SODYUM ALJİNAT-POLİ(İTAKONİK ASİT) AŞI KOPOLİMERLERİNİN HAZIRLANMASI VE AĞIR METAL İYONLARININ UZAKLAŞTIRILMASINDA KULLANIMI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SODYUM ALJİNAT-POLİ(İTAKONİK ASİT) AŞI KOPOLİMERLERİNİN HAZIRLANMASI VE AĞIR METAL İYONLARININ UZAKLAŞTIRILMASINDA KULLANIMI"

Transkript

1 SODYUM ALJİNAT-POLİ(İTAKONİK ASİT) AŞI KOPOLİMERLERİNİN HAZIRLANMASI VE AĞIR METAL İYONLARININ UZAKLAŞTIRILMASINDA KULLANIMI Eylem YALDIZLI a, Gülten GÜRDAĞ b a İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Kimyasal Teknolojiler AB Dalı, Avcılar, 34320, İstanbul, b İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Kimyasal Teknolojiler AB Dalı, Avcılar, 34320, İstanbul, ÖZET Ağır metal iyonlarından kaynaklanan çevre kirliliği ve canlıların ağır metal iyonlarına maruz kalışı endüstriyel prosesler ve ürünlerde giderek artan kullanımları nedeniyle son yıllarda artmıştır. Bu nedenle bunların uzaklaştırılması çevre ve insan sağlığı için önemlidir. Doğal bir polisakkarit olan sodyum aljinat (Na-Alg), non-toksik, biyouyumlu, biyobozunabilir ve biyoyapışma özelliklerine sahiptir ve atık sulardan ağır metal iyonu ve boya uzaklaştırılması, ısı ve ses izolasyonu ile kontrollü ilaç salım prosesleri gibi birçok alanda kullanılmaktadırlar. Bu çalışmada Na-aljinat (Na Alg) üzerine itakonik asit (IA) aşılanarak Na-Alg-g-PIA kopolimeri elde edilmiştir. Kopolimerler seryum amonyum nitrat (CAN)/HNO 3 redoks başlatıcı sistemi kullanarak, 30 o C sıcaklıkta, azot gazı atmosferinde, 6 saatlik reaksiyon süresinde hazırlanmıştır. Hazırlanan kopolimer (Na-alg-g-PIA) yarışmasız ortamda sulu çözeltiden Pb 2+ ve Cu 2+ iyonlarının uzaklaştırılmasında kullanılmıştır. Metal iyonu adsorpsiyonu atomik absorpsiyon spektroskopisi (AAS) yöntemi ile incelenmiştir. Hazırlanan aşı kopolimerlerinin destile sudaki denge şişme değerleri tespit edilmiştir. NaAlg-g-PIA kopolimeri ve metal iyonu adsorblamış NaAlg-g-PIA in karakterizasyonu ile metal iyonu adsorpsiyonu FTIR yöntemi ile de incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: sodyum aljinat, itakonik asit, aşı kopolimerizasyonu, ağır metal uzaklaştırılması. GİRİŞ: Doğal polimerler nontoksik, düşük fiyatı, uygun özellikleri ve biyobozunabilirlikleri nedeniyle son yıllarda kimya mühendisliği, gıda ve ilaç endüstrileri ile tarımda sıklıkla kullanılmaktadırlar. Polisakkaritler gibi birçok doğal polimer; düşük mekanik dayanım, kontrolsüz su alımı ve mikrobiyal kirlilik gibi dezavantajlara sahiptirler. Bu sorunları gidermek için başka polimerlerin aşılanması veya karıştırılması ile kimyasal olarak modifiye edilmiş doğal matrisler hazırlanmaktadır. Doğal-sentetik polimer hibrid malzemelerin geliştirilmesi için aşılamanın iyi ve etkin bir yöntem olduğu bilinmektedir. Redoks sistemi varlığında gerçekleştirilen redoks başlatıcılı aşılama, ılıman koşullarda gerçekleştirilir, başlama reaksiyonu için radikal oluşumu substrat üzerinde gerçekleşir ve yan reaksiyon oluşumu minimumdur. Akrilamid, akrilonitril, akrilik asit ve metil metakrilat gibi vinil monomerlerlerinin redoks başlatıcıları ile selüloz, nişasta gibi doğal polimerler üzerine aşılanması reaksiyonu yeni fonksiyonel polimerlerin hazırlanmasında büyük öneme sahiptir [1-2]. Endüstriyel atık sular fazla miktarda toksik ve ağır metal kirliliği içerirler. Hg, Ni, Pb, Cr, Cu, Cd ve Zn gibi ağır metaller insan vücudu için toksik etkiye sahiptirler. Atık sulardan metal iyonu uzaklaştırılmasında; adsorpsiyon, kimyasal çöktürme, filtrasyon ve membran sistemleri gibi

2 yöntemler kullanılmaktadır. Bu yöntemlerin bazı kısıtlamaları vardır ve çoğu seyreltik çözeltide düşük etkinliğe sahiptir. Son yıllarda nükleer-kimya, elektrokimya ve hidrometalurji ile çevre korumada iyon bağlama kabiliyetleri nedeniyle metal iyonu bağlayan polimerler üzerine yoğunlaşılmıştır [3]. Sodyum aljinat, doğal kaynaklardan elde edilen β-d-mannuronik asit (M) ve α-l-guluronik asidin (G) (1 4) glikozid bağı ile bağlanmasıyla elde edilen düz zincirli polisakkarittir. Aljinatlar; yapılarında karboksil ve hidroksil grupları içeren non-toksik, biyouyumlu, biyobozunabilir ve biyoyapışma özelliklerine sahip maddelerdir. Bu nedenle atık sulardan ağır metal iyonu ve boya uzaklaştırılması, ısı ve ses izolasyonu ile kontrollü ilaç salım prosesleri gibi birçok alanda kullanılmaktadırlar [4,5-6-7]. Atıksulardan metal iyonlarının uzaklaştırılmasında şimdiye kadar karboksil, sülfonik asit, amin, iminoasetat grupları içeren hem sentetik esaslı polimerler [8-9], hem de yarı doğal selüloz- [10-11], nişasta- [12-13] ve kitosan- [ 14-15] aşı kopolimerleri kullanılmıştır. Bu çalışmada adsorban olarak Na-aljinat (Na-alg) üzerine itakonik asidin (IA) aşılanması ile elde edilen aljinat aşı kopolimeri kullanılmıştır. Bu kopolimerin selüloz- ve nişasta-aşı kopolimerleri gibi diğer yarı doğal aşı kopolimerlerine kıyasla metal gideriminde kullanılmasının üstünlüğü, aljinatın da fonksiyonel karboksil grupları içermesi ve elde edilecek kopolimerin hem aljinat hem de itakonik asitten gelen fonksiyonel karboksil gruplarını içermesi nedeniyle daha yüksek metal tutma kapasitesine sahip oluşudur. Itakonik asidin akrilik asit, 2-akrilamidometil propansülfonik asit gibi vinil monomerlerine üstünlüğü ise bir mol başına iki adet fonksiyonel grup içermesidir. Bu çalışmada NaAlg-g-PIA aşı kopolimeri; inert gaz ortamında; mekanik karıştırıcı kullanarak, sodyum aljinatın sulu çözeltisinde, CAN/HNO 3 başlatıcı sistemi varlığında üç boyunlu bir cam reaktörde sentez edilmiştir. Maksimum miktarda fonksiyonel grup veya IA içeren aşı kopolimerinin hazırlanmasından sonra, bu polimer Pb(CH 3 COO) 2 ve Cu(CH 3 COO) 2 tuzlarının sulu çözeltisinden yarışmasız ortamda Pb 2+ ve Cu 2+ iyonlarının uzaklaştırılmasında kullanılmış ve adsorbsiyon reaksiyonu Atomik Absorpsiyon Spektrometresi (AAS) ile incelenmiştir. Adsorbat konsantrasyonları ile sürenin metal iyonu uzaklaştırılmasına etkisi incelenerek aşı kopolimerin metal iyonu tutma kapasiteleri ve adsorpsiyon kinetiği belirlenmiştir. NaAlg-g-PIA kopolimeri ve metal iyonu adsorblamış NaAlg-g-PIA karakterizasyonu gerekse metal iyonu adsorpsiyonu FTIR yöntemi ile incelenmiş ve hazırlanan aşı kopolimerlerinin destile sudaki denge şişme değerleri tespit edilmiştir. DENEYSEL Malzeme: Sodyum aljinat, amonyum seryum (IV) nitrat, bakır (II) asetat anhidrit, kurşun (II) asetat trihidrat, glutaraldehit, hidroksi apatit, pirogallol, potasyum bromat, sodyum tiyosülfat pentahidrat, potasyum bromür, potasyum iyodür, fenolftalein çözeltisi ve sodyum hidroksit. Kopolimerlerin Hazırlanması: Aşı kopolimerizasyonu, üç boyunlu bir reaktörde bulunan NaAlg ın sulu çözeltisinden, 30 dakika süre ile azot gazı geçirdikten sonra, CAN/HNO 3 redoks başlatıcı sistemi ilavesi ile azot gazı akımı altında, bir mekanik karıştırıcı ile karıştırarak 30 o C da 6 saat sürede gerçekleştirilmiştir. Elde edilen reaksiyon karışımı, aseton ilavesi ile reaksiyon ortamından ayrılmıştır. Filtrasyon işlemi uygulandıktan sonra elde edilen çökelti destile su ile yıkanıp 50⁰C da etüvde, ardından vakum etüvünde 40 o C da kurutulmuştur.

