Nutritional Status and Anthropometric Assessment of 10th Grader Girls at a High School in the Catchment Area of Eryaman District, Ankara

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Nutritional Status and Anthropometric Assessment of 10th Grader Girls at a High School in the Catchment Area of Eryaman District, Ankara"

Transkript

1 Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Ankara da Eryaman Sağlık Ocağı Bölgesi nde Bir Lisenin İkinci Sınıfında Okuyan Kız Öğrencilerin Beslenme Durumlarının ve Bazı Antropometrik Ölçümlerinin Değerlendirmeleri Nutritional Status and Anthropometric Assessment of 10th Grader Girls at a High School in the Catchment Area of Eryaman District, Ankara Dilek Aslan *, Elif GÜRTAN *, Adnan HACIM **, Nezih KARACA **, Eyüp ŞENOL **, Emeti YILDIRIM ** ÖZET Amaç: Bir lisede ikinci sınıfta okuyan kız öğrencilerin beslenme durumlarının ve bazı antropometrik ölçümlerinin değerlendirilmesi. Yöntem: Öğrencilerin antropometrik ölçümleri sonucunda yaşa göre Beden Kitle İndeksi (BKİ) persentil değerlendirmeleri, Bel Kalça Oranı (BKO) hesaplamaları yapılmıştır. Beslenme durumları gıda tüketim sıklığı soru formu yardımı ile tespit edilmiştir. Bulgular: Kız öğrenciler yeterli, düzenli ve dengeli beslenmemektedirler. Bu sonuçlar arasında BKİ-persentil hesaplamalarına göre kız öğrencilerin % 36 sının zayıf; % 60 ının normal ve % 4 ünün şişman olduğu bulunmuştur. Kızların % 92.5 inin BKO değerleri 0.8 in altında, % 7.5 inin BKO dğerleri ise 0.8 ve üzerinde bulunmuştur. Öneri: Kız öğrencilerin yetersiz ve dengesiz beslenme sorunlarının ortadan kaldırılabilmesi için daha detaylı çalışmalara ve müdahale programlarına ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Kız öğrenci, Beslenme durumu, Beden Kitle İndeksi, Persentil SUMMARY Objective: To assess the nutritional status and anthropometric measurements of a group of girls at the 10th grade of a high school. Method: Body Mass Index (BMI) criteria for adults, BMI-percentile measurements, waist-hip ratio measurements were calculated for the antropometric assessment. Nutritional status were asssessed by using food frequency questionnaire. Results: Girls had problems regarding adequate and balanced nutrition. 36% of the girls were undernourished, 60% of them were normal and 4% of them were obese due to the criteria of Body Mass Index-percentile for age. Besides, 92.5% of girls had lower than 0.8 waist/hip ratio values, and 7.5% of them had 0.8 and higher values. Recommendations: More detailed studies and interventions are recommended to diminish the nutritional problems of adolescent girls. Key Words: Girls, Nutritional status, Body Mass Index, Percentile C. Ü. Tıp Fakültesi Dergisi 25 (2): 55 62, 2003 GİRİŞ Bireylerin fiziksel, ruhsal, ve sosyal yönden tam bir iyilik hali içinde olması için bazı olumlu sağlık davranışlarının varlığı çok önem taşımaktadır. Sigara ve alkol kullanımından uzak durmak ve düzenli fizik aktivite yapmanın yanısıra yeterli ve dengeli beslenmeye dikkat etmek de sağlıklı olmak için yapılması gereken çok önemli davranışların temelini oluşturmaktadır (1,2). * Öğr. Gör. Dr., Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ankara ** Dönem VI öğrencisi, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ankara 55

2 Bir Lisenin İkinci Sınıfında Okuyan Kız Öğrencilerin Beslenme Durumları ve Antropometrik Ölçümleri Sağlıklı beslenme davranışlarının çocukluk ve adolesan dönemlerde kazanılması, kişilerin yaşamlarının sonraki dönemlerinde de bu davranışlarını sürdürme olasılıklarını artırmaktadır. Adolesan dönem zihinsel, cinsel ve fiziksel olarak büyük bir değişimin yaşandığı dönemdir. Bu dönemdeki bireyler, diğer yaş gruplarına göre hastalık ve ölüm nedenleri açısından toplumun en sağlıklı kesimini oluşturmaktadırlar, ancak, yaşam tarzını ve sağlıklı olmayı belirleyen bir çok değişkene ilişkin temeller bu dönemde atılmaktadır. Ülkemizde de birçok dünya ülkesinde olduğu gibi yetersiz ve dengesiz beslenme önemli bir sorun haline gelmeye başlamıştır. Ayak üstü beslenme (fast-food) alışkanlıklarının yaygınlaşması ve fizik aktivitenin azalıp daha sedanter bir yaşam sürdürülmesi özellikle dengesiz beslenmenin en önemli sonucu olan şişmanlık sıklığının artışının temelinde yatan nedenler arasında yer almaktadır (3). Bireylerin beslenme durumlarının değerlendirilebilmesi için onların zayıf, normal ya da şişman olma durumlarının ölçülmesi gerekmektedir. Bu değerlendirmelere yönelik olarak pek çok yöntem geliştirilmiştir. Beden kitle indeksi (BKİ), toplumda şişmanlık düzeyinin saptanması için kullanılan en pratik yöntemlerden birisi olarak kabul edilmektedir. Tanım olarak, BKİ, vücut ağırlığının vücut yüzeyine bölünmesiyle elde edilir (kg/m 2 ) (2). Araştırmalar sonucunda şişmanlığın gelişmiş ülkelerde düşük sosyo-ekonomik düzeylerde, gelişmekte olan ülkelerde ise yüksek sosyo-ekonomik düzeye sahip kesimlerde daha sık olduğu gösterilmiştir. Aşırı şişmanlık ise sosyo-ekonomik durumdan bağımsızdır. Beslenme biçimi ve beslenme alışkanlığı olarak yüksek kalorili yiyeceklerle beslenen çocuklarda şişmanlık daha kolay gelişmektedir (2). Adolesanların beslenme durumlarının pek çok faktör tarafından etkilenebileceği bilinmektedir. Onların bu konuda kendi bedenleri ile ilgili düşünceleri, algıları, genetik faktörler, ebeveynlerinin şişman olup olmaması, yaşam tarzında meydana gelen değişiklikler, vb. kişilerin sağlıklı ya da sağlıksız davranış tercihlerini etkileyen etkenler arasındadır (4,5). Adolesanlarda saptanan bazı beslenme sorunları kızlarda erkeklerden fazla görülmektedir. Örneğin, yeme bozukluklarının genel olarak kadınlarda daha sık olduğu bilinmektedir (6). Bu nedenle, her iki cinsiyette de çok önemli olmasına rağmen kız öğrecilerin beslenme alışkanlıkları ve ilgili diğer çalışmalar erkeklere göre daha önem kazanmaktadır. Yukarıda belirtilen gerekçeler nedeniyle bu araştırmada, Ankara da bir lisede okuyan ikinci sınıf kız öğrencilerin beslenme alışkanlıklarıyla ilgili bazı özelliklerinin saptanması (beslenme sıklığı, besin tipleri, vb), beslenme durumlarının değerlendirilmesine yardımcı olan bazı antropometrik ölçümlerinin değerlendirilmesi (boy uzunluğu, vücut ağırlığı, bel çevresi, kalça çevresi) amaçlanmıştır. GEREÇ ve YÖNTEM Kesitsel tipte bir araştırma olan bu çalışma, Ankara da Eryaman Lisesi ikinci sınıfta okuyan kız öğrenciler üzerinde yapılmıştır. Lise ikinci sınıfların alınma nedeni, özellikle beden algılamasının önemsenmeye başladığı yaş grubuna denk gelmesi olarak açıklanabilir. Lise üçüncü sınıfların üniversite hazırlıkları nedeniyle okulda bulunma sürelerinin kısıtlı olması bu grubun araştırmaya dahil edilmemesinin nedenidir. Araştırmaya sadece kızların alınma nedeni ise kızların kendi bedenlerine şilmanlık ve zayıflık algısı açısından daha önem verdikleri düşüncesidir. Araştırmanın evrenini 240 kız öğrencinin tamamı oluşturmuştur. Evrenin tamamına ulaşılması planlanmış olup beş son sınıf tıp fakültesi öğrencisi tarafından uygulanan ankete 226 kişi katılmıştır (Katılma boyutu= % 94.2). Anket formunun uygulanmasından sonra öğrencilerin bazı antropometrik ölçümleri yapılmıştır (vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel çevresi, kalça çevresi). Öğrencilerin bu bölüme katılma boyutu ise % 88.5 dir. Antropometrik ölçümler kullanılarak kişilerin bedenlerinin zayıf, normal ya da şişman olup olmadıkları değerlendrilmiştir. Değerlendirmeler yapılırken yaşa göre Beden Kitle İndeksi (BKİ)-persentil ve bel kalça oranı (BKO) hesaplamaları kullanılmıştır (2). Yaşa göre BKİ-persentil değerlendirmesi, adolesan yaş grubunda kişilerin zayıf, normal ya da şişman olma durumunu ölçen bir başka değerlendirme kriteridir. Bu değerlendirme kriterine göre: Kategori (persentil) Değerlendirme <5 Yetersiz beslenme(pem) 6-15 Zayıf Normal Hafif şişman >95 Şişman (obez) 56

