Diferansiye Olmamış Spondiloartropatiler (DOSpA) Psöriyatik Artrit. I. Epidemiyoloji

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Diferansiye Olmamış Spondiloartropatiler (DOSpA) Psöriyatik Artrit. I. Epidemiyoloji"

Transkript

1 273 eklemlerdeki sinoviti azaltır ama aksiyal tutuluma etki etmez. Altın, D-Penisilamin ve antimalarik ilaçlar etkili değildir. Metotreksat, bazı dirençli İBH da kullanılabilir. Ama henüz etkinliği tartışmalıdır. Tedaviye dirençli ağır seyirli Crohn hastalığında TNF-a ya karşı şimerik monoklonal antikorlar hastalığın uzun süreli remisyonunu sağlayabilir. Az sayıda olgu üzerindeki gözlemlerde, dirençli periferik eklem tutulumu ve aksiyal tutulumda inflamasyonun Infliximab ile kontrol altına alınabildiği bildirilmektedir. Diferansiye Olmamış Spondiloartropatiler (DOSpA) Bazen SpA ler, grup içinde bir yere tam olarak oturtulamazlar. Bu hastaların alt ekstremitelerinde asimetrik oligoartrit, entesopati, inflamatuar bel ağrısı, üveit, konjonktivit gibi sistemik bulgular vardır. Romatoid faktör negatif ve HLA-B27 pozitiftir. Bunlar altta yatan sendromun klinik ve radyolojik erken bulguları olabilir. Örneğin radyolojik sakroiliit yıllar sonra gelişebilir. İşte bu tablo, Khan ve Van der Linden tarafından diferansiye olmamış spondilartropatiler (DOSpA) olarak tanımlanmıştır. Tanı konamamış kronik monoartritli HLA-B27 pozitif olan hastaların uzun süreli takibinde, bu klinik tablo dikkati çekmiştir. DOSpA li hastalarda, genitoüriner infeksiyon, psöriazisin cilt bulguları ve inflamatuar barsak hastalığı bulunmuştur. Entesopatiye bağlı topuk ağrısı vardır. Klinik ve radyolojik sakroiliit bulunmaz. Bu hastaların 2-6 yıl içinde 1/3 ü tam remisyona girer, 1/3 ünde tekrarlayan oligoartrit görülür. Geriye kalan 1/3 ünde daha çok AS, nadiren psöriatik artrit veya Reiter sendromu gelişir. Çok nadir olarak romatoid artrit de ortaya çıkabilir. Tedavisinde steroid olmayan anti-inflamatuar ilaçlar kullanılir. Sulfasalazinden faydalanabilir ve bu ilaç, hastalığın seyri ve prognozunu değiştirebilir. Psöriyatik Artrit Psöriasisle birlikte görülen, genellikle romatoid faktörün (RF) negatif olduğu inflamatuar artrittir. Prevalansı % olup, her iki cinste de eşit sıklıkta rastlanır. Hastaların % 15 inde psöriatik deri lezyonları artrit geliştikten sonra ortaya çıkar. Tırnak değişikliklerinin varlığı, artritle bilhassa distal interfalengeal eklemlerin tutulumu ile sıkı ilişkilidir. Psöriatik artritin klinik bulguları; distal interfalengeal eklem tutulumu, asimetrik sakroiliit ve spondilit, daktilit, entesittir. Hastalığın süresi uzadıkça tutulan eklem sayısı da artar. Poliartiküler tutulumda seyir daha kötüdür. İlk kez 1818 yılında Albert, psöriasisle artrit arasında bir ilişki bulunduğunu saptamıştır. Ancak "Psöriyatik artrit" terimini Bazin 1860 yılında kullanılmıştır. Bourdillon 1888 yılında hastalığı daha detaylı olarak tarif etmiştir; 1950 yılından beri de psöriatik artrit sistemli olarak araştırılmıştır. Wright, psöriasiste erosiv artritin olduğunu ve RF pozitifliği sıklığının düşük olduğunu belirtmiştir. Wright aynı zamanda, hastalığın bilhassa distal interfalengeal eklemleri tuttuğunu, artritin asimetrik olduğunu, sakroiliak eklemlerin de asimetrik olarak etkilenebildiğini ve ağır eklem harabiyetine yol açabilen "Artritis Mutilans" gelişebildiğine dikkatleri çekmiştir. I. Epidemiyoloji Birçok araştırmalar; yatkınlık bulunan toplumlarda, psöriasisin inflamatuar artrit bulunan hastalarda daha sık görüldüğünü, inflamatuar artritin de psöriasisi bulunanlarda daha sık olduğunu göstermektedirler. Retrospektif klinik değerlendirmeler inflamatuar poliartritli hastaların %2.6 sında psöriasis bulunduğu halde, bu oran osteoartritlilerde %0.3 olarak gösterilmektedir. Hellgren, Romatoid artritli hastaların %4,5 inde psöriasis tesbit etmiştir. Romatoid faktör dikkate alındığında, psöriasis ile inflamatuar artritin beraberliğinin seronegatif hastalarda olduğu dikkati çeker. Psöriatik artiritin prevalansını belirleyen çalışmalar çok azdır ancak bunlara göre de bu oran % arasında değişmektedir. Ancak prevalansın tayininde romatoloji ve dermatolojinin ortak çalışması gereklidir. Minnesota dan bir araştırmada her iki cins birlikte değerlendirildiğinde hastalığın prevalansının yıllık 6,6/ olduğu görülmektedir. Hastalığın cinsiyet dağılımı K/E: 1/1 olarak bildirilmektedir. Hastalığın başlama yaşı dır. Deri bulguları ile artritin ortaya çıkış zamanları değerlendirildiğinde; hastaların %67 sinde artrit çıkmadan önce deri bulguları ortaya çıktığı görülmektedir. Bu hastaların % 16 sında her iki bulgu 12 ay içinde birbirini izler. Hastaların geri kalan kısmında

2 274 deri bulguları ile artritin ortaya çıkışı arasında 1 yıldan daha fazla zaman farkı bulunur. Bu zamanlama hastalarda tesadüfen oluşmaz, Rahman ve arkadaşlarının saptaması; tip I psöriasisli hastalarda (Hastalığın başlama yaşı <40 yaş olan) deri lezyonları ile artritin ortaya çıkışı arasında ortalama 9 yıl bulunduğu, buna karşılık tip 2 psöriasisli yaşlı hastalarda (hastalığın başlama yaşı >40 yaş olan) artropatinin deri lezyonları çıktıktan sonra genellikle 1 yıl içinde ya da eş zamanlı olarak artropatinin geliştiği şeklindedir. HIV enfeksiyonu ile psöriatik artrit arasındaki ilişki uzun süredir dikkatleri çekmektedir. Bu durumda Afrika da psöriatik artritin prevalans ve insidansı için yüksek olasılık beklenir. Ancak Sahra nın alt kısmında kalan Afrika da seronegatif spondilartropatiye sık rastlanmaz, bunun nedeninin bu toplumlarda HLA B27 ye rastlanma oranının çok düşük olması olduğu düşünülüyor. Buna karşı Zambia da HIV enfekte kişilerde psöriatik artrit prevalansı,genel topluma göre daha yüksektir. HIV pozitif kişilerde seronegatif spondilartropati prevalansı 180/ iken, HIV negatiflerde 15/ dir. Kuzey Amerika dan birçok çalışmada; HIV enfeksiyonu ile psöriatik artritin birlikteliği %0.4-2 olarak bildirilmektedir. II. Klinik Bulgular Psöriatik artropati seronegatif spondilartropatiler grubunda yer alır. Moll ve Wright ın çalışmalarına göre, psöriatik artrit ile reaktif artrit ve ankilozan spondilit gibi bu gruptaki diğer hastalıkların ailesel ve klinik birlikteliklerinin bulunduğu gösterilmiştir. Tablo 15 de bu iki araştırmacının belirlediği ve en sık kullanılan, psöriatik artrit sınıflaması görülmektedir. Psöriatik artrit izole monoartritten ciddi destrüktif artrite kadar değişen bir yelpaze içinde değişik tiplerde seyreder. Jones ve arkadaşları, hastalığın başlangıçta çoğunlukla mono veya olgoartiküler olduğunu, ortalama 12,1 yıl takipte hastaların %63 ünün poliartiküler seyirli olduklarını bildirmişlerdir. Artritis mutilans, uzun süren hastalıkta görülmektedir. Spinal tutulumun sıklığı da zamanla artmaktadır. Psöriatik artritin asimetrik oluşu genel özelliğidir. Bilhassa oligoartiküler tipinde asimetri çok belirgindir. Poliartiküler seyreden tipi ise simetrik tutulum gösterir ve romatoid artritten zor ayırt edilir. Distal interfalengeal eklemlerin tutulumu, psöriatik artrit açısından ayırt ettirici özelliktir. DİP eklemlerinin tutulumu, psöriasis bulunmayan inflamatuar artritlerde çok nadir bulunur. Erken inflamatuar artritin seyri dikkate alındığında; psöriasisi bulunan hastaların %3,9 unda DİP tutulumu görülürken, psöriasisi bulunmayan hastaların ancak %0,3 ünde DİP eklemleri etkilenmiştir. Geniş hasta serilerinin verilerine göre, psöriatik artritli hastaların poliartiküler seyirli tipinde %54 oranında DİP tutulumu olduğu bildirilmektedir. Aksine, hastalığın DİP tutulumu hakim alt tipini hastaların %1-16 gibi küçük bir grubunda görüyoruz. Bu grupta hastalığın erken döneminde DİP eklemlerinin etkilenmesi ilk bulgu olabilir. DİP eklem tutulumu sıklıkla daktilit ve psöriasisin tırnak değişiklikleri ile birlikte bulunur. Mono ve oligoartiküler artritin sıklığı, % arasında değişmektedir. Minnesota, Olmsted Country deki çalışmaya göre; psöriatik artrit başlangıçta %90 oranında oligoartikülerdir. Bu tipinde, alt ekstremite eklemlerinin yanı sıra, DİP ve proksimal interfalengeal eklemler gibi elin küçük eklemleri de etkilenir. Bu örnek erkeklerde daha sık görülmektedir. Simetrik poliartritik tipinde, el ve ayakların büyük eklemleri yanında küçük eklemler de tutulmuştur. Bu tablo klinik olarak romatoid artritten ayırt edilemeyebilir. Ancak sıklıkla DİP eklemlerin de katılması, ayırıcı tanıda yardımcı olur. Bu tip artrit kadınlarda daha sık görülmektedir. Psöriatik artritin başlangıcında poliartiküler tipin görülme olasılığı %3 olduğu halde klinikte yatarak izlenen hastalarda % oranlarında görülmektedir. Bu durum da poliartiküler tipin daha ağır seyirli olduğunu ve hastalığın süresi ile sıklığının arttığını göstermektedir. Bu hastalarda eroziv eklem hasarına daha sık rastlanmaktadır. Artritis mutilans, eroziv artritin en son dönemi olup, eklemlerde sublüksasyon ve organizasyon bozukluğuna yol açar. En geniş serilerde görülme sıklığı %5 in altında bildirilmiştir. Parmaklarda teleskop bulgusu ortaya çıkar. Uzun süren hastalıkta görülür. Spondiloartropati ile seyreden tipi erkeklerde daha sıktır ve sıklıkla sakroiliak eklem tutulumu ile beraberdir.psöriatik artritin spondilartropati ile seyreden tipine çok sık rastlanmaz (hastaların yaklaşık %5 inde görülür). Hastalığın