3 Graft % si (gram PIA/ g kopolimer x 100) Tayini: NaAlg-IA graft kopolimerinde aşılanan IA miktarı veya birim miktar kopolimerin içerdiği PIA miktarı graft % si olarak aşağıdaki denklem ile bulunmuştur : % Graft = g PIA/g kopolimer x 100 (1) Bu da, graft kopolimerin 0.1 M NAOH çözeltisi ile fenol ftalein (FF) indikatörlüğünde titrasyonu ile gerçekleştirilmiştir. NaOH sarfiyatından titre edilen COOH miktarı (mol) bulunmuştur. Bulunan COOH grubu mol sayısının yarısı NaAlg üzerine aşılanan IA mol sayısını vermektedir. Sonuçlar, reaksiyon sonunda elde edilen graft kopolimerin ve başlangıçta kullanılan NaAlg ın ağırlığından faydalanarak gravimetrik yöntemle elde edilen graft yüzdesi değerleri ile karşılaştırılmıştır. Şişme Denge Değeri Tayini: Aşı kopolimerlerinin şişme denge değerleri gravimetrik yöntem ile tayin edilmiştir. Bu amaçla belirli miktar kuru aşı kopolimeri oda sıcaklığında destile suda bekletilerek absorbsiyon dengesine ulaşması sağlanmış ve şişmiş jeller tartılmıştır. Şişme denge değeri aşağıdaki eşitlik kullanılarak hesaplanmıştır. Şişme Denge Değeri (g H 2 O/g polimer ) = (W şişmiş W kuru )/W kuru (2) Fourier Transform Infrared Spektroskopisi (FTIR) ile Karakterizasyon: NaAlg substratı, metal adsorblamış NaAlg, IA monomeri, NaAlg-IA graft kopolimeri ve metal adsorblamış NaAlg-IA graft kopolimerinin FTIR (DIGILAB EXCALIBUR-FTS 3000 MX) spektrumları alınarak, hem sentez edilen aşı kopolimeri hem de metal adsorblamış substrat ve aşı kopolimerleri karakterize edilmiştir. NaAlg-g-IA Aşı Kopolimerinin Metal İyonu Uzaklaştırılmasında Kullanımı: NaAlg-g-IA kopolimeri ile sulu çözeltiden Pb 2+ ve Cu 2+ iyonlarının yarışmasız uzaklaştırılması denemeleri, Pb(CH 3 COOH) 2 veya Cu(CH 3 COOH) 2 tuzlarının sulu çözeltisini kullanarak g kopolimer ile gerçekleştirilmiştir. Değişik metal iyonu konsantrasyonları ile gerçekleştirilen denemelerde, belli zamanlarda, bir manyet ile karıştırılan metal iyonu çözeltisi-polimer karışımından örnek alınarak çözeltideki metal iyonu konsantrasyonu atomik absorbsiyon spektroskopisi (AAS) ile belirlenmiştir. Çözeltinin başlangıç ve nihai metal iyonu konsantrasyonu, adsorban miktarı ve metal iyonu çözeltisi hacmi değerleri yardımıyla polimerin metal iyonu adsorblama kapasitesi aşağıdaki denklem yardımıyla hesaplanmıştır. Metal İyonu Adsorblama Kapasitesi (q e )(mmol Me 2+ /g polimer) = Σ ( C i C f ). V / w (3) Yukarıdaki denklemde, C i ve C f, sırasıyla çözeltideki metal iyonunun başlangıç ve nihai konsantrasyonu; V, metal iyonu çözeltisi hacmi ve w ise adsorban miktarını göstermektedir. Karşılaştırma amacıyla metal iyonu adsorblama deneyleri adsorban olarak NaAlg kullanarak da gerçekleştirilmiş ve NaAlg ile NaAlg-g-IA ın metal iyonu adsorbsiyon kapasiteleri karşılaştırılarak, NaAlg üzerine IA aşılanması ile kazanılan kapasite artışı belirlenmiştir. Adsorpsiyon Kinetiği Çalışmaları: Adsorpsiyon kinetiği çalışmalarında, adsorpsiyon reaksiyonunun zamanla değişimini takip etmek amacıyla oda sıcaklığında bir seri deneme yapılmıştır. Pseudo-birinci dereceden adsorpsiyon kinetiği Lagergren denklemi (4) ile temsil edilmektedir. ln( q e - q t ) = lnq e - k 1 x t (4)

4 Burada q e ve q t birim kütle başına sırasıyla dengede ve t anında adsorbe edilen miktardır. ln( q e - q t ) ve t arasında grafik çizilerek k 1 ve lnq e değerleri tayin edilir. Pseudo-ikinci dereceden adsorpsiyon kinetiği aşağıdaki denklem ile ifade edilir : ( t/q t ) = ( 1/ (k 2 x q e 2 ) ) + ( t/q t ) (5) Burada k 2, pseudo-ikinci dereceden adsorpsiyon hız sabitidir. Adsorpsiyon kinetiği çalışmalarında reaksiyon kinetiği R 2 değerleri ile teorik ve deneysel q e değerlerinin karşılaştırılması ile tespit edilmiştir. Adsorpsiyon İzotermleri: Adsorpsiyon dengesi ile ilgili birçok teori bulunmaktadır. Adsorpsiyon izotermleri, adsorbant üzerinde adsorplanan madde miktarı ile sıvı içerisinde çözünmüş halde bulunan madde miktarı arasındaki ilişkinin açıklanmasında kullanılmaktadır. Adsorpsiyon izotermlerinin deneysel sonuçlarının açıklanması için iki veya üç parametreli modeller geliştirilmiştir. Bunlardan en yaygın olarak kullanılanları Langmuir ve Freundlich modelleridir. Langmuir modeli tamamen homojen bir adsorpsiyon yüzeyi üzerinde elde edilmişken, Freundlich modeli heterojen ortamlar için geçerlidir. Farklı konsantrasyonlarda metal iyonu çözeltileri hazırlanarak elde edilen denge değerleri Langmuir ve Freundlich izotermleri kullanılarak incelenmiştir. Denklemler aşağıda verilmiştir : Langmuir Denklemi: ( C e /Q e ) = ( K L /Q 0 ) + ( Ce/Q 0 ) (6) Ferundlich Denklemi: Qe = K f x Ce 1/n (7) Bu eşitliklerde Ce; dengede çözeltideki metal iyonu konsantrasyonu (mg/l), Qe dengede adsorbe edilen metal iyonu miktarı (mmol/g), Qo maksimum adsorpsiyona ait bir sabit, K L ve K f Langmuir ve Freundlich izotermi denge sabitleri ve 1/n ise 0-1 arasında değere sahip olan heterojenlik faktörüdür ve 0 a yaklaştıkça yüzeyde heterojenlik artmaktadır. Langmuir izotermi tek tabakalı kimyasal adsorbsiyonu ve Freundlich izotermi ise heterojen yüzeyleri yani fiziksel adsorbsiyonu ifade etmektedir. Adsorpsiyon reaksiyonunun hangi izoterme uyduğu R 2 değerleri karşılaştırılarak tespit edilmiştir. SONUÇ VE TARTIŞMA NaAlg-g-PIA aşı kopolimerleri farklı NaAlg miktarları, IA, CAN, HNO 3 konsantrasyonları ve iki farklı çapraz bağlayıcı ( hidroksi apatit (HA) ve glutaraldehit (GA) ) kullanılarak sentez edilmiş ve bu parametrelerin graft yüzdesi üzerine etkisi incelenmiştir. Tablo 1 de NaAlg-g-PIA aşı kopolimerlerine ait graft yüzdesi ve denge şişme değerleri verilmiştir. Tablodan da görüldüğü gibi NaAlg yapısına katılan IA miktarı arttıkça denge şişme değerlerinde düşme gözlenmiştir. Tablo 1 de verilen ve NaAlg üzerine IA in aşılanmasında IA miktarının graft yüzdesi ve şişme denge değerine etkisinin incelendiği kısımda (GRUP 1), aşılama sırasında IA miktarının artması aşılanan IA miktarında pek bir artış sağlamamış tam tersine azalma gözlenmiştir. Graft % si değerleri ile şişme denge değerleri karşılaştırıldığında, graft kopolimerdeki IA miktarının artması ile su absorbsiyonunun azaldığı görülmektedir. Her ne kadar, aşılanan IA miktarının artışı ile şişme değerlerinde artış beklense de beklenilenin tersine olan deneysel bulgu aşı kopolimerin su molekülleri ile hidrojen bağı yapmak yerine PIA aşı zincirlerinin polimer zincirleri arası hidrojen bağı oluşumuna yol açtığını göstermektedir. PIA

5 miktarının artması ile polimer zincirleri arasındaki hidrojen bağı oluşumu artacağından şişme denge değerleri azalma göstermiştir. Tablo 1. NaAlg-g-PIA aşı kopolimerlerine ait graft yüzdesi ve şişme denge değerleri Polimer Kodu Graft % si Şişme Denge Değeri (g H 2 O / g polimer ) GRUP 1* NaAlg-IA NaAlgI-A NaAlg-IA GRUP 2* NaAlg1-IA NaAlg1.5-IA NaAlg2-IA GRUP 3* NaAlgIA NaAlgIA-GA NaAlgIA-GA GRUP 4* NaAlgIA NaAlgIA5-HA NaAlgIA7-HA GRUP 1*: NaAlg üzerine IA in aşılanmasında IA miktarının graft yüzdesi ve şişme denge değerine etkisi; polimer kodunda IA ten sonraki 3, 4 ve 5 rakamları 1 g NaAlg a karşılık kullanılan IA in gram cinsinden miktarını göstermektedir. GRUP 2*: NaAlg üzerine IA in aşılanmasında NaAlg miktarının graft yüzdesi ve şişme denge değerine etkisi; polimer kodunda NaAlg tan sonraki 1, 1.5 ve 2 rakamları 5 g IA e karşılık kullanılan NaAlg ın gram cinsinden miktarını göstermektedir. GRUP 3*: NaAlg üzerine IA in aşılanmasında, NaAlg ın GA ile (aşılama öncesi) çapraz bağlanmasının graft yüzdesi ve şişme denge değerine etkisi; polimer kodunda GA den sonraki 1 ve 2 rakamları 1 g NaAlg başına kullanılan %50 lik GA çözeltisinin ml cinsinden miktarını göstermektedir. GRUP 4*: NaAlg üzerine IA in aşılanmasında, NaAlg ın HA ile çapraz bağlanmasının graft yüzdesi ve şişme denge değerine etkisi; NaAlg: 1 g, IA: 5 veya 7 g, HA: 0.15 g NaAlg miktarının etkisinin incelendiği 2. grup çalışmada (GRUP 2) ise, sabit miktardaki (5 g) IA e karşılık NaAlg miktarının artması birim miktar NaAlg başına düşen IA miktarını azalttığı için aşılanan IA % ni düşürmüştür. Bu grup çalışmada, graft yüzdesi ile şişme denge değerleri arasında şişme denge değerlerinin düşük ve graft % lerinin yakın olması nedeniyle belirgin bir ilşki tespit edilememiştir. 3. grup çalışmada NaAlg ın aşılama öncesi GA ile çapraz bağlanması ve kullanılan GA miktarının artması ile graft % leri sırasıyla %38.9 ve 43.3 e yükselmiştir. Çapraz bağlayıcı miktarının artması ile çapraz bağ yoğunluğu arttığından, şişme denge değerleri 7.85 g H 2 O/g polimer değerinden 5.50 ve 3.52 g H 2 O/g polimer değerlerine azalmıştır. NaAlg ın aşılamadan 1 saat önce HA ile muamele edilip HA varlığında aşılamaya devam edilen 4. grup denemelerde 1 g NaAlg a karşılık 5 g IA kullanıldığında 0.15 g HA kullanımı graft % ni önce azaltmış, aynı şartlarda IA miktarı 7 g a arttığında aşılama yüzdesi artmıştır. Aynı miktar IA kullanımında graft yüzdesi ve şişme denge değerleri karşılaştırıldığında HA kullanımı graft yüzdesi ve şişme denge değerlerini azaltmıştır. Diğer değerler sabit tutulup IA mktarı arttırıldığında graft yüzdesi artmış ancak su absorbsiyonu polimer zincirleri arası hidrojen bağları oluşumu neniyle azalmıştır.

