ATOMLARDAN KUARKLARA ATOMLARDAN KUARKLARA

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ATOMLARDAN KUARKLARA ATOMLARDAN KUARKLARA... 249"

Transkript

1 6 ATOMLARDAN KUARKLARA Sayfa No Karşıtparçacık Doğaaki Tml Kvvtlr v Tml Parçacıklar Haronlar v Lptonlar Karklar Etkinlik,,

2 ÜNİTE 6 Bir protonn kark bilflimi ATOMALTI TEMEL PARÇACIKLAR 90ʼl yılların başına atomn proton, nötron v lktron aı vriln üç tml parçacıktan olştğ üşünülüyor. Fakat çok gçmn 98ʼ Uranym5 çkirğinin parçalanmasıyla atomn parçalanarak atom altı parçacıkların var olabilcği anlaşılı. 950ʼlrn sonra parçacık hızlanırıcıların glişmsiyl birçok atom altı tml parçacıklar birr birr kşfilmy başlanı. Bgün yaklaşık 00 atom altı parçacığın varlığı bilinmktir. B parçacıkların büyük bölümü son rc kararsız v kısa ömürlüür. Bazılarının kütlsi sıfır v bazılarının is varlığı ancak kramsal olarak saptanmıştır. Proton Nötron Alt n çkir i İngiliz Ptr Higgs 960ʼlaraki çalışmasına, sonraan Higgs bozon aı vriln bir atomaltı parçacıktan bahstmktir. Masl kütlyi açıklamak için önriln b parçacık, bgün için hnüz fizikçilr tarafınan tam olarak gözlmlnmmiştir. Ancak, CERNʼ başlatılan yüz yılın nyin, Haziran 0 yılı itibarı il b parçacığın varlığı ksin olarak saptanmıştır. Parçacık v Karşıtparçacık Çkirk Hr parçacığın bir karşıt parçacığı varır. Karşıt parçacığın kütlsi aynı olmasına karşın yükü zıt işartliir. B rm nötr parçacık v karşıt parçacıklar için gçrli ğilir (foton v yüksüz pion (π ) parçacıklarının karşıt parçacığı yoktr). Alt n atomlar Karşıtparçacığın varlığı ilk kz, Pal Dirac (90-984) tarafınan ortaya çıkarılmıştır. Dirac, "hr parçacığın knisiyl tamamn aynı, ancak yükü zıt olan bir karşıt parçacağı varır." fikrini ortaya attıktan kısa sür sonra 9 yılına Carl Anrson (905-99) tarafınan yapılan nyl kanıtlanmıştır. Aşağıa bazı parçacık v karşıt parçacık hakkına kısa bilgi vrilmiştir.. Elktron - Pozitron: Elktronn karşıt parçacığı pozitronr. Pozitronn kütlsi lktronn kütlsin şit, yükünün büyüklüğü lktoronn yük büyüklüğünün aynı, fakat işarti pozitiftir. ( + ) smboliyl göstrilir.. Proton - Karşıtproton: Karşıt protonn kütlsi protonn kütlsin şit olp, aynı büyüklükt ngatif işartli yük sahiptir. (p ) smbolüyl göstrilir. Alt n küp. Nötron - Karşıtnötron: Karşıtnötrünn kütlsi nötronn kütlsin şit v yüksüzür (n ) il göstrilir. Sıraan malr atomlaran olşmştr. Hr atomn mrkzin proton v nötron içrn çkirk blnr. Proton v nötronlar karklaran myana glmiştir. 4. Nötrino - Karşıtnötrino: Yakalanmaları çok zor olan nötrinolar, lktik yüklri olmayan kütllri is sıfıra çok yakın olan tml parçacıklaranır. Işık hızına yakın hızlara harkt rlr. Nötrinolanın tml kaynağı yılızlarır. Ma için maay zarar vrmn gçm özlliklri varır. Karşıtparçacığı karşıtnötrinor. Karşıtnötrinolar bta boznm snasına açığa çıkan yüksüz parçacıklarır. Tüm özlliklri aynı olan nötrino v karşıtnötrinolar aslına aynı parçacıklarır. Aralarınaki tk fark, nötrino'nin kaynağı yılızlar, karşıtnötrino'nn kaynağı bta boznm olmasıır. Smbollri o v o ür. 49

3 ÜNİTE 6 Çift olşm: Yüksk nrjili Gamma ışını foton bir çkirkl tkilşrk yok olr. Yok olan fotonan bir lktron pozitron çifti olşr. γ = + + Braa +, lktronn karşıtparçacığı olan pozitronr. Fotonn tüm nrjisi lktron-pozitron çiftinin nrjisin önüşür. Elktron-pozitron çiftinin rgn kütl nrjisi hsap ilirs b ğr; m c =,0 MV olarak blnr. Braa m lktronn kütlsi c is ışık hızıır. Dmk ki Gamma fotonnn lktron-pozitron çifti olştrmak için nrjisi n az,0 MV olmalıır. B rma o frkansınaki Gamma fotonn nrjisi: şklin yazılır. h o = m c Eğr Gamma ışını fotonnn nrjisi lktronpozitron çiftinin rgn kütl nrjisinn büyüks, b fazlalık nrji, olşan iki parçacığın kintik nrjisin önüşür. Çift Yokolma: Bir pozitron bir lktronla çarpıştığı vya tkilştiği zaman b parçacık çifti yok olabilir. Bnn anlamı; parçacıklar kaybolr v nrjilri olğ gibi lktromanytik ışımaya önüşür. Yok olş sürci, + + = nγ bağıntısı il vrilir. Eğr lktron pozitron çiftinin nrjisi n az,0 MV is n = olr. Yani; + + = γ Parçacık v karşı parçacıklar il ilgili bazı özlliklr aşağıaki tabloa göstrilmiştir. Simgsi ) 0,5, ,5 +,6.0 98, +,6 98,,6 n 99,6 0, n 99,6 0, o 0 o 0 şklin yazılır. B rma iki Gamma ışını zıt yönlr harkt tmk zornaır (Başlangıçtaki toplam momntm sıfır olğnan momntm kornm için). γ + γ 50

4 + γ foton Bir lktron il bir pozitron şkilki gibi tkilşrk γ foton'na önüşmktir. B olaya olşan γ foton'nn nrjisi n az kaç V blnr? (m = m + = 0,5 MV) Çift Yokolma Çift Olşm Bir parçacık il karşıtparçacık biraraya gliğin birbirini yok bilirlr. B snaa büyük miktara nrji açığa çıkar. B olaya çift yokolma nir. Parçacıkların nrjilri tamamn lktromanytik ışımaya önüşrk çarpışma öncsi nrji toplamı çarpışma sonrası nrji toplamına şittir. Ayrıca b tkilşim momntm a kornr. Enrji kornmna, Einstin'in kütl nrji şğrliği bağıntısı kllanılırsa, m c m c + + = Efoton m m c ^ + + h = Efoton MV ( 05, + 05, ). c E foton c = E 0,. foton = 06 V blnr. ÜNİTE 6 Ytrli nrjiy sahip iki γ fotonnn çarpıştığına is fotonların toplam nrjisi may önüşbilir. B olaya çift olşm nir. Örnğin bir lktron il bir protonn iki γ ışınınan olşmasına ait tpkim, γ + + şklin yazılabilir. Ayrıca çok nr olsa proton v bir antiporoton'n çarpışması iki γ ışını foton olştrabilir. p + + p γ Tml Kvvtlr v Tml Parçacıklar Doğaaki tüm olaylar, parçacıklar arasına tkin olan ört tml kvvt il tanımlanır. B kvvtlr, büyüktn küçüğ oğr;. Güçlü çkirk kvvti (yğin kvvt). Elktromanytik kvvt. Zayıf çkirk kvvti 4. Kütl çkim kvvtiir. P mzon n. Güçlü Çkirk Kvvti (Yğin Kvvt): Kısa mnzilli olan b kvvt lktrik yükünn bağımsızır. Çkirkt protonları v nötronları biraraa ttan kvvttir. B kvvtlr mzon aı vriln alan parçacıkları aracılık tmktir. Güçlü çkirk kvvtlrinin tkili olğ parçacıklar haronlarır. Ma parçacıkları arasınaki kvvtlr aracılık n alan parçacıkları yana görülüğü gibi Fynman iyagramı il göstrilbilir. B iyagrama, protonlar v nötronlar arasınaki çkirk kvvtlrin mzonların aracılık ttiği anlatılmaktaır. P n zaman Ma parçacıkları il tkilşim parçacıkları (alan parçacıkları) birbirinn farklı olğ söylnbilir. Bna gör; proton, lktron gibi parçacıklar ma parçacıkları foton mzon gibi parçacıklar is tkilşim parçacıkları (alan parçacıkları) olarak alanırılır. 5

5 ÜNİTE 6 foton. Elktromanytik Kvvt: Atom v molküllri biraraa ttarak biliğimiz mayi olştran lktromanytik kvvt, güçlü çkirk kvvtlrinin 0 katı kaarır. Uzn mnzilli kvvttir. Elktromanytik kvvtlr foton aı vriln alan parçacıkları aracılık r. B tkilşim bir lktronan iğrin nrji v momntm aktarımı grçklşir. zaman. Zayıf Çkirk Kvvtlri: B kvvtlr bazı rayoaktif boznm sürçlrin ortaya çıkarlar. Çok kısa mnzilli bir kvvttir. Büyüklüğü güçlü çkirk kvvtinin 0 5 katı kaarır. B zayıf çkirk kvvtlrin aracılık n alan parçacıkları, W v Z bozonlarıır. 4. Kütl Çkim Kvvtlri: Güçlü çkirk kvvtlrinin0 9 katıır. Uzn mnzilli bir kvvttir. B kvvtlr graviton aı vriln alan parçacıkları aracılık r. Graviton parçacıklarının kütllri v yüklri sıfırır. Hnüz gözlm yol il saptanamamış kramsal parçacıklarır. PARÇACIKLARIN SINIFLANDIRILMASI Atomaltı parçacıkları, birbirlriyl tkilşim giriklri kvvtlr gör üç sınıfa ayrılırlar. Bnlar fotonlar, haronlar v lptonlarır. Fotonlar: Elktromanytik kvvtlr aracılığı il tkilşim blnrlar. Elktrikç yüksüzürlr. Kütl tkilri olmasına karşılık kütl ğrlri yoktr. Işık hızıyla harkt ttiklri için hiç bir koorinat sistmin rgn ğilirlr. O nnl atom için iğr parçacıklar gibi blnamazlar. Haronlar: Atomaltı parçacıkların n gniş sınıfını olştrrlar. Güçlü çkirk kvvtlri il tkilşim girn parçacıklarır. Haronlar kütl v spinlrin gör baryon v mzon olarak ikiy ayrılırlar. Spin, parçacıkların tml özlliklrn biriir. Spin ğri, parçacığın bir ksn trafına önm rmnn göstrgsiir. Spin özkütl gibi parçacıkların ayırt ici özlliklrinn biriir. Ma parçacıklarının spinlri (,... gibi ksirli ğrlr olmasına karşın, alan parçacıkları (0,...) gibi tam sayı ğrlri alır. Örnğin lktron v proton spini: ; fotonn spini:, mzon spini 0 ır. 5

