Türkçe Ses Sentezi için Süre Modellenmesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Türkçe Ses Sentezi için Süre Modellenmesi"

Transkript

1 Türkçe Ses Sentezi için Süre Modellenmesi Ömer Şayli 1, Levent M. Arslan 1 ve A. Sumru Özsoy 2 Boğaziçi Üniversitesi, Bebek, 80815,İstanbul 1 Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü 2 Batı Dilleri ve Edebiyatı Bölümü {sayliome, arslanle, Özetçe Bu çalışmada, Türkçe ses sentezi için harflerin (seslerin) sürelerini tahmin eden modeller oluşturuldu. Çalışmada modelleri çıkarmak için, yetişkin bir erkeğe ait, 16 khz ve 16-bit te örneklenmiş ve tamamı etiketlenmiş ses kayıtları kullanıldı. Öncelikle kullanılan ses kayıtlarının Türkçe nin ne kadarlık bir kısmını kapsadığı araştırıldı. Üçlü öbekler baz alındığında, kapsamanın %70 dan fazla olduğu görüldü. Harflerin sürelerine etki eden etmenler değişim (varyans) analizi ile bulundu. Seslerin sürelerini tahmin için, harflerin ortalama sürelerini kullanan model ile üçlü öbeklerin ortalama sürelerini kullanan modele ilaveten doğrusal bağlanım modeli denendi. Kayıtlar tüm harfler/modeller için işlendi ve yazıdan sese sentez için bahsedilen modellere dayalı süre tahmin ediciler bulundu. Denenen üç modelde, genel olarak üçlü öbeklerin ortalama sürelerini kullanan modelin en iyi performansı gösterdiği görüldü. Ortalama-süre tahminine dayalı model, basit olmakla beraber bazı harfler için iyi performans gösterdi. İstatistiksel olarak, doğrusal bağlanım modelinin bazı harflerin sürelerinin değişkenliklerinin %80 ninden fazlasını açıklayabildiği görüldü. 1. Giriş İnsan-makina arabağlarının önem kazanmaları ve popüler olmalarıyla son yıllarda çeşitli diller için ses sentezi üzerindeki çalışmalar oldukça büyük bir ivme kazanmıştır. Özellikle İngilizce ve bazı diğer diller için Fransızca, Almanca ve Çince gibi- oldukça başarılı ses sentez uygulamaları geliştirilmiştir. Dilimiz Türkçe için de yapılan başarılı ses sentez uygulamaları [1] bulunmaktadır. Bu uygulamalardaki en büyük eksiklik, henüz tam olarak doğal seslerin üretilememesidir. Prosodi özellikleri olan perde sıklığı, şiddet ayarı, vurgu, entonasyon ile ses süreleri sesin doğallığını etkileyen ve henüz tam olarak modellenememiş ses özellikleridir. Bu çalışmada Türkçe için ele aldığımız etmen Türkçede süre özelliğidir. Süre ile kastedilen, bitiştirmeli sentez sistemlerinde, bitiştirilen parçacıkların süreleridir. Seslerin süre özelliği, oldukça kompleks olup ne tamamen istatiksel etmenlere ne de tamamen grammer özelliklerine (kurallara) bağlıdır [4]. Aksine bunların etkileşimi oldukça karmaşık bir durum meydana getirmektedir. Bu çalışmada, ses süreleri istatistiksel yöntemlerle incelenmiş ve modeller çıkarılmıştır. 2. Kullanılan Veri Tabanı Süre modelleri çıkarılması için, 16 khz ve 16-bit te okunmuş ve etiketlenmiş 7898 (tek başına okunmuş) kelime ve 206 (toplam 1167 kelimeden oluşan) tümce kullanıldı [2]. Okunmuş kelimeler

2 ve tümcelerin Türkçe nin ne kadarını kapsadığı Türkçede en sık geçen üçlü öbeklerin oluşturduğu grup ele alınarak incelendi. Ü. Yapanel in [6] çalışmasında, yaklaşık iki milyon kelime kullanılarak Türkçe de en sık kullanılan üçlü öbekler bulunmuştur. Üçlü öbekleri bir örnekle açıklarsak, /Ali geldi/ tümcesindeki üçlü öbekler /ali/, /liz/, /izg/, /Zge/, /gel/, /eld/, /ldi/, /diz/ dir (Z boşluğu temsil etmekte). En sık geçen üçlü öbeklere göre, okunmuş kelimelerin Türkçe nin %82 sini, okunmuş tümcelerin ise Türkçe nin %76 sını kapsadığı bulundu. Bu veritabanı, bitiştirmeli ses sentezinde kullanılmak için etiketlendi. Dalga biçimlerinin etiketlenmesinde (her harf için sesin dalga biçiminde karşılık gelen kısmın işaretlenmesi) ses sentezi için uygunluk göz önünde bulunduruldu. Uygunluktan kastedilen, ses sentezinde kullanılan parçacıkların bir araya geldiklerinde dalga biçimlerinin uyuşmasıdır. Örneğin, patlamalı seslerde, dalga biçimde görünen yüksek şiddetli kısma ilaveten önceki düşük şiddetli bölüm de etikete dahil edilmektedir. 3. Harf Sürelerini Etkileyen Etmenlerin Bulunması Giriş kısmında da belirtildiği gibi, harf sürelerinini etkileyen bir çok etmen bulunmaktadır. Diğer bazı diller için yapılan çalışmalarda, harf sürelerini etkileyen temel etmenlerin şunlar olduğu bulunmuştur: harfin kimliği, harfin çevresindeki harflerin kimliği, harfin geçtiği kelimenin önemi (ne kadar yeni bilgi taşıdığı), harfin kelime ve tümce içindeki pozisyonu (baş, orta ve son gibi), konuşma hızı, vurgu ve entonasyon. Harf sürelerini etkileyen diğer bazı etmenler olmakla beraber, bunların etkileri bu etmenlere göre daha az ve belirsizdir. Amerikan ingilizcesinde, yukarıdaki etmenlerin ünlülerdeki süre değişiminin %94 ünü açıklayabildiği gösterilmiştir [5]. Bu olguladan hareketle, eldeki veritabanı her harf için aşağıdaki etmenleri bulmak üzere işlendi; 1) Sesin kelime içindeki pozisyonu (baş-orta-son olmak üzere 3 düzey) 2) Sesin tümce içindeki pozisyonu (baş-orta-son olmak üzere 3 düzey) ( için) 3) Sesten önceki ve sonraki ünsüz tipi (21+21 düzey) 4) Sesten önceki ve sonraki ünlü tipi (8+8 düzey) 5) Sesin içinde bulunduğu hece tipi (açık/kapalı olmak üzere 2 düzey) 6) Sesin içinde bulunduğu hece örüntüsü (10 düzey) 7) deki kelime sayısı (7 düzey) ( için) Elimizde şu an için yazıdan ve dalga biçiminden insan yardımı olmaksızın otomatik olarak konuşma hızı, vurgu ve entonasyon bilgisini bulabilecek araçlar olmadığından bu etmenler incelemeye dahil edilemedi. Yukarda bulunan etmenlerin harflerin sürelerini etkileyip etkilemediği değişinti (varyans) analizi yardımıyla araştırıldı. Bu analiz sonucu, 0.05 anlamlılık seviyesine göre tek-kelime nda tüm etmenlerin harf sürelerini etkilediği ortaya çıktı. nda ise, süreyi etkilemeyen etmen düzeyleri yalnızca ünlüler için ünlü harften önceki ve sonraki ünlüler olduğu görüldü [3]. 4. Süre Modelleme Eldeki veritabanının yeterince iyi kapsama sağladığı görüldükten ve harf sürelerini etkileyen etmenlerin bulunmasından sonra model çıkarma safhasına geçildi. Süre tahmini için denenen ilk model harflerin ortalama sürelerini kullanan modeldir. Veritabanı kullanılarak her harfin ortalama süresi bulunmuştur. Diğer ortalama süreye dayalı model, üçlü öbeklerin ortalama sürelerini kullanmaktadır. Üçlü öbeklerin ortalama sürelerini kullanan model, her ne kadar ortalama süre kullanıyor olsa da, üçlü öbeğin ortasındaki harf için komşu iki harfin bilgisini de kendiliğinden