3 275 süresi uzadıkça bit tipin görülme olasılığı da artar (%51 e kadar çıkabilir). Simetrik veya asimetrik sakroiliak eklem tutulumu vardır. Bilateral sakroiliit gelişen hastaların büyük bir kısmında HLA B27 pozitif bulunur. Spinal tutlumlu psöriatik artritin seyri ankilozan spondilite göre daha iyidir. Servikal zincir tutlumu en sık rastlanılan bölge olup hastalığın süresi ile ilişkilidir. Servikal vertebralar iki farklı tipte etkilenir. Bunlar ankilozan spondilite benzer şekilde ankilozla seyreden tip ve atlantoaksiyal veya subaksiyal instabiliteye neden olan eroziv/inflamatuar tiptir. Servikal tutulum genellikle sinsi seyreder. Çoğu kez hastanın genel anestezi alması gerektiğinde servikal radyografiler ile farkına varılır. Psöriatik artritte görülebilen diğer kas-iskelet sistemi bulguları şunlardır: Daktilit Entezit Periferik ödem Sinovit, akne, püstülozis, hiperostoz ve osteit (SAPHO) sendromu Psöriatik oniko-pakidermo-periostiti Daktilit veya sosis parmak, seronegatif spondilartropatilerin genel bulgusudur. El veya ayak parmaklarından bir veya ikisi tümden şişer. Daktilit psöriatik artritte, hastalığın seyri sırasında %30-40 oranında görülür. Ayak parmakları ele göre daha sık etkilenir. Bu bulgu çoğunlukla DİP eklemlerin tutulumu ile beraberdir. Daktilit gelişen hastalarda radyolojik olarak genellikle eroziv artrit gelişir. MRG tekniği, daktilitin fleksor tendon sinoviti ile ilişkili olduğunu desteklemektedir. Entezit tendonların kemiğe bağlanma yerlerindeki inflamatuar lezyonlardır. Bu inflamatuar lezyonun seronegatif spondilartropatilerdeki anahtar patojenik lezyon olduğu düşünülmektedir. Semptomatik entezit, psöriatik artritli hastaların %20-40 ında bulunur. Hastaların %4 ünde Achill tendonunun enteziti hastayı doktora götüren ilk semptom olabilir. Periferik ödem ekstremitelerin distalinde bir veya daha fazla bölgede psöriatik artriti de içine alan birçok inflamatuar olaylarda görülebilir. Seronegatif periferik ödemli simetrik sinovit sendromunun aksine psöriatik artritte periferik ödem asimetriktir ve daha çok alt ekstremitede görülür. Bu tablo lokal entezit ve ekstensor tenosinovitle beraberdir, ödem sıklıkla etkilenen tendon boyunca görülür. Periferik ödem, sistemik steroidlere yanıt verir. Birçok olguda psöriatik artritle birlikte lenfödem de saptanmıştır. Lenfödem daha az ağrılı olmasına rağmen daha şiddetlidir ve eroziv artrite gidişi düşündürür. Bu tablonun kortikosteroid ve DMARD grubu ilaçlara yanıtları değişkendir. SAPHO sendromu; sinovit, akne, püstülozis, hiperostoz ve osteitin birlikte bulunduğu, çok sık rastlanmayan ama psöriatik artritin bir alt tipidir. Klinik olarak psöriatik artritli hastaların %3 ünden azında görülür. SAPHO lu hastaların %67 sinde psöriasis vulgaris veya palmoplantar püstüloz vardır. Sintigrafıde göğüs ön duvarında tutulum bulunması ve klinik ile tanı düşünülür. Psöriatik oniko-pakidermo-periostit; psöriatik artritli hastalarda nadir görülen bir bulgudur. Anahtar bulgular, bir veya daha fazla terminal falanksda ciddi tutulum, ciddi tırnak değişiklikleri, yumuşak doku şişliği ve distal falanksın radyografisinde belirgin periost reaksiyonudur. Bilhassa ayak baş parmağında rastlanır. Tablo 15. Psöriatik artritin Mool ve Wright e göre sınıflaması. Distal interfalengeal eklem tutulumunun hakim olduğu artrit Artritis mutilans Simetrik poliartrit (romatoid artritten ayrılması güç) Asimetrik oligoartiküler artrit Spondilitin hakim olduğu artrit

4 276 Psöriatik Artritte Deri ve Tırnak Bulguları Psöriatik artritli hastalarda deri lezyonları sanılanın aksine daha hafif veya orta şiddettedir. Deri lez-yonlarının ciddiyeti ile toplam eklem skoru arasında ilişki yoktur. Psöriatik artritli hastaların %30-40 ında deri ve eklem bulguları eş zamanlı olarak bulunur. Psöriasisin tüm tırnak bulgularına psöriatik artritte rastlanabilir. Bunlar; beneklenme, hiperkeratoz ve onikolizistir. Tırnak değişiklikleri sıklıkla DİP eklemlerinin tutulduğu tipinde (% ünde) görülür. Psöriatik Artritin Eklem Dışı Bulguları Gözde inflamasyon gelişebilir. Sıklıkla konjunktivit görülür, ancak iridosiklit de gelişebilir. Oral ülserler, üretrit ve aort kapağı tutulumu beklenen komplikasyonlar değildir. Tablo 16 de psöriatik artrit için 2006 yılında tanımlanan sınıflama kriterlerinden CASPAR kriterleri görülmektedir. Tablo 16: Psöriatik artritin CASPAR sınıflama kriterleri Inflamatuar eklem değişikliği (eklem,omurga veya enteseal)+aşağıdakilerden 3 ünün bulunması gerekir. 1-Psöriyazis bulgusu (a,b,c den herhangi birisi) 2-Psöriyatik tırnak distrofisi 3-Romatoid faktörün negatif olması 4-Daktilit (a veya b den herhangi birisi) 5-Eklem çevresinde yani kemik oluşumu bulgusu a-halen mevcut psöriyazis* b-geçmişte psöriyazis* öyküsünün bulunması c-psöriyazis için aile* öyküsünün bulunması a-halen mevcut* b-öyküde olan* * Halen psöriyazisin bulunması;deride veya kafa derisinde romatolog veya dermatolog tarafından saptanmış psöriyatik lezyonların bulunmasıdır. *Pöriyazis öyküsünün bulunnması;hastadan,aile hekimi,dermatolog,romatolog veya diğer uzman sağlık elemanlarından alınan öyküdür. *Hastanın bildirmesine dayanarak,birinci veya ikinci derece akrabalarda psöriyazisin bulunmasıdır. Başvuru sırasında yapılan fizik muayenede tırnaklarda tipik psöriyatik tırnak distrofilerinin (onikolizis,yüksük tırnak,hiperkeratoz)bulunmasıdır RF nin lateks aglütinasyonu dışındaki yöntemlerle (tercihan ELISA ve nefelometrik yöntem)yerel laboratuvar referans değerlerine göre negatif bulunmasıdır. *Halen mevcut olan tüm parmakta şişlik *Bir Romatolog tarafından kaydedilmiş,tüm parmağın şiştiği/daktilitin saptanmış olmasıdır. El eklem kenarlarında ayak direkt grafilerinde iyi seçilemeyen kemikleşmeyle beliren,jukstaartiküler yeni kemik oluşumunun bulunması (osteofitler dışlanmalıdır)