6 Baryonlar: Baryonların önmli özlliklri aşağıa kısaca vrilmiştir.. Baryon grb; porton (p), nötron (n) sigma ( ), lamba ( ), ksi (Ξ) v omga (Ω) parçacıkları il b parçacıkların karşıt parçacıklarını içrmktir.. Tüm parçacıklar için kütllri n büyük olan parçacık grbr.. Baryonların n küçük kütlli olan parçacığı, protonr. 4. Baryonların spinlri ksirli ğrlr sahiptir. 5. Baryonların boznm sürçlrinin soncna proton olşr. 6. Bir raksiyon ya a boznm sonrasına baryon olşyorsa mtlaka karşıtbaryon a olşr. 7. Raksiyon ya a boznm öncsinki toplam baryon sayısı, raksiyon ya a boznm sonrasınaki baryon sayısına şittir. B rma baryon sayılarının kornm yasası nir. Mzonlar: Mzonların n önmli özliklri aşağıa kısaca vrilmiştir. ÜNİTE 6. Mzon grb, pionlar (π) v kaonlar (K) il b parçacıkların karşıtparçacıklarını içrir.. Pionlar il kaonların spinlri sıfırır.. Mzonların kütl ğrlri, lktron kütl ğri il proton kütl ğrlri arasınaır. 4. Tüm mzonların boznma sürçlri sonna, lktron, pozitron, nötrino v foton parçacıkları olşr. Raksiyon vya boznmalara baryonlar, B = + karşıt baryonlar, B = v iğr parçacıklar B = 0 alınarak baryon sayılarının kornm inclnir. Aşağıaki tpkimlrin olp olamayacağını blirlmk için baryon sayısının kornm yasasını kllanınız. a) p + n p + p + n + p b) p + n p + p + p a) Eşitliğin sol yanınaki baryon sayısı toplamı: ( + = ) ir. Sağ tarafaki baryon sayısı toplamı: ( + + = ) olr. Bna gör, baryon kornm yönünn b tpkim grçklşbilir. b) Eşitliğin sol yanınaki baryon sayılarının toplamı: + = ) ir. Sağ taraftaki baryon sayısı toplamı: ( + = ir. Sağ taraftaki baryon sayısı toplamı: ( + = ) olr. Baryon sayısı kornmaığına b tpkim grçklşmz. 5

7 ÜNİTE 6 Bazı haronlara ait özlliklr aşağıaki tabloa vrilmiştir. GRUP Simgsi ). C) BARYONLAR Proton p p 98, + + Nötron n n 99,6 0 + Lamba 5,6 0 + Sigma + 89,4 + + Ksi N N Omga , ,8. 0 0, , Pion + 9, , Kaon K + K 49, , Lptonlar Zayıf çkirk kvvtlri aracılığı il tkilşim girrlr. Haronların aksin bilinn Lpton sayısı azır. Bazı özlliklri şnlarır.. Bilinn lpton sayısı 6 ır. Bnlar lktron ( ), müon (μ ), ta(τ) v bnların hr birin şlik n tan nötrino: lktron nötrinos (ν ), müon nötrinos (ν μ ) v ta nötrons (ν τ ) ir.. Lptonların karşıtparçacıkları varır.. Lptonların kütlsi proton'n kütllrinn küçüktür. 4. Lptonların için, lktron kararlı parçacıktır. 5. Lptonların aha alt yapılara önüşbilck bir yapıları olmaığınan noktasal parçacık şklin tanımlanırlar. 6. Raksiyon vya boznm sonrasına lpton sayıları kornr. Ancak Lpton sayılarının kornm lktro - lpton v müon - lpton sayılarının kornm olmak üzr parçacıklar tmlin inclnmliir. Raksiyon vya boznmalara Lpton sayıları için; a) Elktron - Lpton Elktron ( ) 4L Elktron nö trinos ( ) =+ ν Pozitron ( + ) 4 L = Karfl t lktron nö trinos ( ν ) Di r parç ac klar için, L = 0 b) Müon - Lpton Mü on( μ ) 4L Müon nö trinos ( ν ) μ =+ μ Karfl tmü on ( μ+ ) 4L = Karfl t müon nö trinos ( νμ) Di r parç ac klar için, Lμ = 0 kllanılır. 54

8 Aşağıaki tpkimlrin olp olamayacağını blirlmk için lpton sayısının kornmn kllanınız. a) μ + ν + ν μ b) π + μ + + ν μ + ν Tpkimlr lktron v müon olğ için L v L μ sayılarının ikisi kornmalıır. a) b) L L μ L v L μ 'nin ikisi kornğ için tpkim olabilir. L L μ Tpkimn önc μ 0 + Tpkimn önc π Tpkimn sonra + o + o μ = + () + 0 = 0 LEPTON SAYILARI = = KORUNDU μ + + o μ + o = = = Tpkimn sonra = 0 LEPTON SAYILARI KORUNMADI LEPTON SAYILARI KORUNDU L μ kornmasına karşılık L kornmaz b nnl tpkim grçklşmz. ÜNİTE 6 Aşağıaki Tabloa Bazı lptonlara ait özlliklr vrilmiştir. Simgsi 0 9 C) (s) LEPTONLAR Elktron + 0,5 + 0 Elktron nötrinos o o < Müon n n + 05,7 0 + Müon nötrinos o n o n < 0, 0 0 +,

9 ÜNİTE 6 Karklar Lptonlar iç yapıları olmaığınan v noktasal olklarınan, grçk tml parçacık olarak kabl ilirlr. Öt yanan haronlar büyüklüklri v iç yapıları olan karmaşık parçacıklarır. Bna gör haronların alt yapısının olması grktiği ortaya çıkar. Ayrıca haronların çoğnn nötron v protonʼn yarılmış rmları olğ için nötron v protonların aha alt tml parçacıklaran olştğ bilinmktir. B alt tml parçacıklara kark aı vrilir. 97ʼ GllMann v Gorg Zwig, birbirlrinn bağımsız olarak, haronların alt yapısı olarak ilk kark molini önrilr. B mol gör tüm haronlar kark aı vriln iki vya üç tml bilşni olan birlşik sistmlrir. B mol, v s smbollri il göstriln üç kark varır. B karklar; İsviçr yakınlaraki CERNʼ Avrpa parçacık fiziği mrkzin bir tknisynin bir ktörki çalışması görülüyor. (Davi Parkr). Ykarı kark (p). Aşağı kark (own). Thaf kark (strang) s şklinir. B karklara aynı zamana zıt işartli karşıtkarklar şlik r. Karkların sıra ışı özlliklrinn biri ksirli lktrik yükü taşımalarıır. Örnğin, v s karkları nın yüklri sırasıyla +, - v - 'tür. Doğaa; başka hiçbir parçacığın ksirli yük sahip olmaması, kark hipotzinin kablünü başlangıçta zorlaştırmıştır ancak aha sonra yapılan çalışmalara b hipotzin oğrlğ çok sayıa kanıtla stklnmiştir. GllMann v Gorg Zwigʼin ilk kark moli, parçacıkların aillr şklin sınıflanırılmasına olkça başarılı olmasına rağmn molin öngörülri v nysl boznma hızları arasınaki ttarsızlıklar aha sonraki yıllara yapılan çalışmalara başka karkların varlığının saptanmasına yol açtı. Böylc bgün bilinn kark sayısı 6ʼsı karşıtkark olmak üzr tanir. Bnlar aşağıa göstrilmiştir. Kark CERNʼ büyük lktron pozitron (LEP) çarpıştırıcısının 7 km znlğnaki airsl tünlki bir görünüş 56 Karşıtkark. Ykarı kark 7. Ykarı karşıt kark. Aşağı kark 8. Aşağı karşıt kark. Thaf kark s 9. Thaf karşıt kark s 4. Tılsımlı kark (charm) c 0. Tılsımlı karşıt kark c 5. Üst kark (top) t. Üst karşıt kark 6. Alt kark (bottom) b. Alt karşıt kark t b Kark Simg Drgnlk Enrjisi Yük Ykarı 60 MV + Aşağı 60 MV - Thaf s 540 GV - Tılsımlı c 500 MV + Üst t 7 GV + Alt b 5 GV -

10 MV/c : Çkirk fiziğin kllanılan bir kütl birimiir. E = mc şitliğinn kütl ğri: m = c E E nrji ğri, yrin MV (milyon lktrovolt) cinsinn yazılırsa çıkan kütl ğri MV/c biriminn l ilir. Baryonlar, üç karktan olşr. Baryonlar sınıfına olan proton v nötronların iç yapılarınaki karklar aşağıaki şkil vrilmiştir. + + Proton () q = + + Mzonlar, bir kark il bir karşıtkarktan olşr. Mzonlar sınıfına olan π + pionnn iç yapılarınaki karklar, aşağıaki şkil vrilmiştir. + + Pozitif pion, π + ( ) q = + Bilim insanlarının atom altı parçacıkları üzrinki çalışmaları sürmktir. B çalışmalar kramsal biçimir. Hnüz karkları nysl olarak gözlmk mümkün olmamıştır. Untlmamalıır ki bir kramsal çalışma ancak nysl olarak oğrlanırsa anlam kazanır. Günümüz kaar yapılan kramsal çalışmaların soncna 6 at karkın varlığı öngörülmktir. Fizikçilr, karklar arasına işlvi n büyük kvvtin güçlü çkirk kvvti olğ görüşünir. B öyl bir kvvttir ki grgin bir yayın yglaığı kvvt bnzr biçim, zaklık arttıkça artan bir özllik göstrir. Böylc karklar, b kvvt tkisin manin için hapis rmnaır. Bilim insanları şimi üç grçk tml parçacık sınıfı olğna inanmaktaır. Bnlar: Lptonlar, karklar v alan parçacıkları (foton, glon, graviton) r. Sonçta parçacıklar arasınaki tkilşim aşağıa şması vriln bir stanart mol kabl ilmiştir. B şmaa karkların tüm tml kvvtlr yr alığına v Lptonların güçlü çkirk kvvtlrin yr almaığına ikkat iniz. Nötron () q = 0 ÜNİTE 6 57

