Türkçe Ses Sentezi için Süre Modellenmesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Türkçe Ses Sentezi için Süre Modellenmesi"

Transkript

1 Türkçe Ses Sentezi için Süre Modellenmesi Ömer Şayli 1, Levent M. Arslan 1 ve A. Sumru Özsoy 2 Boğaziçi Üniversitesi, Bebek, 80815,İstanbul 1 Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü 2 Batı Dilleri ve Edebiyatı Bölümü {sayliome, arslanle, Özetçe Bu çalışmada, Türkçe ses sentezi için harflerin (seslerin) sürelerini tahmin eden modeller oluşturuldu. Çalışmada modelleri çıkarmak için, yetişkin bir erkeğe ait, 16 khz ve 16-bit te örneklenmiş ve tamamı etiketlenmiş ses kayıtları kullanıldı. Öncelikle kullanılan ses kayıtlarının Türkçe nin ne kadarlık bir kısmını kapsadığı araştırıldı. Üçlü öbekler baz alındığında, kapsamanın %70 dan fazla olduğu görüldü. Harflerin sürelerine etki eden etmenler değişim (varyans) analizi ile bulundu. Seslerin sürelerini tahmin için, harflerin ortalama sürelerini kullanan model ile üçlü öbeklerin ortalama sürelerini kullanan modele ilaveten doğrusal bağlanım modeli denendi. Kayıtlar tüm harfler/modeller için işlendi ve yazıdan sese sentez için bahsedilen modellere dayalı süre tahmin ediciler bulundu. Denenen üç modelde, genel olarak üçlü öbeklerin ortalama sürelerini kullanan modelin en iyi performansı gösterdiği görüldü. Ortalama-süre tahminine dayalı model, basit olmakla beraber bazı harfler için iyi performans gösterdi. İstatistiksel olarak, doğrusal bağlanım modelinin bazı harflerin sürelerinin değişkenliklerinin %80 ninden fazlasını açıklayabildiği görüldü. 1. Giriş İnsan-makina arabağlarının önem kazanmaları ve popüler olmalarıyla son yıllarda çeşitli diller için ses sentezi üzerindeki çalışmalar oldukça büyük bir ivme kazanmıştır. Özellikle İngilizce ve bazı diğer diller için Fransızca, Almanca ve Çince gibi- oldukça başarılı ses sentez uygulamaları geliştirilmiştir. Dilimiz Türkçe için de yapılan başarılı ses sentez uygulamaları [1] bulunmaktadır. Bu uygulamalardaki en büyük eksiklik, henüz tam olarak doğal seslerin üretilememesidir. Prosodi özellikleri olan perde sıklığı, şiddet ayarı, vurgu, entonasyon ile ses süreleri sesin doğallığını etkileyen ve henüz tam olarak modellenememiş ses özellikleridir. Bu çalışmada Türkçe için ele aldığımız etmen Türkçede süre özelliğidir. Süre ile kastedilen, bitiştirmeli sentez sistemlerinde, bitiştirilen parçacıkların süreleridir. Seslerin süre özelliği, oldukça kompleks olup ne tamamen istatiksel etmenlere ne de tamamen grammer özelliklerine (kurallara) bağlıdır [4]. Aksine bunların etkileşimi oldukça karmaşık bir durum meydana getirmektedir. Bu çalışmada, ses süreleri istatistiksel yöntemlerle incelenmiş ve modeller çıkarılmıştır. 2. Kullanılan Veri Tabanı Süre modelleri çıkarılması için, 16 khz ve 16-bit te okunmuş ve etiketlenmiş 7898 (tek başına okunmuş) kelime ve 206 (toplam 1167 kelimeden oluşan) tümce kullanıldı [2]. Okunmuş kelimeler

2 ve tümcelerin Türkçe nin ne kadarını kapsadığı Türkçede en sık geçen üçlü öbeklerin oluşturduğu grup ele alınarak incelendi. Ü. Yapanel in [6] çalışmasında, yaklaşık iki milyon kelime kullanılarak Türkçe de en sık kullanılan üçlü öbekler bulunmuştur. Üçlü öbekleri bir örnekle açıklarsak, /Ali geldi/ tümcesindeki üçlü öbekler /ali/, /liz/, /izg/, /Zge/, /gel/, /eld/, /ldi/, /diz/ dir (Z boşluğu temsil etmekte). En sık geçen üçlü öbeklere göre, okunmuş kelimelerin Türkçe nin %82 sini, okunmuş tümcelerin ise Türkçe nin %76 sını kapsadığı bulundu. Bu veritabanı, bitiştirmeli ses sentezinde kullanılmak için etiketlendi. Dalga biçimlerinin etiketlenmesinde (her harf için sesin dalga biçiminde karşılık gelen kısmın işaretlenmesi) ses sentezi için uygunluk göz önünde bulunduruldu. Uygunluktan kastedilen, ses sentezinde kullanılan parçacıkların bir araya geldiklerinde dalga biçimlerinin uyuşmasıdır. Örneğin, patlamalı seslerde, dalga biçimde görünen yüksek şiddetli kısma ilaveten önceki düşük şiddetli bölüm de etikete dahil edilmektedir. 3. Harf Sürelerini Etkileyen Etmenlerin Bulunması Giriş kısmında da belirtildiği gibi, harf sürelerinini etkileyen bir çok etmen bulunmaktadır. Diğer bazı diller için yapılan çalışmalarda, harf sürelerini etkileyen temel etmenlerin şunlar olduğu bulunmuştur: harfin kimliği, harfin çevresindeki harflerin kimliği, harfin geçtiği kelimenin önemi (ne kadar yeni bilgi taşıdığı), harfin kelime ve tümce içindeki pozisyonu (baş, orta ve son gibi), konuşma hızı, vurgu ve entonasyon. Harf sürelerini etkileyen diğer bazı etmenler olmakla beraber, bunların etkileri bu etmenlere göre daha az ve belirsizdir. Amerikan ingilizcesinde, yukarıdaki etmenlerin ünlülerdeki süre değişiminin %94 ünü açıklayabildiği gösterilmiştir [5]. Bu olguladan hareketle, eldeki veritabanı her harf için aşağıdaki etmenleri bulmak üzere işlendi; 1) Sesin kelime içindeki pozisyonu (baş-orta-son olmak üzere 3 düzey) 2) Sesin tümce içindeki pozisyonu (baş-orta-son olmak üzere 3 düzey) ( için) 3) Sesten önceki ve sonraki ünsüz tipi (21+21 düzey) 4) Sesten önceki ve sonraki ünlü tipi (8+8 düzey) 5) Sesin içinde bulunduğu hece tipi (açık/kapalı olmak üzere 2 düzey) 6) Sesin içinde bulunduğu hece örüntüsü (10 düzey) 7) deki kelime sayısı (7 düzey) ( için) Elimizde şu an için yazıdan ve dalga biçiminden insan yardımı olmaksızın otomatik olarak konuşma hızı, vurgu ve entonasyon bilgisini bulabilecek araçlar olmadığından bu etmenler incelemeye dahil edilemedi. Yukarda bulunan etmenlerin harflerin sürelerini etkileyip etkilemediği değişinti (varyans) analizi yardımıyla araştırıldı. Bu analiz sonucu, 0.05 anlamlılık seviyesine göre tek-kelime nda tüm etmenlerin harf sürelerini etkilediği ortaya çıktı. nda ise, süreyi etkilemeyen etmen düzeyleri yalnızca ünlüler için ünlü harften önceki ve sonraki ünlüler olduğu görüldü [3]. 4. Süre Modelleme Eldeki veritabanının yeterince iyi kapsama sağladığı görüldükten ve harf sürelerini etkileyen etmenlerin bulunmasından sonra model çıkarma safhasına geçildi. Süre tahmini için denenen ilk model harflerin ortalama sürelerini kullanan modeldir. Veritabanı kullanılarak her harfin ortalama süresi bulunmuştur. Diğer ortalama süreye dayalı model, üçlü öbeklerin ortalama sürelerini kullanmaktadır. Üçlü öbeklerin ortalama sürelerini kullanan model, her ne kadar ortalama süre kullanıyor olsa da, üçlü öbeğin ortasındaki harf için komşu iki harfin bilgisini de kendiliğinden