3 içermektedir. Türkçe de en sık geçen 5000 üçlü öbeğin, veritabanı kullanılarak ortalama süreleri bulunmuştur. Ayrıca harf sürelerini tahmin için doğrusal bağlanım modeli uygulandı. bağlanım modelini, modeli çıkarılacak harfi ile temsil edersek, βˆ y = Xβ (1) T 1 T = (X X ) (X y ) (2) şeklinde göstermek mümkündür. Burada y vektörü harflerin süre değerlerini, X harfin vektörde geçen süreyi aldığı kelimedeki/tümcedeki etmen düzey değerlerini, β doğrusal bağlanım katsayı değerlerini, Sesin süresini etkilediği varsayılan ve βˆ veritabanıyla bulunan doğrusal bağlanım katsayı tahminlerini ifade etmektedir. X vektörüne kodlanan etmenler, harflerin sürelerine etki ettiği saptanan etmenlerdir. Fakat etmenlerin çarpım şeklinde etkileşimleri modele dahil edilmemiştir. Eldeki veritabanıyla, her harf için denklem (2) ile doğrusal bağlanım katsayı tahminleri elde edilmiştir. bağlanım modelinin verideki değişimin ne kadarını açıkladığı R 2 istatistik değeri ile bulunmaktadır. 5. Sonuçlar Uygulanan üç modeli kıyaslamak için ortalama hata yüzdeleri kullanıldı. Her harf için, ortalama hata yüzdesi denklem (3) e göre hesaplandı. Harfi, hesaplanan ortalama hata yüzdesini Y ile temsil edersek, ortalama hata yüzde bulma denklemi şu şekildedir; Gerçek Süre - Tahmin Y = Ortalama *100 (3) Gerçek Süre Ünlüler ve ünsüzler için hata yüzde hesapları, denenen üç model ve iki ortam için tablo 1, 2.1 ve 2.2 de belirtilmektedir. Ortalama hata yüzdeleri modeller için %10 ile %54 arasında değişmektedir. Harflerin ortalama süresini kullanan modelin ortalama hata yüzdesi ünlülerde %22 ile %50 arasında, ünsüzlerde ise %16 ile %54 arasındadır. Bu model oldukça basit olmakla beraber, hata yüzde performansı bazı harfler için iyidir (/ş/ için tümce nda %16). Basitliği diğer modellere göre avantaj oluşturmaktadır. Üçlü öbeklerin ortalama sürelerini kullanan modelin performansı diğer iki modeli çoğu yerde geçmektedir. Yalnızca tek kelime nda ünlülerin süre tahmininde doğrusal bağlanım modeli daha iyi sonuç vermektedir. Fakat şunu belirtmek gerekir ki, üçlü öbekler kullanılarak her harf için süre tahmini yapılamamaktadır, yalnızca veritabanında karşılığı olanlar için yapılmaktadır. Bu yüzden denklem (3) kullanılarak hata yüzdesi hesaplanırken, her veri kullanılmamıştır üçlü öbek modelinde. bağlanım modelinin ortalama hata yüzdesi üçlü öbek modeline yakındır ve her girilen yazı için süre tahmini yapılabilmektedir. Bu modelin karmaşıklığı da üçlü öbek modeline göre azdır çünkü süre tahmini için tek gereken yalnızca doğrusal bağlanım katsayı tahminlerinin veritabanında saklanmasıdır. Bu da üçlü öbekleri saklamak için gereken yere göre oldukça azdır. Tablo 4.1 ve 4.2 de seslerin süre değişimlerinin ne kadarının doğrusal bağlanım modeliyle açıklanabildiği R 2 istatistik değerleri verilerek belirtilmiştir. Pratik olarak, 0.75 in altındaki değerler için doğrusal bağlanım modelinin başarılı olduğu söylenemez. Çoğu harf için R 2 değeri bu değerin

4 altındadır. Denediğimiz doğrusal bağlanım modeli etmenlerin etkileşimini (çarpımları) içermemektedir. Bu etkileşimlerin de eklenmesi halinde doğrusal bağlanım modelinin başarısının artacağı düşünülmektedir. Tüm etmenler göz önüne alındığında, doğrusal bağlanım modeli her durum içim süre tahmini yapabilmesi ve hata yüzdesinin az olmasından dolayı en iyi model seçilebilir. Harflerin süre tahmini için halen yeni modeller geliştirilmeye çalışılmaktadır. Bu çalışmanın ilginç sonuçlarından biri de Türkçede ünlülerin ve ünsüzlerin özelliklerinin bulunmasında süre bilgisinin kullanılabileceğini gösterilmesi oldu [3]. Tablo 1. Ünlüler için elde edilen hata yüzdeleri Ortam Model a e ı i o ö u ü Harf ortalama Üçlü öbek Kelime Ortamı Harf ortalama Üçlü öbek Tablo 2.1 Ünsüzler (b-k) için elde edilen hata yüzdeleri Ortam Model b c ç d f g ğ h j k Harf ortalama Üçlü öbek Kelime Ortamı Harf ortalama Üçlü öbek Tablo 2.2 Ünsüzler (l-z) için elde edilen hata yüzdeleri Ortam Model l m n P r s ş t v y z Harf kelime ortalama Üçlü öbek Harf ortalama Üçlü öbek

5 Tablo 3 Ünlüler için elde edilen R 2 değerleri a e ı i o ö u ü kelime kelime Tablo 4.1 Ünsüzler (b-m) için elde edilen R 2 değerleri b c ç d f g ğ h j k l m Tablo 4.2 Ünsüzler (n-z) için elde edilen R 2 değerleri n p r s ş t v y z kelime Kaynakça [1] Arslan, L. M., Sürekli Konuşma Tanıma ve Konuşma Sentezi Uygulamalarında En Uygun Fonetik Dizgenin Otomatik Seçimi, S.İ.U. Konferansı, Bilkent, Ankara, Haziran, [2] GVZ Ses nolojileri Yazılım Hizmetleri A.Ş., [3] Şayli, Ö., Duration Modelling for Turkish Text-to-Speech Synthesis, Yüksek Lisans Tez Çalışması, Boğaziçi Üniversitesi. [4] Van Santen, J., ''Chapter 5: Timing'', Multilingual Text-to-Speech Synthesis: The Bell Labs Approach, Kluwer Academic Publishers, Richard Sproat, editör, s , [5] Van Santen, J.P.H., Contextual Effects on Vowel Duration, Speech Communication, Cilt 11, s , [6] Yapanel, Ü., Garbage Modeling Techniques for a Turkish Keyword Spotting System, Yüksek Lisans Tezi, Boğaziçi Üniversitesi, 2000.

Biyo-Medikal Mühendisliği Enstitüsü. Bbatı Dilleri ve Edebiyatı Bölümü. Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü {sayliome, arslanle}@boun.edu.

Biyo-Medikal Mühendisliği Enstitüsü. Bbatı Dilleri ve Edebiyatı Bölümü. Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü {sayliome, arslanle}@boun.edu. Şayli, Ö., Levent M. Arslan and A. Sumru Özsoy, Türkçe'de Ses Sürelerine Etki Eden Etmenler ve Etkileri (Factors Effecting Durations of Turkish Phonemes and Their Effects), XVII. Dilbilim Kurultayı, Anadolu

Detaylı

Türkçe de Ünlülerin Formant Analizi

Türkçe de Ünlülerin Formant Analizi Türkçe de Ünlülerin Formant Analizi Oytun Türk*, Ömer Şayli**, A. Sumru Özsoy***, Levent M. Arslan* Boğaziçi Üniversitesi *Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü **Biyomedikal Mühendisliği Enstitüsü ***Batı

Detaylı

Türkçe de Ünlülerin FormantĐncelemesi

Türkçe de Ünlülerin FormantĐncelemesi Türk, O., Şayli, Ö., Özsoy, S., Arslan, L., Türkçede Ünlülerin Formant Frekans Đncelemesi, 18. Ulusal Dilbilim Kurultayı, Ankara Üniversitesi, 20-21 Mayıs 2004 (Sözel sunum) Türkçe de Ünlülerin FormantĐncelemesi

