Kalp Ve Damar Cerrahisi Kliniğinde Yatan Hastaların Tıbbi Hatalarla İlgili Görüşleri Ve Bu Görüşlerle İlişkili Faktörler

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Kalp Ve Damar Cerrahisi Kliniğinde Yatan Hastaların Tıbbi Hatalarla İlgili Görüşleri Ve Bu Görüşlerle İlişkili Faktörler"

Transkript

1 Sağlık ve Toplum Yıl:21, Sayı: 2 Mayıs-Ağustos 2011 ARAŞTIRMALAR / Researches Kalp Ve Damar Cerrahisi Kliniğinde Yatan Hastaların Tıbbi Hatalarla İlgili Görüşleri Ve Bu Görüşlerle İlişkili Faktörler The Opinions Of the Patients Hospitalized in the Cardiovascular Surgery Department About Medical Error and the Factors That Related These Opinions Seval GÜNDOĞDU1, İhsan BAKIR2, Hatun MENDEŞ3 ÖZET SUMMARY Araştırma, Kalp ve Damar Cerrahisi Kliniğinde yatan hastaların tıbbi hatalarla ilgili görüşlerini ve bu görüşlerle ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak planlanmıştır. Araştırmanın evrenini 10 Ocak-10 Şubat 2011 tarihleri arasında Kalp ve Damar Cerrahisi Kliniğinde yatan 140 hasta, örneklemini ise araştırmaya katılmayı kabul eden 107 hasta oluşturmuştur. Araştırmada Hasta Güvenliği Anket Formu kullanılmıştır. Hastaların %65,4'ü yapılan hataların kendilerine açıklanmasını istemektedir. Ekonomik durumları iyi ve orta olanlar, ekonomik durumları kötü olanlara göre tıbbi hataları en çok hekimlerin yaptığını düşünmektedir (p=0,02). Yaşamının büyük bir bölümünü kentsel kesimde geçirenler, kırsal kesimde geçirenlere göre tıbbi hataları önlemede hastaların sorumluluğunun daha fazla olduğunu (p=0,03) ve tıbbi hataların meydana gelme sebebi olarak en fazla iletişim bozukluğu (p=0,03), ekip çalışmasının olmaması (p=0,03), sağlık hizmetlerinin karmaşık bir yapıda olmasını (p=0,01) düşünmektedir. Hastalar tıbbi hatalardan korunmak için kendi bilgi ve farkındalığına güvenmemekte, hatalardan kendilerini koruyabilme payının biraz olduğunu düşünmekte ve yapılan hataların kendilerine açıklanmasını istemektedirler. This research was planned for the purpose of definition in order to determine the opinions of the patients hospitalized in the Cardiovascular Surgery Clinic and the factors that related these opinions. The population of the research constituted the 140 patients hospitalized in Cardiovascular Surgery Clinic between 10 January February The sample of research constituted 107 patients who were included to the scope of research.'patient Safety Questionnaire Form' was used in the research.%65,4 of the patients indicated that the error that it was made should be explained to the patient. The ones whose economical situation were normal and medium thought that medical errors were committed mainly by the physicians.those who lived most of their lives in urban environment thought that the responsibility of the patients was more in the prevention of the medical errors than those who lived mainly in rural areas. And they thought that the reason for medical errors were mainly due to the lack of communication, lack of team work, the complex structure of the medical services. Patients did not trust their knowledge and awareness in order to be protected from medical errors and their possibility of protecting themselves from medical errors was a little bit and wanted that the medical errors should be explained to themselves. Anahtar Kelimeler: Kalp ve damar cerrahisi, tıbbi hata, hasta görüşleri Key Words: Cardiovascular Surgery, medical error, patient views. GİRİŞ Hata, önceden planlanan bir eylemin tamamen istenen sonucu vermemesi veya hedefe ulaşmak için yapılan planın yanlış olmasıdır. Sağlık hizmeti sunumunda tıbbi işlemler sırasında bazen hastalara zarar verilebilmekte ve tıbbi hatalar ortaya çıkabilmektedir. Tıbbi hata, hastaya sunulan sağlık hizmeti sırasında bir aksamanın neden olduğu kasıtsı, beklenilmeyen sonuçlardır (1,2). The Joint Commission on Accredition of Healthcare Organizations (JCAHO) tıbbi hata kavramını; sağlık hizmeti sunan bir profesyonelin uygun ve etik olmayan bir davranışta bulunması, mesleki uygulamalarda yetersiz ve ihmalkar davranması sonucu hastanın zarar görmesi şeklinde tanımlamaktadır (3). Tıbbi hatalar, amaca ulaşmak için yanlış plan yapılması, uygulanması ve planlanan tıbbi bir işin amaçlanan şekilde tamamlanamamasından 1.Uzm. Hemşire. İstanbul Mehmet Akif Ersoy Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2.Doç. Dr. İstanbul Mehmet Akif Ersoy Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi 3.Hemşire. İstanbul Mehmet Akif Ersoy Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi 24

2 Kalp Ve Damar Cerrahisi Kliniğinde Yatan Hastaların Tıbbi Hatalarla İlgili Görüşleri Ve Bu Görüşlerle İlişkili Faktörler kaynaklanabilir (4,5). Tıbbi hatalar sağlık hizmetinin her evresinde ortaya çıkabilir. Bu hatalar şu başlıklar altında gruplandırılmıştır: Medikasyon hataları: Çoğu önlenebilir olan bu hatalar verilen ilaçların hastaya uygulanması ile ilgilidir. Yanlış doz, yanlış veriliş şekli, birlikte verilen başka ilaçlarla etkileşim, alerji hikayesi olan hastaya bilmeyerek bu ilacın verilmesi gibi hatalar bu gruptadır. Bu hataların %34-%56'sı önlenebilir hatalardır. 44,000-98,000 kişinin hayatını kaybettiğini ve milyonlarca kişinin tıbbi zarar gördüğünü öne sürmektedir (1,3,8,9,10,11,12). Dönüm noktası sayılan bu rapor, Birleşik Krallık ve Av u s t r a l y a ' d a ç o k ö n e m l i r a p o r l a r ı n yayınlanmasını sağlamış, böylelikle hasta güvenliğini artırmaya büyük bir ilgi duyulmuştur (13). Tıbbi hatalar kök nedenlerine göre üçe ayrılmaktadır. Bunlar aşağıdaki şekilde belirtilmiştir: İşleme bağlı hatalar: Yanlış işlemi yapma, İhmale bağlı hatalar: Doğru işlemi yapmama, Uygulamaya bağlı hatalar: Doğru işlemi yanlış uygulamadır (1,7,9,14). Cerrahi hatalar: Çalışmalar cerrahi hataların her 50 yatan hastanın birinde görüldüğünü ortaya koymuştur. Tanı konulmasında hatalar: Yanlış tanı, yanlış ve yetersiz tedaviye veya gereksiz ek tetkiklerin yapılmasına neden olabilir. Laboratuar testlerinin yanlış uygulanması veya yorumlanması sık rastlanılan tıbbi hatalar arasında yer almaktadır. Tanısal hatalara deneyimsiz kişilerce yapılan tetkiklerde daha çok rastlanılmaktadır. 1990'lara kadar önlenebilir tıbbi hataların sıklığı ve büyüklüğü yeterince bilinmezken, günümüzde tıbbi hatalar nedeni ile hastaların zarar gördüğünü ya da öldüğünü bildiren pek çok rapor mevcuttur. Hastanede yatan her on hastadan biri, acil servislerde ise her on hastadan 1,8'i tıbbi hatalar nedeni ile zarar görmektedir (15). ABD'de her gün 100 hasta tıbbi hatalar nedeni ile ölmektedir. Dünyada tıbbi hatalar nedeniyle ölümlerin tüm ölümler içerisinde beşinci sırada yer aldığı bildirilmektedir (9,16). Tıbbi hataların sonuçları aşağıda belirtildiği gibidir: Kişisel sonuçlar, Toplumsal sonuçlar, Artan sağlık harcamaları, Üretim ve verim kaybı, Sakatlık maliyetleri, Gelir azalmasıdır. Tıbbi hataların büyük bir kısmı önlenebilir hatalardır. Hasta güvenliğinin iyileştirilmesi ve tıbbi hataların önlenebilmesi için yapılan çalışmalarda ana amaç hataya en az izin veren bir sistemin yaratılması olmalıdır (17). Tıbbi hataların maliyetlerinin 37,6-50 milyar dolar, önlenebilir hataların maliyetlerinin ise, milyar dolar arasında olduğu tahmin edilmektedir (18). Hizmet kalitesi için olduğu kadar, maliyetler açısından da tıbbi hataların oldukça yüksek bir düzeye geldiği anlaşılınca, hataları önleme yönünde yapılabileceklerin sistemleştirilmesi hemen hemen dünyanın her tarafında sağlık sektörü paydaşlarının gündeminde yerini almaktadır (9,19). Çeşitli nedenlerle gerçekleşen tıbbi hatalar pek çok kişinin zarar görmesine, hatta ölümüne neden olabilmektedir. Böylesine ağır sonuçların Sistem yetersizliklerine bağlı hatalar: Sağlık hizmetinin sunumu sırasında sistemde ortaya çıkan ve saptanması oldukça zor olan hatalardır. Bunlar arasında kullanılan aletlerdeki bozukluklar (defibrilatör, intravenöz sıvı pompaları vb.) ancak ortaya çıkınca saptanabilmekte, fakat çok önemli sonuçlar doğurabilmektedir. Medikasyonların uygulanmasında da ortaya çıkan hataların büyük çoğunluğu sistem hataları olarak tanımlanmaktadır. Diğer hatalar: Hastane enfeksiyonları, yanlış kan transfüzyonu gibi önemli konular da tıbbi hatalar arasında yer almaktadır. Sağlık hizmetlerinin sunum sürecinde bulunan tüm personel bir şekilde bu hatalar ile karşı karşıya gelebilmektedir (6,7). Tıbbi hataların büyük bir kısmının kişisel hatalardan çok sistemdeki hatalardan kaynaklandığı bilinmektedir ve sistemin kalitesinin doğrudan bir göstergesi olarak kabul edilmektedir (4). İnsan faktörünün yol açtığı hatalar incelendiğinde sadece %1'inin yetkin olmayan çalışanlardan, kalan %99'unun ise çok iyi niyetle işini yapmaya gayret eden ve görevlerinde başarılı olan kişilerden kaynaklandığı bilinmektedir (3). Insitute of Medicine, 'To Err Is Human' raporunda tıbbi hatalar sonucunda Amerika'da her yıl 25

