sonucunda ülkemizde uygulanan Parlamenter Sistem ve Kara Avrupa'sı Sisteminden kültürel ve yapısal anlamda çok büyük fark lılık-

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "sonucunda ülkemizde uygulanan Parlamenter Sistem ve Kara Avrupa'sı Sisteminden kültürel ve yapısal anlamda çok büyük fark lılık-"

Transkript

1 YARGıSAL BAGIMSIZLIK: AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ ÖRNEGİ ı. GİRİş Dr. Mehmet Emin AKGÜL ı ülkenin anayasasınd a Mahkeme b ağım sı zlığı ve hakimlik teminatı demokratik olan her düzenlemeye konu olan iki olgu olarak ortay a çıkmaktadı r. Bu iki kavramın olu şturduğu bütün ise yargı gücüdür ve kuvvetler ayrıh ğı teorisinin üç esasından birisidir. Egemenliğin kullanılmasında asıl unsurlardan olan y argı gücü, diğer iki esas olan yürütme ve yasama gücünden, ol u şum ve nitelik itibarıy la fark lı olup bu iki gücün kendilerine verilen yetkiyi na sıl ve ne amaçla kullandıklarını anayasadan aldığı yetki ve sorumluluk esasları doğrultusunda yorumlamakta ve denetlemektedir. Bu çalı şmada İngiltere'nin kaynaklık yaptığı Anglo-Sakson sisteminin bir u zantısı olan Amerikan yargı sistemi ve bu sistemdeki y arg ı ba ğım s ız lığ ı, hakimlik teminatı kon uları işlenecektir. İncelemede öncelikle Amerikan demokratik sistemine kaynaklık eden ve Dünyada ilk yazılı anayasa olma unv anını ta şı yan Amerika Birleşik Devletleri Anayasasında yarg ı konusunun n asıl tanımland ığı izah edilecek, devamında ise ülkemizde uygulanan kara Avrupa ' sı hukuk sisteminden farklı olması sebebiyle Birleşik Devletlerde mevcut yargısal yap ılanmadan ve özelliklerinden bahsedilecektir. Federal ve federe devlet yargı sistemlerinin bir arada bul unduğ u bu yapıda, mevcut yargı çların mesleğe seçim şekiller i ve kendilerine s ağ l an an ayrıcalı k lar üzerinde durulacaktır. Müteakiben y arg ı bağımsızlığı anlamında Amerikan yargı sisteminde tanımlanan yapılanma ve buna ilişkin eleştiriler ortaya konul acaktır. Çalı şma sonucunda ülkemizde uygulanan Parlamenter Sistem ve Kara Avrupa'sı Sisteminden kültürel ve yapısal anlamda çok büyük fark lılık- 1 Kara Harp Okulu Hukuk Ö ğr e t im E l em a nı

2 lj4 MÜHF - HAD, C. 14, Sy. 3 lar arz eden Birleşik Devletlerde, mevcut yargı bağımsı zlı ğının ve hakimli k teminatının uygulamadaki durumu ve yargı bağımsı zlığı kavramının al gılanması ile ilgili tespitler ortaya konulacaktır. 2, AMERiKA BiRLEŞIK DEVLETLERI ANA YASASıNDA YARGı ILE ilgili DÜZENLEME Yargıs al gücün etkin ve kendine özgü olduğu bir ülke dü şünüldü ğünde akla gelenlerden biri side Amerika Birleşik Devletleridir. Yoğun ve farklı biçimlerde ortaya çıkan yargı fenomen i ya da olgu su, say ıs ı oldukça fazla ve birbirini etkileyen nedenlerin bir sonucudur. Doğal hukuk ve sosyal söz l e şme ideolojisine bağlılığıyla Amerikan devrimi bilhassa hukuki bir nitelik taşır. Koloniler, hukuksalolarak bağlayıcılığıolan kraliyet emirlerine göre teşkilatlandırılmışlardır.' LS ' inci Yüzyıla kadar yargıçlar Kralın emrine göre a ta n m ış l ard ı r. Mahkemeler adaleti tesis eden tarafsız birer y ap ı olmaktan ço k kraliyetin birer memuru olarak g ö rü l mü ş l e rd i r. Bun a karşılık jü ri kurumu an azınd an potansi yel olarak krali yetlen b a ğ ım s ı z olarak kabul edilmi ş ve de ğerl e nd i rilmi ş ti r. İn g ilt ere 'de yarg ıç ların görevde kalmaları 1701 tari hli Ac t of Settlernen t ile Kralın i st eğine b a ğlı olmak tan ç ıkarı l mı ş, jüride var o ld uğu kabul edilen bağım sı z da vran abilme ye teneğine yargıç larında sahip o l m ası amaçl anm ı ştır. Bu dü zenlemeye rağ men İng i l i z ya rgı sistemi yür ütme orga nı nı n bir parça s ı olmaya dev am etmi ş, Lordlar K a rnarası son derece temyiz mahke mesi olarak kalm ıştır y ı lındaki düzenleme İn gili z Hüküm e ti tara fından Kuzey Amerika'daki Kolonilerde uyg ulanmamı ş, Koloni lerdeki yarg ıç ların Kral tarafından atanmasına devam ed i l ın iş, hıınun sonucu o larak da hu ku ksal uyuşmazlık ların çöz ümünde Kolonilerde y aşa yanlar jüriye daha faz la güvenrn i şl erdir. ' Amerikan devrimi, var olan hukuk sal siste me bir sa ld ırı olarak tanırnlanmamakla bir likte zorba ta vırlı İn gili z Parlamcntosuna karşı İ ng iliz vatandaşlarının anayasal h a kl a rı ve hukuklan - 2 Martin SHAPJRO. "The United States", The Global Expansion of Judicial Power, Edit. by C. Neal TATE and Torbj örn VALLlNDER. New York University Press. New York and London. 1995, sa3 3 Carolyn Dineen KI NG. "Ch allenges to Judicial l nde pe rıden ce and the Ru le of Law:A Perspectivc from the Circuit Law". Marquene Law Review v olerne 90 Summer 2(X>7. Number

3 Mehmet Emin Akgül-Yargı sa l Bağımsı zlık: Amerika Birleşik Devletleri Örneği 115 nı n ka bul ettir ilmesidir." A merikada mevcut Kolon ilerin İ ngil tere ye karşı vermiş o l duğu savaş ın d ayan ağı nı oluş turan hukuk bili nci ve olg usu s ava ş ın bitimi ve bağım sızlığın kazanı lmasıy la beraber varlığını Kolonilerin ortak iradesi sonucu yaz ı lı olarakda ortaya koymuştur. Amerikan Anayasası Baron Mon tesquıeu' nü n 1748' de y azd ığ ı, y arg ın ın b ağım sı z ve ayrı bir güç o lmas ı gere ktiği ni b el irtti ği ve güçler ay n lığ ı teorisini ortay a ko ydu ğu " Ka n u n l a rı n Ruh u" adlı eserinde n etkilenilerek hazırl anılmıştır. ' Amerikan Anayasası Dünyadaki ilk yazılı Anayasadır ve i 7 Eylül i 787 tarihinde onaylanarak i Ocak i 789'da y ürürlüğe girmiştir. Anayasa 7 maddeden ol uşmaktadır. İ l k 3 mad de yasama, yürütme ve ya rg ı güç lerini, 4. madde merkez ve eyalet il i şkile rin i, 5. madde an ay a s a yı d e ği ştirm e yön temi ni, 6.madde borç ların ödenmesini ve anayasanı n üstün lüğün ü, 7.madde ise an ayasan ın onaylanmasını dü zenlemektedir. Amerikan Anayasası bugüne kadar 27 ke z değişikliğe uğramıştır. Deği şiklikler me tni n sonuna eklenmektedir." Amerikan Anayasasında yargı ş ek i lde yer a lmaktad ı r ; ile ilgili düzenlemeler 3. maddede şu Bölüm ı Amerika Birleşik de vletlerindeki y arg ı yetkisi birinci öncelikle Yüksek M ahkeme tarafınd an. ikinci derecede ise Kongre tarafından kurulan ve yetkilendirilen mahkemeler t arafından kullanılmaktadır. Yük sek Mahk eme yarg ıç ları ve diğer ma hke me yarg ıç l arı hizmetlerini en iyi şek i l d e yap t ıkları süre boy unca görev de ka lac aklar, hizmetlerinin devamı süresincede kendi lerine öde nen ücretle bir aza lma ya p ı lmayac a k t ır. Bölüm 2 Yargı gücü, bu anaya s anın uygulandığı yerlerde ortaya Ç ı kan tüm davalar da. bir fede re devlet veya onun vatanda şı ve yabanc ı bir devle t arasında veya yabanc ı devlet vatandaş ı ile beli rtilen ler arasınd a, bir eyalet ile di ğe r eyaletin vatandaş ları arasında ya da farklı ey aletlerin vatand aş l arı ara s ındak i uyu şma zlıkl a rda, B irle şi k Devletlerin taraf ol a cağı u yu ş ma zlıklarda, deni z hukuku ile ilgili uyuşmazl ıklarda. diğer ülkelerin bak an-, Martin SHAPIR O. a.g.rrı. s.43 s Carolyn Dincen KING. a.g.m.. s Cem EROGUL, Ç ağ daş Devlet Düzenleri. imaj Y ayıncı lık.ankara. ıoos, s.74,75

4 116 MÜHF - HAD, C. 14, Sy. 3 lan veya konsoloslannı etkileyen davalarda. kabul edilmiş veya kabul edilecek antlaşmalarda ve Birleşik Devletler kanunları üzerinde ortaya çıkacak uyuşmazlıkları hukuk ve adalet ilkelerini gözeterek çözme yetkisine sahiptir. Diğer ulusların elçilerini, konsoloslannı ve temsilcilerini etkileyen davalarda yüksek mahkeme birinci derece mahkemesi olarak yetkilidir. Önceden bahsi geçen davalarda ise Yüksek Mahkeme Kongrenin yapacağı düzenlemeler hariç hem hukuk hemde fiil bakımından temyiz yetkisine sahiptir. Tüm ceza davalarındaki yargılama, impeachment (temsilciler meclisi tarafından soruşturma ve senatoda yargılanma yolu) davaları hariç olmak üzere jüri vasıtasıyla yapılır ve bu davalar bahsi geçen suçun işlendiği eyalette görülür. Suç bir eyalet sınırlan içinde işlenmemişse Kongre tarafından gösterilen yerde dava görülür. Bölüm 3 Savaşta Birleşik Devletlere karşı asker toplamak veya düşmana katılmak ya da yardım etmek ve destek sağl amak Birleşik devletlere karşı ihanet suçunu oluşturur. Hiç kimse. halka açık bir mahkemede itirafda bulunmaksızın veya aynı olayın görgü tanığı iki kişinin şahitliği olmadan vatan hainliği suçundan mahkum edilmeyecektir. Kongre vatan hainliği suçunun cezasını tespit etme gücüne sahiptir. Ancak bu ceza suçlu için bir hüküm doğurur, suçlunun füru bu cezai yaptırımlardan etkilenmez. 27 kez değişikliğe uğrayan Amerikan anayasasında yargı bölümünü ilgilendiren değişiklikler ise şu şekildedir. Değişiklik (Amendrnent) 5: Hiçkimse büyük jürinin suçlaması ve raporu olmadıkça ölüm cezası gerektiren veya büyük bir utanç doğuran suçtan yargılanmayacaktır. Savaş veya olağanüstü haller sözkonusu olduğunda milislik hizmetinde. kara veya deniz kuvvetlerinde yapılan hizmet esnasında ortaya çıkan haller bu durumun dışındadır. Hiç kimse aynı suçtan iki kez cezalandırılmayacak, herhangi bir ceza davasında kendisine karşı şahitliğe zorlanmayacak, hukuk kurallarına uyulmaksızın yaşamından, özgürlüğünden ve mal varlığından yoksun bırakılmayacak, bedeli ödenrneksi zin kamunun kullanımı için mülkü alınmayacaktır.