Detaylı

IQ PLUS BUTİK EĞİTİM MERKEZİ

IQ PLUS BUTİK EĞİTİM MERKEZİ TÜRKÇE www.ilusegitim.com 0 232 2013 2013 www.ilusegitim.com www.ilusegitim.com 0 232 2013 2013 www.ilusegitim.com 2013 www.ilusegitim.com 0 232 2013 www.ilusegitim.com www.ilusegitim.com 0 232 www.ilusegitim.com

Detaylı

MAK1010 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BİLGİSAYAR UYGULAMALARI

MAK1010 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BİLGİSAYAR UYGULAMALARI .. MAK MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BİLGİSAYAR UYGULAMALARI Polinom MATLAB p=[8 ] d=[ - ] h=[ -] c=[ - ] POLİNOMUN DEĞERİ >> polyval(p, >> fx=[ -..9 -. -.9.88]; >> polyval(fx,9) ans =. >> x=-.:.:.; >> y=polyval(fx,;

Detaylı

TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VERİ ANALİZİ, İZLEME VE DEĞERLENDİRME DAİRE BAŞKANLIĞI TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ

Detaylı

PROJE ADI: TEKRARLI PERMÜTASYONA BİNOM LA FARKLI BİR BAKIŞ

PROJE ADI: TEKRARLI PERMÜTASYONA BİNOM LA FARKLI BİR BAKIŞ PROJE ADI: TEKRARLI PERMÜTASYONA BİNOM LA FARKLI BİR BAKIŞ PROJENİN AMACI: Projede, permütasyon sorularını çözmek genellikle öğrencilere karışık geldiğinden, binom açılımı kullanmak suretiyle sorulara

Detaylı

2.1 Gri Düzey Eş Oluşum Matrisi ( GLCM) Gri düzey eş oluşum matrisi Haralick tarafından öne sürülmüştür [1]. Đstatistiksel doku analizi yöntemidir.

2.1 Gri Düzey Eş Oluşum Matrisi ( GLCM) Gri düzey eş oluşum matrisi Haralick tarafından öne sürülmüştür [1]. Đstatistiksel doku analizi yöntemidir. ÇELĐK YÜZEYLERĐN SINIFLANDIRILMASI * Cem ÜNSALAN ** Aytül ERÇĐL * Ayşın ERTÜZÜN *Boğaziçi Üniversitesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü unsalan@boun.edu.tr **Boğaziçi Üniversitesi, Endüstri Mühendisliği

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Güç Elektroniği I EEE441 7 3+0 3 5

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Güç Elektroniği I EEE441 7 3+0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Güç Elektroniği I EEE441 7 3+0 3 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli / Yüz Yüze Dersin

Detaylı

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi İKT351 Ekonometri I, Dönem Sonu Sınavı

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi İKT351 Ekonometri I, Dönem Sonu Sınavı TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Öğr. Gör.: Yrd. Doç. Dr. A. Talha YALTA Ad, Soyad: Açıklamalar: Bu sınav toplam 100 puan değerinde 4 sorudan oluşmaktadır. Sınav süresi 90 dakikadır ve tüm soruların

Detaylı

Projenin Adı: İstatistik yardımıyla YGS ye hazırlık için soru çözme planlaması

Projenin Adı: İstatistik yardımıyla YGS ye hazırlık için soru çözme planlaması Projenin Adı: İstatistik yardımıyla YGS ye hazırlık için soru çözme planlaması Projenin Amacı : YGS de başarılı olmak isteyen bir öğrencinin, istatistiksel yöntemler çerçevesinde, sınavda çıkan soru sayısını,

Detaylı

Deneysel Verilerin Değerlendirilmesi. Dersi Veren Öğretim Üyeleri: Yrd. Doç. Dr. Özge ANDİÇ ÇAKIR. Prof. Dr. Murat ELİBOL FİNAL SINAVI

Deneysel Verilerin Değerlendirilmesi. Dersi Veren Öğretim Üyeleri: Yrd. Doç. Dr. Özge ANDİÇ ÇAKIR. Prof. Dr. Murat ELİBOL FİNAL SINAVI Deneysel Verilerin Değerlendirilmesi Dersi Veren Öğretim Üyeleri: Yrd. Doç. Dr. Özge ANDİÇ ÇAKIR Prof. Dr. Murat ELİBOL FİNAL SINAVI Ödevi Hazırlayan: Özge AKBOĞA 91100019124 (Doktora) Güz,2012 İzmir 1

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1: DİL VE DÜŞÜNCE ARASINDAKİ İLİŞKİ...

İÇİNDEKİLER 1: DİL VE DÜŞÜNCE ARASINDAKİ İLİŞKİ... İÇİNDEKİLER Bölüm 1: DİL VE DÜŞÜNCE ARASINDAKİ İLİŞKİ... 1 1.1. Bir İleti Kodu Olarak Dil... 1 1.1.1. Dilin Bireysel ve Toplumsal Yönü / Uzlaşımsal Niteliği... 4 1.1.2. Dilin Yapısal Yönü / Dizge Olma

Detaylı

Tahminleme Yöntemleri-2

Tahminleme Yöntemleri-2 PAU ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ IENG 318 - Üretim Planlama ve Kontrolü 1 Tahminleme Yöntemleri-2 İçerik 1. Mevsimsel Değişim Bazlı Teknik 2. Box-Jenkins Modelleri 3. Tahmin Yöntemlerini Uygulamada Dikkat Edilmesi

Detaylı

TÜRKÇE MODÜLÜ BİREYSEL EĞİTİM PLANI (TÜRKÇE DERSİ) (1.ÜNİTE) GÜZEL ÜLKEM TÜRKİYE

TÜRKÇE MODÜLÜ BİREYSEL EĞİTİM PLANI (TÜRKÇE DERSİ) (1.ÜNİTE) GÜZEL ÜLKEM TÜRKİYE (1.ÜNİTE) GÜZEL ÜLKEM TÜRKİYE KISA DÖNEMLİ MATERYAL YÖNTEM- i doğru kullanır. 1 2 3 4 Söylenen sözcüğü tekrar eder. Gösterilen ve söylenen nesnenin adını söyler. Gösterilen nesnenin adını söyler. Resmi

Detaylı

Bu bölümde Coulomb yasasının bir sonucu olarak ortaya çıkan Gauss yasasının kullanılmasıyla simetrili yük dağılımlarının elektrik alanlarının çok

Bu bölümde Coulomb yasasının bir sonucu olarak ortaya çıkan Gauss yasasının kullanılmasıyla simetrili yük dağılımlarının elektrik alanlarının çok Gauss Yasası Bu bölümde Coulomb yasasının bir sonucu olarak ortaya çıkan Gauss yasasının kullanılmasıyla simetrili yük dağılımlarının elektrik alanlarının çok daha kullanışlı bir şekilde nasıl hesaplanabileceği

Detaylı

BİYOLOJİ DERSLERİNDE VERİMLİLİK VE TEKNOLOJİ KULLANIMI

BİYOLOJİ DERSLERİNDE VERİMLİLİK VE TEKNOLOJİ KULLANIMI BİYOLOJİ DERSLERİNDE VERİMLİLİK VE TEKNOLOJİ KULLANIMI Arzu YILDIRIM, Rıdvan KETE Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi, OFMAE Bölümü, Biyoloji Eğitimi A.B.D., İZMİR ÖZET: Bu araştırmada, orta

Detaylı

BIP116-H14-1 BTP104-H014-1

BIP116-H14-1 BTP104-H014-1 VERİ YAPILARI VE PROGRAMLAMA (BIP116) Yazar: Doç.Dr.İ.Hakkı.Cedimoğlu SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir.

