MUSTAFA KEMAL ATATÜRK E KARI ALMAN VE TALYANLARIN DÜZENLED SUKAST GRMLER. Doç Dr. M. Metin HÜLAGÜ *

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "MUSTAFA KEMAL ATATÜRK E KARI ALMAN VE TALYANLARIN DÜZENLED SUKAST GRMLER. Doç Dr. M. Metin HÜLAGÜ *"

Transkript

1 MUSTAFA KEMAL ATATÜRK E KARI ALMAN VE TALYANLARIN DÜZENLED SUKAST GRMLER Doç Dr. M. Metin HÜLAGÜ * I- Giri Suikast teebbüsü insanlık tarihi kadar eskidir dense yanlı olmasa gerek. Zira insanlık çok defa nebilerine, kurtarıcılarına karı vefasız davranmıtır. Bu nedenle tarihin her döneminde suikasta rastlamak ve tarihte yaayan her toplumda suikast örnekleri bulmak mümkündür. Her cins ve seviyeden birçok insan suikast hadisesine muhatap olmu, bu noktada din, dil veya renk ayırımı gözetilmemitir. Tarih boyunca öldürülen kiilerin, siyasî menfaatler için malzeme olarak kullanılmak istenmesi ve zaman zaman da olsa bu noktada baarılı olunması toplumun bütün tabakalarını tedirgin etmitir. Bu psikolojik durum ise suikastçıların iini kolaylatıran bir durum oluturmutur. Dünya tarihinde olduu gibi dünü ve bugünü ile bizim tarihimizde de pek çok siyasî cinayet ilenmitir. Özellikle Osmanlı Devleti nin son dönemlerinde yaanan suikast giriimleri, biraz da boyut deitirerek, komitacılık haline ve hastalıına dönümü, zamanımızda da devam eden bu hastalık pek çok siyasî cinayetin ilham kaynaını oluturmutur. Yukarıda ifade edilmeye çalıılan anlamda tarihe bakıldıı zaman ister dinî ahsiyetler bazında olsun isterse Memluklu, Selçuklu, Osmanlı, Türkiye yahut dünya ölçeinde bulunsun birçok suikast örneinden bahsetmek mümkündür. A- Dinî ahsiyetler Dinî ahsiyetler noktasında, örnein Uhut gazasından sonra, hicretin dördüncü senesinde, Nadiroulları ismindeki Yahudi kabilesi, Hazreti Muhammed i yurtlarına davet edip, suikast yapmak istemilerdir. slâm tarihinde cinayetle sonuçlanan ilk suikast giriimi Hz. Ömer e yapılmıtır. Yine Hz. Osman Kur an okurken muhalifleri tarafından, Hz. Ali ise bir Haricî tarafından düzenlenen suikast sonucunda ehit edilmilerdir. Hıristiyan dünyasının dinî lideri olan Papa da suikast giriimlerinden masun kalamamıtır. Bugünkü II. Papa Jean Paul (Johannes Pauls) de suikast giriiminden nasibini almı, ancak Ocak 1995 te Filipinler de kendisine karı düzenlenen suikasttan kurtulmayı baarmıtır. B- Memluklularda Suikast teebbüslerinden azade kalamayan Memluklular zamanında Salih Necmeddin den sonra Muazzam Turanah ın Memluklara karı sarf ettii söz ve tutumu onun bir suikastla ortadan kaldırılarak Mısır da yönetimin Memluklara geçmesini salamıtır. Bu gelime aynı zamanda Halep Eyyûbî Sultanı II. Salahaddin Yusuf liderliinde Eyyubi-Memlûk mücadelesini balatmıtır. Dier taraftan Ahi Evren Hace Nasreddin tarafından ems-i Tebrizî ye karı bir suikast düzenlenmi, ancak bu teebbüs olumsuz sonuçlanmıtır. C- Selçuklularda Suikastlar ve terör Selçuklular zamanında da mevcudiyetini devam ettirmitir. Hasan Sabbah ın fedaileri Selçuklu devlet adamlarına karı bir dizi suikast düzenlemilerdir. Pek çok deerli devlet adamı düzenlenen bu suikastlar neticesinde ehit edilmitir. D- Osmanlılarda * Erciyes Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü Öretim Üyesi, Kayseri. 1

2 1298 yılında kendisine suikast düzenlenmesi kararlatırılan Osman Bey ilk Osmanlı padiahı olmutur. I. Murat kendisine karı 1389 da Kosova da düzenlenen suikasta muhatap olurken aynı akıbete II. Murat da maruz kalmıtır. II. Murat ı suikast ile ehit eden ve tarihe katliamcı sıfatıyla geçen Sırp liderin isim babası olan Milo böylece Sırpların millî kahramanı haline gelmitir. Hınçak Komitesi stanbul ubesinin talimat ve tahrikleriyle meydana getirilen suikast ve cinayetler sonucunda Ermeni terörizminin ilk örneklerinden birisi, 21 Temmuz 1905 te Yıldız Camii nde, Sultanı II. Abdulhamid e yönelik uzman bir terörist olan Belçikalı Joris tarafından düzenlenen bombalı saldırı olmutur. Yine bu dönemde, komitacılıkları ile de tanınan ttihat ve Terakki Cemiyeti üyelerinden Enver Paa ve arkadaları ise mehur Babıâli baskınını düzenlemilerdir. Yakup Cemil, Harbiye Nazırı ve Bakomutan Nâzım Paa yı ehit etmitir. Serbesti Gazetesi yazarı Hasan Fehmi 5 Nisan 1909 da Galata köprüsünde kurunlanarak öldürülmütür. 11 Haziran 1913 te ise Mahmut evket Paa ttihatçılar tarafından hürriyet ehidi olarak anılmasını salayacak olan bir suikast sonucu bertaraf edilmitir. Talat Paa ve Bedrettin akir Berlin de, Cemal Paa Tiflis te, Sait Halim Paa ise Roma da Ermeni tertipleri neticesinde hayatlarını kaybetmilerdir. E- Türkiye de Atatürk e veda ziyareti yapmak amacıyla stanbul a gitme hazırlıı içindeki smet nönü bir suikast ihbarı nedeniyle bu seyahatten son anda vazgeçmek zorunda kalırken, 1970 lerde ise Amerika da iken Bülent Ecevit e bir Ermeni tarafından suikast teebbüsünde bulunulmutur. Ana Vatan Partisi Büyük Kongresi sırasında Turgut Özal a yapılan silahlı saldırı ise sonuçsuz kalmıtır. Yakın geçmite ise bir dizi suikast teebbüsünün yapıldıı bir ortamda aratırmacı-gazeteci Uur Mumcu, Ahmet Taner Kılalı ve Bahriye Üçok hayatlarını kaybetmilerdir. F- Dier Ülkelerde Avusturya veliahdı Franz Ferdinand ve hanımının Sırp tetikçi Princip in kurunlarına hedef olarak ölmesi üzerine Birinci Dünya Savaı patlak vermitir. 20 Temmuz 1944 te Almanya da Adolf Hitler e, 1950 yılında ise ABD Bakanı Truman a karı düzenlenen suikast giriimleri baarısız kalmıtır senesinde John Wilkes Booth tarafından düzenlenen suikast sonucunda ölen ilk Amerikan bakanı ise Abraham Lincoln olmutur. ABD Bakanlarından Ronald Reagan a Washington da bir Neo-Nazi tarafından yapılan suikast giriimi ise öncekiler gibi sonuçsuz kalmıtır. Fidel Castro ya karı da bir dizi suikast giriiminden bulunulmusa da tertip edilen onlarca suikast giriimine ramen Küba lideri her defasında bu giriimlerden kurtulmayı baarabilmitir. Etiyopya nın bakenti Adis Ababa da Mısır Cumhurbakanı Hüsnü Mübarek e karı yapılan bu yöndeki giriimler de sonuç getirmemitir. Son 10 yılda Amerikan istihbarat örgütü CIA nın onca darbe plânı yapıp suikast giriiminde bulunmasına ramen Irak lideri Saddam Hüseyin de her defasında bu giriimlerden kurtulmayı baarmıtır. Ancak Sırbistan ın 50 yaındaki babakanı Zoran Circiç öncekilerden kurtulsa da son defaki giriimden kurtulamamıtır. 18 Eylül 1962 de Kıbrıs`ta Rauf Denkta; 14 Eylül 1982 de Lübnan Devlet Bakanı Beir Cemayel; 16 ubat 1999 tarihinde Özbekistan Cumhurbakanı slam Kerimov; yine 1999 da Kırgızistan Cumhurbakanı Askar Akayev ve Türkmenistan Devlet Bakanı Saparmurat Türkmenbaı düzenlenen suikast teebbüsleri ile öldürülmek istenmilerdir. 2

3 II- Mustafa Kemal Atatürk e Karı Düzenlenen Suikastlar Komitacılıın ve siyasî cinayetlerin revaç bulmasında tarihin derinliklerine uzanan bazı inançlar bata olmak üzere, -tek adam yönetiminin dourduu sonuçlar, ahısların ortadan kaldırılmasıyla problemlerin de ortadan kalkacaı düüncesi, antidemokratik uygulamalar, petrol ve doal gaz gibi günümüzde büyük menfaat kaynakları olarak ortaya çıkan zenginlikleri elde etme arayıı yahut ırkçılık gibi- pek çok faktörün etkisi suikastların söz konusu olmasını salamıtır. Suikast giriiminin bir dier önemi ve özellii ise bu tür teebbüslerle bir yandan muhalif ahıs veya guruplar susturulurken bir yandan da tahrik ve kıkırtma amacı olarak kullanılabilirlii olmutur. Milli Mücadele yıllarından balamak üzere ölümüne kadar Mustafa Kemal Atatürk e karı, stanbul Hükümeti nin ilan ettii ölüm fetvasının ötesinde, bir dizi gizli suikast giriiminde bulunulmutur. Deiik kaynaklarda etraflıca izah konusu olan bu suikast giriimlerinin çeitli nedenleri olmutur. Ancak bu teebbüslerden, ister ahsî menfaat ve giriim sonucu ortaya çıkanlar, isterse siyasî ve organize olarak tertip edilmi bulunanlar olsun, hiç biri baarılı olamamıtır. Kandemir, Atatürk e zmir suikastından ayrı olarak on bir suikast plânının yapıldıından bahseder. Bu suikastlardan ilki, Ankara nın henüz millî harekete merkez olmadıı günlerde Pontusçular tarafından Ankara da tertibi düünülen suikast olmutur. Ancak tam vaktinde kefedildii için suikastçılar eyleme giriemeden yakalanmılardır. Bu suikastların bir dierini ise Lazistan mebusu Ziya Hurit in üç seferlik suikast giriimi oluturmutur. Ziya Hurit nihayet zmir de yakalanmı ve idama mahkûm edilmitir. Zikredilen bir dier suikast olayı ise Çerkez Ethem in öncülük ettii üç suikast giriimidir. Bunlardan birincisini; kardei Reid ile beraber, Hacı Sami yi tevik edip desteklemeleri ve onu Anadolu ya geçirmek suretiyle suikastı gerçekletirmeye çalımı olmaları; dier iki giriimi ise Çerkez Ethem in bizzat kendisinin üstlendii, fakat uygulamaya koyma fırsatı bulamadıkları tekil etmitir. Ali Osman Reis Hadisesi diye bilinen veya Kandemir tarafından bu ekilde takdim edilen hadiseye ise Ali Osman, lyas Sami, brahim, Dayı Mesut ve Komünist Mehmed Efendi adlı ahısların adları karımıtır. Bu ahıslar Mustafa Kemal e suikast düzenleyecekleri iddiasıyla tevkif edilmilerse de muhakemeleri neticesi suçsuz oldukları anlaıldıından serbest bırakılmılardır 1. Ali Osman Reis Hadisesi nden bir buçuk sene sonra 1925 Nisanı nda, Yunanistan daki Ermeni komitacıları tarafından yine Mustafa Kemal Paaya karı gerçekletirilmek istenen bir baka suikast hazırlıı daha söz konusu olmutur. Daha çok Manok Manokyan Çetesi diye bilinen ve üç kiiden meydana gelen bu çete o dönemde Anadolu ya geçmi, fakat durumlarının üphe arz etmesi dolayısıyla kıskıvrak yakalanmılardır. Yine 27 Austos 1927 günü, resmî kaynaklardan sızan haberlere göre, Hacı Sami isminde bir terörist, yanına Ahmet ismindeki kardeini ve Abaza Hakkı, Düzceli ile Sökeli Mecit i alarak Mustafa Kemal i öldürmek üzere Yunanistan dan Anadolu ya geçmilerdir. Ancak Kuadası ile Milâs civarından iç bölgelere doru ilerlemek isterken Murdan dalarında jandarma tarafından açılan ate neticesinde kendisi ve kardei öldürülmü, Abaza Hakkı, Düzceli ile Sökeli Mecit ise tutuklanmılardır 2. Kandemir in bahsettii teebbüsler dıında bir baka suikast giriimi ise 21 Austos 1935 te olanıdır. Suriye den Atatürk e suikast yapmak üzere 5 kii gizlice giri yapmı, ancak yakalanmılardır. Olayın tertipçileri arasında Urfa milletvekili Ali Saip Ursava ın da olduu anlaılmı, suikastı Çerkez Ethem ve yandalarının plânladıı ortaya çıkmıtır. Mustafa Kemal e karı düzenlenen suikastlar içerisinde en mehur olanı ise Kandemir, Atatürk e zmir Suikastinden Ayrı 11 Suikast, Ekicigil Basımevi, stanbul 1955, s. 3 23, 17, 25-26, Ag.e., s ,