5 Mehmet Emin Akg ul- Ya rg ısal Bağım sı zlık: Amerika Birleşik Devletleri Ö rneğ i ll7 Değişiklik (Amend rnent) 6: Bütün davalarda sanı k, suçun i şlendiği eyaletteki tarafsı z jüri tarafından halka açık ve süratli bir yargılanma hakkına sahiptir. Ayrıca sa nık kendi sine ka rşı yapılan s u ç lamay ı bilmek hakkına ve kendisine k arşı kull anılan tanıklarla y üzl e ş t i ril mek hakkına ve kendi savunma s ı için hukuki y ard ım talep etme h akkına sahiptir. Değişiklik (Amendmenl) ll: Birleşik Devletlerin y arg ı gücü, bir eyaletin vatandaşının başk a bir eyaleti şikayet etmesi halinde yorum yapma yetkisine sahip değildir. 7 Amerikan an a yasasınd ak i yargı ile ilgili düzenlemelere bakıldığında Mahkeme bağım sızlığı ve hakimlere sağ l an an güvenc eler ile ilgili olarak a çı k düzenlemelere r astl anmamaktadır. Yargı çl arın görevlerini iyi bir ş eki l de yap t ı k l a rı sürece görevde kalacaklarından ve kendilerine ödenen m aa şta bir azalma olmayacağının belirtilmesi Amerikan Anaya sa sında hakimlik teminatı ile doğrudan ilgili olan tek düzenlemedir. 3. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERi YARGı SİSTEMİ Yargı, Amerikada Dünyadaki diğer örneklerinden çok daha fazla bir güce sahiptir. Anayasa federal düzeyde sadece bir tek mahkeme öngörmüş tür. Bu mahkemede Yüksek Mahkemedir. Anayasanın üçüncü maddesinde Kongrenin gerek gördük çe yeni mahkemeler kurabileceği belirtilmiştir' i 789 tarihli ya rg ı y as as ı yasama meclisinin yarg ı ile ilgili ilk düzenleme si ol m as ı ile birlikte sonuncusuda de ğildir. O günden beri yasama federal yarg ıy ı ilgilendiren çok sayıda yasa ç ı karm ış, eya letlerde kendi yap ı ları nı buna göre d e ği ştirmi şlerdir. " B irle ş i k Devletlerde mahkeme yapılanmasındaki en önemli olay çok say ı da mahkeme sisteminin var o l m a s ı d ı r. Elli eyaletin her biri kendi yargı sistemine sahiptir. Fede ral hükümetinde kendi yarg ı düzeni va rd ı r. Eyalet sistemlerinin her biri diğe rinde n coğra fi esas larla ayrılır. Federal ve Eya!et sistemleri coğ rafi olarak üstüste b i n miş durumdadır. Federal mahkemeler ile 7 n.net/const s Ce m EROOUL, a.g.e., s Thomas G. Walker. Lee EPSTE İN. The Supreme Court of the United States. St Martin Press. New York, s.22

6 lls MÜHF - HAD, C. 14, Sy. 3 Eyalet mahkemeleri bazı şehirlerde yanyana konu şla nmıştır. Bununla birlikte her mahkeme tipi farklı bir yapılanmanın parçasıd ırlar. Lo Bu açıdan bakıld ığında Amerikan yargı sistemi çift. paralel ve üç katlı bir yapılanma içindedir. Çiftli bir yapıya sahiptir. çünkü Federal ve Eya!et sistemleri birarada bulunur ve her biri kendi sahalannda faaliyet gösterir. Paralel ve üç katlı bir yapılanma içindedirler. Çünkü eyalet ve federal mahkemelerinin hiyerarşik yap ı l a n m a l arı aynıdır. Eyalet yargı yapı ları tam olmasada Federal yargı yapı lanma sına benzemektedir. Bu yapıya bakıldığında en alila dava mahkemeleri yer almaktadır. bunlar yargı sistemine girişi teşkil ederler. Orta kademede ise dava mahkemelerindeki usulün tekrar incelendiği itiraz ya da temyiz mahkemeleri yer alırlar. Son basamakta ise her iki sistemdede (Federal ve Eyalet) kendi yetki saha larında hukuki sorun hakkında son hükmü veren Yüksek ya da Üst Dereceli Mahkemeler bulunur. " Davalar genellikle tek bir sistem içinde kalırlar. Federal Mahkemelere getirilen bir dava hemen hemen her zaman federal mahkemelerde kalır. istisnai durumlarda bir dava Eyalet Mahkemelerinde başlayabilir ve oradan Federal mahkemelere götürü lebilir. Eyaler Yüksek mahkemesinde görülen bir davanın Federal Yüksek Mahkemeye gönderilmesi bu duruma örnek olarak verilebilirsede bu tür örnekler oldukça istisnai hallerde söz konusu olabilir." A. Federal Yarg ı Düzeni Her seviyedeki yargı organının anayasaya uygunluk denetimi yapma yetkisine sahip olduğu Amerika Birleşik Devletlerinde (ABD) en etkin ve önemli yargı organı Federal Yüksek Mahkemedir. Her seviyedeki yargıca verilen kanunlarm anayasaya uygunluğu denetimi yetkisi. şimdiye kadar siyasi meclis lerin keyfiliğine karş ı alı nmış önlemleri n en etkililerinden birisidir.':' Federal Yüksek Mahkemenin yargı yetkisi. "yargısal güç. bu anayasanın. Bir leşik Devletler kanunlarının ve antlaşmalannın uygulama sahasın da ortaya ç ıkan tüm davalarda adalet ve eşitlik ile hüküm belirtir." cüm lesiy- 10 Lawrence BAUM. American Couns. Third Editio n. Ohio Sı ate University. Houghton M lffhn Company. Beston. 1994, s.22 il Thomas G. Walker. Lee EPSTEİN. a.g.e.. s.23 u Lawrence BAUM. a.g.e.. s.22 i ~ Hasan TUNÇ. Karşıla ştırm alı Anayasa Y argı s ı. Yetkin Y ayınlan. Ankara. 1997, s.9 1

7 Mehmet Emin Akgül-Yargısal Ba ğımsı zlı k : Amerika Birleşik Dev letleri Örneği 119 le ba şlay an ABD Anayasa sının 3'üncü md. 2'nci bölümü ile tesis edilm i şt ir. Ya rg ı yetkisi, Federal Anayasa. Federal Kanunlar ve antlaşmal arla ilgili uy u şmaz lı k l a rda kullanılmaktadır. Hukuksal açıdan son hüküm yeri olan Yüksek Mahkeme Anayasanın yorumlayıeısı ve mu hafızı olarak, Amerikan Ha lkına kanun lar önünde eşitlik sözünü yerine getirmek le görev lendiri l miştir. Amerikan Yüksek Mahkemesini Dünya üzerindeki eşsi z durumunu Alexis de Tocqueville şu şeki l de tamm l amıştır. "Temsili hükümet sistemi Avrupa'da birka ç ülkede uygulanmaktadır. Fakat Dünyadaki hiçbir ülkede şi mdiye kadar yarg ı gücü Amerika' da o l duğu kadar organize ve etkili olarak ku ru l m am ış t ı r. "!' Birle şik Devletler Yüksek Mahkemesi i başk an 8 üye toplam 9 y a rg ı ç tan olu şmaktadır. Ülkedeki en yüksek dereceli yargı yeri ve son tenı y i z mercidir." Yüksek Mahkeme Yasama Meclisi tarafından ç ı karı lan ya s a l a rı n anayasaya uygunl uk denetimini yapma ve eğer anaya saya aykırı ise ge çe r si z liğin e hükmetme yetki sine sahiptir. Yüksek Mahk eme ayrıca Federal Kanun lara dayamlarak veri len Eyalet Mahkemesi kararlarım denetleme yetkisinide elinde bu lundurmaktadır. Yasama ise hang i tür dava ların Federal Yüksek Mahkeme tarafından görü l ec eği n i yasalarla belirleme yetki-. h",. s ın e sa ıptır. Yüksek Mahkemenin görevleri iki ana başlık al tında toplanabilir. Bunlardan birincisi esas görevleridir. Bunlar; olarak bakar. i. Eyaletler arasındaki uy uşmazlıklara, 2. Eyaletler tarafından Yüksek Mahkeme önüne getirilen davalara, 3. Federal Hükümet ile Eyalet aras ın d ak i uyu şmazlıklara, 4. Yabanc ı dipl omatların taraf o lduğu davalara ilk derece mahkemesi İkinci tip görevleri ise; 14 Robert J. xtcx eever. The United States Supreme Court A Political and Legal Analsis. Manchester Universi tv Press. Manchester s www. supremecou rt~us. gov /aboutlbri e fove rwiev Steven L. EMANUEL. Ccnstitutional Law. Emanuel Publishing Corp, Larchmont. NY, ~OOO. s.ö