3 Aslan ve ark. Yukarıdaki tabloya göre 5 persentil ve altı yetersiz beslenme (PEM), 95 persentil üzeri ise şişman olarak değerlendirilmektedir.bu araştırmada BKİ persentil değerleri için yukarıdaki kategoriler kendi içinde birleştirilmiştir. Bu birleştirme sonucunda 16 persentil in altı zayıf; persentil arası normal; 85 persentil üzeri şişman olarak değerlendirilmiştir. BKO da kişilerin beslenme alışakanlıklarının değerlendirilmesi için kullanılan bir antropometrik değerlendirmedir. Kızların bel-kalça oranının 0.8 in üzerinde olmaması önerilmektedir (2). BULGULAR Bulgular bölümünde araştırmaya katılan kız öğrencilerin bazı sosyo-demografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları ve bazı antropometrik ölçümleri ile ilgili sonuçlar sunulmuştur. Kız öğrencilerin büyük çoğunluğu 16 yaşında olduğunu ifade etmiştir (% 72.0). Öğrencilerin % 1.3 ünün 16 yaşından küçük, % 26.7 sinin 16 yaşından büyük olduğu tespit edilmiştir. Araştırmaya katılanların % 97.3 ünün kardeşi bulunmaktadır. Kızların % 7.7 si çekirdek aileye sahiptir (Tablo 1). Tablo 1. Kız öğrencilerin bazı sosyo-demografik özellikleri (Ankara, 2003) Özellik Sayı % Yaş (n=225) < > Ortalama(±ss) =16.3 (±0.7); Ortanca=16.0; Alt-üst değer=15-19; Tepe değeri:16 Kardeş olma durumu(n=219) Yok Var ve üzeri Ortalama =1.6 ; Ortanca =1.0 ; Alt-üst değer =0-5 ; Tepe değeri=1.0 Aile tipi (n=221) Çekirdek aile Parçalanmış Geniş Kız öğrencilerin annelerinin % 1.8 i okur-yazar değildir. Annelerin % 33.3 ü lise mezunudur. Araştırmaya katılanların babaları arasında okur-yazar olmayan yoktur. Kızların annelerinin % 29.6 sının gelir getiren bir işte çalıştığı, % 70.3 ünün ise çalışmadığı tespit edilmiştir. Çalışan annelerin % 31.3 ü idari personel ve benzeri çalışanlar grubunda; % 28.3 ünün idari personel ve benzeri grupta yer aldığı saptanmıştır. Öğrencilerin babalarının % 92.7 sinin gelir getiren herhangi bir işte çalıştığı, % 7.3 ünün ise çalışmadığı belirlenmiştir. Babaların % 26.1 inin ticaret ve satış personeli grubunda; % 21.2 sinin idari personel ve benzeri çalışanlarlar grubunda; % 20.2 sinin ise hizmet işleri grubunda çalıştıkları tespit edilmiştir (Tablo 2). Kız öğrencilerin % 85.4 ü hiç alkollü bir içecek içmediklerini belirtmişlerdir. Halen alkollü bir içecek içenler grubun % 5.6 sını oluşturmuştur. Ortalama alkollü bir içecek içme süresi 12.0 ay olarak hesaplanmıştır. Kız öğrenciler arasında sigara kullanma sıklığı % 12.8 olarak bulunmuştur. Ortalama sigara içme süresi 12.3 ay; günde içilen sigara sayısı ise 7.9 adet olarak hesaplanmıştır (Tablo 3). Kız öğrencilerin, %63.2 sinin hergün kahvaltı yaptığı, % 5.5 inin ise hiç kahvaltı yapmadığı tespit edilmiştir. Kız öğrencilerden kuşluk öğününü hergün yiyenler % 38.3 olarak tespit edilmiştir. Öğrencilerin % 78.7 sinin öğle yemeğini hergün yedikleri saptanmıştır. İkindi öğününü hergün yiyen kız öğrenciler % 39.5 olarak bulunmuştur. Akşam yemeğini hergün yiyen kız öğrenciler % 84.9 olarak tespit edilmiştir. Kız öğrencilerin % 20.6 sının hergün gece yatarken yemek yediği belirlenmiştir (Tablo 4). Kız öğrencilerin % 47.0 sinin süt ve yoğurdu hergün tükettikleri belirlenmiştir. Ankete katılanların % 61.4 ü peyniri hergün tükettiklerini ifade etmişlerdir. Öğrencilerin % 47.2 si beyaz eti; % 41.6 sı ise kırmızı eti haftada 1-2 kez tükettiklerini belirlenmişlerdir. Öğrencilerin % 40.0 ı yumurtayı; % 47.9 u ise kuru baklagilleri haftada 1-2 kez tükettikleri saptanmıştır. Ekmek % 77.9 sıklığında hergün tüketilmektedir. Pirinç,makarna,bulgur grubu besinler % 43.8 sıklığında haftada 1-2 kez; taze meyve-sebze ise % 69.1 sıklığında hergün tüketilmektedir. Şekeri hergün tüketme sıklığı % 55.8 olarak bulunmuştur. Araştırmaya katılan kızların % 46.8 i zeytinyağı, ayçiçek yağını hergün tükettiklerini belirtmişlerdir (Tablo 5). 57

4 Bir Lisenin İkinci Sınıfında Okuyan Kız Öğrencilerin Beslenme Durumları ve Antropometrik Ölçümleri Tablo 2. Kız öğrencilerin ebeveynleri ile ilgili bazı özellikleri (Ankara, 2003) Özellik Sayı % Anne öğrenim durumu (n=225) Okur-yazar değil Okur-yazar İlkokul mezunu Ortaokul mezunu Lise mezunu Üniversite mezunu Baba öğrenim durumu (n=224) Okur-yazar İlkokul mezunu Ortaokul mezunu Lise mezunu Üniversite mezunu Tablo 3. Kız öğrencilerin alkol ve sigara kullanma durumları (Ankara, 2003) Özellik Sayı % Alkol kullanma durumu(n=179) Hiç kullanmayan İçip bırakan Halen içen Alkol kullanma süresi (ay) (n=31) ve üzeri Ortalama =12.0 ; Ortanca =7.0 ; Alt-üst değer =1-48 ; Tepe değeri=4 Sigara içme durumu(n=186) Hiç içmemiş İçip bırakmış Halen içen Anne çalışma durumu (n=226) Çalışmıyor Çalışıyor Idari personel ve benzeri çalışanlarlar Ticaret ve satış personeli Yok(ev kadını,emekli vb) Sigara içme süresi(ay) ve üzeri Ortalama =12.3 ; Ortanca =10.0 ; Alt-üst değer =1-60 ; Tepe değeri=12 İlmi ve teknik elemanlar,serbest meslek İçilen sigara sayısı (adet/gün) (n=31) Baba çalışma durumu (n=219) Çalışmıyor Çalışıyor Ticaret ve satış personeli İdari personel ve benzeri çalışanlarlar Hizmet işlerinde çalışanlar İlmi ve teknik elemanlar,serbest meslek Tarım dışı üretim faaliyetlerinde çalışanlar ve ulaştırma makinaları kullananlar Yok(Emekli,çalışamaz) ve üzeri Ortalama =7.9 ; Ortanca =8.0 ; Alt-üst değer =1-20 ; Tepe değeri=1 Kız öğrencilerin % 43.5 inin haftada 1-2 kez tost yedikleri saptanmıştır. Hamburgeri grubun % 43.4 ünün; sosisli sndeviçi ise öğrencilerin % 71.7 sinin hiç tüketmedikleri belirlenmiştir. Şeker, çikolatayı öğrencilerin % 47.9 unun hergün, % 11.4 ünün ise hiç yemediği tespit edilmiştir. Bisküvi-kek grubu besinleri öğrencilerin % 23.8 inin hergün, % 17.8 inin haftada 3-4 kez, % 43.5 inin haftada 1-2 kez tükettiği, %15.0 ının ise hiç yemediği tespit edilmiştir. Cips ve patates 58