3 Sağlık ve Toplum Yıl:21, Sayı: 2 Mayıs-Ağustos 2011 oluşumuna neden olan tıbbi hataların büyük bir kısmı sistemden kaynaklanmaktadır. Doğru sistemlerin kurgulanmasıyla önlenebilecek bu hatalar sonucunda hem hastalar hem de sağlık çalışanları ağır bedeller ödemektedirler. Bu nedenle sağlık hizmeti sunumunun her aşamasında hasta güvenliğinin sağlanması ve tıbbi hataların önlenmesi sağlık sisteminin öncelikleri arasında yer almalıdır (4,14). gerekli izinler alındıktan sonra, 10 Ocak-10 Şubat 2011 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın Evren ve Örneklemi: Kalp ve damar cerrahisi kliniklerine her ay ortalama arası hasta yatışı yapılmaktadır. Araştırmanın evrenini 10 Ocak-10 Şubat 2011 tarihleri arasında Kalp ve Damar Cerrahisi Kliniğinde yatan 140 hasta oluşturmuştur. Araştırmada örneklem seçimine gidilmeyip, araştırmaya katılmayı kabul eden 107 (%76,4) hasta araştırma kapsamına alınmıştır. Ülkemizde hatalar konusunda yapılan araştırma ve bilimsel çalışmalar yetersizdir. Amerika'da bu konuda ehil sayılan IOM'a göre; kimlik doğrulama işlemlerinin yapılmaması cerrahi hata riskini, enfeksiyon kurallarına uygun hareket edilmemesi ise enfeksiyon riskini arttırmaktadır. Tıbbi hatalara yol açan en önemli hatalardan birisi de cihazlardır; doğru kullanılmamaları ya da arızalı olmaları ayarlarının doğru yapılmamasından kaynaklanan hatalar vardır. WHO'ya göre gelişmekte olan ülkelerdeki tıbbi cihazların %50'den fazlası doğru çalışma-maktadır (6). AHRQ (Sağlık Hizmetlerinde Araştırma ve Kalite Ajansı-Agency for Healthcare Research and Quality) hasta güvenliğini iyileştirme yöntemlerinin hem sağlık hizmeti kalitesini iyileştireceğini hem de tıbbi hataların azaltılmasına yardım edeceğini belirtmektedir (7). WHO Ekim 2007'de Cenevre'de Avrupa Komisyonunun desteklediği uluslararası konferansta her yıl Dünyada tahminen 10 milyon insanın önlenebilir tıbbi uygulamalar nedeniyle sakatlandığını veya öldüğünü vurgulayarak hasta güvenliği konusunda daha fazla araştırma yapılması çağrısında bulunmuştur (20). Araştırmamız bu bilgilerden yola çıkarak hastaların tıbbi hatalarla ilgili görüşlerini ve bu görüşlerle ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Veri a Aracı ve Özellikleri: Araştırmada Emel Filiz tarafından 2009 yılında geliştirilen ve 39 sorudan oluşan Hasta Güvenliği Anket Formu kullanılmıştır. Ankette yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, ekonomik durum, meslek, yaşamının büyük bölümünü geçirdiği yer, hastanın ailesinde kronik hastalık varlığı, düzenli doktor kontrolü olup olmadığı, sağlık sorunu olduğunda ilk başvurduğu yer, daha önce kamu hastanesinde yatarak tedavi görüp görmediği, kendisi veya aile bireylerinin tıbbi hata ile karşılaşma durumu ve hatalarla ilgili görüş ve tutumlarına ilişkin sorulara yer verilmiştir. Veriler hastaların kalp ve damar cerrahisi kliniğine yatış işlemleri gerçekleştirildikten sonra, araştırmacı tarafından hastalarla yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Anketin uygulanabilirliği ve anlaşılabilirliği 10 hasta üzerinde test edildikten sonra araştırmaya başlanmıştır. Hastaların eğitim durumları göz önünde bulundurularak, anket sorularında ekip çalışması ve iletişim kavramları kısaca anlatılmıştır. Araştırmamız, araştırmacılar tarafından örnekleme kolay ulaşılacağı için kalp ve damar cerrahisi hastanesinde gerçekleştirilmiştir. Verilerin Değerlendirilmesi: Verilerin değerlendirilmesinde ortalama, standart sapma ve ki-kare testi kullanılmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM Araştırmanın Amacı ve Türü: Araştırma, İstanbul Mehmet Akif Ersoy Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Kliniğinde yatan hastaların tıbbi hatalarla ilgili görüşlerini ve bu görüşlerle ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın Bağımsız Değişkenleri: Hastaların yaşı, cinsiyeti, eğitim düzeyi, mesleği, ekonomik durumu, yaşamının büyük bölümünü geçirdiği yer, hastanın ailesinde kronik hastalık varlığı, düzenli doktor kontrolü olup olmadığı, sağlık sorunu olduğunda ilk başvurduğu yer ve daha önce kamu hastanesinde yatarak tedavi görüp görmediği, araştırmanın bağımsız değişkenleridir. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Zaman: Araştırma İstanbul ili Avrupa yakasında yer alan bir Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin yönetiminden 26

4 Kalp Ve Damar Cerrahisi Kliniğinde Yatan Hastaların Tıbbi Hatalarla İlgili Görüşleri Ve Bu Görüşlerle İlişkili Faktörler Tablo 1:Hastaların Tıbbi Hatalarla Karşılaşma Durumu n % Bilmiyorum 7 6,5 Tıbbi Hatayla Karşılaştım 25 23,4 Tıbbi Hatayla Karşılaşmadım 75 70, Tablo 2:Hastaların Kendi Maruz Kaldığı Hatalar ile Hataların Sorumlularını Değerlendirme Durumu Hatanın Sorumlusu Maruz Kalınan Hasta Hekim Hemşire 4 (%100) 11 (%91,7) - 1 (%8,3) 4 (%100) 12 (%100) Sistem Yetersizliğine Bağlı Hata 1 (%50) - 1 (%50) 2 (%100) İlaç Hatası 2 (%50) 2 (%50) - 4 (%100) Diğer Hata 4 (%57,1) 1 (%14,3) 2 (%28,6) 7 (%100) 22 (%75,8) 3 (%10,3) 4 (%13,9) 29 (%100) Cerrahi Hata Tanı Hatası Hastane yönetimi Tablo 3:Ailelerinden Birinin Tıbbi Hatalarla Karşılaşma Durumu n % Bilmiyorum 9 8,4 Tıbbi Hatayla Karşılaştı Tıbbi Hatayla Karşılaşmadı 83 77, Tablo 4:Hastaların Ekonomik Durumlarına Göre Hekimlerin Tıbbi Hata Yapma Durumları Hekimlerin Tıbbi Hata Yapma Durumları İyi, Orta Ekonomik Durum Kötü Hayır Evet %12,2 %87,8 % %43,7 %56,3 % %21,1 %78,9 %100 p=0,02 2 X =5,13 %71'i yaşamının büyük bir çoğunluğunu kentsel, %29'u ise kırsal yerde geçirdiğini ifade etmiştir. %26,2'si ev hanımı, %26,2'si memur/işçi olup, %26,2'si serbest iş yapmaktadır. %60,7'si ekonomik durumunu orta, %30,8'i ise kötü olarak BULGULAR Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalaması 57,8 olup, %72,9'u erkek, %60,7'si ilkokul mezunu ve %22,4'ü okuma yazma bilmemektedir. 27

5 Sağlık ve Toplum Yıl:21, Sayı: 2 Mayıs-Ağustos 2011 Tablo 5:Tıbbi Hataların Meydana Gelme Sebeplerinin Hasta Sorumluluğu, İletişim Bozukluğu, Ekip Çalışmasının Olmaması ve Sağlık Hizmetlerinin Karmaşık Yapıda Olmasına Göre Dağılımı Tıbbi Hataların Meydana Gelme Sebebi Hasta Sorumluluğu İletişim Bozukluğu Ekip Çalışmasının Olmaması Sağlık Hizmetlerinin Karmaşıklığı n=107 n=107 n=107 n=107 Yaşamının Büyük Bölümünü Geçirdiği Yer Var Yok Var Yok Var Yok Var Yok Var Kırsal %35,5 %45,2 %64,5 %35,5 %58,1 %41,9 %51,6 %48,4 %52,4 %42,7 %59,2 %34,2 %85,5 %14,5 %80,3 %19,7 %77,6 %22,4 %75,6 %22,7 Kentsel n=107 p<0,05 x²=6,57 p<0,05 x²=4,73 p<0,05 x²=4,53 değerlendirmiştir. %63,6'sı düzenli olarak doktor kontrolüne gitmediğini, %48,6'sı sağlık sorunu olduğunda ilk sağlık ocağına, %48,6'sı ise hastaneye başvurduğunu belirtmiştir. %65,4'ü ailesinde kronik hastalığı olduğunu ve %64,5'i daha önce bir kamu hastanesinde yatarak tedavi gördüğünü belirtmiştir. Yok p<0,05 x²=5,92 koruyamadıklarını düşünmektedir. %43,9'u tıbbi hatalar konusundaki duyumu ara sıra aldıklarını belirtmişlerdir. %57'si tıbbi hatalardan korunmak için kendi bilgi ve farkındalığına güvenmediğini ifade etmişlerdir. Hastaların %23,4'ü sağlık bakımı alırken tıbbi hata ile karşılaştığını belirtirken, %6,5'i hata ile karşılaşma durumunu bilmediğini ifade etmiştir (Tablo 1). Hastaların %66,4'ü hemşirelerin sayı olarak yetersiz olmasının, %87,9'u uzun çalışma saatleri nedeniyle yorgunluk ve stresin, %79,4'ü iletişim bozukluğunun, %73,8'i ekip çalışmasının olmamasının, %70,1'i sağlık hizmetlerinin karmaşık bir yapıda olmasının, %74,8'i doktorların hastalara yeterince vakit ayırmamasının, %74,8'i mesleki eğitiminin yetersiz olmasının, %63,6'sı doktorların el yazılarının okunaklı olmamasının tıbbi hataların meydana gelme sebepleri arasında yer alabileceğini ifade etmiştir. Hastalar sağlık çalışanları içerisinde en fazla hekimler (%75,8) tarafından tıbbi hataya maruz kaldıklarını ve maruz kaldıkları hata türünün en fazla tanı hatası (%91,7) olduğunu ifade etmişlerdir (Tablo 2). Hastaların %14'ü ailelerinden birinin sağlık bakımı alırken tıbbi hata ile karşılaştığını belirtirken, %8,4'ü ailelerinden birinin tıbbi hata ile karşılaşma durumlarını bilmediğini ifade etmiştir (Tablo 3). Hastaların %65,4'ü yapılan hataların hastaya açıklanması gerektiğini, %33,6'sı hastadan özür dilenmesi gerektiğini, %37,4'ü ise hatayı yapan sağlık çalışanının dava edilmesi gerektiğini düşünmektedir. %44,9'u hatanın sorumlusu olarak hatayı yapan kişiyi, %8,4'ü hatanın yaşandığı kurumu ve %43,9'u her ikisini de sorumlu tutmaktadır. %52,3'ü tıbbi hataları önlemede hastaların da sorumluluğu olduğunu düşünmektedir. H a s t a l a r ı n % 5 0, 5 ' i t ı b b i hatalardan kendilerini koruyabilme durumunun biraz olduğunu düşünürken, %37,4'ü hiç Ekonomik durumları iyi ve orta (%87,8) olan hastalar, ekonomik durumları kötü (%56,3) olanlara göre tıbbi hataları en çok hekimlerin yaptığını düşünmektedir (Tablo 4). Hastaların ekonomik durumları ile tıbbi hataları en sık yapan diğer meslek grupları (hemşire, diyetisyen vb.) arasında anlamlı fark olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). 28