3 içermektedir. Türkçe de en sık geçen 5000 üçlü öbeğin, veritabanı kullanılarak ortalama süreleri bulunmuştur. Ayrıca harf sürelerini tahmin için doğrusal bağlanım modeli uygulandı. bağlanım modelini, modeli çıkarılacak harfi ile temsil edersek, βˆ y = Xβ (1) T 1 T = (X X ) (X y ) (2) şeklinde göstermek mümkündür. Burada y vektörü harflerin süre değerlerini, X harfin vektörde geçen süreyi aldığı kelimedeki/tümcedeki etmen düzey değerlerini, β doğrusal bağlanım katsayı değerlerini, Sesin süresini etkilediği varsayılan ve βˆ veritabanıyla bulunan doğrusal bağlanım katsayı tahminlerini ifade etmektedir. X vektörüne kodlanan etmenler, harflerin sürelerine etki ettiği saptanan etmenlerdir. Fakat etmenlerin çarpım şeklinde etkileşimleri modele dahil edilmemiştir. Eldeki veritabanıyla, her harf için denklem (2) ile doğrusal bağlanım katsayı tahminleri elde edilmiştir. bağlanım modelinin verideki değişimin ne kadarını açıkladığı R 2 istatistik değeri ile bulunmaktadır. 5. Sonuçlar Uygulanan üç modeli kıyaslamak için ortalama hata yüzdeleri kullanıldı. Her harf için, ortalama hata yüzdesi denklem (3) e göre hesaplandı. Harfi, hesaplanan ortalama hata yüzdesini Y ile temsil edersek, ortalama hata yüzde bulma denklemi şu şekildedir; Gerçek Süre - Tahmin Y = Ortalama *100 (3) Gerçek Süre Ünlüler ve ünsüzler için hata yüzde hesapları, denenen üç model ve iki ortam için tablo 1, 2.1 ve 2.2 de belirtilmektedir. Ortalama hata yüzdeleri modeller için %10 ile %54 arasında değişmektedir. Harflerin ortalama süresini kullanan modelin ortalama hata yüzdesi ünlülerde %22 ile %50 arasında, ünsüzlerde ise %16 ile %54 arasındadır. Bu model oldukça basit olmakla beraber, hata yüzde performansı bazı harfler için iyidir (/ş/ için tümce nda %16). Basitliği diğer modellere göre avantaj oluşturmaktadır. Üçlü öbeklerin ortalama sürelerini kullanan modelin performansı diğer iki modeli çoğu yerde geçmektedir. Yalnızca tek kelime nda ünlülerin süre tahmininde doğrusal bağlanım modeli daha iyi sonuç vermektedir. Fakat şunu belirtmek gerekir ki, üçlü öbekler kullanılarak her harf için süre tahmini yapılamamaktadır, yalnızca veritabanında karşılığı olanlar için yapılmaktadır. Bu yüzden denklem (3) kullanılarak hata yüzdesi hesaplanırken, her veri kullanılmamıştır üçlü öbek modelinde. bağlanım modelinin ortalama hata yüzdesi üçlü öbek modeline yakındır ve her girilen yazı için süre tahmini yapılabilmektedir. Bu modelin karmaşıklığı da üçlü öbek modeline göre azdır çünkü süre tahmini için tek gereken yalnızca doğrusal bağlanım katsayı tahminlerinin veritabanında saklanmasıdır. Bu da üçlü öbekleri saklamak için gereken yere göre oldukça azdır. Tablo 4.1 ve 4.2 de seslerin süre değişimlerinin ne kadarının doğrusal bağlanım modeliyle açıklanabildiği R 2 istatistik değerleri verilerek belirtilmiştir. Pratik olarak, 0.75 in altındaki değerler için doğrusal bağlanım modelinin başarılı olduğu söylenemez. Çoğu harf için R 2 değeri bu değerin

4 altındadır. Denediğimiz doğrusal bağlanım modeli etmenlerin etkileşimini (çarpımları) içermemektedir. Bu etkileşimlerin de eklenmesi halinde doğrusal bağlanım modelinin başarısının artacağı düşünülmektedir. Tüm etmenler göz önüne alındığında, doğrusal bağlanım modeli her durum içim süre tahmini yapabilmesi ve hata yüzdesinin az olmasından dolayı en iyi model seçilebilir. Harflerin süre tahmini için halen yeni modeller geliştirilmeye çalışılmaktadır. Bu çalışmanın ilginç sonuçlarından biri de Türkçede ünlülerin ve ünsüzlerin özelliklerinin bulunmasında süre bilgisinin kullanılabileceğini gösterilmesi oldu [3]. Tablo 1. Ünlüler için elde edilen hata yüzdeleri Ortam Model a e ı i o ö u ü Harf ortalama Üçlü öbek Kelime Ortamı Harf ortalama Üçlü öbek Tablo 2.1 Ünsüzler (b-k) için elde edilen hata yüzdeleri Ortam Model b c ç d f g ğ h j k Harf ortalama Üçlü öbek Kelime Ortamı Harf ortalama Üçlü öbek Tablo 2.2 Ünsüzler (l-z) için elde edilen hata yüzdeleri Ortam Model l m n P r s ş t v y z Harf kelime ortalama Üçlü öbek Harf ortalama Üçlü öbek

5 Tablo 3 Ünlüler için elde edilen R 2 değerleri a e ı i o ö u ü kelime kelime Tablo 4.1 Ünsüzler (b-m) için elde edilen R 2 değerleri b c ç d f g ğ h j k l m Tablo 4.2 Ünsüzler (n-z) için elde edilen R 2 değerleri n p r s ş t v y z kelime Kaynakça [1] Arslan, L. M., Sürekli Konuşma Tanıma ve Konuşma Sentezi Uygulamalarında En Uygun Fonetik Dizgenin Otomatik Seçimi, S.İ.U. Konferansı, Bilkent, Ankara, Haziran, [2] GVZ Ses nolojileri Yazılım Hizmetleri A.Ş., [3] Şayli, Ö., Duration Modelling for Turkish Text-to-Speech Synthesis, Yüksek Lisans Tez Çalışması, Boğaziçi Üniversitesi. [4] Van Santen, J., ''Chapter 5: Timing'', Multilingual Text-to-Speech Synthesis: The Bell Labs Approach, Kluwer Academic Publishers, Richard Sproat, editör, s , [5] Van Santen, J.P.H., Contextual Effects on Vowel Duration, Speech Communication, Cilt 11, s , [6] Yapanel, Ü., Garbage Modeling Techniques for a Turkish Keyword Spotting System, Yüksek Lisans Tezi, Boğaziçi Üniversitesi, 2000.

Biyo-Medikal Mühendisliği Enstitüsü. Bbatı Dilleri ve Edebiyatı Bölümü. Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü {sayliome, arslanle}@boun.edu.