5 Aslan ve ark. kızartmasının hergün, haftada 3-4 kez, haftada 1-2 kez tüketilme ve bu besin grubunun hiç tüketilmeme sıklıkları sırayla % 20.7, % 22.6, % 29.0 ve % 27.6 olarak bulunmuştur. Kolalı içeceği hergün tüketenler % 23.7, haftada 3-4 kez tüketenler % 20.9, haftada 1-2 kez tüketenler % 26.5, hiç tüketmeyenler ise % 28.8 olarak bulunmuştur. Sütün % 46.7 sıklığında hiç tüketilmediği belirlenmiştir. Ayranı hergün tüketenler grubun % 10.9 unu, hiç tüketmeyenler ise % 38.9 unu oluşturmuştur (Tablo 6). Tablo 4. Kız öğrencilerin günlük öğün tüketim durumları (%)* (Ankara, 2003) Öğün n Hergün Günaşırı Haftada 1-2 Ayda 1-2 Hiç Kahvaltı Kuşluk Öğle yemeği İkindi Akşam yemeği Gece yatarken *Satır yüzdesidir Tablo 5. Kız öğrencilerin bazı besinleri tüketim sıklıkları (%)* (Ankara, 2003) Besin grubu n Hergün Günaşırı Haftada 1-2 Ayda 1-2 Hiç Süt, yoğurt Peynir Beyaz et Kırmızı et Yumurta Kuru baklagiller Ekmek Pirinç, makarna, bulgur Taze meyve, sebze Şeker Reçel, bal Tereyağı Zeytinyağı, ayçiçekyağı *Satır yüzdesidir 59

6 Bir Lisenin İkinci Sınıfında Okuyan Kız Öğrencilerin Beslenme Durumları ve Antropometrik Ölçümleri Tablo 6. Kız öğrencilerin okulda bulundukları süre içerisinde tükettikleri bazı besinler ve tüketim sıklıkları (%)*(Ankara, 2003) Özellik n Hiç Haftada 1-2 Haftada 3-4 Hergün Tost Hamburger Sosisli sandviç Şeker/Çikolata Bisküvi/Kek Kuruyemiş Dondurma Cips, patates kızartması Kolalı içecekler Kahve/Çay Süt Ayran Hazır meyve suyu *Satır yüzdesidir Öğrencilerin % 21.5 inin yaşa göre BKİ (persentil) değeri 5 persentilin altında (PEM), % 14.5 ininise BKİ (persentil) değeri 16 nın altında hesaplanmıştır. Kızların % 60 ı normal, % 4 ü ise hafif şişman ve şişman olarak bulunmuştur. Kız öğrencilerin bel kalça oranları (BKO) da hesaplanmıştır. Kızların % 92.5 inin BKO değerleri 0.8 in altında, % 7.5 inin BKO dğerleri ise 0.8 ve üzerinde bulunmuştur. Bu kriterin ortalama değeri 0.74 (± 0.4), ortanca değeri 0.7, tepe değeri 19.4, alt değeri 0.65, üst değeri 0.89 olarak bulunmuştur (Tablo 7). Kız öğrencilerin zayıf, şişman ya da normal olma durumlarını etkileyebileceği düşünülen bazı değişkenlerin BKİ-persentil ölçüm değerleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Sonuç olarak incelenen değişkenlerin hiçbirisi ile BKİ-persentil değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (Tablo 8). Tablo 7. Kız öğrencilerin bazı antropometrik ölçümleri (Ankara, 2003) Kategori Sayı % BKİ (persentil) *(n=200) PEM Zayıf Normal Şişman + hafif şişman Ortalama(±SS)=6.9 (±7.1) ortanca= 8.0 tepe değeri=8 alt-üst değer=1-88 BKO (n=200) < Ortalama(±SS)=0.7 (±0.4) ortanca= 0.7 tepe değeri=19.38, alt-üst değer=

7 Aslan ve ark. Tablo 8. Öğrencilerin BKİ-persentil değeri ile bazı değişkenler arasındaki ilişkileri (Ankara, 2003) Değişken Ki-kare SD p Yaş grubu Kaçıncı çocuk Aile tipi Anne öğrenim durumu Baba öğrenim durumu Anne çalışma durumu Baba çalışma durumu Alkol kullanma durumu Sigara kullanma durumu Kahvaltı yapma durumu Kuşluk öğünü tüketme durumu Öğle yemeği tüketme durumu İkindi öğünü tüketme durumu Akşam yemeği tüketme durumu Gece öğünü tüketme durumu Hamburger yeme durumu Şeker/çikolata yeme durumu Kolalı içecekler içme durumu TARTIŞMA Öğrencilerin anne ve babalarının öğrenim düzeyleri Türkiye genelinde yapılmış olan 1998 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması değerlerinden yüksek bulunmuştur. Ebeveynlerin öğrenim düzeylerinin yüksekliği kızların beslenme dahil her türlü konudaki tutum ve davranışlarının olumlu yönde etkilenmesine neden olmuş olabilir. Benzer şekilde öğrencilerin babalarının % 92.7 sinin halen çalışıyor durumda olduğu; bunların büyük çoğunluğunun da gelir düzeyi iyi sayılabilecek işlerde çalıştığı saptanmıştır. Ekonomik koşulların orta ve yüksek olması yine kişilerin gıda maddelerine daha kolay ulaşabilmelerini sağlayabilir (Tablo 1,2) (7). Öğrencilerin % 5.6 sının halen alkol kullandığı ve bunların % 35.4 ünün bir yıldan daha uzun süredir bu alışkanlığı sürdürdüğü görülmektedir. Alkol kullanımının özellikle zihinsel, fiziksel ve sosyal olarak gelişmenin yaşandığı ve bazı alışkanlıkların temelinin atıldığı adolesan döneminde gelişme üzerine olumsuz etkilerinin olabileceği düşünülebilir. Bu yaş grubunda yapılan diğer araştırmalarda da alkol kullanma sıklıklarında benzerlikler saptanmıştır (10). Öğrencilerin % 12.8 i halen sigara içmekte ve bunların da % 26.4 ü bir yıldan uzun süredir bu alışkanlığı sürdürmektedir. Yapılan araştırmalara göre sigaraya başlama yaşı bazı kaynaklarda 11 bazı kaynaklarda ise 13 e kadar düşmüştür, ilk kez sarhoş olma yaşı 11 e kadar düşmüştür. Sağlık ve eğitim vakfı tarafından yapılan bir araştırmaya göre yaş arası gençlerin % 23.3 ü hergün sigara içmekte, % 9.3 ü ise düzenli olarak alkol kullanmaktadır. Sigara ve alkole başlama yaşının erken adolesan dönemine kadar düşmesi, gençlerin büyüme ve gelişmesinin olumsuz etkilenebileceğini düşündürmektedir (Tablo 3) (8). Öğrencilerin beslenme durumları ana ve ara öğünleri tüketme sıklıklarına göre değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan her 10 kız öğrenciden sadece 6 sının kahvaltı yaptığı görülmektedir. Ana öğünleri yeme yüzdesi akşama doğru yükselmekte olduğundan ailenin bir arada bulunmasının bu durumu açıklayabileceği düşünülebilir (Tablo 4). Yapılan çalışmalar düzenli olarak kahvaltı yapmanın yaşam boyu sağlığın korunmasına yardımcı olan bir alışkanlık olduğunu ortaya koymaktadır (9). Araştırmaya katılan adolesan yaş grubunun gelişiminde önemli olan temel besin maddelerinin (süt, yoğurt, peynir, taze meyve ve sebze) tüketiminin düşük olduğu görülmektedir. Özellikle yeni besin piramidine göre hergün sıklıkla tüketilmesi önerilen taze sebze ve meyve tüketiminin düşüklüğü, gençlerin yetersiz ve dengesiz beslenmelerine neden olabileceği düşünülebilir (Tablo 5) (10). Öğrencilerin büyük kısmı öğün aralarında bir şeyler yemektedir. Bunların bir kısmı da yağ içeriği yüksek hamburger, sosisli sandviç, patates kızartması gibi gıdaları tercih etmektedir. Bu durum ileride bazı endokrin, pulmoner, metabolik, gastroenterolojik, psikososyal, kardiyo-vasküler sorunlara yol açabilmesi açısından risk taşımaktadır (Tablo 6) (5). Hamburger, sosisli sandeviç gibi karbonhidrat içeriği yüksek olan besinlerin sıklıkla tüketilmesi, özellikle şişmanlık açısından bir risk oluşturmaktadır. Bu nedenle, öğün aralarında daha sıklıkla tüketilen bu tür besinlerin tüketilmesinin dengelenmesi çok önemlidir. Bu amaçla, okullarda özellikle kantinlerde satılan yiyeceklerin denetlenmesi çok önemli olabilir. Ayrıca, daha sağlıklı beslenmenin sağlanabilmesi için daha ilkokul çağında okullarda uygulanan bazı uygulamaların adolesan yaş 61