5 277 Jüvenil Psöriatik Artrit Psöriatik artritin 16 yaşından daha gençlerde ortaya çıkması alışılmamış bir durumdur. Çocuklardaki kronik artritlerin %10 dan azını psöriatik artrit oluşturur. Jüvenil psöriatik artrit daha çok kız çocuklarında görülür. Sıklıkla mono veya oligoartrittir. En sık ilk olarak diz eklemi etkilenir. Erişkinlerde olduğu gibi, hastalığın seyri sırasında poliartiküler tutulum olur ve ellerde, ayaklarda küçük eklemler etkilenir. Daktilit, entezit, DİP eklem tutulumu gibi bulgular da ortaya çıkabilir. Hastaların % inde kronik üveit görülebilir. ANA pozitifliği bulunabilir. Prognozu iyidir. Hernekadar erişkinlik döneminde de devam ederse hastaların % inde sakatlık ortaya çıkar. III. Psöriatik Artritte Laboratuvar Bulguları PSA için tanı koydurucu bir test yoktur. Hastalığın aktif olduğu dönemlerde akut faz reaktanlarının pozitif olduğu gösterilmiştir. Kronik hastalık anemisi, hipoalbüminemi, eritrosit sedimantasyon hızında artma, CRP ve fıbrinojen düzeylerinde artma görülür. IgG ve IgA düzeylerinde artışla beraber poliklonal hipergammaglobülinemi vardır. IgA düzeyindeki artış bilhassa spondilartropati gelişmesi ile birlikte bulunur. CRP ve eritrosit sedimantasyon hızında artış, poliartiküler seyirli tipinde inflamatuar hastalığın aktivitesi ile birliktelik gösterir. Hastaların çok büyük kısmında RF negatif olmasına rağmen, %5-10 unda RF pozitif olabilir. Psöriatik artritli hastaların %10-14 ünde ANA pozitiftir ve %20 sinde de hiperürisemi vardır. Psöriatik artritteki hiperüriseminin epidermal hücrelerin tunoverindeki artışı yansıtmadığı, metabolik bir bozukluğu yansıttığı kabul edilmektedir. Radyografik Değişiklikler Periferik Eklem Değişiklikleri: Bazı radyolojik bulgular psöriatik artritin klinik özellikleri hakkında bilgi verir. DİP eklemlerin tutulması, oligoartiküler tutulumda asimetrik dağılım görülmesi örnek olarak verilebilir. Plantar fasia ve Achil tendonunun kalkaneusa yapışma yerlerinde entesopatinin oluşması ile küçük kemik çıkıntıları oluşur. Periferik eklemlerde erozyonlar görülür. Psöriatik artritli hastalarda, diğer inflamatuar poliartritlerle karşılaştırıldığında bir yıl içinde erozyonların gelişme riskinin düşük olduğu bildirilmektedir. Bu durum psöriatik artritte RF ün çoğunlukla negatif olması ile açıklanmaktadır. Erozyonlar sıklıkla poliartiküler seyreden hastalarda ve hastalığın uzun süredir devam ettiği kişilerde olduğu bilinmektedir. Erozyonlar sıklıkla daktilitle birlikte bulunur. Erozyonlar en sık DİP eklemlerde en az da bilek eklemlerinde görülür. Psöriatik artritte periartiküler osteopeni beklenmez. Psöriatik artritte görülen diğer radyolojik bulgular, destrüktif ve proliferatif değişikliklerdir. Destrüktif Değişiklikler: Osteolizis, falanksların birbiri içine geçmelerine neden olabilir. Bu durum sıklıkla artritis mutilansın seyrinde görülen okka-kalem (pencil in cup) belirtisi dediğimiz bulguya yol açar. Proliferatif Değişiklikler: Periostit, metakarpal ve metatarsal kemiklerin kenarlarında yeni kemik oluşumlarına neden olur. Spinal Değişiklikler: Psöriatik artritte simetrik veya asimetrik sakroiliit görülebilir. Asimetrik sakroiliit, ankilozan spondilite göre psöriatik artritte daha sık bulunur. Spinal vertebra tutulumu, psöriatik artritte genellikle sınırlı bölgededir, asimetriktir ve servikal vertebralar en sık tutulur. Paravertebral kemikleşme ve sindesmofıtler görülür. Psöriatik artritteki sindesmofitlerin özelliği, asimetrik ve yamalı tarzda olmasıdır. Diğer Görüntüleme Yöntemleri: Psöriatik artritte MRG ve ultrasonografık inceleme yöntemlerine ilgi artmaktadır. MRG çalışmaları, psöriatik artritte ligamanlar, eklem çevresindeki yumuşak dokular, tendon kılıfları ve kemiklerde sıklıkla etkilenme olduğunu göstermiştir. MRG yöntemi, komplikasyonsuz psöriasisli hastalarda subklinik kas iskelet sistemi tutulumu bulunduğunu ortaya koymuştur.psöriatik artritli hastalarda sintigrafı, göğüs ön duvarı ve büyük eklemlerde sık etkilenme olduğunu kanıtlamıştır. IV. Psöriatik Artritte Ayırıcı Tanı Belirgin tanı kriterlerinin bulunmaması,geniş bir yelpazede farklı klinik seyir göstermesi nedeniyle psöriatik artritin tanısı oldukça güçtür. Hiperüriseminin bu hastalarda sık görülmesi nedeniyle kristal artropatiler ekarte edilmelidir.

6 278 Bu amaçla sinoviyal sıvıda kristallerin araştırılması yol göstericidir. Ancak deri ve tırnak bulgularının bulunması önemli ve ayırt ettirici bulgulardır. V. Prognoz Psöriatik artritin prognozu ile ilgili çok az prospektif çalışma bulunmaktadır. Ancak romatoid artri-te göre daha az fonksiyonel kayba yol açtığı belirtilmektedir. Birçok araştırma, psöriatik artritli hastaların yaşam sürelerinin sağlıklı kişilerden farklı olmadığını göstermiştir. Bir hastanedeki cohort çalışmasında ise psöriatik artritli hastalarda mortalite hızının arttığı gösterilmiştir, ancak bu hastaların çoğunu hastanede uzun süre takip edilen hastalar oluşturmaktadır. Bu serideki hastaların en sık ölüm nedenleri pnömoni ve obstrüktif akciğer hastalığı olmuştur. Bu çalışmaya alınan hastalar; poliartritli, foksiyonel bozukluğu, progresif hastalığı bulunan kişiler olmuştur. Progresif hastalık mortaliteyi artırmaktadır. Psöriatik artritte kötü prognoz kriterleri Tablo 17 de gösterilmiştir. Tablo 17. Psöriatik artritte kötü prognoz kriterleri. Jüvenil başlangıç Erken erişkinlik döneminde başlama Yaygın deri tutulumu Poliartiküler seyir Steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlara yetersiz yanıt HIV enfeksiyonu ile birliktelik Bazı HLA antijenleri ile birliktelik HLA-B27;omurga tutulumu ile ilişkili HLA-B27,-B39,-DQw3; progresif seyir HLA-DR3,-DR4;eroziv hastalıkla birlikte VI. Psöriatik Artritte Tedavi Psöriatik artritin tedavisinde, farmakolojik, farmakolojik olmayan uygulamalar, rehabilitasyon ve rekonstrüktif cerrahi girişimlerden yararlanılmaktadır. Birçok psöriatik artritli hastalar, bilhassa periferik eklem tutlumu bulunanlar, selektif olmayan siklooksijenaz inhibitörlerinden yarar görürler. Steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlara (NSAİİ) yanıt vermeyen hastalara Metotreksat, Leflunomide gibi, hastalığın gidişini değiştiren ilaçlar (DMARD) tek başına veya birkaçı birlikte verilebilir. Infliximab ve Etanercept gibi biyolojik ajanlar, remisyon oranını artırma ve radyografık hasarın ilerlemesini azaltmada çok etkili görülmektedirler.periferik eklem tutulumu bulunan oligo veya monoartiküler psöriatik artritli pek çok hastada NSAİİ tedavisine çok iyi yanıt alınmaktadır. Poliartiküler ve spondilitle seyredenlerde daha saldırgan tedavilere gerek duyulur. Bu durumda NSAİİ lara ek olarak bir ya da daha fazla DMARD grubu ilaçlar tedaviye eklenir. Psöriatik artritli hastaların %20-30 unda fonksiyonlarda kısıtlama, şekil bozukluğu ve eklemlerde destrüksiyon gelişir. Kötü prognoz kriterleri bulunan hastalarda erken dönemde DMARD kullanımı çok yararlı olmaktadır. Tablo 18 de psöriatik artritte kullanılan DMARD grubu ilaçlar görülmektedir. Metotreksat, pek çok hasta tarafından kullanılmaktadır. Haftada birgün 7,5-15 mg dozlarda, tek defada veya 12 saat ara ile ikiye bölerek verilir (doz mg/hafta ya kadar çıkılabilir). Metotreksat genellikle iyi tolere edilir. Hastalar 6-8 haftada bir karaciğer, böbrek fonsiyonları, tam kan sayımları ile toksisite açısından izlenmelidir.

7 279 Sulfasalazin, psöriatik artritte uzun yıllardır kullanılmıştır. Bilhassa periferik artritli hastalar çok iyi yanıt verir. Hastaların %40 ı gastrointestinal tolerans bozukluğu nedeniyle etkili doza ulaşamazlar. Siklosporin A, diğer DMARD larla birlikte veya tek başına kullanılabilir. Ağır seyirli olgularda etkili bir tedavi ajanıdır. Bilhassa palmoplantar püstülosis ve lenfödemi de kapsayan dermatolojik komplikas-yonlar ve eklem dışı bulgularda etkili görülmektedir. Psöriatik artritte renal transplantasyonda kullanılan dozlara göre daha düşük dozlarda verilir (2,5-5 mg/kg/gün). Pek çok hastada 3-4 haftada düzelme görülür. Leflunomid in aktif metaboliti, primidinin yeni sentezlenmesinde önemli rol oynayan dihidro folat redüktaz enzimini baskılar. Mitojenlerin uyardığı T lenfosit proliferasyonu için bu enzime ihtiyaç vardır. Leflunomid bu yol ile mitojenle uyarılmış T hücre proliferasyonunu kontrol eder. Psöriasis ve psöriatik artritte de T lenfositlerin sorumlu olduğuna inanılmaktadır. Bu nedenle metotreksata beklenen yanıt alınamayan psöriatik artritli hastalarda bu ilaç tek başına veya metotreksatla beraber kullanılabilir. Sistemik kortikosteroidler, hem deri hem eklem bulgularının ağır seyrettiği, diğer tedavilere yanıt alınamayan olgularda verilebilir ancak ilk seçilecek tedavi ajanı değillerdir. Mono veya oligoartiküler seyirde eklem içine kortikosteroid enjeksiyonları yapılabilir. Kolşisin, 1,5 mg/gün dozlarda bölünmüş olarak, bilhassa artro-osteit bulunan ve SAPHO sendro-munda önerilmektedir. Antimalaryal ilaçlar, aferesis, D vitamini deriveleri, D penisilamin, fotokemoterapi, metoksipsöralen gibi tedavi uygulamaları da psöriatik artritte denenebilir. Anti-TNF-α ajanlar,psa in deri bulguları,eklem bulgularında etkili olmaktadır.bu ajanlar hem eklem fonksiyonlarının korunmasında hem de eklemlerdeki ilerleyici hasarlanmanın engellenmesinde etkili görülmektedirler. Ancak enfeksiyonlara yatkınlık yaratmaları nedeniyle yakın izlenmesi gereklidir. Psöriyatik artritin tedavisinde; anti-tnf ajanları dışında başka biyolojik ajanlar da denenmektedir. Bunlar; Alefacept, Efalizumab, Abatacept olarak sayılabilir. Alefacept; Antijen sunan hücrenin yüzeyindeki LFA-3 ile T hücre yüzeyindeki CD2 molekülleri arasındaki etkileşimi bloke eden tam insan füzyon proteinidir. Efalizumab; insan monoklonal antikorudur. T hücre yüzeyindeki LFA-1 in CD11 subünitesine karşı geliştirilmiştir. Antijen sunan hücre ve endotel hücrelerin yüzeyinde bulunan ICAM-1 ile bağlanır. T hücrelerinin inflamasyon alanına göçünü ve aktive olmasını engeller. Abatacept; CTLA4-Ig yapısında insan füzyon proteinidir. Antijen sunan hücrenin yüzeyindeki CD80/86 ile bağlanıp, T hücresinin yüzeyindeki CD28 reseptörünün ikincil sinyalle aktive olmasını engeller. Tedaviye rağmen ağır gidişli, eklem fonksiyonlarının bozulduğu olgularda, rekonstrüktif cerrahiden yardım alınabilir. Hastaların normal fiziksel ve emosyonel aktivitelerini sürdürebilmeleri için rehabilite edilmeleri gereklidir. Tablo 18: Psöriatik artritte kullanılan ilaçlar Metotreksat Sulfasalazin Siklosporin A Azatiyopürin Leflunomid Biyolojik ajanlar; Etanersept Infliksimab Alefasept Efalizumab Abatacept Altın bileşikleri Retinoid tedavisi Kolşisin Kaynaklar 1. Abrams JR,Lebwohl M,Guzzo C. CTLA4-Ig-mediated blockade of T cell co-stimulation in patients with psoriasis vulgaris. J Clin Invest 1999;103: Analay Y, Ozcan E, Karan A, Diracoglu D, Aydin R. The effectiveness of intensive group exercise on patients with ankylosing spondylitis. Clin Rehabil 2003;17:631-6.