Biyo-Medikal Mühendisliği Enstitüsü. Bbatı Dilleri ve Edebiyatı Bölümü. Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü {sayliome, arslanle}@boun.edu. Şayli, Ö., Levent M. Arslan and A. Sumru Özsoy, Türkçe'de Ses Sürelerine Etki Eden Etmenler ve Etkileri (Factors Effecting Durations of Turkish Phonemes and Their Effects), XVII. Dilbilim Kurultayı, Anadolu

Detaylı

Türkçe de Ünlülerin Formant Analizi

Türkçe de Ünlülerin Formant Analizi Türkçe de Ünlülerin Formant Analizi Oytun Türk*, Ömer Şayli**, A. Sumru Özsoy***, Levent M. Arslan* Boğaziçi Üniversitesi *Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü **Biyomedikal Mühendisliği Enstitüsü ***Batı

Detaylı

Türkçe de Ünlülerin FormantĐncelemesi

Türkçe de Ünlülerin FormantĐncelemesi Türk, O., Şayli, Ö., Özsoy, S., Arslan, L., Türkçede Ünlülerin Formant Frekans Đncelemesi, 18. Ulusal Dilbilim Kurultayı, Ankara Üniversitesi, 20-21 Mayıs 2004 (Sözel sunum) Türkçe de Ünlülerin FormantĐncelemesi

Detaylı

PROJE ADI: TEKRARLI PERMÜTASYONA BİNOM LA FARKLI BİR BAKIŞ

PROJE ADI: TEKRARLI PERMÜTASYONA BİNOM LA FARKLI BİR BAKIŞ PROJE ADI: TEKRARLI PERMÜTASYONA BİNOM LA FARKLI BİR BAKIŞ PROJENİN AMACI: Projede, permütasyon sorularını çözmek genellikle öğrencilere karışık geldiğinden, binom açılımı kullanmak suretiyle sorulara

Detaylı

MAK1010 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BİLGİSAYAR UYGULAMALARI

MAK1010 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BİLGİSAYAR UYGULAMALARI .. MAK MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BİLGİSAYAR UYGULAMALARI Polinom MATLAB p=[8 ] d=[ - ] h=[ -] c=[ - ] POLİNOMUN DEĞERİ >> polyval(p, >> fx=[ -..9 -. -.9.88]; >> polyval(fx,9) ans =. >> x=-.:.:.; >> y=polyval(fx,;

Detaylı

IQ PLUS BUTİK EĞİTİM MERKEZİ

IQ PLUS BUTİK EĞİTİM MERKEZİ TÜRKÇE www.ilusegitim.com 0 232 2013 2013 www.ilusegitim.com www.ilusegitim.com 0 232 2013 2013 www.ilusegitim.com 2013 www.ilusegitim.com 0 232 2013 www.ilusegitim.com www.ilusegitim.com 0 232 www.ilusegitim.com

Detaylı

First Discoveries Seviyesi Kullanım Kılavuzu

First Discoveries Seviyesi Kullanım Kılavuzu First Discoveries Seviyesi Kullanım Kılavuzu FIRST DİSCOVERİES SEVİYESİNE HOŞ GELDİNİZ FIRST DISCOVERIES-BAŞLANGIÇ First Discoveries, seviyesine ulaşmak için ComLearning Online English ana sayfasından

Detaylı

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi İKT351 Ekonometri I, Dönem Sonu Sınavı

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi İKT351 Ekonometri I, Dönem Sonu Sınavı TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Öğr. Gör.: Yrd. Doç. Dr. A. Talha YALTA Ad, Soyad: Açıklamalar: Bu sınav toplam 100 puan değerinde 4 sorudan oluşmaktadır. Sınav süresi 90 dakikadır ve tüm soruların

Detaylı

2.1 Gri Düzey Eş Oluşum Matrisi ( GLCM) Gri düzey eş oluşum matrisi Haralick tarafından öne sürülmüştür [1]. Đstatistiksel doku analizi yöntemidir.

2.1 Gri Düzey Eş Oluşum Matrisi ( GLCM) Gri düzey eş oluşum matrisi Haralick tarafından öne sürülmüştür [1]. Đstatistiksel doku analizi yöntemidir. ÇELĐK YÜZEYLERĐN SINIFLANDIRILMASI * Cem ÜNSALAN ** Aytül ERÇĐL * Ayşın ERTÜZÜN *Boğaziçi Üniversitesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü unsalan@boun.edu.tr **Boğaziçi Üniversitesi, Endüstri Mühendisliği

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Güç Elektroniği I EEE441 7 3+0 3 5

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Güç Elektroniği I EEE441 7 3+0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Güç Elektroniği I EEE441 7 3+0 3 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli / Yüz Yüze Dersin

Detaylı

Projenin Adı: İstatistik yardımıyla YGS ye hazırlık için soru çözme planlaması

Projenin Adı: İstatistik yardımıyla YGS ye hazırlık için soru çözme planlaması Projenin Adı: İstatistik yardımıyla YGS ye hazırlık için soru çözme planlaması Projenin Amacı : YGS de başarılı olmak isteyen bir öğrencinin, istatistiksel yöntemler çerçevesinde, sınavda çıkan soru sayısını,

Detaylı

TÜRKÇE MODÜLÜ BİREYSEL EĞİTİM PLANI (TÜRKÇE DERSİ) (1.ÜNİTE) GÜZEL ÜLKEM TÜRKİYE

TÜRKÇE MODÜLÜ BİREYSEL EĞİTİM PLANI (TÜRKÇE DERSİ) (1.ÜNİTE) GÜZEL ÜLKEM TÜRKİYE (1.ÜNİTE) GÜZEL ÜLKEM TÜRKİYE KISA DÖNEMLİ MATERYAL YÖNTEM- i doğru kullanır. 1 2 3 4 Söylenen sözcüğü tekrar eder. Gösterilen ve söylenen nesnenin adını söyler. Gösterilen nesnenin adını söyler. Resmi

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1: DİL VE DÜŞÜNCE ARASINDAKİ İLİŞKİ...

İÇİNDEKİLER 1: DİL VE DÜŞÜNCE ARASINDAKİ İLİŞKİ... İÇİNDEKİLER Bölüm 1: DİL VE DÜŞÜNCE ARASINDAKİ İLİŞKİ... 1 1.1. Bir İleti Kodu Olarak Dil... 1 1.1.1. Dilin Bireysel ve Toplumsal Yönü / Uzlaşımsal Niteliği... 4 1.1.2. Dilin Yapısal Yönü / Dizge Olma

Detaylı

11.1 11.2. Tanım Akışkanların Statiği (Hidrostatik) Örnekler Kaldırma Kuvveti. 11.3 Örnek Eylemsizlik Momenti. 11.4 Eylemsizlik Yarıçapı

11.1 11.2. Tanım Akışkanların Statiği (Hidrostatik) Örnekler Kaldırma Kuvveti. 11.3 Örnek Eylemsizlik Momenti. 11.4 Eylemsizlik Yarıçapı 11.1 11. Tanım Akışkanların Statiği (Hidrostatik) Örnekler Kaldırma Kuvveti 11.3 Örnek Eylemsizlik Momenti 11.4 Eylemsizlik Yarıçapı 11.5 Eksen Takımının Değiştirilmesi 11.6 Asal Eylemsizlik Momentleri

Detaylı

Tahminleme Yöntemleri-2

Tahminleme Yöntemleri-2 PAU ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ IENG 318 - Üretim Planlama ve Kontrolü 1 Tahminleme Yöntemleri-2 İçerik 1. Mevsimsel Değişim Bazlı Teknik 2. Box-Jenkins Modelleri 3. Tahmin Yöntemlerini Uygulamada Dikkat Edilmesi

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Veri Organizasyonu ve Yönetimi BIL303 5 3+0 3 5

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Veri Organizasyonu ve Yönetimi BIL303 5 3+0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Veri Organizasyonu ve Yönetimi BIL303 5 3+0 3 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu / Yüz

Detaylı

Yeni Sınav Sistemi. Yeni Sınav Sistemi (YGS-LYS) 1-YGS (YÜKSEKÖĞRETİME GEÇİŞ SINAVI) Sevgili Öğrenciler:

Yeni Sınav Sistemi. Yeni Sınav Sistemi (YGS-LYS) 1-YGS (YÜKSEKÖĞRETİME GEÇİŞ SINAVI) Sevgili Öğrenciler: Sevgili Öğrenciler: Yeni Sınav Sistemi 2010 Yılında uygulanacak yeni ÖSS sistemi konusunda sizi bilgilendirmek için bu kitapçığı hazırladık. SAY, EA, SÖZ, DİL puan türlerindeki sayı ve içerik olarak artışları,

Detaylı

ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE "MESLEK BİLGİSİ" BAKIMINDAN FEN-EDEBİYAT VE EĞİTİM FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ

ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE MESLEK BİLGİSİ BAKIMINDAN FEN-EDEBİYAT VE EĞİTİM FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE "MESLEK BİLGİSİ" BAKIMINDAN FEN-EDEBİYAT VE EĞİTİM FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ Prof. Dr. Nuray SENEMOĞLU ve Prof. Dr. Durmuş Ali ÖZÇELİK Eğitim, geçerli öğrenmeleri oluşturma

Detaylı

İNTERNET TARAYICISI ÜZERİNDE ÇALIŞABİLEN ELEKTRİK TALEP TAHMİNİ ANALİZ PROGRAMI

İNTERNET TARAYICISI ÜZERİNDE ÇALIŞABİLEN ELEKTRİK TALEP TAHMİNİ ANALİZ PROGRAMI TMMOB TÜRKİYE VI. ENERJİ SEMPOZYUMU - KÜRESEL ENERJİ POLİTİKALARI VE TÜRKİYE GERÇEĞİ İNTERNET TARAYICISI ÜZERİNDE ÇALIŞABİLEN ELEKTRİK TALEP TAHMİNİ ANALİZ PROGRAMI Barış Sanlı Dünya Enerji Konseyi Türk

Detaylı

ÖRNEKLEME HATALARI EK C. A. Sinan Türkyılmaz

ÖRNEKLEME HATALARI EK C. A. Sinan Türkyılmaz ÖNEKLEME HATALAI EK C A. Sinan Türkyılmaz Örneklem araştırmalarından elde edilen kestirimler (estimates) iki tip dan etkilenirler: (1) örneklem dışı lar ve (2) örneklem ları. Örneklem dışı lar, veri toplama

Detaylı

ZAMAN SERİLERİNDE AYRIŞTIRMA YÖNTEMLERİ

ZAMAN SERİLERİNDE AYRIŞTIRMA YÖNTEMLERİ ZAMAN SERİLERİNDE AYRIŞTIRMA YÖNTEMLERİ 1 A. GİRİŞ Gözlemlerin belirli bir dönem için gün, hafta, ay, üç ay, altı ay, yıl gibi birbirini izleyen eşit aralıklarla yapılması ile elde edilen seriler zaman

Detaylı

Moodle-IST Kullanım Klavuzu

Moodle-IST Kullanım Klavuzu Moodle-IST Kullanım Klavuzu 1 İÇİNDEKİLER 1. ÖYS (Öğrenim Yönetim Sistemi) ve Moodle Nedir?...3 2. Sisteme Giriş...4 2. Ders Takibi...5 4. Ödev yükleme...7 2 1. ÖYS (Öğrenim Yönetim Sistemi) ve Moodle

Detaylı

Terör Olayları ve Enerji Zinciri : İstatistiksel bir İnceleme

Terör Olayları ve Enerji Zinciri : İstatistiksel bir İnceleme Terör Olayları ve Enerji Zinciri : İstatistiksel bir İnceleme Giriş Dünyadaki terör olaylarının ne kadarının enerji kaynaklarına yönelik olduğu veya bu olayların temelinde kaynak kontrol etme kaygılarının

Detaylı

EXCEL DE ARİTMETİKSEL İŞLEMLER

EXCEL DE ARİTMETİKSEL İŞLEMLER EXCEL DE ARİTMETİKSEL İŞLEMLER Toplama İşlemi. Bu İşlemleri yapmadan önce ( toplama- Çıkarma Çarpma-Bölme ve formüllerde) İlk önce hücre İçerisine = (Eşittir) işareti koyman gerekir. KDV HESAPLARI ÖRNEK;

Detaylı

İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER KODLAB

İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER KODLAB İÇİNDEKİLER IX İÇİNDEKİLER 1 GİRİŞ 1 Kitabın Amacı 1 Algoritmanın Önemi 2 Bilgisayarın Doğuşu ve Kullanım Amaçları 3 Programlama Dili Nedir? 3 Entegre Geliştirme Ortamı (IDE) Nedir? 4 2 ALGORİTMA VE AKIŞ

Detaylı

Bİ LGİ SAYARDA, JEODEZİ VE FOTOGRAMETRİ MESLEKİ TERİ MLERİ SÖ ZLÜĞ Ü

Bİ LGİ SAYARDA, JEODEZİ VE FOTOGRAMETRİ MESLEKİ TERİ MLERİ SÖ ZLÜĞ Ü Bİ LGİ SAYARDA, JEODEZİ VE FOTOGRAMETRİ MESLEKİ TERİ MLERİ SÖ ZLÜĞ Ü İ.Bülent GÜNDOĞ DU Yabancı bir dilde oluşturulmuş yayınları mümkün olduğ unca incelemek ve içeriğ i hakkında bilgi sahibi olmak, çok

Detaylı

BIP116-H14-1 BTP104-H014-1

BIP116-H14-1 BTP104-H014-1 VERİ YAPILARI VE PROGRAMLAMA (BIP116) Yazar: Doç.Dr.İ.Hakkı.Cedimoğlu SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir.

Detaylı

Veritabanı, Veri Madenciliği, Veri Ambarı, Veri Pazarı

Veritabanı, Veri Madenciliği, Veri Ambarı, Veri Pazarı Veritabanı, Veri Madenciliği, Veri Ambarı, Veri Pazarı Başkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Yönetim Bilişim Sistemleri (Bil 483) 20394676 - Ümit Burak USGURLU Veritabanı Veri tabanı düzenli bilgiler

Detaylı

AKARSULARDA KİRLENME KONTROLÜ İÇİN BİR DİNAMİK BENZETİM YAZILIMI

AKARSULARDA KİRLENME KONTROLÜ İÇİN BİR DİNAMİK BENZETİM YAZILIMI AKARSULARDA KİRLENME KONTROLÜ İÇİN BİR DİNAMİK BENZETİM YAZILIMI *Mehmet YÜCEER, **Erdal KARADURMUŞ, *Rıdvan BERBER *Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Tandoğan - 06100

Detaylı

LYS ye başvurmak için geçmemiz gereken baraj puan kaçtır? Geçtiğimiz baraj puanına uygun LYS ye mi katılmamız gerekir?

LYS ye başvurmak için geçmemiz gereken baraj puan kaçtır? Geçtiğimiz baraj puanına uygun LYS ye mi katılmamız gerekir? SIKÇA SORULAN SORULAR LYS ye başvurmak için geçmemiz gereken baraj puan kaçtır? Geçtiğimiz baraj puanına uygun LYS ye mi katılmamız gerekir? LYS ye başvurmak için, adayın YGS de hesaplanan 6 puandan herhangi

Detaylı

Doç. Dr. Dilek ALTAŞ İSTATİSTİKSEL ANALİZ

Doç. Dr. Dilek ALTAŞ İSTATİSTİKSEL ANALİZ I Doç. Dr. Dilek ALTAŞ İSTATİSTİKSEL ANALİZ II Yayın No : 2845 Teknik Dizisi : 158 1. Baskı Şubat 2013 İSTANBUL ISBN 978-605 - 377 868-4 Copyright Bu kitabın bu basısı için Türkiye deki yayın hakları BETA

Detaylı

YÜZEYSULARI ÇALIŞMA GRUBU

YÜZEYSULARI ÇALIŞMA GRUBU 1/23 HEDEFLER Mühendislerimiz ve akademisyenlerimiz ile birlikte gelişmiş yöntem ve teknikleri kullanarak; su kaynaklarımızın planlama, inşaat ve işletme aşamalarındaki problemlere çözüm bulmak ve bu alanda

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJE KESİN RAPORU EGE UNIVERSITY SCIENTIFIC RESEARCH PROJECT REPORT. 4,5 cm

EGE ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJE KESİN RAPORU EGE UNIVERSITY SCIENTIFIC RESEARCH PROJECT REPORT. 4,5 cm A4 2,5cm YAZI KARAKTERİ: TIMES NEW ROMAN EGE ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJE KESİN RAPORU EGE UNIVERSITY SCIENTIFIC RESEARCH PROJECT REPORT İLK PENCERE: Proje adı 12 punto ile en fazla 38 Karakter