6 Tablo 2 de NaAlg ve NaAlg-g-PIA ile Pb(II) adsorpsiyonu kinetiğine ait sabitler verilmiştir. Her iki polimer için de regresyon katsayılarının karşılaştırılmasından adsorbsiyon kinetiğinin pseudo-ikinci dereceden olduğu tespit edilmiştir. Tablo 2. NaAlg ve NaAlg-g-PIA ile Pb(II) adsorpsiyonu kinetiğine ait sabitler ( [Pb(II)] = 600 ppm, T = 293 K ) Pseudo-Birinci Derece Pseudo-İkinci Derece Polimer q e (deneysel) k 1 R 2 k 2 q e (teorik) R 2 (mmol/g) (dak -1 ) (dak -1 ) (mmol/g) NaAlg NaAlg-g-PIA Tablo 3 de NaAlg ve NaAlg-g-PIA ile Pb(II) ve Cu(II) iyonu adsorbsiyonuna ait Langmuir ve Freundlich izoterm sabitleri verilmiştir. Naalg ve NaAlg-g-PIA nın Langmuir izotermi regresyon katsayıları (R 2 ) Freundlich izotermi regresyon katsayılarından (R 2 ) büyüktür. Tablodan da görüldüğü gibi deneysel sonuçlar Langmuir izoterm eşitliğine oldukça uygundur. Tablo 3. NaAlg ve NaAlg-g-PIA için Langmuir ve Freundlich İzoterm Sabitleri (75, 100, 200, 400 ppm metal iyonu konsantrasyonu) Polimer ve Adsorplanan Metal Langmuir İzotermi Freundlich İzotermi İyonu K L (mg/l) Q 0 (mmol/g) R 2 K f ((molxl)/g) 1/n R 2 NaAlg-Cu(II) NaAlg-g-PIA Cu(II) NaAlg-Pb(II) NaAlg-g-PIA Pb(II) Şekil 1 de, NaAlg ın metal iyonu adsorbsiyonu öncesi ve sonrasına ait FTIR spektrumları verilmiştir. Metal iyonu adsorbsiyonu sonrası, NaAlg ın spektrumunda meydana gelen başlıca değişiklikler: 1. Karboksilat grubunun asimetrik gerilmesine ait 1609cm -1 deki bandın şiddetinde hafif azalma ve Pb(II) iyonu adsorbsiyonu sonrası 1622 cm -1 e, Cu(II) iyonu adsorbsiyonu sonrası 1605 cm -1 e kayma. 2. NaAlg ın FTIR spektrumunda 1091 cm -1 deki C-O-C bağına ait bandın şiddetinde metal iyonu adsorbsiyonu sonrası oldukça belirgin bir artış ve daha düşük dalga sayısına (Cu(II): 1080 cm -1 ; Pb(II): 1087 cm -1 ) kayma meydana gelmiştir. 3. NaAlg ın spektrumunda 948 cm -1 de görünen bant metal iyonu adsorbsiyonu sonucunda yok olmuştur. 4. NaAlg ın spektrumunda 3446 cm -1 de görülen hidroksil gruplarının gerilme titreşimine ait bant, adsorpsiyon sonrası daha düşük dalga sayısına kayarak 3437 cm -1 de ortaya çıkmıştır. 5. Metal iyonu adsorpsiyonu nedeniyle, bir diğer düşük frekansa bant kayması da karboksilat gruplarının simetrik gerilme titreşimlerine ait 1416 cm -1 deki bant için meydana gelmiş ve Cu(II) ve Pb(II) iyonları adsorpsiyonları sonrası sırasıyla 1405 ve 1406 cm -1 görülmektedir.

7 NaAlg ( Pb(II) 400 ppm) Transmitans ( a.u. ) NaAlg ( Cu(II) )400 ppm) NaAlg Dalga Sayısı ( cm -1 ) Şekil 1. Pb(II) ve Cu(II) iyonu adsorblamış NaAlg ile orijinal NaAlg ın FTIR spektrumları. İtakonik asit, sodyum aljinat, itakonik asit aşılanmış sodyum aljinat, metal adsorplamış FTIR spektrumları Şekil 2 de verilmiştir. IA nın spektrumunda cm -1 arasında görülen iki kademeli yaygın bant hidroksil gruplarının gerilme titreşiminden kaynaklanmaktadır ( yüksek frekanstaki bant serbest -OH grupları, düşük frekanstaki ise hidrojen bağlı OH gruplarını göstermektedir) cm -1 deki bant IA deki asit karboniline ( C=O ) ait gerilme titreşimine, 1630 cm -1 deki bant ise C=C çifte bağına atfedilmektedir. NaAl-g-PIA (Cu(II) 200 ppm) Transmitans (a.u) NaAlg-g-PIA (Pb(II) 200 ppm) NaAlg-g-PIA NaAlg IA Dalga sayısı ( cm -1 ) Şekil 2. IA, NaAlg, NaAlg-g-PIA ve metal adsorplamış NaAlg-g-PIA e ait FTIR spektrumları. Aşı kopolimerin (NaAlg-g-PIA) spektrumunda 1731 cm -1 de bir bandın bulunması, IA ın NaAlg üzerine aşılandığını, bir başka deyişle kopolimer yapısında itakonik asidin varlığını göstermektedir. Metal adsorplamış kopolimerin FTIR spektrumları incelendiğinde kopolimerin

8 spektrumunda 1731 cm -1 de görülen asit karboniline ait bandın yok olduğu görülmektedir. Kopolimerin spektrumunda metal iyonu adsorpsiyonundan kaynaklanan diğer bir değişiklik de cm -1 aralığında bulunan ve C-O ve C-O-C gerilme titreşimi ile O-H eğilme titreşimlerinden kaynaklanan bant şiddetinin adsorpsiyon sonrası azalmasıdır. NaAlg, IA ve sentezlenen aşı kopolimerlerine ait FTIR bantları Tablo 4 de de verilmiştir. Tablo 4. NaAlg, IA ve sentezlenen aşı kopolimerlerine ait FTIR bantları. Na-Alg IA P(Na Algg-PIA)-HA P(Na Algg-PIA) P(Na Alg-g- PIA)* P(Na Alg-g- PIA)-GA Grup (cm -1 ) (cm -1 ) % 31 PIA (cm -1 ) % 53 PIA (cm -1 ) % 24 PIA (cm -1 ) % 44 PIA (cm -1 ) ν(o-h ) ν (C-H) ν (C=O) ν as (COO - ) ν(coo - ) OH def iskelet titr ν as (C-O-C) *: NaAlg/IA= 1.5/5 (ağ./ağ.) 1630 ν (C=C) qe(mmol Cu(II)/g polimer) NaAlg-g-PIA Cu (II) NaAlg Cu(II) t (dak) Şekil 3. NaAlg ve NaAlg-g-PIA ile sulu çözeltiden (600 mg Cu(II)/L) bakır iyonlarının yarışmasız uzaklaştırılmasında adsorbsiyon değerlerinin zamanla değişimi.

9 Şekil 3 de NaAlg ve NaAlg-g-PIA ile sulu çözeltiden (600 mg Cu(II)/L) bakır iyonlarının uzaklaştırılmasında, polimerin Cu(II) iyonu uzaklaştırma değerlerinin zamanla değişimi görülmektedir. NaAlg ve NaAlg-g-PIA ile Cu(II) iyonlarının uzaklaştırılmasında dengeye ulaşma zamanları ve bakır iyonu tutma değerleri karşılaştırıldığında, kopolimerin bakır iyonu tutma değerlerinin belirgin bir şekilde daha yüksek olduğu ve daha kısa sürede adsorpsiyon dengesine ulaştığı görülmektedir. 6 NaAlg-g-PIA Pb(II) NaAlg Pb(II) qe (mmol Pb(II)/g polimer) t (dak) Şekil 4. NaAlg ve NaAlg-g-PIA ile sulu çözeltiden (600 mg Pb(II)/L) kurşun iyonlarının yarışmasız uzaklaştırılmasında adsorbsiyon değerlerinin zamanla değişimi. 6 NaAlg-g-PIA Cu(II) NaAlg Cu(II) 5.8 ph t (dak) Şekil 5. NaAlg ve NaAlg-g-PIA ile sulu çözeltiden (600 mg Cu(II)/L) bakır iyonlarının yarışmasız uzaklaştırılmasında çözelti ph ının zamanla değişimi.

10 Şekil 4 de 600 mg/l konsantrasyonunda kurşun asetat çözeltisinden, NaAlg ve NaAlg-g-PIA ile Pb(II) iyonu uzaklaştırılmasının zamanla değişimi görülmektedir. Kopolimerin Pb(II) iyonu uzaklaştırma değerlerinin, beklendiği ve Cu(II) iyonu gideriminde olduğu gibi, daha fazla olduğu belirlenmiştir. NaAlg Pb(II) NaAlg-g-PIA Pb(II) ph t (dak) Şekil 6. NaAlg ve NaAlg-g-PIA ile sulu çözeltiden (600 mg Pb(II)/L) kurşun iyonlarının yarışmasız uzaklaştırılmasında çözelti ph ının zamanla değişimi. Şekil 5 ve 6 da, 600 mg/l kurşun veya bakır iyonu içeren çözeltilerden yarışmasız ortamda metal iyonu uzaklaştırılmasında ortam ph ının zamanla değişimi görülmektedir. Her iki grafikte adsorban olarak NaAlg kullanıldığında ph daki azalmanın oldukça az olduğu, buna karşılık kopolimer ile metal iyonu uzaklaştırılmasında ph ın daha fazla düştüğü (asitliğin arttığı) görülmektedir. Bilindiği gibi karboksil ve sülfonik asit fonksiyonel grupları içeren polimerler ile metal iyonu uzaklaştırılmasında iyon değişimi gerçekleşmekte (denklem 8) ve bunun sonucu ortama verilen H + iyonları nedeniyle ph düşmektedir [11]. ----COOH + Cu +2 / (Pb +2 ) (----COO) 2 Cu +2 /(Pb +2 ) + 2H + (8) Şekil 7 de değişik konsantrasyonlarda Pb(II) ve Cu(II) iyonu içeren çözeltilerden, metal iyonlarının yarışmasız uzaklaştırılmasında adsorpsiyon kapasitesinin çözeltideki metal iyonu konsantrasyonu ile değişimi görülmektedir mg/l metal iyonu konsantrasyonunda kurşun adsorplama kapasitesi değerlerinin bakıra ait değerlerden daha düşük olduğu ve aynı metal iyonu konsantrasyonunda kopolimerin Pb(II) iyonu uzaklaştırma kapasitesinin, incelenen konsantrasyon aralığında NaAlg ın Cu(II) iyonu uzaklaştırma kapasitesinden bile daha düşük olduğu görülmektedir. Düşük metal iyonu konsantrasyonlarında (75 ve 100 mg/l), NaAlg ve NaAlg-g-PIA ın kurşun iyonu uzaklaştırma miktarları hemen hemen aynı iken; çözeltide başlangıç kurşun iyonu konsantrasyonunun artışı ile kopolimere ait değerler kat artmıştır. Cu(II) iyonu uzaklaştırılmasında ise Pb(II) iyonu uzaklaştırılmasından farklı olarak graft kopolimer ve NaAlg in Cu(II) iyonu tutma kapasiteleri arasında düşük konsantrasyondan itibaren yaklaşık 2 kat olan fark, çözeltideki metal iyonu konsantrasyonunun artması ile graft kopolimerinkine ilaveten NaAlg ın da adsorpsiyon kapasitesini arttırmış ve aradaki fark azalarak 400 mg/l Cu(II) iyonu konsantrasyonunda 1.2 değerine düşmüştür.