11 ÜNİTE 6 ETKİNLİK Nmaralanırılmış zn ktlara bazı parçacık grpları vrilmiştir. Kt nmaralarını kllanarak aşağıaki sorların cvaplarını harflrin yanınaki ktcklara yazınız.. Güçlü çkirk kvvtlri (Yğin kvvt). Zayıf çkirk kvvtlri. Elktromanytik kvvt 4. Kütl çkim kvvti A) Şiti n küçük kvvt hangisiir? B) Uzn mnzilli kvvtlr hangilriir? C) Proton v nötronları biraraa ttan kvvt hangisiir? D) Haronların tkilniği kvvt hangisiir? E) Mzon alan parçacıklarının aracılık ttiği kvvt hangisiir? F) Foton alan parçacıklarının aracılık ttiği kvvt hangisiir? G) W v Z bozon alan parçacıklarının aracılık ttiği kvvt hangisiir? H) Graviton alan parçacıklarının aracılık ttiği kvvt hangisiir? I) Lptonların tkilniği kvvt hangisiir? J) Rayoaktif boznm sürcin tkili olan kvvt hangisiir? K) Atom v molküllri bir araa ttan kvvt hangisiir? L) Tüm parçacıklar arasına var olğ bilinn kvvt hangisiir? M) Tml kvvtlrin, şitlin zayıfa oğr sıralanışı nasılır? N) En kısa mnzilli kvvt hangisiir? O) Elktrik yüklri arasına tkili olan kvvt hangisiir? ETKİNLİK Nmaralanırılmış zn ktlara bazı parçacık grpları vrilmiştir. Kt nmaralarını kllanarak aşağıaki sorların cvaplarını harflrin yanınaki ktcklara yazınız.. Haronlar. Baryonlar. Karklar 4. Mzonlar 5. Lptonlar A) Güçlü çkirk kvvtlri il tkilşn parçacıklar hangilriir? B) Üç kaktan olşan parçacık grb hangisiir? C) Bir kark il bir karşıtkarktan olşan parçacık grb hangisiir? D) Proton v nötron hangi parçacık grbnanır? E) Hangi parçacık grb; lktron, pozitron, nötrino v fotona boznr? F) Elktron hangi parçacık grbnanır? G) Vrilnlrn hangilri tml parçacıktır? H) Zayıf çkirk kvvtlri il tkilşn parçacıklar hangilriir? I) Müon v ta hangi parçacık grbnanır? J) Günümüz sayısı 6 olarak bilinn tml parçacık grb hangisiir? ETKİNLİK Nmaralanırılmış zn ktlara bazı parçacık grpları vrilmiştir. Kt nmaralarını kllanarak aşağıaki sorların cvaplarını harflrin yanınaki ktcklara yazınız.. Pozitron. Nötron 5. Ykarı kark. Proton 4. Mzon (pion, kaon) 6. Aşağı kark A) Hangilri lktronn karşıtparçacığıır? B) Hangilri üç karktan olşr? C) () kark içrn parçacık hangisiir? D) () kark içrn parçacık hangisiir? E) ^ h kark içrn parçacık hangisiir? G) Yükü, - olan kark hangisiir? H) Hangisinin karşıtkark yükü + ir? I) Hangilri yükünün ksirli katlarına sahiptir? J) Hangilri büyüklüğü olan yük sahiptir? F) Yükü, + olan kark hangisiir? 58 ETKİNLİK CEVAPLARI A B C D E F G H I J K L M N O 4,4 4 4,,,4 ETKİNLİK CEVAPLARI A B C D E F G H I J , ETKİNLİK CEVAPLARI A B C D E F G H I J, ,6,,4

12 Fizikçilr İş Başına PAUL HOROWITZ, Harvar Ünivrsity Son on yılır, ünya ışı akıllı varlıkları araştıran bir grp için çalışıyorm. Çok ilri tkniklrl yapılmış çşitli araçlarla stkli çok büyük bir rayo tlskop çanağı il ilri ygarlıklaran glck rayo sinyallrini inliyorz. B çşit tkinliklr bir zamanlar bilimışı olarak ğrlnirilmsin rağmn, astronomi v yakın bilim allarınaki yni blglar, birçok canlı barınıran ortamın varlığı fikrini stkliyorlar. Özllikl gzgn isklrinin kızılötsi v görülbilir ışık gözlmlri v kahvrngi cüclr aı vriln büyük gzgnlrn gln olaylı (inirkt) lillr, vrn gzgn sistmlrinin çok olğn göstrmktir. Aynı zamana mtorlara, yılızlararası soğk gaz bltlarına v yrkürnin ilk zamanlarınaki atmosfrik sıcaklar, ısı, günş ışığı v lktrik boşalmalarının taklii il yapılan masa üstü nylrinin kalıntılarına hayatı olştran organik birlşiklr rastlanmıştır. Evrn hayat için ham ma v çvr bol miktara varır. Biz insanlar, vrnki 00 milyar galaksin biri içinki, 400 milyar yılızan biri olan ortalama bir yılızın (günşin) çvrsin olanan ortalama bir gzgn üzrinki hayatın çok küçük bir kısmını olştryorz. B bilgilrin ışığı altına hayatın yalnızca yrkür üzrin olabilcğini üşünmk mantıksızlıktır. Biz günştn sonra n yakın yılız 4 ışık yılı ötir v galaksimiz ışıkyılı gnişliktir. B kaar aklı zorlayan msaflri aşarak iğr ygarlıklarla ilişki krmak mümkün olabilir mi? Sürpriz cvap vtʼtir. Günümüz kllanılmaya başlayan mikroalga rayo astronomi tknolojisini kllanarak, ünyayı galaksimiz için, hrhangi bir yrki komş gzgn il iltişim krabilir. B tür başka yılız sistmin yolclk için grkli nrji il çarpıcı bir zıtlıktır. En yakın yılıza tk bir yolclk yapmak için ünya üzrin birkaç yüzyıla harcanan miktara nrjiy grk varır. Biz yakın iğr yılızlar çvrsin ilri ygarlıklar varsa v iltişim yolları açık is, şimiy kaar niçin onlarla iltişim kramaık? Blki, grçktn iltişim krmaya çalışmaığımız için. şimiy kaar, oraa braa çok küçük bütçli birkaç araştırma yapılı. Gökyüzünün yolmza güçlü mtlr yollayan vricilr il kirltilmsi olasılığını ışarlaık. Ancak, gökyüzünü b tür amaçlı rayo sinyallri blmak için taramak, yryüzün varığına çok zayıflayacak sinyallri işlybilck ilri yapılı araçların kllanımını grktirir. Silikon Vaisinki son glişmlr b tür araçların yapımına olanak sağlamıştır. Harvarʼtaki laboratarımıza v ünya üzrin başka yrlr milyonlarca kanatlı alıcı sistmlr, önümüzki yıllara başarıya laşacağına inanığımız araştırmalara başlamışlarır. iğr ygarlıklaran glck sinyallrin algılanması rin anlama ünyanın kültürl yalnızlığının son olacaktır: b insanlık tarihinin n önmli olayı olacaktır. Böyl bir sinyalin ksiyon Evrn yalnız mıyız? sorsna cvap vrcktir. B yılızlararası işartlrin taşıyacağı bilgilr, bizim n büyük hayallrimiz ötsi bilim v sanat, tarih v biyat konlarını kapsayan bir tür galaktik ansiklopi olacaktır. Bizim çalışmalarımız grçk bir tması sağlayabilck birinci kşak nmlrir. Bnan aha çok hycan vrici bir kşif üşünbiliyorm v b nnl bütün gücümü b nylr için harcıyorm. Ağabyimi taklit rk hralarla oynaığım günlri çok iyi anımsıyorm. Çoğnlkla lktronik il ilgilnirik ama Sptnik vrin roktçi olmştk. Ağabyin MIT lktronik mühnisliği ğitimi alı (ş ana yüksk tknoloji iltişim konsna iş yapan bir şirkt sahip), fakat bana aha vrnsl olğ için fizik okmamı tavsiy tti. Annm v babam fiziği Harvarʼa okmamı tavsiy ttilr Eğitimimi Harvarʼa alım v oraa kalım. Bir akamik krlşta nysl çalışmalar yapmak, araa bir sıraışı nylr yapabilmk özgürlüğü il birlikt, çok mükmml bir şy. Çoğ kişi bana sıra ışı iyorr çünkü birbirlri il ayın ilgisi olmayan birçok ğişik tür nylr pşinyim: plsarlara yılız prmlri araştırması, xışınları v protonları kllanarak yni bir mikroskop tasarımı, Eschrichiacoli baktriyl önm motornn yapısı, ltra ağır atomların araştırılması v son olarak n büyük bilimsl amaçset I.(Sarch for Extra Trrstrial Intllignc = ünya ışına zki varlıkların araştırılması.) Birşylr krmaktan hoşlanığım için, karmaşık yapılı lktronik araçlara grksinim ylan nylr yapmaktan zvk alıyorm. Fizikçilr ünyasını çok yarıcı blyorm v ağabyimin tavsiysin yğm için mmnnm. Mühnislik yaparkn knimi fizikçi gibi üşünmkt blyorm. Çok ilginç bir grçk, n iyi lktronik vr inşa nlrin fizikçilr olmasıır. Hiç trüt tmn aşağıaki tavsiyyi hrks vrbilirim: Hangi mslği sçcğiniz min ğilsniz v kninizi fiziğ yakın hissiyorsanız, fizik okynz. B fiziktn başka bir iş yapmak için çok iyi bir hazırlık olacaktır. ÜNİTE 6 (Palm Yayıncılık; Princpls of Physics: Frarick J.BUECHE, Davi A.JERDE) 59

DERS 7. Türev Hesabı ve Bazı Uygulamalar II

DERS 7. Türev Hesabı ve Bazı Uygulamalar II DERS 7 Türv Hsabı v Bazı Uygulamalar II Bu rst bilşk fonksiyonlarının türvi il ilgili zincir kuralını, üstl v logaritmik fonksiyonların türvlrini, ortalama v marjinal ortalama ğrlri; rsin sonuna oğru,

Detaylı

KİRİŞ MESNET BÖLGELERİ

KİRİŞ MESNET BÖLGELERİ KİRİŞ MESNET BÖLGELERİ Kuru birlşim olarak yapılan kolon kiriş birlşim bölglrin, kirişlr kolonlara vya guslr oturtulur ikn korniyr, profil başlığı v lastomr gibi bir ara malzm üstün oturtulur. Bu malzmlr

Detaylı

TANITIM ve KULLANIM KILAVUZU. Modeller UBA4234-R. Versiyon : KK_UBA_V3.0210

TANITIM ve KULLANIM KILAVUZU. Modeller UBA4234-R. Versiyon : KK_UBA_V3.0210 SAT-IF / CATV Ultra Gniş Bantlı Dağıtım Yükslticilri (UBA-Srisi) TANITIM v KULLANIM KILAVUZU Modllr UBA4234-R Vrsiyon : KK_UBA_V3.0210 1.Gnl Tanıtım UBA Srisi Dağıtım Yükslticilri, uydu (950-2150MHz) v