Detaylı

MAK 210 SAYISAL ANALİZ

MAK 210 SAYISAL ANALİZ MAK 210 SAYISAL ANALİZ BÖLÜM 6- İSTATİSTİK VE REGRESYON ANALİZİ Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ 1 İSTATİSTİK VE REGRESYON ANALİZİ Bütün noktalardan geçen bir denklem bulmak yerine noktaları temsil eden, yani

Detaylı

1. DÖNEM Kodu Dersin Adı T U K. Matematik II Mathematics II (İng) Fizik I 3 2 4. Bilgisayar Programlama I (Java) Computer Programming I (Java) (İng)

1. DÖNEM Kodu Dersin Adı T U K. Matematik II Mathematics II (İng) Fizik I 3 2 4. Bilgisayar Programlama I (Java) Computer Programming I (Java) (İng) Müfredat: Mekatronik Mühendisliği lisans programından mezun olacak bir öğrencinin toplam 131 kredilik ders alması gerekmektedir. Bunların 8 kredisi öğretim dili Türkçe ve 123 kredisi öğretim dili İngilizce

Detaylı

Döner Sermaye İşletmesi İşleri İle İlgili Şube Müdürlüğü EK ÖDEME, SABİT EK ÖDEME, ASGARİ (TABAN) EK ÖDEME HESAPLAMA USULLERİ. 06/06/11 Eren ERCAN 1

Döner Sermaye İşletmesi İşleri İle İlgili Şube Müdürlüğü EK ÖDEME, SABİT EK ÖDEME, ASGARİ (TABAN) EK ÖDEME HESAPLAMA USULLERİ. 06/06/11 Eren ERCAN 1 Döner Sermaye İşletmesi İşleri İle İlgili Şube Müdürlüğü EK ÖDEME, SABİT EK ÖDEME, ASGARİ (TABAN) EK ÖDEME HESAPLAMA USULLERİ 06/06/11 Eren ERCAN 1 HEKİM SABİT ÖDEME En Yüksek Devlet Memuru Aylığı (Ek

Detaylı

Tablo Hazırlama. Öğr.Gör.Volkan Altıntaş

Tablo Hazırlama. Öğr.Gör.Volkan Altıntaş Tablo Hazırlama Öğr.Gör.Volkan Altıntaş Tablolar Tablolar veri tabanlarında bilgilerin tutulduğu veri gruplarıdır. Tablo içerisinde yer alan her bilgi kayıt, sütunlar ise alan olarak adlandırılır. Kayıtlar

Detaylı

MICROSOFT OFFİCE WORD PROGRAMI DOSYA İŞLEMLERİ

MICROSOFT OFFİCE WORD PROGRAMI DOSYA İŞLEMLERİ MICROSOFT OFFİCE WORD PROGRAMI Ms Word bir kelime işlemci programıdır. İçinde bulunan detaylı metin biçimlendirme seçenekleri, ayrıntılı tablo, şekil ve grafik oluşturma başarıları nedeniyle, kendi türünde

Detaylı

BELĐRLĐ BĐR SIKMA KUVVETĐ ETKĐSĐNDE BĐSĐKLET FREN KOLU KUVVET ANALĐZĐNĐN YAPILMASI

BELĐRLĐ BĐR SIKMA KUVVETĐ ETKĐSĐNDE BĐSĐKLET FREN KOLU KUVVET ANALĐZĐNĐN YAPILMASI tasarım BELĐRLĐ BĐR SIKMA KUVVETĐ ETKĐSĐNDE BĐSĐKLET FREN KOLU KUVVET ANALĐZĐNĐN YAPILMASI Nihat GEMALMAYAN, Hüseyin ĐNCEÇAM Gazi Üniversitesi, Makina Mühendisliği Bölümü GĐRĐŞ Đlk bisikletlerde fren sistemi

Detaylı

Tablo (2): Atıştırma Sayısı ve Günlük Sınav Sayısı Atıştırma Sınav Sayısı (X) 0 0.07 0.09 0.06 0.01

Tablo (2): Atıştırma Sayısı ve Günlük Sınav Sayısı Atıştırma Sınav Sayısı (X) 0 0.07 0.09 0.06 0.01 Ortak Varyans ve İstatistiksel Bağımsızlık Bir rassal değişken çifti istatistiksel olarak bağımsız ise aralarındaki ortak varyansın değeri 0 dır. Ancak ortak varyans değerinin 0 olması, iki rassal değişkenin

Detaylı

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR Çalışmanın amacı. SUNUM PLANI Çalışmanın önemi. Deney numunelerinin üretimi ve özellikleri.

Detaylı

PATENT ARAŞTIRMASI VE ÖNEMİ

PATENT ARAŞTIRMASI VE ÖNEMİ PATENT ARAŞTIRMASI VE ÖNEMİ İstanbul, 26 Ekim 2010 A. Bülent DALOĞLU Patent Uzmanı bdaloglu@turkpatent.gov.tr PATENT VERİTABANLARININ KULLANIMI İşimizde karşılaştığınız teknik problemlerin çözümünü bulmayı,

Detaylı

İnşaat Sektöründe Eğitim Başarı / Başarısızlık İlişkisinin İncelenmesi

İnşaat Sektöründe Eğitim Başarı / Başarısızlık İlişkisinin İncelenmesi İnşaat Sektöründe Eğitim Başarı / Başarısızlık İlişkisinin İncelenmesi Gökhan Arslan, Serkan Kıvrak Anadolu Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü İki Eylül Kampüsü 26555 Eskişehir Tel: (222) 321 35 50

Detaylı

LSI Keywords İle Sitenizin Sıralamasını Ve Trafiğini Arttırın

LSI Keywords İle Sitenizin Sıralamasını Ve Trafiğini Arttırın LSI Keywords İle Sitenizin Sıralamasını Ve Trafiğini Arttırın Giriş Her web sitesi sahibi, Seo açısından anahtar kelimelerin önemi çok iyi bilir. Fakat içeriğinizi optimize etmek için kullandığınız ana

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEZ YAZIM KURALLARI

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEZ YAZIM KURALLARI T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEZ YAZIM KURALLARI Tezin yazımında kullanılacak kağıt A4 standardında olmalıdır. Metin yazılırken her sayfanın sol kenarından, sağ kenarından

Detaylı

MOLDOVA SUNUMU Dr. Vasile CRETU Yüksek Yargı Kurulu Üyesi

MOLDOVA SUNUMU Dr. Vasile CRETU Yüksek Yargı Kurulu Üyesi VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yeni Teknolojiler ve Bunların Yargıda Uygulanmaları Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar Yüksek

Detaylı

Makine Öğrenmesi İle Duygu Analizinde Veri Seti Performansı

Makine Öğrenmesi İle Duygu Analizinde Veri Seti Performansı Makine Öğrenmesi İle Duygu Analizinde Veri Seti Performansı Hatice NİZAM İstanbul Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü haticenizam@outlook.com Saliha Sıla AKIN ERS Turizm Yazılım Şirketi, Bilgisayar

Detaylı

İ İ İ ç çi İ İ İ ç İ İ ç Ş İ Ç Ş İ ç Ş ç İ İ İ ç İ Ç ç İ İ İ İ İ İĞİ İ İ İ İ Ş Ş Ş Ş ç Ş Ş Ş İ İ İ Ğ İ İ İ İ Ş Ç Ş Ç Ş İ İ İ ç Ç Ş Ç Ş ç İ Ç Ş İ ç ç Ö Ç ç Ü İ ç Ç İ İ ç ç İ İ ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç

Detaylı

İ İ İ İ İ Ö Ü İ İ İ İ Ğ Ö Ö Ö İ Ö Ç İ İ Ş Ü Ü İ Ş Ş İ İ İ İ İ İ İ «Ü İ İ Ü İ İ İÇİ İ İ Ü İ İ İ İ İ Ö Ü İ Ö İ Ü İ İ İ İ İ Ü Ö İ İ İ İ İ Ö İ İ İ Ş Ü Ü İ Ş Ş İ İ İ İ İ İ İ İ Ç»«İ Ü İ İ Ü Ç İ İ İİ İ İ Ü