6 Kalp Ve Damar Cerrahisi Kliniğinde Yatan Hastaların Tıbbi Hatalarla İlgili Görüşleri Ve Bu Görüşlerle İlişkili Faktörler (%59,2) geçiren hastalar, kırsal kesimde (%35,5) geçirenlere göre tıbbi hataları önlemede hastaların sorumluluğunun daha fazla olduğunu düşünmektedir. Yaşamının büyük bir bölümünü kentsel kesimde (%85,5) geçiren hastalar, kırsal kesimde (%64,5) geçirenlere göre tıbbi hataların meydana gelme sebebi olarak iletişim bozukluğunu daha fazla düşünmektedir. (%80,3) geçiren hastalar, kırsal kesimde (%58,1) geçirenlere göre, ekip çalışmasının olmamasını tıbbi hataların meydana gelme sebebi olarak daha fazla görmektedir. Yaşamının büyük bir bölümünü kentsel kesimde (%77,6) geçiren hastalar, kırsal kesimde (%51,6) geçirenlere göre tıbbi hataların meydana gelme sebebi olarak sağlık hizmetlerinin karmaşık bir yapıda olmasını daha fazla düşünmektedir (Tablo 5). Hastaların yaşamlarının büyük bölümünü geçirdikleri yer ile hemşirelerin sayı olarak yetersiz olması, uzun çalışma saatleri nedeniyle yorgunluk ve stres, doktorların hastalara yeterince vakit ayırmaması ve el yazılarının okunaklı olmaması, mesleki eğitimlerinin yetersiz olması arasında tıbbi hataların meydana gelme sebepleri açısından anlamlı fark olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Hastaların eğitim durumları ile tıbbi hataların meydana gelme sebepleri arasında yer alan maddeler arasında anlamlı fark olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). b e l i r t m i ş t i r. B o d u r v e a r k a d a ş l a r ı n ı n çalışmasında toplumdaki bireylerin %74,6''sı düzenli olarak doktor kontrolüne gitmediğini, %31,7'si sağlık ocağını ve %55,8'i hastaneyi sağlık sorunu olduğunda ilk başvuru yeri olarak kullandığını belirtmiştir (21). Araştırmamızda düzenli olarak doktor kontrolüne giden kişi sayısının fazla olması, araştırmamızın kalp ve damar cerrahisi kliniğinde yatan hastaları kapsaması, bu hastaların büyük çoğunluğunun diyabet, hipertansiyon, hiperlipidemi gibi kronik hastalıklara sahip olması ve bu hastalıkların düzenli doktor kontrollerini gerektirmesiyle açıklanabilir. Hastaların %44,9'u hatanın sorumlusu olarak hatayı yapan kişiyi, %8,4'ü hatanın yaşandığı kurumu ve %43,9'u her ikisini de sorumlu tutmaktadır. Ayrıca hastaların %52,3'ü tıbbi hataları önlemede hastaların da sorumluluğu olduğunu düşünmektedir. Sonuçlarımız, Bodur ve arkadaşlarının çalışmasıyla paralellik göstermektedir (21). Hastaların %50,5'i tıbbi hatalardan kendilerini koruyabilme payının biraz olduğunu düşünürken, %37,4'ü hiç koruyamadığını düşünmektedir. %43,9'u tıbbi hatalar konusunda ara sıra duyum aldıklarını ifade etmiştir Sonuçlarımız, Bodur ve arkadaşlarının çalışmasıyla paralellik göstermektedir. Araştırmamızdaki hastaların %57'si, Bodur ve arkadaşlarının çalışmasında ise toplumun %29,6'sı tıbbi hatalardan korunmak için kendi bilgi ve farkındalığına güvenmediğini belirtmiştir (21). Gelişen teknoloji, medyanın sağlık konusuna önem vermesi gibi bilgiye ulaşmada kolaylık sağlayan faktörlerin artması ile günümüzde hastalar doktorlara tamamen bağımlı olmasalar da mevcut birikimlerine güvenmemekte ve hatalardan kendilerini koruyamayacaklarını düşünmektedirler. Bilgi ve farkındalıkları yüksek olan bireyler tıbbi hatalardan korunmada daha fazla duyarlılığa sahip olmaktadır (22). geçiren (%72,4) hastaların, kırsal kesimde geçirenlere (%48,4) göre tıbbi hata olması durumunda tutum olarak, sağlık çalışanlarının yapılan hatayı hastaya açıklaması gerektiği düşüncesine daha fazla katıldığı belirlenmiştir (p=0,03 x²=4,59). Yaşamının büyük bir bölümünü kentsel kesimde geçirenler (%25) kırsal kesimde geçirenlere (%54,8) (p=0,006 x²=7,50) ve ekonomik durumu iyi olanlar (%22,2), kötü olanlara (%54,5) göre tıbbi hata olması durumunda hastadan özür dilenmesi gerektiği düşüncesine daha az katılmaktadır (p=0,009 x²=9,36). Araştırmamıza katılan hastaların %66,4'ü hemşirelerin sayı olarak yetersiz olmasının, %87,9'u uzun çalışma saatleri nedeniyle yorgunluk ve stresin, %79,4'ü iletişim bozukluğunun, %73,8'i ekip çalışmasının olmamasının, %70,1'i sağlık hizmetlerinin TARTIŞMA Araştırmamızda hastaların %63,6'sı düzenli olarak doktor kontrolüne gitmediğini, %48,6'sı sağlık sorunu olduğunda ilk sağlık ocağına, %48,6'sı ise hastaneye başvurduğunu 29

7 Sağlık ve Toplum Yıl:21, Sayı: 2 Mayıs-Ağustos 2011 karmaşık bir yapıda olmasının, %74,8'i doktorların hastalara yeterince vakit ayırmamasının, %74,8'i mesleki eğitiminin yetersiz olmasının, %63,6'sı doktorların el yazılarının okunaklı olmamasının tıbbi hataların meydana gelme sebepleri arasında sayıldığını ifade etmiştir. 18 gazete incelenerek yapılan araştırmada, hataların nedeni olarak %62,1'inde bilgi eksikliği-meslekte acemilik, %16,9'unda dikkatsizlik-tedbirsizlik, %7'sinde ihmal ve %3,5'inde aşırı yorgunluk-tükenmişlik hata nedeni olarak belirlenmiştir (23). Araştırmamızda tıbbi hataların meydana gelme sebebi olarak yukarıda belirtilen tüm maddelere katılım yüzdelerinin fazla olması Bodur ve arkadaşlarının çalışmasıyla paralellik göstermemektedir (21). 366 hasta ile yapılan çalışmada, hastalar hemşirelerin iş yükünün fazla olmasını hemşirelik bakım kalitesinin düşük olma nedeni olarak gördüklerini belirtmişlerdir (24). güven ilişkisini bozar ve hekimin soğuk vicdansız biri olarak değerlendirilmesine ayrıca hasta tarafından hakkında dava açılmasına neden olur (27). Araştırmamızda hastaların %23,4'ü sağlık bakımı alırken tıbbi hata ile karşılaştığını belirtirken, %6,5'i hata ile karşılaşma durumunu bilmediğini ifade etmiştir (Tablo 1). Hastaların %14'ü ailelerinden birinin sağlık bakımı alırken tıbbi hata ile karşılaştığını belirtirken, %8,4'ü ailelerinden birinin tıbbi hata ile karşılaşma durumlarını bilmediğini ifade etmiştir (Tablo 3). Bodur ve arkadaşlarının çalışmasında ise, araştırmaya katılan toplumun % 21,7'si kendisinin ya da aile bireylerinden birisinin tıbbi hataya maruz kaldığını belirtmiştir (21). Araştırmamıza katılan hasta ve yakınlarının Bodur ve arkadaşlarının çalışmasına göre daha fazla tıbbi hata ile karşılaştığı belirlenmiştir (21). Araştırmamıza katılan hastaların Bodur ve arkadaşlarının çalışmasına göre sağlık hizmetlerini daha sık kullanması ve buna bağlı olarak daha fazla tıbbi işlemlere maruz kalması, tıbbi hata ile karşılaşma riskinin daha fazla olabileceğini düşündürmektedir. Kaushal ve arkadaşları yaptıkları çalışmada hastanelerde ilaç hata oranını %5,7 olarak belirlemişlerdir (28). The Quality in Australian Health Care Study (1995) hastanedeki hastalar arasında hatalı olay oranını %16,6 olarak bildirmiştir. The Hospitals for Europe's Working Party on Quality Care in Hospitals 2000 yılında Avrupa'daki hastanelerde her on hastadan birinin önlenebilir bir tıbbi hata ve hasta bakımı hatası ile karşılaştığını belirtmiştir. Yeni Zelanda ve Kanada çalışmaları da hatalı olayların %10 gibi yüksek oranlarda olduğunu bildirmiştir (29). Hastanede yatan hastalarla yapılan iki çalışmada yan etki veya tıbbi bakım sırasında hata görülme sıklığı %2,9 ve %3,7 olarak bulunmuştur. Bunların %58 ve %53'ü önlenebilir hatalardır (5,10). Araştırmamıza katılan hastaların %65,4'ü yapılan hataların hastaya açıklanması gerektiğini, %33,6'sı hastadan özür dilenmesi gerektiğini, %37,4'ü ise hatayı yapan sağlık çalışanının dava edilmesi gerektiğini düşündüğünü belirtmiştir. Hastalar klinisyenlerin ve organizasyonların yapılan hataları; liderlerine, yöneticilerine ve emsallerine karşı kabul ettiklerini bilmeyi ve bu hataların tespit edildikten sonra en kısa zamanda bildirilmesini istiyorlar. Hastalar gerçek veya potansiyel hataların farkında olduklarında sadece bilgilendirmek istemiyorlar, buna benzer oluşabilecek hataları önleyecek kalite gelişiminin ilerlediğini de bilmek istiyorlar. Hastalar ve halk hataların bildirilmesini özellikle zorunlu bildirimleri destekliyor. Yapılan araştırmalarda hastaların hastanede yattığı süre içerisinde maruz kaldıkları hataları fark etmelerine rağmen bu hataları herhangi bir hata bildirim sistemine bildirmediği ve konu ile ilgili herhangi bir dava açmadığı belirtilmiştir. Yapılan tıbbi hataların hastalara açıklanması ile daha çok hasta güveni sağlanmakta, böylelikle hata yapan kişi veya kişilere daha az dava açılmaktadır (25,26). Hekimler ünlerine zarar geleceğinden ya da hastanın tıbbi hatayı öğrenmesinden sonra kendisine dava açabileceğini düşünerek yaptığı hatayı genellikle gizleyip hastadan özür dilemezler. Tıbbi hatayı hastanın başkasından öğrenmesi hekim/hasta arasında olması gereken Hastaların sağlık çalışanları içerisinde en fazla hekimler (%75,8) tarafından tıbbi hataya maruz kaldıkları ve maruz kaldıkları hata türünün en fazla tanı hatası (%91,7) olduğu belirlenmiştir (Tablo 2). Bodur ve arkadaşlarının çalışmasında toplumun % 75,5'inin tıbbi hataların sorumlusu olarak hekimleri gördüğü belirtilmiştir (21). Blendon ve arkadaşlarının çalışmasında da toplumun çoğu tıbbi hatalardan hekimleri 30