8 120 MÜHF - HAD, C. 14, Sy. 3 ı. Federal Temyiz mahkemelerinin bütün kararları ve belirli alanlarda uzmanlaşmış itiraz mahkemelerinin kararlarının, 2. Eyalet Yüksek Mahkemelerinin federal bir yasayı ilgilendiren dava dolayısıyla verdikleri kararların, 3.Üç yargıçh Federal Bölge Mahkemelerinin kararlarının incelenmesidir. i7 Federal Yargı Sisteminin yapılanmasına bakıldığında ise en altta her eyalette sayısı i ile 4 arasında değişen toplam 94 tane Federal Bölge Mahkemesi (Federal District Court) vardır. 18 Bu Mahkemeler Kongre tarafından ihdas edilmi şlerdir." Özel mahkemelerde görülen bir kaç dava dışında bütün federal davalar Bölge Mahkemeleri tarafından görülür. Bölge Mahkemelerinin üstünde 12 adet temyiz mahkemesi vardır. Sadece Columbia Bölgesi Temyi z Mahkemesinin yetki sahası (circuit) Columbia Eyaletini kapsamakta, diğer onbir temyiz mahkemesinin (court of appeal) her birinin yetki sahasında (circuit) ise üç veya daha fazla eyalet bulunmaktadır. Genelolarak bir yetki sahasındaki (circuit) bölge mahkemesinden gelen temyiz istemi o sahada yetkili temyiz mahkemesi (court of appeal) tarafından görülmektedir. Temyi z Mahkemeleri (court of appeal) bunun yanında kendi yetki sahalarında bulunan vergi mahkemeleri (tax court) ve idare mahkemeleri (administrative court) tarafından gönderilen davaların temyiz istemlerine de bakmaktadırlar. Bu yapılanmaya ek olarak uluslararası ticaret davalarına bakmakla yükümlü mahkemelerde (court of international trade) açılan davaların veya Birleşik Devletlere karşı ileri sürülen Anayasa, Federal yasalar veya genel düzenleyici işlemlerden kaynaklanan tazminat taleplerini içeren davalara bakmakla yükümlü mahkemelerde (court of federal clairns) açılan davaların temyiz incelemesini yapmak üzere Uzmanlaşmış Temyiz Mahkemeleride (Specialized Court of Appeals) bulunmaktadır. İlk derece Askeri Mahkemelerde (Lower Military Courts) verilen kararlara karşı temyiz 17 Lawrence BAUM. The Supreme Court, Fifth Edition. A Division of Congressional Quarterly Inc.. Washington, D.C.. s,11 18 Lawrence BAUM. a.g.e., s.9, Robert 1. Mc. KEEVER, a.g.e., S httpllwww.tjc.gov/history ı 8,06,2008

9 Mehmet Emin Akgül-Yargısal Bağıms ı zlık: Am erika Birleşik Devletler i Örneğ i 121 başvuru sunun yapıldığı Askeri Temyiz Mahkemeside (Court of Military Appeals) bu yapı içinde yer almaktad ır. Tüm bu sistemin tepesinde ise Yüksek Mahkeme (Supreme Court) bulu nmaktad ır. 'o B. Federe Devletlerdeki Yargı Dü zeni Eyalet yarg ı sistemleri oldukça çeş i t lid ir. Federal bir devlet düzeninden kaynaklanan bağıms ız lı k sayesinde eyaletler kendi sistemlerini o l uş t ur muş la rd ır. K aç ın ı lmaz olarakta sonuçlar farklı o lmuş t ur. Bütün eyaletlerin ya rg ı sistemini anlatabilecek ge ne lleş t iri l miş bir sistem ortaya koymak gerçekte n güçtür.21 Eyalet yargıs ında yap ı lan ma her eya letin kendi anayasas ı ve kanunlarından kaynak lanan yetkiye d ay an m ak t adır. Eyalet yüksek mahkemesi son derece yarg ı yeri olarak görev yapmaktadır. Bazı eyaletlerde yargı yapılanm ası içinde Eya let yüksek mahkemesinin altında (ln termediate Appeal Courts) ara temyi z (istinaf) mahkemeleride bulunmaktadır. Bunların altında eyalet dava mahkemeleri vard ır. Ancak baz ı eyalerlerde bölge (district) mahkemeleride ihdas edilmiş tir. Davalı ya da davac ı, mahkeme nin verdiği kararı ara temyiz mahkemeleri önüne götürebilir. Bunun yanında da va lı ya da davacın ın kararı eya let yüksek mahkemesi önüne götürme seçeneğ i de mevc uttur.v' Eya let mahkem eleri dört basama k olarak yap ı lan mış lard ı r. Bunlardan ikisi dava basamak l arı diğe r ikisi ise temyiz ba sam ak l arıdı r. Davaların görül düğü mahkemeler ise major ve minor olarak, temyiz basamak ları ise yüksek mahkeme ve istinaf mahkemesi olarak s ı nıflan dırı lır lar. Major ve minor mahkemeler arasındaki teme l fark mahkeme önüne gelen dava ların ağır ya da hafif olarak kanunda önceden tanımlanmış olmasındadır. Birçok eyalette major mahkemeler denildiğinde, bölge mahkeme leri (district courts), üst mahkemeler (superior courts/circu it courts) akla gelmekte dir. Bu mahkemeler ağır c ezay ı gerektiren davalara veya ağır t azmin aı d ava larına bakarlar. Bu mahkemelerin aynı zamanda temyiz işlevleri de vard ır. ilk de- Lawrence BAUM, The Supreme httpllwww. cit.uscourt s.g o v/infcrmation/aboutı , htlpllwww. uscfc.u scourı s.gov.about.court 18,06, Lawrence BAUM, Ameri can Courts, a.g.e., s,42 22 http//www.uscourtus.gov/aboutjconstitutional.pdf Court. a.g.e., s.9.

10 122 MÜHF - HAD, C. 14, Sy. 3 rece olarak minor mahkemelerde görülen baz ı davaların temyizi major mahkemelerde y apılm aktadır. Minor mahkemelerde ise hafif (sulh benzeri) hukuk ve ceza d ava ları görülmektedir. Minor mahkeme ler uzm anlık gerektiren alanlarda da yargılama yetkisine sahip olabilirler (çocuk mahkemeleri vb.). Temy iz aşamas ında görev yapan istinaf mahkemesi genellikle major mahkemelerde verilen kararları n temyiz incelemesinin yapıld ığ ı mahkemelerdir. Majo r mahkeme lerin baz ı kararl arın ın temyiz incelemesi ise doğrudan yüksek mahkemelerde yapı lmak tad ır. Yüksek mahkeme ABD' de birçok eyalet in yargı yap ı lanmasında mevcut olan son derece yargı yeridir. ı3 Yukarıda belirtilen ilk derece mahkemelerin üzerinde ise eyalet istinaf mahkemeleri (appellate courts) bulunmaktad ır. Bu yü zyılın başlarında eyalet sistemleri genelde tek bir temyiz mahkemesine sahipdi buda yüksek mahkeme idi. Fakat eyalet p olitik aları sonucu ortaya ç ıkan dava say ısındak i art ı ş, eyaler yönetimlerini yüksek mahkemenin a l t ın da bir istinaf mahkemesi ihdas etmeye mecbur etmi ş ve bugünkü üç bazende dört katlı Amerikan eyalet yargı hiyerarşi sinde ara katmanda yer bulan istinaf mahkemeleri ortaya ç ı k ın ı ştır. Günümü zde eyalet lerin dörtte üçünde ilk derece istinaf mahkemeleri bulunmaktadır. ı, Bu eyaletlerde itirazlar çoğunlukla istinaf mahkemelerine (intermedi ate appellate courts) y apılır, bazı durumlarda ise itiraz istemi doğrudan Yüksek Mahkemeye veya istinaf mahkemesi tarafından Yüksek Mahkemeye yapılır. Yüksek Mahkemenin önüne gelen davalara bakması zorunlu görev s a h as ın a girenler hariç i steğine bağlıd ır. Eyaletlerin kalan dörtte birinde ise -ki bun ların çoğu nüfusu düşük olan eyaletlerdir- bir tek istinaf mahkeme si vardır. Bu mahkeme a ynı zamanda Yüksek Mahkem e (Supreme Court) olarak da ad land ırı lı r. Önemli davalara bakan mahkeme lerin (majo r courts) k ararlarına k arşı İtira z d oğrud an Yüksek Mahkemeye yapılır?' Eyalet yargı sisteminin son ba samağı ise eyalet yüksek mahkeme sidir. Eyalet Yüksek Mahkeıne si Federal Yüksek Mahkemeye benzer. Sistem- 23 L.BAUM, American Cou rts. a.g.e ,45. httpllwww.ncsconline.org/o kis/info-courtweb t Lawrence BAUM, AmericanCourts, a.g.e.. s Lawrence BAUM. The Supreme Court. a.g.e.. s.s

11 Mehmet Emin Akgül-Yargısa/ Bağımsı zlı k: Amerika Birleşik Devletleri Örn eği 123 deki son itiraz yeridir. Bazı eyaletlerde (Oklahoma, Texas) ise iki adet Yüksek Mahkem e bulunmaktadır. Bunlardan birisi hukuk davalanna diğeri ise ceza davalarına bakmaktadır. Genelde Yüksek Mahkemenin işlevi eyalet temyiz mahkemesinin etkinliğine göre değişmektedir. Bazı davalarda temyiz mahkemesinden sonra ikincil bir yetkiye sahipken, bazı hallerde ise temyiz görevini doğrudan kull anmakt adır AMERIKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ FEDERAL HUKUKUNDA MAHKEMELERiN BAGIMSIZLIGI VE HAKİMLER ILE ılgilı DÜZENLEMELER Gerçekte var olan Yargı s al bağımsızlık, hukuk kurallannı uygulam anın bir zorunluluk olduğunun kabul edilebilmesidir. Yargı, yasama ve yürütmeden bağım sı z değil se, temsilciler görevlerini hukuka uygun yerine getirmeyeceklerdir. Üstelik devlet, y arg ı bağımsı z de ğilse yönetilenleri inandınn akta ve onlann güvenini sağ lamak ta da zo rlan acak t ı r. Bu duru mda yöneticilerin bütün vaatleri ucuz laflar olarak kalacaktır. Buna karşılık bağıms ı z y arg ı, yöneticilerin verdikleri sözlerden dönmelerine engelolabilecek ve güvenirliklerini mümkün kıl acaktır. " Yargı bağımsı zlığı hem yönetilenler hem de yönetenler için güvenirliğin s igort as ı konumund adır. Amerik an yargı sisteminde y argıç seçimi genellikle liyakate dayalı seçim sisteminin olduğu Avrupa örn eğinden farklıdır. Federal ya da federe devlet yargıçlarının birçoğu sosyal de ği şiklikl er yaratmak ve anayasay ı yoruml amak yetkisine sahiptirler. Amerikan yargıçlan sadece kanunun ne ol duğu n u belirtmezler, kanunun na s ılolma sı ge rek ti ğ i n i ifade etmek görev ve yetkileri de vardır. Bu durum göz önüne alındığında Anay asa, federal düzeyde bağımsız ve sorumlu bir yarg ıs a l düzeni s ağ l amay a ça lışmış t ı r. Bunun içinde Kongren in farklı yollardan yarg ıy ı kontrol etmesinin önüne anayasal s ı nı rl ar kon m uşt ur. Uygulamada ise bağım sızlık ve sorumluluk şartl arını dengelem ek sorunlu ve 26 Lawrence BAUM. American Courts. a.g.e.. s Bernd HA YÜ. Stefan VOlGHT, "Explaining de Facto Judici al İnd ependen ce ", International Review of Lawand Economics (ww w.sciencedirect.com)