Detaylı

İİİ Ş Ş ç ç ç ç ç ç ç İ Ö İ İ Ğ ç ç ç Ö ç ç Ş ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç İ ç Ş İ İ Ü İ Ş İ ç ç ç İ ç İ İ İç ç İ ç ç ç ç İ İ İ İ İ İ İİ İ Ç ç Ş İ Ş İ İ ç ç ç İ Ç ç Ö İ Ü İ İŞ ç ç İ Ğ Ş Ü İ ç ç Ş Ş ç İ İ Ö

Detaylı

Microsoft Excel Uygulaması 2

Microsoft Excel Uygulaması 2 Microsoft Excel Uygulaması 2 Dört Temel İşlem: MS Excel hücrelerinde doğrudan değerlere ya da hücre başvurularına bağlı olarak hesaplamalar yapmak mümkündür. Temel aritmetik işlemlerin gerçekleştirilmesi

Detaylı

FONETİK ÇALIŞMALAR VE AĞIZ ARAŞTIRMALARINDA BİLGİSAYAR VE SES PROGRAMLARININ KULLANIMI

FONETİK ÇALIŞMALAR VE AĞIZ ARAŞTIRMALARINDA BİLGİSAYAR VE SES PROGRAMLARININ KULLANIMI FONETİK ÇALIŞMALAR VE AĞIZ ARAŞTIRMALARINDA BİLGİSAYAR VE SES PROGRAMLARININ KULLANIMI Yrd.Doç.Dr. Paki KÜÇÜKER * Türkçedeki seslerin akustik özelliklerinin belirlenmesi fonetik çalışmalarda oldukça büyük

Detaylı

PROSTEEL 2015 STATİK RAPORU

PROSTEEL 2015 STATİK RAPORU PROSTEEL 2015 STATİK RAPORU Bu rapor çelik yapıların yaygınlaşması anlamında yarışma düzenleyerek önemli bir teşvik sağlayan Prosteel in 2016 Çelik Yapı Tasarımı Öğrenci Yarışması için hazırlanmıştır.

Detaylı

* - - * 100 2014-119. 2014100-119. - -- a - 101 2014-119. 2014100-119. - - - 2 2 ÖMER sebebiyle 102 2014-119. 2014100-119. - 3 Bu bölümden sonra. 4 tümce 103 2014-119. 2014100-119. 104 2014-119. 2014100-119.

Detaylı

TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER

TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER Tanımlayıcı İstatistikler ve Grafikle Gösterim Grafik ve bir ölçüde tablolar değişkenlerin görsel bir özetini verirler. İdeal olarak burada değişkenlerin merkezi (ortalama) değerlerinin

Detaylı

idealonline Elektronik veri tabanı tanıtımı www.idealonline.com.tr

idealonline Elektronik veri tabanı tanıtımı www.idealonline.com.tr idealonline Elektronik veri tabanı tanıtımı www.idealonline.com.tr İdealonline Sosyal bilimler ve fen bilimleri alanlarında Türkçe dergilerden ve kitaplardan oluşan elektronik veritabanı platformu İdealonline

Detaylı

ArcGIS ile Su Yönetimi Eğitimi

ArcGIS ile Su Yönetimi Eğitimi ArcGIS ile Su Yönetimi Eğitimi http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr Kursun Süresi: 5 Gün 30 Saat ArcGIS ile Su Yönetimi Genel Bir platform olarak ArcGIS,

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Çizelgelerin ele alınışı. Uygulamalı Örnekler. Birim metre dikiş başına standart-elektrod miktarının hesabı için çizelgeler

İÇİNDEKİLER. Çizelgelerin ele alınışı. Uygulamalı Örnekler. Birim metre dikiş başına standart-elektrod miktarının hesabı için çizelgeler ELEKTROD SARFİYAT ÇİZELGELERİ İÇİNDEKİLER Kısım A Genel bilgiler Kısım B Çizelgelerin ele alınışı Kısım C Uygulamalı Örnekler Kısım D Birim metre dikiş başına standart-elektrod miktarının hesabı için çizelgeler

Detaylı

DENEY 2: ALTERNATİF AKIM DEVRELERİNDE GÜÇ VE GÜÇ KATSAYISI

DENEY 2: ALTERNATİF AKIM DEVRELERİNDE GÜÇ VE GÜÇ KATSAYISI DENEY 2: ALTERNATİF AKIM DEVRELERİNDE GÜÇ VE GÜÇ KATSAYISI Deneyin Amacı *Alternatif Akım Devrelerinde Aktif Güç (P), Reaktif Güç (Q) ve Görünür Güç (S), Güç faktörü (cosφ) gibi güç büyüklüklerinin öğrenilmesi

Detaylı

TSOFT FACEBOOK STORE UYGULAMASI

TSOFT FACEBOOK STORE UYGULAMASI TSOFT FACEBOOK STORE UYGULAMASI GEREKSİNİMLER VE KURULUM YARDIMI GİRİŞ Facebook, insanların arkadaşlarıyla iletişim kurmasını ve bilgi alış verişi yapmasını amaçlayan bir sosyal paylaşım web sitesidir,

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM BİLGİSAYARDA BELGE AÇMAK VE TEMEL İŞLEMLER YAPMAK

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM BİLGİSAYARDA BELGE AÇMAK VE TEMEL İŞLEMLER YAPMAK İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM BİLGİSAYARDA BELGE AÇMAK VE TEMEL İŞLEMLER YAPMAK 1. BELGE İŞLEMLERİ... 1 1.1. Arayüz ve Görünüm Ayarları... 1 1.1.1. Genel Görünüm... 1 1.1.2. Belge Görünümleri... 2 1.1.3. Yakınlaştırma...

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Antenler ve Propagasyon II EEE410 8 3+2 4 5

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Antenler ve Propagasyon II EEE410 8 3+2 4 5 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Antenler ve Propagasyon II EEE410 8 3+2 4 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli / Yüz

Detaylı

İlkokuma Yazma Öğretimi

İlkokuma Yazma Öğretimi İlkokuma Yazma Öğretimi Günümüzün ve geleceğin öğrencilerinin yetiştirilmesinde, ilk okuma-yazma öğretiminin amacı; sadece okuma ve yazma gibi becerilerin kazandırılması değil, aynı zamanda düşünme, anlama,

Detaylı

TÜİK ENERJİ SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu

TÜİK ENERJİ SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu ENERJİ SEKTÖRÜ Dr. Ali CAN 10.03.2010 24 3.ENERJİ - 3.1. Yakıt Yanması IPCC ye göre, enerji sektöründen kaynaklanan emisyon büyük ölçüde yakıt yanmasını içermektedir. Hemen hemen bütün ülkelerde görülebildiği

Detaylı

BASEL II. RİSK AĞIRLIK FONKSİYONLARI (Beklenmeyen Kayıplar)

BASEL II. RİSK AĞIRLIK FONKSİYONLARI (Beklenmeyen Kayıplar) BASEL II RİSK AĞIRLIK FONKSİYONLARI (Beklenmeyen Kayıplar) Temerrüde düşmemiş krediler için Basel II düzenlemelerinde Korelasyon Katsayısı, Vade ayarlaması, Sermaye Yükümlülüğü oranı, Sermaye yükümlülüğü

Detaylı

Uygulanacak Sınavlar. Yüksek Öğretime Geçiş Sınavı ( YGS ) Lisans Yerleştirme Sınavı ( LYS )

Uygulanacak Sınavlar. Yüksek Öğretime Geçiş Sınavı ( YGS ) Lisans Yerleştirme Sınavı ( LYS ) Uygulanacak Sınavlar Yüksek Öğretime Geçiş Sınavı ( YGS ) Lisans Yerleştirme Sınavı ( LYS ) (Üniversite eğitimi almak isteyen ( 4-6 yıllık fakültelerde eğitim tüm adaylara yöneliktir.) almak isteyen tüm

Detaylı

Sensör Birleştirme Eğitimi. Hızlı jet uçağa monte görev sistemlerinin geliştirilmiş operasyonel performansı vasıtasıyla avantaj sağlayın

Sensör Birleştirme Eğitimi. Hızlı jet uçağa monte görev sistemlerinin geliştirilmiş operasyonel performansı vasıtasıyla avantaj sağlayın Sensör Birleştirme Eğitimi Hızlı jet uçağa monte görev sistemlerinin geliştirilmiş operasyonel performansı vasıtasıyla avantaj sağlayın Operasyonel verimliliği en üst düzeye çıkarma Hızlı jet platformlar,

Detaylı

Mpuantor 2.7 Client Kurulumu

Mpuantor 2.7 Client Kurulumu Mikado Puantör 2.7 Mpuantor 2.7 Client Kurulumu 10.10.2014 Ümit Dinçer 2014,. Tüm Hakları Saklıdır. Mpuantor 2.7 Client Kurulumu i İ Ç İ N D E K İ L E R Mpuantor Yedekleme... 1 Mpuantor yedeklemesi...