Detaylı

İyon Kaynakları ve Uygulamaları

İyon Kaynakları ve Uygulamaları İyon Kaynakları v Uygulamaları E. RECEPOĞLU TAEK-Sarayköy Nüklr Araştırma v Eğitim Mrkzi rdal.rcpoglu rcpoglu@tak.gov.tr HPFBU-2012 2012-KARS KONULAR İyon kaynakları hakkında gnl bilgi İyon kaynaklarının

Detaylı

IKTI 102 25 Mayıs, 2010 Gazi Üniversitesi-İktisat Bölümü

IKTI 102 25 Mayıs, 2010 Gazi Üniversitesi-İktisat Bölümü DERS NOTU 10 (Rviz Edildi, kısaltıldı!) ENFLASYON İŞSİZLİK PHILLIPS EĞRİSİ TOPLAM ARZ (AS) EĞRİSİ TEORİLERİ Bugünki drsin içriği: 1. TOPLAM ARZ, TOPLAM TALEP VE DENGE... 1 1.1 TOPLAM ARZ EĞRİSİNDE (AS)

Detaylı

metal (bakır) metaloid (silikon) metal olmayan (cam) iletken yar ı iletken yalıtkan

metal (bakır) metaloid (silikon) metal olmayan (cam) iletken yar ı iletken yalıtkan 1 YARI İLETKENLER Enstrümantal Analiz ir yarı iltkn, iltknliği bir iltkn il bir yalıtkan arasında olan kristal bir malzmdir. Çok çşitli yarıiltkn malzm vardır, silikon v grmanyum, mtalimsi bilşiklr (silikon

Detaylı

doldurulması sırasında yayınlanan karakteristik X-ışınlarını bulması

doldurulması sırasında yayınlanan karakteristik X-ışınlarını bulması BETA () BOZUNUMU Çkirdklrin lktron yayınlamaları yy ilk gözlnn radyoaktif olaylardan birisidir. Çkirdğin atom lktronlarından birisini yakalaması, 1938 d Amrikalı fizikci Luis Waltr Alvarz in çkirdk k tarafından

Detaylı

DERS 9. Grafik Çizimi, Maksimum Minimum Problemleri

DERS 9. Grafik Çizimi, Maksimum Minimum Problemleri DERS 9 Grafik Çizimi, Maksimum Minimum Problmlri Bundan öncki drst bir fonksiyonun grafiğini çizmk için izlnbilck yol v yapılabilck işlmlr l alındı. Bu drst, grafik çizim stratjisini yani grafik çizimind

Detaylı

BİLEŞENLER. Demiryolu Araçları için yüksek hızlı DC devre kesiciler Tip UR6, UR10 ve UR15

BİLEŞENLER. Demiryolu Araçları için yüksek hızlı DC devre kesiciler Tip UR6, UR10 ve UR15 İLŞNLR miryolu raçları için yüksk hızlı dvr ksicilr Tip R, R v R Gnl bilgi R, R v R; doğal soğutmalı, açmasız, tk kutuplu, çift yönlü, lktromanytik üflmli, lktrik kontrol dvrlrin v doğrudan aşırı akım

Detaylı

Bilgi Tabanı (Uzman) Karar Verme Kontrol Kural Tabanı. Bulanık. veya. Süreç. Şekil 1 Bulanık Denetleyici Blok Şeması

Bilgi Tabanı (Uzman) Karar Verme Kontrol Kural Tabanı. Bulanık. veya. Süreç. Şekil 1 Bulanık Denetleyici Blok Şeması Bulanık Dntlyicilr Bilgi Tabanı (Uzman) Anlık (Kskin) Girişlr Bulandırma Birimi Bulanık µ( ) Karar Vrm Kontrol Kural Tabanı Bulanık µ( u ) Durulama Birimi Anlık(Kskin) Çıkış Ölçklm (Normali zasyon) Sistm

Detaylı

Çelik. Her şey hesapladığınız gibi!

Çelik. Her şey hesapladığınız gibi! Çlik Hr şy hsapladığınız gibi! idyapi Bilgisayar Dstkli Tasarım Mühndislik Danışmanlık Taahhüt A.Ş. Piyalpaşa Bulvarı Famas Plaza B-Blok No: 10 Kat: 5 Okmydanı Şişli 34384 İstanbul Tl : (0212) 220 55 00

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI AÇISINDAN RÜZGAR ENERJİSİNİN TÜRKİYE DEKİ KAPASİTESİ ÖZET

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI AÇISINDAN RÜZGAR ENERJİSİNİN TÜRKİYE DEKİ KAPASİTESİ ÖZET YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI AÇISINDAN RÜZGAR ENERJİSİNİN TÜRKİYE DEKİ KAPASİTESİ LEVENT YILMAZ Istanbul Tknik Ünivrsitsi, İnşaat Fakültsi, Hidrolik v Su Yapıları Kürsüsü, 8626, Maslak, Istanbul. ÖZET

Detaylı

Asenkron Makinanın Alan Yönlendirme Kontrolünde FPGA Kullanımı ALAN İ., AKIN Ö.

Asenkron Makinanın Alan Yönlendirme Kontrolünde FPGA Kullanımı ALAN İ., AKIN Ö. Asnkron Makinanın Alan Yönlndirm Kontrolünd FPGA Kullanımı ALAN İ., AKIN Ö. ABSTRACT In this study, th fasibility of usag of fild programmabl gat arrays (FPGA) in th fild orintd control (FOC) of induction

Detaylı

DERS 9. Grafik Çizimi, Maksimum-Minimum Problemleri. 9.1. Grafik çiziminde izlenecek adımlar. y = f(x) in grafiğini çizmek için

DERS 9. Grafik Çizimi, Maksimum-Minimum Problemleri. 9.1. Grafik çiziminde izlenecek adımlar. y = f(x) in grafiğini çizmek için DERS 9 Grafik Çizimi, Maksimum-Minimum Problmlri 9.. Grafik çizimind izlnck adımlar. y f() in grafiğini çizmk için Adım. f() i analiz diniz. (f nin tanım kümsi, f() in tanımlı olduğu tüm rl sayıların oluşturduğu

Detaylı

Kamuoyuna, Emek Taşınmaz Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. İstanbul, 5 Ocak 2015

Kamuoyuna, Emek Taşınmaz Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. İstanbul, 5 Ocak 2015 Emk Taşınmaz Dğrlm v Danışmanlık A.Ş. İstanbul, 5 Ocak 2015 Kamuoyuna, Ektki rapor Bankacılık Düznlm v Dntlm Kurumu tarafından 1 Kasım 2006 tarih v 26333 sayılı Rsmi Gazt d yayımlanan Bankalara Dğrlm Hizmti

Detaylı

ORTAM SICAKLIĞININ SOĞUTMA ÇEVRİMİNE ETKİSİNİN SAYISAL OLARAK MODELLENMESİ

ORTAM SICAKLIĞININ SOĞUTMA ÇEVRİMİNE ETKİSİNİN SAYISAL OLARAK MODELLENMESİ ORTAM SICAKLIĞININ SOĞUTMA ÇEVRİMİNE ETKİSİNİN SAYISAL OLARAK MODELLENMESİ Srkan SUNU - Srhan KÜÇÜKA Dokuz Eylül Ünivrsitsi Makina Mühndisliği Bölümü -posta: srhan.kuuka@du.du.tr Özt: Bu çalışmada, komprsör,

Detaylı

Çay Atıklarından Aktif Karbon Üretimi ve Adsorpsiyon Proseslerinde Kullanımı

Çay Atıklarından Aktif Karbon Üretimi ve Adsorpsiyon Proseslerinde Kullanımı ÖZET Çay Atıklarından Aktif Karbon Ürtimi v Adsorpsiyon Prosslrind Kullanımı Mrym OZMAK a, Işıl Gürtn b, Emin YAĞMUR b, Zki AKTAŞ b a DSİ Gn.Md. TAKK Dairsi Başkanlığı, Ankara, 61 b Ankara Ünivrsitsi Mühndislik

Detaylı

Birleştirilmiş E-Öğrenme Tasarımı Modeli ve Hızlı Öğretim Tasarımı Stratejileri

Birleştirilmiş E-Öğrenme Tasarımı Modeli ve Hızlı Öğretim Tasarımı Stratejileri Özt Birlştirilmiş E-Öğrnm Tasarımı Modli v Hızlı Öğrtim Tasarımı Stratjilri Doç.Dr. İsmail İpk & Yrd. Doç. Dr. Ömr Faruk Sözcü Fatih Ünivrsitsi Bilgisayar v Öğrtim Tknolojilri Eğitimi Bölümü 34500 Büyükçkmc-İstanbul

Detaylı

Takviyeli Kirişlerin Çift Perdeli Sistem Modeli ile Yaklaşık Analizi

Takviyeli Kirişlerin Çift Perdeli Sistem Modeli ile Yaklaşık Analizi ECAS00 Uluslararası Yapı v Dprm Mühnisliği Smpozyumu, 4 Ekim 00, Orta Doğu Tknik Ünivrsitsi, Ankara, Türkiy Takviyli Kirişlrin Çift Prli Sistm Moli il Yaklaşık Analizi S.Tanvir WASTİ Orta Doğu Tknik Ünivrsitsi,

Detaylı

PNOZ Emniyet Röleleri

PNOZ Emniyet Röleleri PNOZ Emniyt Röllri Emniyt Röllri PNOZ X, PNOZsigma v PNOZlog, Modülr mniyt röllri PNOZmulti v PNOZpowr Hr talp için uygun mniyt çözümü. İş Faaliytlri Excllnt Componnts Snsör tknolojisi Emniyt şaltrlri

Detaylı

1. BÖLÜM ELEKTROSTATİK. Yazar: Dr. Tayfun Demirtürk E-posta: tdemirturk@pau.edu.tr

1. BÖLÜM ELEKTROSTATİK. Yazar: Dr. Tayfun Demirtürk E-posta: tdemirturk@pau.edu.tr 1. BÖLÜM ELEKTROSTATİK Yazar: Dr. Tayfun Demirtürk Eposta: temirturk@pau.eu.tr 1 ELEKTROSTATİK: Durgun yüklerin etkilerini ve aralarınaki etkileşmeleri inceler. Doğaa iki çeşit elektrik yükü bulunur: ()

Detaylı

GİRİŞİMCİ WEB SAYFALARININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE BULANIK BİLİŞSEL HARİTALAMA YÖNTEMİNİN KULLANIMI

GİRİŞİMCİ WEB SAYFALARININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE BULANIK BİLİŞSEL HARİTALAMA YÖNTEMİNİN KULLANIMI EKEV AKADEİ DERGİSİ Yıl: 14 Sayı: 44 (Yaz 2010) 335 GİRİŞİCİ WEB SAYFALARININ DEĞERLENDİRİLESİNDE BULANIK BİLİŞSEL HARİTALAA YÖNTEİNİN KULLANII. Dursun KAYA (*) A. Samt HAŞILOĞLU (**) Slçuk Burak HAŞILOĞLU