11 qe (mmol Me(II)/g polimer) NaAlg-g-PIA Pb(II) NaAlg Pb(II) NaAlg-g-PIA Cu(II) NaAlg Cu(II) [ Me(II) ] (mg/l) Şekil 7. NaAlg ve NaAlg-g-PIA polimerleri ile sulu çözeltiden metal iyonlarının yarışmasız uzaklaştırılmasında adsorbsiyon kapasitelerinin metal iyonu başlangıç konsantrasyonu ile değişimi. Şekil 8 ve 9 da NaAlg ve NaAlg-g-PIA polimerleri ile değişik konsantrasyonlardaki ( ve mg/l Pb(II) ) çözeltilerden yarışmasız metal iyonu uzaklaştırılmasında adsorpsiyon öncesi (t=0) ve sonrası (t=300 veya 330 dak) çözelti ph ının çözeltideki metal iyonu konsantrasyonu ile değişimi görülmektedir. NaAlg ile sulu çözeltiden Cu(II) gideriminde incelenen konsantrasyon aralığında ( mg Cu(II) /L) adsorpsiyon öncesi ve sonrası arasında Cu(II) konsantrasyonunun artması ile bile pek büyük fark oluşmamaktadır (Şekil 8). 6 NaAlg Cu(II) ads. önce NaAlg Cu(II) ads. sonra NaAlg-g-PIA Cu(II) ads. önce NaAlg-g-PIA ads. sonra ph [ Cu(II) ] (mg/l) Şekil 8. NaAlg ve NaAlg-g-PIA polimerleri ile sulu çözeltiden bakır iyonlarının yarışmasız uzaklaştırılmasında adsorbsiyon öncesi ve sonrası çözelti ph ının Cu(II) iyonu başlangıç konsantrasyonu ile değişimi.

12 NaAlg-g-PIA ile metal iyonu uzaklaştırılmasında, adsorpsiyon öncesi ve sonrası ph ları arasında düşük metal iyonu konsantrasyonlarında daha yüksek olan fark, başlangıç metal iyonu konsantrasyonunun artışı ile azalmaktadır. Bu bulgu, Şekil 7 de verilen Cu(II) iyonu adsorpsiyon kapasitelerinin metal iyonu konsantrasyonu değişimi ile uyumludur NaAlg Pb(II) ads. önce NaAlg Pb(II) ads.sonra NaAlg-g-PIA Pb(II) ads. önce NaAlg-g-PIA Pb(II) ads.sonra 5.5 ph [ Pb(II) ] (mg/l) Şekil 9. NaAlg ve NaAlg-g-PIA polimerleri ile sulu çözeltiden kurşun iyonlarının yarışmasız uzaklaştırılmasında adsorbsiyon öncesi ve sonrası çözelti ph ının Pb(II) iyonu başlangıç konsantrasyonu ile değişim. Şekil 9 da mg/l konsantrasyon aralığındaki kurşun asetat çözeltisinden NaAlg ve NaAlg-g-PIA ile yarışmasız Pb(II) iyonu uzaklaştırılmasında, adsorpsiyon öncesi ve sonrası çözelti ph ının çözeltideki Pb(II) iyonu başlangıç konsantrasyonu ile değişimi görülmektedir. Hazırlanan kurşun asetat çözeltisi, kurşun asetat ın sudaki düşük çözünürlüğü nedeniyle, saydam olana kadar 1 M HCI ilavesi ile Pb(II) iyonu tamamen çözünmüş hale getirilip kullanılmıştır. Çözeltideki kurşun iyonu konsantrasyonu arttıkça ilave edilen 1 M HCI miktarı da arttığından çözeltilerin adsorpsiyon öncesi ph ları konsantrasyona göre farklılık göstermektedir. Cu(II) iyonu uzaklaştırılmasında olduğu gibi, adsorban olarak NaAlg kullanıldığında tüm konsantrasyon aralığında çözelti ph ında adsorpsiyon öncesi ve sonrası arasında hemen hemen fark yoktur. Ancak graft kopolimerin kullanımında her iki değer arasında oldukça fazla fark vardır. Bu çalışmada doğal bir polimer olan NaAlg üzerine itakonik asidin (IA) aşılanmasında reaksiyon parametrelerinin graft yüzdesi ve şişme denge değerlerine etkisi incelenmiştir. Elde edilen aşı kopolimer (NaAlg-g-PIA), Cu(II) ve Pb(II) iyonlarının sulu çözeltiden uzaklaştırılmasında kullanılmış ve kopolimerin metal iyonu adsorblama kapasitesinin beklendiği gibi NaAlg ınkinden daha yüksek olduğu belirlenmiştir. İlaveten metal iyonu konsantrasyonunun artması ile hem NaAlg hem de NaAlg-g-PIA in metal iyonu adsorbsiyon kapasitesinin arttığı; metal iyonu giderme reaksiyonunun pseudo 2. mertebeden bir kinetik ile gerçekleştiği ve adsorpsiyon izoterminin Langmuir izotermine uyduğu tespit edilmiştir. Teşekkür: Bu çalışma İ.Ü. Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje No: T-6341.

13 KAYNAKLAR 1. Isıklan, N.; Kursun, F.; Inal, M., Graft Copolymerization of Itaconic Acid onto Sodium Alginate Using Ceric Ammonium Nitrate as Initiator, Inc. J Appl Polym Sci 114 (2009) Gurdag, G; Yasar, M.; Gurkaynak, MA, Graft copolymerization of acrylic acid on cellulose: Reaction kinetics of copolymerization, J Appl Polym Sci, 66 (5): OCT Maxim, K.; Valeri, K.; Yuri, K., Comparative equilibrium studies of sorption of Pb(II) ions by sodium and calcium alginate, Journal of Environmental Sciences 20 (2008) Praline, J. ; Guennoc, A.M.; Limousin, N.; Hallak, H.; De Toffol, B.; Corcia, P., ALS and mercury intoxication : A relationship, Clin. Neurol. Neurosurg (2007). 5. Thompson, L.J., Veterinary Toxicology, R.C. Gupta (Ed.) Academic Pres, New York, Aravindhan, R.; Fathima, N. N.; Rao, J. R.; Nair, B. U., Equilibrium and thermodynamic studies on the removal of basic black dye using calcium alginate beads, Colloids and Surfaces A Physichochem. Eng. Aspects (2007). 7. Boysan, F.; Şengörür, B.; Küçükislamoğlu, M., Removal of Cupper (II) Ions from Aqueous Solution by Polyamine-Polyurea Resin, SAÜ Fen Bilimleri Dergisi, 12. Cilt, 1. sayı, (2008). 8. Rivas, B.L.; Villegas, S.; Ruf, B., Synthesis of water-insoluble functional copolymers containing amide, amine, and carboxylic acid groups and their metal-ion-uptake properties, J. Appl. Polym. Sci., 99 (2006) Liu, C.; Renbi, B.; Hong, L., Diethylenetriamine-grafted poly(glycidyl methacrylate) adsorbent for effective copper ion adsorption, J. Colloid Interf. Sci. 303 (2006) Guclu, G.; Gurdag, G.; Ozgumus, S., Competitive removal of heavy metal ions by cellulose graft copolymers, J. Appl.Polym. Sci. 90 (2003) Çavuş, S.; Gürdağ, G.; Yaşar, M.; Güçlü, K.; Gürkaynak, M.A., The competitive heavy metal removal by hydroxyethyl cellulose-g-poly(acrylic acid) copolymer and its sodium salt: The effect of copper content on the adsorption capacity, Polym.Bull.57 (2006) Khalil, M.I.; Farag, S., Utilization of some starch derivatives in heavy metal ions removal J. Appl. Polym. Sci. 69 (1998) Keles, S.; Güçlü G., Competitive removal of heavy metal ions by starch-graft-acrylic acid copolymers, Polym. Plast. Technol. 45 (2006) Ngah, WSW; Kamari, A.; Koay, YJ, Equilibrium and kinetics studies of adsorption of copper (II) on chitosan and chitosan/pva beads, Int. J. Biol. Macromol. 34 (2004) Sun, S.L.; Wang A.Q., Adsorption properties of crosslinked carboxymethyl-chitosan resin with Pb(II) as template ions, J. Hazard. Mater. B131 (2006)

NİŞASTA-AKRİLİK ASİT GRAFT KOPOLİMERLERİN Pb 2+ VE Cu 2+ İYONLARININ UZAKLAŞTIRILMASINDA KULLANIMI

NİŞASTA-AKRİLİK ASİT GRAFT KOPOLİMERLERİN Pb 2+ VE Cu 2+ İYONLARININ UZAKLAŞTIRILMASINDA KULLANIMI NİŞASTA-AKRİLİK ASİT GRAFT KOPOLİMERLERİN Pb 2+ VE Cu 2+ İYONLARININ UZAKLAŞTIRILMASINDA KULLANIMI Sibel KELEŞ, Gamze GÜÇLÜ İstanbul Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 34320

Detaylı

NİŞASTA ESASLI HİDROJELLERİN SU TUTMA KAPASİTELERİNİN İNCELENMESİ

NİŞASTA ESASLI HİDROJELLERİN SU TUTMA KAPASİTELERİNİN İNCELENMESİ NİŞASTA ESASLI HİDROJELLERİN SU TUTMA KAPASİTELERİNİN İNCELENMESİ Sibel KELEŞ, Gamze GÜÇLÜ İstanbul Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 34320 Avcılar, İstanbul ÖZET Jelatinize

Detaylı

POLİ(AKRİLAMİD-KO-SODYUM AKRİLAT)/BENTONİT NANOKOMPOZİT HİDROJELLERİN SENTEZİ VE ŞİŞME DAVRANIŞININ İNCELENMESİ

POLİ(AKRİLAMİD-KO-SODYUM AKRİLAT)/BENTONİT NANOKOMPOZİT HİDROJELLERİN SENTEZİ VE ŞİŞME DAVRANIŞININ İNCELENMESİ Özet POLİ(AKRİLAMİD-KO-SODYUM AKRİLAT/BENTONİT NANOKOMPOZİT HİDROJELLERİN SENTEZİ VE ŞİŞME DAVRANIŞININ İNCELENMESİ Gülşah Yaşar a, Selva Çavuş*, İsmail Aydın a a Reoloji Laboratuvarı *İstanbul Üniversitesi,

Detaylı

ALIQUAT-336 EMDİRİLMİŞ HP-20 ve HP-2MG REÇİNELERİYLE SULU ÇÖZELTİLERDEN Cr(VI) GİDERİLMESİNDE POLİMER ADSORBAN TÜRÜNÜN ETKİSİNİN İNCELENMESİ

ALIQUAT-336 EMDİRİLMİŞ HP-20 ve HP-2MG REÇİNELERİYLE SULU ÇÖZELTİLERDEN Cr(VI) GİDERİLMESİNDE POLİMER ADSORBAN TÜRÜNÜN ETKİSİNİN İNCELENMESİ ALIQUAT-336 EMDİRİLMİŞ HP-2 ve HP-2MG REÇİNELERİYLE SULU ÇÖZELTİLERDEN Cr(VI) GİDERİLMESİNDE POLİMER ADSORBAN TÜRÜNÜN ETKİSİNİN İNCELENMESİ M. ARDA *, Ö. SOLAK **, N. KABAY **, M. YÜKSEL **, M. AKÇAY **,

Detaylı

KONYA ve SELÇUK ÜNÜVERSİTESİ KİMYA-1 (Çalıştay 2010) 03-1 1 Temmuz 201 0 (Çanakkale)

KONYA ve SELÇUK ÜNÜVERSİTESİ KİMYA-1 (Çalıştay 2010) 03-1 1 Temmuz 201 0 (Çanakkale) KONYA ve SELÇUK ÜNÜVERSİTESİ KİMYA-1 (Çalıştay 2010) 03-1 1 Temmuz 201 0 (Çanakkale) TABİİ ADSORBANLAR İLE AĞIR METALLERİN SULU ÇÖZELTİLERDEN SORPSİYONU Prof. Dr. Erol PEHLİVAN KİMYA-1 (Çalıştay 2010)