Detaylı

Elektrik Devre Temelleri

Elektrik Devre Temelleri Elektrik Devre Temelleri 3. TEMEL KANUNLAR-2 Doç. Dr. M. Kemal GÜLLÜ Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Kocaeli Üniversitesi ÖRNEK 2.5 v 1 ve v 2 gerilimlerini bulun. (KGK) 1 PROBLEM 2.5 v 1 ve v 2

Detaylı

Uzayda iki doğrunun ortak dikme doğrusunun denklemi

Uzayda iki doğrunun ortak dikme doğrusunun denklemi Uzayda iki doğrunun ortak dikme doğrusunun denklemi Uzayda verilen d 1 ve d aykırı doğrularının ikisine birden dik olan doğruya ortak dikme doğrusu denir... olmak üzere bu iki doğru denkleminde değilse

Detaylı

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM 4.1. Giriş Bir önceki bölümde, hareket denklemi F = ma nın, maddesel noktanın yer değiştirmesine göre integrasyonu ile elde edilen iş ve enerji denklemlerini

Detaylı

25.10.2011. Arayüz Nedir? Arayüz Çeşitleri Arayüz Tasarım Yöntemleri Arayüz Tasarım Hataları. Ömer Faruk MIZIKACI 2008639402

25.10.2011. Arayüz Nedir? Arayüz Çeşitleri Arayüz Tasarım Yöntemleri Arayüz Tasarım Hataları. Ömer Faruk MIZIKACI 2008639402 Arayüz Tasarımı ve Programlama Neleri Konuşacağız Arayüz Nedir? Arayüz Çeşitleri Arayüz Tasarım Yöntemleri Arayüz Tasarım Hataları Ömer Faruk MIZIKACI 2008639402 Arayüz Nedir? Bilgisayar ve uygulamalarının

Detaylı

3. BELGE DENETİMİ. Bu bölümde belge denetimi için gerekli olan yazım, dil bilgisi ve dil ayarlarını öğreneceğiz.

3. BELGE DENETİMİ. Bu bölümde belge denetimi için gerekli olan yazım, dil bilgisi ve dil ayarlarını öğreneceğiz. 3. BELGE DENETİMİ Bu bölümde belge denetimi için gerekli olan yazım, dil bilgisi ve dil ayarlarını öğreneceğiz. 3.1. Dil Ayarları Open office dünyanın her yerinde kullanılan bir ofis türüdür. İşletim sistemin

Detaylı

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ BLOK DİYAGRAM İNDİRGEME KURALLARI

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ BLOK DİYAGRAM İNDİRGEME KURALLARI OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ BLOK DİYAGRAM İNDİRGEME KURALLARI BLOK DİYAGRAM İNDİRGEME KURALLARI Örnek 9: Aşağıdaki açık çevrim blok diyagramının transfer fonksiyonunu bulunuz? 2 BLOK DİYAGRAM İNDİRGEME

Detaylı

İntegral Pro Sık Sorulan Sorular

İntegral Pro Sık Sorulan Sorular İntegral Pro Sık Sorulan Sorular 1 YARI-KOPYALAMA HAKKINDA SORULAR 1. Canlı İşaretler bölümünde sunulan işaretleri kim sağlıyor? İşaretler, İntegral Pro kullanan tüm strateji sağlayıcıları tarafından sağlanmaktadır.

Detaylı

Proje kapsamında Arazi İzleme Sisteminin bir bütün olarak sunulması için bir portal yapısı hazırlanmıştır. Arazi İzleme Sistemi;

Proje kapsamında Arazi İzleme Sisteminin bir bütün olarak sunulması için bir portal yapısı hazırlanmıştır. Arazi İzleme Sistemi; Arazi İzleme CORINE WEB Portal Projesi Kurum adı : T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Proje durumu : Tamamlandı. Uygulama adresleri: http://aris.cob.gov.tr http://aris.cob.gov.tr/csa/ http://aris.cob.gov.tr/csa/

Detaylı

Deprem Merkezi Bulma Uygulamasının JDL İş Akışları ile Paralelleştirilmesi

Deprem Merkezi Bulma Uygulamasının JDL İş Akışları ile Paralelleştirilmesi Deprem Merkezi Bulma Uygulamasının JDL İş Akışları ile Paralelleştirilmesi M.Yilmazer, R. Arikan, M. S. Geden, C. Ozturan, B. Bektas Bogazici University İÇERİK Giriş Deprem Merkezi Bulma Yöntemi Paralelleştirme

Detaylı

DetailsView. DetailsView kontrolünün GridView kontrolüyle paralel şekilde kullanımı ile ilgili örnek

DetailsView. DetailsView kontrolünün GridView kontrolüyle paralel şekilde kullanımı ile ilgili örnek DetailsView NOT: Bu yazı www.yazgelistir.com sitesinden alıntıdır. Orijinal belgeye şurada ulaşabilirsiniz: http://www.yazgelistir.com/makale/asp-net-2-0-detailsview-ve-gridview-1 DetailsView nedir? DetailsView;

Detaylı

PROJE AKUSTİĞİ DEĞERLENDİRME RAPORU HELİPORT

PROJE AKUSTİĞİ DEĞERLENDİRME RAPORU HELİPORT ÇINAR MÜHENDİSLİK MÜŞAVİRLİK A.Ş. Öveçler Huzur Mahallesi 1139. Sokak Çınar Apt. No:6/3 06460 Çankaya/ANKARA/TÜRKİYE Tel: 0 312 472 38 38 Fax: 0 312 472 38 33 Ofis GSM: 0 530 326 40 06 web: www.cinarlab.com.tr

Detaylı

İZMİR İLİ MLO OKULLARINDA BİYOLOJİ DERSLERİNDE EĞİTİM TEKNOLOJİSİ UYGULAMALARININ (BİLGİSAYARIN) ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

İZMİR İLİ MLO OKULLARINDA BİYOLOJİ DERSLERİNDE EĞİTİM TEKNOLOJİSİ UYGULAMALARININ (BİLGİSAYARIN) ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA İZMİR İLİ MLO OKULLARINDA BİYOLOJİ DERSLERİNDE EĞİTİM TEKNOLOJİSİ UYGULAMALARININ (BİLGİSAYARIN) ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Fulya USLU, Rıdvan KETE Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi,

Detaylı

ÇAĞDAŞ YUNAN DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI GÜZ PROGRAMI

ÇAĞDAŞ YUNAN DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI GÜZ PROGRAMI ANADAL EĞİTİM PROGRAMI ZORUNLU DERSLERİ 1 SINIF I.YARIYIL YDİ 101 Temel Yabancı Dil (İngilizce) YDA 101 Temel Yabancı Dil (Almanca) 1 1 YDF 101 Temel Yabancı Dil (Fransızca) ATA 101 Atatürk İlkeleri ve

Detaylı

OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ

OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ Resmi Gazete Tarihi: 28.06.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28337 OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam,

Detaylı

SÜRELİ YAYIN KAYITLARININ ENTEGRASYONU

SÜRELİ YAYIN KAYITLARININ ENTEGRASYONU SÜRELİ YAYIN KAYITLARININ ENTEGRASYONU Uzman küt. Kemal ÖZTÜRK İstanbul Üniversitesi Merkez Kütüphanesi E-posta: kozturk@istanbul.edu.tr Tanım Bu bildiri başlığındaki entegrasyon terimi, İstanbul Üniversitesi

Detaylı

MIT OpenCourseWare http://ocw.mit.edu. 14.30 Ekonomide İstatistiksel Yöntemlere Giriş Bahar 2009

MIT OpenCourseWare http://ocw.mit.edu. 14.30 Ekonomide İstatistiksel Yöntemlere Giriş Bahar 2009 MIT OpenCourseWare http://ocw.mit.edu 14.30 Ekonomide İstatistiksel Yöntemlere Giriş Bahar 2009 Bu materyale atıfta bulunmak ve kullanım koşulları için http://ocw.mit.edu/terms sayfasını ziyaret ediniz.