4 yılında düzenlenmi bulunan zmir suikastı olmutur. Giritli evki ismindeki ahsın zmir valiliine ihbarı ile bu teebbüs de gerçeklemeden önlenmitir 3. III- Alman ve talyanların Düzenledii Suikastlar ngiliz ariv vesikaları arasında yer alan 4 Kasım 1937 tarihli bir rapor ve memoranduma göre Mustafa Kemal Atatürk, on yılı akın bir süre içerisinde daha ziyade Almanlar tarafından düzenlenen ve idare edilen ama talya daki Mussolini idaresinin de desteini gören on dokuz suikast teebbüsüne maruz kalmıtır. Bu suikastlar dizisinin sonuncusunun ise 1938 yılı ubat ayında düzenlenecei ileri sürülmütür 4. Söz konusu raporda yer alan istihbarî bilgiler Mr. Keith Hugh Williams ın vermi olduu bilgilere dayanmaktadır. ngiliz istihbarat servisinin sahip olduu bilgilere göre Mr. Keith Hugh Williams ticaretle megul olan, ancak kısa bir süre önce iflas etmi biridir. Mr. Keith Hugh Williams bir süre için iflas etmi biri durumunda olmakla birlikte, suikastla ilgili raporun kaleme alındıı tarihlerde altın piyasasındaki ticarî giriimleri neticesinde zengin çevrelerdeki yerini yeniden edinmi, eski ticarî itibarını tekrar kazanmı ve hatırı sayılır bir sermayedar olmutur. ngiliz arivindeki Müfetti Ohas Buckell in imzasını taıyan mezkûr rapora ve bir memoranduma göre suikastların hedefi Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbakanı Mustafa Kemal Atatürk ü öldürmek ve eski Osmanlı hanedanını ibaına yeniden getirmek olmutur. Bilindii gibi hilafetin kaldırılması ile birlikte son Osmanlı halifesi ve hanedan üyeleri kabul edilen bir kanunla sınır dıı edilmilerdir. ngiliz istihbarat tekilatının çeitli kaynaklardan edindii bilgiye göre sürgündeki Osmanlı hanedanı iktidarı yeniden ele geçirme arzusunu duymutur. Ancak bu noktada sürgündeki hanedan üyeleri aralarında ihtilaf yaanmıtır. Yaanan bu ihtilaf neticesinde sürgündeki hanedan üyeleri, yılları arasında iktidarda bulunmu olan ve dolayısıyla iktidar hakkının kendisine ait olduunu iddia eden Sultan Vahdeddin taraftarları; kızı Haydarabad Nizamı ile evli olan ve son halife unvanını taıyan Sultan Abdulmecid tarafları eklinde iki guruba ayrılmılardır. Suikast teebbüs ve arayılarının gerçeklemesinde önde gelen isimlerden biri olarak, II. Abdulhamid in torunu olup Sultan Vahdeddin gurubuna dâhil bulunan ve maddî yardım konusunda ngiliz hükümetine birçok müracaatlarda bulunmu, ancak Osmanlı hanedanını yeniden ibaına getirme çalıması içerisinde olanlarla birlikte olmasından dolayı talebi reddedilmi olan ehzade Bahaeddin Sami gösterilmitir. Durumuna ve konumuna binaen Almanya ve Mustafa Kemal i öldürmek noktasında Almanya ile ittifak içerisinde olan talya, Mustafa Kemal in öldürülmesi halinde babasının iktidara geçip geçmeyeceini örenmek üzere ehzade Sami ile temasa geçmilerdir. ngiliz arivinde yer alan rapora göre, Sultan Vahdeddin esasen Alman yanlısıdır ve Mustafa Kemal in öldürülmesi için bir takım tedbirler almı bulunan Alman hükümeti tarafından finanse edilmitir. Yine ehzade Sami nin dava vekilinin verdii bilgiye göre Sultan Vahdeddin, Almanlarla münasebet içerisinde olan Enver Paanın kardei tarafından da desteklenmitir. Sultan Vahdeddin, Almanya ile olan temasına ilaveten, Mustafa Kemal i kesin olarak öldürme kararında olan Mussolini ile de irtibat içerisinde olmutur. Mussolini tarafından Sultan Vahdeddin e, maddî destein yanında, iktidara yeniden kavuması yolunda diplomatik destek vadi de yapılmıtır. Sultan Vahdeddin önceleri ngiliz taraftarı olduu için Mussolini tarafından kendisine yapılan teklifleri her ne kadar reddetmi ise de, daha sonraları, yeniden iktidara getirilmesi noktasında yapılacak her türlü giriim için ehzade Sami ye tam ve mutlak bir yetki vermitir. Bu durumdan ötürüdür ki ehzade Bahaeddin Sami taraflar 3 A.g.e., s. 33; Kandemir, zmir Suikasti ve stiklâl Mahkemeleri, Temel Yayınları, stanbul 1971, s. 14; evket Süreyya Aydemir, Tek Adam, c. 3, Remiz Kitabevi, stanbul 1995, s Public Record Office (London), F.O: 371/

5 arasında aracı ve uzlamacı bir rol oynamı ve onun vasıtasıyla Alman ve talyan hükümetleri, Mustafa Kemal öldürülünce Sultan Vahdeddin in Alman Dıileri nin belirleyecei artlar dâhilinde iktidara getirilmesi noktasında anlamılardır. Bu anlama çerçevesinde, yukarıda ifade edildii üzere, Alman-talyan ajanları Mustafa Kemal in öldürülmesi noktasında bir dizi suikast giriiminde bulunmular, ancak bu giriimlerinden olumlu bir netice elde edememilerdir. Bütün giriimlere ramen öldürülemeyen Mustafa Kemal in öldürülmesi ve Sultan Vahdeddin in yeniden iktidara getirilmesi için Alman Dıileri nin rehberliinde ubat 1938 de uygulamaya konulmak üzere yeni, fakat daha teknik ve kesin bir suikast giriimi plânı yapılmıtır. Baarısız giriimlerin Naziler adına kendisini memnun etmedii Mussolini, yapılan bu hazırlıa ramen, bizzat ii ele alarak ajanlarını Filistin, Irak ve Mısır da istihdam etmitir. Söz konusu vesikada verilen bilgiye göre Mussolini nin ba ajanı, General Bekir Sıtkı nın öldürülmesi üzerine istifa eden ve Türk taraftarı olan, Hikmet Süleyman hükümetinin dıileri bakanı olmutur. Söz konusu belgelere göre bu dönemde Türkiye de birçok Alman hükümet temsilcisi veya ajanı Türk ordusunda önemli noktalarda görev almılardır. Dolayısıyla düzenlenen her suikast giriiminde bir kısım askerî memurlar bizzat görev yapmılardır. Fakat Türk askerî otoriteleri, yukarıda kısaca arz edilmeye çalıılan plân ve emellere katılmayarak, Türkiye de bir Alman hâkimiyeti istemedikleri yolunda bir tavır ortaya koymulardır. Mustafa Kemal i öldürmekle Alman-talyan ittifakının varmak istedii hedef ise sabık halifenin tekrar iktidara gelmesi sonrasında yapacaı kıkırtmalar neticesinde ngiltere yi Irak, Arabistan ve barındırdıı Müslümanlar vasıtası ile Hindistan da zor durumda bırakmak olmutur. Raporda üzerinde durulan dier bir isim ise Gulbenkian olmutur. Belirtildiine göre petrol ii ile uraan Gulbenkian, Musul petrol sahaları için tanınacak olan imtiyazları belirlemedeki rolü dolayısıyla ngiliz hükümetinden Sterlin almıtır. Ancak Gulbenkian diye bahsedilen ahsın, Birinci Dünya Savaı öncesinde Turkish Mesopotamia Oil Concession (Osmanlı Mezopotomyası Petrol mtiyazı) da hisseleri olan, ancak sava sonrasında Irak Petrol irketi hissesinin %5 ine sahip bulunan C.E.S. Gulbenkian mı, yoksa bahsi geçen ahsın olu olup ran Mümessillii Ticarî Ataesi olan N.S. Gulbenkian mı olduu açıkça belirtilmemitir. Fakat ngiltere Dıileri nin elinde bu iki ahsın suikast giriimleri ile ilgileri olup olmadıına dair net ve yeterli bilgi bulunmamıtır. ngiltere istihbarat tekilatı birimleri bu noktada Gulbenkian hakkında fazla bir bilgiye sahip olmamılarsa da raporda yer alan bilgilere göre Gulbenkian Ermeni asıllıdır ve Fransa istihbarat örgütünün o tarihlerdeki Yakın Dou efi dir. Belgeden anlaıldıına göre Gulbenkian Mustafa Kemal e karı düzenlenen suikast giriimlerinden hem haberdar ve hem de bu giriimlere taraftardır. Zira Gulbenkian ın kafasındaki plân, Mustafa Kemal in öldürülmesi halinde, Gulbenkian ın maası durumunda kabul edilen General smet nönü yü Atatürk ün yerine diktatör olarak iktidara geçirmektir. Gulbenkian ın böyle bir deiiklik ile varmak istedii nokta ise ngiliz, Alman yahut talyan hükümetlerinden hangisi en fazla ödemeyi yaparsa, smet nönü yü o ülkenin Türkiye deki temsilcisi yahut ajanı kılmaktır. Ancak bu gelimelere meydan kalmadan smet nönü ve arkadaı olan Dıileri Sekreteri görevlerinden uzaklatırılmılardır. Alman-talyan ittifakının bir neticesi olarak Mustafa Kemal e karı ortaya çıktıı belirtilen suikast giriimlerini konu edinen raporda çok bariz bir kısım yanlılıklar söz konusudur. Örnein padiahın tahtan indirilerek hanedanla birlikte sınır dıı edilmelerinden bahsedilirken söz konusu padiahın III. Abdulhamid olduu dile getirilmitir. Bu tür örnekler rapor sahibinin Türkiye deki mevcut yapıyı ve bunun nasıl kurulduunu pek iyi bilmediini göstermektedir. Dier taraftan, eer raporda belirtildii gibi, Gulbenkian Fransa istihbarat örgütünün Yakın Dou efi ise o günkü Fransız hükümeti Mustafa Kemal e karı düzenlenen 5

6 suikast giriimlerinden muhtemelen haberdar ve bu giriimlere taraftar olmu gözükmektedir. Raporda belirtildii ekli ile smet nönü yü Atatürk ün yerine diktatör olarak geçirmek ve bir kısım emperyalist devletlerin ajanı ve maası haline getirmek iddiası ne derece mümkündür tartıılabilir olmakla beraber, Gulbenkian ın bu yöndeki düüncesi Mustafa Kemal-smet nönü ilikisinin bu yönü ile de irdelenmesi açısından sanırız yararlı olacaktır. Sınır dıı edilmi olmasına ramen hanedan mensuplarından bazılarının iddia edilen suikast teebbüsleri ile ilikilendirilmi olması Sultan Vahdeddin in iktidara getirilmesine yönelik olabilecei gibi, o günkü Türk siyasî, idarî ve sosyal yapısı göz önüne alındıı zaman, suikastın baarı ansının artırılmak istenmi olması ile de alakalı olarak deerlendirilebilir. Raporun doruluunu tespit bakımından hanedan üyelerinin maruz kaldıkları maddî ve malî durumu göz önüne almak gerekir. Sınır dıı edilen hanedan mensuplarının gittikleri yerlerde karı karıya kalmı oldukları maddî sıkıntı malumdur. Hanedan temsilcilerinin maruz kaldıkları sıkıntıyı gidermek için hukukî ve siyasî makamlar nezdinde arayılar içerisinde oldukları da bilinmektedir. Bu noktada özellikle, önde gelen hanedan temsilcilerinin ötesinde, ehzade Sami nin ngiltere hükümeti ve dıilerine yapmı olduu maddî destek talepleri dikkat çekicidir. Yukarıda iddia edilen suikast giriimlerinin doruluunu tespit noktasında konuya bu noktadan da bakmak ve deerlendirmede bulunmak yararlı olsa gerektir. Zira hanedan üyeleri maddî destek elde etmek noktasında her seviyede giriimde bulunmakla birlikte bu giriimlerinden ciddi bir netice alamamılardır. Yapılan müracaatlara ya cevap verilmemitir veya böyle bir yardımda bulunmanın siyasî anlamda yanlı anlaılacaından bahisle yardım etmenin mümkün olmadıı dile getirilmitir. Bu anlamda konuya yaklaıldıı takdirde ehzade Sami nin suikast olayında aracı rolünü üstlenmi olması, inanmasa, istemese ve oyalamaya yönelik de olsa, mevcut maddî sıkıntının bu rolü üstlenmeyi kendisine gerekli kıldıı eklinde yorumlanabilir. Yine hukukî bakımdan konu maddî kaynak arayıının tabiî bir neticesi olarak da deerlendirilebilir. Bu anlamda hanedan mensuplarının Suriye, Irak, Filistin ve Mısır da bulunan ve kendilerine ait oldukları bilinen topraklar üzerindeki hak arayılarını hatırlamak gerekir. Her ikisi de emperyalist birer devlet olan Almanya ve talya nın söz konusu suikastlarla, davayı kazansalar da kaybetseler de, ortaya çıkacak durumdan azami derecede istifade edebilmek amacıyla hanedan mensuplarına bu hak arayıı mücadelelerinde yakın olma gerei hissetmi oldukları düünülebilir. Mustafa Kemal e karı düzenlendii iddia edilen söz konusu belge ve suikast giriimi ile ilgili daha bir çok farazî yaklaımlarda bulunmak mümkündür. ddia edilen suikast olayının doruluunu belirlemek açısından, yukarıda sıralanan farazî yaklaımlar ötesinde, dıta, o günkü Türk-Alman ve Türk talyan siyasî ilikilerine ve içte, Mustafa Kemal-ttihatçı çatımasına bakmak ve Mustafa Kemal e karı düzenlenen suikast giriimlerinin perde arkası fikir ve hedefleri üzerinde durmak sanırız yararlı olacaktır. IV- Birinci Dünya Savaı Öncesi ve Sonrası Türk-Alman likileri Bilindii gibi Türk-Alman ilikileri Sultan II. Abdulhamid in iktidar yıllarında büyük bir gelime göstermi, bu dönemde özellikle askerî, siyasî ve iktisadî alanlarda ciddi adımlar atılmıtır. ttihat ve Terakki Cemiyeti nin iktidarı ele geçirmesi ve Sultan Abdulhamid in iktidardan uzaklatırılması sonrasında ise iki ülke arasındaki ibirlii ve yakınlama yine artarak devam etmitir. Ancak Birinci Dünya Savaı nın gerek Almanya gerekse Türkiye için olumsuz olarak sonuçlanmı olması iki ülke arasındaki ilikileri de resmî anlamda sona erdirmitir. ki ülke arasındaki 1918 yılından beri yaklaık altı yıldır kesilmi bulunan diplomatik ve siyasal ilikiler resmî anlamda 3 Mart 1924 tarihinde Ankara da imzalanan Türk-Alman Dostluk Antlaması ile yeniden balatılmıtır 5. 5 Cemil Koçak, Türk-Alman likileri ( ), Türk Tarih Kurumu, Ankara 1991, s. 9. 6