8 Kalp Ve Damar Cerrahisi Kliniğinde Yatan Hastaların Tıbbi Hatalarla İlgili Görüşleri Ve Bu Görüşlerle İlişkili Faktörler sorumlu tutarken, % 25'i hemşireleri sorumlu tutmaktadır (30). Diğer sağlık çalışanlarına göre hastalarla daha sık etkileşimde bulunduklarından, hekim ve hemşirelerin hata yapma olasılıkları da daha fazla olmaktadır. 18 gazete incelenerek yapılan araştırmada, hatalı tıbbi uygulamaların %65,2'sinin hekim, %12,2'sinin hemşireler ve %9,9'unun hekim ve hemşireler tarafından yapıldığı belirlenmiştir. Bu araştırmada kişilerin %19,8'inin hatalı ameliyat, %19,2'sinin tedbirsizlik, %17,4'ünün yanlış tedavi, %11,6'sının dikkatsizlik, %10,5'inin yanlış tanı ve %8,7'sinin yanlış ilaç uygulamasına maruz kaldığı belirtilmiştir. İstanbul Tabip Odası verilerine göre yılları arasında hekim hatalarıyla ilgili olarak 1525 kişi şikayette bulunmuştur; tıbbi ihmal sayısı 411, ceza alan hekim sayısı ise 66'dır. Verilere göre 1997 yılına kadar başvuru sayısının 158, ceza alan hekim sayısının da 27 olması, bu 5 yılda hekim hatalarında artış olduğunun göstergesi olmuştur (23). Bulgular çalışmamızı desteklemektedir. olmaksızın gerçek bir özerklikten bahsedilemez. En basit olarak hasta, sadece kendisine söylenenle yetinmemeli, kafasında oluşan soruları sormalı ve hekimin kendisini etkilemesini değil yönlendirmesini beklemelidir (31). (%85,5) geçiren hastaların kırsal kesimde (%64,5) geçirenlere göre, tıbbi hataların meydana gelme sebebi olarak iletişim bozukluğunu daha fazla düşündüğü görülmüştür (Tablo 5). Yetersiz iletişim demek hasta ve çalışanların farklı dilleri konuşması, hastalık ve sağlık kavramlarının farklı algılanması, uygun davranış ve tedavinin sağlanmaması ve etkisiz organizasyon kültürüdür. İletişim sorunları ana süreçlerde hataların ortaya çıkmasına ve hasta güvenliği tehditine neden olmaktadır (32). Araştırmamızda yaşamının büyük bir bölümünü kentsel kesimde (%80,3) geçiren hastaların kırsal kesimde (%58,1) geçirenlere göre tıbbi hataların meydana gelme sebebi olarak ekip çalışmasının olmamasını daha fazla düşündüğü görülmüştür (Tablo 5). Hastanelerde ekip çalışması şeklinde hizmet sunmanın hasta ve ailesi, ekip çalışanları ve hastaneye sağladığı bir takım yararlar bulunmaktadır. Manser çalışmasında, ekip çalışması ve iletişimden kaynaklanan sorunların sağlık hizmetlerinde kazalar ve diğer istenmeyen olaylara sebep olduğunu belirtmiştir. Ekip çalışmasında sorunların yaşandığı birimlerde tedavi ve tanı işlemlerinde aksaklıklar, hasta hakkında çelişkili bilgilere sahip olma, hizmetin kalitesinin düşmesi gibi sorunlar yaşanabilmektedir (33,34). Araştırmamızda ekonomik durumları iyi ve orta (%87,8) olan hastaların, ekonomik durumları kötü (%56,3) olanlara göre tıbbi hataları en çok hekimlerin yaptığını düşündüğü görülmüştür (Tablo 4). Kamuoyunun, çoğunlukla da basının yönlendirmesi ve bilgisizlik, toplumun her talihsiz olayda hekimleri sorumlu tutmasına neden olmaktadır. Sadece hekimlerin sorumluluğundan söz edilmesi, sağlık çalışanlarının kusurlarının da hekimlere yüklenmesi sonucunu doğurmaktadır. Bu durum, sağlık çalışanlarının, sorumluluğu olmadığı düşüncesiyle daha ilgisiz/dikkatsiz davranmalarına yol açabilir. Sağlık çalışanları da hekimler kadar, görevleri sırasındaki eylem ve işlemlerinden dolayı sorumludurlar (31). (%77,6) geçiren hastaların kırsal kesimde (%51,6) geçirenlere göre, tıbbi hataların meydana gelme sebebi olarak sağlık hizmetlerinin karmaşık bir yapıda olmasını daha fazla düşündüğü görülmüştür (Tablo 5). Teknolojideki hızlı değişimler ve teknolojinin yaşamımızda yoğun olarak kullanımı, üretim sürecindeki değişkenlerin fazla olması, nitelik ve nicelik bakımından farklı özellikte iş gören istihdamı, maliyetlerin artması, hasta şikayetlerinin artması, nitelikli bakım isteği talebinde artış sağlık hizmetlerinin karmaşık bir yapıya dönüşmesine sebep olmaktadır. Bu Araştırmamızda yaşamının büyük bir bölümünü kentsel kesimde (%59,2) geçiren hastaların kırsal kesimde (%35,5) geçirenlere göre, tıbbi hataları önlemede hastaların sorumluluğunun daha fazla olduğunu düşündüğü görülmüştür (Tablo 5). Bir ekip işi olan sağlık hizmetinde hastanın da önemli rolü vardır. Özerk bir birey olarak hastanın, kendisi ile ilgili verilecek olan kararlarda söz sahibi olabilmesi ve haklarını hayata geçirmek ve korumak adına sorumluluklarını bilmesi önemlidir. Sorumluluk 31

9 Sağlık ve Toplum Yıl:21, Sayı: 2 Mayıs-Ağustos 2011 KAYNAKLAR karmaşık yapı gerekli düzenlemeler yapılmadığında geri dönüşümü olmayan hayati hataları ve eksiklikleri, bunların sebep olduğu güvensizlikleri, hizmet sunanlar ve hizmet alanlar için risk faktörlerini beraberinde getirmektedir. Böylece tıbbi hata ve istenmeyen olaylarla karşılaşılmakta, hastalar ve çalışanlar zarar görmektedirler. Bu durum çalışan ve hasta güvenliği konusunu ülkelerin gündeminde önemli bir yere taşımaktadır (35,36). 1.Akalın HE. (2007) Klinik araştırmalar ve hasta güvenliği. İKU, 17: Güven R. (2007) Dezenfeksiyon ve sterilizasyon uygulamalarında hasta güvenliği kavramı. 5. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi, Kongre Kitabı, Antalya, Özata M, Altunkan H. (2010) Hastanelerde tıbbi hata görülme sıklıkları, tıbbi hata türleri ve tıbbi hata nedenlerinin belirlenmesi: Konya örneği. Tıp Araştırmaları Dergisi, 8(2): Özarda Y (2010). Tıp laboratuarlarında hasta güvenliği ve hasta güvenliğinin toplam kalite yönetimindeki rolü. II. Uluslararası Sağlıkta Performans ve Kalite Kongresi, Kongre Kitabı, Ed: Kırılmaz H., Ankara, 1: Kaya Eroğlu E, Berk Y, Öksüz AS, Keser N, Mercan F. (2009) Sağlık çalışanlarının hata bildirimi alanında eğitilmesi ve tıbbi hataların değerlendirilmesi. I. Uluslararası Sağlıkta Performans ve Kalite Kongresi, Kongre Kitabı, Ed: Kırılmaz H., Ankara, 2: Pronovost PJ, Weast B, Holzmueller CG, Rosenstein BJ, Kidwell RP, Haller KB, Feroli ER, Sexton JB, Rubin HR. (2003) Evaluation of the culture of safety: survey of clinicians and managers in an academic medical center. Quality and Safety in Health Care, 12: Akalın HE. (2005) Yoğun bakım ünitelerinde hasta güvenliği. Yoğun Bakım Dergisi, 5(3): Budak M. (2008) Hasta güvenliği kültürü. Sağlık Düşüncesi ve Tıp Kültürü Dergisi, 7: Gallagher TH, Waterman AD, Garbutt JM, Kapp JM, Chan DK, Dunagan WC, Fraser VJ, Levinson W. (2006) Us and Canadian physicians' attitudes and experiences regarding disclosing errors to patients. Arch Intern Med, 166: Jencks SF, Huff ED, Cuerdon T. Change in the quality of care delivered to medicare beneficiaries to (2003) The Journal of the American Medical Association, 289: Çırpı F, Doğan Merih Y, Yaşar Kocabey M. (2009) Hasta güvenliğine yönelik hemşirelik uygulamalarının ve hemşirelerin bu konudaki görüşlerinin belirlenmesi. I. Uluslararası Sağlıkta Performans ve Kalite Kongresi, Kongre Kitabı, Ed: Kırılmaz H., Ankara, 2: Ulusoy H. (2008) Güvenli istihdamın önemi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 11(3): Runciman WB, Edmonds MJ, Pradhan M. (2002) Setting priorities for patient safety. Quality and Safety in Health Care, 11: Şen S, Er S, Sevil Ü. Hasta güvenliği ve tıbbi hatalar. (2009) I. Uluslararası Sağlıkta Performans ve Kalite Kongresi, Kongre Kitabı, Ed: Kırılmaz H., Ankara, 2: Cebeci C. (2010) Hasta güvenliğinde acil hemşirelerinin rolü. Hemşirelik Bilimleri Dergisi, 2(1): Akgün S, Al-Assaf AF. (2007) Sağlık kuruluşlarında hasta güvenliği kültürünü nasıl oluşturabiliriz? Sağlık Düşüncesi ve Tıp Kültürü Dergisi, 3: Kim J, An K, Kim MK, Yoon SH. (2007) Nurses' Perception of error reporting and patient safety culture in Korea. Western Journal of Nursing Research, 27: Çakmak G. (2009) Sağlık hizmetlerinde tıbbi hatalar ve hasta güvenliği kültürünün önemi. Hasta Güvenliği Dergisi, 3: geçiren (%72,4) hastaların, kırsal kesimde geçirenlere (%48,4) göre, tıbbi hata olması durumunda tutum olarak sağlık çalışanlarının yapılan hatayı hastaya açıklaması gerektiğini daha fazla beklediği görülmüştür. Hataların bildirimlerinin yapılması önlemeye yönelik uygulamaların başında gelmektedir. Özellikle bildirimler sırasında nedenlerinde ifade edilmesi bunların ortadan kaldırılarak hataların tekrarlanmasını önlemek açısından önemlidir (11). Araştırmamızda yaşamının büyük bir bölümünü kentsel kesimde geçiren (%25) hastaların kırsal kesimde geçiren hastalara (%54,8) ve ekonomik durumu iyi olan hastaların (%22,2), kötü olanlara (%54,5) göre tıbbi hata olması durumunda hastadan özür dilenmesi gerektiği düşüncesine daha az katıldığı görülmüştür. Sağlık personellerinin hataların sorumluluklarını kabul etmesi, bildirmesi ve meslektaşları ile tartışması, hastalara yapılan hataları açıklaması ve onlardan özür dilemesinden yarar sağlanabilir (37). SONUÇ Hastalar kendileri ve ailelerinden birilerinin sağlık bakımı alırken en fazla hekimler tarafından tıbbi hataya maruz kaldıklarını ve maruz kaldıkları hata türünün en fazla tanı hatası olduğunu ifade etmişlerdir. Hastaların büyük bir çoğunluğu, uzun çalışma saatleri nedeniyle yorgunluk ve stresi tıbbi hataların meydana gelme sebebi olarak düşünmektedir. Hastalar tıbbi hatalardan korunmak için kendi bilgi ve farkındalığına güvenmemekte, hatalardan kendilerini koruyabilme payının biraz olduğunu düşünmekte ve yapılan hataların kendilerine açıklanmasını istemektedirler. 32