Detaylı

Adsorpsiyon. Selçuk Üniversitesi. Mühendislik Fakültesi. Kimya Mühendisliği Bölümü. Kimya Mühendisliği Laboratuvarı II DENEYİN AMACI

Adsorpsiyon. Selçuk Üniversitesi. Mühendislik Fakültesi. Kimya Mühendisliği Bölümü. Kimya Mühendisliği Laboratuvarı II DENEYİN AMACI Selçuk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Kimya Mühendisliği Laboratuvarı II Adsorpsiyon DENEYİN AMACI Çalışmanın amacı katı adsorbent ile çözeltiden adsorbsiyonun denge ve hız

Detaylı

YMN62 SICAKLIĞA DUYARLI YENİ POLİMERLER İLE ÇAPRAZ BAĞLI HİDROJEL MATRİKS SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU

YMN62 SICAKLIĞA DUYARLI YENİ POLİMERLER İLE ÇAPRAZ BAĞLI HİDROJEL MATRİKS SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU YMN62 SICAKLIĞA DUYARLI YENİ POLİMERLER İLE ÇAPRAZ BAĞLI HİDROJEL MATRİKS SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU M. Şölener 1, E. Uğuzdoğan 2, Ş.T. Çamlı 3, S. Patır 4, M. Nurbaş 1, O. S. Kabasakal 1, E. B. Denkbaş

Detaylı

Moleküler Olarak Baskılanmış Çapraz Bağlanan Hidrojeller ile Sulu Çözeltideki Altın İyonlarının Adsorpsiyonu

Moleküler Olarak Baskılanmış Çapraz Bağlanan Hidrojeller ile Sulu Çözeltideki Altın İyonlarının Adsorpsiyonu DOI: 10.7240/mufbed.36082 Moleküler Olarak Baskılanmış Çapraz Bağlanan Hidrojeller ile Sulu Çözeltideki Altın İyonlarının Adsorpsiyonu Soner Çubuk 1, Melike Fırlak 2, Ece Kök Yetimoğlu 1, Mehmet Vezir

Detaylı

İŞLEM GÖRMÜŞ TAVUK TÜYÜ KULLANILARAK SULU ÇÖZELTİLERDEN AĞIR METAL İYONLARININ UZAKLAŞTIRILMASI

İŞLEM GÖRMÜŞ TAVUK TÜYÜ KULLANILARAK SULU ÇÖZELTİLERDEN AĞIR METAL İYONLARININ UZAKLAŞTIRILMASI İŞLEM GÖRMÜŞ TAVUK TÜYÜ KULLANILARAK SULU ÇÖZELTİLERDEN AĞIR METAL İYONLARININ UZAKLAŞTIRILMASI Günseli ÖZDEMİR*, Saniye KOCATÜRK *Ege Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Bornova

Detaylı

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar ALKALİNİTE Bir suyun alkalinitesi, o suyun asitleri nötralize edebilme kapasitesi olarak tanımlanır. Doğal suların alkalinitesi, zayıf asitlerin tuzlarından ileri gelir. Bunların başında yer alan bikarbonatlar,

Detaylı

ANYON DEĞİŞTİRİCİ VE ÇÖZÜCÜ EMDİRİLMİŞ REÇİNELERİN SULU ÇÖZELTİLERDEN Cr(VI) GİDERİM PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

ANYON DEĞİŞTİRİCİ VE ÇÖZÜCÜ EMDİRİLMİŞ REÇİNELERİN SULU ÇÖZELTİLERDEN Cr(VI) GİDERİM PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI ANYON DEĞİŞTİRİCİ VE ÇÖZÜCÜ EMDİRİLMİŞ REÇİNELERİN SULU ÇÖZELTİLERDEN Cr(VI) GİDERİM PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI Ü. TOPAL *, Ö. SOLAK *, N. KABAY *, M. ARDA *, M. AKÇAY *, M. YÜKSEL * * Ege Üniversitesi,

Detaylı

Fındık Çotanağı İle Bazik Mavi 41 Boyarmaddesinin Sulu Çözeltisinden Adsorpsiyonu

Fındık Çotanağı İle Bazik Mavi 41 Boyarmaddesinin Sulu Çözeltisinden Adsorpsiyonu Fındık Çotanağı İle Bazik Mavi 41 Boyarmaddesinin Sulu Çözeltisinden Adsorpsiyonu Nazan Muslu, Özlem Makaracı ve *Mustafa İmamoğlu 1 Sakarya Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü, Sakarya, Türkiye

Detaylı

Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları

Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları 1. Çözelti Hazırlama ve ph S.1.1. Bir atıksu arıtma tesisinde ph ayarlamak için çözeltinin her bir litresine 1 ml 0.05N lik H 2 SO ilavesi yapılması gerekmektedir.

Detaylı

6.4. Çözünürlük üzerine kompleks oluşumunun etkisi ------------ 6.5. Çözünürlük üzerine hidrolizin etkisi ---------------------------- 6.6.

6.4. Çözünürlük üzerine kompleks oluşumunun etkisi ------------ 6.5. Çözünürlük üzerine hidrolizin etkisi ---------------------------- 6.6. iii İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ ------------------------------------------------------------------- 2. TANIMLAR ------------------------------------------------------------ 2.1. Atom-gram -------------------------------------------------------

Detaylı

PLAZMA TEKNİĞİ İLE POLİÜRETAN HİDROJELLERİN YÜZEY ÖZELLİKLERİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ. Asuman Koç, Tuğba Akkaş, F. Seniha Güner a

PLAZMA TEKNİĞİ İLE POLİÜRETAN HİDROJELLERİN YÜZEY ÖZELLİKLERİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ. Asuman Koç, Tuğba Akkaş, F. Seniha Güner a PLAZMA TEKNİĞİ İLE POLİÜRETAN HİDROJELLERİN YÜZEY ÖZELLİKLERİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ Asuman Koç, Tuğba Akkaş, F. Seniha Güner a a İstanbul Teknik Üniversitesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, Maslak 34469 İstanbul,

Detaylı

Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111

Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111 Sayfa 1 /10 Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111 İsminizi aşağıya yazınız. Sınavda kitaplarınız kapalı olacaktır. 6 problemi de çözmelisiniz. Bir problemin bütün şıklarını baştan sona dikkatli bir şekilde okuyunuz.

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMM 302 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI I. Danışman: Yrd. Doç. Dr.

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMM 302 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI I. Danışman: Yrd. Doç. Dr. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMM 30 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI I Çözeltide Adsorpsiyon Danışman: Yrd. Doç. Dr. Sibel Yiğitarslan Çözeltide Adsorpsiyon Amaç: Bu deneyin amacı;

Detaylı

TAMPON ÇÖZELTİLER. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1

TAMPON ÇÖZELTİLER. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1 TAMPON ÇÖZELTİLER Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1 Tampon çözeltiler Kimyada belli ph larda çözelti hazırlamak ve bunu uzun süre kullanmak çok önemlidir. Ancak bu çözeltilerin saklanması

Detaylı

TEKSTİL BOYASI REAKTİF MAVİ 221 in POMZA ile ADSORPSİYONU

TEKSTİL BOYASI REAKTİF MAVİ 221 in POMZA ile ADSORPSİYONU TEKSTİL BOYASI REAKTİF MAVİ 221 in POMZA ile ADSORPSİYONU Aybüke AKSU, Gazi Ün. Fen Bilimleri Ens. Kimya Müh. Anabilim Dalı- Ankara- 06570 aybuke_aksu@hotmail.com Atilla MURATHAN, Gazi Ün. Müh. Fak. Kimya

Detaylı

Nikel(II) Ġyonlarının Sulu Çözeltiden Granül Aktif Karbon Üzerine Adsorpsiyonu

Nikel(II) Ġyonlarının Sulu Çözeltiden Granül Aktif Karbon Üzerine Adsorpsiyonu BAÜ Fen Bil. Enst. Dergisi Cilt 14(2) 1-6 (212) Nikel(II) Ġyonlarının Sulu Çözeltiden Granül Aktif Karbon Üzerine Adsorpsiyonu Fatma TÜMSEK, Belgin KARABACAKOĞLU * Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık

Detaylı

Yedinci Ulusal Kimya Mühendisliği Kongresi, 5-8 Eylül 2006, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir YMN15

Yedinci Ulusal Kimya Mühendisliği Kongresi, 5-8 Eylül 2006, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir YMN15 YMN15 EPDM BAZLI KARIŞIMLAR İÇERİSİNDE KULLANILAN KARBON SİYAHI PARTİKÜL BÜYÜKLÜĞÜNÜN VULKANİZASYONA VE NİHAİ ÜRÜNÜN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ A.M.Eroğlu 1,G. Albayrak 2, İ. Aydın

Detaylı

KLORLU PARAFİN ve KLORLU POLİETİLENİN DEHİDROKLORİNASYONU

KLORLU PARAFİN ve KLORLU POLİETİLENİN DEHİDROKLORİNASYONU KLORLU PARAFİN ve KLORLU POLİETİLENİN DEHİDROKLORİNASYONU A. DURMUŞ, H. KAŞGÖZ, A. KAŞGÖZ İstanbul Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 34320, Avcılar, İSTANBUL durmus@istanbul.edu.tr

Detaylı

TOA10 SULU ÇÖZELTİDEN ADSORPSİYON YÖNTEMİYLE NİTRİT GİDERİMİ

TOA10 SULU ÇÖZELTİDEN ADSORPSİYON YÖNTEMİYLE NİTRİT GİDERİMİ TOA SULU ÇÖZELTİDEN ADSORPSİYON YÖNTEMİYLE NİTRİT GİDERİMİ N. Öztürk, T. E. Köse Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, Meşelik Kampusü 2648 Eskişehir

Detaylı

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi/ Journal of The Institute of Natural & Applied Sciences 17 (1):6-12, 2012

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi/ Journal of The Institute of Natural & Applied Sciences 17 (1):6-12, 2012 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi/ Journal of The Institute of Natural & Applied Sciences 17 (1):6-12, 2012 Araştırma Makalesi/Research Article BaCl 2 -Ba(H 2 PO 2 ) 2 -H 2 O Üçlü

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI SÜREKLİ KARIŞTIRMALI REAKTÖR DENEYİ 2012 KONYA İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... ii SİMGELER VE

Detaylı

AKTİFLEŞTİRİLMİŞ DOĞAL ZEOLİT İLE SULU ÇÖZELTİLERDEN METİLEN MAVİSİNİN ADSORPLANMASI

AKTİFLEŞTİRİLMİŞ DOĞAL ZEOLİT İLE SULU ÇÖZELTİLERDEN METİLEN MAVİSİNİN ADSORPLANMASI AKTİFLEŞTİRİLMİŞ DOĞAL ZEOLİT İLE SULU ÇÖZELTİLERDEN METİLEN MAVİSİNİN ADSORPLANMASI Naime Özdemir, Melek Bağrıaçık, Melek Yılgın, Ayşe Biçer, Filiz Kar* *Fırat Üniversitesi, Müh. Fak., Kimya Müh. Bölümü,

Detaylı

BAKIR VE KROM İYONLARINI ADSORPLAYAN KİTOSAN KAPLANMIŞ PAMUKLU TEKSTİLLER

BAKIR VE KROM İYONLARINI ADSORPLAYAN KİTOSAN KAPLANMIŞ PAMUKLU TEKSTİLLER BAKIR VE KROM İYONLARINI ADSORPLAYAN KİTOSAN KAPLANMIŞ PAMUKLU TEKSTİLLER Cinzia Tonetti 1, Franco Ferrero 2, Monica Periolatto 2, Claudia Vineis 1, Alessio Varesano 1, Giorgio Mazzuchetti 1 1 CNR-ISMAC,