8 Bir Lisenin İkinci Sınıfında Okuyan Kız Öğrencilerin Beslenme Durumları ve Antropometrik Ölçümleri grubu için de yapılandırılması sağlıklı ve dengeli beslenme alışkanlığının yetişkinliğe de taşınabilmesini kolaylaştırabilir (11). Araştırmada BKİ-persentil standartları kullanılmıştır. BKİ-persentil değeri DSÖ tarafından adolesan yaş grubu için kullanılması sıklıkla önerilen bir değerlendirme ölçeğidir. Öğrencilerin % 21.5 inin yaşa göre BKİ (persentil) değeri 5 persentilin altında (PEM), % 14.5 ininise BKİ (persentil) değeri 16 nın altında hesaplanmıştır. Kızların % 7.5 inin BKO dğerleri ise 0.8 ve üzerinde bulunmuştur. Bu kriterin ortalama değeri 0.74 (± 0.4), ortanca değeri 0.7, tepe değeri 19.4, alt değeri 0.65, üst değeri 0.89 olarak bulunmuştur (Tablo 7). BKO değerlerinin 0.8 ve üzerinde olması kişilerin abdominal şişmanlık açısından risk grubunda olduklarını ve kronik hastalıklara yakalanma risklerinin yüksek olduğunu ifade etmektedir (12). Bu çalışma sonrasında sonuçları özetleyen ve sağlıklı beslenme alışkanlığının önemini, beslenme bozukluklarının yol açabileceği sağlık sorunlarını ve çözümlerini konu alan broşür, vb. hazırlıkları yapılmış ve okulun rehber öğretmenleri ile iletişime geçilmiştir. Rehber öğretmenlerin bu broşürleri öğrencilere dağıtmaları sağlanmıştır. Benzer şekilde yapılan antropometrik ölçümler sonucu hesaplanan BKİ-persentil değerlerine göre çok zayıf ve şişman olduğu tespit edilen öğrencilerin ailelerine ulaşılması için yine rehber öğretmenleri ile iletişime geçilmiştir. Ayrıca okulun bağlı bulunduğu Sağlık Ocağı çalışanlarının araştırma sonuçları hakkında bilgilendirilmiştir. 2. Baysal A (Ed.). Diyet El Kitabı. Hatiboğlu Yayınları, Yenilenmiş Dördüncü Baskı, Ankara, Ilgaz Ş. Obesite ve Tedavisi. Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü Yayınları, Health Education Board of Scotland. (2000). Talking about eating disorders. (www.hebs.scot.nhs.uk) (Erişim tarihi: 2 Mayıs 2003). 5. University of İllinois at Urbana-Champaign Counseling Center. (1999). Eating Disorders. (www.couns_uiuc.edu/eating.html) (Erişim tarihi: 2 Mayıs 2003). 6. Anorexia Nervosa and Related Eating Disorders, inc. (1998). (www.anred.com) 7. Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması Sağlık Bakanlığı, HÜNEE, Macro International. Ankara Yargıç İ. Gençlerde Madde Bağımlılığı. (www.pedam.com). (Erişim tarihi: 2 Mayıs 2003.) 9. Özben B. Oğuz G. Kurdoğlu N., Önder F. Gülveren Lisesi III. Sınıf Öğrencilerinin Beslenme Alışkanlıklarının Saptanması. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD. Araştırma Raporu. Ankara, Kasım-Aralık Willett W. Eat, Drink and be Healthy. The Harvard Medical School Guide to Healthy Eating. First Fireside Edition, NY, Ulusal Gıda ve Stratejisi Çalışma Grubu Raporu. İktisadi Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü. Devlet Planlama Teşkilatı Yayınları, Ankara, Seidell JC. Perusse L. Despres JP. Bouchard C., Waist and Hip Circumfeences Have Independent and Opposite Effects on Cardiovascular Disease Risk Factors: The Quebec Family Study. Am J Clin Nutr 2001; 74: KAYNAKLAR 1. Bertan M., Güler Ç (Ed.) Halk Sağlığından Yenilikler. Güneş Yayınları, Ankara,1997. Yazışma Adresi: Dr. Dilek Aslan Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD Sıhhiye, Ankara 62

ADÖLESAN ÇAĞINDAKİ ÇOCUKLARIN - VELİLERİN VE ÖĞRETMENLERİN OBEZİTE DURUMLARI İLE BESLENME ALIŞKANLIKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

ADÖLESAN ÇAĞINDAKİ ÇOCUKLARIN - VELİLERİN VE ÖĞRETMENLERİN OBEZİTE DURUMLARI İLE BESLENME ALIŞKANLIKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ 2015 ADÖLESAN ÇAĞINDAKİ ÇOCUKLARIN - VELİLERİN VE ÖĞRETMENLERİN OBEZİTE DURUMLARI İLE BESLENME ALIŞKANLIKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ 31.03.2014 İçindekiler YÖNETİCİ ÖZETİ... 5 1. BÖLÜM: ADÖLESAN ÇAĞINDAKİ

Detaylı

Çocukluk Çağı Obezitesi

Çocukluk Çağı Obezitesi Çocukluk Çağı Obezitesi Prof. Dr. Hilal Özcebe Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü hozcebe@hacettepe.edu.tr Çocuklarda Obezite Son yıllarda önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmesi Gelişmiş

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR?

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? Vücudun, büyümesi yenilenmesi çalışması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin yeterli miktarda alınmasıdır. Ş. İKİBUDAK BİYOLOJİ ÖĞRETMENİ SAĞLIKLI BİR Y AŞAMIN

Detaylı

SÜT, OYUN, OKUL VE ERGENLİK DÖNEMİNDE BESLENME - 2

SÜT, OYUN, OKUL VE ERGENLİK DÖNEMİNDE BESLENME - 2 SÜT, OYUN, OKUL VE ERGENLİK DÖNEMİNDE BESLENME - 2 OKUL ÇOCUĞUNUN BESLENMESİ Okul çağı 7-12 yaş arasıdır. Bu dönem, adölesan (ergenlik) dönemine göre oldukça sakin, sınırlı değişimlerin olduğu bir zamandır.

Detaylı

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Ayfer Bayındır Şeyda Özcan İlhan Satman Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Koç Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

OKUL ÇAĞI ÇOCUKLARDA BESLENMENİN ÖNEMİ

OKUL ÇAĞI ÇOCUKLARDA BESLENMENİN ÖNEMİ OKUL ÇAĞI ÇOCUKLARDA BESLENMENİN ÖNEMİ Prof. Dr. Nevin ŞANLIER Doç. Dr. Eda KÖKSAL Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü BESLENME KARIN DOYURMAK YA DA AÇLIK DUYGUSUNU

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI YETERLİ VE DENGELİ BESLENME Beslenme; insanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin vücuda alınıp kullanılabilmesidir.

Detaylı

Leyla Karaoğlu, Büşra Nur Değirmen, Asuman Okur, Cansu Tırampaoğlu. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Rize

Leyla Karaoğlu, Büşra Nur Değirmen, Asuman Okur, Cansu Tırampaoğlu. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Rize Leyla Karaoğlu, Büşra Nur Değirmen, Asuman Okur, Cansu Tırampaoğlu Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Rize Konunun önemi Su vücudun yapıtaşı, her yaş için ideal

Detaylı

Uzm.Dyt. Rukiye BOZBULUT GAZİ ÜN. TIP FAK. HASTANESİ ÇOCUK ENDOKRİNOLOJİ BİLİM DALI

Uzm.Dyt. Rukiye BOZBULUT GAZİ ÜN. TIP FAK. HASTANESİ ÇOCUK ENDOKRİNOLOJİ BİLİM DALI Uzm.Dyt. Rukiye BOZBULUT GAZİ ÜN. TIP FAK. HASTANESİ ÇOCUK ENDOKRİNOLOJİ BİLİM DALI OKUL ÇAĞI ÇOCUKLARINDA BESLENME YETERLİ VE DENGELİ BESLENME Karın doyurmak yada açlık duygusunu bastırmak değildir. Sevilen

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ

SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIK; Fiziksel, zihinsel ve sosyal yönden tam bir iyilik halidir. BESLENME; Büyüme, gelişme, sağlıklı ve üretken

Detaylı

AYAKTAN HASTA BESLENME ve DİYET DEĞERLENDİRME FORMU

AYAKTAN HASTA BESLENME ve DİYET DEĞERLENDİRME FORMU AYAKTAN HASTA BESLENME ve DİYET DEĞERLENDİRME FORMU Adı, Soyadı: Hasta ID No: Doğum Tarihi (Gün/Ay/Yıl): / / Cinsiyeti: K E Uyruğu: KKTC TC Diğer: Kimlik No: Sosyal Güvencesi: Ücretli Hasta Devlet Sevkli

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

4 Eylül tarihinde yaptığımız Sezona Merhaba buluşması siz sayın müşterilerimizin yoğun katılımıyla başarıyla gerçekleşmiştir.