Detaylı

Kirişli döşemeler (plaklar)

Kirişli döşemeler (plaklar) Kirişli döşmlr (plaklar) Dört tarafından kirişlr oturan döşmlr Knarlarının bazıları boşta olan döşmlr Boşluklu döşmlr Düznsiz gomtrili döşmlr Üç tarafı kirişli bir tarafı boşta döşm Bir tarafı kirişli

Detaylı

Farklı Kural Tabanları Kullanarak PI-Bulanık Mantık Denetleyici ile Doğru Akım Motorunun Hız Denetim Performansının İncelenmesi

Farklı Kural Tabanları Kullanarak PI-Bulanık Mantık Denetleyici ile Doğru Akım Motorunun Hız Denetim Performansının İncelenmesi Ahmt GANİ/APJES II-I (24) 6-23 Farklı Kural Tabanları Kullanarak PI-Bulanık Mantık Dntlyici il Doğru Akım Motorunun Hız Dntim Prformansının İnclnmsi * Ahmt Gani, 2 Hasan Rıza Özçalık, 3 Hakan Açıkgöz,

Detaylı

Günlük Bülten. 27 Aralık 2012. Merkez Bankası Baş Ekonomisti Hakan Kara 2012 yılının %6 civarında enflasyonla tamamlanacağını düşündüklerini söyledi

Günlük Bülten. 27 Aralık 2012. Merkez Bankası Baş Ekonomisti Hakan Kara 2012 yılının %6 civarında enflasyonla tamamlanacağını düşündüklerini söyledi 27 Aralık 2012 Prşmb Günlük Bültn İMKB vrilri İMKB 100 77,991.1 Piyasa Dğri-TÜM ($m) 304,387.4 Halka Açık Piyasa Dğri-TÜM ($m) 87,677.3 Günlük İşlm Hami-TÜM ($m) 1,243.42 Yurtdışı piyasalar Borsalar Kapanış

Detaylı

- BANT TAŞIYICILAR -

- BANT TAŞIYICILAR - - BANT TAŞIYICILAR - - YAPISAL ÖZELLİKLER Bir bant taşıyıcının nl örünümü aşağıdaki şkild vrilmiştir. Bant taşıyıcıya ismini vrn bant (4) hm taşınacak malzmyi için alan bir kap örvi örn, hm d harkt için

Detaylı

BÖLÜM II A. YE Đ BETO ARME BĐ ALARI TASARIM ÖR EKLERĐ ÖR EK 2

BÖLÜM II A. YE Đ BETO ARME BĐ ALARI TASARIM ÖR EKLERĐ ÖR EK 2 BÖLÜ II A. YE Đ BETO ARE BĐ ALARI TASARI ÖR EKLERĐ ÖR EK SÜ EKLĐK DÜZEYĐ YÜKSEK 6 KATLI BETO ARE PERDELĐ / ÇERÇEELĐ BĐ A SĐSTEĐ Đ EŞDEĞER DEPRE YÜKÜ YÖ TEĐ ĐLE A ALĐZĐ E TASARII.1. GENEL BĐNA BĐLGĐLERĐ...II./..

Detaylı

Bağımsızlığının 20. Yılında Azerbaycan

Bağımsızlığının 20. Yılında Azerbaycan Bağımsızlığının 20. Yılında Azrbaycan Dr. Ali ASKER* 1980 lrin ortalarından itibarn Sovytlr Birliğind uygulanan ynidn yapılanma v saydamlık politikalarının amacı (n azından sözd), dmokratiklşm yoluyla

Detaylı

Günlük Bülten. Günlük Bülten

Günlük Bülten. Günlük Bülten 0 Oak 203 Prşmb Günlük Bültn İMKB vrilri İMKB 00 8,49. Piyasa Dğri-TÜM ($m) 320,064.6 Halka Açık Piyasa Dğri-TÜM ($m) 92,060.8 Günlük İşlm Hami-TÜM ($m) 2,046.97 Yurtdışı piyasalar Borsalar Kapanış % Dğ.

Detaylı

Malzeme Güvenliği Bilgi Formu (EC) No. 1907/2006 (REACH) Düzenlemesi ile uyumludur Hazırlandığı tarih: 02/03/09 Revize edildiği tarih: 12/11/12

Malzeme Güvenliği Bilgi Formu (EC) No. 1907/2006 (REACH) Düzenlemesi ile uyumludur Hazırlandığı tarih: 02/03/09 Revize edildiği tarih: 12/11/12 BÖLÜM 1. MADDENİN/KARIŞIMIN VE FİRMANIN/İŞLETMENİN TANIMI 1.1 Ürün kimliği: EB25SS Ticari isim: Ekstra Güçlü Pisuar Kapakları 1.2 Maddnin vya karışımın blirtiln ilgili kullanımları v blirtiln kullanımlara

Detaylı

LOGARİTMA. Örnek: çizelim. Çözüm: f (x) a biçiminde tanımlanan fonksiyona üstel. aşağıda verilmiştir.

LOGARİTMA. Örnek: çizelim. Çözüm: f (x) a biçiminde tanımlanan fonksiyona üstel. aşağıda verilmiştir. LOGARİTMA I. Üstl Fonksiyonlr v Logritmik Fonksiyonlr şitliğini sğlyn dğrini bulmk için ypıln işlm üs lm işlmi dnir. ( =... = 8) y şitliğini sğlyn y dğrini bulmk için ypıln işlm üslü dnklmi çözm dnir.

Detaylı

B OSC2 VOD PIC16F84 MİKRODENETLEYİCİSİ KULLANILARAK CİHAZLARIN TELEFON İLE KONTROLÜNE BİR UYGULAMA. Rabman YAKAR, Etem KÖKLÜKAYA.

B OSC2 VOD PIC16F84 MİKRODENETLEYİCİSİ KULLANILARAK CİHAZLARIN TELEFON İLE KONTROLÜNE BİR UYGULAMA. Rabman YAKAR, Etem KÖKLÜKAYA. SAU Fn Bilimlri Enstitüsü Drgisi PIC16F84 Mikrodntlcisi Kullanılarak Ciaziarın Tlfon D Kontrolün Bir Uygulama PIC16F84 MİKRODENETLEYİCİSİ KULLANILARAK CİHAZLARIN TELEFON İLE KONTROLÜNE BİR UYGULAMA Rabman

Detaylı

Fikret Adaman Ekonomi Bölümü Boğaziçi Üniversitesi

Fikret Adaman Ekonomi Bölümü Boğaziçi Üniversitesi Fikrt Amn Ekonomi Bölümü Boğziçi Ünivrsitsi Kişisl isl Trihlrn Toplumsl Trihlr Kmusl projlr:,,,,... Sçmnlr: x 1, x 2, x 3, x 4,... Sçmn trihlri: 1, 1,... Trihlr: Tm v gçişkn X = {x{ 1, x 2, x 3, x 4,...}

Detaylı

e sayısı. x için e. x x e tabanında üstel fonksiyona doğal üstel fonksiyon (natural exponential function) denir. (0,0)

e sayısı. x için e. x x e tabanında üstel fonksiyona doğal üstel fonksiyon (natural exponential function) denir. (0,0) DERS 4 Üstl v Logaritik Fonksionlar 4.. Üstl Fonksionlar(Eponntial Functions). > 0, olak üzr f ( ) = dnkli il tanılanan fonksiona taanında üstl fonksion (ponntial function with as ) dnir. Üstl fonksionun

Detaylı

MERKEZ Ostim Organize Sanayi Bölgesi 100. Yıl Bulvarı 1230/1 Sk. No: 24-26 06370 OSTİM / ANKARA - TÜRKİYE. www.sayalvinc.com

MERKEZ Ostim Organize Sanayi Bölgesi 100. Yıl Bulvarı 1230/1 Sk. No: 24-26 06370 OSTİM / ANKARA - TÜRKİYE. www.sayalvinc.com SAYAL Makina Dişli Yk Parça İmali İnş. Mü. Oto. San. Tic. Lt. Şti. MERKEZ Ostim Organiz Sanayi Bölgsi 100. Yıl Bulvarı 12/1 Sk. No: 24-2 0370 OSTİM / ANKARA - TÜRKİYE www.sayalvinc.com ŞUBE 1180 Sk. No:

Detaylı

VOLEYBOLCULARIN FARKLI MAÇ PERFORMANSLARI İÇİN TEKRARLANAN ÖLÇÜMLER YÖNTEMİNİN KULLANILMASI

VOLEYBOLCULARIN FARKLI MAÇ PERFORMANSLARI İÇİN TEKRARLANAN ÖLÇÜMLER YÖNTEMİNİN KULLANILMASI 96 OLEBOLCULAIN FAKLI MAÇ PEFOMANSLAI İÇİN TEKALANAN ÖLÇÜMLE ÖNTEMİNİN KULLANILMASI ÖET Gürol IHLIOĞLU Süha KAACA Farklı yr, zaman v matryallr üzrind tkrarlanan dnylr il bir vya birdn fazla faktörün tkisi

Detaylı

125 GeV Kütleli Yeni bir Parçacığın Gözlenmesi

125 GeV Kütleli Yeni bir Parçacığın Gözlenmesi 125 GeV Kütleli Yeni bir Parçacığın Gözlenmesi CMS Deneyi, CERN 4 Temmuz 2012 Özet Bugün, CERN deki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'ndaki (BHÇ) CMS deneyi araştırmacıları, CERN de ve Melbourne daki ICHEP 2012

Detaylı

BİLİM VE TEKNOLOJİ - Gizli ilimler Sitesi

BİLİM VE TEKNOLOJİ - Gizli ilimler Sitesi Parçacık fiziği, maddenin parçacıklarını ve aralarındaki karşılıklı etkileşimi konu alan [1] ve ışıma, maddenin temel parçacıkları üzerine çalışan fiziğin bir dalıdır ve onların aralarındaki etkileşimleri

Detaylı

İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ

İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Ders koordinatörü: Yrd. Doç. Dr. Mustafa GÜNGÖRMÜŞ mgungormus@turgutozal.edu.tr http://www.turgutozal.edu.tr/mgungormus/

Detaylı

BULANIK MANTIK KONTROLLÜ TERMOELEKTRİK BEYİN SOĞUTUCUSU

BULANIK MANTIK KONTROLLÜ TERMOELEKTRİK BEYİN SOĞUTUCUSU BULANIK MANIK KONROLLÜ ERMOELEKRİK BEYİN SOĞUUCUSU A.Hakan YAVUZ 1, Raşit AHISKA 2,Mahmut HEKİM 3 1Niksar Mslk Yükskokulu,Gaziosmanpaşa Ünivrsitsi Niksar,okat 2knik Eğitim Fakültsi,Elktronik Bilgisayar