Detaylı

Çözünürlük kuralları

Çözünürlük kuralları Çözünürlük kuralları Bütün amonyum, bileşikleri suda çok çözünürler. Alkali metal (Grup IA) bileşikleri suda çok çözünürler. Klorür (Cl ), bromür (Br ) ve iyodür (I ) bileşikleri suda çok çözünürler, ancak

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ DENEYİN AMACI Gazlarda söz konusu olmayan yüzey gerilimi sıvı

Detaylı

ASİT-BAZ DENGESİ ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR

ASİT-BAZ DENGESİ ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR 1. Amonyağın, NH 3, baz özelliği gösterdiğini açıklayan denklem aşağıdakilerden hangisidir? A) NH 3(gaz) NH 3(sıvı) B) N 2(gaz) + 3H 2(gaz) 2NH 3(gaz) C) 2NH 3(gaz) +5/2O 2(gaz) 2NO (gaz) + 3H 2 O (gaz)

Detaylı

İYONİK ÇEVRENİN ENZİM-ULTRAFİLTRASYON MEMBRAN ARAYÜZEY ETKİLEŞİMLERİNE ETKİSİ

İYONİK ÇEVRENİN ENZİM-ULTRAFİLTRASYON MEMBRAN ARAYÜZEY ETKİLEŞİMLERİNE ETKİSİ İYONİK ÇEVRENİN ENZİM-ULTRAFİLTRASYON MEMBRAN ARAYÜZEY ETKİLEŞİMLERİNE ETKİSİ Sema SALGIN *, Serpil TAKAÇ **, H.Tunçer ÖZDAMAR ** * Cumhuriyet Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü

Detaylı

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş.

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş. Sayfa : 1 / 12 1 ATIKLAR İÇİN NUMUNE SAKLAMA KOŞULLARI Parametre Numune Özelliği Numune Türü ICP ile Metal Tayinleri suları vb.), diğer her türlü sıvılar) Mikrodalgada (sıvı) yakılmış Minimum Numune Miktarı

Detaylı

SU NUMUNELERİNİN LABORATUVARA KABUL MİKTARLARI, SAKLAMA KOŞULLARI VE SÜRELERİ

SU NUMUNELERİNİN LABORATUVARA KABUL MİKTARLARI, SAKLAMA KOŞULLARI VE SÜRELERİ Alkalinite Alüminyum (Al) Amonyum (NH 4 + ) Anyonlar (Br, F, Cl, NO 2, NO 3, SO 4, PO 4 ) PE veya BC 200 100 Tercihen arazide yapılmalıdır. sırasındaki indirgenme ve oksitlenme reaksiyonları numunede değişikliğe

Detaylı

TÜBİTAK BİDEB (LİSE-4 [ÇALIŞTAY 2014]) KİMYA PROJE RAPORU GRUP POMZA PROJE ADI ATIK SULARDAKİ AĞIR METALLERİN POMZA TAŞI İLE ADSORBSİYONU PROJE EKİBİ

TÜBİTAK BİDEB (LİSE-4 [ÇALIŞTAY 2014]) KİMYA PROJE RAPORU GRUP POMZA PROJE ADI ATIK SULARDAKİ AĞIR METALLERİN POMZA TAŞI İLE ADSORBSİYONU PROJE EKİBİ TÜBİTAK BİDEB LİSE ÖĞRETMENLERİ-FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ, MATEMATİK- PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYI (LİSE-4 [ÇALIŞTAY 2014]) KİMYA PROJE RAPORU GRUP POMZA PROJE ADI ATIK SULARDAKİ AĞIR METALLERİN POMZA

Detaylı

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi KİMYASAL DENKLEMLER İki ya da daha fazla maddenin birbirleri ile etkileşerek kendi özelliklerini kaybedip yeni özelliklerde bir takım ürünler meydana getirmesine kimyasal olay, bunların formüllerle gösterilmesine

Detaylı

DENEY 6. CH 3 COO - + Na + + H 2 O ve

DENEY 6. CH 3 COO - + Na + + H 2 O ve DENEY 6 İLETKENLİK TİTRASYONU İLE KUVVETLİ VE ZAYIF ASİTLERİN ANALİZİ Deneyin Yapılışı: Deney için sırasıyla,5 N HCl;,1 N Asetik asit ve ikisinin de bilinmeyen miktarlarda bulunduğu karışımı,1 N NaOH ile

Detaylı

T.C. DİCLE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. DİCLE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. DİCLE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ SULU ÇÖZELTİDEN BAZI BOYARMADDE VE AĞIR METALLERİN ADSORPSİYONU İÇİN ÇEŞİTLİ BİTKİSEL ATIKLARDAN YENİ TÜR BİYOSORPLAYICILAR HAZIRLANMASI VE KARAKTERİZE EDİLMESİ

Detaylı

YMN39 POLİELEKTROLİTLERİN KALSİYUM OKSALAT KRİSTALİZASYONUNA ETKİSİNİN İNCELENMESİ

YMN39 POLİELEKTROLİTLERİN KALSİYUM OKSALAT KRİSTALİZASYONUNA ETKİSİNİN İNCELENMESİ YMN39 POLİELEKTROLİTLERİN KALSİYUM OKSALAT KRİSTALİZASYONUNA ETKİSİNİN İNCELENMESİ M.B. Akın 1, E. Akyol 1, Ö. Doğan 1, S. Kırboğa 1, A. Bozkurt 2, M. Öner 1 1 Yıldız Teknik Üniversitesi, Kimya-Metalurji

Detaylı

AYÇİÇEK YAĞI ÜRETİMİ YAN ÜRÜNLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

AYÇİÇEK YAĞI ÜRETİMİ YAN ÜRÜNLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ AYÇİÇEK YAĞI ÜRETİMİ YAN ÜRÜNLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ U. OLGUN, Ö. ÖZYILDIRIM, V. SEVİNÇ Sakarya Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Kimya Bölümü, Mithatpaşa, 54, Sakarya ÖZET Ayçiçek yağı üretim tesislerinden

Detaylı

Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları

Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları 1. Çözelti Hazırlama ve ph S.1.1. Bir atıksu arıtma tesisinde ph ayarlamak için çözeltinin her bir litresine 1 ml 0.05N lik H 2 SO ilavesi yapılması gerekmektedir.

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ DENEY NO: 5 HAVAANDIRMA ÇEVRE MÜHENDĠSĠĞĠ BÖÜMÜ Çevre Mühendisi atmosfer şartlarında suda çözünmüş oksijen ile yakından ilgilidir. Çözünmüş oksijen (Ç.O) su içinde çözünmüş halde bulunan oksijen konsantrasyonu

Detaylı

ÇANAKKALE BOĞAZINDAKİ CHLOROPHYTA ENTEROMORPHA YOSUNUNDAN POTASYUM HİDROKSİT DESTEKLİ KATALİZÖR VARLIĞINDA BİYODİZEL ELDESİ

ÇANAKKALE BOĞAZINDAKİ CHLOROPHYTA ENTEROMORPHA YOSUNUNDAN POTASYUM HİDROKSİT DESTEKLİ KATALİZÖR VARLIĞINDA BİYODİZEL ELDESİ TÜBİTAK-BİDEB KİMYAGERLİK, KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ VE KİMYA MÜHENDİSLİĞİ KİMYA LİSANS ÖĞRENCİLERİ ARAŞTIRMA PROJESİ EĞİTİMİ ÇALIŞTAYI (KİMYA-2 ÇALIŞTAY 2011) ÇANAKKALE BOĞAZINDAKİ CHLOROPHYTA ENTEROMORPHA YOSUNUNDAN

Detaylı

Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi. 4-Klorofenolün Hidroksiapatit İle Sulu Ortamdan Uzaklaştırılması

Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi. 4-Klorofenolün Hidroksiapatit İle Sulu Ortamdan Uzaklaştırılması Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi Afyon Kocatepe University Journal of Science and Engineering AKÜ FEMÜBİD 14 (2014) OZ5737 (233-237) AKU J. Sci. Eng. 14 (2014) OZ5737 (233-237)

Detaylı

EK 1 TABLO 1 ZEHİRLİLİK SEYRELME FAKTÖRÜ (ZSF) TAYİNİ

EK 1 TABLO 1 ZEHİRLİLİK SEYRELME FAKTÖRÜ (ZSF) TAYİNİ EK 1 TABLO 1 ZEHİRLİLİK SEYRELME FAKTÖRÜ (ZSF) TAYİNİ Atıksu muhtevası, balığın yüzgeçlerine yapışarak solunum epitellerinin şişmesine ve parçalanmasına neden olur ve bu şekilde balıklara zarar verir.

Detaylı

ARAŞTIRMA MAKALESİ / RESEARCH ARTICLE

ARAŞTIRMA MAKALESİ / RESEARCH ARTICLE Anadolu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi A-Uygulamalı Bilimler ve Mühendislik Anadolu University Journal of Science and Technology A- Applied Sciences and Engineering Cilt: 16 Sayı: 2-2015 Sayfa:

Detaylı

PEG-FOSFAT-SU SİTEMLERİNDE PROTEİN DAĞILIMI. Gazi Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 06570, Maltepe, Ankara

PEG-FOSFAT-SU SİTEMLERİNDE PROTEİN DAĞILIMI. Gazi Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 06570, Maltepe, Ankara PE-FOSFAT-SU SİTEMLERİNDE PROTEİN DAĞILIMI E.DİLAN ve U.ÜNDÜZ azi Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 06570, Mepe, Ankara 1.ÖZET Model protein olarak seçilen Bovine

Detaylı

Sodyum Hipoklorit Çözeltilerinde Aktif Klor Derişimini Etkileyen Faktörler ve Biyosidal Analizlerindeki Önemi

Sodyum Hipoklorit Çözeltilerinde Aktif Klor Derişimini Etkileyen Faktörler ve Biyosidal Analizlerindeki Önemi Sodyum Hipoklorit Çözeltilerinde Aktif Klor Derişimini Etkileyen Faktörler ve Biyosidal Analizlerindeki Önemi Umut ŞAHAR Ege Üniversitesi EgeMikal Çevre Sağlığı Birimi 19.03.2014 Ulusal Biyosidal Kongresi

Detaylı

BAZI ENDÜSTRİLERDEN ÇIKAN ATIK ÇAM URLARIN BOY AR M ADDE GİDERİMİNDE ADSORBAN OLARAK KULLANIMININ İNCELENMESİ *

BAZI ENDÜSTRİLERDEN ÇIKAN ATIK ÇAM URLARIN BOY AR M ADDE GİDERİMİNDE ADSORBAN OLARAK KULLANIMININ İNCELENMESİ * BAZI ENDÜSTRİLERDEN ÇIKAN ATIK ÇAM URLARIN BOY AR M ADDE GİDERİMİNDE ADSORBAN OLARAK KULLANIMININ İNCELENMESİ * Investigation of the Use of Waste Sludges Generated from Various İndustries As an Adsorbent

Detaylı

TAMPONLAR-pH ve pk HESAPLAMALARI

TAMPONLAR-pH ve pk HESAPLAMALARI Genel tanımlamalar TAMPONLAR-pH ve pk HESAPLAMALARI YRD. DOÇ.DR SEDAT MOTOR Tamponlarla ilgili açıklamalara geçmeden önce asit, baz, ph ve pk kavramlarını hatırlayalım. Suda çözündügü zaman (H + ) iyonu

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ ÇEVRE KİMYASI LABORATUVARI ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ 1. GENEL BİLGİLER Doğal sular ve atıksulardaki çözünmüş oksijen (ÇO) seviyeleri su ortamındaki fiziksel, kimyasal ve biyokimyasal aktivitelere bağımlıdır.