4 Eylül tarihinde yaptığımız Sezona Merhaba buluşması siz sayın müşterilerimizin yoğun katılımıyla başarıyla gerçekleşmiştir. 4 Eylül tarihinde yaptığımız Sezona Merhaba buluşması siz sayın müşterilerimizin yoğun katılımıyla başarıyla gerçekleşmiştir. Katılan tüm müşterilerimize gösterdikleri yoğun ilgiden dolayı teşekkür ederiz.

Detaylı

Doğum Yeri 2,2 4,4 2,2 4,4 4,4 2,2 2,2 2,2 28,8 2,2 6,6 17,7 4,4 4,4 2,2

Doğum Yeri 2,2 4,4 2,2 4,4 4,4 2,2 2,2 2,2 28,8 2,2 6,6 17,7 4,4 4,4 2,2 Doğum Yeri Katılımcıların doğum yerlerine bakıldığında üçte birine yakınının (%28,8) İzmir doğumlu olduğu görülmüştür. İzmirlileri, Kars doğumlular (%17,7) ve Kütahya doğumlular (6,6) izlerken diğer katılımcıların

Detaylı

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır.

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. ŞİŞMANLIK (OBEZİTE) Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Yağ dokusunun oranı; Yetişkin erkeklerde % 12 15, Yetişkin kadınlarda %20 27 arasındadır. Bu oranların

Detaylı

5. Sınıf Fen ve Teknoloji

5. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Besinler ve Dengeli Beslenme Besinlerin gerekliliği Bütün canlılar büyümek, gelişmek, ve yaşamını sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmek için beslenmeye ihtiyaç vardır. Canlılar koşmak, yürümek

Detaylı

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME NEDEN ÖNEMLİDİR? Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Gebelik öncesi ideal ağırlığında olan yetişkin kadınların ortalama 9-14 kg arasında (ayda 1-1,5kg)

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ DİABETLİ HASTALAR İÇİN BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-02

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ DİABETLİ HASTALAR İÇİN BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-02 FR-HYE-04-719-02 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ DİABETLİ HASTALAR İÇİN BESLENME KILAVUZU Hazırlayan AD/BD/Birim(ler):Beslenme ve DiyetBirimi Sayfa 1 / 10 İlkyayın tarihi:

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI Ekmek, diğer tahıllar ve patates Meyve ve sebzeler Et, balık ve alternatifleri Yağ ve şeker oranı yüksek yiyecek ve içecekler Süt ve süt ürünleri Sağlıklı beslenme tabağı insanların

Detaylı

Selçuk Üniversitesi Akşehir Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Öğrencilerinin Beslenme Alışkanlıkları ve Besin Tüketim Sıklıkları

Selçuk Üniversitesi Akşehir Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Öğrencilerinin Beslenme Alışkanlıkları ve Besin Tüketim Sıklıkları ARAŞTIRMA Selçuk Üniversitesi Akşehir Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Öğrencilerinin Beslenme Alışkanlıkları ve Besin Tüketim Sıklıkları ÖZET Didem ÖNAY * Bu çalışma; üniversitede öğrenim gören öğrencilerin

Detaylı

DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein,

DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein, DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein, karbonhidrat, yağ ve enerji ihtiyacınızı karşılayacaktır. * Bu

Detaylı

ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1. YETERLİ ve DENGELİ BESLENME. PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ

ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1. YETERLİ ve DENGELİ BESLENME. PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1 YETERLİ ve DENGELİ BESLENME PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ OKUL ÇAĞINDA BESLENME Okul çağı dönemi, büyüme ve gelişmenin hızlı olduğu, besin

Detaylı

Araş.Gör.İnci Türkoğlu Araş.Gör.Neslihan Ülger Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü

Araş.Gör.İnci Türkoğlu Araş.Gör.Neslihan Ülger Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Araş.Gör.İnci Türkoğlu Araş.Gör.Neslihan Ülger Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Genel Bilgiler Hasta Adı: Cinsiyet: B.Y. Kadın Yaş: 40 Eğitim: Meslek: Lise

Detaylı

1- Süt ve Sütten Yapılan Besinler

1- Süt ve Sütten Yapılan Besinler Besin Grupları Doğada çok çeşitli besinler bulunmakta ve her besinin besin öğesi bileşimi farklılık göstermektedir. Besin öğelerini tek bir besinle vücudumuza almamız imkansızdır. Besin öğelerinin dengeli

Detaylı

CHILD DEVELOPMENT IN DIFFERENT GRADUATE AND UNDERGRADUATE STUDENTS STUDYING AT UNIVERSITIES IN EATING HABITS ABSTRACT

CHILD DEVELOPMENT IN DIFFERENT GRADUATE AND UNDERGRADUATE STUDENTS STUDYING AT UNIVERSITIES IN EATING HABITS ABSTRACT FARKLI ÜNİVERSİTELERDE EĞİTİM GÖREN ÇOCUK GELİŞİM LİSANS VE ÖNLİSANS ÖĞRENCİLERİNİN BESLENME ALIŞKANLIKLARI Öğr.Gör.Raziye PEKŞEN AKÇA Öğr.Gör.Rukiye ARSLAN Arş.Gör.Ezgi AKINCI DEMİRBAŞ ÖZ Bu araştırma,

Detaylı

BESLENME. Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Şenay GÖRÜCÜ YILMAZ

BESLENME. Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Şenay GÖRÜCÜ YILMAZ BESLENME Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Şenay GÖRÜCÜ YILMAZ 2 SAĞLIKLI BESLENME O Beslenme, O Yeterli ve dengeli beslenme O Besin O Besin öğeleri 3 İnsanlar neden yemek yer? Beslenme; İnsanın büyümesi, gelişmesi,

Detaylı

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU 173 Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Hiçbir canlının beslenmeden yaşamını sürdürmesi mümkün değildir. Bu, her yaşta olmak üzere, insanlar için de geçerlidir. Özellikle bebekler ve

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Yazar Ad 61 Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Ülkemizde kalp damar hastalıkları erişkinlerde en önemli ölüm ve hastalık nedeni olup kanser veya trafik kazalarına bağlı ölümlerden daha sık görülmektedir. Halkımızda

Detaylı

Obeziteye Karşı El Ele

Obeziteye Karşı El Ele Obeziteye Karşı El Ele Mayıs 2013, İstanbul 1 Obeziteye Karşı El Ele Projesi İstanbul Maltepe Üniversitesi ÖNSÖZ Obeziteye Karşı El Ele projesi, Yrd.Doç.Dr Seher YURT un doktora çalışmasında edindiği

Detaylı

ailesinden ilk kez uzun saatler ayrıldığı ve çevresi ile iletişiminin arttığı bir dönemdir.

ailesinden ilk kez uzun saatler ayrıldığı ve çevresi ile iletişiminin arttığı bir dönemdir. Sağlıklı Bir Beslenme Çantası İçin... Sürekli büyüme ve gelişme süreci içinde olan çocuklar, beslenme yetersizliklerinden doğrudan olumsuz etkileniyor. İSTANBUL - İlkokul çağı, çocuğun ailesinden ilk kez

Detaylı

Metal Sektöründe Bir İşyerinde Çalışanların Beslenme Alışkanlıkları ve İlişkili Antropometrik Ölçümleri

Metal Sektöründe Bir İşyerinde Çalışanların Beslenme Alışkanlıkları ve İlişkili Antropometrik Ölçümleri A r a ş t ı r m a M a k a l e s i Metal Sektöründe Bir İşyerinde Çalışanların Beslenme Alışkanlıkları ve İlişkili Antropometrik Ölçümleri Selen SÖZEN 1 Nazmi BİLİR 2 Ali Naci YILDIZ 3 Emine YILDIZ 4 Tevfik

Detaylı

1 gr yağ: 9 kilokalori, 1 gr protein ve karbonhidrat: 4 kilokalori, 1 gr alkol 7 kilokalori verir.