8 Averns HL, Oxtoby J, Taylor HG, Jones PW, Dziedzic K, Dawes PT. Smoking and outcome in ankylosing spondylitis. Scand J Rheumatol 1996;25: Boulos P. At al. Pharmaclogical treatment of ankylosing spondylitis.. Drugs 2005;65 (15): de Buck PDM, Schoones JW, Allaire SH, Vliet Vlieland TPM. Vocational rehabilitation in patients with chronic rheumatic diseases: a systematic literature review. Semin Arthritis Rheum 2002;32: Bulstrode SJ, Barefoot J, Harrison RA, Clarke AK. The role of passive stretching in the treatment of ankylosing spondylitis. Br J Rheumatol 1987;26: Chee MM. Ankylosing spondylitis. Med. Journal;52:4, Doran MF, Brophy S, MacKay K, Taylor G, Calin A. Predictors of longterm outcome in ankylosing spondylitis. J Rheumatol 2003;30: Dougados M, van der Linden S, Leirisalo-Repo M. Sulfasalazine in the treatment of spondyloarthropathy. A randomized, multicenter, double-blind, placebo controlled study. Arthritis Rheum 1995; 38: Gladman D,Antoni C,Mease P,Clegg DO,Nash P. Psoriatic arthritis: epidemiology, clinical features, course, and outcome. Ann Rheum Dis 2005;64 (Suppl2):İİ14-İİ Gravallese EM, Kantrowitz FG.. Arthritic manifestations of inflammatory bowel disease: clinical review. Am J Gastroenterol 1988; 83: Helliwell PS, Abbott CA, Chamberlain MA. A randomised trial of three different physiotherapy regimes in ankylosing spondylitis. Physiotherapy 1996;82: Khan MA. Ankylosing spondylitis: Clinical features. In: Rheumatology. Klippel JH, Dieppe PA (eds) Mosby, London, 2nd ed 1998; Langley RGB,Krueger GG,Griffiths CEM. Psoriasis:epidemiology,clinical features and qualıty of life. Ann Rheum Dis 2005;64: Madland TM,,Apalset EM,Johanessen AE,Rossebo B,Brun JG. Prevalence,disease manifestations, and treatment of psoriatic arthritis in Western Norway. J.Rheumatol 2005;32: Mease P,Gladman D,Ritchlin C. Adalimumab in the treatment patients with moderately to severely active psoriatic arthritis:results of ADEPT. Arthritis Rheum 2005;58: Mease PJ,Gladman DD,Keystone EC. Alefecept in combination with methotrexatee for the treatment of psoriatic arthritis:results of a randomized,double-blind,placebo-controlled study. Arthritis Rheum 2006;54: Papp KA,Caro I,Leung HM,Garovoy M,Mease PJ. Efalizumab for the treatment of psoriatic arthritis. J Cutan Med Surg 2007;11: Resnick D, Niwayama G.. Ankylosing spondylitis.. In Resnick D (ed): Diagnosis of Bone and Joint Disorders, 3rd edition. Philadelphia,WB Saunders, 1995, Reveille J.D. Major histocompatibility genes and ankylosing spondylitis. Best Practi Res Clin Rheumatol 2006;20,(3), Rudwaleit M,Metter A,Listing J,Sieper J,Braun J. Inflammatory back pain in ankylosing spondylitis: a reassessment of the clinical history for application as classification and diagnostic criteria. Arthritis Rheum. 2006;54: Schumacher HR. The spondyloarthropathies: classification and diagnosis. Do we need new terminologies? Bailler s Clin Rheum 1998; 12: Landewe R,Maksymowych W,van der Heijde D. (ASAS) handbook:a guide to assess spondyloarthritis. Ann Rheum Dis 2009;68 (suppl ll):ii1-ii Sieper J.at.al. Ankylosing spondylitis:an overview. Ann Rheum Dis 2002;61 (suppl III):iii8-iii Sweeney S, Taylor G, Calin A. The effect of a home based exercise intervention package on outcome in ankylosing spondylitis: a randomized controlled trial. J Rheumatol 2002;29: Taylor W, Gladman D,Helliwell P, Marchesoni A,Mease P,Mielants H, CASPAR study group. Classification criteria for psoriatic arthritis:development of new criteria from a large international study. Arthritis Rheum 2006;54: Toivanen A, Kli-Kerttula T, Luukainen R, et al. Effect of antimicrobial treatment on chronic reactive arthritis. Clin Exp Rheumatol 1993; 11: Toivanen A, Toivanen P.. Reactive arthritis. Curr Opin Rheumatol. 2000; 12: Ward MM. Predictors of the progression of functional disability in patients with ankylosing spondylitis. J Rheumatol 2002;29: Van der Linden S,Valkenburg HA,Cats A. Evaluation of diagnostic criteria for ankylosing spondylitis. A purposal for the modification of the New York criteria.. Arthritis Rheum 1984;27: Van der Linden SVD, Heijde DVD. Clinical aspects, outcome assessment and management of ankylosing spondylitis and postenteric reactive arthritis. Curr Opin Rheumatol 2000;12: Veys EM, Mielants H. Enteropathic arthropathies. In Rheumatology. Klippel JH, Dieppe PA (eds) Mosby, London, 2nd ed. 1998; Zochling J. Assesments in ankylosing spondylitis. Best Prac Res Clin Rheumatol, 2006;20,(3), Zochling J.,Baraliakos X,Hermann K-G,Braun J. Magnetic resonance imaging in ankylosing spondylitis. Curr Opin Rheumatol 2007;19:

JÜVENİL SPONDİLOARTROPATİLER. Özgür KASAPÇOPUR İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı

JÜVENİL SPONDİLOARTROPATİLER. Özgür KASAPÇOPUR İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı JÜVENİL SPONDİLOARTROPATİLER Özgür KASAPÇOPUR İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Jüvenil spondiloartropatiler 16 yaş altındaki çocuklarda, özellikle

Detaylı

Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri

Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri Prof.Dr. M.Pamir ATAGÜNDÜZ Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı 11 Nisan 2014 Ana Başlıklar

Detaylı

Juvenil SPondiloArtrit/Entezit İle İlişkili Artrit (SPA-EİA)

Juvenil SPondiloArtrit/Entezit İle İlişkili Artrit (SPA-EİA) www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Juvenil SPondiloArtrit/Entezit İle İlişkili Artrit (SPA-EİA) 2016 un türevi 1. JUVENİL SPONDİLOARTRİT/ ENTEZİT İLE İLİŞKİLİ ARTRİT (SPA- EİA) NEDİR? 1.1 Nedir?

Detaylı

ANKİLOZAN SPONDİLİT. Prof. Dr. Selim NALBANT

ANKİLOZAN SPONDİLİT. Prof. Dr. Selim NALBANT ANKİLOZAN SPONDİLİT Prof. Dr. Selim NALBANT SPONDİLİTLER: Ankilozan Spondilit (AS), Reaktif Artrit (Rea; Reiter Sendromu [RS]), Psöriatik Artrit (Psa), İnflammatuar Barsak Hastalığı (IBD), İdiopatik Sakroileit;

Detaylı

ÇOCUKLARDA HAREKET SİSTEMİ MUAYENESİ (ROMATOLOJİK MUAYENE) Özgür KASAPÇOPUR

ÇOCUKLARDA HAREKET SİSTEMİ MUAYENESİ (ROMATOLOJİK MUAYENE) Özgür KASAPÇOPUR ÇOCUKLARDA HAREKET SİSTEMİ MUAYENESİ (ROMATOLOJİK MUAYENE) Özgür KASAPÇOPUR HAREKET SİSTEMİ Üç ana yapı taşı Kemikler Kaslar Eklemler Oynamaz eklemler (Kafa tası) Yarı oynar eklemler (Omurga) Oynar eklemler

Detaylı

SPONDİLARTROPATİLER. Prof. Dr. Nuran TÜRKÇAPAR AÜTF İç Hastalıkları Romatoloji Bilim Dalı

SPONDİLARTROPATİLER. Prof. Dr. Nuran TÜRKÇAPAR AÜTF İç Hastalıkları Romatoloji Bilim Dalı SPONDİLARTROPATİLER Prof. Dr. Nuran TÜRKÇAPAR AÜTF İç Hastalıkları Romatoloji Bilim Dalı SERONEGATİF SPONDİLARTROPATİLER Reaktif Artrit IBD İlişkili Artrit Ankilozan Spondilit Psöriatik Artrit Undifferansiye

Detaylı

Birey ve Toplum Gözüyle Romatoid

Birey ve Toplum Gözüyle Romatoid Birey ve Toplum Gözüyle Romatoid Artrit ve Ankilozan Spondilit Prof Dr Salih PAY GATA Romatoloji BD Tüm Dünyada Kas ve İskelet Sistemi Hastalıkları En Sık Görülen Hastalıklardan Biridir Avrupa da 100 milyon

Detaylı

ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER

ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER H. Direskeneli Marmara Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı İnflamasyon Doku Yanıtı (McInnes, Nature Clin Prac Rheumatol 2005; 31) RA da Sitokin Ağı (Firestein,

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

Artritli Hastalara Yaklaşım

Artritli Hastalara Yaklaşım Artritli Hastalara Yaklaşım Murat TURGAY 53 Kas iskelet sistemi yakınmaları ile gelen bir hastada, anemnez ve fizik muayene bulguları tanıya yaklaşımda en önemli yapı taşlarını oluşturur. Bazen laboratuvar

Detaylı

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065 Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları

Detaylı

Ankilozan Spondilit Rehabilitasyonu. Prof. Dr.Hidayet Sarı

Ankilozan Spondilit Rehabilitasyonu. Prof. Dr.Hidayet Sarı Ankilozan Spondilit Rehabilitasyonu Prof. Dr.Hidayet Sarı Tanım Özellikle omurgayı tutan ve ankiloza götüren kronik iltihabi sistemik romatizmal hastalıktır. Sakroiliak eklem iltihabı oluşturmak ana bulgusudur.