10 Kalp Ve Damar Cerrahisi Kliniğinde Yatan Hastaların Tıbbi Hatalarla İlgili Görüşleri Ve Bu Görüşlerle İlişkili Faktörler 19.Reiling JG, Knutzen BL, Wallen TK, McCullough S, Miller R, Chernos S. (2004) Enhancing the traditional hospital design process: A focus on patient safety. Joint Commission Journal on Quality and Patient Safety, 2004; 30(5): World Health Organization (WHO) (2007). Call for more researche on patent safety [cited 2008 Nov 12] Available from URL: who.int/mediacentre/ news/releases/. 21.Bodur S, Filiz E, Durduran Y. (2012) Sağlık personeli ve toplumun tıbbi hatalar ile ilgili görüşlerinin karşılaştırılması. Genel Tıp Dergisi, 21(4): Hibbard JH, Peters E, Slovic P, Tusler M. (2005) Can patient be part of the solution? Views on their role in preventing medical errors. Medical Care Research and Review, 62: Ertem G, Oksel E, Akbıyık A. (2009) Hatalı tıbbi uygulamalar (Malpraktis) ile ilgili retrospektif bir inceleme. Dirim Tıp Gazetesi, 84: Kurşun Ş. (2011) Genel Cerrahi Servisinde Hasta ve Hemşireler Tarafından Hemşirelik Bakım Kalitesinin Algılanması. 5. Uluslar arası Sağlıkta Kalite, Akreditasyon ve Hasta Güvenliği Kongresi, Kongre Kitabı, Editör: Prof. Dr. Seval Akgün, Prof. Dr. A. F. Al-Assaf, Antalya. 25.Weingart S, Pagovich O, Sands ZD, Li JM, Aronson DM, Davis BR, et al. (2005) What Can Hospitalized Patients Tell Us About Adverse Events? Learning from Patient-Reported Incidents, Gen Intern Med, 20 : Banja JD (2005). Does medical error disclosure violate the medical malpractice insurance cooperation clause? In: Henriksen K, Battles JB, editors. Advances in patient safety: from research to implementation: Vol. 3. Implementation issues. Challenges and lessons learned. AHRQ Publication No Rockville, MD: Agency for Healthcare Research and Quality; Feb., p: Karataş M, Yakıncı C. (2010) Tıbbi hata nedenleri ve çözüm yolları. İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 17(3): Kaushal R, Bates DW, Landrigan C, McKenna KJ, Clapp M, Federico F, Goldmann D. (2001) Medication errors and adverse drug events in pediatric ınpatients. JAMA, 285(16): Gökdoğan F. (2010) Hasta güvenliği kültürü. I. Hasta Bakımı ve Hasta Güvenliği Kongresi, Kongre Kitabı, Zonguldak, s: Blendon RJ, DesRoches CM, Brodie M, Benson JM, Rosen AB, Schneider E, Altman DE, Zapert K, Herrmann MJ, Steffenson A. (2002) Views of practicing physicians and the public on medical errors. N Engl J Med, 347: Erer S. (2010) Sağlık hizmetlerinde sorumluluğun paylaşılması. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 36(1): Trummer UK. (2011) Hastane çalışanlarında ve hastalarda etnik ve kültürel çeşitliliğe bağlı olarak kalite iyileştirme programları, hasta güvenliği ve organizasyonel öğrenmede çıkmazlar. 5. Uluslararası Sağlıkta Kalite, Akreditasyon ve Hasta Güvenliği Kongresi, Kongre Kitabı, Editör: Prof. Dr. Seval Akgün, Prof. Dr. A. F. Al-Assaf, Antalya. 33.Manser T. (2009) Teamwork and patient safety in dynamic domains of healthcare: a review of the literature. Acta Anaesthesiol Scand, 53: Ulusoy H. Moroğlu Tokgöz D. (2009) Hekim ve hemşirelerin ekip çalışmasına ilişkin görüşleri. Pamukkale Tıp Dergisi, 2(2): Alcan Z. Hemşirelik hizmetlerinde kalite. Modern Hastane Yönetimi Dergisi, 5(4-5), 2001, s: Aslan Ö, Albayrak N. (2002) Hemşirelikte iş doyumu. Modern Hastane Yönetimi Dergisi, 6(2), s: Saray Kılıç H. (2009) Bir Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Çalışan Hemşire ve Doktorların Hasta Güvenliği Hakkındaki Bilgileri ve Tıbbi Hataların Bildirilmesi Hakkındaki Görüşleri, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Bilim Dalı, Ankara. 33

HASTALARIN HASTA GÜVENLİĞİ KONUSUNDAKİ

HASTALARIN HASTA GÜVENLİĞİ KONUSUNDAKİ HASTALARIN HASTA GÜVENLİĞİ KONUSUNDAKİ GÖRÜŞLERİNİN İNCELENMESİ Yük.Hemş.Vildan TANIL Yük.Hemş.Fatma COŞAR BAYKAL Uzm.Hemş.Münevver SARSILMAZ Öğr. Gör. Müjgan SOLAK KABATAŞ Prof. Dr. Meryem YAVUZ 1 HASTA

Detaylı

HASTANELERDE YAPILAN TIBBİ HATALARIN TÜRLERİ VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

HASTANELERDE YAPILAN TIBBİ HATALARIN TÜRLERİ VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA HASTANELERDE YAPILAN TIBBİ HATALARIN TÜRLERİ VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Hacer Canatan Öğr.Gör., Okan Üniversitesi Sağlık MYO Acil Durum ve Afet Yönetimi Bölümü, ERA Teknik Koleji ATT Bölümü, hacercanatan20@hotmail.com

Detaylı

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ Zelha Türk*, Serpil Türker **, Pelin Gökoğlu***,Eda Ulutaş**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

Prof. Dr. Fatma Eti Aslan

Prof. Dr. Fatma Eti Aslan Prof. Dr. Fatma Eti Aslan TDK na Göre Güvenlik Kişi, kurum ya da kuruluşlara içeriden veya dışarıdan gelebilecek tehdit, taciz, sabotaj, yangın gibi olaylara karşı alınacak önlemler zincirine denir. İnsan

Detaylı

Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1

Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1 Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1 Ameliyathaneler kendine özgü mimari dizaynları, çalışma koşulları ve ameliyathanede görev yapan personelleriyle çok özel merkezlerdir Ameliyathane

Detaylı

HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR

HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR GİRİŞ Hasta eğitimi, sağlığı koruyan ve bireylerde davranış değişikliği geliştirmeye yardım eden öğrenim deneyimlerinin

Detaylı

(2015) 2: 139-144 (2015) 2: 139-144

(2015) 2: 139-144 (2015) 2: 139-144 ODÜ Tıp Dergisi/ODU Journal of Medicine (2015):e139-e144 ODÜ Tıp Dergisi / ODU Journal of Medicine http://otd.odu.edu.tr Araştırma Yazısı Research Article Odu Tıp Derg Odu J Med (2015) 2: 139-144 (2015)

Detaylı

İLAÇ GÜVENLİĞİ RAMAK KALA BİLDİRİMLERİMİZ VE KAZANIMLARIMIZ

İLAÇ GÜVENLİĞİ RAMAK KALA BİLDİRİMLERİMİZ VE KAZANIMLARIMIZ İLAÇ GÜVENLİĞİ RAMAK KALA BİLDİRİMLERİMİZ VE KAZANIMLARIMIZ OPSAR SOLMAZ Figen, TUNÇMAN Gökçe, SERBEST Nesrin, YILDIRIM Ayşe, YILMAZLAR Aysun ÖZEL MEDICABIL HASTANESİ, BURSA İlaç Güvenliği Hastaların tedavilerinde

Detaylı

İlaç Güvenliği. Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA

İlaç Güvenliği. Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA İlaç Güvenliği Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA Tanımlar Epidemiyolojik veriler İlaç uygulama süreçi İlaç güvenliğinde oluşabilecek sorunlar Önleme önerileri Tanımlar Medikasyon hatası: Medikasyon

Detaylı

HEMŞİRELERDE ÇALIŞMA ORTAMI UZM. HEM. HANDAN ALAN HEMŞİRELİKTE YÖNETİM AD DOKTORA ÖĞRENCİSİ

HEMŞİRELERDE ÇALIŞMA ORTAMI UZM. HEM. HANDAN ALAN HEMŞİRELİKTE YÖNETİM AD DOKTORA ÖĞRENCİSİ HEMŞİRELERDE ÇALIŞMA ORTAMI UZM. HEM. HANDAN ALAN HEMŞİRELİKTE YÖNETİM AD DOKTORA ÖĞRENCİSİ Çalışma hayatı insan yaşamının vazgeçilmez bir parçasıdır. Günün en aktif döneminin yaşandığı çalışma ortamları,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler ÖZGEÇMİŞ Adı : Derya Soyadı: : Özcanlı Atik Doğum Yeri : ADANA-Kozan Doğum Tarihi : 01.03.1981 Medeni Hali : Evli Tel: 0534 970 1568 E-posta: deryaatik@osmaniye.edu.tr EĞİTİM DURUMU: Mezun Olduğu Üniversite:

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

TÜRK BİYOKİMYA DERNEĞİ PREANALİTİK EVRE ÇALIŞMA GRUBU ÇALIŞMALARI

TÜRK BİYOKİMYA DERNEĞİ PREANALİTİK EVRE ÇALIŞMA GRUBU ÇALIŞMALARI TÜRK BİYOKİMYA DERNEĞİ PREANALİTİK EVRE ÇALIŞMA GRUBU ÇALIŞMALARI Mehmet ŞENEŞ TBD Pre-Analitik Evre Çalışma Grubu XXVII. Ulusal Biyokimya Kongresi 5 Kasım 2015 ABD Tıp Enistitüsünün (The Institute of

Detaylı

HEMODİALİZ HASTALARINA VERİLEN DİYET VE SIVI EĞİTİMİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ

HEMODİALİZ HASTALARINA VERİLEN DİYET VE SIVI EĞİTİMİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ HEMODİALİZ HASTALARINA VERİLEN DİYET VE SIVI EĞİTİMİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ SELDA ARSLAN 1,FİGEN BEKAR TUNÇALP 2 1 Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü; 2 Selçuk Üniversitesi

Detaylı

İLAÇ UYGULAMA PROSEDÜRÜ

İLAÇ UYGULAMA PROSEDÜRÜ Sayfa 1 / 5 1.AMAÇ: Hakkari Devlet Hastanesi nde ilaç hatalarının önlenmesi amacıyla stratejilerin belirlenmesi, ilaç kullanım sürecinin tüm safhalarında görev alan sağlık bakımı sunanların rollerinin

Detaylı

Erkan KÜÇÜKKILINÇ SAĞLIK HİZMETLERİNDE ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ NİN SAĞLANMASINDA, KESİCİ DELİCİ ALET YARALANMASINA KARŞI ÖNLEM ALMANIN ÖNEMİ

Erkan KÜÇÜKKILINÇ SAĞLIK HİZMETLERİNDE ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ NİN SAĞLANMASINDA, KESİCİ DELİCİ ALET YARALANMASINA KARŞI ÖNLEM ALMANIN ÖNEMİ Erkan KÜÇÜKKILINÇ SAĞLIK HİZMETLERİNDE ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ NİN SAĞLANMASINDA, KESİCİ DELİCİ ALET YARALANMASINA KARŞI ÖNLEM ALMANIN ÖNEMİ Sunum Akışı Kesici ve delici alet yaralanmaları Nedenleri ve yaralanma

Detaylı

İNDİKATÖR ADI ACİL SERVİSE 24 SAAT İÇERİSİNDE AYNI ŞİKAYETLE TEKRAR BAŞVURAN HASTA SAYISI VE ORANI İNDİKATÖR KARTI

İNDİKATÖR ADI ACİL SERVİSE 24 SAAT İÇERİSİNDE AYNI ŞİKAYETLE TEKRAR BAŞVURAN HASTA SAYISI VE ORANI İNDİKATÖR KARTI Sayfa No 1/17 ACİL SERVİSE 24 SAAT İÇERİSİNDE AYNI ŞİKAYETLE TEKRAR BAŞVURAN HASTA SAYISI VE ORANI İNDİKATÖR KARTI Acil servise 24 saat içinde aynı şikâyetle tekrar başvuran hasta sayısı ve oranının tespiti

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri

Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri YATAN HASTALARDA, HASTANE HİZMET KALİTESİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ ERCİYES TIP ÖRNEĞİ Uzm. İbrahim BARIN Prof. Dr. Murat BORLU Başmüdür Özcan ÖZYURT Müdür Aydemir KAYABAŞI İstatistikçi

Detaylı

HASTA VE AİLE EĞİTİMİNİN ETKİNLİĞİNİ BELİRLEME İLKAY AKSOY GÜLHANE ASKERİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM HASTANESİ

HASTA VE AİLE EĞİTİMİNİN ETKİNLİĞİNİ BELİRLEME İLKAY AKSOY GÜLHANE ASKERİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM HASTANESİ HASTA VE AİLE EĞİTİMİNİN ETKİNLİĞİNİ BELİRLEME İLKAY AKSOY GÜLHANE ASKERİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM HASTANESİ KONU BAŞLIKLARI Hemşirenin eğitici rolü ve iletişim Hasta ve aile eğitimi Hasta eğitiminin