12 l U MÜHF - HAD, C. 14. Sy.3 güç olmu ş tur. " Y argı bağım sı zlı ğı kuralı ya rg ısa l seç im i şleml erinde es as etkisini gös te rir. Yargı çların bir dava hakkında mevcut rejimin isteklerinin dı şında b a ğım sı z ka rar vermeleri isteni yorsa bunun sağl an mas ı için ya rg ıç la rın ba ğı m sı zlı klarını en yüksek seviyede s ağl aya cak bir seçim şek l i be lirlenmelidi r. Ne uba uer' in bu görüşü n e rağme n Federal yarg ıç lar Başkan ve Senato liderleri tarafınd an seçilmektedir. Bu seçim sistemi tek b a ş ın a yargısa l bağım sı zlı k kavramında önemli s ın ı rl ama l ar ortaya koym aktad ır. Fed eral y arg ıç l ar yaşam bo yu görev yapma ve maa ş azaltmalarına karşı korunma h akkına sah ip o l ma ları na rağmen p olitikacıl ar tarafından yarg ıç ları n seç imi ve yarg ısa l bağ ı ms ız lı k aras ın dak i doğa l geri lim var lığ ın ı devam ettirmektedir. Sonuçta bir çok d ü şü rı ür B aşkanı ve Senatoy u yarg ıç ların seçiminde po litik dü şün ceden uzak durmaya çağ ırmaktad ı r. " 2002 y ı lın da ABD Y üksek M ahkem esi ya rg ıç ad a yl arının ve yarg ıç l arın yarg ıç seçimi sürec inde politik konul arla ilgili ifade hürriyetlerinin olduğuna karar v ermiştir. Bu kararı n, mahkemel er in bağım s ı zlı ğı ve ta ra fs ız lığ ı konusun da Am erikan H a l kınd aki ortak in an cı zay ı fla tacağ ı Amerikan hukuk çevre leri tara fın d an s ıkça ifade edi lmekte, y arg ıç ların siyasi fikir açıklamalarının ise s ıradan vatandaş ta yargı g üve nirli ğ i ve bağ ı ms ız lığı konusunda şüphe doğuracağı ileri sürülrnektedir.i" Birle şik Devletlerde y arg ı bağ ı ms ız lığ ı hakkın daki genel fikir yap ıs ın ı gösteren bu kısa aç ı k l am adan sonra Federal sev iye de yarg ı bağı m sı zlığının nasıl dü zenl endi ği aç ı k lanacak t ı r. A. Federal Yüksek Mahkeme (The Supreme Court) Sisteminde Yargıçların Seçimi Hükimlerin pa rlame nto tarafmdan seçilmesi İsv içre Federal Mah keme üyeleri yle, k atılonl arı n büyük bö lümünde istinaf mahkem eleri haki mleri- 28 Kevin 1. MITCHELL. "Neither Purse Nor Sword.Lessons Europe Can Leam From American Courts' Struggle For Democratic Legitimacy", Case Wesren Reserve Journal of International Law, Vol Terri Jennings PEREn i, "Does Judicial Independenee Exist", Judicial Independenee at the Crossroads. Editors: Stephen B. BURBANK, Harry FRIEDMAN. Sage Publications. USA s James L. GIBSON, "Chal1enges to Impartiality of Supreme Courts. Legitimacy Theory and "New-Style" Judicial Campaign". American Political Science Review VoU02. No.! February, 2008, s.59. hups dge.org

13 Mehmet Emiıı Akgiil-Yargısal Bağıms ızlık: Amerika B irleş ik Devletleri Örneğ i 125 nin seç iminde uygulanan bir yöntemd ir. Amerika Birl e şik Devletleri (ABD)' de, Almanya da yüksek mahkeme üyeleri yasama meclisleri t arafından seç ilmek tedir. Bu seçim siste mi kuvvetlerin birbirini s ın ı rlamas ı düşü n ces ine d a y anmakt adır. Temsili demokrasinin sonucu iktidar bir bütün olarak milletin temsileisi olan yasa ma organı nda toplanmı ştır. Hakiml erin yasam a orga nı tarafından seçilmesiyle yargı erki d ol aylı olarak milli iradeden kaynakl anmı ş ve diğer organlar k arşısında daha kuvvetli o l ac ak t ır. Bunun yanında seçimin halk t ara fınd an yap ı l ması duru munda ise hakimlerde bulun ması gereke n niteliklere faz la dikkat gösterilmernektedir." Seçim sis temi ile ilgili ge nel d eğerl endirme yi takiben Amerikan yargı sistemine b akıld ı ğ ınd a ise ya rgıç seçimi ile ilgili yön tem ler h akk ınd a ki tar tış m a lar özellikl e mahkemelerin amaç ları ve bunla ra na sıl ulaş ac akl arı kon uları üzerinde olmaktadır. Bu tanı ş ma l ard a iki sorun bask ın durumdad ır. Birincisi politik soru mluluk mu yoksa yargısal bağ ı ms ız lık m ı öncelikli olacak tır. Birçok ki ş i, y arg ıç ları n kan u n la rı kendi an lad ık la rı ve yorumlad ıkl a rı şeki lde uyg ulayab ilmeleri için bağıms ız lık larını en üst düzeyde gerçekleşti recek bir yol ile seçilmel eri gereği ni belirtmektedir. Diğ er bir kı sı m ise, yargıç ları nda önemli politika lar üretm eleri nedeniyle hizmet ettikleri halka hesap vermek zorunlu l uğunda oldukların ı bu neden le de ya doğrudan ya da hüküme tin organ la rı vas ı tas ı y la seçilmeleri ge r eği üzerinde durm akt adı r. İ k i n c i önemli sorun ise yetenekli yarg ıç ların nas ıl sisteme dah il ed i leceğidir. Avukatlar ve ya rg ıç lar en iyi yarg ıc ı seçeb ilecek sistem h ak kında fark lı fikirlere sahiptirler, bu farklılıkta arzu edilen yeteneklerin ne o l mas ı ge rek t iğ i konus undan kaynaklanmaktadır. B az ı l arı sadece hukuki yeterlilik, kanunlar ve huku ki usuller hakkında uz rnan lığ ı ararken, bazıl arı ise gen iş bir politik bakış açısına ve hükümetin politik uygul am al arı nı anlama yete neği ne sahip olmas ını gerek li s ay mak tad ı r. Amerikadaki yarg ıç ye te r lil iğine verilen önem ile ya rg ıç seç imindeki so ru rrı lu l uğa verilen önemiri d iğer ülkelerden farklı o ld uğu görüıü r. Kıt a Avrupasında yarg ıç lar, özel bir yarg ıç lık eğ i t i m i alm ayı tak iben profesyonelolarak kamu hizmet i vermeye baş l a r. Amerikada ise kam u ve seçilmiş temsilciler hakimin göreve getirilmesi ne ve burada k alıp 31 Şeref ÜNAL. "Anayasa Hukuku A çı sından Mahkemelerin Ba ğım srzh ğt ye Hakimlik Teminatı ", TBMM Kü ltür ve Sanat Yayurt Kurulu Yayı nlan. Ankara. ı 994. s.50

14 126 MÜHF - HAD. C. 14. Sy. 3 k almam a sın a karar verir. Amerikan y arg ıc ı daha alt seviyede mahkemelerin gerektird iği tecrübe ya da özel bir eğ i ti mi almadan bu sürece dühil olur. Federal hüküm et ve eyalet hükümetleri sadece am açl arı değ i l amaca ul aşm a yollanda farklı olan bir kaç değişik seçim sistemi kullanırl ar.f Federa l Yük sek Mahkemedeki sandalye say ıs ı sı nı rlan m ış ve sabittir. Mahkemedeki üye say ısı yasama meclisi t arafından tespit ed ilm i ş t i r. B aşkanın atama yap abilmesi mahkemed eki üyeliklerin birisinin bo şalma sı ile mümkündür. Mahkemedeki üyelikle rin b oş alması ise düzenli veya pog ram lanm ış şek il de olmamak tadır. Yüksek Mahkeme için tespit ed i l m iş bir hizmet süresi yoktur. Amerikan Anaya sası hizmetin gereklerine uyu lduğu müddetçe hizmetin bitimi için bir süre s ın ırı belirtmemi şt ir. Sadece ölüm, kendi i steği ile ay rı l ma, belli bir y aşa ulaşması nedeni yle ayrılma, suçlama (impeach ment) sebebiyle mahkeme üyeliklerind e boşalm a o l mak tad ı r. r ' atama ları n ı. Aday Olma Her başkan yüzlerce federal görevliyi seçmek zo ru ndad ı r. Fakat bu büyük bölümünü sadece isim tespiti yoluyla yapar. Yüksek Mahkemeye üye seçimi bu seçim i şlemi arasında en önemli olanlardan birisidir. Mahkemede bir üyelik bo ş aldı ğınd a B aşkan bu ü yeli ğ in d oldurulm a s ınd a genellikle akti f bir roloynar. Seçimden önce potansiyel adaylarla birebir görüşme le r yapm ası ge nel bir uygul am adı r. B aşkan bu konuda tek baş ına hareket edemez. Adalet bölümü (Justice Department) görev lilerinden ve kendi yard ımc ı larında n aday h ak kın d a bilgiler a lır. 34 Yürütmenin b a şı olan Başk a nı n do ğrudan k atılımı olmadan Yüksek Mahkeme için adayalma i şlemi ge rçe k leşmez. Yüksek Mahkeme atama ları çok önemlidir ve B aşk anın temsil gücünün diğerlerine gös terilmes ini sağlayan politik bir gösteridir." Yüksek Mahkeme adayl arı dört önemli ölçüt gözön ünde tutularak beli rlenirler. Potansiyel ad a yların nit eli ği olarak belirlenecek birinci ölçüt, aday ların ye te neğ i ve etik s tandart lard ı r. Bu ölçütlerden birinde geri kalan JZ Lawrence BAUM. American Courts. a.g.e.. s J Thomas G. Wal ker, Lee EPSTE in. a.g.e., s Lawrence BAUM. American Couı t s, a.g.e.. s. l04 35 Thomas G. Walker. Lee E P5TEİN. a.g.e