Detaylı

ASAS KILAVUZLUĞU EŞLİĞİNDE SPONDİLOARTRİT TANI ve TAKİP PARAMETRELERİ Dr. Beril DOĞU Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi 1.11.

ASAS KILAVUZLUĞU EŞLİĞİNDE SPONDİLOARTRİT TANI ve TAKİP PARAMETRELERİ Dr. Beril DOĞU Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi 1.11. ASAS KILAVUZLUĞU EŞLİĞİNDE SPONDİLOARTRİT TANI ve TAKİP PARAMETRELERİ Dr. Beril DOĞU Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi 1.11.2010 ASAS-The Assesment of Spondyloarthritis International Society D

Detaylı

SPONDİLODİSKİTLER. Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR

SPONDİLODİSKİTLER. Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR SPONDİLODİSKİTLER Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR Vertebra Bir dizi omurdan oluşur Vücudun eksenini oluşturur Spinal kordu korur Kaslar, bağlar ve iç organların yapışacağı sabit bir yapı sağlar. SPONDİLODİSKİT

Detaylı

Ankilozan Spondilit ve Diğer Seronegatif Spondilartropatiler

Ankilozan Spondilit ve Diğer Seronegatif Spondilartropatiler Spondilartropatiler Ankilozan Spondilit ve Diğer Seronegatif Spondilartropatiler Doç.Dr. Ümit Dündar Kocatepe Üniversitesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD Spondilartropatiler (SpA) ortak genetik, epidemiolojik,

Detaylı

JÜVENİL İDYOPATİK ARTRİT

JÜVENİL İDYOPATİK ARTRİT Mustafa Kemal Üniversitesi Tayfur Ata Sökmen Tıp Fakültesi 3. Pediatri Günleri Antakya - 24 Eylül 2010 JÜVENİL İDYOPATİK ARTRİT Özgür KASAPÇOPUR İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı

Detaylı

AntiTNF ajanların aksiyel spondiloartropatide etkinlikleri

AntiTNF ajanların aksiyel spondiloartropatide etkinlikleri AntiTNF ajanların aksiyel spondiloartropatide etkinlikleri Dr. Mehmet Akif Öztürk Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Romatoloji Bilim Dalı Aksiyel Spondiloartropati ASteki inflamatuvar

Detaylı

www.pediatric-rheumathology.printo.it ÇOCUKLUK ÇAĞI SPONDİLOARTROPATİLERİ

www.pediatric-rheumathology.printo.it ÇOCUKLUK ÇAĞI SPONDİLOARTROPATİLERİ www.pediatric-rheumathology.printo.it ÇOCUKLUK ÇAĞI SPONDİLOARTROPATİLERİ Nedir? Çocukluk çağı spondiloartropatileri, özellikle alt taraf eklemlerin (artrit) ve tendon yapışma yerlerinin (entezit) iltihaplanması

Detaylı

IL-12/IL-23 Blokajı. Dr. Veli Çobankara Pamukkale Üniversitesi

IL-12/IL-23 Blokajı. Dr. Veli Çobankara Pamukkale Üniversitesi IL-12/IL-23 Blokajı Dr. Veli Çobankara Pamukkale Üniversitesi Psöriasiz ve etiyopatogenezi IL-12/IL-23 sitokini Ustekinumab Ustekinumab ile ilgi yapılan son 2 yıl içerisindeki çalışmalar. Etkinlik çalışmaları

Detaylı

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD Multipl Myeloma da PET/BT Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD İskelet sisteminin en sık görülen primer neoplazmı Radyolojik olarak iskelette çok sayıda destrüktif lezyon ve yaygın

Detaylı

Seronegatif Spondiloartropatili Bir Olguda Biyolojik Ajan Tedavisi Sırasında Psöriazis Gelişimi *

Seronegatif Spondiloartropatili Bir Olguda Biyolojik Ajan Tedavisi Sırasında Psöriazis Gelişimi * Olgu Sunumu Seronegatif Spondiloartropatili Bir Olguda Biyolojik Ajan Tedavisi Sırasında Psöriazis Gelişimi * A Seronegative Spondyloarthropathy Case Who Evaluated Psoriasis During The Biologic Agent Treatment

Detaylı

H 1 FTR ve Romatoloji alanında temel konularda ve güncel gelişmeleri içeren bir seminer programı tıpta uzmanlık öğrencileri tarafından sunulur

H 1 FTR ve Romatoloji alanında temel konularda ve güncel gelişmeleri içeren bir seminer programı tıpta uzmanlık öğrencileri tarafından sunulur FTR 28 FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON Dr. Sevim ORKUN / 1 Dr. Işık KELEŞ /2 Dr. Gülümser AYDIN /3 Dr. Elem İNAL /4 KOD DERS ADI ÖÜ T P KREDİ AKTS FTR 7001 MAKALE SAATİ Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon ve

Detaylı

OÕ Õ YH +DVWDOÕNODUÕ $QDELOLP 'DOÕ

OÕ Õ YH +DVWDOÕNODUÕ $QDELOLP 'DOÕ Özgür KASAPÇOPUR ozgurkc@istanbul.edu.tr 57. Milli Pediatri Kongresi 31 Ekim 2013 Jüvenil idyopatik artrit (J A) çocukluk ça nda ortaya ç kan, süregen, yang sal kökenli bir hastal klar grubudur. Hastal

Detaylı

BEL AĞRISINA YAKLAŞIM. Prof. Dr. Nuran TÜRKÇAPAR AÜTF İç Hastalıkları - Romatoloji Bilim Dalı

BEL AĞRISINA YAKLAŞIM. Prof. Dr. Nuran TÜRKÇAPAR AÜTF İç Hastalıkları - Romatoloji Bilim Dalı BEL AĞRISINA YAKLAŞIM Prof. Dr. Nuran TÜRKÇAPAR AÜTF İç Hastalıkları - Romatoloji Bilim Dalı BEL AĞRISI Semptom Herhangi bir hastalığa özgü değildir Her zaman hastalık belirtisi değildir Acil servise

Detaylı

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Dr. Ayşegül Örs Zümrütdal Başkent Üniversitesi-Nefroloji Bilim Dalı 20/05/2011-ANTALYA Böbrek kistleri Genetik ya da genetik olmayan nedenlere bağlı olarak, Değişik

Detaylı

Eklemde ağrı, şişlik, hassasiyet, ısı artışı, bazen kızarıklık ve eklem hareketlerinde kısıtlılık

Eklemde ağrı, şişlik, hassasiyet, ısı artışı, bazen kızarıklık ve eklem hareketlerinde kısıtlılık Artritli hastaya yaklaşım Yrd.Doç.Dr. Levent Yazmalar Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi FTR Anabilimdalı ARTRİT? Eklemde ağrı, şişlik, hassasiyet, ısı artışı, bazen kızarıklık ve eklem hareketlerinde kısıtlılık

Detaylı

Diyabetik Ayak Osteomiyelitinde Nükleer Tıp Tanı Yöntemleri

Diyabetik Ayak Osteomiyelitinde Nükleer Tıp Tanı Yöntemleri Diyabetik Ayak Osteomiyelitinde Nükleer Tıp Tanı Yöntemleri Prof. Dr. Çetin Önsel İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı 1 Diyabetik ayak (DA) Dünya Sağlık Örgütü ne göre dünyada 180 milyon

Detaylı

JÜVENİL İDYOPATİK ARTRİT. Özgür KASAPÇOPUR

JÜVENİL İDYOPATİK ARTRİT. Özgür KASAPÇOPUR JÜVENİL İDYOPATİK ARTRİT Özgür KASAPÇOPUR JÜVENİL İDYOPATİK ARTRİT Jüvenil idyopatik artrit (JİA) çocukluk çağında ortaya çıkan, süregen, yangısal kökenli bir hastalıklar grubudur. Hastalık daha çok bir

Detaylı

KLİNİK ARAŞTIRMA. Ali TAYLAN Yasemin KABASAKAL Vedat İNAL Mehmet ARGIN Eker DOĞAN AVŞARGİL

KLİNİK ARAŞTIRMA. Ali TAYLAN Yasemin KABASAKAL Vedat İNAL Mehmet ARGIN Eker DOĞAN AVŞARGİL Tepecik Eğit Hast Derg 2011; 21 (1): 33-37 33 KLİNİK ARAŞTIRMA İNFLAMATUAR BEL AĞRILI HASTALARDA MANYETİK REZONANS GÖRÜNTÜLEMENİN (MRG) ANKİLOZAN SPONDİLİT TEŞHİSİNDEKİ YERİ İLE KLİNİK, LABORATUVAR VERİLER,