Detaylı

HEMAR-G. Hemşirelik ve Hatalı Tıbbi Uygulamalar HEMŞİRELİKTE ARAŞTIRMA GELİŞTİRME DERGİSİ. Özet. Nursing and Malpractice. Giriş. Ayten DEMİR-ZENCİRCİ*

HEMAR-G. Hemşirelik ve Hatalı Tıbbi Uygulamalar HEMŞİRELİKTE ARAŞTIRMA GELİŞTİRME DERGİSİ. Özet. Nursing and Malpractice. Giriş. Ayten DEMİR-ZENCİRCİ* HEMAR-G HEMŞİRELİKTE ARAŞTIRMA GELİŞTİRME DERGİSİ Hemşirelik ve Hatalı Tıbbi Uygulamalar Ayten DEMİR-ZENCİRCİ* * Yrd. Doç. Dr., Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü, Ankara

Detaylı

Yatan Hasta Memnuniyeti. Patient Satisfaction in Clinic Deparments

Yatan Hasta Memnuniyeti. Patient Satisfaction in Clinic Deparments Gülşen AYTAR 1, Nuray YEŞİLDAL 2 1 A.İ.B.Ü. Düzce Tıp Fakültesi Sosyal Hizmet Uzmanı 2 A.İ.B.Ü. Düzce Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Düzce ÖZET Düzce Tıp Fakültesinde yatan 61 hastada memnuniyet

Detaylı

Bilim Uzmanı İbrahim BARIN

Bilim Uzmanı İbrahim BARIN ERCİYES ÜNİVERSİTESİ HASTANELERİNDE YATAN HASTALARIN HASTANE HİZMET KALİTESİNİ DEĞERLENDİRMELERİ Bilim Uzmanı İbrahim BARIN Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri AMAÇ Hasta memnuniyeti verilen

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitelerinde Hasta Güvenliği

Yoğun Bakım Ünitelerinde Hasta Güvenliği Yoğun Bakım Ünitelerinde Hasta Güvenliği H. Erdal AKALIN* * Hacettepe Üniversitesi (Emekli) Öğretim Üyesi, Pfizer İlaçları Medikal Danışmanı, İSTANBUL Patient Safety in Intensive Care Units Key Words:

Detaylı

MEDİPOL MEGA ÜNİVERSİTE HASTANESİ SAĞLIK ÇALIŞANLARININ ORGAN BAĞIŞI VE NAKLİ KONUSUNDA BİLGİ, İNANÇ VE TUTUMLARI

MEDİPOL MEGA ÜNİVERSİTE HASTANESİ SAĞLIK ÇALIŞANLARININ ORGAN BAĞIŞI VE NAKLİ KONUSUNDA BİLGİ, İNANÇ VE TUTUMLARI MEDİPOL MEGA ÜNİVERSİTE HASTANESİ SAĞLIK ÇALIŞANLARININ ORGAN BAĞIŞI VE NAKLİ KONUSUNDA BİLGİ, İNANÇ VE TUTUMLARI Kadavradan bulunan organların, bekleme listelerinin ihtiyacını karşılamaktan giderek uzaklaşması

Detaylı

Doç.Dr. Emine EFE. Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr

Doç.Dr. Emine EFE. Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr Türkiye de Bazı İllerde Çocuk Servislerinde Çalışan Doktor ve Hemşirelerin 0-6 Ay Arası Bebeklerin Yatış Pozisyonları Konusundaki Bilgi ve Uygulamaları Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr

Detaylı

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ AMELİYATHANE HASTA GÜVENLİĞİ

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ AMELİYATHANE HASTA GÜVENLİĞİ SIRA NO HEDEF YAPILACAK UYGULAMA İŞLEM SORUMLUSU 1.0 KİMLİK TANIMLAMA HATALARINI ÖNLEMEK 1.1 Hastaların doğru Barkotlu kimlik tanımlayıcıda; Bilgi işlem merkezi kimliklendirilmesi Hasta adı soyadı, Hasta

Detaylı

Palyatif Bakım Yurtdışı Uygulamaları. Dr. Dilşen ÇOLAK Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı

Palyatif Bakım Yurtdışı Uygulamaları. Dr. Dilşen ÇOLAK Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Palyatif Bakım Yurtdışı Uygulamaları Dr. Dilşen ÇOLAK Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Palyatif bakım yaşamı tehdit eden bir hastalıkla; yüz yüze kalan, hasta ve hasta yakınlarının,

Detaylı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı ATATÜRK SAGLIK MESLEK LİsESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ SON SINIF ÖGRENCİLERİNİN DİABETES MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Sibel KARA CA * ÖZET Bu araştırma İzmir

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1985-1989 Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu/ANKARA. Hacettepe Üni. Eğitim Fakültesi Öğretmenlik Sertifikası

ÖZGEÇMİŞ. 1985-1989 Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu/ANKARA. Hacettepe Üni. Eğitim Fakültesi Öğretmenlik Sertifikası ÖZGEÇMİŞ KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı : Songül GÜNDOĞDU BARIŞ Doğum Yeri : OĞUZELİ/GAZİANTEP Doğum Tarihi : 23.07.1968 Tabiyeti : T.C. Yabancı Dil : İngilizce (İntermediate-Orta) Almanca (Grund Stufe-Temel

Detaylı

Üniversite Hastanesinde Çalışan Hemşirelerde Hasta Güvenliği Kültürünün İncelenmesi

Üniversite Hastanesinde Çalışan Hemşirelerde Hasta Güvenliği Kültürünün İncelenmesi F.N. Hem. Derg (2013) Cilt 21 - Sayı 3: 172-180 ISSN 2147-4923 Araştırma Yazısı Üniversite Hastanesinde Çalışan Hemşirelerde Hasta Güvenliği Kültürünün İncelenmesi Investigation of Patient Safety Culture

Detaylı

HASTANELERDE GENEL TAHLİYE AMAÇLI TATBİKATLARIN PLANLANMASI, UYGULANMASI VE TESİS YÖNETİMİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ. Prof.Dr.BİLÇİN TAK Uludağ Üniversitesi

HASTANELERDE GENEL TAHLİYE AMAÇLI TATBİKATLARIN PLANLANMASI, UYGULANMASI VE TESİS YÖNETİMİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ. Prof.Dr.BİLÇİN TAK Uludağ Üniversitesi HASTANELERDE GENEL TAHLİYE AMAÇLI TATBİKATLARIN PLANLANMASI, UYGULANMASI VE TESİS YÖNETİMİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ Prof.Dr.BİLÇİN TAK Uludağ Üniversitesi Tesis Yönetimi ve Güvenliği Sağlık hizmeti sunan kuruluşlarda

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Koç Üniversitesi HYO 2008 Y. Lisans Hemşirelikte Yönetim Doktora Hemşirelikte Yönetim

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Koç Üniversitesi HYO 2008 Y. Lisans Hemşirelikte Yönetim Doktora Hemşirelikte Yönetim Uzm. Hemşire Begüm Yalçın Doğum Tarihi: 12.02.1985 beyalcin@ku.edu.tr Eğitim Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Koç Üniversitesi HYO 2008 Y. Lisans Hemşirelikte Yönetim Doktora Hemşirelikte Yönetim

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI CERRAHİ KLİNİKLERDE ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN İŞ YÜKÜNÜN HASTA GÜVENLİĞİNE ETKİSİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI CERRAHİ KLİNİKLERDE ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN İŞ YÜKÜNÜN HASTA GÜVENLİĞİNE ETKİSİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI CERRAHİ KLİNİKLERDE ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN İŞ YÜKÜNÜN HASTA GÜVENLİĞİNE ETKİSİ Berrak BALANUYE YÜKSEK LİSANS TEZİ ANKARA, 2014 1 2

Detaylı

Türk Cerrahi ve Ameliyathane Hemşireleri Derneği Bülteni

Türk Cerrahi ve Ameliyathane Hemşireleri Derneği Bülteni Türk Cerrahi ve Ameliyathane Hemşireleri Derneği Bülteni Yardımcısı Değerli Meslektaşlarımız Derneğimizin olağan genel kurul toplantısı..tarihinde yapıldı. Yönetim Kurulu (2012-2014) () Filiz ÖĞCE ( Yardımcısı)

Detaylı

Hasta Güvenliğine Yönelik Hemşirelik Uygulamalarının Ve Hemşirelerin Bu Konudaki Görüşlerinin Belirlenmesi*

Hasta Güvenliğine Yönelik Hemşirelik Uygulamalarının Ve Hemşirelerin Bu Konudaki Görüşlerinin Belirlenmesi* Hasta Güvenliğine Yönelik Hemşirelik Uygulamalarının Ve Hemşirelerin Bu Konudaki Görüşlerinin Belirlenmesi* Fatma ÇIRPI**, Yeliz DOĞAN MERİH***, Meryem YAŞAR KOCABEY**** ÖZET Amaç: Çalışmamız hastanemizde

Detaylı

KEMOTERAPÖTİK İLAÇ HAZIRLAMASINDA SIK KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE İLAÇ HATALARI

KEMOTERAPÖTİK İLAÇ HAZIRLAMASINDA SIK KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE İLAÇ HATALARI KEMOTERAPÖTİK İLAÇ HAZIRLAMASINDA SIK KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE İLAÇ HATALARI Uzm. Ecz. Gamze KORUBÜK Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri Onkoloji Hastane Eczanesi Kanser tedavi yöntemlerinden biri olan

Detaylı

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker****

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi Yoğun Bakım Sorumlu

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Okul Adı Bölüm Mezuniyet Yılı Bahçelievler Deneme

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Okul Adı Bölüm Mezuniyet Yılı Bahçelievler Deneme ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı: Kübra YILMAZ ŞENYÜZ Doğum Tarihi: 28/05/1987 Derece Okul Adı Bölüm Mezuniyet Yılı Lise Bahçelievler Deneme 2004 - Mezun Lisesi Lisans Akdeniz Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

Dokümantasyon, doküman veya destekleyici referans ve kayıt sağlamak anlamına. DAS Dokümantasyonu. Doç. Dr. Duygu PERÇİN

Dokümantasyon, doküman veya destekleyici referans ve kayıt sağlamak anlamına. DAS Dokümantasyonu. Doç. Dr. Duygu PERÇİN Doç. Dr. Duygu PERÇİN Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi, Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, KAYSERİ Dokümantasyon, doküman veya destekleyici referans ve kayıt sağlamak anlamına gelir.