7 Almanya, belirtilen tarihte yeniden resmî bir balangıç kazanan Türkiye ile olan ilikilerini dostluk politikası üzerine kurmaya çalımıtır. Zira Türkiye nin politik öneme sahip baımsız bir devlet olarak kalmasını kendi çıkarları bakımından daha yararlı görmütür. Böyle olmakla birlikte iki ülke arasındaki ilikilerde bir dizi anlamazlıkların ve diplomatik zorlukların ortaya çıkmasına engel de olunamamıtır. Örnein Almanya dı politikada revizyonist bir yaklaım sergilemi, Türkiye ise Lozan Antlaması ile tatmin olmu bir ülke olarak corafî anlamda dı politikadaki problemlerini ikinci derecede bir mesele olarak varsaymayı tercih etmitir. Almanya revizyonist yaklaımını fiili durumlar yaratarak, tek yanlı uygulamalara bavurarak ve hatta zaman zaman askeri güç kullanarak gerçekletirmeye çalımıken Türkiye mevcut anlamalara balı kalarak ve uzlamacı bir yaklaım sergileyerek problemlerini çözme çabası içerisinde olmu, tek yanlı yaklaım ve uygulamalara karı çıkmıtır. Bu nedenledir ki iki ülke arasında dı politika esasları bakımından tam bir tezat söz konusu olmutur. Ayrıca Hitler in iktidara gelmesinden sonra Almanya nın Avrupa, hatta dünya politikasında etkin bir devlet olmasını salayacak adımlar atılmı, Güneydou Avrupa ülkeleri ile Balkan devletleri üzerinde iktisadî ve siyasî egemenlik oluturma arayıları balatılmıtır 6. Bu dönemde dikkat çeken dier bir husus ise 1933 yılından itibaren uluslararası politikaya giren ve kinci Dünya Savaı na kadar devam eden, revizyonist devletler ile anti-revizyonist devletler grubu, özellikle yılları arasında vuku bulan iktisadî, siyasî, ideolojik ve askerî mücadele balangıçta bir ngiliz-alman rekabeti olarak belirginlemiken bu rekabetin bir süre sonra ister istemez bir Ortadou, Balkan ve Akdeniz ülkesi olan Türkiye yi de yakından ilgilendirir hale gelmi olmasıdır. Türkiye, bu mücadele ve rekabetin aırlıını kendi üzerinde fazlası ile duymaya balamıtır. Almanya nın Güneydou Avrupa nın, Balkanlar ın, Ortadou nun ve Dou nun Afganistan gibi iktisadî ve askerî yönden güçsüz, siyasî açıdan ise istikrarsız olan ülkeleri üzerinde ekonomik ve siyasal nüfuz kurma mücadelesi yanında Avusturya, Çekoslovakya ve Polonya ile de sınır anlamazlıkları içerisine dümü olması ngiltere ile Fransa nın bu genileme eilimine müdahale etmesini gerektiren türden bir politika izleme içerisine girmesini gerektirmitir. Esasen Türkiye, Naziler iktidara gelinceye dein, Almanya ile genellikle siyasî anlamda iyi ilikiler içerisinde olmutur. Bu dönemde ngiltere ve Fransa ile olan ilikiler göz önüne alındıı zaman aynı veya benzer bir deerlendirmede bulunmak olanaksızdır. Bu dönemde bu iki büyük batılı devlet ile ilikilerin neredeyse kesik olduu dahi ifade edilebilir. Nazilerin Almanya da iktidara gelmelerinden sonra, Türkiye-ngiltere ve Türkiye-Almanya ilikilerinde, önceki dönemdeki ilikilerin aksine, belirgin bir deiim yaanmıtır. Almanya nın bir taraftan gerektiinde askerî güç kullanarak, üzerinde önem ve ısrarla durduu, sınır deiiklii taleplerini uygulamaya koyması, Türkiye nin çekindii talya ile yakın ilikilerde bulunması, Güneydou Avrupa, ama özellikle de Balkan ülkelerini ve tabii bu arada Türkiye yi önce iktisadî, sonra da siyasî nüfuzu altına almaya çalıması; dier yandan, Türkiye nin dı politikadaki iki önemli talebine karı, Boazların yeniden askeriletirilmesi, Boazlar üzerinde tam egemenlik yetkisi ve Hatay ın ülke topraklarına katılması konularında uzak ve souk bir tutum içine girmesi; bu dönemde Türk-Alman ilikilerinin eskisi kadar sorunsuz olmayacaını açıkça ortaya koyarken, 1930 lu yıllarda Türk-ngiliz ilikilerinde ise önemli bir gelime ve yakınlama sürecini balatmıtır 7. Balkan ülkelerinin siyasî ibirlii sonucunda, Balkanlar üzerine yönelebilecek herhangi bir dı kaynaklı saldırıya, özellikle de bir talyan saldırısına karı önemli bir güvenlik önlemi olarak tasarlanmı olan Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya nın katılımı ile oluan Balkan Paktı nın 9 ubat 1934 tarihinde kuruluuna karı Almanya nın takındıı olumsuz tavır ve bu tavrın Alman Dıileri Bakanı Neurath ın 1934 yılının ilkbaharında Ankara ya 6 A.g.e., s. 30, A.g.e., s

8 yapılacaı resmen ilân edilen ziyaretin adeta bir protesto mahiyetinde olmak üzere ertelenmi olması, Türk-Alman ilikilerinin geliimini olumsuz yönde etkileyen bir baka faktör olmutur. Bu yaklaımı ile Almanya nın Türkiye nin Balkanlar da etkin rol oynayarak, Balkan devletlerinin siyasî ve sınırlı da olsa askerî ibirliini salamaya yönelik çabalarını desteklemedii, Balkan Paktı nın kurulmasını hiçbir biçimde arzu etmedii, bunun gerçeklememesi için çaba harcadıı açıkça görülmütür. Almanya, ayrıca, üzerlerinde iktisadî ve siyasî nüfuz kurmak istedii Balkan devletlerinin dıarıdan gelebilecek her türlü etkiye karı müttefik bir kuvvet olarak davranabilmelerini salayacak ibirlii içine girmelerini de istememitir 8. Bu tarihlerde Türk-Alman ilikilerini dorudan etkileyen bir baka gelime ise Habeistan olayı olmutur. talya 3 Ekim 1935 de Habeistan a saldırmı ve birkaç ay sonra da ülkeyi ilhak ettiini açıklamıtır. talya nın Akdeniz üzerinde egemenlik kurma yolunda attıı bu ilk ve önemli adım her ne kadar dorudan Almanya ile ilgili deilse de, Türkiye, Milletler Cemiyeti nin kararına uyarak, talya ya karı alınan ekonomik önlemlere katılma siyasetinde bulunmutur. Türkiye nin bu tavrına mukabil Almanya ise igali destekler bir politika izlemitir. Zira Almanya ile talya arasında kurulacak yakın ibirlii, Avrupa, Balkanlar ve Akdeniz de güç dengesini önemli ölçüde deitirebilecek önemli askerî ve siyasî gelimelere neden olabilecekti. Bu olay dolayısıyla Almanya-talya yakınlaması, talya dan çekinen Ankara yı tedirgin etmi ve sonuç itibarıyla Türk-Alman ilikileri gelimelerden olumsuz anlamda etkilenmitir. Tevfık Rütü Aras ın, Almanya nın izledii politika ve sergiledii yaklaımlar ile iktisadî sömürge arayıı içerisinde olduunu resmen açıklanmasının ardından Türk-Alman ilikileri daha da zedelenmi ve gerilmitir. Tevfık Rütü Aras konumasında Türkiye nin Almanya nın ilhakçı politikasına kesinlikle karı çıkacaını beyan etmi, Almanya nın temel dı politika hedeflerinin Türkiye tarafından hiçbir biçimde desteklenmediini dile getirmitir 9. Mazlum ve mahkûm milletlerin kurtulu mücadelesi için örnek oluturan ve her ulus için ulusal baımsızlıktan yana tavır koyan Türkiye için Almanya nın yukarıdaki yaklaımı veya politik arayıları kabul edilemez yaklaım ve uygulamalar olmu ve o yönde deerlendirilmitir. V- Birinci Dünya Savaı Öncesi ve Sonrası Türk-talyan likileri Birinci Dünya Savaı öncesi Türk-talyan ilikileri genel olarak problemsiz geçmitir denebilir. Ancak talya nın yirminci asrın balarındaki Osmanlıya yönelik yayılmacı politikası ve nihayet patlak veren Trablusgarp savaı ile Türk-talyan ilikileri sıcak bir havaya bürünmütür. Birinci Dünya Savaı sonrasında iki ülke arasındaki ilikiler talya nın Antalya taraflarını hâkimiyeti altına almak istemesi ile daha da gerginlemi, ancak vaat edilen yerlerin kendisine verilmemesi üzerine talya Anadolu üzerindeki iddialarından bir süre için vazgeçerek Türkiye ile dostane münasebetler kurma çabası içerisine girmitir yılında Mussolini nin talya da iktidara gelmesi ile onun önderliindeki faist rejim mütecaviz ve sömürgeci bir politika izlemeye balamıtır. zlenen bu politika ile Türk-talyan ilikileri yeni bir renk ve seyir kazanmıtır. Mussolini idaresindeki talya nihayet 1917 tarihli St. Jean de Maurienne anlaması sırasındaki dı politikasına rücu etmitir. Musul meselesi dolayısıyla Türk-ngiliz anlamazlıını fırsat bilen talya bir taraftan Türkiye üzerindeki baskılarını artırırken bir taraftan da Anadolu üzerindeki emellerini yenileme politikası izlemitir. Hatta bu tarihlerde Türkiye nin kuvvet kullanarak Musul u elde etmeye kalkıması halinde talya nın Anadolu ya asker çıkaracaı konuulmaya balanmıtır. Nihayet Mussolini nin 1926 yılında Trablusgarb ı ziyareti sırasında talyan yayılmacılıına dair yapmı olduu konuma ile ilikiler daha da gerginlemitir yılında Türk-talyan 8 A.g.e., s A.g.e., s. 102,