Detaylı

SPONDİLOARTROPATİLER

SPONDİLOARTROPATİLER SPONDİLOARTROPATİLER 252 Spondiloartropatiler Spondiloartropatilerin Genel Özellikleri Gülay KINIKLI Spondiloartropatiler (SpA), romatoid faktör ve anti-nükleer antikorların negatif olup, birçok eklem

Detaylı

Henoch-Schöenlein Purpurası

Henoch-Schöenlein Purpurası www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Henoch-Schöenlein Purpurası 2016 un türevi 1. HENOCH-SCHÖENLEİN PURPURASI NEDİR? 1.1 Nedir? Henoch-Shöenlein purpurası (HSP), küçük kan damarlarının (kapilerlerin)

Detaylı

Artroskopi, ortopedik cerrahların eklem içini görerek tanı koydukları ve gerektiğinde

Artroskopi, ortopedik cerrahların eklem içini görerek tanı koydukları ve gerektiğinde Artroskopi nedir? Artroskopi, ortopedik cerrahların eklem içini görerek tanı koydukları ve gerektiğinde çeşitli tedavileri uyguladıkları bir cerrahi prosedürdür. Artroskopi sözcüğü latince arthro (eklem)

Detaylı

Kronik ürtikerde güncel tedaviler

Kronik ürtikerde güncel tedaviler Kronik ürtikerde güncel tedaviler Dr. Emek Kocatürk Göncü İstanbul Okmeydanı Eğitim Araştırma Hastanesi Sunum akışı EAACI/GALEN/EDF/WAO Ürtiker Kılavuzu Amerikan Allerji İmmunoloji Akademisi Ürtiker Kılavuzu

Detaylı

Romatizma BR.HLİ.066

Romatizma BR.HLİ.066 Nedir? başta eklemler olmak üzere, birçok organ ve dokunun doğrudan ya da dolaylı olarak zarar görmesine yol açabilen hastalıklar grubudur. Kanda iltihap düzeyinde yükselmeye neden olup olmamasına göre

Detaylı

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI Akut tonsillofarenjit veya çocukluk çağında daha sık karşılaşılan klinik tablosu ile tonsillit, farinks ve tonsil dokusunun inflamasyonudur ve doktora başvuruların

Detaylı

Total Kalça Protezi. Prof. Dr. Önder Yazıcıoğlu İstanbul Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı

Total Kalça Protezi. Prof. Dr. Önder Yazıcıoğlu İstanbul Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Total Kalça Protezi Prof. Dr. Önder Yazıcıoğlu İstanbul Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Koksartroz Primer Önceden geçirildiği bilinen bir hastalık yok Genelde yaşlanmaya bağlı Eklemde

Detaylı

JÜVENİL DERMATOMİYOZİT. Özgür KASAPÇOPUR Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Romatoloji Bilim Dalı

JÜVENİL DERMATOMİYOZİT. Özgür KASAPÇOPUR Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Romatoloji Bilim Dalı JÜVENİL DERMATOMİYOZİT Özgür KASAPÇOPUR Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Romatoloji Bilim Dalı Çocukluk çağında yangısal kökenli miyopatiler Compeyrot-Lacasaagne

Detaylı

İnflamatuvar bağırsak hastalıkları (İBH); ülseratif kolit ve

İnflamatuvar bağırsak hastalıkları (İBH); ülseratif kolit ve güncel gastroenteroloji 19/1 İnflamatuvar Bağırsak Hastalıkları ile İlişkili Eklem Bulguları Pınar ÖZTOP ÇİFTKAYA, Demet OFLUOĞLU Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim

Detaylı

Bruselloz: Klinik Özellikler

Bruselloz: Klinik Özellikler Bruselloz: Klinik Özellikler Uzm. Dr. Mustafa Aydın ÇEVİK Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2. İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Bruselloz - Etkenler B. melitensis B. abortus

Detaylı

Artropatiler (M00-M25) Esas olarak periferik (ekstremiteler) eklemleri tutan bozukluklar

Artropatiler (M00-M25) Esas olarak periferik (ekstremiteler) eklemleri tutan bozukluklar Artropatiler (M00-M25) Esas olarak periferik (ekstremiteler) eklemleri tutan bozukluklar Enfeksiyöz artropatiler (M00-M03) Not: Bu bölüm mikrobiyolojik ajanlara bağlı artropatileri kapsar. Ayırım etiyolojide

Detaylı

DİYABETİK AYAK ENFEKSİYONLARININ KLİNİK SINIFLANDIRMASI

DİYABETİK AYAK ENFEKSİYONLARININ KLİNİK SINIFLANDIRMASI DİYABETİK AYAK ENFEKSİYONLARININ KLİNİK SINIFLANDIRMASI DR. GÜLİZ UYAR GÜLEÇ ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TıP FAKÜLTESİ ENFEKSİYON H. VE KLİNİK MİK. AD- AYDIN UDAİS 2014 Giriş Diyabetin en sık ve ciddi

Detaylı

Romatizma ve Tedavisi Hakkında Yanlışlar ve Doğrular

Romatizma ve Tedavisi Hakkında Yanlışlar ve Doğrular Romatizma ve Tedavisi Hakkında Yanlışlar ve Doğrular BR.HLİ.067 Romatizma hastalıkları toplumda oldukça sık görülen hastalıklardır. Bunların sıklıkla günlük yaşamı etkilemesi, kişinin yaşam kalitesini

Detaylı

www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro

www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro CANDLE 2016 un türevi 1. CANDLE NEDİR 1.1 Nedir? Kronik Atipik Nötrofilik Dermatosiz, Lipodistrofi ve Yüksek ateş (CANDLE) sendromu nadir görülen genetik bir

Detaylı

Kriyopirin İlişkili Periyodik Sendrom (CAPS)

Kriyopirin İlişkili Periyodik Sendrom (CAPS) www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Kriyopirin İlişkili Periyodik Sendrom (CAPS) 2016 un türevi 1. CAPS NEDİR 1.1 Nedir? Kriyopirin İlişkili Periyodik Sendromlar (CAPS), nadir görülen otoenflamatuar

Detaylı

Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı

Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı Prof. Dr. Ahmet Gül İ. Ü. İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Romatoloji Bilim Dalı Romatoid Artrit Kronik simetrik poliartrit q Eklemde İnflammasyon

Detaylı

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 KRONİK HASTALIK ANEMİSİ IX. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ VE TANIM Kronik

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xiii Şekiller Listesi...

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xiii Şekiller Listesi... HEMOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU İÇİNDEKİLER Önsöz... iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xiii Şekiller Listesi... xiii I. BÖLÜM HEMOFİLİ TANI

Detaylı

SERVİKAL DİSK HERNİSİ

SERVİKAL DİSK HERNİSİ TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ SERVİKAL DİSK HERNİSİ (Boyun Fıtığı) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ SERVİKAL MYELOPATİLİ HASTALARIN YAKINMALARI Omurga, omur denilen

Detaylı

AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Ani ölümün önemli bir nedenidir Sıklığı yaşla birlikte artar 50 yaş altında nadir rastlanır E>K Aile

Detaylı

PSORİASİSLİ HASTALARDA LOKOMOTOR SİSTEM TUTULUMU

PSORİASİSLİ HASTALARDA LOKOMOTOR SİSTEM TUTULUMU T.C. DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI PSORİASİSLİ HASTALARDA LOKOMOTOR SİSTEM TUTULUMU TEZ YÖNETİCİSİ Doç. Dr. Kemal NAS UZMANLIK TEZİ Dr. İbrahim YARDIMEDEN

Detaylı

Regülatör T hücreleri ve İnsan Hastalıkları

Regülatör T hücreleri ve İnsan Hastalıkları Regülatör T hücreleri ve İnsan Hastalıkları Haner Direskeneli Marmara Tıp Fakültesi İmmün-tolerans Adaptif immün yanıt etkili anti-bakteryal immünite ile antiself yanıtın dengede tutulmasına bağlıdır.

Detaylı

Psoriatik artritli hastalarda anti-ccp düzeyi ile klinik aktivite ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki

Psoriatik artritli hastalarda anti-ccp düzeyi ile klinik aktivite ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki Klinik ve Deneysel Araştırmalar Dergisi M. Bozkurt / ve ark. Psöriatik artritte anti-ccp düzeyi 2011; 2 (2): 187-191 Journal of Clinical and Experimental Investigations ORIGINAL ARTICLE / ÖZGÜN ARAŞTIRMA

Detaylı

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü Tip 1 diyabete giriş Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü ENTERNASYONAL EKSPER KOMİTE TARAFINDAN HAZIRLANAN DİABETİN YENİ SINIFLAMASI 1 - Tip 1 Diabetes

Detaylı

ARTRİT Akut Romatizmal Ateş. Dr. Gülendam Koçak Maltepe Üniversitesi

ARTRİT Akut Romatizmal Ateş. Dr. Gülendam Koçak Maltepe Üniversitesi ARTRİT Akut Romatizmal Ateş Dr. Gülendam Koçak Maltepe Üniversitesi Sunum Planı Akut Romatizmal Ateş Romatizmal Poliartrit Olgu sunumları ile ayırıcı tanı ARA ARA-Yaş ARA GAS Tonsillofarenjiti Yetersiz

Detaylı

www.pediatric-rheumathology.printo.it JUVENİL İDİOPATİK ARTRİT

www.pediatric-rheumathology.printo.it JUVENİL İDİOPATİK ARTRİT www.pediatric-rheumathology.printo.it JUVENİL İDİOPATİK ARTRİT Nedir? Juvenil idiopatik artrit (JİA), kalıcı eklem iltihabı ile karakterize kronik bir hastalıktır. Eklem iltihabının tipik bulguları ise

Detaylı

Romatizmal Hastalıklar ve Karaciğer. Prof. Dr. Ömer Şentürk

Romatizmal Hastalıklar ve Karaciğer. Prof. Dr. Ömer Şentürk Romatizmal Hastalıklar ve Karaciğer Prof. Dr. Ömer Şentürk Romatizmal Hastalıklar ve Karaciğer Romatizmal İlaçlar ve Karaciğer NSAİİ MTX RA Aminotransferaz yükseklikleri AF yüksekliği %26-35 hastada (kc

Detaylı

Böbrek Nakli Yapılan Çocuklarda Bağışıklanma Durumunun ve Aşı Yanıtlarının Değerlendirilmesi