Detaylı

VT 265 www.whirlpool.com

VT 265 www.whirlpool.com VT 265.hirlpool.com 1 KURULUM BAĞLANTIYI YAPMADAN ÖNCE AYAR LEVHASI ÜZERINDE BELIRTILEN VOLTAJIN, vinizd mvcut voltaj il aynı olduğundan min olunuz. FIRININ IÇ KISMINDAKI KENARDA BULUNAN MIKRODALGA GIRIŞ

Detaylı

NEM ALMALI SOĞUTMA SİSTEMLERİ

NEM ALMALI SOĞUTMA SİSTEMLERİ NEM ALMALI SOĞUTMA SİSTEMLERİ Alpr YILMAZ, Hüsamttin BULUT Çukurova Ünivrsitsi, Makina Mühndisliği Bölümü, 01330-ADANA ÖZET Son yıllarda iklimlndirm tknolojisind hızlı glişmlr yaşanmaktadır. Ozon tabakasına

Detaylı

Anaparaya Dönüş (Kapitalizasyon) Oranı

Anaparaya Dönüş (Kapitalizasyon) Oranı Anaparaya Dönüş (Kapitalizasyon) Oranı Glir gtirn taşınmazlar gnl olarak yatırım aracı olarak görülürlr. Alıcı, taşınmazı satın almak için kullandığı paranın karşılığında bir gtiri bklr. Bundan ötürü,

Detaylı

ATOM FİZİĞİ-2 BÖLÜM-3 ATOMİK SPEKTROSKOPİ

ATOM FİZİĞİ-2 BÖLÜM-3 ATOMİK SPEKTROSKOPİ BÖLÜM HİDROJEN ATOMUNDA MERKEZCİL ALAN ÇÖZÜMLERİ BÖLÜM ATOMİK HAMİLTONİYENİN BAZI TERİMLERİ Rutherford Bohr Compton Pauli Fermi Feynman BÖLÜM 3 ATOMİK SPEKTROSKOPİ BÖLÜM 4 TEMEL PARÇACIKLAR ATOM FİZİĞİ-

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Önur SOYLU DELTA KATKILI YARIİLETKENLERİN ELEKTRONİK ÖZELLİKLERİ FİZİK ANABİLİM DALI ADANA, ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

Detaylı

Eğitimde şimdilik son hamle olmak üzere Bilim Merkezi ni Bayrampaşalı genç araştırmacıların hizmetine sunmuş bulunduğumuzu da burada ifade edelim.

Eğitimde şimdilik son hamle olmak üzere Bilim Merkezi ni Bayrampaşalı genç araştırmacıların hizmetine sunmuş bulunduğumuzu da burada ifade edelim. Dğrli Bayrampaşalılar, Atila AYDINER İçind bulunduğumuz v Bilgi Çağı olarak tanımlanan bu dönmd, büyük dvltlrin v büyük özl sktör yapılanmalarının n önmli gidr kalmini bilgi v tknoloji harcamaları oluşturuyor.

Detaylı

DESTEK DOKÜMANI. Mali tablo tanımları menüsüne Muhasebe/Mali tablo tanımları altından ulaşılmaktadır.

DESTEK DOKÜMANI. Mali tablo tanımları menüsüne Muhasebe/Mali tablo tanımları altından ulaşılmaktadır. Mali Tablolar Mali tablo tanımları mnüsün Muhasb/Mali tablo tanımları altından ulaşılmatadır. Mali tablolarla ilgili yapılabilc işlmlr ii gruba ayrılır. Mali Tablo Tanımları Bu bölümd firmanın ullanacağı

Detaylı

BÖLÜM 7. Sürekli hal hatalarının değerlendirilmesinde kullanılan test dalga şekilleri: Dalga Şekli Giriş Fiziksel karşılığı. Sabit Konum.

BÖLÜM 7. Sürekli hal hatalarının değerlendirilmesinde kullanılan test dalga şekilleri: Dalga Şekli Giriş Fiziksel karşılığı. Sabit Konum. 9 BÖLÜM 7 SÜRELİ HAL HATALARI ontrol itmlrinin analizind v dizaynında üç özlliğ odaklanılır, bunlar ; ) İtniln bir gçici hal cvabı ürtmk. ( T, %OS, ζ, ω n, ) ) ararlı olmaı. ıaca kutupların diky knin olunda

Detaylı

Fizik Terimler Sözlüğü - 2. Yönetici tarafından yazıldı Pazar, 08 Şubat 2009 09:34 - Son Güncelleme Pazar, 08 Şubat 2009 09:47 - K

Fizik Terimler Sözlüğü - 2. Yönetici tarafından yazıldı Pazar, 08 Şubat 2009 09:34 - Son Güncelleme Pazar, 08 Şubat 2009 09:47 - K - K - Kara delik: Kütlesel çekim kuvvetinin çok büyük olduğu hatta ışığı bile kendine çekebilen çok küçük kütleli sönmüş yıldızlardır. - Kalori:1 gram suyun sıcaklığını 1 Celcius artırmak için gerekli

Detaylı

GAMA TİPİ SERBEST PİSTONLU BİR STİRLİNG MOTORUNUN DİNAMİK VE TERMODİNAMİK ANALİZİ

GAMA TİPİ SERBEST PİSTONLU BİR STİRLİNG MOTORUNUN DİNAMİK VE TERMODİNAMİK ANALİZİ Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Dr. Journal of th Faulty of Enginring an Arhittur of Gazi Univrsity Cilt 28, No 2, 265-273, 2013 Vol 28, No 2, 265-273, 2013 GAMA TİPİ SERBEST PİSTONLU BİR STİRLİNG MOTORUNUN

Detaylı

TLE 35128R Serisi CATV Hat Tekrarlayıcılar

TLE 35128R Serisi CATV Hat Tekrarlayıcılar TLE 35128R Srisi CATV Hat Tkrarlayıcılar Modl Frkas Badı 5-30 / 47-870 MHz 5-42 / 54-870 MHz 5-65 / 85-870 MHz srisi CATV Hat Tkrarlayıcılar, koaksiyl şbk üzrid bslbilm (30-90VAC) özlliği sahip olarak,

Detaylı

ISI GERİ KAZANIMI (Çapraz Akış) DENEY FÖYÜ

ISI GERİ KAZANIMI (Çapraz Akış) DENEY FÖYÜ ISI GERİ KAZANIMI (Çapraz Akış) DENEY FÖYÜ (Dny Yürüücüsü: Arş. Gör. Doğan ERDEMİR) Dnyin Amacı v Dny Hakkında Gnl Bilgilr Dnyin amacı sı gri kazanımı (çapraz akış) sismlrind;. Sıcaklık dğişimlrinin ölçümü

Detaylı

BÖLÜM 6 GERÇEK AKIŞKANLARIN HAREKETİ

BÖLÜM 6 GERÇEK AKIŞKANLARIN HAREKETİ BÖLÜM 6 GERÇEK AKIŞKANLARIN HAREKETİ Gerçek akışkanın davranışı viskoziteden dolayı meydana gelen ilave etkiler nedeniyle ideal akışkan akımlarına göre daha karmaşık yapıdadır. Gerçek akışkanlar hareket

Detaylı

YEN FZE DORU. Yüksek Enerji Fizii ndeki son gelimeler Fizik Bilimi nin gelecei

YEN FZE DORU. Yüksek Enerji Fizii ndeki son gelimeler Fizik Bilimi nin gelecei YEN FZE DORU Yüksek Enerji Fizii ndeki son gelimeler Fizik Bilimi nin gelecei Ör.Gör.Dr. Ahmet BNGÜL Gaziantep Üniversitesi Fizik Mühendislii Bölümü 21 Kasım 2007 16/11/2007 YFD Sayfa 1 çerik Parçacık

Detaylı

Tüm Öğretmenlerimizin Öğretmenler Günü Kutlu Olsun...

Tüm Öğretmenlerimizin Öğretmenler Günü Kutlu Olsun... HABER BÜLTENİ KASIM 2012 YIL 1 SAYI 9 www.iszu.du.tr Tm Öğrtmnlrimizin Öğrtmnlr Gn Kutlu Olsun... Öğrtmnliğin Gzlliklri Paylaşıldı Kitap Fuarında Yazarlarla Buluştuk Çocuklara Muhtşm Göstri 01 İSZÜ HABER

Detaylı

Günlük Bülten. 27 Şubat 2013. TCMB, Şubat ayı PPK toplantısı özetini yayınladı

Günlük Bülten. 27 Şubat 2013. TCMB, Şubat ayı PPK toplantısı özetini yayınladı 27 Şuat 2013 Çarşama Günlük Bültn İMKB vrilri İMKB 100 77,514.3 Piyasa Dğri-TÜM ($m) 302,886.2 Halka Açık Piyasa Dğri-TÜM ($m) 86,403.0 Günlük İşlm Hacmi-TÜM ($m) 1,629.94 Yurtdışı piyasalar Borsalar Kapanış

Detaylı

ATLAS Higgs Araştırmalarında En Yeni Sonuçlar

ATLAS Higgs Araştırmalarında En Yeni Sonuçlar ATLAS Higgs Araştırmalarında En Yeni Sonuçlar Resim 1: ATLAS ın 2012 de kaydettiği, Higgs in dört elektrona bozunma adayı. 4 Temmuz 2012 de, ATLAS deneyi, Higgs Bozonu araştırmalarındaki güncellenmiş sonuçlarının

Detaylı

Kayıplı Dielektrik Cisimlerin Mikrodalga ile Isıtılması ve Uç Etkileri

Kayıplı Dielektrik Cisimlerin Mikrodalga ile Isıtılması ve Uç Etkileri Kayıplı Dilktrik Cisimlrin Mikrodalga il Isıtılması v Uç Etkilri Orhan Orhan* Sdf Knt** E. Fuad Knt*** *Univrsity of Padrborn, Hinz ixdorf Institut, Fürstnall, 3302 Padrborn, Almanya orhan@hni.upb.d **Istanbul

Detaylı

YEN FZE DORU. Yüksek Enerji Fizii ndeki son gelimeler Fizik Bilimi nin gelecei

YEN FZE DORU. Yüksek Enerji Fizii ndeki son gelimeler Fizik Bilimi nin gelecei YEN FZE DORU Yüksek Enerji Fizii ndeki son gelimeler Fizik Bilimi nin gelecei Ör.Gör.Dr. Ahmet BNGÜL Gaziantep Üniversitesi Fizik Mühendislii Bölümü 02 Ocak 2008 16/11/2007 YFD Sayfa 1 çerik Parçacık Fizii

Detaylı

Yeni bir radyoterapi yöntemi: Hadron terapi

Yeni bir radyoterapi yöntemi: Hadron terapi Yeni bir radyoterapi yöntemi: Hadron terapi Hadron terapi, nükleer kuvvetlerle (yeğin kuvvet) etkileşen parçacıkları kullanarak yapılan bir radyasyon tedavi (ışın tedavisi) yöntemidir. Bu parçacıklar protonlar,