9 ilikileri, Türkiye nin Batılı devletler nezdinde itibarının artması ve talya nın Arnavutluk a karı izlemi olduu politika nedeniyle Yugoslavya ile ilikilerinin bozulması dolayısıyla yeniden düzelmeye balamıtır. Bu olumlu geliim 1927 yılında Türkiye, talya ve Yunanistan arasıdan dostluk ve tarafsızlık antlamasının imzalanması arayıı ile daha da kuvvetlenmi ve nihayet Mayıs 1928 de Roma da Tarafsızlık, Uzlama ve Adlî Tesviye Antlaması nın imzalanması ile neticelenmitir. Bu dönem ve yöndeki Türk-talyan antlaması ve yakınlaması büyük bir tasvip görmü, smet nönü ve Mussolini tarafından yapılan çeitli konumalarda bu durum hararetle övülmütür. Ancak 1928 de imzalanan Türk- talyan antlamasına ramen iki devlet arasındaki ilikiler dostane bir seyir takip etmekte uzun süreli olamamıtır. Zira 1928 antlaması ile özellikle Akdeniz in dou cihetinde barıı ve dengeyi geçerli kılmayı hedefleyen Türkiye nin beklentileri, talya daki Faist rejimin dou Akdeniz ülkelerini etkisi altına almak isteyen yayılmacı dı politika uygulamaları ile sonuçsuz kalmıtır. Yine adalar meselesi sonraki tarihlerde iki ülke arasında siyasî çatımaya neden olmu, 1929 Mayısında imzalanan bir Tahkimname ile konunun Milletlerarası Daimi Adalet Divanı na havalesine karar verilmitir. Bu noktada Türkiye nin kurulmasına öncülük ettii Balkan Entente i, bir anlamda Balkan devletlerini bir birine düürmeye çalıan talya nın dı politikasına duyulan tepkinin bir sonucu olarak ortaya çıkmıtır 10. talya nın Habeistan a tecavüzü ve Türkiye nin Milletler Cemiyeti nin talya ya aleyhinde aldıı iktisadî ve malî kararlara katılması Türk-talyan ilikilerinin bir kez daha zora girmesine ve talya nın Türkiye ye protesto notası göndermesine yol açmıtır. talya, Habeistan konusunda Türkiye nin izlemi olduu olumsuz politikaya Türkiye nin 1936 yılında gündeme getirdii Lausanne Boazlar Sözlemesi nin deitirilmesini konu alan Montreux Konferansı na katılmamakla mukabelede bulunmutur. talya, Türkiye yi talyan-alman mihverine sokmak için bir hayli gayret sarf etmise de bu yöndeki çabaları olumlu bir sonuç salamamıtır. Tam aksine Türk-talyan ilikileri münferit bazı olaylarla olumsuz yönde seyretmi, Türkiye barıçı blokta yer almayı tercih etmitir. Bu noktada 1937 de Türkiye nin doudaki komuları ile imzalamı olduu Sadabat Paktı da talyan tehlikesine karı düünülmü siyasî bir tedbir olmutur 11. VI- Mustafa Kemal - ttihatçı Çatıması Mustafa Kemal in ttihat ve Terakki Cemiyeti ile ilikisi onun 1906 tarihinde Selanik te kurduu, ancak daha sonraki tarihlerde ttihat ve Terakki Cemiyeti ne katılma kararı almı olduu Vatan ve Hürriyet Cemiyeti ile balatılabilir. Bu katılım Mustafa Kemal i 1907 den 1926 ya kadar yaklaık yirmi yıl zihnen ve fiilen megul edecek olan bir dönemin de balangıcı olmutur. Mustafa Kemal, ttihat ve Terakki Cemiyeti nin amacının Sultan II. Abdülhamit in yönetimine son vermek olduunu düünmütür. Bu nedenle de ttihat ve Terakki Cemiyeti ne üye olmutur. Ancak ordunun siyasete karıtırılmasına muhalefet etmi, ttihat ve Terakki Cemiyeti nin ihtilâl politikalarını gevek bulmu, bu ekilde amaca ulamanın zor olduuna inanmıtır. Cemiyet içerisindeki ilikilerde bir baka olumsuzluk ise Mustafa Kemal in baarılı ve liderlik vasıflarına sahip olması oluturmutur. Cemiyet ileri gelenleri Mustafa Kemal i kendileri için bir rakip olarak görmü ve bu durumdan endie duymulardır. Dolayısıyla Mustafa Kemal, cemiyetçe uzak ve zor görevler için gönderilmesi gereken bir ahıs haline gelmitir 12. Böyle olmakla birlikte Mustafa Kemal in cemiyete üyelii devam etmi, anılarında ttihat ve Terakki Cemiyeti ni sert bir ekilde eletirmesine ramen cemiyetten ayrıldıını hiçbir zaman iddia etmemitir. 10 Mehmet Gönlübol-Cem Sar, Atatürk ve Türkiye nin Dı Politikası ( ), Ankara 1997, s , Aynı eser, s. 82, Erik Jan Zürcher, Modernleen Türkiye nin Tarihi, 3. Baskı, stanbul 1998, s. 207; Cemal Avcı, zmir Suikastı, Atatürk Aratırma Merkezi Dergisi, c. X, sayı. 29, Ankara 1994, s

10 Mustafa Kemal in ttihat ve Terakki Cemiyeti ile anlamazlık içerisine dümesindeki en önemli faktörün Enver Paa ile ilikilerinin bozulması olduunu ifade eden aratırmacılar da olmutur 13. Osmanlı Devleti ni Birinci Dünya Savaı gibi sonu felâketle biten bir serüvene sürüklemi olan ttihat ve Terakki Fırkası, savaın yenilgi ile sona ermesinden sonra can kaygısına düerek yurt dıına kaçmı ve dolayısıyla kendi kendini feshetmek zorunda kalmıtır. Bu yenilgi üzerine bata stanbul olmak üzere Anadolu nun bir çok yeri düman tarafından igale uramı, bu arada Yunanlılar da Batı Anadolu daki emellerini gerçekletirmek üzere zmir i igal etmilerdir. ttihat ve Terakki Cemiyeti ileri gelenlerinden birçou yurtdıına kaçmayı tercih ettii ve Anadolu nun yer yer düman tarafından igal edilip parçalanmaya doru gittii bir sırada Mustafa Kemal, 19 Mayıs 1919 da Samsun da karaya ayak basmı, igalci ve sömürgeci düman kuvvetlerine karı büyük bir mücadele balatmıtır. ttihat ve Terakki Cemiyeti ileri gelenleri yurtdıına kaçmakla birlikte siyasî faaliyetlerden de âzâde kalmamılar, Anadolu da liderlii tekrar ele geçirebilmek amacıyla her an için fırsat kollamılardır. ttihat ve Terakki Fırkası nın daılması üzerine onun meydana getirmi olduu içteki siyasî boluu ise bu fırkanın karıtı olan Hürriyet ve tilâf Fırkası kurularak doldurmaya çalımı, memleketin mukadderatına el koymak istemitir. 19 Mayıs 1919 da balayan Milli Mücadele nihayet çok yönlü politikalardan ve büyük uraı ve mücadelelerden sonra bin bir güçlük içinde mutlu bir sonuca ulamı, düman zmir de denize döküldükten sonra Lozan Antlaması imzalanmı, nihayet Türkiye Cumhuriyeti hayat bulmutur. Bu baarıların ardından yaanan yılları oldukça hareketli geçmitir. Daha senenin ilk ayında, 13 Ocak 1925 te Milli Mücadele kumandanlarından Halit Paa Büyük Millet Meclisi koridorunda öldürülmütür. Meclis ve hatta memleket henüz bu olayın etkisinden kurtulmamıken ubat ayında bir kısım dou vilayetlerinde isyan balamıtır. Dolayısıyla ubat ve onu izleyen dier aylar aır ve zorlu bir havaya sahne olmutur. Hatta bir kısım yerlerde seferberlik ilan etme gerei bile duyulmutur. Nihayet stiklâl Mahkemeleri kurulmu, tekke ve zaviyeler kapatılmı, Takrir-i Sükûn Kanunu çıkarılmı ve Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kapatılmıtır. 16 Mart 1921 ile 31 Austos 1922 tarihleri arsında memleket içte ve dıta büyük, ciddî problemlerle karı karıya kalmıtır. Bu tarihlerde, Milli Mücadele ye katılmak istemise de kabul edilmemi olan Enver Paa ile ttihat ve Terakki erkânı Batum a kadar gelmi, Sakarya Savaı öncesi mevcut durumun alacaı son ekli beklemeye balamılardır 14. Enver Paanın Anadolu ya geçme teebbüsü ve bir kısım ttihatçıların bu yöndeki çalımaları Mustafa kemal i ciddi derecede endielendirmitir. Bu tür endieleri dolayısıyladır ki Mustafa Kemal Moskova da bulunduu tarihten itibaren Enver Paayı ve stanbul da bulunan bazı ttihatçıları izlettirme yoluna gitmitir. 12 Eylül 1921 de kazanılan Sakarya Zaferi gerçeklememi olsaydı, böyle kötü ve ters bir ihtimalin sonucunda Enver Paanın Rus tümenlerinin baında Anadolu ya tekrar dönmesi söz konusu olabilirdi. Fakat Sakarya Savaı nın kazanılmasıyla Mustafa Kemal Anadolu daki liderliini kesinletirmitir. Böyle olmasına ramen Cumhuriyet in ilânından sonra ttihat ve Terakki Fırkası ileri gelenleri yeni durumu bir türlü hazmedememi, tekrar siyasî faaliyette bulunabilmenin yolunu bulmaya çalımılardır. Siyaset dıı kalan ittihatçılardan çou, son zamanlarda siyasî faaliyetlere katılamadıkları için ticaret gibi bazı giriimler içerisinde olmulardır. Ancak bunlardan bir kısmı, gerçekten ticarî ilerle uramak yerine, aralarında gizli toplantı ve görümeler yaparak eski fırkalarını diriltmee, bu yolla iktidarı ele geçirmee çalımılardır. Ayrıca Türkiye Büyük Millet Meclisi ne girmi olanlar arasından tanıdıklarını da kendi fikirlerine katılmaa ikna etmek 13 Erik Jan Zürcher, Milli Mücadelede ttihatçılık, Balam Yay., Çev: Nüzhet Saliholu, stanbul, 1987, s Aptülahat Akin, Atatürk ün Dı Politika lkeleri ve Diplomasisi, Ankara 1991, s. 74; Aydemir, a.g.e., s. 278; Zürcher, Modernleen Türkiye nin Tarihi, s

11 için açık ya da kapalı bir ekilde gayret sarf etmilerdir. Bu anlamda ttihatçıların önde gelenlerinden Cavid Beyle tanınmı bazı ttihatçılar, Cavid Beyin evinde ve onun bakanlıında gizli toplantılar yapmı ve yapılan bu ve benzeri toplantılarda ttihat ve Terakki Partisi ni diriltmek ve Cumhuriyet devrinde bu partinin girecei seçimleri kazanıp iktidara gelmesini salamak temel hedef olarak belirlenmitir. Meru yollardan bu hedefe ulaılamayacak olunursa Mustafa Kemal in öldürülmesi ile bu sonuca ulaılması öngörülmütür. zmit Mebusu ükrü Beyin bu fikri gerçekletirmek isteyenlerin en baında bulunduu ve suikast tertibat ve tekilâtını üzerine alan bir komitenin elebaısı sıfatıyla gerek Ziya Hurid, eski Ardahan Mebusu Hilmi, Sivas Mebusu Halis Turgut gibi Terakkiperver Cumhuriyetçi Fırkaya mensup, gerekse Ankara eski Valisi Abdülkadir, ttihatçılardan Kara Kemal, Cavid Beyler gibi Fırkaya dâhil bulunmayan kiilerle sık sık temaslarda bulunduu suikast sanıklarının ifadesinden anlaılmıtır. Perde arkası bu çalımalar sonucu Türkiye Büyük Millet Meclisi nde Atatürk e karı yava yava muhalif bir cephe kurulmu ve muhalifler, Meclis toplantılarında çeitli usul ve ekillerle Mustafa Kemal Paayı yıpratıp ibaından çekilmek zorunda bırakmak istemilerdir 15. Bu yöndeki arzu veya sürdürülen mücadele Ankara daki yargılamalarla, uzun süredir iktidarı ele geçirme arayıı içerisinde olduu iddia edilen ttihat ve Terakki nin Türk siyaset hayatından temizlenmesi sırasını getirmitir. Bu bir anlamda inkılâba karı çıkan güçlerin çeitli fırsatlarla inkılâp tarafından yok edilmesi veya etkisiz kılınması demek olmutur 16. VII- Suikast ile lgili Perde Arkası Fikir ve Hedefler ve Netice Gazi Mustafa Kemal Paayı hedef alan suikast olayının ardında bir dizi gizli fikir ve hedefler yer almı gözükmektedir. Bu konuda tetkik ettiimiz kaynaklarda üç farklı görü söz konusudur. Birinci görü Atatürk ün liderliini ve yapmı olduu inkılâpları çekemeyen ve ülke yönetiminin kendilerinde olması gerektiini düünen ttihatçıların Mustafa Kemal i ortadan kaldırmak istemeleri olmutur. Yukarıda da ifade edildii üzere ttihatçılar Birinci Dünya Savaı ndan sonra ülkeden kaçmalarına ramen çounluu Anadolu da kalmı ve ülke yönetimini bırakmak istememitir. Bu nedenle faaliyetlerine o dorultuda devam etmilerdir. Ancak Sakarya Savaı nın ardından Mustafa Kemal in liderliinin içte ve dıta tanınması üzerine ittihatçılar geri plânda kalmılardır. Fakat bu durum onların iktidar arayıında bulunmalarından vazgeçmeleri için yeterli olmamıtır. Bu nedenle Mustafa Kemal e karı muhalefet oluturulmaya balanmı, yapılan inkılâplara engel olmak amacıyla bir takım isyanlar tevik edilerek destek verilmitir. Bu noktada iktidarı ele geçirebilmek amacıyla 17 Kasım 1924 te Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kurulmutur. Bütün bu giriim ve gayretlere ramen iktidar olma ansını elde edemeyen muhalefet son çare olarak Mustafa Kemal e karı suikast düzenlemek suretiyle iktidarı elde etmek istemitir 17. Dier bir görüe göre ise Mustafa Kemal Atatürk yeni bir rejim getirip, büyük oranda ülkede hâkimiyeti salamasına ramen mutlak egemenlik ve hâkimiyet için muhalefeti ortadan kaldırmak amacıyla böyle bir suikast olayının tertip edilmi olduudur 18. Bu yaklaıma göre Türkiye de siyasal muhalefetin susturulmu, örgütünün daıtılmı ve basının sindirilmi olmasına ramen Mustafa Kemal hâlâ kendisini tam güvence altında hissedememitir. Zira 1925 Haziranından sonra muhalif ttihatçıların ikinci grup muhafazakârların ve batı tarzı Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası liberallerin hepsi siyasal görülerini açıkça yaymak imkânından mahrum kalmılarsa da saygınlıklarını ve muhtemelen taraftarlarını koruyabilmilerdir. Kemalist yönetimin siyasal sahne dıına attıı bu gurubun 15 Kandemir, a.g.e., s , Ergün Aybars, stiklâl Mahkemeleri, Milliyet Yay. stanbul 1998, s Avcı, a.g.m., s Zürcher, Modernleen Türkiye nin Tarihi, s