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Veri Organizasyonu ve Yönetimi BIL303 5 3+0 3 5

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Veri Organizasyonu ve Yönetimi BIL303 5 3+0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Veri Organizasyonu ve Yönetimi BIL303 5 3+0 3 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu / Yüz

Detaylı

First Discoveries Seviyesi Kullanım Kılavuzu

First Discoveries Seviyesi Kullanım Kılavuzu First Discoveries Seviyesi Kullanım Kılavuzu FIRST DİSCOVERİES SEVİYESİNE HOŞ GELDİNİZ FIRST DISCOVERIES-BAŞLANGIÇ First Discoveries, seviyesine ulaşmak için ComLearning Online English ana sayfasından

Detaylı

Yeni Sınav Sistemi. Yeni Sınav Sistemi (YGS-LYS) 1-YGS (YÜKSEKÖĞRETİME GEÇİŞ SINAVI) Sevgili Öğrenciler:

Yeni Sınav Sistemi. Yeni Sınav Sistemi (YGS-LYS) 1-YGS (YÜKSEKÖĞRETİME GEÇİŞ SINAVI) Sevgili Öğrenciler: Sevgili Öğrenciler: Yeni Sınav Sistemi 2010 Yılında uygulanacak yeni ÖSS sistemi konusunda sizi bilgilendirmek için bu kitapçığı hazırladık. SAY, EA, SÖZ, DİL puan türlerindeki sayı ve içerik olarak artışları,

Detaylı

ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE "MESLEK BİLGİSİ" BAKIMINDAN FEN-EDEBİYAT VE EĞİTİM FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ

ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE MESLEK BİLGİSİ BAKIMINDAN FEN-EDEBİYAT VE EĞİTİM FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE "MESLEK BİLGİSİ" BAKIMINDAN FEN-EDEBİYAT VE EĞİTİM FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ Prof. Dr. Nuray SENEMOĞLU ve Prof. Dr. Durmuş Ali ÖZÇELİK Eğitim, geçerli öğrenmeleri oluşturma

Detaylı

ÖRNEKLEME HATALARI EK C. A. Sinan Türkyılmaz

ÖRNEKLEME HATALARI EK C. A. Sinan Türkyılmaz ÖNEKLEME HATALAI EK C A. Sinan Türkyılmaz Örneklem araştırmalarından elde edilen kestirimler (estimates) iki tip dan etkilenirler: (1) örneklem dışı lar ve (2) örneklem ları. Örneklem dışı lar, veri toplama

Detaylı

11.1 11.2. Tanım Akışkanların Statiği (Hidrostatik) Örnekler Kaldırma Kuvveti. 11.3 Örnek Eylemsizlik Momenti. 11.4 Eylemsizlik Yarıçapı

11.1 11.2. Tanım Akışkanların Statiği (Hidrostatik) Örnekler Kaldırma Kuvveti. 11.3 Örnek Eylemsizlik Momenti. 11.4 Eylemsizlik Yarıçapı 11.1 11. Tanım Akışkanların Statiği (Hidrostatik) Örnekler Kaldırma Kuvveti 11.3 Örnek Eylemsizlik Momenti 11.4 Eylemsizlik Yarıçapı 11.5 Eksen Takımının Değiştirilmesi 11.6 Asal Eylemsizlik Momentleri

Detaylı

ZAMAN SERİLERİNDE AYRIŞTIRMA YÖNTEMLERİ

ZAMAN SERİLERİNDE AYRIŞTIRMA YÖNTEMLERİ ZAMAN SERİLERİNDE AYRIŞTIRMA YÖNTEMLERİ 1 A. GİRİŞ Gözlemlerin belirli bir dönem için gün, hafta, ay, üç ay, altı ay, yıl gibi birbirini izleyen eşit aralıklarla yapılması ile elde edilen seriler zaman

Detaylı

BASEL II. RİSK AĞIRLIK FONKSİYONLARI (Beklenmeyen Kayıplar)

BASEL II. RİSK AĞIRLIK FONKSİYONLARI (Beklenmeyen Kayıplar) BASEL II RİSK AĞIRLIK FONKSİYONLARI (Beklenmeyen Kayıplar) Temerrüde düşmemiş krediler için Basel II düzenlemelerinde Korelasyon Katsayısı, Vade ayarlaması, Sermaye Yükümlülüğü oranı, Sermaye yükümlülüğü

Detaylı

TEST-8. Yandaki at resminin bir bölümü silinmiştir. Aşağıdaki şekillerden hangisi bu resmi tamamlar? A) B) C) D)

TEST-8. Yandaki at resminin bir bölümü silinmiştir. Aşağıdaki şekillerden hangisi bu resmi tamamlar? A) B) C) D) TEST-8 Matematik Yarışmalarına Hazırlık 1 Yandaki at resminin bir bölümü silinmiştir. Aşağıdaki şekillerden hangisi bu resmi tamamlar? A) B) C) D) 2 Yandaki kareden çizgiler boyunca kesilerek çeşitli şekiller

Detaylı

Moodle-IST Kullanım Klavuzu

Moodle-IST Kullanım Klavuzu Moodle-IST Kullanım Klavuzu 1 İÇİNDEKİLER 1. ÖYS (Öğrenim Yönetim Sistemi) ve Moodle Nedir?...3 2. Sisteme Giriş...4 2. Ders Takibi...5 4. Ödev yükleme...7 2 1. ÖYS (Öğrenim Yönetim Sistemi) ve Moodle

Detaylı

Microsoft Excel Uygulaması 2

Microsoft Excel Uygulaması 2 Microsoft Excel Uygulaması 2 Dört Temel İşlem: MS Excel hücrelerinde doğrudan değerlere ya da hücre başvurularına bağlı olarak hesaplamalar yapmak mümkündür. Temel aritmetik işlemlerin gerçekleştirilmesi

Detaylı

PROSTEEL 2015 STATİK RAPORU

PROSTEEL 2015 STATİK RAPORU PROSTEEL 2015 STATİK RAPORU Bu rapor çelik yapıların yaygınlaşması anlamında yarışma düzenleyerek önemli bir teşvik sağlayan Prosteel in 2016 Çelik Yapı Tasarımı Öğrenci Yarışması için hazırlanmıştır.

Detaylı

İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER KODLAB

İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER KODLAB İÇİNDEKİLER IX İÇİNDEKİLER 1 GİRİŞ 1 Kitabın Amacı 1 Algoritmanın Önemi 2 Bilgisayarın Doğuşu ve Kullanım Amaçları 3 Programlama Dili Nedir? 3 Entegre Geliştirme Ortamı (IDE) Nedir? 4 2 ALGORİTMA VE AKIŞ

Detaylı

Dosya Sıkıştırma (File Compression) Kütük Organizasyonu 1

Dosya Sıkıştırma (File Compression) Kütük Organizasyonu 1 Dosya Sıkıştırma (File Compression) Kütük Organizasyonu İçerik Dosya sıkıştırma nedir? Dosya sıkıştırma yöntemleri nelerdir? Run-Length Kodlaması Huffman Kodlaması Kütük Organizasyonu 2 Dosya Sıkıştırma

Detaylı

AKARSULARDA KİRLENME KONTROLÜ İÇİN BİR DİNAMİK BENZETİM YAZILIMI

AKARSULARDA KİRLENME KONTROLÜ İÇİN BİR DİNAMİK BENZETİM YAZILIMI AKARSULARDA KİRLENME KONTROLÜ İÇİN BİR DİNAMİK BENZETİM YAZILIMI *Mehmet YÜCEER, **Erdal KARADURMUŞ, *Rıdvan BERBER *Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Tandoğan - 06100

Detaylı

T. C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ YAYIN İLKELERİ

T. C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ YAYIN İLKELERİ T. C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ YAYIN İLKELERİ T.Ü. Sosyal Bilimler Dergisi nde, aşağıda belirtilen şartlara uyan eserler yayınlanır. 1. Makalelerin, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler

Detaylı

idealonline Elektronik veri tabanı tanıtımı www.idealonline.com.tr

idealonline Elektronik veri tabanı tanıtımı www.idealonline.com.tr idealonline Elektronik veri tabanı tanıtımı www.idealonline.com.tr İdealonline Sosyal bilimler ve fen bilimleri alanlarında Türkçe dergilerden ve kitaplardan oluşan elektronik veritabanı platformu İdealonline

Detaylı

LYS ye başvurmak için geçmemiz gereken baraj puan kaçtır? Geçtiğimiz baraj puanına uygun LYS ye mi katılmamız gerekir?