15 Mehmet Emin A kgii/-yargı sa/ Bağımsı zlı k : Amerika Birleş ik Devletleri Örneği 127 ada y senatonun onayını alamayabilir ya da senatonun on ayını alm as ına rağ men ba şkanı utandırabilir. İkinci kategori ölçüt ise adayın mahkemede görülen davalara yaklaşım biçimi diğer bir deyişle yaklaşım tarzındaki öncelikleri ve hassasiyetleridir. Bunun nedenid e Yük sek Mahkeme kararl arının çok önem li o l mas ı neden iyle başkanın kendi politik gö rüş le ri n i payla şan aday lar aramas ı dı r. Üçüncü kategori ölçüt ise ödülolarak ad land ırı lab i l i r. Adayl ar Başk anı şahs i olarak t anırl ar. Bu k i şil er sık lı k la Başkanın politik müttefiki olan tanıdığı kim selerdir. Dördüncü ölçüt ise politik d e steğin bulunmasıdır. Bazı adaylıklar demografik gruplardan faydalanılabilmek için kullanılır. Başk an grubun üyele rind en birini seçme yoluyla grubun desteğini sağl amay ı de neyebilir. B aşk anların bu ölçütlere verdikleri değerl e r fark lıd ı r. Fakat aday ın yak laş ım biçimi po litik öncelikleri, en öne mli önce liğe sahip kriterlerdir Senato Onayı B aşkan, Yüksek Mahkemedek i bo ş üyelik için bir ki şi yi aday olarak belirl edikten so nra aday lığın onay ı iş lemi için Senatoya gönderir. Aday lı k işlemi 14 sena törden o l uşan yargı komitesine gö nderilerek aday hakkında bilgiler teyit edilir, incelenir ve aday lık talebi oya sunulur. Bu usul iş lemin in u zu nlu ğu aday h akkınd ak i görü şmel erin durumuna ba ğlıd ır. Senatonun Yüksek Mahkemeye üye seç imindeki rolü bölge mahkemelerine üye seçimindeki ro lünden farklıdır. Seçim usulünde aday ın va tandaşı o l d uğu eyaletin senat ö rü öze l bir güce sahip d e ğ ild i r. Bu güç di ğer üyeler ara sında d a ğuılrm şnr. " Günümüzde aday lar fikirleri nde büyük tezatlar olm ad ık ça, yeterlilikleri ve etik duruml arı hakkında sorunlar bulunmad ıkça Sen ato tarafından büyük çoğ u n lı k la o nay lanmak tad ı rl ar. " Başkanın kendi se ç tiğ i aday ı ilan etmesi ve Senatonun aday hakkınd aki incelemeleri ara sındaki süreç boyunca diğe r k iş i ler ve gruplar ilan edilen ad ayın ye te rli liğ i hakkınd a ça lı şmalar yaparlar. Bu kiş i ve gruplar gene llikle mahkeme kararlarınd an etkilenenlerdir. Çalı ş m aları takiben aday hakkınd a olumlu ya da olumsuz gö rüş le ri n i aç ık larlar. Bu alanda en organize olan örgüt Amerikan Barosudur (ABA: America n Bar 36 Lawre nce BAUM. American Courts. a.g.e., Lawre nce BAU M. S u pre ıne Court. a.g.e., H Lawrence BAUM, "American Courts", s.107

16 128 M ÜHF - HAD, C. 14, Sy. 3 Association), Amerikan Barosunun ya n ın d a onay s ı ras ın da bu sürece dahil olan çeş i t l i alanlarda uzmanlaşmı ş ( k i ş i h akları, kadın h akları ) huku k birlikl eride mev cuttur. Bunun yanında i şçi koali sy onları ve ki ş i özgürlükleri ile ilgili gruplarda bu sürece kat ılmaktadırlar. i 997 yılında Robert Bork 'un üyeliğinin Senato tarafından in celendi ği süreçte bu Yüksek Mahkeme aday ı nı n aşırı muhafazakar o l m as ı esas alınarak aday l ığ ı, olum suz yay ın, propaganda ve sivil xoplum örgütlerinin Senato üzerind eki baskı sı sonucu redded i l m iş t i r. Bu olay Senato tarafın dan Başkan a ya pı l an tavsiyenin ne kada r önemli o l d uğu n u ve bu i şlemin art ık ulusal düzeyde politik bir hale ge ldiğ i n i kanul arru ştır." Senatonun, Başkanın g ös terd i ğ i aday konusundaki tutumunu belirlemesinde ise genelde dört faktör etkindir. Bunlardan birincisi, Başk anın senatoda ki politi k g ücüdür. Eğe r Ba ş kan politik olarak zay ıf ise potan siyel rakiplerin yarg ıç aday ı nı reddetmek için gösterece kleri çaba başarı ya ul a şa bilir. Bunu nla birlikte Başkanın partisi Sen atoda çoğun l uğu o l uştu ruyo rsa aday %90 kabul görür. B aşk anın, Se natoda çoğu n l uğa sahip bir muhalefet ile karş ı karş ıy a ka l d ığ ı durumlarda %60 o ran ında gös t e rdiğ i aday kabul görmü ştür. B aşkanın ayrılma sına az bir süre k aldı ğında Senatoda bu alanda parti zanlığın arttığı tespit ed i l m işti r. Başkanlık döneminin sonuna doğru diğ er partinin senat örleri yaklaşan seçimlerden kendi partilerinin galip ç ı k m a durumunu düşünerek Yü ksek Mahkemede b o ş olan üyeli ği muhafaza etme yi isteye bilirler.?" İkin ci faktör ise ç ı kar g ru p l arı nı n rolüdür. Senatör için seç imlerde önem taşı yan bir grubun adaya k arş ı kampanya yürütmesi durum unda senatör bunu seçimlerdek i politik durumu için olumsuz şekilde algı layabilir. Üçüncü faktör ise aday ın mevcut nitelikleridir. Ya rgı çlı ğın gerek t i rd iğ i etik değerl ere veya i şin ge rek ti rd iğ i ye te rli liğe sahip olmayan aday ları n duruml a rı zay ıft ı r. Adayların yetersiz oldu ğu konu sundaki etkili belgeler ılımlı gruplarında adaya karşı o l mal arı sonucunu ortaya ç ı karır. Dördün cüsü ise adayın mevcut durumu, senatörün bu k i şinin aday lığ ı nı n reddi için bir çaba gös termeye değ i p değmeyeceğine karar vermesinde kendisine ya rd ı mc ı olur. Bir aday Yüksek Mahkem enin davaya yak l aşım ta rzını veya poli tikas ını değişti- 39 Thomas G. Walker. Lee EPSTEİN. a.g.e ro Lawrence BAUM. "American Courts", s. 107

17 Melı me ı Emin Akgül-Yargı sal Bağım sı zlık: Amerika Birleşik Devletleri Örn eği 129 rebi lecek potansiye l güce sahipse bu kişinin adaylığ ına özel bir önem verilecektir." Aday h akkın d a yeterli bilgi top landık tan sonra Senato Ada let Komitesi kamuya açık oturumiara baş lar. Bu oturum ların amacı Komite üyelerinin adaya doğrudan sorular yöneltmesinin yanında aday hakkında görü şü olan grup ların bu gö rüş ve fikirlerini dinlemektir. Duruşmalar senatörlere aday ın görüş lerin i ve öze lliklerini halka göstermeleri imkanını verir. Komisyon süreci halka ve basına açıktır. Komisyon oturumundan sonraki son basamak ise Sen atonun oylama sürecidir. Bu aşamada senatörler tarafından adaylık i şl e m i aç ık bir oturumda t artı şılı r. Bu süreçte destekçiler ve karşıt lar kararsız senatörleri etki lemeye çalı şırlar. Senatörler üzerinde yönet im ve çıkar grup ları tarafından baskı o l u ş t u ru lu r. Sonu çta Senato adaylığın on aylanması için oylama yapar. Oylamada onay için basit çoğunluk şartı aranır. Ba şkan tarafından aday gösterilenierin sadece %20' si Senato tarafından reddedilmiştir. Onay sistemi uzun zaman dır göreli olarak iyi işlemektedir. Yasama ve yürütm e arasınd aki gerilim bu sistemi kuranl arın amaç lad ı ğ ı fren ve dengeyi s ağlamaktadır. Son zamanlarda bu sistem. yarg ıç adayl arının yeterliliklerinden ve mahkemenin ihti yaçl arından çok senatörlerin tekrar seçilmeyi ön plana çıkarma larıy la politi ze old u ğ u gerekçesiyle e l e ş ı i ri l mek ted i r." 3. Federal Yü ksek Mahkeme Ha kimleri ile İl gili Teminat Rejimi Federal Anayas a. yasa ma ve yürütmeden ayrı olarak ya rg ısa l bağı10 s ız lığ ı temin e t m iş t i r. Hakimferin görevlerini hukuka uygun olarak y ap t ı k ları sürece ömür boyu görevde kalabilme imkan larının o lması ve maaş larının azaltı lamama sı y arg ın ın bağım sı zlı ğını sağ la mak için yap ı lan düzenlemelerdir. Bu te mi n a t l arı n am a cı yarg ıç la rı n. yasa ma ve yürütme t ara fınd an etki a l t ın a a lı n m as ı nı n önüne geçmek ve kamuoyu b a skı sınd an uzak ka lmal arını s ağ lam ak t ı r. Y argı bağım sızlı ğı kendi ba şına bir sonuç deği ld ir. Hukukun üs tü nlüğü nu n tem ini için k u llanı lan bir araç t ır. Yasama ve yürütmenin kont-.ıı Lawrence BAUM. Supreme Court. a.g.e ıı Thomas G. Wnlker. Lee E PS TE İN. a.g.e. s.50

18 /30 MÜHF - HAD, C. 14, Sy. 3 rolü dışındaki yargıç lar, vatandaşa karşı ku llan ılan gücü n hu kuka uygun olup o lmadığına karar vereceklerdir. f Yüksek Mahkeme ya rgıç lığ ı görevinden gönü llü olarak çeki lmek ve emekli olmak suretiyle ayrı lınabilir ~4 aras ı dönemde 14 yargıç içinde; LO yargıç yaş ve sağ lı k nedeniyle çek ilmiş, i yargıç Bir leşmiş Milletler tem silcili ğine atandı ğı için, i ya rg ıç ise oğ l u savcı o lduğu için, i yarg ıç etik nedenlerle o l u şan baskı nedeniyle, i yarg ıçta diğer bir yargıcın seçilmesi için görevlerinden ayn lmı ş lardır." Görevden diğer ayrı lma sebebi ise itham edilmek ( impeac hment)'tir. Anayasa, vatana ihanet, rüşve t, ağır ya da hafif suçları n söz ko nusu o lduğ u hallerde itham etmek halin i düzen lemiş tir. itham için gereken meclisin çoğunluğudur ve suçlu kararının ver ilebi lmesi için ise Senatonun 2/3 çoğun luğu gereklidir. Yargıç hakkında böyle bir kararın alınmas ı yarg ıç lık görevinden ay rı lmay a neden olur." Yüksek Mahkeme y argıçları için verilen istatistiklerden bazıları ise aşağ ıdaki şek ildedi r. i 06 Yüksek Mahkeme üye s irıden ; Doğum yeri; kırsalda 27, küçük şeh ir-kasaba 49, metropolisde 30 Din; Protes tan 86, Katolik ı i, Yahudi 5, diğer 4 Cinsiyet ; erkek 105, kadın i Bölge; doğu 38, güney ve sın ır 35, orta batı 24, batı 9 Etnik köken; İ n g il te re ada 88, diğe r Avrupa ülkeleri 16, Afrika 2 Siyasi parti; Federal 13, Demokrat cumhuriyetçi 7,Whig i, Cumhuriyetçi 42, Demokrat 42, b a ğı m s ı z i Atand ık la rı nda yaşları; yaş 4 k işi, yaş 27 k işi, yaş 59, yaş i 6 k i şi atanrnı şur." 43 Carolyn Dineen KING. a.g.m., s ı Lawrence BAUM, Supreme Court, a.g.e S La wrence BAUM, Ame rican Coun s. a.g.e Thomas G. Walker. Lee EPSTEiN, a.g.e.. s.52-53