12 gerçek gücünü tespit edebilmesi pek mümkün olamamıtır. Ayrıca arka plânda yeniden canlandırılmı olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası hâlâ korku unsuru olmaya da devam etmitir 19. Bu görüün taraftarlarına göre, Armstrong un pek de ho olmayan anlatım biçimi ile ifade etmek gerekirse, Mustafa Kemal, adeta aında acımasızca avını bekleyen bir boz örümcek gibi muhaliflerini ortadan kaldırmak için fırsat kollamıtır 20. Kurtulu Savaı sırasında ve sonrasında baımsız hareket etmeleri önlenmi olmasına ramen Mustafa Kemal e ve onun hareketine yardımcı olan bir kısım muhalif unsurlar hâlâ ortalıkta dolaabilmi ve hatta uzmanlıklarından ve tecrübelerinden ötürü ülkeyi idare eden Kemalist grup içinde önemli mevkilerde bulunabilmilerdir. O nedenle geçmite Tekilât-ı Mahsusa ve Karakol gibi gizli örgütler kurup yönetmi olan bu kiilerin aynı eyleri yine yapıp icra edebilecekleri endiesi duyulmutur. Bu endienin haklılıı ve gereklilii ise Mustafa Kemal in kendisine yönelik potansiyel tehlikeyi kavrayacak ölçüde ttihatçı komitacıların yönetimlerine vakıf olması olmutur. Bu grupların varlıını özellikle tehlikeli kılan ey ise ülkedeki genel huzursuzluk oluturmutur. Mustafa Kemal bu gerçein de yeterince farkında olmutur. Mevcut kötü ekonomik yapı ve radikal reformların hızla birbirini takip etmesinden destek gören bu huzursuzluk nihayet 1925 ve 1926 yıllarının ilk aylarında protesto gösterilerinin yaanmasına neden olmutur. Genel bir tablo halinde verilmeye çalıılan bu durum dolayısıyladır ki Mustafa Kemal bir hamlede bütün siyasal rakiplerini tasfiye ederek yerini salamlatırmaya karar vermi ve yaklaan fırtınanın ilk belirtileri Mart 1926 da kendini hissettirmitir. Bu noktada Mustafa Kemal 13 Mart tarihinden balayarak Milliyet Gazetesi nde hatırlarını yayımlamaya balamıtır. Bu anıların yayınını 1926 yazında Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası na karı giriilen temizlik hareketi izlemitir. Yayım tarihi tesadüfî olmayan Mustafa Kemal Paanın bu anılarında sürekli tekrarlanan tema, onun Birinci Dünya Savaı öncesi ve sonrasında Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası nın sorumsuz siyasetlerine yönelik eletiri ve muhalefeti olmutur 21. fade edilmeye çalıılan bu görüü savunan aratırmacılar tutuklanan kiilerin eski Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası üyesi olmasının muhalefeti ortadan kaldırmaya yönelik bir tedbir olduu eklinde görü sergilemilerdir 22. Zira bu yaklaıma göre Mustafa Kemal in yurt gezisinde önceden plânlandıı gibi 15 Haziran da zmir de olması gerekmekteydi. Ancak hiç beklenmedik bir ekilde Balıkesir de bir gün kalacaını açıklamı olması ve zmir e bir gün gecikmeli bir ekilde gitmi bulunması Mustafa Kemal in suikasttan daha önceden haberi olduunun göstergesi sayılmıtır 23. Bu suikast teebbüsü dolayısıyla ikisi hariç Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası nın önde gelen bütün üyeleri tutuklanmı, tutuklananların adları açıklandıında kamuoyunda büyük bir akınlık yaanmıtır. Zira kinci Grup un birçok üyesi ve birçok önemli ttihat ve Terakki Cemiyeti üyesi tutuklananlar arasında yer almıtır. Yasal dokunulmazlıkları olduunu ileri sürebilme hakları olmasına ramen tutuklananların birçou Millet Meclisi üyesi kiilerden olumutur. Normalde yasal dokunulmazlıklarının kaldırılması için mahkeme, Millet Meclisi bakanlıına bavurması gerekmekteydi. Oysaki stiklâl Mahkemesi Savcılıı bu muameleyi kusurlu bulmamı ve tutuklanan kiilerin suçüstü yakalandıını belirtmitir. Meclis Reisi Kazım (Özalp) Paa da olayı suçüstü bir cinayet meselesi sayarak meclisi toplamaya lüzum görmemitir. Gazi Paa ise suikastın arkasında Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası nın olduundan kuku duymamıtır. Bu kanaatin belki bir yansıması olarak mahkeme bütün Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası üyelerinin tutuklanması gerektiini bildirmitir. Bu çerçevede Kazım Karabekir Paa da Ankara da tutuklanmıtır. Durumu örenen Babakan 19 Zurcher, Milli Mücadele de ttihatçılık, s H.C.Armstrong, Bozkurt, Arba Yayınları, stanbul 1997, s Zürcher, a.g.e, s Kılıç, a.g.e., s Zurcher,, a.g.e, s. 253,

13 smet Paa, stiklâl Mahkemeleri ne haber vermeden polis müdürüne haber vererek Kazım Paayı serbest bıraktırmıtır. Mahkeme bunu, affedilmez bir yargıya müdahale olarak görmü, hatta mahkeme yargıyı engellemekten smet Paa yı bile tutuklamakla tehdit etmitir 24. Mahkeme yardım için Çeme deki yazlıında olan Mustafa Kemal e bavurmutur. Durumu örenen Mustafa Kemal Kılıç Ali ile görüerek ondan bilgi aldıktan sonra Ankara da bulunan smet Paaya davranıının stiklâl Mahkemeleri Kanunu na aykırı olduunu söyleyerek, zmir e gelip stiklâl Mahkemesi üyeleriyle görümesini ve durumun düzeltilmesini istemitir. smet Paa sadece suikast tertipçilerinin tutuklanmasını isterken Mustafa Kemal ise tüm Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası üyelerinin tutuklanması için smet Paa yı ikna etmeye çalımıtır. Zira Mustafa Kemal e göre bu suikast birkaç serserinin tertip eseri deil muhaliflerin devrim ve cumhuriyet aleyhine giritikleri büyük bir ihanet eseridir 25. Bütün bu tutum ve davranılar göz önüne alınarak suikast olayının gerçeklii konusu üpheli bulunmu veya öyle deerlendirilmitir. Üçüncü görüe göre ise Cumhuriyet in ilanından sonra yapılan inkılâpların halkın geleneklerine uymadıı ve bu inkılâpların halka zorla kabul ettirilmeye çalııldıı eklindeki yaklaım biçimidir. Kazım Karabekir Paanın önderliinde Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası tüm bu baskı ve zorlamaların önüne geçmek amacıyla kurulmutu. Bu parti özellikle hürriyetleri ve demokrasiyi savunmu, kanunlatırma hareketlerinde halkın ihtiyaçlarının gözetilmesi gerektiini vurgulamıtır. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası nın programında yer alan kanunların yapılması, halkın ihtiyacı ve menfaati dorultusunda olacaktır eklindeki madde Halk Partililer tarafından devrimlerin önüne ta konulmak isteniyor eklinde yorumlanmı, ayrıca Kazım Karabekir, Rauf Orbay, Ali Fuat gibi paaların bu fırka içerisinde yer alması ve onların halk tarafından sevilmekte olmaları endielerin daha da artmasına neden olmutur. Bu nedenle, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası nın bir an önce ortadan kaldırılması gerekli görülmü, isyanın bastırılmasını kayıtsız artsız desteklemi olmasına ramen, parti dini siyasete alet etmek ve doudaki eyh Said isyanını tevik etmek gibi sebeplerle kapatılmıtır. Cumhuriyetin ilk dönemlerindeki iç ve dı siyasî artları, Mustafa Kemal in çok yönlü politikası, bu tarihlerdeki Türk-Alman ve Türk-talyan ilikilerinin durumu, Mustafa Kemal in hiç de azımsanmayacak sayıda suikast teebbüsüne maruz kalmı bulunması, yine Mustafa Kemal ile ttihatçılar arasındaki iliki ve dolayısıyla Almanya nın bu ilikiye yaklaımı, bütün bu noktalar göz önüne alındıı zaman iddia edildii ekilde Mustafa Kemal in Alman-talyan patentli bir takım suikast giriimlerine hedef olmu olması mümkündür denebilir. 24 Aydemir,, a.g.e,, c. 3, s. 272, Uur Mumcu, Gazi Paa ya Suikast, Tekin Yay. 10. Baskı, stanbul, 1994, s. 26 vd. 13

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Türkiye de Bölgesel Kalkınmanın Aracı Olarak Kalkınma Ajansları: zmir Kalkınma Ajansı Örnei Ergüder Can zmir Kalkınma Ajansı Giri: Türkiye de dier ülkeler gibi bölgelerarası hatta bölgeler içinde kalkınma

Detaylı

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 1 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 2 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf...

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... 7 a. Fransız-Rus İttifakı (04 Ocak 1894)... 7 b. İngiliz-Fransız

Detaylı

Fevzi Karamw;o TARIH 10 SHTEPIA BOTUESE

Fevzi Karamw;o TARIH 10 SHTEPIA BOTUESE Fevzi Karamw;o TARIH 10 FEN LisESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 i

Detaylı

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı. MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi.

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

RUSYA-UKRAYNA ENERJ KRZ STRATEJK BR DEERLENDRME

RUSYA-UKRAYNA ENERJ KRZ STRATEJK BR DEERLENDRME RUSYA-UKRAYNA ENERJ KRZ STRATEJK BR DEERLENDRME I. RUSYA NIN YEN STRATEJS OCAK 2005 1- Rusya, ekonomik, siyasi ve askeri açıdan yeniden güçlenmek ve öncelikle bölgesinde nüfus sahibi olabilmek stratejisinde

Detaylı

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ YAPI Madde 1. Koç Üniversitesi Sosyal Bilimler Kulübü, kısa adıyla K.Ü.S.B., Koç Üniversitesi örenci kulüpleri tüzüüne balı ve Koç Üniversitesi örencilerinin

Detaylı

stanbul, 11 Ekim 2004 2004/1021

stanbul, 11 Ekim 2004 2004/1021 TÜRKYE SERMAYE PYASASI ARACI KURULULARI BRL Büyükdere Cad.No:173 I. Levent Plaza A-Blok Kat:4 34394 I. Levent-stanbul Tel : (212) 280 85 67 Faks : (212) 280 85 89 www.tspakb.org.tr stanbul, 11 Ekim 2004

Detaylı

MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER *

MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER * MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER * Prof. Dr. lknur OKATAN *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi SDÜ, 7-10 Nisan 2004, Isparta Sunu Sayın Bakan

Detaylı

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları 1. Almanya ve İtalya'nın; XIX. yüzyıl sonlarından itibaren İngiltere ve Fransa'ya karşı birlikte hareket etmelerinin en önemli nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir? A) Siyasi birliklerini

Detaylı

Ergin AYAN (2009). Willermus Tyrensis in Haçlı Kronii (1143-1163), Karadeniz Dergisi Yayınları, Ankara, 160 s, ISBN 978-975-8951-33-8.

Ergin AYAN (2009). Willermus Tyrensis in Haçlı Kronii (1143-1163), Karadeniz Dergisi Yayınları, Ankara, 160 s, ISBN 978-975-8951-33-8. Ergin AYAN (2009). Willermus Tyrensis in Haçlı Kronii (1143-1163), Karadeniz Dergisi Yayınları, Ankara, 160 s, ISBN 978-975-8951-33-8. Abdullah GÜNEYSU Avrupa Hıristiyanlarının, kendilerince kutsal kabul

Detaylı

Bu model ile çalımayı öngören kuruluların (servis ve içerik salayıcılar),.nic.tr sistemi ile uyumlu, XML tabanlı yazılım gelitirmeleri gerekmektedir.