LYS ye başvurmak için geçmemiz gereken baraj puan kaçtır? Geçtiğimiz baraj puanına uygun LYS ye mi katılmamız gerekir? SIKÇA SORULAN SORULAR LYS ye başvurmak için geçmemiz gereken baraj puan kaçtır? Geçtiğimiz baraj puanına uygun LYS ye mi katılmamız gerekir? LYS ye başvurmak için, adayın YGS de hesaplanan 6 puandan herhangi

Detaylı

Doç. Dr. Dilek ALTAŞ İSTATİSTİKSEL ANALİZ

Doç. Dr. Dilek ALTAŞ İSTATİSTİKSEL ANALİZ I Doç. Dr. Dilek ALTAŞ İSTATİSTİKSEL ANALİZ II Yayın No : 2845 Teknik Dizisi : 158 1. Baskı Şubat 2013 İSTANBUL ISBN 978-605 - 377 868-4 Copyright Bu kitabın bu basısı için Türkiye deki yayın hakları BETA

Detaylı

Ders Adı : TÜRK DİLİ I: SES VE YAPI BİLGİSİ Ders No : Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 3. Ders Bilgileri.

Ders Adı : TÜRK DİLİ I: SES VE YAPI BİLGİSİ Ders No : Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 3. Ders Bilgileri. Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : TÜRK DİLİ I: SES VE YAPI BİLGİSİ Ders No : 03040004 Teorik : Pratik : 0 Kredi : ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim

Detaylı

YÜZEYSULARI ÇALIŞMA GRUBU

YÜZEYSULARI ÇALIŞMA GRUBU 1/23 HEDEFLER Mühendislerimiz ve akademisyenlerimiz ile birlikte gelişmiş yöntem ve teknikleri kullanarak; su kaynaklarımızın planlama, inşaat ve işletme aşamalarındaki problemlere çözüm bulmak ve bu alanda

Detaylı

İNTERNET TARAYICISI ÜZERİNDE ÇALIŞABİLEN ELEKTRİK TALEP TAHMİNİ ANALİZ PROGRAMI

İNTERNET TARAYICISI ÜZERİNDE ÇALIŞABİLEN ELEKTRİK TALEP TAHMİNİ ANALİZ PROGRAMI TMMOB TÜRKİYE VI. ENERJİ SEMPOZYUMU - KÜRESEL ENERJİ POLİTİKALARI VE TÜRKİYE GERÇEĞİ İNTERNET TARAYICISI ÜZERİNDE ÇALIŞABİLEN ELEKTRİK TALEP TAHMİNİ ANALİZ PROGRAMI Barış Sanlı Dünya Enerji Konseyi Türk

Detaylı

TÜİK ENERJİ SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu

TÜİK ENERJİ SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu ENERJİ SEKTÖRÜ Dr. Ali CAN 10.03.2010 24 3.ENERJİ - 3.1. Yakıt Yanması IPCC ye göre, enerji sektöründen kaynaklanan emisyon büyük ölçüde yakıt yanmasını içermektedir. Hemen hemen bütün ülkelerde görülebildiği

Detaylı

Sensör Birleştirme Eğitimi. Hızlı jet uçağa monte görev sistemlerinin geliştirilmiş operasyonel performansı vasıtasıyla avantaj sağlayın

Sensör Birleştirme Eğitimi. Hızlı jet uçağa monte görev sistemlerinin geliştirilmiş operasyonel performansı vasıtasıyla avantaj sağlayın Sensör Birleştirme Eğitimi Hızlı jet uçağa monte görev sistemlerinin geliştirilmiş operasyonel performansı vasıtasıyla avantaj sağlayın Operasyonel verimliliği en üst düzeye çıkarma Hızlı jet platformlar,

Detaylı

MAK 210 SAYISAL ANALİZ

MAK 210 SAYISAL ANALİZ MAK 210 SAYISAL ANALİZ BÖLÜM 6- İSTATİSTİK VE REGRESYON ANALİZİ Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ 1 İSTATİSTİK VE REGRESYON ANALİZİ Bütün noktalardan geçen bir denklem bulmak yerine noktaları temsil eden, yani

Detaylı

1. DÖNEM Kodu Dersin Adı T U K. Matematik II Mathematics II (İng) Fizik I 3 2 4. Bilgisayar Programlama I (Java) Computer Programming I (Java) (İng)

1. DÖNEM Kodu Dersin Adı T U K. Matematik II Mathematics II (İng) Fizik I 3 2 4. Bilgisayar Programlama I (Java) Computer Programming I (Java) (İng) Müfredat: Mekatronik Mühendisliği lisans programından mezun olacak bir öğrencinin toplam 131 kredilik ders alması gerekmektedir. Bunların 8 kredisi öğretim dili Türkçe ve 123 kredisi öğretim dili İngilizce

Detaylı

Tablo Hazırlama. Öğr.Gör.Volkan Altıntaş

Tablo Hazırlama. Öğr.Gör.Volkan Altıntaş Tablo Hazırlama Öğr.Gör.Volkan Altıntaş Tablolar Tablolar veri tabanlarında bilgilerin tutulduğu veri gruplarıdır. Tablo içerisinde yer alan her bilgi kayıt, sütunlar ise alan olarak adlandırılır. Kayıtlar

Detaylı

Deprem Merkezi Bulma Uygulamasının JDL İş Akışları ile Paralelleştirilmesi

Deprem Merkezi Bulma Uygulamasının JDL İş Akışları ile Paralelleştirilmesi Deprem Merkezi Bulma Uygulamasının JDL İş Akışları ile Paralelleştirilmesi M.Yilmazer, R. Arikan, M. S. Geden, C. Ozturan, B. Bektas Bogazici University İÇERİK Giriş Deprem Merkezi Bulma Yöntemi Paralelleştirme

Detaylı

1: DENEYLERİN TASARIMI VE ANALİZİ...

1: DENEYLERİN TASARIMI VE ANALİZİ... İÇİNDEKİLER Bölüm 1: DENEYLERİN TASARIMI VE ANALİZİ... 1 1.1. Deneyin Stratejisi... 1 1.2. Deneysel Tasarımın Bazı Tipik Örnekleri... 11 1.3. Temel Kurallar... 16 1.4. Deneyleri Tasarlama Prensipleri...

Detaylı

EXCEL DE ARİTMETİKSEL İŞLEMLER

EXCEL DE ARİTMETİKSEL İŞLEMLER EXCEL DE ARİTMETİKSEL İŞLEMLER Toplama İşlemi. Bu İşlemleri yapmadan önce ( toplama- Çıkarma Çarpma-Bölme ve formüllerde) İlk önce hücre İçerisine = (Eşittir) işareti koyman gerekir. KDV HESAPLARI ÖRNEK;

Detaylı

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR Çalışmanın amacı. SUNUM PLANI Çalışmanın önemi. Deney numunelerinin üretimi ve özellikleri.

Detaylı

BÖLÜM 13 HİPOTEZ TESTİ

BÖLÜM 13 HİPOTEZ TESTİ 1 BÖLÜM 13 HİPOTEZ TESTİ Bilimsel yöntem aşamalarıyla tanımlanmış sistematik bir bilgi üretme biçimidir. Bilimsel yöntemin aşamaları aşağıdaki gibi sıralanabilmektedir (Karasar, 2012): 1. Bir problemin

Detaylı

BELĐRLĐ BĐR SIKMA KUVVETĐ ETKĐSĐNDE BĐSĐKLET FREN KOLU KUVVET ANALĐZĐNĐN YAPILMASI

BELĐRLĐ BĐR SIKMA KUVVETĐ ETKĐSĐNDE BĐSĐKLET FREN KOLU KUVVET ANALĐZĐNĐN YAPILMASI tasarım BELĐRLĐ BĐR SIKMA KUVVETĐ ETKĐSĐNDE BĐSĐKLET FREN KOLU KUVVET ANALĐZĐNĐN YAPILMASI Nihat GEMALMAYAN, Hüseyin ĐNCEÇAM Gazi Üniversitesi, Makina Mühendisliği Bölümü GĐRĐŞ Đlk bisikletlerde fren sistemi

Detaylı

PATENT ARAŞTIRMASI VE ÖNEMİ

PATENT ARAŞTIRMASI VE ÖNEMİ PATENT ARAŞTIRMASI VE ÖNEMİ İstanbul, 26 Ekim 2010 A. Bülent DALOĞLU Patent Uzmanı bdaloglu@turkpatent.gov.tr PATENT VERİTABANLARININ KULLANIMI İşimizde karşılaştığınız teknik problemlerin çözümünü bulmayı,

Detaylı

SÜRELİ YAYIN KAYITLARININ ENTEGRASYONU

SÜRELİ YAYIN KAYITLARININ ENTEGRASYONU SÜRELİ YAYIN KAYITLARININ ENTEGRASYONU Uzman küt. Kemal ÖZTÜRK İstanbul Üniversitesi Merkez Kütüphanesi E-posta: kozturk@istanbul.edu.tr Tanım Bu bildiri başlığındaki entegrasyon terimi, İstanbul Üniversitesi

Detaylı

Excel dosyasından verileri aktarmak için Proc/Import/Read Text-Lotus-Excel menüsüne tıklanır.