Böbrek Nakli Yapılan Çocuklarda Bağışıklanma Durumunun ve Aşı Yanıtlarının Değerlendirilmesi Böbrek Nakli Yapılan Çocuklarda Bağışıklanma Durumunun ve Aşı Yanıtlarının Değerlendirilmesi Elif Çomak 1 Çağla Serpil Doğan 2 Arife Uslu Gökçeoğlu 3 Sevtap Velipaşaoğlu 4, Mustafa Koyun 5 Sema Akman 5

Detaylı

Psöriazisli hastalarda sakroileitin manyetik rezonans görüntüleme bulguları

Psöriazisli hastalarda sakroileitin manyetik rezonans görüntüleme bulguları JCEI / İnci ve ark. Psöriazisli hastalarda sakroileitin MR bulguları 2013; 4 (2): 199-203 Journal of Clinical and Experimental Investigations doi: 10.5799/ahinjs.01.2013.02.0265 RESEARCH ARTICLE Psöriazisli

Detaylı

TOKSOPLAZMA İNFEKSİYONUNUN LABORATUVAR TANISI UZM.DR.CENGİZ UZUN ALMAN HASTANESİ

TOKSOPLAZMA İNFEKSİYONUNUN LABORATUVAR TANISI UZM.DR.CENGİZ UZUN ALMAN HASTANESİ TOKSOPLAZMA İNFEKSİYONUNUN LABORATUVAR TANISI UZM.DR.CENGİZ UZUN ALMAN HASTANESİ KLİNİK Bağışıklık sistemi sağlam kişilerde akut infeksiyon Bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde akut infeksiyon veya

Detaylı

DÜŞÜK PREVALANS HEKİMLİĞİ. Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD

DÜŞÜK PREVALANS HEKİMLİĞİ. Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD DÜŞÜK PREVALANS HEKİMLİĞİ Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD Öğrenim amaç ve hedefleri Amaç Düşük prevalans hekimliği hakkında bilgi vermek Hedefler Bu dersin

Detaylı

Behçet Hastalığı. Neden benim çocuğumda bu rahatsızlık var? Olması engellenebilir miydir? Hastalığın nedeni belli değildir. BH önlenemez.

Behçet Hastalığı. Neden benim çocuğumda bu rahatsızlık var? Olması engellenebilir miydir? Hastalığın nedeni belli değildir. BH önlenemez. Pædiatric Rheumatology InterNational Trials Organisation Behçet Hastalığı Behçet hastalığı nedir? Behçet sendromu veya Behçet hastalığı(bh), nedeni bilinmeyen sistemik bir vaskülittir (yani kan damarlarının

Detaylı

Prof. Dr. Merih SARIDOĞAN

Prof. Dr. Merih SARIDOĞAN ROMATOİD D ARTRİT ve REHABİLİTASYONU Prof. Dr. Merih SARIDOĞAN ROMATOİD D ARTRİT (RA); Eroziv sinovit ile karakterize periferik eklemlerde simetrik tutuluma neden olan ancak diğer organlarda da lezyonlara

Detaylı

Boyun Ağrılarında Tanı ve Tedavi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Üniversitesi

Boyun Ağrılarında Tanı ve Tedavi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Üniversitesi Boyun Ağrılarında Tanı ve Tedavi Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Üniversitesi Boyun Anatomisi Boyun Anatomisi Omurganın en hareketli parçasıdır. Karotis, vertebral arter, omurilik ve spinal sinirleri

Detaylı

Olgu:KJS. Yrd. Doç. Dr. Kaya Süer. Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

Olgu:KJS. Yrd. Doç. Dr. Kaya Süer. Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Olgu:KJS Yrd. Doç. Dr. Kaya Süer Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD 1 Olgu 35 yaş, bayan İngilizce öğretmeni Dokuz ay önce KKTC ye gelmiş Eşi Futbol

Detaylı

Karaciğer laboratuvar. bulguları. Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 5.Yarıyıl

Karaciğer laboratuvar. bulguları. Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 5.Yarıyıl Karaciğer ve safra yolu hastalıklar klarında laboratuvar bulguları Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı 5.Yarıyıl 2006-2007 2007 eğitim e yılıy Karaciğer ve safra yolu hastalıklarında

Detaylı

Pulmoner Emboli Profilaksisi. Tanım. Giriş. Giriş 12.06.2010. Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD. Pulmoneremboli(PE):

Pulmoner Emboli Profilaksisi. Tanım. Giriş. Giriş 12.06.2010. Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD. Pulmoneremboli(PE): Pulmoner Emboli Profilaksisi Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD m Pulmoneremboli(PE): Bir pulmonerartere kan pıhtısının yerleşmesi Distaldeki akciğer parankimine kan sağlanaması Giriş Tipik

Detaylı

Cisplatine Bağlı Akut Böbrek Yetersizliğinde İnterleukin-33 ün Rolü. Uzm. Dr. Kültigin Türkmen S.Ü.M.T.F Nefroloji B.D

Cisplatine Bağlı Akut Böbrek Yetersizliğinde İnterleukin-33 ün Rolü. Uzm. Dr. Kültigin Türkmen S.Ü.M.T.F Nefroloji B.D Cisplatine Bağlı Akut Böbrek Yetersizliğinde İnterleukin-33 ün Rolü Uzm. Dr. Kültigin Türkmen S.Ü.M.T.F Nefroloji B.D Konuşmanın Akışı Genel bilgiler Cisplatine bağlı ABY IL-33 Cisplatine bağlı ABY de

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

ISSN: 1309-2596 Cilt: 4, Sayı: 4, 2014. BioExPERT. Spondiloartritlerde Biyolojik İlaçların Kullanımı; Son 1 Yıl

ISSN: 1309-2596 Cilt: 4, Sayı: 4, 2014. BioExPERT. Spondiloartritlerde Biyolojik İlaçların Kullanımı; Son 1 Yıl ISSN: 1309-2596 Cilt: 4, Sayı: 4, 2014 BioExPERT BioExPERT Editör Prof. Dr. Nurullah Akkoç Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, İmmünoloji-Romatoloji Bilim Dalı, İzmir

Detaylı

ANKİLOZAN SPONDİLİT: KLİNİK ÖZELLİKLERİ

ANKİLOZAN SPONDİLİT: KLİNİK ÖZELLİKLERİ Romatizma, Cilt: 15, Sayı: 1,2000 ANKİLOZAN SPONDİLİT: KLİNİK ÖZELLİKLERİ Reyhan Çeliker* Tanım ve Terminoloji: Ankilozan Spondilit (AS) etyolojisi bilinmeyen, spinal eklemlerde ve komşu yapılarda belirgin

Detaylı

Sedef Hastalığının Tedavisi

Sedef Hastalığının Tedavisi Sedef Hastalığının Tedavisi Sedef hastalığı için geliştirilmiş olan tedavi hastalığın temel mekanizmalarının ve hücre farklılaşmasının kontrol mekanizmalarının doğru çözümlenmelerine dayanmaktadır. Daha

Detaylı

HEREDİTER SFEROSİTOZ. Mayıs 14

HEREDİTER SFEROSİTOZ. Mayıs 14 HEREDİTER SFEROSİTOZ İNT.DR.DİDAR ŞENOCAK Giriş Herediter sferositoz (HS), hücre zarı proteinlerinin kalıtsal hasarı nedeniyle, eritrositlerin morfolojik olarak bikonkav ve santral solukluğu olan disk

Detaylı

Ateş ve Artritli Hastaya Yaklaşım. Dr.Serdar Özer

Ateş ve Artritli Hastaya Yaklaşım. Dr.Serdar Özer Ateş ve Artritli Hastaya Yaklaşım Dr.Serdar Özer Bir veya birden çok eklemde ağrı, şişme, kızarıklık, hareket kısıtlılığı gibi bulgu ve belirtilerin bir veya birkaçının bir arada olması artriti düşündürür.

Detaylı

İBH da osteoporoz. Dr. Ahmet TEZEL Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi İBH Okulu Mayıs 2013

İBH da osteoporoz. Dr. Ahmet TEZEL Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi İBH Okulu Mayıs 2013 İBH da osteoporoz Dr. Ahmet TEZEL Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi İBH Okulu Mayıs 2013 WHO a göre osteoporoz «Osteoporoz; azalmış kemik kitlesi, kemik dokusunun mikroçatısında bozulma, kemik frajilitesinde

Detaylı

Prof. Dr. Cengizhan Erdem Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı

Prof. Dr. Cengizhan Erdem Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Cengizhan Erdem Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı LĐKEN PLANUSTA TEDAVĐ KUTANÖZ LİKEN PLANUSTA TEDAVİ Az sayıda kutanöz asemptomatik LP papülühasta ısrar etmedikçe tedaviyi

Detaylı

İmmünyetmezlikli Konakta Viral Enfeksiyonlar

İmmünyetmezlikli Konakta Viral Enfeksiyonlar İmmünyetmezlikli Konakta Viral Enfeksiyonlar Dr. Dilek Çolak 10 y, erkek hasta Olgu 1 Sistinozis Böbrek transplantasyonu Canlı akraba verici HLA 2 antijen uyumsuz 2 Olgu 1 Transplantasyon öncesi viral

Detaylı

%20 En sık neden cilt kuruluğu Gebeliğe özgü cilt hastalıkları İntrahepatik kolestaz İlaç ve diğer allerjik reaksiyonlar Sistemik hastalıklara bağlı

%20 En sık neden cilt kuruluğu Gebeliğe özgü cilt hastalıkları İntrahepatik kolestaz İlaç ve diğer allerjik reaksiyonlar Sistemik hastalıklara bağlı %20 En sık neden cilt kuruluğu Gebeliğe özgü cilt hastalıkları İntrahepatik kolestaz İlaç ve diğer allerjik reaksiyonlar Sistemik hastalıklara bağlı kaşıntılar (kc, bb, troid) Pemfigoid gestasyones Gebeliğin

Detaylı

NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR

NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA KORTİKOSTEROİD KULLANIMI. Dr. Gökhan Keser Reçete Günleri 19 Nisan 2012