Bu model ile çalımayı öngören kuruluların (servis ve içerik salayıcılar),.nic.tr sistemi ile uyumlu, XML tabanlı yazılım gelitirmeleri gerekmektedir. .tr alan adlarını tescili, 1991 yılından itibaren, Türkiye'yi ilk olarak nternet'e balayan Üniversitemiz bünyesinde devam etmektedir. Bu kapsamda, bugün itibarı ile, toplam yaklaık 70,000 adet.tr uzantılı

Detaylı

RAN SLÂM CUMHURYET ANKARA BÜYÜKELÇS SAYIN FROOZ DAWLATABAD LE RÖPORTAJ. Kırmızı Çizgi dergisinde yayımlanan bu röportajı

RAN SLÂM CUMHURYET ANKARA BÜYÜKELÇS SAYIN FROOZ DAWLATABAD LE RÖPORTAJ. Kırmızı Çizgi dergisinde yayımlanan bu röportajı RAN SLÂM CUMHURYET ANKARA BÜYÜKELÇS SAYIN FROOZ DAWLATABAD LE RÖPORTAJ Kırmızı Çizgi dergisinde yayımlanan bu röportajı Sayın Büyükelçi, futbolu sever misiniz? Evet, fıtrî bir oyundur... Seyretmekten holanırım.

Detaylı

Amaç ve Kapsam. Yetki ve Sorumluluk

Amaç ve Kapsam. Yetki ve Sorumluluk TEKSTL BANKASI A.. Amaç ve Kapsam Tekstil Bankası A.. (Tekstilbank) bilgilendirme politikası; Bankacılık Kanunu ve bu kanuna ilikin düzenlemeler, Sermaye Piyasası Mevzuatı, Türk Ticaret Kanunu, stanbul

Detaylı

üzere 1/2000 veya 1/5000 ölçekte düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile bir bütün olan plandır. Çevre Düzeni Planı;10) (Deiik -

üzere 1/2000 veya 1/5000 ölçekte düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile bir bütün olan plandır. Çevre Düzeni Planı;10) (Deiik - üzere 1/2000 veya 1/5000 ölçekte düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile bir bütün olan plandır. Çevre Düzeni Planı;10) (Deiik - R.G.: 17.3.2001-24345 / m.4) Çevre Düzeni Planı: Konut,

Detaylı

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI Belediyelerin görevlerini etkin ve verimli bir ekilde yerine getirebilmeleri için ihtiyaç duydukları optimal (ihtiyaçtan ne fazla ne de az) kadronun nicelik ve

Detaylı

Yonca Anzerliolu, Karamanlı Ortodoks Türkler, Phoenix Yayınları, Ankara 2003, 376 s.

Yonca Anzerliolu, Karamanlı Ortodoks Türkler, Phoenix Yayınları, Ankara 2003, 376 s. Yonca Anzerliolu, Karamanlı Ortodoks Türkler, Phoenix Yayınları, Ankara 2003, 376 s. Hayrullah KAHYA Ortodoks Hıristiyanların Türkçe konuanlarına Karamanlı; bunların konutukları dile de Karamanlıca denmektedir.

Detaylı

BilgiEdinmeHakki.Org Raporu Bilgi Edinme Hakkı Kanunu nun Salık Bakanlıı Tarafından Uygulanmasındaki Yanlılıklar

BilgiEdinmeHakki.Org Raporu Bilgi Edinme Hakkı Kanunu nun Salık Bakanlıı Tarafından Uygulanmasındaki Yanlılıklar BilgiEdinmeHakki.Org Raporu Bilgi Edinme Hakkı Kanunu nun Salık Bakanlıı Tarafından Uygulanmasındaki Yanlılıklar Sürüm 1.0 21 Ekim 2004 Dr. Yaman AKDENIZ * akdeniz@bilgiedinmehakki.org Bilgiedinmehakki.org

Detaylı

BALKANLARDA TTFAK ARAYII VE TÜRKYE BRNC BALKAN TTFAKI

BALKANLARDA TTFAK ARAYII VE TÜRKYE BRNC BALKAN TTFAKI T. C. SELÇUK ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER ENSTTÜSÜ TARH ANABLM DALI ATATÜRK LKELER VE NKILÂP TARH BLM DALI BALKANLARDA TTFAK ARAYII VE TÜRKYE BRNC BALKAN TTFAKI YÜKSEK LSANS TEZ Danıman Yrd. Doç. Dr. Mustafa

Detaylı

Üretim irketleri daıtım irketleri ile itirak ilikisine girebilirler fakat kontrol oluturamazlar (Md. 3.c.1)

Üretim irketleri daıtım irketleri ile itirak ilikisine girebilirler fakat kontrol oluturamazlar (Md. 3.c.1) Elektrik Sektörünün Yeniden Yapılanması Sürecinde Daıtım Faaliyetlerinde Dikey Ayrıtırma zak Atiyas, Sabancı Üniversitesi 1 18 Nisan 2006 Üretim, iletim, daıtım ve perakende satı faaliyetlerinin birbirinden

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Yönetiim, Bölgesel Kalkınma ve Kalkınma Ajansları: Çukurova Kalkınma Ajansı Uygulaması A. Celil Öz 1 1- Giri Son çeyrek yüzyılda küresellemenin ve uluslar arası ve uluslar üstü kurumların da etkisiyle

Detaylı

ATA - AÖF AÇIK ÖĞRETİM FAKÜLTESİ FİNAL ÇIKMIŞ SORULAR

ATA - AÖF AÇIK ÖĞRETİM FAKÜLTESİ FİNAL ÇIKMIŞ SORULAR TA - AÖF AÇIK ÖĞRETİM FAKÜLTESİ FİNAL ÇIKMIŞ SORULAR ATATÜRK İLKE VE İNKİLAP TARİHİ 2 ZAFER FOTOKOPİ SINAVINIZDA BAŞARILAR DİLER. 0.332 353 78 75 Rampalı Çarşı 1 Kat No: 135 Meram/KONYA Sipariş ve Bilgi

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA

Detaylı

BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI

BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI Amaç Brisa, hissedarlarıyla effaf ve yakın bir iletiim içinde olmayı ilke edinmitir. Bu kapsamda Brisa yönetimi stratejik planları uygulayıp,

Detaylı

Atlantis Yatırım Ortaklıı Anonim irketinin 30 Mart 2009 Tarihinde Yapılan Olaan Genel Kurul Toplantı Tutanaı

Atlantis Yatırım Ortaklıı Anonim irketinin 30 Mart 2009 Tarihinde Yapılan Olaan Genel Kurul Toplantı Tutanaı Sayfa No: 1 Atlantis Yatırım Ortaklıı Anonim irketinin 30 Mart 2009 Tarihinde Yapılan Olaan Genel Kurul Toplantı Tutanaı Atlantis Yatırım Ortaklıı Anonim irketinin 2008 yılına ait Genel Kurul Toplantısı

Detaylı

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 A. ANLATIM SORUSU (10 puan) Temsilde adalet yönetimde istikrar kavramlarını kısaca açıklayınız. Bu konuda

Detaylı

E-Beyanname* *connectedthinking

E-Beyanname* *connectedthinking E-Beyanname* Neden E-beyanname? Maliye Bakanlıı, Tüm dünyada hızla gelien bilgi ilem teknolojilerinden yararlanmak, Vergi beyannameleri ile bildirim ve eklerinin hızlı, kolay bir ekilde beyanını salamak,

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com MİLLİ MÜCADELE TRENİ TRABLUSGARP SAVAŞI Tarih: 1911 Savaşan Devletler: Osmanlı Devleti İtalya Mustafa Kemal in katıldığı ilk savaş Trablusgarp Savaşı dır. Trablusgarp Savaşı, Mustafa Kemal in ilk askeri

Detaylı

KNC DÜNYA HARB ÖNCES TÜRK-NGLZ-FRANSIZ ORTAK DEKLARASYONU TURKISH-ENGLISH-FRENCH JOINT DECLARATION ON THE EVE OF THE SECOND WORLD WAR Figen ATABEY

KNC DÜNYA HARB ÖNCES TÜRK-NGLZ-FRANSIZ ORTAK DEKLARASYONU TURKISH-ENGLISH-FRENCH JOINT DECLARATION ON THE EVE OF THE SECOND WORLD WAR Figen ATABEY KNC DÜNYA HARB ÖNCES TÜRK-NGLZ-FRANSIZ ORTAK DEKLARASYONU TURKISH-ENGLISH-FRENCH JOINT DECLARATION ON THE EVE OF THE SECOND WORLD WAR Figen ATABEY Öz Almanya nın Mart 1939 da Çekoslovakya yı igali, ardından

Detaylı

T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TESTİ

T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TESTİ T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TESTİ DİKKAT! BU BÖLÜMDE YANITLAYACAĞINIZ TOPLAM SORU SAYISI 0 DİR. ÖNERİLEN YANITLAMA SÜRESİ 40 DAKİKADIR. ) I Vatan ve Hürriyet Cemiyetini kurdu. ) Mondros Ateşkesi

Detaylı

1946 BELEDYE SEÇMLER VE BU SEÇMLERDE KADIN SEÇMENLERN DURUMU. Kadir EKER ÖZET

1946 BELEDYE SEÇMLER VE BU SEÇMLERDE KADIN SEÇMENLERN DURUMU. Kadir EKER ÖZET 1946 Belediye Seçimleri ve Bu Seçimlerde Kadın Seçmenlerin Kadir EKER 1946 BELEDYE SEÇMLER VE BU SEÇMLERDE KADIN SEÇMENLERN DURUMU Kadir EKER ÖZET Ülkemizde demokratik gelimeler Merutiyetle balamı, Cumhuriyetle

Detaylı

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM Dr. Ayhan HELVACI *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

TEKSTL BANKASI ANONM RKET NN 15 MART 2010 TARHNDE YAPILAN 2009 YILI OLAAN GENEL KURUL TOPLANTI TUTANAI

TEKSTL BANKASI ANONM RKET NN 15 MART 2010 TARHNDE YAPILAN 2009 YILI OLAAN GENEL KURUL TOPLANTI TUTANAI TEKSTL BANKASI ANONM RKET NN 15 MART 2010 TARHNDE YAPILAN 2009 YILI OLAAN GENEL KURUL TOPLANTI TUTANAI Tekstil Bankası Anonim irketi nin 2009 yılına ait Olaan Genel Kurul Toplantısı 15 Mart 2010 tarihinde,

Detaylı

SYASAL BR MUHALEFET DENEMES OLARAK SERBEST CUMHURYET FIRKASI LIBERAL REPUBLICAN PARTY AS A POLITICAL OPPOSITION EXPERIMENT

SYASAL BR MUHALEFET DENEMES OLARAK SERBEST CUMHURYET FIRKASI LIBERAL REPUBLICAN PARTY AS A POLITICAL OPPOSITION EXPERIMENT ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 1 Sayı: 2 Aralık 2010 SYASAL BR MUHALEFET DENEMES OLARAK SERBEST CUMHURYET FIRKASI LIBERAL

Detaylı

TÜRKYE, YUNANSTAN VE AVRUPA LKLERNDE KIBRIS

TÜRKYE, YUNANSTAN VE AVRUPA LKLERNDE KIBRIS TÜRKYE, YUNANSTAN VE AVRUPA LKLERNDE KIBRIS Doç. Dr. M. Metin HÜLAGÜ 1. Türk Dı Siyasetinde Kıbrıs Meselesi Kıbrıs Meselesi Türkiye nin son yıllarda her platformda karısına çıkan dı problemlerinin baında

Detaylı

AMER KA B RLE K DEVLETLER SAYI TAYI

AMER KA B RLE K DEVLETLER SAYI TAYI AMERKA BRLEK DEVLETLER SAYITAYI Yazan: Dawid M. WALKER Çeviren: Müslüm PARLAK Amerika Birleik Devletleri Sayıtayı, Birleik Devlet yönetiminin yasama bölümü içerisinde yer alan baımsız bir kurumdur. Genellikle

Detaylı

GENEL HATLARIYLA ATATÜRK DÖNEM TÜRKYE NN KL LKLER

GENEL HATLARIYLA ATATÜRK DÖNEM TÜRKYE NN KL LKLER GAZ ÜNVERSTES KIREHR ETM FAKÜLTES Cilt 7, Sayı 1, (2006), 45-74 45 GENEL HATLARIYLA ATATÜRK DÖNEM TÜRKYE NN KL LKLER Mahmut BOLAT Gazi Üniversitesi, Kırehir Eitim Fakültesi, Sosyal Bilgiler Öretmenlii

Detaylı

SRKÜLER NO: POZ - 2006 / 42 ST, 08. 08. 2006 YEN KURUMLAR VERGS KANUNU NDA ÖRTÜLÜ SERMAYE

SRKÜLER NO: POZ - 2006 / 42 ST, 08. 08. 2006 YEN KURUMLAR VERGS KANUNU NDA ÖRTÜLÜ SERMAYE SRKÜLER NO: POZ - 2006 / 42 ST, 08. 08. 2006 çindekiler: Yeni Kurumlar Vergisi Kanunu nda örtülü sermaye YEN KURUMLAR VERGS KANUNU NDA ÖRTÜLÜ SERMAYE Bilindii üzere, 21.06.2006 tarihli Resmi Gazete de