Excel dosyasından verileri aktarmak için Proc/Import/Read Text-Lotus-Excel menüsüne tıklanır. ZAMAN SERİSİ MODEL Aşağıdaki anlatım sadece lisans düzeyindeki temel ekonometri bilgisine göre hazırlanmıştır. Bir akademik çalışmanın gerektirdiği birçok ön ve son testi içermemektedir. Bu dosyalar ilk

Detaylı

İnşaat Sektöründe Eğitim Başarı / Başarısızlık İlişkisinin İncelenmesi

İnşaat Sektöründe Eğitim Başarı / Başarısızlık İlişkisinin İncelenmesi İnşaat Sektöründe Eğitim Başarı / Başarısızlık İlişkisinin İncelenmesi Gökhan Arslan, Serkan Kıvrak Anadolu Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü İki Eylül Kampüsü 26555 Eskişehir Tel: (222) 321 35 50

Detaylı

Makine Öğrenmesi İle Duygu Analizinde Veri Seti Performansı

Makine Öğrenmesi İle Duygu Analizinde Veri Seti Performansı Makine Öğrenmesi İle Duygu Analizinde Veri Seti Performansı Hatice NİZAM İstanbul Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü haticenizam@outlook.com Saliha Sıla AKIN ERS Turizm Yazılım Şirketi, Bilgisayar

Detaylı

Terör Olayları ve Enerji Zinciri : İstatistiksel bir İnceleme

Terör Olayları ve Enerji Zinciri : İstatistiksel bir İnceleme Terör Olayları ve Enerji Zinciri : İstatistiksel bir İnceleme Giriş Dünyadaki terör olaylarının ne kadarının enerji kaynaklarına yönelik olduğu veya bu olayların temelinde kaynak kontrol etme kaygılarının

Detaylı

3. TAHMİN En Küçük Kareler (EKK) Yöntemi 1

3. TAHMİN En Küçük Kareler (EKK) Yöntemi 1 3. TAHMİN 3.1. En Küçük Kareler (EKK) Yöntemi 1 En Küçük Kareler (EKK) yöntemi, regresyon çözümlemesinde en yaygın olarak kullanılan, daha sonra ele alınacak bazı varsayımlar altında çok aranan istatistiki

Detaylı

İİİ Ş Ş ç ç ç ç ç ç ç İ Ö İ İ Ğ ç ç ç Ö ç ç Ş ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç İ ç Ş İ İ Ü İ Ş İ ç ç ç İ ç İ İ İç ç İ ç ç ç ç İ İ İ İ İ İ İİ İ Ç ç Ş İ Ş İ İ ç ç ç İ Ç ç Ö İ Ü İ İŞ ç ç İ Ğ Ş Ü İ ç ç Ş Ş ç İ İ Ö

Detaylı

İ İ İ ç çi İ İ İ ç İ İ ç Ş İ Ç Ş İ ç Ş ç İ İ İ ç İ Ç ç İ İ İ İ İ İĞİ İ İ İ İ Ş Ş Ş Ş ç Ş Ş Ş İ İ İ Ğ İ İ İ İ Ş Ç Ş Ç Ş İ İ İ ç Ç Ş Ç Ş ç İ Ç Ş İ ç ç Ö Ç ç Ü İ ç Ç İ İ ç ç İ İ ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç

Detaylı

İ İ İ İ İ Ö Ü İ İ İ İ Ğ Ö Ö Ö İ Ö Ç İ İ Ş Ü Ü İ Ş Ş İ İ İ İ İ İ İ «Ü İ İ Ü İ İ İÇİ İ İ Ü İ İ İ İ İ Ö Ü İ Ö İ Ü İ İ İ İ İ Ü Ö İ İ İ İ İ Ö İ İ İ Ş Ü Ü İ Ş Ş İ İ İ İ İ İ İ İ Ç»«İ Ü İ İ Ü Ç İ İ İİ İ İ Ü

Detaylı

FONETİK ÇALIŞMALAR VE AĞIZ ARAŞTIRMALARINDA BİLGİSAYAR VE SES PROGRAMLARININ KULLANIMI

FONETİK ÇALIŞMALAR VE AĞIZ ARAŞTIRMALARINDA BİLGİSAYAR VE SES PROGRAMLARININ KULLANIMI FONETİK ÇALIŞMALAR VE AĞIZ ARAŞTIRMALARINDA BİLGİSAYAR VE SES PROGRAMLARININ KULLANIMI Yrd.Doç.Dr. Paki KÜÇÜKER * Türkçedeki seslerin akustik özelliklerinin belirlenmesi fonetik çalışmalarda oldukça büyük

Detaylı

Veritabanı, Veri Madenciliği, Veri Ambarı, Veri Pazarı

Veritabanı, Veri Madenciliği, Veri Ambarı, Veri Pazarı Veritabanı, Veri Madenciliği, Veri Ambarı, Veri Pazarı Başkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Yönetim Bilişim Sistemleri (Bil 483) 20394676 - Ümit Burak USGURLU Veritabanı Veri tabanı düzenli bilgiler

Detaylı

TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER

TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER Tanımlayıcı İstatistikler ve Grafikle Gösterim Grafik ve bir ölçüde tablolar değişkenlerin görsel bir özetini verirler. İdeal olarak burada değişkenlerin merkezi (ortalama) değerlerinin

Detaylı

* - - * 100 2014-119. 2014100-119. - -- a - 101 2014-119. 2014100-119. - - - 2 2 ÖMER sebebiyle 102 2014-119. 2014100-119. - 3 Bu bölümden sonra. 4 tümce 103 2014-119. 2014100-119. 104 2014-119. 2014100-119.

Detaylı

Doğrusal Olmayan Sistemlere Doğru. Uzay Çetin. Python ve R ile Bilimsel Hesaplama Kursu Mustafa Gökçe Baydoğan, Uzay Çetin, Berk Orbay

Doğrusal Olmayan Sistemlere Doğru. Uzay Çetin. Python ve R ile Bilimsel Hesaplama Kursu Mustafa Gökçe Baydoğan, Uzay Çetin, Berk Orbay Doğrusal Olmayan Sistemlere Doğru 1 / 27 Doğrusal Olmayan Sistemlere Doğru Uzay Çetin Boğaziçi - Işık Üniversitesi Python ve R ile Bilimsel Hesaplama Kursu Mustafa Gökçe Baydoğan, Uzay Çetin, Berk Orbay

Detaylı

TTB-HUV SUNUMU. Dr. RAİF KAYA

TTB-HUV SUNUMU. Dr. RAİF KAYA TTB-HUV SUNUMU Dr. RAİF KAYA TTB-AÜT Neden HUV Oldu? Asgari Ücret Tarifesi (AÜT), yıllardan beri Türk Tabipleri Birliği tarafından 6023 sayılı TTB yasası ile belirlenen yetkiler kapsamında hazırlanan ve

Detaylı

ArcGIS ile Su Yönetimi Eğitimi

ArcGIS ile Su Yönetimi Eğitimi ArcGIS ile Su Yönetimi Eğitimi http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr Kursun Süresi: 5 Gün 30 Saat ArcGIS ile Su Yönetimi Genel Bir platform olarak ArcGIS,

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Çizelgelerin ele alınışı. Uygulamalı Örnekler. Birim metre dikiş başına standart-elektrod miktarının hesabı için çizelgeler