BİRİNCİ BASAMAKTA KORTİKOSTEROİD KULLANIMI. Dr. Gökhan Keser Reçete Günleri 19 Nisan 2012 BİRİNCİ BASAMAKTA KORTİKOSTEROİD KULLANIMI Dr. Gökhan Keser Reçete Günleri 19 Nisan 2012 KORTİKOSTEROİDLERLE TEDAVİ YARAR ZARAR Kortikosteroid Endikasyonları Yerine koyma tedavisi Hidrokortizon Alerji,

Detaylı

Juvenil İdiopatik Artrit

Juvenil İdiopatik Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Juvenil İdiopatik Artrit 2016 un türevi 2. FARKLI JİA TİPLERİ 2.1 Bu hastalığın farklı tipleri var mıdır? JİA nın çeşitli tipleri vardır. Bu tipler temel olarak,

Detaylı

AMİLAZ (SERUM) Klinik Laboratuvar Testleri

AMİLAZ (SERUM) Klinik Laboratuvar Testleri AMİLAZ (SERUM) Kullanım amacı: Klinik uygulamada, pankreas dokusu ve tükürük bezleri ile ilişkili her türlü zedelenme olasılığının değerlendirilmesi amacıyla ihtiyaç duyulur. Akut ve kronik pankreatitler

Detaylı

ANEMİYE YAKLAŞIM. Dr Sim Kutlay

ANEMİYE YAKLAŞIM. Dr Sim Kutlay ANEMİYE YAKLAŞIM Dr Sim Kutlay KBH da Demir Eksikliği Nedenleri Gıda ile yetersiz demir alımı Üremiye bağlı anoreksi,düşük proteinli (özellikle hayvansal) diyetler Artmış demir kullanımı Eritropoez stimule

Detaylı

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Mine SERİN 1, Ali CANSU 1, Serpil ÇELEBİ 2, Nezir ÖZGÜN 1, Sibel KUL 3, F.Müjgan SÖNMEZ 1, Ayşe AKSOY 4, Ayşegül

Detaylı

Romatolojik Aciller. Sistemik Lupus Eritemtozus. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD. Dr. M. Murat Özgenç

Romatolojik Aciller. Sistemik Lupus Eritemtozus. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD. Dr. M. Murat Özgenç Romatolojik Aciller Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD. Dr. M. Murat Özgenç Sistemik lupus eritematozus (SLE) vücut boşluklarında poliserozite yol açan deri, renal, hematolojik, nörolojik bulgularla

Detaylı

ALLERJİ AŞILARI. Prof. Dr. Ömer KALAYCI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji ve astım Ünitesi

ALLERJİ AŞILARI. Prof. Dr. Ömer KALAYCI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji ve astım Ünitesi ALLERJİ AŞILARI Prof. Dr. Ömer KALAYCI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji ve astım Ünitesi Allerji aşıları Allerjen immunoterapi Allerjik bir hastaya giderek artan miktarlarda allerjen

Detaylı

SOLİT ORGAN TRANSPLANTASYONU ve BK VİRUS ENFEKSİYONLARI Doç. Dr. Derya Mutlu Güçlü immunsupresifler Akut, Kronik rejeksiyon Graft yaşam süresi? Eskiden bilinen veya yeni tanımlanan enfeksiyon etkenleri:

Detaylı

OTOİMMUN HASTALIKLAR. Prof.Dr.Zeynep SÜMER

OTOİMMUN HASTALIKLAR. Prof.Dr.Zeynep SÜMER OTOİMMUN HASTALIKLAR Prof.Dr.Zeynep SÜMER İmmun tolerans Organizmanın kendinden olan antijeni tanıyarak bunlara karşı reaksiyon vermemesi durumuna İMMUN TOLERANS denir Otoimmunitenin oluşum mekanizmaları

Detaylı

ISSN: 1309-2596 Cilt: 3, Sayı: 4, 2013. BioExPERT. Spondiloartritlerde Biyolojik İlaçların Kullanımı; Son 1 Yıl

ISSN: 1309-2596 Cilt: 3, Sayı: 4, 2013. BioExPERT. Spondiloartritlerde Biyolojik İlaçların Kullanımı; Son 1 Yıl ISSN: 1309-2596 Cilt: 3, Sayı: 4, 2013 BioExPERT İlaçların Kullanımı; Son 1 Yıl BioExPERT İlaçların Kullanımı; Son 1 Yıl Editör Prof. Dr. Nurullah Akkoç Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları

Detaylı

T. C. BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI

T. C. BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI T. C. BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI OMURGA AĞRISI ŞİKAYETİ İLE ORTOPEDİK YATAK SATIN ALMA İHTİYACI DUYAN BİREYLERDE SPONDİLOARTRİT VARLIĞI ARAŞTIRILMASI UZMANLIK TEZİ

Detaylı

Kan ve Ürünlerinin Transfüzyonu. Uz.Dr. Müge Gökçe Prof.Dr. Mualla Çetin

Kan ve Ürünlerinin Transfüzyonu. Uz.Dr. Müge Gökçe Prof.Dr. Mualla Çetin Kan ve Ürünlerinin Transfüzyonu Uz.Dr. Müge Gökçe Prof.Dr. Mualla Çetin Olgu-şikayet 2 yaş, erkek hasta, Kahramanmaraş Tekrarlayan akciğer ve cilt enfeksiyonları, ağızda aftlar ve solukluk. Olgu-Öykü Anne

Detaylı

Dahiliye Konsültasyonu için Altın Öneriler: En Sık Görülen On Olgu Örneği Asıl Deniz alt Güney başlık Duman stilini düzenlemek için tıklatın Marmara

Dahiliye Konsültasyonu için Altın Öneriler: En Sık Görülen On Olgu Örneği Asıl Deniz alt Güney başlık Duman stilini düzenlemek için tıklatın Marmara Dahiliye Konsültasyonu için Altın Öneriler: En Sık Görülen On Olgu Örneği Asıl Deniz alt Güney başlık Duman stilini düzenlemek için tıklatın Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Olgu 1 28 yaşında erkek Ortopedi

Detaylı

İNVAZİV PULMONER ASPERJİLLOZ Dr. Münire Gökırmak. Süleyman Demirel Üniversitesi Göğüs Hastalıkları A.D.

İNVAZİV PULMONER ASPERJİLLOZ Dr. Münire Gökırmak. Süleyman Demirel Üniversitesi Göğüs Hastalıkları A.D. İNVAZİV PULMONER ASPERJİLLOZ Dr. Münire Gökırmak Süleyman Demirel Üniversitesi Göğüs Hastalıkları A.D. OLGU 1 23 yaşında kadın hasta Ateş, yorgunluk ve anemi Lökosit: 6.800/mm3, %8 nötrofil, %26 blast,

Detaylı

MİYELODİSPLASTİK SENDROM

MİYELODİSPLASTİK SENDROM MİYELODİSPLASTİK SENDROM Türk Hematoloji Derneği Tanı ve Tedavi Kılavuzu 2013 30.01.2014 İnt. Dr. Ertunç ÖKSÜZOĞLU Miyelodisplastik sendrom (MDS) yetersiz eritropoez ve sitopenilerin varlığı ile ortaya

Detaylı

YENİ AJANLARLA YAN ETKİ YÖNETİMİ NASIL OLMALIDIR?

YENİ AJANLARLA YAN ETKİ YÖNETİMİ NASIL OLMALIDIR? YENİ AJANLARLA YAN ETKİ YÖNETİMİ NASIL OLMALIDIR? Doç. Dr. Saadettin KILIÇKAP 23.02.2013 Adana İPİLİMUMAB İPİLİMUMAB Anti- CTLA4 Tamamen insan kaynaklı Rekombinant IgG1 antikorudur İPİLİMUMAB Klinik çalışmalarda

Detaylı

NEFROTİK SENDROM. INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013

NEFROTİK SENDROM. INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013 NEFROTİK SENDROM INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013 NEFROTİK SENDROM NEDİR? Nefrotik sendrom ; proteinüri (günde 3.5gr/gün/1.73 m2), hipoalbüminemi (

Detaylı

GEBELİKTE SİFİLİZ. Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği

GEBELİKTE SİFİLİZ. Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği GEBELİKTE SİFİLİZ Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği SİFİLİZ TANIM T.pallidum un neden olduğu sistemik bir hastalıktır Sınıflandırma: Edinilmiş (Genellikle

Detaylı

Romatoid Artrit DR.HATİCE SEVAL MASATLIOĞLU PEHLEVAN.

Romatoid Artrit DR.HATİCE SEVAL MASATLIOĞLU PEHLEVAN. Romatoid Artrit DR.HATİCE SEVAL MASATLIOĞLU PEHLEVAN. Romatoid Artriti Anlamak Hasta ve hasta yakınlarının hastalıkla daha iyi başedebilmelerini sağlamak ve yaşam kalitelerini artırmak için son derece

Detaylı

www.pediatric-rheumathology.printo.it ÇOCUKLUK ÇAĞI DERMATOMYOZİTİ (Jüvenil dermatomiyozit)

www.pediatric-rheumathology.printo.it ÇOCUKLUK ÇAĞI DERMATOMYOZİTİ (Jüvenil dermatomiyozit) www.pediatric-rheumathology.printo.it ÇOCUKLUK ÇAĞI DERMATOMYOZİTİ (Jüvenil dermatomiyozit) Nasıl bir hastalıktır? Çocukluk çağı dermatomiyoziti (ÇDM) otoimmün bir hastalıktır (kendi dokularına zarar veren

Detaylı

Skolyoz. Prof. Dr. Önder Aydıngöz

Skolyoz. Prof. Dr. Önder Aydıngöz Skolyoz Prof. Dr. Önder Aydıngöz Skolyoz Tanım Omurganın lateral eğriliğine skolyoz adı verilir. Ayakta çekilen grafilerde bu eğriliğin 10 o nin üzerinde olması skolyoz olarak kabul edilir. Bu derecenin

Detaylı

AKUT EKLEM ROMATİZMASI TANISINDA YENİLENMİŞ JONES KRİTERLERİ

AKUT EKLEM ROMATİZMASI TANISINDA YENİLENMİŞ JONES KRİTERLERİ AKUT EKLEM ROMATİZMASI TANISINDA YENİLENMİŞ JONES KRİTERLERİ Dr. N. Oğuz Akut eklem romatizması (AER) tanısı esas olarak klinik bulgularla konur. Fakat laboratua bulguları ilede desteklenmesi gerekir.

Detaylı