Detaylı

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES Bu aratırma 005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN

Detaylı

Sosyal bilgiler öğretmeninin verdiği bu bilgiye dayanarak Mustafa Kemal Paşa ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Sosyal bilgiler öğretmeninin verdiği bu bilgiye dayanarak Mustafa Kemal Paşa ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? S-1 Sosyal bilgiler öğretmeni: (ikinci Meşrutiyet in ilanının ardından (Meşrutiyet karşıtı gruplar tarafından çıkarılan 31 Mart Ayaklanması, kurmay başkanlığını Mustafa Kemal in yaptığı Hareket Ordusu

Detaylı

KIRIM HANLIININ KURULUU VE TÜRK-RUS LKLERNDEK YER (1441 1783)

KIRIM HANLIININ KURULUU VE TÜRK-RUS LKLERNDEK YER (1441 1783) KIRIM HANLIININ KURULUU VE TÜRK-RUS LKLERNDEK YER (1441 1783) Doç. Dr. M. Metin HÜLAGÜ * I. Kırımın lk Sakinleri Karadeniz in kuzeyinde tarih boyunca, jeopolitik önemini korumu olan Kırım ın bilinen en

Detaylı

LETME SORUMLULUU HZMET SÖZLEMES

LETME SORUMLULUU HZMET SÖZLEMES Madde 1) TARAFLAR: LETME SORUMLULUU HZMET SÖZLEMES Bi taraftan, dier taraftan aaıda belirtilen iletme sorumluluu hizmetini üstlenen.. bu sözlemenin taraflarını olutururlar. Sözlemenin devam eden bölümlerinde

Detaylı

BOSAD Boya Sanayicileri Dernei TÜRK BOYA SEKTÖRÜ. Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler

BOSAD Boya Sanayicileri Dernei TÜRK BOYA SEKTÖRÜ. Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler BOSAD Boya Sanayicileri Dernei Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler TÜRK BOYA SEKTÖRÜ Dünya ekonomisindeki gelimeyle paralel olarak dünya boya üretimi bugün 29,4 milyon ton civarında gerçeklemektedir ve

Detaylı

!" # $%! "# $$ $! " % % # $ &&& " '( % )* " '(

! # $%! # $$ $!  % % # $ &&&  '( % )*  '( !"#$%!" #$ %!"# $$$ %% &&&"'( )*"'( $% &%'#& $ $()*+"" $%#,(-"./$ &(*(%*#0#"121"314*11"1"/5 %$#%%0#"3% )"$*#%* &"! *#&% '" #*#6)#" $**)%& "(!+##,#(#-./(01###.#/23 ",#' -(+ 4 5( ( 6 )# 6(- '(+ #)7 5( #

Detaylı

6 Mayıs 1922 - Başkomutanlık kanunu süresinin meclisçe tekrar uzatılması. 26 Ağustos 1922 - Büyük Taarruzun başlaması

6 Mayıs 1922 - Başkomutanlık kanunu süresinin meclisçe tekrar uzatılması. 26 Ağustos 1922 - Büyük Taarruzun başlaması 6 Mayıs 1922 - Başkomutanlık kanunu süresinin meclisçe tekrar uzatılması 26 Ağustos 1922 - Büyük Taarruzun başlaması 30 Ağustos 1922 - Başkumandan meydan muharebesi 2 Eylül 1922 - Yunan orduları başkomutanı

Detaylı

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiyenin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V GİRİŞ 1 A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 BİRİNCİ BÖLÜM: AVRUPA SİYASAL TARİHİ 1 2 I.

Detaylı

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER ETK LKELER Türkiye Bankalar Birlii tarafından hazırlanan ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu nun 15 Haziran 2006 tarih ve 1904 sayılı kararlı ile yayımlanan Bankacılık Etik lkeleri Bankamız tarafından

Detaylı

! "!! # $ % &'( )#!* )%" +!! $ %! + ')!

! !! # $ % &'( )#!* )% +!! $ %! + ')! ! "!! # $ % &'( )#!* )%" +!! $ %! + ')! &( '!#,-.! /,! 0 + # ' #! * #! 0 #! 0! ) '! '1# + $ # )' * #! 0!! #! 0! "! '!% # #! 0 " 2 3) # ' $ 4!# ) '.*,5 '# 0! )'* $ $! 6 )' '+ " 7 ) 2#!3)# ' $ 4!# '#"'1

Detaylı

Türkiye Üzerindeki Sovyet Talepleri ve Türk-Sovyet likileri (1939-1947) Soviet Demands on Turkey and Turkish-Soviet Relations (1939-1947)

Türkiye Üzerindeki Sovyet Talepleri ve Türk-Sovyet likileri (1939-1947) Soviet Demands on Turkey and Turkish-Soviet Relations (1939-1947) Türkiye Üzerindeki Sovyet Talepleri ve Türk-Sovyet likileri (1939-1947) Soviet Demands on Turkey and Turkish-Soviet Relations (1939-1947) Barı ERTEM Özet II. Dünya Savaı nın yaklatıı günlerde Türkiye,

Detaylı

TÜRKYE OTOMOBL SPORLARI FEDERASYONU

TÜRKYE OTOMOBL SPORLARI FEDERASYONU TÜRKYE OTOMOBL SPORLARI FEDERASYONU 01 Ocak 2006 31 Temmuz 2006 FAALYET PROGRAMI Türkiye Otomobil Sporları Federasyonu, 2006 Faaliyet Programı, 01 Ocak 2006 31 Temmuz 2006 tarihleri arasında 5 ana balık

Detaylı

AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler

AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler Avrupa Komisyonu tarafından Türkiye hakkında hazırlanan lerleme Raporu, Türkiye ile müzakerelerin balaması yönünde olumlu bir

Detaylı

BÜLTEN. KONU: Mükelleflerin zahat (Özelge) Taleplerinin Cevaplandırılmasına Dair Yönetmelik Yayınlanmıtır.

BÜLTEN. KONU: Mükelleflerin zahat (Özelge) Taleplerinin Cevaplandırılmasına Dair Yönetmelik Yayınlanmıtır. Kültür Mah. 1375 Sk. No:25 Cumhuruiyet hanı K:5 35210 Alsancak - zmir-turkey Tel : + 90 232 464 16 16.. Fax: + 90 232 421 71 92. e-mail : info@psdisticaret.com..tr BÜLTEN SAYI :2010-044 Tarih: 31.08.2010

Detaylı

TÜRKYE HALK BANKASI A.. ETK LKELER

TÜRKYE HALK BANKASI A.. ETK LKELER Ek 7 Etik lkeler TÜRKYE HALK BANKASI A.. ETK LKELER GR Etik lkeler; Türkiye Halk Bankası A.. çalıanlarının, görevlerini yerine getirirken uymaları gereken ilkeleri ve çalıma düzenine ilikin düzenlemeleri

Detaylı

GENEL KÜLTÜR DERS NOTLARI Gönderen : caner - 02/12/2008 13:36

GENEL KÜLTÜR DERS NOTLARI Gönderen : caner - 02/12/2008 13:36 GENEL KÜLTÜR DERS NOTLARI Gönderen : caner - 02/12/2008 13:36 Benim A.Ý.Ý.T. Dersinden Almýþ Olduðum Notlar 1. Bir insan topluluðunun belli bir zaman içinde her alanda ürettiði maddi-manevi bütün deðerlerin

Detaylı

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır.

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. TÜLN OTBÇER Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. Ankara Hacettepe Üniversitesi Mayıs, 2004 ! - " $ - "%%&%$ - "%' $ - "(%' $ - "( ) (* $+,( $ - ") (',( $ - "- %./$ 0 1*&/1(2, %("%. 3/1(4""3%(/1-( /32 $$

Detaylı

Avrupa Konseyi Proje No EC/1062

Avrupa Konseyi Proje No EC/1062 Avrupa Konseyi Proje No EC/1062!"#$ Projenin Adı Proje Alanı Türkiye de Yolsuzluun Önlenmesi çin Etik (TYEC) Türkiye Projenin Balangıç Tarihi 30 Kasım 2007 Finansman Avrupa Komisyonu (%90) ve Avrupa Konseyi

Detaylı

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Atatürk İlkeleri ve İnkilâp Tarihi 1 1.Ders

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Atatürk İlkeleri ve İnkilâp Tarihi 1 1.Ders UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Atatürk İlkeleri ve İnkilâp Tarihi 1 1.Ders XIX. YÜZYIL ISLAHATLARI VE SEBEPLERİ 1-İmparatorluğu çöküntüden kurtarmak 2-Avrupa Devletlerinin, Osmanlı nın içişlerine karışmalarını

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Psk. Deniz VARIR

Detaylı

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES 1. GR Yrd.Doç.Dr.Cansevil TEB *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden

Detaylı

DELTA MENKUL DEERLER A..

DELTA MENKUL DEERLER A.. sayfa No: 1 A) Giri 1.Raporun Dönemi: Bu rapor, Delta Menkul Deerler A.. kuruluunun 1 Ocak 2008 31 Mart 2008 çalıma dönemini kapsamaktadır. 2. Ortaklıın Unvanı: Delta Menkul Deerler A.. 3. Dönem çinde

Detaylı

! " #$$% & ' ( ) ) ' *+ + & &, ( (-,, ) &!!. ' )' - " ) & Özel Tüketim Vergisi Genel Teblii. (SeriNo: 22)

!  #$$% & ' ( ) ) ' *+ + & &, ( (-,, ) &!!. ' )' -  ) & Özel Tüketim Vergisi Genel Teblii. (SeriNo: 22) ! " #$$% & ' ( ) ) ' *+ + & &, ( (-,, ) &!!. ' )' - " ) & /!,!, Özel Tüketim Vergisi Genel Teblii (SeriNo: 22) 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (II) sayılı listede yer alan kayıt ve tescile

Detaylı

DİNÇEROĞLU AVUKATLIK BÜROSU A V U K A T HÜSEYİN ENİS DİNÇEROĞLU & ESRA AKKOÇ YAREN AHMET ŞEREF UYANIK & ELİFCAN TEKELİ STJ. AV.

DİNÇEROĞLU AVUKATLIK BÜROSU A V U K A T HÜSEYİN ENİS DİNÇEROĞLU & ESRA AKKOÇ YAREN AHMET ŞEREF UYANIK & ELİFCAN TEKELİ STJ. AV. İZMİR BARO BAŞKANLIĞI NA Strasburg da yapılacak olan Doğu PERİNÇEK AİHM davasında yönetim kurulumuzun kararı ile temsilci olarak görevlendirildim. Bir çok kişi ve kuruluşun yanı sıra hukukçu olarak TÜRKİYE

Detaylı

www.kpss.info NOT: BU SORULAR VE CEVAPLARI SINAVA GRENLER TARAFINDAN TESPT EDLENLLERDR. EKSKKLKLER VE FARKLILIKLAR OLABLR.

www.kpss.info NOT: BU SORULAR VE CEVAPLARI SINAVA GRENLER TARAFINDAN TESPT EDLENLLERDR. EKSKKLKLER VE FARKLILIKLAR OLABLR. www.kpss.info NOT: BU SORULAR VE CEVAPLARI SINAVA GRENLER TARAFINDAN TESPT EDLENLLERDR. EKSKKLKLER VE FARKLILIKLAR OLABLR. ANAYASA 1. Aaıdakilerden hangisi G-8 daimi üyelerinden deildir? a) Almanya b)

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

EK 1: HUKUK GÖRÜÜ 12 Mayıs 2010

EK 1: HUKUK GÖRÜÜ 12 Mayıs 2010 EK 1: HUKUK GÖRÜÜ 12 Mayıs 2010 MERNOS HALI SANAY VE TCARET A.. Merveehir Mahallesi, Mehmet Erdemolu Caddesi, No. 4 ehitkamil Gaziantep Merinos Halı Sanayi ve Ticaret Anonim irketi nin ( irket ) Gaziantep

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tarih Öğretmenliği Gazi Üniversitesi KEF 1999 Y. Lisans Türkiye Cumhuriyeti Tarihi

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tarih Öğretmenliği Gazi Üniversitesi KEF 1999 Y. Lisans Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Mustafa MÜJDECİ 2. Doğum Tarihi-Yeri: 30.07.1978 - Yerköy 3. Unvanı: Yrd.Doç.Dr. (Çankırı Karatekin Üniversitesi İİBF Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü) 4. Medeni Durumu: Evli

Detaylı

29 EKİM TÖRENLERİ. Cumhuriyet Bayramı Republic Day OFFICIAL HOLIDAY. Cumhuriyetin ilanı ve Atatürk'ün Cumhurbaşkanlığı'na seçilmesi