Detaylı

Var Olabilen Şeyler ve Var Olması Gereken Şeyler

Var Olabilen Şeyler ve Var Olması Gereken Şeyler Bayram Tekin ODTÜ Fizik Bölümü Var Olabilen Şeyler ve Var Olması Gereken Şeyler İki soru ile başlayalım: Evrende var olabilen şeyler nelerdir, var olması gereken şeyler nelerdir? Hayli zor, biraz da kapalı

Detaylı

ELEMANLARI DENK KÜMELER OLAN VE HER FARKLI İKİ ELEMANININ SİMETRİK FARKINI İÇEREN KÜMELERİN ELEMAN SAYILARININ EN BÜYÜK DEĞERİ

ELEMANLARI DENK KÜMELER OLAN VE HER FARKLI İKİ ELEMANININ SİMETRİK FARKINI İÇEREN KÜMELERİN ELEMAN SAYILARININ EN BÜYÜK DEĞERİ ÖZEL EGE LİSESİ ELEMANLARI DENK KÜMELER OLAN VE HER FARKLI İKİ ELEMANININ SİMETRİK FARKINI İÇEREN KÜMELERİN ELEMAN SAYILARININ EN BÜYÜK DEĞERİ HAZIRLAYAN ÖĞRENCİ: ATAHAN ÖZDEMİR DANIŞMAN ÖĞRETMEN: DEFNE

Detaylı

The Mathematics-Oriented Epistemological Belief Scale (MOEBS): Validity and Reliability Study

The Mathematics-Oriented Epistemological Belief Scale (MOEBS): Validity and Reliability Study Kuramsal Eğitimbilim Drgisi, 6(3), 359-388, Tmmuz 2013 Journal of Thortical Educational Scinc, 6(3), 359-388, July 2013 [Onlin]: http://www.kg.aku.du.tr DOI numbr: http://dx.doi.org/10.5578/kg.5952 Th

Detaylı

Ruppert Hız Mekanizmalarında Optimum Dişli Çark Boyutlandırılması İçin Yapay Sinir Ağları Kullanımı

Ruppert Hız Mekanizmalarında Optimum Dişli Çark Boyutlandırılması İçin Yapay Sinir Ağları Kullanımı Makin Tknolojilri Elktronik Drgisi Cilt: 6, No: 2, 2009 (-8) Elctronic Journal of Machin Tchnologis Vol: 6, No: 2, 2009 (-8) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.tknolojikarastirmalar.com -ISSN:304-44 Makal (Articl)

Detaylı

KURULUġ HÜKÜMLERĠ. KURULUġ TARĠHĠ, KURULUġ ġeklġ, BÜNYESĠNDEKĠ KULÜPLERĠN KURULUġ TARĠHLERĠ VE KURUCULARI:

KURULUġ HÜKÜMLERĠ. KURULUġ TARĠHĠ, KURULUġ ġeklġ, BÜNYESĠNDEKĠ KULÜPLERĠN KURULUġ TARĠHLERĠ VE KURUCULARI: BĠRĠNCĠ BÖLÜM KURULUġ HÜKÜMLERĠ DERNEĞĠN ADI MADDE 1 Drnğin aı TRABZONSPOR KULÜBÜ ür. Bu a; tüzük, vrak a v yazıģmalara TRABZONSPOR vya KULÜP olarak gçr. KURULUġ TARĠHĠ, KURULUġ ġeklġ, BÜNYESĠNDEKĠ KULÜPLERĠN

Detaylı

Yüzey basıncı. Yukarıda bir pernonun yerine takılış şekli görülmektedir. τ = 4 Eğilme; ) W M W. e e

Yüzey basıncı. Yukarıda bir pernonun yerine takılış şekli görülmektedir. τ = 4 Eğilme; ) W M W. e e ERNOLR afsallı bağlantılara, trllrin taşııcı göv bağlanmasına ullanılır. rnoları aslaran aıran başlıca özlliği, bağlantılarınai msafnin ısa olması nnil ğilm momntlrinin üçü olması, olaısı il üz basıncının

Detaylı

BÖLÜM 7 TÜRBÜLANSLI SINIR TABAKALAR

BÖLÜM 7 TÜRBÜLANSLI SINIR TABAKALAR BÖLÜM 7 TÜRBÜLANSLI SINIR TABAKALAR sabit-oğnlkl, sabit-özllikli, harici, türbülanslı sınır tabaka akımları ZB 386 Sınır Tabaka Drs notları - M. TÜRBÜLANSLI SINIR TABAKALAR Türbülans analizindki grksinimlr

Detaylı

KANUN TOHUMCULUK KANUNU. Kanun No. 5553 Kabul Tarihi : 31/10/2006 BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam ve Tanımlar

KANUN TOHUMCULUK KANUNU. Kanun No. 5553 Kabul Tarihi : 31/10/2006 BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam ve Tanımlar 8 Kasım 2006 ÇARŞAMBA Rsmî Gazt Sayı : 26340 KANUN TOHUMCULUK KANUNU Kanun No. 5553 Kabul Tarihi : 31/10/2006 Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam v Tanımlar MADDE 1 Bu Kanunun amacı; bitkisl ürtimd vrim v

Detaylı

IŞINIM VE DOĞAL TAŞINIM DENEYİ

IŞINIM VE DOĞAL TAŞINIM DENEYİ IŞINIM VE DOĞAL TAŞINIM DENEYİ MAK-LAB005 1. DENEY DÜZENEĞİNİN TANITILMASI Dny düznği, şkild görüldüğü gibi çlik bir basınç kabının içind yatay olarak asılı duran silindirik bir lman ihtiva dr. Elman bakırdan

Detaylı

kirişli döşeme Dört tarafından kirişlere oturan döşemeler Kenarlarının bazıları boşta olan döşemeler Boşluklu döşemeler Düzensiz geometrili döşemeler

kirişli döşeme Dört tarafından kirişlere oturan döşemeler Kenarlarının bazıları boşta olan döşemeler Boşluklu döşemeler Düzensiz geometrili döşemeler Kirişli döşmlr Dört tarafından irişlr oturan döşmlr Knarlarının bazıları boşta olan döşmlr Boşlulu döşmlr Düznsiz gomtrili döşmlr bir tarafı irişli üç tarafı boşta döşm (Konsol döşm) Đi tarafı irişli ii

Detaylı

aktüel NEÜ Avrupa Komisyonundan üniversitemize AKTS ETİKETİ Ödülü verildi Rektörümüz Prof. Dr. Filiz Kılıç'tan Nevşehir basın mensuplarına teşekkür

aktüel NEÜ Avrupa Komisyonundan üniversitemize AKTS ETİKETİ Ödülü verildi Rektörümüz Prof. Dr. Filiz Kılıç'tan Nevşehir basın mensuplarına teşekkür Kitapsvrlrin ilgisini çkbilck kitap önrilri Satranç oyununa bu kz farklı bir açıdan bakalım... SAYFA 3'TE SAYFA 7'DE SAYFA 8'DE Erasmus Dğişim Programı il Polonya da ğitim görn öğrncimizdn mktup var aktül

Detaylı

Geleneksel Devlet Anlayışından e-devlete: Türkiye ve Irak e- devlet Algısı Karşılaştırması

Geleneksel Devlet Anlayışından e-devlete: Türkiye ve Irak e- devlet Algısı Karşılaştırması BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ, CİLT: 7, SAYI: 3, EYLÜL 214 21 Glnksl Dvlt Anlayışından -dvlt: Türkiy v Irak - dvlt Algısı Karşılaştırması Wadullah Majd FADHIL 1, Alptkin SÖKMEN 2, Emr Burak EKMEKÇİOĞLU

Detaylı

TLE 35128R Serisi CATV Hat Tekrarlayıcılar

TLE 35128R Serisi CATV Hat Tekrarlayıcılar TLE 35128R Srisi CATV Hat Tkrarlayıcılar Modl Frkas Badı 5-30 / 47-870 MHz 5-42 / 54-870 MHz 5-65 / 85-870 MHz srisi CATV Hat Tkrarlayıcılar, koaksiyl şbk üzrid bslbilm (30-90VAC) özlliği sahip olarak,

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ Nükleer Manyetik Rezonans (NMR) Spektroskopisi Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY GİRİŞ NMR organik bilesiklerin yapılarının belirlenmesinde kullanılan en güçlü tekniktir. Çok çesitli çekirdeklerin

Detaylı

HCİ içerir. Bu Kullanma Talimatmda: GRANEXA 5-HT3 reseptör antagonistleri grubuna dahil olan granisetron adlı etkin maddeyi içermektedir.

HCİ içerir. Bu Kullanma Talimatmda: GRANEXA 5-HT3 reseptör antagonistleri grubuna dahil olan granisetron adlı etkin maddeyi içermektedir. KULLANMA TALİMATI GRANEXA 3nıg/3rn1 i.v. infüzyon çözltisi içrn ampul Damar için uygulanır. Etkiıı ıııadd: Hr bir 3 ml lik ampul, 3 rng granistrona şdğr 3.36 mg granistron HCİ içrir. Yardımcı maddlr: Sodyurn

Detaylı

3.4 İşlem. 3.4.1 İşlem Kavramı. Etkinlik 3.53. Etkinlik 3.52

3.4 İşlem. 3.4.1 İşlem Kavramı. Etkinlik 3.53. Etkinlik 3.52 . İşlm.. İşlm Kvrmı Etkinlik.5 A,,, B,, v C,,5, kümlri vriliyor.. AxB kümsini yzınız.. AxB n C y f ğıntısı f x, y x il y n, küçük olmynı içimin tnımlnıyor. AxB f C f ğıntısını ynki gii ir Vnn şmsı il göstriniz.