İÇİNDEKİLER. Çizelgelerin ele alınışı. Uygulamalı Örnekler. Birim metre dikiş başına standart-elektrod miktarının hesabı için çizelgeler ELEKTROD SARFİYAT ÇİZELGELERİ İÇİNDEKİLER Kısım A Genel bilgiler Kısım B Çizelgelerin ele alınışı Kısım C Uygulamalı Örnekler Kısım D Birim metre dikiş başına standart-elektrod miktarının hesabı için çizelgeler

Detaylı

Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği

Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği 3. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Sempozyumu 21-23 Ekim 2011, Çanakkale Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği Aslı

Detaylı

ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE "GENEL KÜLTÜR" BAKIMINDAN FEN EDEBİYAT FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ

ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE GENEL KÜLTÜR BAKIMINDAN FEN EDEBİYAT FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE "GENEL KÜLTÜR" BAKIMINDAN FEN EDEBİYAT FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ Prof. Dr. Nuray SENEMOĞLU Eğitim, toplumsal yapının en temel sistemlerinden biridir ve diğer toplumsal

Detaylı

DENEY 2: ALTERNATİF AKIM DEVRELERİNDE GÜÇ VE GÜÇ KATSAYISI

DENEY 2: ALTERNATİF AKIM DEVRELERİNDE GÜÇ VE GÜÇ KATSAYISI DENEY 2: ALTERNATİF AKIM DEVRELERİNDE GÜÇ VE GÜÇ KATSAYISI Deneyin Amacı *Alternatif Akım Devrelerinde Aktif Güç (P), Reaktif Güç (Q) ve Görünür Güç (S), Güç faktörü (cosφ) gibi güç büyüklüklerinin öğrenilmesi

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Antenler ve Propagasyon II EEE410 8 3+2 4 5

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Antenler ve Propagasyon II EEE410 8 3+2 4 5 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Antenler ve Propagasyon II EEE410 8 3+2 4 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli / Yüz

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM BİLGİSAYARDA BELGE AÇMAK VE TEMEL İŞLEMLER YAPMAK

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM BİLGİSAYARDA BELGE AÇMAK VE TEMEL İŞLEMLER YAPMAK İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM BİLGİSAYARDA BELGE AÇMAK VE TEMEL İŞLEMLER YAPMAK 1. BELGE İŞLEMLERİ... 1 1.1. Arayüz ve Görünüm Ayarları... 1 1.1.1. Genel Görünüm... 1 1.1.2. Belge Görünümleri... 2 1.1.3. Yakınlaştırma...

Detaylı

TSOFT FACEBOOK STORE UYGULAMASI

TSOFT FACEBOOK STORE UYGULAMASI TSOFT FACEBOOK STORE UYGULAMASI GEREKSİNİMLER VE KURULUM YARDIMI GİRİŞ Facebook, insanların arkadaşlarıyla iletişim kurmasını ve bilgi alış verişi yapmasını amaçlayan bir sosyal paylaşım web sitesidir,

Detaylı

ProQuest DISSERTATIONS AND THESIS FULL TEXT

ProQuest DISSERTATIONS AND THESIS FULL TEXT ProQuest DISSERTTIONS ND THESIS FULL TEXT Kullanım Kılavuzu Kapsam Kendi alanındaki tek veritabanı olan bu veritabanı Mühendislik, Tıp Bilimleri, Fizik, Psikoloji, Eğitim, Edebiyat, Felsefe, Sosyal Bilimler,

Detaylı

Theory Tajik (Tajikistan)

Theory Tajik (Tajikistan) Q3-1 Büyük Hadron Çarpıştırıcısı Bu probleme başlamadan önce ayrı bir zarfta verilen genel talimatları lütfen okuyunuz. Bu görevde, CERN de bulunan parçacık hızlandırıcısının LHC ( Büyük Hadron Çarpıştırıcısı)

Detaylı

PUAN TÜRÜ BURS ORANI EĞİTİM DİLİ. İngilizce Öğretmenliği DİL-1 DİL-1 ÜCRETLİ TÜRKÇE 226, ,062

PUAN TÜRÜ BURS ORANI EĞİTİM DİLİ. İngilizce Öğretmenliği DİL-1 DİL-1 ÜCRETLİ TÜRKÇE 226, ,062 FAKÜLTE ADI PROGRAM ADI 2016 PUAN TÜRÜ PUAN TÜRÜ İngilizce Öğretmenliği DİL-1 DİL-1 İngilizce Öğretmenliği DİL-1 DİL-1 İngilizce Öğretmenliği DİL-1 DİL-1 BURS ORANI EĞİTİM DİLİ 2010 Taban 2011 Taban 2012

Detaylı

Mpuantor 2.7 Client Kurulumu

Mpuantor 2.7 Client Kurulumu Mikado Puantör 2.7 Mpuantor 2.7 Client Kurulumu 10.10.2014 Ümit Dinçer 2014,. Tüm Hakları Saklıdır. Mpuantor 2.7 Client Kurulumu i İ Ç İ N D E K İ L E R Mpuantor Yedekleme... 1 Mpuantor yedeklemesi...

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJE KESİN RAPORU EGE UNIVERSITY SCIENTIFIC RESEARCH PROJECT REPORT. 4,5 cm

EGE ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJE KESİN RAPORU EGE UNIVERSITY SCIENTIFIC RESEARCH PROJECT REPORT. 4,5 cm A4 2,5cm YAZI KARAKTERİ: TIMES NEW ROMAN EGE ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJE KESİN RAPORU EGE UNIVERSITY SCIENTIFIC RESEARCH PROJECT REPORT İLK PENCERE: Proje adı 12 punto ile en fazla 38 Karakter

Detaylı

DERS BİLGİ FORMU MATEMATİK 2 ( ) ELEKTRONİK VE OTOMASYON ELEKTRONİK HABERLEŞME. Okul Eğitimi Süresi

DERS BİLGİ FORMU MATEMATİK 2 ( ) ELEKTRONİK VE OTOMASYON ELEKTRONİK HABERLEŞME. Okul Eğitimi Süresi SÜRE VE ) MATEMATİK 2 (0860210080-0860300063) Zorunlu Meslek i Seçmeli lık (Proje, Ödev, Araştırma, İş Yeri ) 4 56 19 75 Kredisi 3+1 3 Bu derste; Mesleğinde Matematik İle İlgili bilgi ve becerilerinin

Detaylı

25.10.2011. Arayüz Nedir? Arayüz Çeşitleri Arayüz Tasarım Yöntemleri Arayüz Tasarım Hataları. Ömer Faruk MIZIKACI 2008639402

25.10.2011. Arayüz Nedir? Arayüz Çeşitleri Arayüz Tasarım Yöntemleri Arayüz Tasarım Hataları. Ömer Faruk MIZIKACI 2008639402 Arayüz Tasarımı ve Programlama Neleri Konuşacağız Arayüz Nedir? Arayüz Çeşitleri Arayüz Tasarım Yöntemleri Arayüz Tasarım Hataları Ömer Faruk MIZIKACI 2008639402 Arayüz Nedir? Bilgisayar ve uygulamalarının

Detaylı

Uygulanacak Sınavlar. Yüksek Öğretime Geçiş Sınavı ( YGS ) Lisans Yerleştirme Sınavı ( LYS )

Uygulanacak Sınavlar. Yüksek Öğretime Geçiş Sınavı ( YGS ) Lisans Yerleştirme Sınavı ( LYS ) Uygulanacak Sınavlar Yüksek Öğretime Geçiş Sınavı ( YGS ) Lisans Yerleştirme Sınavı ( LYS ) (Üniversite eğitimi almak isteyen ( 4-6 yıllık fakültelerde eğitim tüm adaylara yöneliktir.) almak isteyen tüm

Detaylı

Elektrik Devre Temelleri

Elektrik Devre Temelleri Elektrik Devre Temelleri 3. TEMEL KANUNLAR-2 Doç. Dr. M. Kemal GÜLLÜ Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Kocaeli Üniversitesi ÖRNEK 2.5 v 1 ve v 2 gerilimlerini bulun. (KGK) 1 PROBLEM 2.5 v 1 ve v 2