19 Melım et Emin Akgü l- Ya rgıso l Bağımsı zlık : Amerika Birleşik Devletleri Ö rneği Federal Yargı Sistemindeki YargıçlarınSeçimi Bölge Mahkemeleri (District Courts) ve istinaf mahkemeleri Yüksek Mahkeme den coğrafik olarak yetkinin da ğıtılmı ş olm a sı, yap ı l an ma ve ya r g ıç hğ ın birey sel anlamda bu mahkemelerde daha az öneme sahip olma sı nedeniyle farkhdır. Yukarıd aki iki nedenden d olayı bu mahkemelere y arg ıç seçimi usulü ve ölçütleri Yüksek Mahkeme için belirtilenlerden ayrıdır. Federal Mahkemelerdeki çok s ay ıda bo ş kadro için B aşkanın düzenli olarak yargıç atama i şini üstlenmesi uygulanabilir bir yaklaşım değildir. Ba şk an genellikle bu yetkiyi kull anacak as t l ar ı için genel ilkeleri belirtir ve sadece çok öze l duru mlarda devreye girer. Birçok Amerikan yönetimi yarg ıç la rı n seçim gö revini Adalet Bölümündeki gö revlilere ve rm iş ti r. Görevliler bu faali yeti Başkan adına yaparlar. Bir eyaletteki federa l bir mevki için Başkanın aday tespiti iş le mi n de senatonun teyidi gerekir. Senato bu i şl emde o eyaletin senatörünün - ki bu senatör başkanın parti sinden o l mas ı halinde daha güçlü ol arak - isteklerine uyar. Eğe r federal kadro için aday gösterilec ek eyaletin senatörü başk anın partisinden de ğil ise B aşkanın part isinden olan senatör etkileme ü stünlü ğünü tekelin e alabilmektedir. B azı duruml arda ise etkili o labilme yetkisini, sena törler ara ların d a paylaş abil mektedirler. New York 'un Cumhuriyetçi senatö rü dört yargı çt an birini belirleme yetki sini Demokrat parti senatörünün kull arı m asına müsaade e tm iş ti r. Senatörlerden hiçbiri B aşkanın partisind en d e ğil se bu du rumda eyalet görevlilerinin is teği ve o eyaletteki b aş k anın partisin in tem silcil erin in istekleri ön plana ç ıkma ktad ı r. Senatörle rin aday seçi mi üzerind eki etkisi Sen atodaki güçleri ile d oğru orantıhdır. Başk an ve senato arasındaki ilişk ide yargıç seç imini belirleyen son ö ğ e ise bu b oş kadronun yö netim için taşı dı ğı önemdir. Kennedy hariç olmak üzere bütün B aşkanl ar bu seç im i şl e mine arta n bir önem vermekte ve bu yetkiyi senatoya daha az oranda bırakmaktadırlar. Aday belirleme süreci ne ka tılan d iğe r öne mli bir y ap ı lan ma ise Amerikan Barosudur. Yüksek Mahke me seç imlerinin aksine Başk an Amerikan Barosu Seçim Komit esinin. potansiyel aday l arı n seç imden önce de ğerlendirilmesi i şl emine ka t ı l mas ına müsaade etmektedir. Fakat Baranun bu

20 132 M ÜHF - HAD. C. 14. Sy. 3 rolü geçen son 20 y ı l d a Başkanların bu konuda isteksiz d avranm aları nedeniyle azalm aktad ı r. a. Seçim için Gereken Nitelikler Federal Yargı çlık için belirl enen ölçütler Federal Yüksek Mahkeme ıç ın belirlene nl erıe hemen hemen ay nı d ı r. Yargı çlık görevinin yönetim ve s e rıatö r le r tarafından kend ilerini destekleyenlere bir m ükfıfat olarak verildi ği görülmektedir yılında Başkan Bush kuzenini New York Bölge Mahkemesind en temyi z mahkem esine terfi ettirm esi buna örnek olarak gösterilmektedir. Yeni ve taraftar kazanan politik akımlar aday tespiti işleminde ağ ı r lık kazanmı şlardır. Yönetim oy verenlerin ilgilerini dikkate almaktadır. Cart er yönetimi, klasik uygulamanın aksine beyaz olmayan ve kadın. ço k say ı da ad ay ı Federal Mahkemeler için ön e rm iş ti r. Ya rg ıç seçiminde önem kazanan ölçütlerd en biriside politik öncelik Iere veril en önemdir. Lib eral ya da muhafa zakar olmaları Ba şkanların adayları seçiminde etken olmaya başlamı ştır. Örnek olarak Clint on ideoloji k düşü nce l e ri n yarg ıç ların seçi minde öne mli bir ölçüt o lacağ ı nı b el inmi ştir. Seçim kampany ası süresince de Bush'un yargı ç seçim politikasınd an şik ay et ederek a t ad ı ğ ı adayların anayasal hakları s ını rl ay ı c ı bir dü şün ce yap ısına sahip o l d u k la rı nı, kendisinin k iş is e l haklara büyük önem ve rd i ğ i n i bu nedenle anayasa l hakl arı benim semi ş yarg ıç l ar at ay aca ğını ifade e t m iş ti r. b. Senato Onayı Gelenek selonay süreci Federal Y argıç kadrosunun o ld uğu eyaletin senatörü ile senato ada let komisyonunun bir and ıaşmaya varma sı üzerine kurulmu ştur. E ğ er eyalet senatörünün adaya d e ste ği yoksa sonucu, Senato ile Komisyonun antlaşması b elirlemiştir. Bu sistem 1970'Ierden sonra deği şmi ş tir. B aşkanın partisine mensup Federal Yargıç atamasının yap ı lacağ ı eya let sena törlerinin ise o nayaşamas ında hala etkisi vard ır. Ancak senatörler in etk isi, komi syonun uygun bulması ve senatonun on ay l am ası için bir garanti

21 Mehmet Emin Akgiii- Yargı sal Bağımsızlık: Amerika Birleşik Devletleri Örneği 133 t e şkil etmemektedir. Bu de ği şikl i ğ in neden i ise Federal Mah kernelerin öne-.. d kd " mının artmas in a yatma ta ı r. Federal yarg ı da yer alan, federal devlete karşı tazrninat talep lerini karara bağlayan mah kem eler," Vergi Mahkemeleri ve Si lah lı Kuvvetler Te myiz Mahkemesi ya rg ıç l a rı için görev süresi 15 y ı l d ı r. Guam, Virgin ve Kuzey Marian a adaları Bölge Mahkemeleri için ise bu süre ıo yıldır. Bunun haricinde federa l yarg ı sisteminde yer alan temyiz mahkem eleri (co urts of appeal) ve bir çok federal bölge mahkemesi için görevi n gereğ i gibi yerine getirilmesi şart ıy la yaşa m boy u görev yapma h ak kı t anınmış tır. Görevden a lın m a ile ilgil i şart lar Yüksek Mah keme ile ayn ıd ır." başlık 5. Eyalet Yargı Sitemindeki YargıçlarınSeçimi Eyalet Anayasaları farklı usu ller ihdas etmiş le rdir. Bu usuller 5 ana a ltında top lanabilir. (i) Vali tarafından atama: Bu siste mde vali yarg ıç ları ata r. Bu usulün ku lla nı ld ığ ı hem en hemen her eyalette, valinin seç imi genellikle ey alet senatosu tarafından onay lanmak zoru ndadır. S Eyal ette bu usul uygu l anmakt ad ı r. (2) Yasama seçimi: Bu siste mde ise yasama, yarg ıç ları seçer. Bu usulü uyg ulayan üç eyalet (R hode Islands, S.Carolina, Virginia) aras ın da çok far klı uyg ulama şek i lle ri mevcuttur. (3) Partilerin ka t ı ld ığ ı seçim : Burada seç men ler genel seçimlerdeki parti adaylarının arasından seçim yaparlar. Normalolarak genel seçim için yargıç adayları nı n bel irlenmesi öncelik le parti tarafından yapı lan bir ön seçim ile olur. Bu sistem 13 eyalette uyg u lan maktad ır. (4) Partilerin ka t ı lmadığ ı seç im: Bu sistemde ge nel bir seç imle seçim pusulasında hiçbir partinin işaretinin olmadığı auaylar ara sından yargıçlar seçilirler. Bu siste m LS eyalette uygulanmak tadır. 47 Lawrence BAUM. American Courts. a.g.e.. s " Cem EROGUL. age., s. t ı 7 49 L. BAUM. American Cou rts. a.g.e , httpllwww.armfor.uscourts.gov/establish. hupllwww. ustaxco urt.gov/jugges. hupllwww.usdc.u scourt s. gov/abouı -cou /l

22 134 MÜHF - HAD, C. 14, Sy. 3 (5) Missouri Pl anı : Bu sistem biraz karmaşıktır. Yargıçlık için ad ay l ar ı tepit edecek bir komisyon kurulur. Komi syon, hukukçular ve başka mesleklere mensup kişiler tarafından seçilen avukatlar ile vali tarafından seçilen hukukçu olmayanlardan oluşur. Yargıçlık makamına atama gereksinimi ortaya çıktığında komisyon kısa bir aday listesi (genellikle 3 isimden oluşan) hazırlar, vali de bu listeden birini göreve atar. Yargıç kısa bir süre görev yaptıktan sonra hakimin görevde kalıp kalmamasına karar verileceği bir genel seçim yapılır. Bu sistem 19 eyalette uygulanmaktadır, Yasama tarafından yapılan "vali tarafından atama" sistemine dayalı atama ve seçim sistemi çoğunlukla doğu kıyısındaki 13 eyalet içinde kullanı lır. Benzer şekilde partilerin katıldığı seçim tipi genellikle güney ve orta batıda yagındır. Diğer eyaletlere göre göreceli olarak daha yavaş geliştikleri için partilerin katılmadığı seçim tipi uygulanır. Mis souri planı ise coğrafik olarak daha zay ı f ş a rt l ara sahip olan eyaletlerde kullanılmaktadır. Yukarıda belirtilen beş seçim sisteminden hiçbiri sadece tek bir uygulama şekline sahip değildir. Örneğin Mis souri planının ayrıntıları eyaletten eyalete çok büyük farklılıklar gö sterir. Buna ek olarak bazı eyletlerde ise farklı sistemler birleştirilmiştir. Örneğin Ohio, partilerin katılmadığı seçim sistemini kul \anmasına rağmen, bu sistemden önce partilerin katıldığı bir ön seçimle adayları belirleyen bir sistemide kullanmaktadır. Eyaletierin bazıları farklı mahkemeler için farklı seçim sistemleri kullanmaktadır. Rhode Adasında Eyalet Yüksek Mahkemesi yargıçları yasama tarafından seçilirken. dava mahkemesi yargıçları vali tarafından atanmaktadır. Yargıçların görev süresi ile ilgili sistemlerde farklıdır. Rhode adas ında yargıçların görev süresi ya şam boyu iken Massachusetts ve New Hampshire da yargıçlar 70 yaşına kadar görev yapmaktadırlar. Başka yerlerdede yargıçlar belirlenmiş süreler ile görev yapmaktadırlar. Eyaletlerin bir kısmında görev yapma süresi istinaf mahkemesi y arg ı ç l arı için dava mahkemesi yargıçları için olduğundan daha uzundur. Eyaletlerin bazılarında bu süre 6 yıldır, bir bölümünde dava mahkemesi yargıçları için süre 4 yıl olarak belirlenmiştir.