Detaylı

AMAÇ DÖK.KOD YÖN.PR.13 YAYIN TAR. 15/08/2006 REV. TAR/NO 26/06/2014/03 SAYFA 1 / 6

AMAÇ DÖK.KOD YÖN.PR.13 YAYIN TAR. 15/08/2006 REV. TAR/NO 26/06/2014/03 SAYFA 1 / 6 SAYFA 1 / 6 AMAÇ Hastanemizde ürünler için yasal şart ve mevzuat gereklerinin eksiksiz yerine getirilmesi ve uygulamada yanlış kullanımın önlenmesi, hizmet sağlama sürecinde hasta beklentileri ve yasal

Detaylı

Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi

Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi 186 Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi Filiz Kantek, Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu, Antalya,Türkiye, fkantek@akdeniz.edu.tr

Detaylı

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi Hematopoetik kök hücre transplantasyonu hematoloji-onkoloji alanında özel bir daldır

Detaylı

HASTA GÜVENLİĞİNDE SİSTEM HATALARI VE HEMŞİRELİK YAKLAŞIMI

HASTA GÜVENLİĞİNDE SİSTEM HATALARI VE HEMŞİRELİK YAKLAŞIMI DERLEME MAKALESİ HASTA GÜVENLİĞİNDE SİSTEM HATALARI VE HEMŞİRELİK YAKLAŞIMI SYSTEM ERRORS IN PATIENT SAFETY AND NURSING APPROACH Çiçek Korkmaz, A.* ÖZET Son yıllarda sağlık hizmetlerinin sunumu sürecinde

Detaylı

TRANSFÜZYON EKİBİ VE HASTANE TRANSFÜZYON KOMİTELERİ. Uz Dr Nil Banu PELİT

TRANSFÜZYON EKİBİ VE HASTANE TRANSFÜZYON KOMİTELERİ. Uz Dr Nil Banu PELİT TRANSFÜZYON EKİBİ VE HASTANE TRANSFÜZYON KOMİTELERİ Uz Dr Nil Banu PELİT Tarihçe Bock AV. Use and abuse of blood transfusion. N Engl J Med. 1936 ; 215: 421-425. Fantus B. The therapy of Cook Country Hospital

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Kronik Hastalıklar. Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FRCP, FIDSA Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi

Dünyada ve Türkiye de Kronik Hastalıklar. Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FRCP, FIDSA Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi Dünyada ve Türkiye de Kronik Hastalıklar Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FRCP, FIDSA Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi Dünya Sorunu Dünya Sağlık Örgütü (WHO) raporlarına göre kronik hastalıklar

Detaylı

Üniversite Hastanelerinde Yönetişim. Prof. Dr. Haydar Sur İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Üniversite Hastanelerinde Yönetişim. Prof. Dr. Haydar Sur İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Üniversite Hastanelerinde Yönetişim Prof. Dr. Haydar Sur İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Yeni kavram ve yaklaģımlar her yanı sardı İletişim Standart koyma Hesap verebilirlik Haydar Sur

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Doktora Tez Başlığı: Hemşirelerin verimliliğe ilişkin tutumları ve bir ölçek geliştirme çalışması

ÖZGEÇMİŞ. Doktora Tez Başlığı: Hemşirelerin verimliliğe ilişkin tutumları ve bir ölçek geliştirme çalışması ÖZGEÇMİŞ 1. Adı-Soyadı: NİLGÜN GÖKTEPE 2. Doğum Tarihi: 30.03.1977 3. Unvanı: Öğretim Görevlisi 4. Öğrenim Durumu: Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik İstanbul Üniversitesi 1998 Yüksek

Detaylı

ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI

ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI Dr. Evren Özdemir Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Ankara 05.04.2014 Akılcı İlaç Kullanımı İçin Sorumluluk Sahibi Taraflar Hekim Eczacı Hemşire Diğer sağlık personeli

Detaylı

BESTE ÖZGÜVEN ÖZTORNACI

BESTE ÖZGÜVEN ÖZTORNACI BESTE ÖZGÜVEN ÖZTORNACI İLETİŞİM BİLGİLERİ Adres: Seyhan Mh. 556/6 Sk. No:4 D:8 Buket Apt. Akıncılar Buca-İzmir Telefon: 0555 453 63 05 E-mail: besteozguven@gmail.com KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yeri ve Tarihi:

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

Bakım kalitesi tanımlanabilir mi? Bakım kalitesi nedir?

Bakım kalitesi tanımlanabilir mi? Bakım kalitesi nedir? KALĠTE DENĠLDĠĞĠNDE NE ANLIYORUZ VE KAVRAMLAR Saliha Koç Acıbadem Sağlık Grubu Hemşirelik Hizmetleri Direktörü Bakım kalitesi tanımlanabilir mi? Bakım kalitesi nedir? Hem bireyler ve hem de toplumlar için

Detaylı

Türk Cerrahi ve Ameliyathane Hemşireleri Derneği Bülteni

Türk Cerrahi ve Ameliyathane Hemşireleri Derneği Bülteni Türk Cerrahi ve Ameliyathane Hemşireleri Derneği Bülteni Değerli Meslektaşlarımız, İki yılda bir düzenlediğimiz 8. Ulusal Cerrahi ve Ameliyathane Hemşireliği Kongresi, 21-24 Kasım 2013 tarihlerinde Kuşadası

Detaylı

Doç.Dr. Nilay ÇÖPLÜ. Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Salgın Hastalıklar Araştırma Müdürlüğü

Doç.Dr. Nilay ÇÖPLÜ. Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Salgın Hastalıklar Araştırma Müdürlüğü Doç.Dr. Nilay ÇÖPLÜ Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Salgın Hastalıklar Araştırma Müdürlüğü Ülkemizdeki antibiyotik kullanımı ile ilgili gerçeklerin araştırılması Toplumda Antibiyotik Kullanımı

Detaylı

4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Üniversitesi Psikiyatri Hemşireliği Anabilim

4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Üniversitesi Psikiyatri Hemşireliği Anabilim ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Gül (Oban) Dikeç 2. Doğum Tarihi : 08.02.1986 3. Akademik Unvanı : Yardımcı Doçent Doktor 4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Hemşirelik Yüksek Okulu Koç Üniversitesi

Detaylı

Toplam Kalite Yönetimi Uygulamasının Yatan Hasta Memnuniyetine Etkisi: Altı Yıllık Kamu Hastanesi Deneyimi

Toplam Kalite Yönetimi Uygulamasının Yatan Hasta Memnuniyetine Etkisi: Altı Yıllık Kamu Hastanesi Deneyimi İstanbul Tıp Derg - Istanbul Med J 212;13(4):186-19 doi: 1.555/134.853.212.35119 KLİNİK ÇALIŞMA - ORIGINAL ARTICLE Toplam Kalite Yönetimi Uygulamasının Yatan Hasta Memnuniyetine Etkisi: Altı Yıllık Kamu

Detaylı

Sürdürülebilir Bir Sağlık Sistemi Sorunlar ve Çözümler. Prof. Dr. H. Erdal Akalın

Sürdürülebilir Bir Sağlık Sistemi Sorunlar ve Çözümler. Prof. Dr. H. Erdal Akalın Sürdürülebilir Bir Sağlık Sistemi Sorunlar ve Çözümler Prof. Dr. H. Erdal Akalın Sağlık Hizmetleri Kronik Bakım Hastalıkla Yaşama Akut Bakım İyileşme Paliatif Bakım Yaşam Sonu Sorunlarla Başetme Koruyucu

Detaylı

DÜNYADA HASTA ve SAĞLIK ÇALIŞANI GÜVENLİĞİ ÇALIŞMALARI. Öğr. Gör. Arzu FIRLARER

DÜNYADA HASTA ve SAĞLIK ÇALIŞANI GÜVENLİĞİ ÇALIŞMALARI. Öğr. Gör. Arzu FIRLARER DÜNYADA HASTA ve SAĞLIK ÇALIŞANI GÜVENLİĞİ ÇALIŞMALARI Öğr. Gör. Arzu FIRLARER HASTA GÜVENLİĞİ Önce zarar verme Primum Non Nocere Sağlık çalışanları her şeyi, iyi niyetle, hastalarının iyiliği için yaparlar.

Detaylı

Görevi Kurum Süre (Yıl - Yıl) Idari Görevler Dumlupınar Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölüm Başkanlığı

Görevi Kurum Süre (Yıl - Yıl) Idari Görevler Dumlupınar Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölüm Başkanlığı Özgeçmiş Kişisel Bilgiler Adı Sema Soyadı KOÇAŞLI Doğ.Yeri Eskişehir Doğ.Tar. 04.04.1979 Uyruğu T.C. Email skocasli@yahoo.com.tr Eğitim Düzeyi Mezun Olduğu Kurumun Adı Doktora İstanbul Üniversitesi 2011

Detaylı

13. ULUSAL PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK KONGRESİ BİLDİRİ ÖZETLERİ KİTABI. 07-09 Ekim, 2015 Mersin

13. ULUSAL PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK KONGRESİ BİLDİRİ ÖZETLERİ KİTABI. 07-09 Ekim, 2015 Mersin 13. ULUSAL PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK KONGRESİ BİLDİRİ ÖZETLERİ KİTABI 07-09 Ekim, 2015 Mersin 2 İÇİNDEKİLER Davet Mektubu... 5 Genel Bilgiler... 7 Kurullar... 8 Davetli Konuşmacılar... 12 Paneller

Detaylı

TUĞBA YARDIMCI YARDIMCI DOÇENT

TUĞBA YARDIMCI YARDIMCI DOÇENT TUĞBA YARDIMCI YARDIMCI DOÇENT E-Posta Adresi : tugbayardimci@hotmail.com Telefon (İş) : 3682715588 Telefon (Cep) : Faks : Adres : Sinop Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölümü/Sinop Öğrenim

Detaylı

BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER. Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir.

BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER. Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir. BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir. 1.1.Sonuçlar Öğretmenlerin eleştirel düşünme becerisini öğrencilere

Detaylı

Derece Bölüm/Program Üniversite Öğretim Yılı

Derece Bölüm/Program Üniversite Öğretim Yılı ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı: Yrd. Doç. Dr. Ebru Erek Kazan Doğum Tarihi: 15 Kasım 1978 Derece Bölüm/Program Üniversite Öğretim Yılı Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 1995-1999

Detaylı

SEVCAN AVCI IŞIK EĞİTİM BİLGİLERİ Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli Başkent Üniversitesi, Ankara Başkent Üniversitesi, Ankara İŞ DENEYİMİ

SEVCAN AVCI IŞIK EĞİTİM BİLGİLERİ Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli Başkent Üniversitesi, Ankara Başkent Üniversitesi, Ankara İŞ DENEYİMİ SEVCAN AVCI IŞIK CV Ad-Soyad : Sevcan AVCI IŞIK Adres: Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri, Bağlıca Kampüsu 06530 Ankara Türkiye Telefon: +90 (312) 246 66 66

Detaylı

Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi

Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi Sibel Yıldırım*, İlknur İnanır**, Zerrin Kaya*** * Acıbadem Hastanesi,

Detaylı

Hastanede Yatarak Tedavi Görmekte Olan Hastaların, Erkeklerin Hemşirelik Mesleğine Katılımları İle İlgili Görüşlerinin Belirlenmesi

Hastanede Yatarak Tedavi Görmekte Olan Hastaların, Erkeklerin Hemşirelik Mesleğine Katılımları İle İlgili Görüşlerinin Belirlenmesi Hastanede Yatarak Tedavi Görmekte Olan Hastaların, Erkeklerin Hemşirelik Mesleğine Katılımları İle İlgili Görüşlerinin Belirlenmesi Zeliha KOÇ*, Cansev BAL**, Zeynep SAĞLAM*** ÖZET Amaç: Bu çalışma, hastanede

Detaylı

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ RİSK ANALİZİ PROSEDÜRÜ

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ RİSK ANALİZİ PROSEDÜRÜ Sayfa 1 / 6 1. AMAÇ 2. KAPSAM Nazilli Devlet Hastanesinde bölüm bazında risk değerlendirmeleri yaparak çalışanların çalıştıkları alanlardan kaynaklı risklerini belirlemek ve gerekli önlemlerin alınmasını

Detaylı

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM HEMŞİRESİ

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM HEMŞİRESİ REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Eşit Tevfik Candan Öngün Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/5 1. ÇALIŞTIĞI BÖLÜM

Detaylı

TAYLAND SAĞLIK SEKTÖRÜ

TAYLAND SAĞLIK SEKTÖRÜ TAYLAND SAĞLIK SEKTÖRÜ HAZIRLAYAN: AHMET TOPRAK UZMAN YARDIMCISI ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ ULUSLARARASILAŞTIRMA VE DIŞ TİCARET ŞEFLİĞİ 0 Asya Kıtası Medikal Turizmi 1 Medikal turizm için dünyadaki

Detaylı

[Tıp Eğitiminde HIV/AIDS Üzerine Savunuculuk Projesi]

[Tıp Eğitiminde HIV/AIDS Üzerine Savunuculuk Projesi] [TıpEğitimindeHIV/AIDSÜzerineSavunuculuk Projesi] [HIV/AIDSkonusundaTıpEğitimiiçerisindeMüfredatÖnerileri] [AuthorName] ÖZET [TıpMüfredatıiçerisindeHIV/AIDS intıbbi,sosyal,etiketkileşimlerivebunun yanındahastahaklarıvehastayayaklaşımkonularındasadecebilgianlamında