Detaylı

DERS 6. Türev. 6.1. Türev. y = f(x) denklemi ile verilen f fonksiyonu ve bir a sayısı düşünelim. f nin x = a civarındaki değişim oranını

DERS 6. Türev. 6.1. Türev. y = f(x) denklemi ile verilen f fonksiyonu ve bir a sayısı düşünelim. f nin x = a civarındaki değişim oranını DERS 6 ürev 6 ürev y enklemi ile verilen onksiyon ve ir a sayısı üşüne nin a civarınaki eğişim oranını a a olarak tanımlaığımızı anımsayalımaşağıaki şekle akarak oranı yormlamağa çalışalım a y a a Eğim:

Detaylı

Higgs ve Higgs Buluşu. Sezen Sekmen CERN Türk Öğretmenler Çalıştayı 26-30 Ocak 2015

Higgs ve Higgs Buluşu. Sezen Sekmen CERN Türk Öğretmenler Çalıştayı 26-30 Ocak 2015 Higgs ve Higgs Buluşu Sezen Sekmen CERN Türk Öğretmenler Çalıştayı 26-30 Ocak 2015 1 STANDART MODEL temel parçacıklar ve etkileşimler hakkındaki bütün bilgimizi içeren bir kuramlar bütünüdür. Force carriers

Detaylı

Günlük Bülten. 26 Aralık 2012. Merkez Bankası Erdem Başçı 2013 Yılı Para ve Kur Politikası nı açıkladı

Günlük Bülten. 26 Aralık 2012. Merkez Bankası Erdem Başçı 2013 Yılı Para ve Kur Politikası nı açıkladı 26 Aralık 2012 Çarşamba Günlük Bültn İMKB vrilri İMKB 100 77,596.2 Piyasa Dğri-TÜM ($m) 302,542.1 Halka Açık Piyasa Dğri-TÜM ($m) 87,060.7 Günlük İşlm Hami-TÜM ($m) 976.12 Yurtdışı piyasalar Borsalar Kapanış

Detaylı

ÇÖZÜMLÜ SORULAR. ÇÖZÜM : Öncelikle kesitlerdeki hız değerleri bulunmalıdır. 3 kesitindeki hızı : V V

ÇÖZÜMLÜ SORULAR. ÇÖZÜM : Öncelikle kesitlerdeki hız değerleri bulunmalıdır. 3 kesitindeki hızı : V V ÇÖZÜMLÜ SORULR SORU. Şekildeki yatay Y bağlantısı s debisini eşit alarak ikiye ayırmaktadır. kesitindeki hacimsel debi Q = 0, m /sn ve = 7 ka ise sistemdeki kayıları ihmal edi ve syn özül ağırlığını 9790

Detaylı

ALGIÇ FİZİĞİ. Ali TEMİZ TTP-6 SAMSUN

ALGIÇ FİZİĞİ. Ali TEMİZ TTP-6 SAMSUN ALGIÇ FİZİĞİ Ali TEMİZ TTP-6 SAMSUN ALGI NEDİR? Algı; bilginin alınması, yorumlanması, seçilmesi ve düzenlenmesi anlamına gelir. Algı, duyu organlarının fiziksel uyarılması ile oluşan sinir sistemindeki

Detaylı

CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ

CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ Prof. Dr. Bektaş TEPE Canlıların Savunma Amaçlı Kimyasal Üretimi 2 Bu ünite ile; Canlılık öğretisinde kullanılan kimyasal kavramlar Hiyerarşi düzeyi Hiyerarşiden sorumlu atom

Detaylı

JeoTes BASINÇLI KAPLAR

JeoTes BASINÇLI KAPLAR SINÇI KPR Okul, astan, spor tsislri, alışvriş mrkzlri v yüzm avuzları gibi sosyal tsislrd, askri tsislrd, yurt, lojman, apartman v toplu konutlarda, mrkzi ısıtma, soğutma v sıcak su sistmlrind, akümülasyon

Detaylı

İSTATİSTİK TERMODİNAMİK

İSTATİSTİK TERMODİNAMİK MIT OpnCoursWar http://ocw.mt.du 5.60 Thrmodnamk v Kntk Bahar 2008 Bu malzmlr atıfta bulunmak vya kullanım şartlarını öğrnmk çn http://ocw.mt.du/trms stsn zyart dnz İSTATİSTİK TERMODİAMİK İstatstk mkanğn

Detaylı

01.04.2010. Tambur dişlisinin tambura montajı

01.04.2010. Tambur dişlisinin tambura montajı 01.04.0 TAMBURLAR Kaldırma makinalarında kullanılan tamburların yapısı aşağıdaki şkild görülmktdir. 1 4 Tambur dişlisinin tambura montajı 5 6 1 01.04.0 Tamburların yataklanma v tahrik skillri aşağıdaki

Detaylı

TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KİRLENMİŞSAHALARA DAİR YÖNETMELİK (1)

TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KİRLENMİŞSAHALARA DAİR YÖNETMELİK (1) Rsmi Gazt Tarii: 08.06.2010 Rsmi Gazt Sayısı: 27605 TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KİRLENMİŞSAHALARA DAİR YÖNETMELİK (1) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak v Tanımlar Amaç MADDE 1 (1)

Detaylı

NOKTASAL KAYNAKLI TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

NOKTASAL KAYNAKLI TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar NOKTASAL KAYNAKLI TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak v Tanımlar MADDE 1 Bu Yöntmliğin amacı; alıcı ortam olarak toprağın kirliliktn korunması, noktasal kaynaklı

Detaylı

YÖNETMELİK TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KİRLENMİŞ SAHALARA DAİR YÖNETMELİK

YÖNETMELİK TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KİRLENMİŞ SAHALARA DAİR YÖNETMELİK 8 Haziran 2010 SALI Rsmî Gazt Sayı : 27605 Çvr v Şircilik Bakanlığından: YÖNETMELİK TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KİRLENMİŞ SAHALARA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

THREE PHASE GRID INTERACTIVE INVERTER FOR RENEWABLE ENERGY SOURCES

THREE PHASE GRID INTERACTIVE INVERTER FOR RENEWABLE ENERGY SOURCES 5. Ululararaı İlri Tknolojilr Smpozyumu (IATS 09), 3-5 Mayı 009, Karabük, Türkiy YENİENEBİİR ENERJİ KAYNAKARI İÇİN ÜÇ FAZI ŞEBEKE ETKİEŞİMİ EVİRİCİ THREE PHASE GRID INTERACTIVE INVERTER FOR RENEWABE ENERGY

Detaylı

ÖZEL KONU ANLATIMI SENCAR Başarının sırrı, bilginin ışığı

ÖZEL KONU ANLATIMI SENCAR Başarının sırrı, bilginin ışığı GENİŞLETİLMİŞ GERÇEL SAYILARDA LİMİT R = Q I küsin Rl Sayılar Küsi dniliyor. Rl Sayılar Küsid; = Tanısız v = olduğunu biliyorduk. -- R = R { -, + } gnişltiliş grçl sayılar küsind: li = -, - = -, li = +

Detaylı

Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji Derneği Bülteni

Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji Derneği Bülteni r in r t V r Farmakoloji v Toksikoloji D r n ð i Vtrinr Farmakoloji v Toksikoloji Drnği Bültni Vtrinr Farmakoloji v Toksikoloji Drnği Yayın Organı Yıl: 2011 Sayı: 4 ISSN: 1309-4769 www.vtfarmatoks.org.tr

Detaylı

Boğaziçi Üniversitesi. 20 Temmuz 2015 - CERN Türk Öğretmen Çalıştayı 4

Boğaziçi Üniversitesi. 20 Temmuz 2015 - CERN Türk Öğretmen Çalıştayı 4 - Algıç Fiziği --Saime Gürbüz Boğaziçi Üniversitesi 20 Temmuz 2015 - CERN Türk Öğretmen Çalıştayı 4 2 3 4 Algıç Nedir? Algılamak görmek midir? Görmek gerekli ve yeterli midir? Doğa(fizik) olaylarını algılamamızı

Detaylı

Parçacık Fabrikalarında Fizik: B-Kuarklı ve C-Kuarklı Mezonlar Çalıştayı, 16-18 Mart 2012, HTE, Ankara

Parçacık Fabrikalarında Fizik: B-Kuarklı ve C-Kuarklı Mezonlar Çalıştayı, 16-18 Mart 2012, HTE, Ankara Parçacık Fabrikalarında Fizik: B-Kuarklı ve C-Kuarklı Mezonlar Çalıştayı, 16-18 Mart 2012, HTE, Ankara ANA BAŞLIKLAR Parçacık Fabrikaları D Mezon Üretim Süreçleri Olay Üreticileri Olayların Analizi Tartışma

Detaylı

YÜKSEK ENERJİLİ LEPTON-HADRON ÇARPIŞTIRICILARINDA LEPTON KOMPOZİTLİĞİNİN ARANMASI

YÜKSEK ENERJİLİ LEPTON-HADRON ÇARPIŞTIRICILARINDA LEPTON KOMPOZİTLİĞİNİN ARANMASI YÜKSEK ENERJİLİ LEPTON-HADRON ÇARPIŞTIRICILARINDA LEPTON KOMPOZİTLİĞİNİN ARANMASI A. ÇELİKEL a, M. KANTAR b ve S. SULTANSOY c, a Ankara Üniversitesi, Fen Fakültesi, Fizik Mühenisliği Bölümü, Ankara b Muğla

Detaylı

Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji Derneği Bülteni

Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji Derneği Bülteni r in r t V r Farmakoloji v Toksikoloji D r n ð i Vtrinr Farmakoloji v Toksikoloji Drnği Bültni Vtrinr Farmakoloji v Toksikoloji Drnği Yayın Organı Yıl: 2010 Sayı: 2 ISSN: 1309-4769 www.vtfarmatoks.org.tr

Detaylı

Mezon Molekülleri ve X(3872)

Mezon Molekülleri ve X(3872) Mezon Molekülleri ve X(3872) A. Özpineci Fizik Bölümü ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İZYEF 2013 Yeni fizik olduğundan emin miyiz? Yeni fizik olduğundan emin miyiz? = Yeni fizik olmasını istiyoruz, ama

Detaylı

T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ A. B. D. PROJE ÖDEVİ

T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ A. B. D. PROJE ÖDEVİ T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ A. B. D. PROJE ÖDEVİ ÖĞRETİMİ PLANLAMA VE DEĞERLENDİRME Dr. Yücel KAYABAŞI ÖLÇME ARACI Hazırlayan : Hasan Şahin KIZILCIK 98050029457 Konu : Çekirdek

Detaylı

TAKIM LİDERİNİN ÇALIŞANLARIN MOTİVASYONU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ÇAĞRI MERKEZİ İNCELEMESİ. Araş. Gör. Gündüz AKSU

TAKIM LİDERİNİN ÇALIŞANLARIN MOTİVASYONU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ÇAĞRI MERKEZİ İNCELEMESİ. Araş. Gör. Gündüz AKSU TAKIM LİDERİNİN ÇALIŞANLARIN MOTİVASYONU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ÇAĞRI MERKEZİ İNCELEMESİ Araş. Gör. Gündüz AKSU ÖZ İltişim, nformayon, ulaşım v tknoloji gibi alanlarda kürllşn dünyada artık ürtimin yrl olmaktan

Detaylı

300 = Ders notlarındaki ilgili çizelgeye göre; kömür için üst kaplama kalınlığı 4 mm, alt kaplama kalınlığı 2 mm olarak seçilmiştir.

300 = Ders notlarındaki ilgili çizelgeye göre; kömür için üst kaplama kalınlığı 4 mm, alt kaplama kalınlığı 2 mm olarak seçilmiştir. Soru-) Eğii, uzunluğu 50 olan dsandr y bant konvyör kurularak bununla saatt 300 ton tüvönan taş köürü taşınacaktır. Bant konvyörü boyutlandırınız. Kabullr: Bant hızı :,5 /s Köür yoğunluğu : 0,9 ton/ 3

Detaylı