BAHÇE BİTKİLERİ BÖLÜMÜ GÜZ YARIYILI BÜTÜNLEME SINAVI PROGRAMI 12.01.2016 Salı

BAHÇE BİTKİLERİ BÖLÜMÜ GÜZ YARIYILI BÜTÜNLEME SINAVI PROGRAMI 12.01.2016 Salı Serin İklim Sebzeleri BAHÇE BİTKİLERİ BÖLÜMÜ GÜZ YARIYILI BÜTÜNLEME SINAVI PROGRAMI Botanik Matematik Fizik Kimya Bahçe Bit. Fizyolojisi Proje Haz. Tek. Türkiye Meyveciliği Genel Meyvecilik Genel Bağcılık

Detaylı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı Dengeli Beslenme Yaşamımız boyunca sürekli büyürüz. Bebeklikten itibaren sağlıklı bir şekilde büyümek ve gelişmek için düzenli, dengeli ve yeterli beslenmemiz gerekir. Beslenmek yani yemek yemek günlük

Detaylı

Bu nedenle budama, meyvecilikte karlılık oranını artırmak için yapılması gereken en önemli bakım tedbirlerindendir.

Bu nedenle budama, meyvecilikte karlılık oranını artırmak için yapılması gereken en önemli bakım tedbirlerindendir. MEYVE AĞAÇLARINDA BUDAMA Prof. Dr. Ali ÜNAL E.Ü. Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü EGE ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Çiftçi Broşürü : 28 Meyve Ağaçları Neden Budanır? Meyve

Detaylı

SERA TASARIMI ve İKLİMLENDİRME. Cengiz TÜRKAY Ziraat Yüksek Mühendisi. Alata Bahçe Kültürleri Araştırma İstasyonu Erdemli-Mersin 12 Ekim 2012

SERA TASARIMI ve İKLİMLENDİRME. Cengiz TÜRKAY Ziraat Yüksek Mühendisi. Alata Bahçe Kültürleri Araştırma İstasyonu Erdemli-Mersin 12 Ekim 2012 SERA TASARIMI ve İKLİMLENDİRME Cengiz TÜRKAY Ziraat Yüksek Mühendisi Alata Bahçe Kültürleri Araştırma İstasyonu Erdemli-Mersin 12 Ekim 2012 Sera nedir? Bitki büyüme ve gelişmesi için gerekli iklim etmenlerinin

Detaylı

BİYOLOJİK ATIK KOMPOSTLAMA

BİYOLOJİK ATIK KOMPOSTLAMA BİYOLOJİK ATIK KOMPOSTLAMA BIOSOLUTION TARIM DANIŞMANLIK İTHALAT VE İHRACAT TİC. LTD. ŞTİ. 1479 Sok. Kristal İş Merkezi, No. 15, Kat 5, Daire 22 Alsancak / İzmir Tel.: +90 232 464 71 21 / Faks: +90 232

Detaylı

Prof.Dr.İlkay DELLAL

Prof.Dr.İlkay DELLAL TUSAF 2013 Buğday, Un, İklim Değişikliği ve Yeni Trendler Kongresi İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve ENERJİ KISKACINDA TARIM ve GIDA SEKTÖRÜ Prof.Dr.İlkay DELLAL 9 Mart 2013, Antalya GÜNDEM 9 Mart 2013 1. GÜNEŞ (%40)

Detaylı

Detay Fuarcılık Organizasyon ve Tanıtım Hizmetleri Ltd. Şti

Detay Fuarcılık Organizasyon ve Tanıtım Hizmetleri Ltd. Şti Detay Fuarcılık Organizasyon ve Tanıtım Hizmetleri Ltd. Şti HAKKIMIZDA Detay Fuarcılık Organizasyon & Tanıtım Hizmetleri Limited Şirketi TOBB- Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği nin Y-276 numaralı Yurtiçinde

Detaylı

TÜRKİYE DE SIĞIR YETİŞTİRİCİLİĞİ

TÜRKİYE DE SIĞIR YETİŞTİRİCİLİĞİ TÜRKİYE DE SIĞIR YETİŞTİRİCİLİĞİ Prof. Dr. Salahattin KUMLU DGRV-Türkiye Temsilciliği Eğitim Ekibi Merzifon, 2012 Türkiye de sığır varlığı ve süt verimi Eylül 2012 2 Sığır varlığı ve süt verimi İnek sayısı