Detaylı

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ *Aysun Çakır, *Hanife Köse,*Songül Ovalı Güral, *Acıbadem Kadıköy Hastanesi GİRİŞ

Detaylı

Resmî Gazete YÖNETMELİK. Sağlık Bakanlığından: HEMŞİRELİK YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

Resmî Gazete YÖNETMELİK. Sağlık Bakanlığından: HEMŞİRELİK YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç 8 Mart 2010 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı : 27515 YÖNETMELİK Sağlık Bakanlığından: HEMŞİRELİK YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; sağlık hizmeti

Detaylı

Sağlık Çalışanlarının İş Sağlığı ve Güvenliği Konularında Hakları, Yükümlülükleri ve Sağlık Bakanlığı nın Faaliyetleri

Sağlık Çalışanlarının İş Sağlığı ve Güvenliği Konularında Hakları, Yükümlülükleri ve Sağlık Bakanlığı nın Faaliyetleri Sağlık Çalışanlarının İş Sağlığı ve Güvenliği Konularında Hakları, Yükümlülükleri ve Sağlık Bakanlığı nın Faaliyetleri Dr. Sedat GÜLAY Çalışan Sağlığı ve Güvenliği Daire Başkanı Devlet Devletin Ödevi İşverenlerin

Detaylı

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI Hazırlayan : Julie A. KUENZİ, RN,MSN,CDE,CPT Medical College of Wisconsin Çeviren: Doç.Dr. Nermin OLGUN Marmara Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

Aile Sağlığı Elemanları ile Mümkün mü? / Özlem Özkan

Aile Sağlığı Elemanları ile Mümkün mü? / Özlem Özkan Aile Sağlığı Elemanları ile Mümkün mü? / Özlem Özkan Gerek Sağlık Bakanlığı tarafından, gerekse bazı bilimsel makalelerin bulgularına dayalı olarak aile hekimliği uygulamasının ekip çalışmasını motive

Detaylı

Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü

Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü Yaşam başlangıcından ölümüne kadar, sağlık ve hastalık durumunu anlama, uygun girişimleri planlayarak sorunu çözme sorumluluğuna sahip olan hemşirelik; insanı ele alan

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIM PROSEDÜRÜ

AKILCI İLAÇ KULLANIM PROSEDÜRÜ 1. AMAÇ : Hastanedeki akılcı ilaç kullanımına yönelik uygulamaların belirlenmesi. 2. KAPSAM : Hastalara verilecek ilaç tedavilerinin uygunluğunu, bunun kontrolü için kurulan Akılcı ilaç kullanımı sorumlu

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı. Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 2004

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı. Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 2004 ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı: Candan DELİDUMAN Doğum Tarihi: 15.08.1979 E-Posta: candancandan2012@gmail.com Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

HASTA VE ÇALIŞAN GÜVENLİĞİNDE STANDARTLAR NELERDİR?

HASTA VE ÇALIŞAN GÜVENLİĞİNDE STANDARTLAR NELERDİR? 5. TÜRK TIBBİ ONKOLOJİ KONGRESİ HASTA VE ÇALIŞAN GÜVENLİĞİNDE STANDARTLAR NELERDİR? Araş. Gör. Sevcan TOPÇU Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı Değişen sağlık

Detaylı

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin Kanser Kontrolü ndeki Rolü DR. PINAR SAİP TÜRK TIBBİ ONKOLOJİ DERNEĞİ BAŞKANI Misyonumuz Ülkemizdeki tıbbi onkologların özlük haklarını savunmak, birlikte çalışma kültürünü

Detaylı

DÜNDEN BUGÜNE HEMŞİRELİK EĞİTİMİ. Uzm. Hem. Şehriban SERBEST ASG Hemşirelik Hizmetleri Eğitim Koordinatörü Hazırlanma Tarihi: 19.10.

DÜNDEN BUGÜNE HEMŞİRELİK EĞİTİMİ. Uzm. Hem. Şehriban SERBEST ASG Hemşirelik Hizmetleri Eğitim Koordinatörü Hazırlanma Tarihi: 19.10. DÜNDEN BUGÜNE HEMŞİRELİK EĞİTİMİ Uzm. Hem. Şehriban SERBEST ASG Hemşirelik Hizmetleri Eğitim Koordinatörü Hazırlanma Tarihi: 19.10.2013 1 İçerik Bilimsel Bir Disiplin Hemşirelik Hemşirelik Eğitimi Mesleki

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ 1. KİŞİSEL BİLGİLERİ Adı Soyadı : Bahar (VARDAR) İNKAYA Doğum Yeri ve Tarihi : Salihli/MANİSA, 16.03.1980 Ünvanı : Öğretim Görevlisi Adres : Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi Değerli Hekim Arkadaşımız, Bu anket ülkemizdeki farklı eğitim kurumlarınca uygulanan örnekler temel alınarak UÜTF Tıp

Detaylı

Pediatri Kliniklerinde Çalışan Hemşire ve Ebelerin Hasta Güvenliğine Yönelik Uygulamaları

Pediatri Kliniklerinde Çalışan Hemşire ve Ebelerin Hasta Güvenliğine Yönelik Uygulamaları Araştırma / Research Article TAF Prev Med Bull 2014;13(3):209-216 Pediatri Kliniklerinde Çalışan Hemşire ve Ebelerin Hasta Güvenliğine Yönelik Uygulamaları [Applications of Midwives and Nurses Working

Detaylı

Ameliyat Sırası Hasta Bakımı

Ameliyat Sırası Hasta Bakımı Ameliyat Sırası Hasta Bakımı AMAÇ Hastanın ameliyat sırası hemşirelik bakımının sürdürülmesi ve karşılaşabileceği komplikasyonların önlenmesidir. TEMEL İLKELER Ameliyat sırası dönemde hemşirelik bakımı;

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı : Dilek (KARA) YILMAZ 2. Doğum Tarihi : 13/10/1985 3. Unvanı : Öğretim Görevlisi 4. Öğrenim Durumu :

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı : Dilek (KARA) YILMAZ 2. Doğum Tarihi : 13/10/1985 3. Unvanı : Öğretim Görevlisi 4. Öğrenim Durumu : ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Dilek (KARA) YILMAZ 2. Doğum Tarihi : 13/10/1985 3. Unvanı : Öğretim Görevlisi 4. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Eskişehir Osmangazi Üniversitesi,

Detaylı

Akılcı İlaç Kullanımı ve İlaç Uygulama Hataları. Prof. Dr. Sinan ÇAVUN Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi

Akılcı İlaç Kullanımı ve İlaç Uygulama Hataları. Prof. Dr. Sinan ÇAVUN Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Akılcı İlaç Kullanımı ve İlaç Uygulama Hataları Prof. Dr. Sinan ÇAVUN Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi İLAÇ YÖNETİMİ Tüm ilaçlar tehlikelidir ama bazıları yararlıdır AKILCI İLAÇ KULLANIMI Kişilerin klinik

Detaylı

2012 İŞ YERİNDE KADIN ARAŞTIRMASI RAPORU. Mart, 2012

2012 İŞ YERİNDE KADIN ARAŞTIRMASI RAPORU. Mart, 2012 2012 İŞ YERİNDE KADIN ARAŞTIRMASI RAPORU Mart, 2012 ARAŞTIRMA HAKKINDA 2012 Şubat ayında PERYÖN web sayfasında yer alan İş Yerinde Kadın Araştırması, Dernek üyeleri ve iletişim veri tabanında bulunan yaklaşık

Detaylı

Özel Bir Hastanenin Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Müşteri Memnuniyetinin Arttırılmasına Yönelik Yapılan Örnek Çalışma

Özel Bir Hastanenin Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Müşteri Memnuniyetinin Arttırılmasına Yönelik Yapılan Örnek Çalışma Özel Bir Hastanenin Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Müşteri Memnuniyetinin Arttırılmasına Yönelik Yapılan Örnek Çalışma Aysun Çakır, Sevgili Gürel Kadıköy Acıbadem Hastanesi GİRİŞ VE AMAÇ Kuruluşların

Detaylı

HASTALARIN ANESTEZİ, ANESTEZİST VE GÖREVLERİ HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİ: ANKET ÇALIŞMASI

HASTALARIN ANESTEZİ, ANESTEZİST VE GÖREVLERİ HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİ: ANKET ÇALIŞMASI SSK İzmir Eğitim Hastanesi Tıp Dergisi (Medical Journal of İzmir Hospital) 9 (4): 135-139, 2003 HASTALARIN ANESTEZİ, ANESTEZİST VE GÖREVLERİ HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİ: ANKET ÇALIŞMASI PATIENTS KNOWLEDGE

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

Tedavi Uyum. Alper Şener Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Çanakkale

Tedavi Uyum. Alper Şener Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Çanakkale Tedavi Uyum Alper Şener Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Çanakkale SGK SUT Güncellemeler ECZANE İlaç temini Sisteme kayıt Reçetenin muadille değişimi HASTA UYUM HEKİM Tedavi kararı Günlük aktivite

Detaylı

ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRELERİNE YÖNELİK EĞİTİM FAALİYETLERİMİZ ÖZDEN DURUHAN İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ

ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRELERİNE YÖNELİK EĞİTİM FAALİYETLERİMİZ ÖZDEN DURUHAN İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRELERİNE YÖNELİK EĞİTİM FAALİYETLERİMİZ ÖZDEN DURUHAN İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ Yataklı Tedavi Kurumları Enfeksiyon Kontrol Yönetmeliği 11.08.2005 R.G. Sayısı:25903

Detaylı

AMELİYATHANE HEMŞİRELERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ (SYBD) BELİRLENMESİ *

AMELİYATHANE HEMŞİRELERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ (SYBD) BELİRLENMESİ * AMELİYATHANE HEMŞİRELERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ (SYBD) BELİRLENMESİ * İlkay COŞKUN GÜNER** Fatma DEMİR *** Kabul Tarihi: 12.07.2005 ÖZET Günümüzde insanların günlük yaşamlarının yaklaşık

Detaylı

Hemşirelik Hizmetlerinde Hasta Güvenliği Kültürünün Değerlendirilmesine Yönelik Bir Çalışma

Hemşirelik Hizmetlerinde Hasta Güvenliği Kültürünün Değerlendirilmesine Yönelik Bir Çalışma ARAŞTIRMA Hemşirelik Hizmetlerinde Hasta Güvenliği Kültürünün Değerlendirilmesine Yönelik Bir Çalışma A Study for Evaluation of Patient Safety Culture in Nursing Services Anita Karaca, Hediye Arslan ÖZET

Detaylı

İnformasyon Teknolojisi Hasta Güvenliği ve Kalite İyileştirme. Prof. Dr. H. Erdal Akalın

İnformasyon Teknolojisi Hasta Güvenliği ve Kalite İyileştirme. Prof. Dr. H. Erdal Akalın İnformasyon Teknolojisi Hasta Güvenliği ve Kalite İyileştirme Prof. Dr. H. Erdal Akalın Hasta Güvenliği Böyle bir SORUN var mı? To Err is Human, IOM 2000 Crossing the Quality Chasm, IOM 2001 The President

Detaylı

Hastaların Ameliyat Öncesi Döneme Ait Bilgi Gereksinimlerinin Belirlenmesi

Hastaların Ameliyat Öncesi Döneme Ait Bilgi Gereksinimlerinin Belirlenmesi Hastaların Ameliyat Öncesi Döneme Ait Bilgi Gereksinimlerinin Belirlenmesi Eda DOLGUN *, Yelda CANDAN DÖNMEZ** ÖZET Amaç: Çalışmada hastaların ameliyat öncesi döneme ait bilgi gereksinimlerinin belirlenmesi

Detaylı