29 EKİM TÖRENLERİ. Cumhuriyet Bayramı Republic Day OFFICIAL HOLIDAY. Cumhuriyetin ilanı ve Atatürk'ün Cumhurbaşkanlığı'na seçilmesi 29 EKİM TÖRENLERİ Cumhuriyet Bayramı Republic Day OFFICIAL HOLIDAY Cumhuriyetin ilanı ve Atatürk'ün Cumhurbaşkanlığı'na seçilmesi 1923 Cumhuriyet ilân edildi. Mustafa Kemal Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk

Detaylı

SRKÜLER NO: POZ - 2005 / 62 ST, 20. 07. 2005 SSK EK GENELGES(16/347) YAYIMLANDI

SRKÜLER NO: POZ - 2005 / 62 ST, 20. 07. 2005 SSK EK GENELGES(16/347) YAYIMLANDI SRKÜLER NO: POZ - 2005 / 62 ST, 20. 07. 2005 ÖZET: * SSK ek genelgesi yayımlandı. SSK EK GENELGES(16/347) YAYIMLANDI S.S.K.Bakanlıı Sigorta leri Genel Müdürlüü Sigorta Primleri Daire Bakanlıı nın 04.07.2005

Detaylı

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI II. Mahmut ve Tanzimat dönemlerinde devlet yöneticileri, parçalanmayı önlemek için ortak haklara sahip Osmanlı toplumu oluşturmak için Osmanlıcılık fikrini

Detaylı

Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan

Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. Ödenmi Sermaye: 11.173.366 YTL. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan Sayfa No:

Detaylı

PIZZA DONALDO TÜRKYE. Mevcut Durum

PIZZA DONALDO TÜRKYE. Mevcut Durum PIZZA DONALDO TÜRKYE Pizza Donaldo talya Ltd. (P.D.I) 1 1960 yılında talya da Senyör Donaldo tarafından küçük bir talyan restoranı olarak kurulmutur. 10 çocua sahip olan Senyör Donaldo yıllar içerisinde

Detaylı

!" # $%!" ## #! " $ $ # $ %%%! &' % ()! &'

! # $%! ## #!  $ $ # $ %%%! &' % ()! &' !"#$%!" #$ %!" ### $$ %%%!&' ()!&' $% &%'#& $ $()*+"" $%#,(-"./$ &(*(%*#0#"121"314*11"1"/5 %$#%%0#"3% )"$*#%* &"! *#&% '" #*#6)#" $**)%& "( *""+"'", -.'/0"""-".123!+"&,'* 4 5' ' 6 (" 6', &'* "(7 5' " 89+

Detaylı

stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor?

stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor? Sayıtay Dergisi Sayı: 44-45 Performans Denetimi Raporu: stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor? stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor Raporu, Sayıtay Bakanlıınca 6.5.2002 tarihinde TBMM Bakanlıına gönderilmitir.

Detaylı

Avrupa Adelet Divanı

Avrupa Adelet Divanı Avrupa Adelet Divanı Avrupa Adalet Divanı Çev: Alpay HEKİMLER * Karar Tarihi : 22.11.2012 Sayısı : C-385/12 Kısmi süreli çalışan işçilerin diğer işçilere oranla daha uzun süreli emeklilik sigortasına prim

Detaylı

3065 SAYILI KATMA DEER VERGS KANUNUNUN BAZI MADDELERNN DETRLMESNE LKN KANUN

3065 SAYILI KATMA DEER VERGS KANUNUNUN BAZI MADDELERNN DETRLMESNE LKN KANUN 3065 SAYILI KATMA DEER VERGS KANUNUNUN BAZI MADDELERNN DETRLMESNE LKN KANUN Kanun No: 3099 Kabul Tarihi: 6.12.1984 (15 Aralık 1984 gün ve 18606 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıtır.) GEREKÇESi KANUN TASARISI

Detaylı

ARACI KURUMUN UNVANI :DELTA MENKUL DEERLER A.. Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU

ARACI KURUMUN UNVANI :DELTA MENKUL DEERLER A.. Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU Sayfa No: 1 A) Giri 1.Raporun Dönemi: Bu rapor, Delta Menkul Deerler A.. kuruluunun 1 Ocak 2009 31 Mart 2009 çalıma dönemini kapsamaktadır. 2. Ortaklıın Unvanı: Delta Menkul Deerler A.. irket in Merkezi

Detaylı

TEKSTL FNANSAL KRALAMA ANONM RKET ANA SÖZLEME TADL METNLER

TEKSTL FNANSAL KRALAMA ANONM RKET ANA SÖZLEME TADL METNLER TEKSTL FNANSAL KRALAMA ANONM RKET ANA SÖZLEME TADL METNLER AMAÇ VE KONU Madde 3/5 Kira alacaklarını iskonto ettirebilir. Bu alacakları teminata verebilir, temlik edebilir, Finansal Kiralama Kanunu ve bununla

Detaylı

KPSS 2009 GK-(3) DENEME-4 2. SORU. 3. Selçuklularda, 2. Türk-İslam devletlerinde ülke hanedanın ortak malıdır. anlayışı geçerli olmuştur.

KPSS 2009 GK-(3) DENEME-4 2. SORU. 3. Selçuklularda, 2. Türk-İslam devletlerinde ülke hanedanın ortak malıdır. anlayışı geçerli olmuştur. 3. Selçuklularda, I. hükümdarın Tanrı adına insanları yönetmekle görevli olması, KPSS 2009 GK-(3) ülkenin, hanedan üyelerinin ortak malı sayılması, din işlerinin halifeye, dünya işlerinin sultana ait olması

Detaylı

KTSAD LETMELRE DAHL MENKUL KIYMETLERN DEERLEMES. Bülent AK Ba Hesap Uzmanı

KTSAD LETMELRE DAHL MENKUL KIYMETLERN DEERLEMES. Bülent AK Ba Hesap Uzmanı KTSAD LETMELRE DAHL MENKUL KIYMETLERN DEERLEMES Bülent AK Ba Hesap Uzmanı 1. TCAR KAZANCIN TESPT YÖNTEM VE DEERLEME LEM : 1.1. Öz Sermaye Nedir? Öz sermaye; iletmenin sahip olduu iktisadi kıymetler ile

Detaylı

! " #$!" ## #! " $ $ # $ %%%! &' % ()! &'

!  #$! ## #!  $ $ # $ %%%! &' % ()! &' !"#$!" #$ %!" ### $$ %%%!&' ()!&' $% &%'#& $ $()*+"" $%#,(-"./$ &(*(%*#0#"121"314*11"1"/5 %$#%%0#"3% )"$*#%! *#&% '" #*#6)#" $**)%& "( * ""+"'", - +./ 01"(23 4' 5 6"""/" 4 78 9!+"&,'* : ;'

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

Kanun No: 2320 Kabul Tarihi: 17.10.1980 (23.10.1980 gün ve 17140 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıtır.) GEREKÇES,

Kanun No: 2320 Kabul Tarihi: 17.10.1980 (23.10.1980 gün ve 17140 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıtır.) GEREKÇES, 1475 SAYILI KANUNUNUN 1927 SAYILI KANUNLA DEK 14 NCÜ MADDESNN DETRLMES, 98 NC MADDESNE BR FIKRA EKLENMES; 193 SAYILI GELR VERGS KANUNUNUN 1927 SAYI- LI KANUNLA DEK 25 NC MAD- DESNN 7 NC FIKRASININ DE-

Detaylı

TÜRKYE BÜYÜK HAMLELERE GEBEDR T ÜRKYE aslında güçlü memlekettir. Ve bütün tarihi sürp. rizlerle doludur. Onun metodsuz kaldıı için çeitli çalkantı, lar arasında yolunu aramasını akınlık zannedenler, kısa

Detaylı

DEPREM FELAKET SONRASINDA ÇIKARILAN KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELER VE SAYI TAY DENET M DI INDA KALAN KAMU FONLARI M. Hakan ÖZBARAN Sayı tay Denetçisi

DEPREM FELAKET SONRASINDA ÇIKARILAN KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELER VE SAYI TAY DENET M DI INDA KALAN KAMU FONLARI M. Hakan ÖZBARAN Sayı tay Denetçisi Sayıtay Dergisi Sayı : 41 DEPREM FELAKET SONRASINDA ÇIKARILAN KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELER VE SAYITAY DENETM DIINDA KALAN KAMU FONLARI M. Hakan ÖZBARAN Sayıtay Denetçisi GR 17.8.1999 tarihinde Marmara Bölgesi

Detaylı

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SOSYAL BiLiMLER LiSESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 ic;indekiler I ÜNiTE: BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 1. BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 A. COGRAFYA KESiFLERi

Detaylı

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu..

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. 28 Nisan 2014 Basın Toplantısı Metni ; (Konuşmaya esas metin) Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. -- Silahlı Kuvvetlerimizde 3-4 yıldan bu yana Hava Kuvvetleri

Detaylı

BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET ANONM RKET Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU 31 MART 2010 TBARYLE

BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET ANONM RKET Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU 31 MART 2010 TBARYLE Sayfa No: 1 A- 1-RAPORUN DÖNEM : Faaliyet raporu, BOYASAN A. nin MART/2010 yılı faaliyetlerini kapsar. 2-ORTAKLIIN ÜNVANI : BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET A.. 3-DÖNEM ÇNDE YÖNETM VE DENETM KURULUNDA GÖREV

Detaylı

TÜRKYE SERMAYE PYASASI ARACI KURULULARI BRL SCL TUTMA ESASLARI

TÜRKYE SERMAYE PYASASI ARACI KURULULARI BRL SCL TUTMA ESASLARI Amaç ve Kapsam TÜRKYE SERMAYE PYASASI ARACI KURULULARI BRL SCL TUTMA ESASLARI Madde 1 Bu Esasların amacı, aracı kurulu, portföy yönetim irketi, yatırım fonu, yatırım ortaklıı (menkul kıymetler, gayrimenkul

Detaylı

T.C. BÜYÜKÇEKMECE BELEDYES

T.C. BÜYÜKÇEKMECE BELEDYES Sayfa No 1 / 23 Sayfa No 2 / 23 PERFORMANS YÖNETM Gözlem ve Takip (kontrol ) Hedefleri konusunda nereye kadar ulatıklarını, gelitiklerini düzenli olarak sorun, takip edin htiyaçlarını belirleyin Gözlem

Detaylı

!" # $%! "# $$ $! " % % # $ &&& " '( % )* " '(

! # $%! # $$ $!  % % # $ &&&  '( % )*  '( !"#$%!" #$ %!"# $$$ %% &&&"'( )*"'( $% &%'#& $ $()*+"" $%#,(-"./$ &(*(%*#0#"121"314*11"1"/5 %$#%%0#"3% )"$*#%* &"! *#&% '" #*#6)#" $**)%& "(!+##,#(#-./(01###.#/23 ",#' -(+ 4 5( ( 6)#6(-'(+#)75(#89,9(:

Detaylı

TÜRKYE E VE CAM FABRKALARI A.. YÖNETM KURULU BAKANLII'NA

TÜRKYE E VE CAM FABRKALARI A.. YÖNETM KURULU BAKANLII'NA TÜRKYE E VE CAM FABRKALARI A.. YÖNETM KURULU BAKANLII'NDAN irketimiz Olaanüstü Genel Kurul Toplantısı 31 Aralık 2007 Pazartesi günü saat 10.00 da aaıda yazılı gündemi görüüp karara balamak üzere, irket

Detaylı

Dönem : 4 Topiant, : 3 MİLLET MECLİSİ S. Sayısı : 194'e 2 nci Ek

Dönem : 4 Topiant, : 3 MİLLET MECLİSİ S. Sayısı : 194'e 2 nci Ek Dönem : 4 Topiant, : 3 MİLLET MECLİSİ S. Sayısı : 194'e 2 nci Ek 2 ve 4ncü Maddelerinin Değiştirilmesine, Değişik 60 nci ve Bu Kanuna Bir Ek Madde ile Bir Geçici Madde İlâvesine Dair nın C. Senatosunca

Detaylı

Kurucunun Adı ve Soyadı

Kurucunun Adı ve Soyadı BORSA DII MENKUL KIYMETLER PYASASI A.. ANA SÖZLEMES (TASLAK) KURULU Madde 1- Aaıda ad ve soyadları, ikametgahları ve tabiiyetleri yazılı kurucular tarafından, Sermaye Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat

Detaylı

ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL

ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL Amaç Madde 1: Bu Yönetmeliin amacı; meslekteki bilimsel, teknolojik gelimelerle ve uygulama alanları ile ilgili olarak Üye Mühendislere verilecek

Detaylı

OLGUN AKBULUT ANAYASAL DİNSEL ÇOĞULCULUK

OLGUN AKBULUT ANAYASAL DİNSEL ÇOĞULCULUK OLGUN AKBULUT ANAYASAL DİNSEL ÇOĞULCULUK İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... V GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM DİNSEL ÇOĞULCULUK ve BENZER KAVRAMLAR I. Vatandaşlık...7 A. Sosyal Bilimlerde Vatandaşlık Kavram(lar)ı...8

Detaylı

TEOG Tutarlılık. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük

TEOG Tutarlılık. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 2015-2016 8. Sınıf TEOG Tutarlılık T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Sorularımızın TEOG sorularıyla benzeşmesi, bizler için olduḡu kadar, bu kaynaklardan beslenen yüz binlerce öḡrenci ve yüzlerce kurum

Detaylı