Detaylı

NOT: BU BELGEYİ OKUMADAN LÜTFEN YAZILIMI YÜKLEMEYE ÇALIŞMAYIN.

NOT: BU BELGEYİ OKUMADAN LÜTFEN YAZILIMI YÜKLEMEYE ÇALIŞMAYIN. INSITE YÜKLEME BÜLTENİ Sayfa 2: INSITE programını yükleme Sayfa 8: INSITE programını kaldırma NOT: BU BELGEYİ OKUMADAN LÜTFEN YAZILIMI YÜKLEMEYE ÇALIŞMAYIN. AÇABİLİR. HATALI YÜKLEME VEYA KULLANIM HATALI

Detaylı

Doğrusal Olmayan Sistemlere Doğru. Uzay Çetin. Python ve R ile Bilimsel Hesaplama Kursu Mustafa Gökçe Baydoğan, Uzay Çetin, Berk Orbay

Doğrusal Olmayan Sistemlere Doğru. Uzay Çetin. Python ve R ile Bilimsel Hesaplama Kursu Mustafa Gökçe Baydoğan, Uzay Çetin, Berk Orbay Doğrusal Olmayan Sistemlere Doğru 1 / 27 Doğrusal Olmayan Sistemlere Doğru Uzay Çetin Boğaziçi - Işık Üniversitesi Python ve R ile Bilimsel Hesaplama Kursu Mustafa Gökçe Baydoğan, Uzay Çetin, Berk Orbay

Detaylı

Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 6

Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 6 Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 6 İçerik Fonksiyonlar Tek Satır Fonksiyonlar Karakter Fonksiyonlar Sayısal Fonksiyonlar Tarih ve Saat Fonksiyonları Dönüştürücü Fonksiyonlar Çoklu Satır Fonksiyonlar

Detaylı

Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation. 441000000001101 Fizik I Physics I 3 0 1 4 4 6 TR

Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation. 441000000001101 Fizik I Physics I 3 0 1 4 4 6 TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 441000000001101 Fizik I Physics I

Detaylı

MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 0321 CEVHER HAZIRLAMA LAB. I SERBESTLEŞME TANE BOYU SAPTANMASI DENEYİ

MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 0321 CEVHER HAZIRLAMA LAB. I SERBESTLEŞME TANE BOYU SAPTANMASI DENEYİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 0321 CEVHER HAZIRLAMA LAB. I SERBESTLEŞME TANE BOYU SAPTANMASI DENEYİ 1. AMAÇ Zenginleştirme işlem(ler)inin seçimine ışık tutacak biçimde bir cevherdeki değerli ve değersiz minerallerin

Detaylı

6.12 Örnekler PROBLEMLER

6.12 Örnekler PROBLEMLER 6.1 6. 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 Çok Parçalı Taşıyıcı Sistemler Kafes Sistemler Kafes Köprüler Kafes Çatılar Tam, Eksik ve Fazla Bağlı Kafes Sistemler Kafes Sistemler İçin Çözüm Yöntemleri Kafes Sistemlerde

Detaylı

APHAB Memnuniyet Anketi Kullanılarak İşitme Cihazı Memnuniyeti ve Performansının Değerlendirilmesi. Eyüp KARA¹, Ahmet ATA޹, Zahra POLAT².

APHAB Memnuniyet Anketi Kullanılarak İşitme Cihazı Memnuniyeti ve Performansının Değerlendirilmesi. Eyüp KARA¹, Ahmet ATA޹, Zahra POLAT². APHAB Memnuniyet Anketi Kullanılarak İşitme Cihazı Memnuniyeti ve Performansının Değerlendirilmesi Eyüp KARA¹, Ahmet ATA޹, Zahra POLAT² 1 İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi KBB ABD, 2 İstanbul

Detaylı

TÜRKİYE DE FARKLI GELİR GRUPLARI İÇİN ENFLASYON DEĞERLERİNİN ANALİZİ

TÜRKİYE DE FARKLI GELİR GRUPLARI İÇİN ENFLASYON DEĞERLERİNİN ANALİZİ TÜRKİYE DE FARKLI GELİR GRUPLARI İÇİN ENFLASYON DEĞERLERİNİN ANALİZİ www.perspektifs.com info@perspektifs.com twitter.com/perspektifsa PERSPEKTİF STRATEJİ ARAŞTIRMA RAPOR 2015 TÜRKİYE DE FARKLI GELİR GRUPLARI

Detaylı

1- Sayı - Tam sayıları ifade etmek için kullanılır. İfade edilen değişkene isim ve değer verilir.

1- Sayı - Tam sayıları ifade etmek için kullanılır. İfade edilen değişkene isim ve değer verilir. Değişkenler 1- Sayı - Tam sayıları ifade etmek için kullanılır. İfade edilen değişkene isim ve değer verilir. Örnek Kullanım : sayı değer= 3; sayı sayı1; 2- ondalık - Ondalık sayıları ifade etmek için

Detaylı

2 ALGORİTMA VE AKIŞ DİYAGRAMLARI

2 ALGORİTMA VE AKIŞ DİYAGRAMLARI İÇİNDEKİLER IX İÇİNDEKİLER 1 GİRİŞ 1 Kitabın Amacı 1 Algoritmanın Önemi 2 Bilgisayarın Doğuşu ve Kullanım Amaçları 3 Programlama Dili Nedir? 3 Entegre Geliştirme Ortamı (IDE) Nedir? 4 2 ALGORİTMA VE AKIŞ

Detaylı

ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE "GENEL KÜLTÜR" BAKIMINDAN FEN EDEBİYAT FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ

ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE GENEL KÜLTÜR BAKIMINDAN FEN EDEBİYAT FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE "GENEL KÜLTÜR" BAKIMINDAN FEN EDEBİYAT FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ Prof. Dr. Nuray SENEMOĞLU Eğitim, toplumsal yapının en temel sistemlerinden biridir ve diğer toplumsal

Detaylı

Petrol ve İthalat: İthalat Kuru Petrol Fiyatları mı?

Petrol ve İthalat: İthalat Kuru Petrol Fiyatları mı? Petrol ve İthalat: İthalat Kuru Petrol Fiyatları mı? Ya petrol fiyatları sadece petrol fiyatları değilse? Yani Türkiye günde altı yüz küsür bin varil olan kendi tükettiği petrolünü üretse, dışarıdan hiç

Detaylı

ÜNİVERSİTEYE HAZIRLIK ÇALIŞMALARI

ÜNİVERSİTEYE HAZIRLIK ÇALIŞMALARI ÜNİVERSİTEYE HAZIRLIK ÇALIŞMALARI Öğrencilerimizin üniversite sınavlarına hazırlanma süreçlerine katkıda bulunmak amacıyla, okulumuzda sınava hazırlık çalışmaları planlanır ve yürütülür. 9. sınıftan itibaren;

Detaylı