1 gr yağ: 9 kilokalori, 1 gr protein ve karbonhidrat: 4 kilokalori, 1 gr alkol 7 kilokalori verir. Doğru beslenme için karbonhidrat, yağ ve proteinler belirli oranlarda belirli miktarlarda düzenli olarak alınmalıdır. Alınan kalori verilen kaloriden fazla olduğu zaman kilo alımı başlar. Her gün yenilen

Detaylı

ANTALYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ

ANTALYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ ANTALYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ BESLENME: Büyüme, yaşamın sürdürülmesi ve sağlığın korunması için besinlerin kullanılmasıdır. BESİNLER VE BESİN ÖĞELERİ Yaşamımız için gerekli olan bütün besinleri,

Detaylı

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz Diyetisyen Serap Orak Tufan İstanbul 2015 NEDEN OKULA GİDERİZ? PEKİ NEDEN YEMEK YERİZ? Hastalanmamak için Daha Güçlü olmak için Daha çabuk büyümek için Karnımızı

Detaylı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı Dengeli Beslenme Yaşamımız boyunca sürekli büyürüz. Bebeklikten itibaren sağlıklı bir şekilde büyümek ve gelişmek için düzenli, dengeli ve yeterli beslenmemiz gerekir. Beslenmek yani yemek yemek günlük

Detaylı

BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ

BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 SUNU PLANI Sağlıklı ve dengeli beslenme Temel besin öğeleri ve grupları Öğün içerikleri: Kahvaltı Fast-food ve zararları Çocuğunuzun beslenme çantası

Detaylı

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ HAYAT PROGRAMI (2014 2017) TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ

Detaylı

neden az yağlı az kolesterollü diyet?

neden az yağlı az kolesterollü diyet? neden az yağlı az kolesterollü diyet? DYT-YRD07 Rev / 2 Yürürlük Tarihi / 30.12.2005 Rev Tarihi / 17.18.2012 neden az yağlı az kolesterollü diyet? Kolesterol insan vücudunda doğal olarak bulunan yağa benzer

Detaylı

Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi

Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi http://kutuphane. uludag. edu. tr/univder/uufader. htm Uludağ Üniversitesi Öğrencilerinin Spor Yapma ve Beslenme Alışkanlıklarının İncelenmesi Nimet Haşıl Korkmaz

Detaylı

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon Obezite Nedir? Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması

Detaylı

Bilindiği üzere beslenme; anne karnında başlayarak yaşamın sonlandığı ana kadar devam eden yaşamın vazgeçilmez bir ihtiyacıdır

Bilindiği üzere beslenme; anne karnında başlayarak yaşamın sonlandığı ana kadar devam eden yaşamın vazgeçilmez bir ihtiyacıdır OBEZİTE Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması sonucu

Detaylı

ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Yemek sonrası şişkinlik hissediyorum... Yemeklerden sonra hazımsızlık hissediyorum...

ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Yemek sonrası şişkinlik hissediyorum... Yemeklerden sonra hazımsızlık hissediyorum... ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Yemek sonrası şişkinlik hissediyorum... Yemeklerden sonra hazımsızlık hissediyorum... ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Ha4ada 2-3 defa kabızlığım oluyor... Kabız olduğumda fissür/hemoroid şikayetlerim

Detaylı

KALP DAMAR HASTALIKLARI VE BESLENME

KALP DAMAR HASTALIKLARI VE BESLENME KALP DAMAR HASTALIKLARI VE BESLENME Kalp hastalıkları deyince; kalp ve kan damarlarına ilişkin hastalıklar aklımıza gelmektedir. Damar sertliği; Atardamar duvarının kalınlaşmasıdır. Yavaş seyreden ilerleyici

Detaylı

Özel Bir Đlköğretim Okulu Öğrencilerinde Beslenme Alışkanlıklarının Ve Beden Kitle Đndekslerinin Değerlendirilmesi

Özel Bir Đlköğretim Okulu Öğrencilerinde Beslenme Alışkanlıklarının Ve Beden Kitle Đndekslerinin Değerlendirilmesi Klinik Araştırma www.firattipdergisi.com Özel Bir Đlköğretim Okulu Öğrencilerinde Beslenme Alışkanlıklarının Ve Beden Kitle Đndekslerinin Değerlendirilmesi Ruhuşen KUTLU a, Selma ÇĐVĐ Selçuk Üniversitesi

Detaylı

Tip 2 Diyabet Hastaları için. Beslenme Kılavuzu*

Tip 2 Diyabet Hastaları için. Beslenme Kılavuzu* Tip 2 Diyabet Hastaları için Beslenme Kılavuzu* Değerli hastalar, Hazırladığımız bu kısa kılavuz ile size günlük hayatınızda tüketeceğiniz gıda maddelerini seçerken, yönünüzü daha iyi belirleyebilmenize

Detaylı

VAKA SUNUMU. Dr. Dyt. AYGÜN KUYUMCU

VAKA SUNUMU. Dr. Dyt. AYGÜN KUYUMCU VAKA SUNUMU Dr. Dyt. AYGÜN KUYUMCU Kuyumcu N. Adrasan 2006 Genel Özellikler Cinsiyet: Yaş: 26 Yaşam şekli: Medeni durum: Eğitim durumu: İş: Sigara kullanımı: Alkol kullanımı: Erkek Sedanter Bekar Üniversite

Detaylı

PERİTON DİYALİZLİ ÇOCUKLARDA BESLENME

PERİTON DİYALİZLİ ÇOCUKLARDA BESLENME PERİTON DİYALİZLİ ÇOCUKLARDA BESLENME FR-HYE-04-423-05 Bu broşürün amacı diyaliz hastalarında hasta ve hasta yakınlarına beslenme ile ilgili önemli noktaları hatırlatmak ve diyetimizde dikkat edilmesi

Detaylı

Adölesanların beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite düzeyleri ve vücut kitle indekslerinin değerlendirilmesi

Adölesanların beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite düzeyleri ve vücut kitle indekslerinin değerlendirilmesi ARAŞTIRMA Gülhane Tıp Derg 2011; 53: 264-270 Gülhane Askeri Tıp Akademisi 2011 Adölesanların beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite düzeyleri ve vücut kitle indekslerinin değerlendirilmesi Emine Aksoydan

Detaylı

ÇOCUKLUK ÇAĞI OBEZİTE ARAŞTIRMASI (COSI-TR) 2013 ÖN RAPOR

ÇOCUKLUK ÇAĞI OBEZİTE ARAŞTIRMASI (COSI-TR) 2013 ÖN RAPOR T.C.SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ÇOCUKLUK ÇAĞI OBEZİTE ARAŞTIRMASI (COSI-TR) 2013 ÖN RAPOR ARALIK 2013 i COSI-TR-2013 de Görev Dağılımı

Detaylı

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI Türkiye beslenme durumu yönünden hem gelişmekte olan, hem de gelişmiş ülkelerin sorunlarını birlikte içeren bir görünüme sahiptir. Ülkemizde halkın beslenme

Detaylı

Diyabette başarılı bir tedavinin temel taşı diyettir.

Diyabette başarılı bir tedavinin temel taşı diyettir. Diyabette başarılı bir tedavinin temel taşı diyettir. Diyabete ait özel bir diyet yktur. Fakat her diyabetliye özel bir diyet vardır. Diyabetliye uygulanacak diyet; diyabetlinin kilsuna, byuna, yaşına,

Detaylı

BİR SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE BEBEKLERİN UYKU POZİSYONLARI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER*

BİR SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE BEBEKLERİN UYKU POZİSYONLARI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER* BİR SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE BEBEKLERİN UYKU POZİSYONLARI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER* Emine BARAN 1, M. Esin OCAKTAN 2, Sabahattin KOCADAĞ 1, Ayşe YILDIZ 3, Recep AKDUR 4 1 Araş. Gör. Dr. Ankara Üniversitesi

Detaylı

Bir Meslek Lisesinde Öğle Yemeğine Ulaşmada Zorluk Yaşayan Öğrencilerin Beslenme Alışkanlıkları

Bir Meslek Lisesinde Öğle Yemeğine Ulaşmada Zorluk Yaşayan Öğrencilerin Beslenme Alışkanlıkları 21 ƘŰƬƑƊ Özgün Araştırma / Original Article Bir Meslek Lisesinde Öğle Yemeğine Ulaşmada Zorluk Yaşayan Öğrencilerin Beslenme Alışkanlıkları Eating Habits of Students in a Vocational High School who Have

Detaylı

Beyaz Yakalı Çalışanların Beslenme Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi

Beyaz Yakalı Çalışanların Beslenme Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi Kocatepe Tıp Dergisi Kocatepe Medical Journal 2014;15(1):20-6 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / RESEARCH STUDY Beyaz Yakalı Çalışanların Beslenme Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi Eray YURTSEVEN, Fatma EREN, Suphi VEHİD,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Yasemin ERSOY un ÖZGEÇMİŞİ. EĞİTİM DURUMU 1986 Lisans, Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Besin Teknolojisi Eğitimi Bölümü

Yrd. Doç. Dr. Yasemin ERSOY un ÖZGEÇMİŞİ. EĞİTİM DURUMU 1986 Lisans, Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Besin Teknolojisi Eğitimi Bölümü Yrd. Doç. Dr. Yasemin ERSOY un ÖZGEÇMİŞİ Adı Soyadı Unvanı : Yasemin ERSOY : Yard. Doç. Dr. Doğum Yeri : Ankara Doğum Tarihi: 22.02.1965 Öğrenim Durumu: Lisans EĞİTİM DURUMU 1986 Lisans, Gazi Üniversitesi

Detaylı

Çocukluk ve Ergenlikte Beslenme. Prof.Dr.Muazzez garipağaoğlu İstanbul Medipol Üniversitesi

Çocukluk ve Ergenlikte Beslenme. Prof.Dr.Muazzez garipağaoğlu İstanbul Medipol Üniversitesi Çocukluk ve Ergenlikte Beslenme Prof.Dr.Muazzez garipağaoğlu İstanbul Medipol Üniversitesi İkisi de mutlu!!!! Malnütrisyon ve Obezite Günümüzde tüm dünyada çocuk sağlığını, dolayısıyla halk sağlığını tehdit

Detaylı

Dr. Bekir KESKİNKILIÇ

Dr. Bekir KESKİNKILIÇ Dr. Bekir KESKİNKILIÇ ÇALIŞMANIN AMAÇLARI; İLKÖĞRETİM OKULLARI 2. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN (7-8 YAŞ GRUBU); Beslenme durumlarının ve büyümelerinin değerlendirilmesi, Ailelerinin ifadelerine göre çocukların

Detaylı

Beslenme Eğitiminin 5-8 Yaş Grubunda Beslenme Durumu (obesite, malnutrisyon) ve Davranışları (atıştırma, öğün atlama,..