Detaylı

Türk Dili II (TURK 102) Ders Detayları

Türk Dili II (TURK 102) Ders Detayları Türk Dili II (TURK 102) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Türk Dili II TURK 102 Her İkisi 2 0 0 2 2 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin Türü

Detaylı

Döner Sermaye İşletmesi İşleri İle İlgili Şube Müdürlüğü EK ÖDEME, SABİT EK ÖDEME, ASGARİ (TABAN) EK ÖDEME HESAPLAMA USULLERİ. 06/06/11 Eren ERCAN 1

Döner Sermaye İşletmesi İşleri İle İlgili Şube Müdürlüğü EK ÖDEME, SABİT EK ÖDEME, ASGARİ (TABAN) EK ÖDEME HESAPLAMA USULLERİ. 06/06/11 Eren ERCAN 1 Döner Sermaye İşletmesi İşleri İle İlgili Şube Müdürlüğü EK ÖDEME, SABİT EK ÖDEME, ASGARİ (TABAN) EK ÖDEME HESAPLAMA USULLERİ 06/06/11 Eren ERCAN 1 HEKİM SABİT ÖDEME En Yüksek Devlet Memuru Aylığı (Ek

Detaylı

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ BLOK DİYAGRAM İNDİRGEME KURALLARI

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ BLOK DİYAGRAM İNDİRGEME KURALLARI OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ BLOK DİYAGRAM İNDİRGEME KURALLARI BLOK DİYAGRAM İNDİRGEME KURALLARI Örnek 9: Aşağıdaki açık çevrim blok diyagramının transfer fonksiyonunu bulunuz? 2 BLOK DİYAGRAM İNDİRGEME

Detaylı

ÜNİTE. MATEMATİK-1 Doç.Dr.Murat SUBAŞI İÇİNDEKİLER HEDEFLER TÜREV UYGULAMALARI-I

ÜNİTE. MATEMATİK-1 Doç.Dr.Murat SUBAŞI İÇİNDEKİLER HEDEFLER TÜREV UYGULAMALARI-I HEDEFLER İÇİNDEKİLER TÜREV UYGULAMALARI-I Artan ve Azalan Fonksiyonlar Fonksiyonların Maksimum ve Minimumu Birinci Türev Testi İkinci Türev Testi Türevin Geometrik Yorumu Türevin Fiziksel Yorumu MATEMATİK-1

Detaylı

İntegral Pro Sık Sorulan Sorular

İntegral Pro Sık Sorulan Sorular İntegral Pro Sık Sorulan Sorular 1 YARI-KOPYALAMA HAKKINDA SORULAR 1. Canlı İşaretler bölümünde sunulan işaretleri kim sağlıyor? İşaretler, İntegral Pro kullanan tüm strateji sağlayıcıları tarafından sağlanmaktadır.

Detaylı

Tablo (2): Atıştırma Sayısı ve Günlük Sınav Sayısı Atıştırma Sınav Sayısı (X) 0 0.07 0.09 0.06 0.01

Tablo (2): Atıştırma Sayısı ve Günlük Sınav Sayısı Atıştırma Sınav Sayısı (X) 0 0.07 0.09 0.06 0.01 Ortak Varyans ve İstatistiksel Bağımsızlık Bir rassal değişken çifti istatistiksel olarak bağımsız ise aralarındaki ortak varyansın değeri 0 dır. Ancak ortak varyans değerinin 0 olması, iki rassal değişkenin

Detaylı

ARTIK VERİMLİLİK DE GÜVENLİK KADAR ÖNEMLİ!

ARTIK VERİMLİLİK DE GÜVENLİK KADAR ÖNEMLİ! ARTIK VERİMLİLİK DE GÜVENLİK KADAR ÖNEMLİ! Necmettin TOKUR / Proje Yöneticisi (Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı - UNDP) Yasemin DEMİRCİOĞLU / Mühendis (Sanayi Ürünleri Güvenliği ve Denetimi Genel

Detaylı

PROJE AKUSTİĞİ DEĞERLENDİRME RAPORU HELİPORT

PROJE AKUSTİĞİ DEĞERLENDİRME RAPORU HELİPORT ÇINAR MÜHENDİSLİK MÜŞAVİRLİK A.Ş. Öveçler Huzur Mahallesi 1139. Sokak Çınar Apt. No:6/3 06460 Çankaya/ANKARA/TÜRKİYE Tel: 0 312 472 38 38 Fax: 0 312 472 38 33 Ofis GSM: 0 530 326 40 06 web: www.cinarlab.com.tr

Detaylı

MICROSOFT OFFİCE WORD PROGRAMI DOSYA İŞLEMLERİ

MICROSOFT OFFİCE WORD PROGRAMI DOSYA İŞLEMLERİ MICROSOFT OFFİCE WORD PROGRAMI Ms Word bir kelime işlemci programıdır. İçinde bulunan detaylı metin biçimlendirme seçenekleri, ayrıntılı tablo, şekil ve grafik oluşturma başarıları nedeniyle, kendi türünde

Detaylı

İZMİR İLİ MLO OKULLARINDA BİYOLOJİ DERSLERİNDE EĞİTİM TEKNOLOJİSİ UYGULAMALARININ (BİLGİSAYARIN) ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

İZMİR İLİ MLO OKULLARINDA BİYOLOJİ DERSLERİNDE EĞİTİM TEKNOLOJİSİ UYGULAMALARININ (BİLGİSAYARIN) ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA İZMİR İLİ MLO OKULLARINDA BİYOLOJİ DERSLERİNDE EĞİTİM TEKNOLOJİSİ UYGULAMALARININ (BİLGİSAYARIN) ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Fulya USLU, Rıdvan KETE Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi,

Detaylı

9. ARDIŞIK BAĞIMLILIK SORUNU (AUTOCORRELATION) 9.1. Ardışık Bağımlılık Sorunu Nedir?

9. ARDIŞIK BAĞIMLILIK SORUNU (AUTOCORRELATION) 9.1. Ardışık Bağımlılık Sorunu Nedir? 9. ARDIŞIK BAĞIMLILIK SORUNU (AUTOCORRELATION) 9.1. Ardışık Bağımlılık Sorunu Nedir? Ardışık bağımlılık sorunu, hata terimleri arasında ilişki olmadığı (E(u i,u j ) = 0, i j) varsayımının geçerli olmamasıdır.

Detaylı

OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ

OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ Resmi Gazete Tarihi: 28.06.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28337 OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam,

Detaylı

Bİ LGİ SAYARDA, JEODEZİ VE FOTOGRAMETRİ MESLEKİ TERİ MLERİ SÖ ZLÜĞ Ü

Bİ LGİ SAYARDA, JEODEZİ VE FOTOGRAMETRİ MESLEKİ TERİ MLERİ SÖ ZLÜĞ Ü Bİ LGİ SAYARDA, JEODEZİ VE FOTOGRAMETRİ MESLEKİ TERİ MLERİ SÖ ZLÜĞ Ü İ.Bülent GÜNDOĞ DU Yabancı bir dilde oluşturulmuş yayınları mümkün olduğ unca incelemek ve içeriğ i hakkında bilgi sahibi olmak, çok

Detaylı

HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİNDE YAPILAN YENİ DÜZENLEMELERE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR

HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİNDE YAPILAN YENİ DÜZENLEMELERE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİNDE YAPILAN YENİ DÜZENLEMELERE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR (1) Türkiye İstatistik Kurumu, işgücü piyasasının temel veri kaynağını oluşturan hanehalkı işgücü araştırmasını1988 yılından beri,

Detaylı

Proje kapsamında Arazi İzleme Sisteminin bir bütün olarak sunulması için bir portal yapısı hazırlanmıştır. Arazi İzleme Sistemi;

Proje kapsamında Arazi İzleme Sisteminin bir bütün olarak sunulması için bir portal yapısı hazırlanmıştır. Arazi İzleme Sistemi; Arazi İzleme CORINE WEB Portal Projesi Kurum adı : T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Proje durumu : Tamamlandı. Uygulama adresleri: http://aris.cob.gov.tr http://aris.cob.gov.tr/csa/ http://aris.cob.gov.tr/csa/

Detaylı