Detaylı

HİNDİ YETİŞTİRİCİLİĞİ

HİNDİ YETİŞTİRİCİLİĞİ 2014 2015 HİNDİ YETİŞTİRİCİLİĞİ Hindilerin tavuklara göre daha dayanıklı, uzun ömürlü, karkas randımanı ve beslenme değerlerinin yüksek olması, yılbaşında tüketimi, etinin sucuk salam gibi ürünlerde dana

Detaylı

Türkiyede Bölgelere Göre Yetişen Ürünler

Türkiyede Bölgelere Göre Yetişen Ürünler On5yirmi5.com Türkiyede Bölgelere Göre Yetişen Ürünler Ülkemizde yetişen başlıca ürünler. Yayın Tarihi : 24 Nisan 2012 Salı (oluşturma : 10/21/2015) TAHILLAR Buğday:İlk yetişme döneminde (ilkbaharda) yağış

Detaylı

RASYON TANIM, KİMYASAL BİLEŞİM, VE RASYON HAZIRLAMA PROF. DR. AHMET ALÇİÇEK EGE ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ

RASYON TANIM, KİMYASAL BİLEŞİM, VE RASYON HAZIRLAMA PROF. DR. AHMET ALÇİÇEK EGE ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ RASYON TANIM, KİMYASAL BİLEŞİM, VE RASYON HAZIRLAMA PROF. DR. AHMET ALÇİÇEK EGE ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ (Bağırsaklar) (Kırkbayır) (Yemek borusu) (İşkembe) (Şirden) (Börkenek) Yemin Süt Sığırı Midelerinde

Detaylı

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı Anadolu dan, önce Suriye ve Filistin e sonrasında buradan da Çin ve Hindistan a yayılmıştır. Dünya kuru incir üretimine

Detaylı

SÜT ĐNEKLERĐNDE DÖNEMSEL BESLEME

SÜT ĐNEKLERĐNDE DÖNEMSEL BESLEME SÜT ĐNEKLERĐNDE DÖNEMSEL BESLEME Dönemsel Besleme Sağmal ineklerin besin madde ihtiyaçları; laktasyon safhası, süt verimi, büyüme oranı ve gebelik durumuna bağlı olarak değişim göstermektedir. Bu açıdan

Detaylı

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE YEMEKLİK TANE BAKLAGİLLER TARIMI

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE YEMEKLİK TANE BAKLAGİLLER TARIMI DÜNYADA ve TÜRKİYE DE YEMEKLİK TANE BAKLAGİLLER TARIMI Prof. Dr. Cemalettin Yaşar ÇİFTÇİ Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Ankara 2004 1 TMMOB ZİRAAT MÜHENDİSLERİ ODASI TEKNİK

Detaylı

Sağlıklı Tarım Politikası

Sağlıklı Tarım Politikası TARLADAN SOFRAYA SAĞLIKLI BESLENME Sağlıklı Tarım Politikası Prof. Dr. Ahmet ALTINDĠġLĠ Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü ahmet.altindisli@ege.edu.tr Tarım Alanları ALAN (1000 ha)

Detaylı

AYÇİÇEĞİ (Helianthus

AYÇİÇEĞİ (Helianthus AYÇİÇEĞİ (Helianthus annuus L.) Bitkisel Özellikleri Ayçiçeği; gündöndü, günebakan ve şemsiamer gibi isimlerle de anılan bir yağ bitkisidir. Kuzey Amerika nın; Meksika ve Peru nun doğal bitkisi olup 16.

Detaylı

Bu yıl Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS) dahil olan çiftçilere dekar başına 2,5 lira toprak analizi desteği verilecek.

Bu yıl Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS) dahil olan çiftçilere dekar başına 2,5 lira toprak analizi desteği verilecek. Çiftçiye, bu yıl verilecek tarımsal destekler belirlendi Bakanlar Kurulu'nun ''2015 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar''ı, 1 Ocak 2015 tarihinden geçerli olmak üzere Resmi Gazete'nin

Detaylı

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU 173 Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Hiçbir canlının beslenmeden yaşamını sürdürmesi mümkün değildir. Bu, her yaşta olmak üzere, insanlar için de geçerlidir. Özellikle bebekler ve

Detaylı

KAVAK VE HIZLI GELİŞEN TÜRLER

KAVAK VE HIZLI GELİŞEN TÜRLER KAVAK VE HIZLI GELİŞEN TÜRLER Populus nigra Dr. Süleyman GÜLCÜ - 2008 1 Fidanlık Bakımları Yabancı ot mücadelesi Sulama Gübreleme Tekleme Budama Dr. Süleyman GÜLCÜ - 2008 2 Yabancı ot mücadelesi(mekanik