Detaylı

Hitit Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 19030,ÇORUM sstilmisbasan@hitit.edu.tr

Hitit Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 19030,ÇORUM sstilmisbasan@hitit.edu.tr ÜÇLÜ POLİ(VİNİL KLORÜR) KARIŞIMLARININ TERMOMEKANİK ÖZELLİKLERİNE MALEİK ANHİDRİT İÇEREN TERPOLİMERLERİN ETKİSİ SATILMIŞ BASAN, ÖZLEM AYDIN, FATMA ŞAHİN Hitit Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya

Detaylı

KİMYA-3 (ÇALIŞTAY 2012) Grup Adı: İLLAKİ BİTKİLER PROJE ADI ERİK ÇEKİRDEĞİNİN AĞIR METAL GİDERİMİNDE KULLANIMI. Proje Ekibi PROJE DANIŞMANLARI

KİMYA-3 (ÇALIŞTAY 2012) Grup Adı: İLLAKİ BİTKİLER PROJE ADI ERİK ÇEKİRDEĞİNİN AĞIR METAL GİDERİMİNDE KULLANIMI. Proje Ekibi PROJE DANIŞMANLARI TÜBİTAK-BİDEB Kimya Lisans Öğrencileri Kimyagerlik, Kimya Öğretmenliği, Kimya Mühendisliği- Biyomühendislik Araştırma Projesi Eğitimi Çalıştayı KİMYA-3 (ÇALIŞTAY 2012) Grup Adı: İLLAKİ BİTKİLER PROJE ADI

Detaylı

Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6 Kitata yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

HYDROTERMAL YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU

HYDROTERMAL YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU ÖZET HYDROTERMAL YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU Zeynep KARCIOĞLU KARAKAŞ a,*, Recep BONCUKÇUOĞLU a, İbrahim H. KARAKAŞ b a Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

Modifiye Edilmiş Perlitle Ağır Metal Giderim Çalışmaları

Modifiye Edilmiş Perlitle Ağır Metal Giderim Çalışmaları 1225 Modifiye Edilmiş Perlitle Ağır Metal Giderim Çalışmaları Yrd. Doç. Dr. Asude Ateş 1, Müge Yılmaz 1,2 1 Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Müh. Bölümü, Sakarya 2 STS Arıtma Sistemleri,

Detaylı

- Bioanalytic; Biyokimya otoanalizörleri için test kitleri üretimi,

- Bioanalytic; Biyokimya otoanalizörleri için test kitleri üretimi, Testonic kitleri Colin Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. Tarafından üretilmektedir. Colin Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Colin; Tekstil yardımcı kimyasalları üretimi http://www.colin.com.tr - Vilso; Endüstriyel

Detaylı

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz)

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz) ÇÖZELTİLERDE DENGE (AsitBaz) SUYUN OTOİYONİZASYONU Saf suyun elektrik akımını iletmediği bilinir, ancak çok hassas ölçü aletleriyle yapılan deneyler sonucunda suyun çok zayıf da olsa iletken olduğu tespit

Detaylı

ACID RED 97 TEKSTİL BOYAR MADDESİNİN SARGASSUM ACİNARUM A BİYOSORBSİYONU

ACID RED 97 TEKSTİL BOYAR MADDESİNİN SARGASSUM ACİNARUM A BİYOSORBSİYONU ACID RED 97 TEKSTİL BOYAR MADDESİNİN SARGASSUM ACİNARUM A BİYOSORBSİYONU Öznur SARIKCI, Ayla ÖZER Mersin Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 33343, Mersin oznursarikci@gmail.com,

Detaylı

00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI

00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI 00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI A) TANIMLAR, KAVRAMLAR ve TEMEL HESAPLAMALAR: 1. Aşağıdaki kavramları birer cümle ile tanımlayınız. Analitik kimya, Sistematik analiz, ph, Tesir değerliği,

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA ÖĞRETMENLĐĞĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME 8. SINIF FEN VE TEKNOLOJĐ DERSĐ 3. ÜNĐTE: MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ KONU: BAZLAR ÇALIŞMA YAPRAĞI

Detaylı

5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ

5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ 5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ Birçok tuz suda çok az çözünür. Tuzların sudaki çözünürlüğünden faydalanarak çökelek oluşumu kontrol edilebilir ve çökme olayı karışımları ayırmak için kullanılabilir. Çözünürlük

Detaylı

KLOR (Cl2) ANALİZ YÖNTEMİ

KLOR (Cl2) ANALİZ YÖNTEMİ S a y f a 1 KLOR (Cl2) ANALİZ YÖNTEMİ YÖNTEMİN ESASI VE PRENSİBİ Klor, ph 8 de veya daha düşük bir ph da potasyum iyodür çözeltisinden iyotu serbest bırakacaktır. Serbest iyot, indikatör olarak nişasta

Detaylı

İ Ç İ NDEKİ LER. Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1. Fiziksel Kimya ile İlgili Temel Kavramlar 52.

İ Ç İ NDEKİ LER. Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1. Fiziksel Kimya ile İlgili Temel Kavramlar 52. İ Ç İ NDEKİ LER Ön Söz xiii K I S I M 1 Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1 BÖLÜM 1 Giriş 3 1.1 Su 4 1.2 Atık Sular ve Su Kirliliği Kontrolü 5 1.3 Endüstriyel ve Tehlikeli Atıklar

Detaylı

POLİÜRETAN NANO-KOMPOZİT SENTEZİNDE KULLANILMAK ÜZERE NANO-BÖHMİT ÜRETİMİ VE İŞLEVSELLEŞTİRİLMESİ

POLİÜRETAN NANO-KOMPOZİT SENTEZİNDE KULLANILMAK ÜZERE NANO-BÖHMİT ÜRETİMİ VE İŞLEVSELLEŞTİRİLMESİ POLİÜRETAN NANO-KOMPOZİT SENTEZİNDE KULLANILMAK ÜZERE NANO-BÖHMİT ÜRETİMİ VE İŞLEVSELLEŞTİRİLMESİ Gülden EROĞLU 1, Güngör GÜNDÜZ 1,2, Üner ÇOLAK 3, Bora MAVİŞ 4 1 ODTÜ, Polimer Bilim ve Teknolojisi Bölümü,

Detaylı

5.111 Ders Özeti #21 21.1

5.111 Ders Özeti #21 21.1 5.111 Ders Özeti #21 21.1 AsitBaz Dengesi Bölüm 10 Okunsun Konular: Asit ve Bazların Sınıflandırılması, Suyun Öziyonlaşması, ph Fonksiyonları, Asit ve Baz Kuvvetleri, Zayıf Asit İçeren Dengeler. Asit ve

Detaylı

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA SORU 1: 32 16X element atomundan oluşan 2 X iyonunun; 1.1: Proton sayısını açıklayarak yazınız. (1 PUAN) 1.2: Nötron sayısını açıklayarak yazınız. (1 PUAN) 1.3: Elektron

Detaylı

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda)

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda) 5.111 Ders Özeti #22 22.1 Asit/Baz Dengeleri Devamı (Bölümler 10 ve 11) Konular: Zayıf baz içeren dengeler, tuz çözeltilerinin ph sı ve tamponlar Çarşamba nın ders notlarından 2. Suda Baz NH 3 H 2 OH Bazın

Detaylı

Üçlü Sistemler - 1 Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi

Üçlü Sistemler - 1 Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Üçlü Sistemler - 1 Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Günümüzde yapı kimyasalları sektöründe doğan farklı ihtiyaçlar için (yüksek sıcaklık, erken mukavemet, hızlı priz, çatlaksız yapı) farklı çözümler

Detaylı

Pikolinik Asidin TriOktilAmin (TOA) ile Reaktif Ekstraksiyonu

Pikolinik Asidin TriOktilAmin (TOA) ile Reaktif Ekstraksiyonu Pikolinik Asidin TriOktilAmin (TOA) ile Reaktif Ekstraksiyonu Amaç Fatih Tuyun 1, Hasan Uslu 1*, Selahattin Gökmen 1, Yavuz Yorulmaz 1 1 Beykent Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Kimya Mühendisliği

Detaylı

Infrared Spektroskopisi ve Kütle Spektrometrisi

Infrared Spektroskopisi ve Kütle Spektrometrisi Infrared Spektroskopisi ve Kütle Spektrometrisi 1 Giriş Spektroskopi, yapı tayininde kullanılan analitik bir tekniktir. Nümuneyi hiç bozmaz veya çok az bozar. Nümuneden geçirilen ışımanın dalga boyu değiştirilir

Detaylı

HPLC (Yüksek Basınçlı Sıvı Kromotografisi)

HPLC (Yüksek Basınçlı Sıvı Kromotografisi) HPLC (Yüksek Basınçlı Sıvı Kromotografisi) HPLC yöntemi bir sıvıda çözünmüş bileşenlerin, bir kolon içerisinde bulunan genellikle katı bir destek üzerindeki sabit faz ile değişik etkileşimlere girmesi,

Detaylı

Akdeniz Üniversitesi

Akdeniz Üniversitesi F. Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Akdeniz Üniversitesi Temel İşlemler Laboratuvarı Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans (X) Yüksek Lisans ( ) Doktora ( ) Eğitim Öğretim Sistemi

Detaylı

Sitrik Asitle Modifiye Edilmiş Şeker Pancarı Küspesi ile Sulu Çözeltilerden Pb(II) ve Cd(II) Giderilmesi

Sitrik Asitle Modifiye Edilmiş Şeker Pancarı Küspesi ile Sulu Çözeltilerden Pb(II) ve Cd(II) Giderilmesi Fırat Üniv. Mühendislik Bilimleri Dergisi Fırat Univ. Journal of Engineering 27(1), 85-99, 215 27(1), 85-99, 215 Sitrik Asitle Modifiye Edilmiş Şeker Pancarı Küspesi ile Sulu Çözeltilerden Pb(II) ve Cd(II)

Detaylı

Biyolojik Besi Maddesi Gideren Atıksu Arıtma Tesisi Geri Devir Çamurunda Farklı Dezentegrasyon Uygulamalarının İncelenmesi

Biyolojik Besi Maddesi Gideren Atıksu Arıtma Tesisi Geri Devir Çamurunda Farklı Dezentegrasyon Uygulamalarının İncelenmesi Biyolojik Besi Maddesi Gideren Atıksu Arıtma Tesisi Geri Devir Çamurunda Farklı Dezentegrasyon Uygulamalarının İncelenmesi Nevin Yağcı, Işıl Akpınar İstanbul Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, Çevre

Detaylı

Onuncu Ulusal Kimya Mühendisliği Kongresi, 3-6 Eylül 2012, Koç Üniversitesi, İstanbul

Onuncu Ulusal Kimya Mühendisliği Kongresi, 3-6 Eylül 2012, Koç Üniversitesi, İstanbul REACTİVE BLUE 160 BOYARMADDESİ İÇEREN TEKSTİL ENDÜSTRİSİ BOYAMA PROSESİ ATIKSUYUNUN ELEKTROKOAGÜLASYON YÖNTEMİ İLE ARITIMINDA İŞLETİM KOŞULLARININ ENERJİ TÜKETİMİNE ETKİSİ Bahadır K. KÖRBAHTİ, Gül Seren