Beslenme Eğitiminin 5-8 Yaş Grubunda Beslenme Durumu (obesite, malnutrisyon) ve Davranışları (atıştırma, öğün atlama,.. Beslenme Eğitiminin 5-8 Yaş Grubunda Beslenme Durumu (obesite, malnutrisyon) ve Davranışları (atıştırma, öğün atlama,..) Üzerine Etkisi Prof. Dr. S. Songül Yalçın Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk

Detaylı

Doç.Dr.Gonca Üstündağ Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme AD.

Doç.Dr.Gonca Üstündağ Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme AD. Doç.Dr.Gonca Üstündağ Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme AD. Yaşamın ilk yılında beslenme; büyümenin başlıca belirleyicisi iken, Okul çocuğu dönemindeki

Detaylı

TÜRKİYE ÇOCUKLUK ÇAĞI ( 7-8 YAŞ ) ŞİŞMANLIK ARAŞTIRMASI (COSI-TUR) 2013

TÜRKİYE ÇOCUKLUK ÇAĞI ( 7-8 YAŞ ) ŞİŞMANLIK ARAŞTIRMASI (COSI-TUR) 2013 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TÜRKİYE ÇOCUKLUK ÇAĞI ( 7-8 YAŞ ) ŞİŞMANLIK ARAŞTIRMASI (COSI-TUR) 2013 TEMEL BULGULAR ANKARA -2014 Türkiye Çocukluk Çağı (7-8 Yaş)

Detaylı

Anne-babalar ve okullar için dengeli beslenme. Önsöz. Çocuklar ve gençler için beslenme kuralları

Anne-babalar ve okullar için dengeli beslenme. Önsöz. Çocuklar ve gençler için beslenme kuralları Smart Eating/Turkish Anne-babalar ve okullar için dengeli beslenme Önsöz Çocuklarımızın aktif ve sa lıklı bir ßekilde yaßayabilmesi için, dengeli ve besleyici gıdalar yemeleri çok önemlidir. Çocuklar arasında

Detaylı

UZUNLU CUMHURİYET ORTAOKULU

UZUNLU CUMHURİYET ORTAOKULU UZUNLU CUMHURİYET ORTAOKULU SPOR KULUBÜ YAYINI VUCUDUMUZ VE DENGELİ BESLENME 2015 BOĞAZLIYAN / YOZGAT SUNU PLANI * Sağlıklı ve Dengeli beslenme * Temel besin öğeleri ve grupları * Öğün içerikleri: Kahvaltı

Detaylı

Türkiye de Fast Food

Türkiye de Fast Food Türkiye de Fast Food Fast Food Nedir? Fast-food, üretilmesi ve servis edilmesi toplamda birkaç dakikayı aşmayan; ucuz olan; tek kullanımlık ambalajı olan; elle tutularak yenilebilen, bazen de plastik çatal

Detaylı

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT Muğla Üniversitesi SBE Dergisi Güz 2001 Sayı 5 ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET Erdoğan GAVCAR * Meltem ÜLKÜ

Detaylı

ARAŞTIRMA (Research Report)

ARAŞTIRMA (Research Report) ARAŞTIRMA (Research Report) YURTTA KALAN ÜNİVERSİTE ÖGRENCİLERİNİN BESLENME ALıŞKANLıKLARı Nutritional habits of the university hostel students...ı."ı. 2 Turgut ŞAIDNOZ, Saime ŞAHINOZ, Fevziye ÇETINKAYA,

Detaylı

SAĞLIĞIN DENGESİ. 5 Gıda Grubu. Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir SÜGAV yayınıdır.

SAĞLIĞIN DENGESİ. 5 Gıda Grubu. Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir SÜGAV yayınıdır. SAĞLIĞIN DENGESİ 5 Gıda Grubu Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir SÜGAV yayınıdır. SÜGAV Yayın No: 05/2011 Sağlığın Dengesi Yeterli ve dengeli beslenebilmek

Detaylı

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ HAZIRLAYAN:FZT.MELTEM ERASLAN DANIŞMAN:PROF.DR.İSMET MELEK Obezite (şişmanlık),vücutta aşırı ölçüde

Detaylı

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir GAV yayınıdır. GAV Yayın No:

Detaylı

MÜSABAKA VEYA ANTRENMAN ÖNCESİ, SIRASI VE SONRASINDA SPORCU BESLENMESİ

MÜSABAKA VEYA ANTRENMAN ÖNCESİ, SIRASI VE SONRASINDA SPORCU BESLENMESİ MÜSABAKA VEYA ANTRENMAN ÖNCESİ, SIRASI VE SONRASINDA SPORCU BESLENMESİ Sporcuların performansını etkileyen faktörlerden genetik yapı, uygun antrenmanın yanında beslenmeleri de son derece önem taşımaktadır.

Detaylı

Yeterli ve Dengeli Beslenen Kişiler. Yeterli ve Dengeli Beslenme Nedir?

Yeterli ve Dengeli Beslenen Kişiler. Yeterli ve Dengeli Beslenme Nedir? Yeterli ve Dengeli Beslenme Nedir? YETERLİ VE DENGELİ BESLENME SAĞLIĞIN TEMELDİR. Beslenme açlık duygusunu bastırmak, karın doyurmak ya da canının çektiği şeyleri yemek içmek değildir. Beslenme; sağlığı

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ ADÖLESAN DÖNEMİNDE BESLENME

MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ ADÖLESAN DÖNEMİNDE BESLENME MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ ADÖLESAN DÖNEMİNDE BESLENME Züleyha KAPLAN Beslenme ve Diyet Uzmanı BESLENME: Büyüme, yaşamın sürdürülmesi ve sağlığın korunması için besinlerin kullanılmasıdır

Detaylı

n lf o o d p l a Bu metnin Türkçeye çevirisi Pınar Enstitüsü'nün desteği ile gerçekleştirilmiştir.

n lf o o d p l a Bu metnin Türkçeye çevirisi Pınar Enstitüsü'nün desteği ile gerçekleştirilmiştir. g olf or w. coo n lf o o d p l a et. g or co w w et. ww w.efa d.o rg.eufic.org w ww Bu metnin Türkçeye çevirisi Pınar Enstitüsü'nün desteği ile gerçekleştirilmiştir. Bisiklet sürmeyi öğrendiğin zamanı hatırlıyor

Detaylı

Doç. Dr. Nazan YARDIM

Doç. Dr. Nazan YARDIM Doç. Dr. Nazan YARDIM T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar, Programlar Ve Kanser Başkan Yardımcılığı Obezite Diyabet Ve Metabolik Hastalıklar Daire Başkanı Mevcut

Detaylı

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr Ağacın kökü toprak İnsanın kökü EKMEK tir. 2 BİR AYDA 7-12 KG. VERMEK

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ GÜNLÜK BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-12

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ GÜNLÜK BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-12 FR-HYE-04-719-12 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ GÜNLÜK BESLENME KILAVUZU Hazırlayan AD/BD/Birim(ler): Beslenme ve Diyet Birimi Sayfa 1 / 9 İlk yayın tarihi: 01.05.2007

Detaylı

ABC KOLEJİ REVİRİ SAĞLIK BÜLTENİ

ABC KOLEJİ REVİRİ SAĞLIK BÜLTENİ ABC KOLEJİ REVİRİ SAĞLIK BÜLTENİ NO: 1 HAZIRLAYAN : Aynur DİKKAŞ Hemşire ABC Koleji ŞUBAT 2014 Mehmet BAĞÇECİK ABC Koleji Müdürü Sayın Veliler ve sevgili çocuklar; Sağlık, bütün canlılar için önemlidir.