Detaylı

Çayın Bitkisel Özellikleri

Çayın Bitkisel Özellikleri Çayın Bitkisel Özellikleri Bir asırlık bir ömre sahip bulunan çay bitkisi doğada büyümeye bırakıldığında zaman bir ağaç görünümünü alır. Görünüş itibarı ile dağınık bir görünüm arz eden bitki yapısı tek

Detaylı

Yönetmelik. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Yönetmelik. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Yönetmelik Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: Tarımsal Üretici Birliklerinin Kuruluş Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik Amaç ve kapsam BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Bu Yönetmeliğin

Detaylı

Fırtına 2019 B Profesyonel Zeytin hasat ve budama makinası

Fırtına 2019 B Profesyonel Zeytin hasat ve budama makinası Fırtına 2019 B Profesyonel Zeytin hasat ve budama makinası 2-3 adet zeytin çırpıcı çalıştırabilen 2019 B özel hava kompresörü sayesinde zeytin hasadında yüksek hasat kapasitesi ve performans sağlar. Uzun

Detaylı

T.C. GÖNEN TİCARET BORSASI YILLIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat ÇELTİK 2.63 1.0911 204,943,926.0 KG 223,621,943.

T.C. GÖNEN TİCARET BORSASI YILLIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat ÇELTİK 2.63 1.0911 204,943,926.0 KG 223,621,943. HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK T.C. Sayfa: - 6 ARPA YEMLİK MTS 0.38 0.85 0.587 987,275.00 KG 579,628.90 39 ARPA YEMLİK TTS 0.52 0.75 0.6478 29,240.00 KG 42,027.90 8 ARPA YEMLİK TTS 24.75 29.70 28.8536,47.00

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Dünyamızda o kadar çok canlı türü var ki bu canlıları tek tek incelemek olanaksızdır. Bu yüzden bilim insanları canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırmışlardır.

Detaylı

AYLARA GÖRE BAKIM İŞLEMLERİ. 4.1. Ocak-Şubat Aylarında Bakım İşlemleri

AYLARA GÖRE BAKIM İŞLEMLERİ. 4.1. Ocak-Şubat Aylarında Bakım İşlemleri ZEYTİNDE BAKIM İŞLEMLERİ 37 AYLARA GÖRE BAKIM İŞLEMLERİ 4.1. Ocak-Şubat Aylarında Bakım İşlemleri 4 Bu aylarda hava ve toprak sıcaklığının uygun olduğu günlerde toprağın derince sürülmesi yararlıdır. Böylece

Detaylı

NIRLINE. NIRS Teknolojisinin Kaba Yem Analizlerinde Kullanımı

NIRLINE. NIRS Teknolojisinin Kaba Yem Analizlerinde Kullanımı NIRS Teknolojisinin Kaba Yem Analizlerinde Kullanımı KONU Hayvan Beslemede Kaba Yem Analizinin Önemi ve NIRS Teknolojisi İLGİ TERCÜME VE DERLEME ANAHTAR KELİMELER KAYNAKÇA YAYININ KAPSAMI NIRS Teknolojisinin

Detaylı

FINDIK YETİŞTİRME TEKNİĞİ

FINDIK YETİŞTİRME TEKNİĞİ FINDIK YETİŞTİRME TEKNİĞİ Fındık YetiştirmeTekniği 1 - Toprak Hazırlığı ve Çeşit Seçimi - Dikim ve Terbiye Sistemleri - Budama - Gübreleme ve Bakım TOPRAK HAZIRLIĞI VE ÇEŞİT SEÇİMİ Toprak Hazırlığı ve

Detaylı

Bu anaçlar tohumla üretilir. Yabani elmaların tohumundan elde edilen bitkilere çöğür, kültür çeşitlerinin tohumdan elde edilenlere ise yoz denir.

Bu anaçlar tohumla üretilir. Yabani elmaların tohumundan elde edilen bitkilere çöğür, kültür çeşitlerinin tohumdan elde edilenlere ise yoz denir. Normal 0 21 false false false TR X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.msonormaltable {mso-style-name:"normal Tablo"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0;

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA Tarım Agro silvikültürel Agro silvipastoral Ormancılık Agropastoral Silvipastoral Hayvancılık Agroforestry de ağaçların çok tabakalı kuruluşu

Detaylı