Detaylı

Yeni Nesil Optik ve Elektronik Malzemeler: Tasarım Sentez ve Uygulamalar

Yeni Nesil Optik ve Elektronik Malzemeler: Tasarım Sentez ve Uygulamalar Yeni esil Optik ve Elektronik Malzemeler: Tasarım Sentez ve Uygulamalar Dr FATİH ALGI falgi@comu.edu.tr Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Organik Malzeme Laboratuvarı (LOM) 25.01-02.02.2014 1 Sensör

Detaylı

AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU

AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU Fiziksel ve Kimyasal Analizler - ph Değeri Elektrometrik AWWA 4500-H + B 21 st ed. 2005-103-105 o C de Toplam Katı Madde AWWA 2540-B 21 st ed. 2005 - İletkenlik AWWA

Detaylı

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ İbrahim Hakkı Karakaş a*,mehmet Çopur b, M. Muhtar Kocakerim c, Zeynep Karcıoğlu Karakaş d a Bayburt Üniversitesi, Bayburt Meslek Yüksek Okulu, Bayburt

Detaylı

İLERİ ARITIM YÖNTEMLERİNDEN FENTON REAKTİFİ PROSESİ İLE ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN ISLAK HAVA OKSİDASYONU

İLERİ ARITIM YÖNTEMLERİNDEN FENTON REAKTİFİ PROSESİ İLE ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN ISLAK HAVA OKSİDASYONU İLERİ ARITIM YÖNTEMLERİNDEN FENTON REAKTİFİ PROSESİ İLE ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN ISLAK HAVA OKSİDASYONU Gülin AYTİMUR, Süheyda ATALAY Ege Üniversitesi Müh. Fak. Kimya Müh. Bölümü 351-Bornova İzmir ÖZET

Detaylı

TÜBİTAK-BİDEB Kimya Lisans Öğrencileri (Kimyagerlik, Kimya Öğretmenliği, Kimya Mühendisliği) Araştırma Projesi Eğitimi Çalıştayı KİMYA-1 ÇALIŞTAY 2010

TÜBİTAK-BİDEB Kimya Lisans Öğrencileri (Kimyagerlik, Kimya Öğretmenliği, Kimya Mühendisliği) Araştırma Projesi Eğitimi Çalıştayı KİMYA-1 ÇALIŞTAY 2010 TÜBİTAK-BİDEB Kimya Lisans Öğrencileri (Kimyagerlik, Kimya Öğretmenliği, Kimya Mühendisliği) Araştırma Projesi Eğitimi Çalıştayı KİMYA-1 ÇALIŞTAY 2010 GRUP AKTİF PROJE ADI AYÇİÇEĞİ ATIKLARINDAN AKTİF KARBON

Detaylı

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR AMAÇ Çorlu katı atık depolama sahası sızıntı sularının ön arıtma alternatifi olarak koagülasyon-flokülasyon yöntemi ile arıtılabilirliğinin değerlendirilmesi Arıtma alternatifleri

Detaylı

İKİLİ KARIŞIMLARDAN TEK VE ÇİFT DEĞERLİKLİ İYONLARIN ELEKTRODİYALİZ YÖNTEMİ İLE AYRILMALARI

İKİLİ KARIŞIMLARDAN TEK VE ÇİFT DEĞERLİKLİ İYONLARIN ELEKTRODİYALİZ YÖNTEMİ İLE AYRILMALARI İKİLİ KARIŞIMLARDAN TEK VE ÇİFT DEĞERLİKLİ İYONLARIN ELEKTRODİYALİZ YÖNTEMİ İLE AYRILMALARI H.KAHVECİ *, Ö.İPEK *, N.KABAY *, M.YÜKSEL *, M.AKÇAY * *Ege Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği

Detaylı

YÜKSEK YOĞUNLUKLU POLİETİLEN VE POLİPROPİLEN ATIKLARIN AKIŞKAN YATAKTA PİROLİZİ

YÜKSEK YOĞUNLUKLU POLİETİLEN VE POLİPROPİLEN ATIKLARIN AKIŞKAN YATAKTA PİROLİZİ YÜKSEK YOĞUNLUKLU POLİETİLEN VE POLİPROPİLEN ATIKLARIN AKIŞKAN YATAKTA PİROLİZİ Şeyda ALTAŞ, İlknur KAYACAN, Özkan Murat DOĞAN Gazi Üniversitesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, Maltepe 657 Ankara ÖZET Yapılan

Detaylı

DOLGULU KOLONDA AMONYAK ÇÖZELTİSİNE KARBON DİOKSİTİN ABSORPSİYONU

DOLGULU KOLONDA AMONYAK ÇÖZELTİSİNE KARBON DİOKSİTİN ABSORPSİYONU DOLGULU KOLONDA AMONYAK ÇÖZELTİSİNE KARBON DİOKSİTİN ABSORPSİYONU Duygu UYSAL, Ö. Murat DOĞAN, Bekir Zühtü UYSAL Gazi Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü ve Temiz Enerji Araştırma

Detaylı

POLĠ(AKRĠLAMĠT-KO-ALLĠL METAKRĠLAT) SENTEZĠ ve BOYA GĠDERĠMĠNDE KULLANIMI

POLĠ(AKRĠLAMĠT-KO-ALLĠL METAKRĠLAT) SENTEZĠ ve BOYA GĠDERĠMĠNDE KULLANIMI ÖZEL EGE LĠSESĠ POLĠ(AKRĠLAMĠT-KO-ALLĠL METAKRĠLAT) SENTEZĠ ve BOYA GĠDERĠMĠNDE KULLANIMI Merve SAĞYATANLAR, Aziz Berkay YILDIRIM DanıĢman Öğretmen: AyĢe TÜRKER 2013 ĠZMĠR ĠÇERĠK LĠSTESi PROJENĠN AMACI...

Detaylı

Dalga boyu aralığı Bölge. Dalga sayısı aralığı (cm. ) Yakın 0.78-2.5 12800-4000 Orta 2.5-50 4000-200 Uzak 50-1000 200-10

Dalga boyu aralığı Bölge. Dalga sayısı aralığı (cm. ) Yakın 0.78-2.5 12800-4000 Orta 2.5-50 4000-200 Uzak 50-1000 200-10 IR spektroskopisi Dalga boyu aralığı Bölge Dalga sayısı aralığı (cm (mm) ) Yakın 0.78-2.5 12800-4000 Orta 2.5-50 4000-200 Uzak 50-1000 200-10 Kızıl ötesi bölgesinde soğurma, moleküllerin titreşme ve dönme

Detaylı

Araş. Gör. Can GÜNGÖREN

Araş. Gör. Can GÜNGÖREN 1 ph KAVRAMI VE HESABI Araş. Gör. Can GÜNGÖREN 2 ph ın Önemi Sulu çözeltilerde hidrojen iyonu aktivitesi çok önemli bir rol oynar. Kimyada, çözünmüş hidrojen iyonu aktivitesinin ölçüsüne ph denir. ph bir

Detaylı

KİMYA LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU

KİMYA LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU KİMYA LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU 1 Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Biyomühendislik Bölümü CİHAZLAR: Analitik Terazi(RADWAG AS220 C/2) 3 Analitik Terazi (Denver Instrument).4 Atomic Absorption Spectrometer

Detaylı

PETROKİMYA KOMPLEKSİ ARITMA ÇAMURLARININ EKSTRAKSİYONU

PETROKİMYA KOMPLEKSİ ARITMA ÇAMURLARININ EKSTRAKSİYONU PETROKİMYA KOMPLEKSİ ARITMA ÇAMURLARININ EKSTRAKSİYONU T. GÜNGÖREN 1, H. MADENOĞLU 1, M. SERT 1, İ.H. METECAN 2, S. ERDEM 1, L. BALLİCE 1, M. YÜKSEL 1, M. SAĞLAM 1 1 Ege Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ

ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ YÖNTEM YÖNTEMİN ESASI VE PRENSİBİ Fenolik maddeler uçucu özellik göstermeyen safsızlıklardan distilasyon işlemiyle ayrılır ve ph 7.9 ± 0.1 de potasyum ferriksiyanür

Detaylı

Ultrasonik Aktifleştirilmiş Aktif Karbon ile Krom (VI) Adsorpsiyonu. Adsorption of Chromium (VI) on Ultrasonically Activated Active Carbon

Ultrasonik Aktifleştirilmiş Aktif Karbon ile Krom (VI) Adsorpsiyonu. Adsorption of Chromium (VI) on Ultrasonically Activated Active Carbon Kalıpçı E., Şahinkaya S., Aras S., Öztürk M. Ultrasonik Aktifleştirilmiş Aktif Karbon ile Krom (VI) Adsorpsiyonu Erkan Kalıpcı *, Serkan Şahinkaya, Seval Aras, Miray Öztürk Nevşehir Üniversitesi, Mühendislik

Detaylı

Bakır(II) ve çinko(ii) tekli sistem ağır metal iyonu adsorpsiyonu deneylerinden en fazla verimin elde edildiği bakır(ii) ile boyar maddelerin ikili

Bakır(II) ve çinko(ii) tekli sistem ağır metal iyonu adsorpsiyonu deneylerinden en fazla verimin elde edildiği bakır(ii) ile boyar maddelerin ikili 1. GİRİŞ Ağır metal iyonlarını ve boyar maddeleri tek başlarına veya birlikte içeren endüstriyel atıksular günümüzde hem insan sağlığı hem de tüm eko sistem için ciddi bir tehdit unsuru oluşturmaktadır.

Detaylı

BİTKİSEL VE HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ VE ENERJİ ÜRETİM TESİSİ

BİTKİSEL VE HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ VE ENERJİ ÜRETİM TESİSİ BİTKİSEL VE HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ VE ENERJİ ÜRETİM TESİSİ Tesisin Amacı Organik yapıdaki hammaddelerin oksijensiz ortamda bakteriler yoluyla çürütülerek enerji potansiyeli olan biyogaza ve biyogazın

Detaylı

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ İlke ÇELİK 1, Seda Aslan KILAVUZ 2, İpek İMAMOĞLU 1, Gürdal TUNCEL 1 1 : Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü

Detaylı

Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge

Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge Sulu Çözeltiler Çözelti: iki veya daha fazla maddenin meydana getirdiği homojen karışımdır. çözücü, Kütlece fazla olan (veya çözme işlemini yapan) bileşene çözücü denir.

Detaylı

1. Ulusal Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü Sempozyumu 17-20 Kasım 2011, Tekirdağ,

1. Ulusal Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü Sempozyumu 17-20 Kasım 2011, Tekirdağ, Sempozyumu 17-20 Kasım 2011, Tekirdağ, ENDOKRİN BOZUCU DİMETİL FİTALATIN ELEKTROKOAGÜLASYON VE ELEKTROKOAGÜLASYON/FENTON PROSESLERİ İLE ARITIMI Burçin Coşkun, Tuğba ÖlmezHancı, Işık Kabdaşlı ve Olcay Tünay

Detaylı

T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJESİ KESİN RAPORU METİLEN MAVİSİNİN İŞLEM GÖRMÜŞ KOKLARDAKİ ADSORPSİYON DAVRANIŞININ İNCELENMESİ Doç. Dr. Zarife Mısırlıoğlu Prof. Dr. Muammer CANEL Serim

Detaylı