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

ŞEKER HASTALARINDA SAĞLIKLI BESLENME NASIL OLMALIDIR? Uzm. Dyt. Yonca SEVİM Haseki Eğ. ve Araş. Hast. Diyet Polikliniği

ŞEKER HASTALARINDA SAĞLIKLI BESLENME NASIL OLMALIDIR? Uzm. Dyt. Yonca SEVİM Haseki Eğ. ve Araş. Hast. Diyet Polikliniği ŞEKER HASTALARINDA SAĞLIKLI BESLENME NASIL OLMALIDIR? Uzm. Dyt. Yonca SEVİM Haseki Eğ. ve Araş. Hast. Diyet Polikliniği Diyabet Nedir? Önce Hastalığımızı Tanıyalım! Şeker Glikoz Karbonhidrat! İnsülin!

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkanlığı OKUL SAĞLI LIĞI ÇALIŞMALARI VE OKUL SÜTÜS PROGRAMI Doç Dr. Nazan YARDIM Obezite, Diyabet ve Metabolik Hastalıklar Daire Başkanlığı Okul Sütü

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ KOAH LI HASTANIN BESLENMESİ FR-HYE-04-719-41

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ KOAH LI HASTANIN BESLENMESİ FR-HYE-04-719-41 FR-HYE-04-719-41 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ KOAH LI HASTANIN BESLENMESİ Hazırlayan AD/BD/Birim(ler): Beslenme ve Diyet Birimi Sayfa 1 / 7 İlk yayın tarihi: 01.05.2007

Detaylı

SAĞLIKLI YAŞAM VE BESLENME ALIŞKANLIKLARI BİLGİ FORMU

SAĞLIKLI YAŞAM VE BESLENME ALIŞKANLIKLARI BİLGİ FORMU SAĞLIKLI YAŞAM VE BESLENME ALIŞKANLIKLARI BİLGİ FORMU KİŞİSEL BİLGİLER Adınız: Soyadınız: Doğum Tarihi: Doğum Yeri: Adres: (Ev) (İş) Telefon:(Ev): (İş) (Cep) E-mail: Eğitim Durumunuz: Mesleğiniz: KİLO

Detaylı

COĞRAFİ ETİKETLİ ÜRÜNLERE İLİŞKİN TÜKETİCİLERİN TUTUM VE DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ

COĞRAFİ ETİKETLİ ÜRÜNLERE İLİŞKİN TÜKETİCİLERİN TUTUM VE DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ COĞRAFİ ETİKETLİ ÜRÜNLERE İLİŞKİN TÜKETİCİLERİN TUTUM VE DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ Dr.Aslı ZULUĞ Prof. Dr. Bülent MĠRAN 7. Gıda Mühendisliği Kongresi 24-26 Kasım Ankara Coğrafi Etiketli Ürünler TUTUM

Detaylı

ÇOCUKLARIN EĞİTİMİNDE ROL MODEL OLUŞTURACAK OLAN EĞİTİMCİ VE USTA ÖĞRETİCİ ADAYLARININ BESLENME ALIŞKANLIKLARI

ÇOCUKLARIN EĞİTİMİNDE ROL MODEL OLUŞTURACAK OLAN EĞİTİMCİ VE USTA ÖĞRETİCİ ADAYLARININ BESLENME ALIŞKANLIKLARI ÇOCUKLARIN EĞİTİMİNDE ROL MODEL OLUŞTURACAK OLAN EĞİTİMCİ VE USTA ÖĞRETİCİ ADAYLARININ BESLENME ALIŞKANLIKLARI Öğr.Gör. Rukiye ARSLAN Batman Üniversitesi,Kozluk MYO Çocuk Gelişim Programı rukiye.arslan

Detaylı

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) BES234 4 2 0 0 4. Anlatım, Tartışma, Uygulama-Alıştırma, Proje Tasarımı/Yönetimi, Ödev

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) BES234 4 2 0 0 4. Anlatım, Tartışma, Uygulama-Alıştırma, Proje Tasarımı/Yönetimi, Ödev BESLENME ANTROPOLOJİSİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl BESLENME ANTROPOLOJİSİ Önkoşullar Dersin dili Dersin Türü Dersin öğrenme ve öğretme teknikleri Dersin sorumlusu(ları) Dersin amacı Dersin öğrenme çıktıları

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU SAĞLIKLI BESLENME ÖNERİLERİ

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU SAĞLIKLI BESLENME ÖNERİLERİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU SAĞLIKLI BESLENME ÖNERİLERİ 1 YETERLİ ve DENGELİ BESLENME NEDİR? Vücudun büyümesi, yenilenmesi ve çalışması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ OBESİTE HASTALARI İÇİN BESLENME KILAVUZU OBESİTE HASTALARI İÇİN BESLENME KILAVUZU

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ OBESİTE HASTALARI İÇİN BESLENME KILAVUZU OBESİTE HASTALARI İÇİN BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-01 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ OBESİTE HASTALARI İÇİN BESLENME KILAVUZU Hazırlayan AD/BD/BİRİM(ler) : Beslenme ve Diyet Birimi Sayfa 1 / 9 OBESİTE HASTALARI

Detaylı

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği Şişmanlık Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği Tanım Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Obezite VKİ > 95 persantil Kilolu olmayı VKİ 85-95 persantil VKİ = ağırlık (kg) / boy

Detaylı

DiYABET VE BESLENME N M.-

DiYABET VE BESLENME N M.- DiYABET VE BESLENME Diyabet tedavisinin amacı;kan şekeri kontrolünü sağlayarak diyabetin seyrinde gelişebilecek bozuklukları (komplikasyonları) önlemek veya geciktirmek; böylece yaşam kalitenizi yükseltmektir.

Detaylı

Bebek ve Çocuklarda Boy Ölçümü

Bebek ve Çocuklarda Boy Ölçümü Bebek ve Çocuklarda Boy Ölçümü AMAÇ Bebeğin/ çocuğun boyunun doğru ve uygun teknikle ölçülmesi ve sonucun çocuğun ayına/yaşına göre değerlendirilmesidir. TEMEL İLKELER Bebekte/ çocukta boy ölçümü yapılan

Detaylı

Uludağ Üniversitesi nde Eğitim Gören Öğrencilerin Beslenme Alışkanlıklarının Araştırılması

Uludağ Üniversitesi nde Eğitim Gören Öğrencilerin Beslenme Alışkanlıklarının Araştırılması U. Ü. ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2014, Cilt 28, Sayı 2, 37-47 (Journal of Agricultural Faculty of Uludag University) Uludağ Üniversitesi nde Eğitim Gören Öğrencilerin Beslenme Alışkanlıklarının Araştırılması

Detaylı

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ Bu sunu Sincan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Hayatboyu Öğrenme Programı Grundtvig Öğrenme Ortaklığı Projesi kapsamında düzenlenen Eğitim Toplantıları için hazırlanmıştır.

Detaylı

FEN BİLİMLERİ. Besin İçerikleri

FEN BİLİMLERİ. Besin İçerikleri FEN BİLİMLERİ TEST-1 Besin İçerikleri 1. 4. aşamsal faaliyetlerin gerçekleşebilmesi için gereken enerjiyi öncelikli olarak aşağıdaki besinlerin hangisinden alırız? Besinlerimiz Enerji verici apıcı onarıcı...

Detaylı

İnönü Üniversitesi Öğrencilerinin Üreme Sağlığı Konularında Bilgi Düzeyleri ve Hizmetten Beklentileri

İnönü Üniversitesi Öğrencilerinin Üreme Sağlığı Konularında Bilgi Düzeyleri ve Hizmetten Beklentileri ARAŞTIRMA / RESEARCH REPORT İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 17 (1) 7-14 (2010) İnönü Üniversitesi Öğrencilerinin Üreme Sağlığı Konularında Bilgi Düzeyleri ve Hizmetten Beklentileri Selma Koluaçık*,

Detaylı

Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım

Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım http:www.babycentre.co.uk/midwives 10 steps to a healthy pregnancy (Turkish) Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım 1. Hamilelik sürecini erkenden planlayın ve organize edin! 2. Sağlıklı

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI ve ADOLESANLARDA BESLENME ve BESLENME PROGRAMLARININ GELİŞTİRİLMESİ

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI ve ADOLESANLARDA BESLENME ve BESLENME PROGRAMLARININ GELİŞTİRİLMESİ İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI ve ADOLESANLARDA BESLENME ve BESLENME PROGRAMLARININ GELİŞTİRİLMESİ Prof.Dr.Nilgün Karaağaoğlu BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Okul Çağı

Detaylı

AĠLEM VE BEN BESLENME (TEMEL BESĠN GRUPLARI) YAZAN: MERAL ġahġn

AĠLEM VE BEN BESLENME (TEMEL BESĠN GRUPLARI) YAZAN: MERAL ġahġn AĠLEM VE BEN BESLENME (TEMEL BESĠN GRUPLARI) YAZAN: MERAL ġahġn Geçen sayıda beslenme konusuna genel bir giriş yaparak besin öğeleri hakkında bilgiler vermiştim. Bu sayıda ise temel besin grupları ve doğru

Detaylı