STAJ ARA DÖNEM DEĞERLENDİRMESİ AYRINTILI SINAV KONULARI

STAJ ARA DÖNEM DEĞERLENDİRMESİ AYRINTILI SINAV KONULARI 22 STAJ ARA DÖNEM DEĞERLENDİRMESİ AYRINTILI SINAV KONULARI 406 A GRUBU STAJ ARA DÖNEM DEĞERLENDİRMESİ AYRINTILI SINAV KONULARI 22 A GRU BU STAJ ARA DÖ NEM DE ER LEN D R ME S AY RIN TI LI SI NAV KO NU LA

Detaylı

Gü ven ce He sa b Mü dü rü

Gü ven ce He sa b Mü dü rü Güvence Hesabı nın dünü, bugünü, yarını A. Ka di r KÜ ÇÜK Gü ven ce He sa b Mü dü rü on za man lar da bi lin me ye, ta nın ma ya S baş la yan Gü ven ce He sa bı as lın da ye - ni bir ku ru luş de ğil.

Detaylı

ABD BAŞKANLIK SİSTEMİ Hacı Dede Hakan KARAGÖZ

ABD BAŞKANLIK SİSTEMİ Hacı Dede Hakan KARAGÖZ ABD BAŞKANLIK SİSTEMİ Araştırma Raporu Ekonomik Araştırmalar ve Proje Müdürlüğü KONYA Aralık, 206 www.kto.org.tr İÇİNDEKİLER Başlık Sayfa. ABD SİYASİ YAPISI..3 2. ABD BAŞKANLIK SİSTEMİ.. 3. ABD BAŞKANLARININ

Detaylı

İDARİ YARGI DERSİ (VİZE SINAVI)

İDARİ YARGI DERSİ (VİZE SINAVI) SORULAR İDARİ YARGI DERSİ (VİZE SINAVI) 1- İdarenin denetim yollarından biri olarak, idari yargının gerekliliğini tartışınız (10 p). 2- Dünyadaki idari yargı sistemlerini karşılaştırarak, Türkiye nin mensup

Detaylı

GELECEĞİ DÜŞÜNEN ÇEVREYE SAYGILI % 70. tasarruf. Sokak, Park ve Bahçelerinizi Daha Az Ödeyerek Daha İyi Aydınlatmak Mümkün

GELECEĞİ DÜŞÜNEN ÇEVREYE SAYGILI % 70. tasarruf. Sokak, Park ve Bahçelerinizi Daha Az Ödeyerek Daha İyi Aydınlatmak Mümkün www.urlsolar.com S L D-S K -6 0 W ile 1 5 0 W St an d art S o kak L a m ba sı F iya t K arşılaşt ırm a sı kw h Ü c reti Yıllık Tü ke tim Ü cre ti Y ıllık T ü ketim Fa rkı kw Sa at G ü n A y Stan d art

Detaylı

-gi de ra yak- se ve bi lir sin... Öl mek öz gür lü ğü de ya şa mak öz gür lü ğü de önem li dir. Be yoğ lu nda ge zer sin... Şöy le di yor du ken di

-gi de ra yak- se ve bi lir sin... Öl mek öz gür lü ğü de ya şa mak öz gür lü ğü de önem li dir. Be yoğ lu nda ge zer sin... Şöy le di yor du ken di -gi de ra yak- se ve bi lir sin... Öl mek öz gür lü ğü de ya şa mak öz gür lü ğü de önem li dir. Be yoğ lu nda ge zer sin... Şöy le di yor du ken di ne: Sen gü neş li so kak lar da do laşı yor sun, is

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMLI. 2. ÜNİTE: ELEKTRİK VE MANYETİZMA 4. Konu MANYETİZMA ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ

10. SINIF KONU ANLATIMLI. 2. ÜNİTE: ELEKTRİK VE MANYETİZMA 4. Konu MANYETİZMA ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ 10. IIF KOU ALATIMLI 2. ÜİTE: ELEKTRİK VE MAYETİZMA 4. Konu MAYETİZMA ETKİLİK ve TET ÇÖZÜMLERİ 2 Ünite 2 Elektrik ve Manyetizma 2. Ünite 4. Konu (Manyetizma) A nın Çözümleri 3. 1. Man ye tik kuv vet ler,

Detaylı

TÜRK YARGI SİSTEMİ YARGITAY Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı

TÜRK YARGI SİSTEMİ YARGITAY Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı TÜRK YARGI SİSTEMİ YARGITAY Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı Yargıtay, tanımı Anayasa ile yapılan, işlevleri, mensupları ve bunların seçimi ve diğer kuruluş esasları, Anayasa'da

Detaylı

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE GÖRE YAPACAKLARI TASDİKE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE GÖRE YAPACAKLARI TASDİKE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE GÖRE YAPACAKLARI TASDİKE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK 13 298 YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN TEMEL HUKUK BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Yargı nedir? Türk hukukunda yargının bölümleri Anayasa Yargısı İdari Yargı Adli Yargı TEMEL HUKUK YARGI Yargı, devletin hukuk

Detaylı

Gök ler. Uçak lar la gi di lir an cak ora la ra. İn san gök ler de do la şa bil se. Bir ak şa müs tü, ar ka daş la rıyla. Bel ki ora la ra uçak lar

Gök ler. Uçak lar la gi di lir an cak ora la ra. İn san gök ler de do la şa bil se. Bir ak şa müs tü, ar ka daş la rıyla. Bel ki ora la ra uçak lar Gök ler. Uçak lar la gi di lir an cak ora la ra. İn san gök ler de do la şa bil se. Bir ak şa müs tü, ar ka daş la rıyla. Bel ki ora la ra uçak lar la da gi di le mez. Çün kü uçak lar çok ya kın dan geçi

Detaylı

36. AVRUPA BRİÇ ŞAMPİYONASI WIESBADEN / ALMANYA

36. AVRUPA BRİÇ ŞAMPİYONASI WIESBADEN / ALMANYA 36. AVRUPA BRİÇ ŞAMPİYONASI WIESBADEN / ALMANYA 1983 MİL Lİ TA IM SEÇ ME LE Rİ Al man ya, Wi es ba den 1983 Av ru pa Şam pi yo na sı için mil li ta kım seç me le ri, yi ne ba zı yö ne ti ci le rin is te

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ HAKKINDA BİLGİ NOTU

HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ HAKKINDA BİLGİ NOTU HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ HAKKINDA BİLGİ NOTU HSYK Teklifi Teklif; 2797 sayılı Yargıtay Kanunu, 6087 sayılı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanunu, 4954 sayılı Türkiye Adalet

Detaylı

ALMANYA DA 2011 OCAK AYI İTİBARİYLE ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK ALANINDA MEYDANA GELEN ÖNEMLİ GELİŞMELER. 1. İstihdam Piyasası

ALMANYA DA 2011 OCAK AYI İTİBARİYLE ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK ALANINDA MEYDANA GELEN ÖNEMLİ GELİŞMELER. 1. İstihdam Piyasası ALMANYA DA 2011 OCAK AYI İTİBARİYLE ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK ALANINDA MEYDANA GELEN ÖNEMLİ GELİŞMELER 1. İstihdam Piyasası Federal İstatistik Dairesi nin verilerine göre, Almanya da toplam çalışanların

Detaylı

mer can or ma nı için de do laş mak tay dı. Ka ya la rın ara sın da ki ya rık lar da on la rın yu va la rıy dı. Ha nos de lik ler den bi ri ne bil gi

mer can or ma nı için de do laş mak tay dı. Ka ya la rın ara sın da ki ya rık lar da on la rın yu va la rıy dı. Ha nos de lik ler den bi ri ne bil gi mer can or ma nı için de do laş mak tay dı. Ka ya la rın ara sın da ki ya rık lar da on la rın yu va la rıy dı. Ha nos de lik ler den bi ri ne bil gi al mak için ka fası nı sok tu. Ama içer de ki za rif

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

7. Sınıf MATEMATİK TAM SAYILARLA ÇARPMA VE BÖLME İŞLEMLERİ 1. I. ( 15) ( 1) 5. ( 125) : ( 25) 5 6. (+ 9) = (+ 14)

7. Sınıf MATEMATİK TAM SAYILARLA ÇARPMA VE BÖLME İŞLEMLERİ 1. I. ( 15) ( 1) 5. ( 125) : ( 25) 5 6. (+ 9) = (+ 14) 7. Sınıf MATEMATİK TAM SAYILARLA ÇARPMA VE BÖLME İŞLEMLERİ TEST 1 1. I. (15) (1) II. (1) (6) III. (+8) (1) IV. (10) (1) Yukarıda verilen işlemlerden kaç tanesinin sonucu pozitiftir? A) 4 B) 3 C) 2 D) 1

Detaylı

TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA. Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR

TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA. Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR ANAYASANıN TEMEL ILKELERI 2 1. madde Türkiye devleti bir cumhuriyettir. 2. Madde Cumhuriyetin nitelikleri Cumhuriyetçilik Başlangıç ilkeleri Atatürk

Detaylı

SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MESLEKİ FAALİYETLERİNDE UYACAKLARI ETİK İLKELER HAKKINDA

SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MESLEKİ FAALİYETLERİNDE UYACAKLARI ETİK İLKELER HAKKINDA SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MESLEKİ FAALİYETLERİNDE UYACAKLARI ETİK İLKELER HAKKINDA YÖNETMELİK 23 424 SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ

Detaylı

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. HAFTA: OSMANLI ANAYASAL GELİŞMELERİ [Türk Anayasa Hukukukun Bilgi Kaynaklarının Tanıtımı:

Detaylı

İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU

İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU 6 17 İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU Kavramlar Danıştay Kanunu Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu Yüksek Askeri Şüranın Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri, Vergi

Detaylı

H A S T A N E E N F E K S İY O N L A R IN I Ö NLEM E. E L İF C O Ş K U N E n fe k s iy o n K o n tr o l H e m ş ir e s i

H A S T A N E E N F E K S İY O N L A R IN I Ö NLEM E. E L İF C O Ş K U N E n fe k s iy o n K o n tr o l H e m ş ir e s i H A S T A N E E N F E K S İY O N L A R IN I Ö NLEM E E L İF C O Ş K U N E n fe k s iy o n K o n tr o l H e m ş ir e s i H ip o k r a t (M.Ö. 4 6 0-3 7 0 ) Ö n c e lik le z a r a r v e r m e 2 F lo r e

Detaylı

Afetler ve İlişkilerimiz

Afetler ve İlişkilerimiz Afetler ve İlişkilerimiz DEPREM KAYIPLARIMIZ VE YAS Sayfa 2 DEPREM, KAYIPLAR VE EŞLER ARASI İLİŞKİLER Sayfa 10 DEPREM, KAYIPLAR VE DOSTLUKLAR Sayfa 14 DEPREM KAYIPLARIMIZ VE YAS Aşa ğı da ki bil gi ve

Detaylı

ULUSAL VE RESMİ BAYRAMLAR İLE MAHALLİ KURTULUŞ GÜNLERİ, ATATÜRK GÜNLERİ VE TARİHİ GÜNLERDE YAPILACAK TÖREN VE KUTLAMALAR YÖNETMELİĞİ

ULUSAL VE RESMİ BAYRAMLAR İLE MAHALLİ KURTULUŞ GÜNLERİ, ATATÜRK GÜNLERİ VE TARİHİ GÜNLERDE YAPILACAK TÖREN VE KUTLAMALAR YÖNETMELİĞİ 5899 ULUSAL VE RESMİ BAYRAMLAR İLE MAHALLİ KURTULUŞ GÜNLERİ, ATATÜRK GÜNLERİ VE TARİHİ GÜNLERDE YAPILACAK TÖREN VE KUTLAMALAR YÖNETMELİĞİ Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 16/4/2012 No : 2012/3073 Yayımlandığı

Detaylı

Cumhurbaşkanı. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu

Cumhurbaşkanı. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Cumhurbaşkanı Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu 2 3 Cumhurbaşkanı bir ülkede yönetim hakkının kalıtımsal, soya dayalı, kişisel olmadığını Kanyanğının dinsel kaynaklardan ilahi tanrısal

Detaylı

Abdullah Öcalan. SEÇME YAZILAR Cilt VI

Abdullah Öcalan. SEÇME YAZILAR Cilt VI Abdullah Öcalan SEÇME YAZILAR Cilt VI ABDULLAH ÖCALAN SEÇME YAZILAR CİLT 6 WEŞANÊN SERXWEBÛN 74 Abdul lah ÖCA LAN SEÇME YAZILAR / CİLT 6 Weşanên Serxwebûn: 74 Birin ci baskı: Temmuz 1995 Hera us ge ber:

Detaylı

Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu

Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Yardımcı Kuruluşlar Hükümete veya bakanlıklara görevlerinde yardımcı olmak, belirli konularda görüş bildirmek, bir idari

Detaylı

GAZ BASINCI. 1. Cıva seviyesine göre ba- sınç eşitliği yazılırsa, + h.d cıva

GAZ BASINCI. 1. Cıva seviyesine göre ba- sınç eşitliği yazılırsa, + h.d cıva . BÖÜ GZ BSINCI IŞTIRR ÇÖZÜER GZ BSINCI 1. Cıva seviyesine göre ba- sınç eşitliği yazılırsa, P +.d cıva.g Düzenek yeterince yüksek bir yere göre götürülünce azalacağından, 4. Y P zalır zalır ve nok ta

Detaylı

DÜZLEM AYNALAR BÖLÜM 25

DÜZLEM AYNALAR BÖLÜM 25 DÜZE AAAR BÖÜ 5 DE SRU 1 DE SRUAR ÇÖZÜER 4 1 A B C D E F ışık ışını B noktasından geçer ışık ışını E noktasından geçer 5 ESE AAR ışını ve düzlem aynalarında yansıdığında, n = 3 ve n = 1 olur Bu durumda

Detaylı

Abdullah Öcalan. Weşanên Serxwebûn 85

Abdullah Öcalan. Weşanên Serxwebûn 85 Abdullah Öcalan Ta rih gü nü müz de giz li ve biz ta ri hin baş lan gı cın da giz li yiz Abdullah Öcalan Ta rih gü nü müz de giz li ve biz ta ri hin baş lan gı cın da giz li yiz Weşanên Serxwebûn 85 Abdul

Detaylı

CEZAİ ŞARTIN TEK YANLI KARARLAŞTIRILAMAYACAĞI

CEZAİ ŞARTIN TEK YANLI KARARLAŞTIRILAMAYACAĞI İlgili Kanun / Madde 818 S.BK/158-161 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2009/17762 Karar No. 2011/19801 Tarihi: 30.06.2011 CEZAİ ŞARTIN TEK YANLI KARARLAŞTIRILAMAYACAĞI ÖZETİ Cezai şart öğretide,

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2014 2015 ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 15.09.2014 TANIŞMA DERSİ TANIŞMA DERSİ 17.09.2014 22.09.2014

Detaylı

KARAR 1 (672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmaya dair) Davalı : Başbakanlık /ANKARA

KARAR 1 (672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmaya dair) Davalı : Başbakanlık /ANKARA KARAR 1 (672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmaya dair) Davalı : Başbakanlık /ANKARA Davanın Konusu : Uyuşmazlık, davacının 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere

Detaylı

MAHKEMELER (TÜRK YARGI ÖRGÜTÜ) Dr. Barış TEKSOY Hukukun Temel Kavramları Dersi

MAHKEMELER (TÜRK YARGI ÖRGÜTÜ) Dr. Barış TEKSOY Hukukun Temel Kavramları Dersi MAHKEMELER (TÜRK YARGI ÖRGÜTÜ) Dr. Barış TEKSOY Hukukun Temel Kavramları Dersi ÖĞRENME HEDEFLERİMİZ - ADLİYE MAHKEMELERİ, YARGITAY - İDARE MAHKEMELERİ, DANIŞTAY - UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ - ANAYASA MAHKEMESİ

Detaylı

HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU

HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU 6 6 HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU Kavramlar Tebligat Kanunu Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Adliye Mahkemelerinin Kuruluş Görev ve Yetkileri Hakkında

Detaylı

1-Hâkim ve Savcılar idari görevleri dolayısıyla aşağıdaki kurumlardan hangisine bağlıdır?

1-Hâkim ve Savcılar idari görevleri dolayısıyla aşağıdaki kurumlardan hangisine bağlıdır? 1-Hâkim ve Savcılar idari görevleri dolayısıyla aşağıdaki kurumlardan hangisine bağlıdır? A) Cumhurbaşkanlığı B) Başbakanlık C) Adalet Bakanlığı D) Halk E) HSYK 3-Aşağıdakilerden hangisi adli yargının

Detaylı

ya kın ol ma yı is ter dim. Gü neş le ısı nan top rak üze rinde ki çat lak la rı da ha net gö rür düm o za man. Bel ki de ka rın ca la rı hat ta yağ

ya kın ol ma yı is ter dim. Gü neş le ısı nan top rak üze rinde ki çat lak la rı da ha net gö rür düm o za man. Bel ki de ka rın ca la rı hat ta yağ SAKARKÖY Uzun boy lu bir can lı ol ma yı ben is te me dim. Ben, doğ du ğum da da böy ley dim. Za man la da ha da uzadım üs te lik. Bü yü düm. Ben bü yü dük çe di ğer can lılar kı sal dı lar, kü çül dü

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2.

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2015-2016 ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 15.02.2016 Türk Hukukunun Bilgi Kaynakları - Mevzuat, Yargı

Detaylı

Görsel İşitsel Politikasıyla Avrupa Birliği:

Görsel İşitsel Politikasıyla Avrupa Birliği: Görsel İşitsel Politikasıyla Avrupa Birliği: Televizyon Yayıncılığından Yöndeşen Medyaya Doç. Dr. Ayşen Akkor Gül ii Ya yın No : 2930 letişim Di zi si : 103 1. Bas k - Ağustos 2013 İstanbul ISBN 978-605

Detaylı

ÖZETLE. Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem

ÖZETLE. Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem ÖZETLE Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem MiLLETiN ONAYIYLA Mevcut Anayasa da Cumhurbaşkanı, Türkiye Cumhuriyeti Devleti nin başıdır. Sistemin işleyişi, devletin bekası ve vatanın bütünlüğü, Türkiye

Detaylı

3-P C ile h a b e r le şm e y e u y g u n b ir a r a b ir im. (IS A, P C I, U S B g ib i )

3-P C ile h a b e r le şm e y e u y g u n b ir a r a b ir im. (IS A, P C I, U S B g ib i ) M O D E M N E D İR : M o d u la to r -D e m o d u la to r k e lim e le r in in k ıs a ltm a s ı M O D E M. Y a n i v e r ile r i s e s s in y a lle r in e s e s s in y a lle r in i v e r ile r e d ö n

Detaylı

MACARİSTAN SUNUMU Dr. Csaba UJKERY

MACARİSTAN SUNUMU Dr. Csaba UJKERY VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yargının Bağımsızlığı ve Yasama ve Yürütme Güçleriyle İşbirliği Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

4. - 5. sınıflar için. Öğrenci El Kitabı

4. - 5. sınıflar için. Öğrenci El Kitabı 4. - 5. sınıflar için Öğrenci El Kitabı Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı nın 28.08.2006 tarih ve B.08.0.TTK.0.01.03.03.611/9036 sayılı yazısı ile Denizler Yaşamalı Programı nın*

Detaylı

Avrupa Adelet Divanı

Avrupa Adelet Divanı Avrupa Adelet Divanı Avrupa Adalet Divanı Çev: Alpay HEKİMLER * Karar Tarihi : 22.11.2012 Sayısı : C-385/12 Kısmi süreli çalışan işçilerin diğer işçilere oranla daha uzun süreli emeklilik sigortasına prim

Detaylı

İŞ MAHKEMELERİ KANUNU

İŞ MAHKEMELERİ KANUNU 2243 İŞ MAHKEMELERİ KANUNU Kanun Numarası : 5521 Kabul Tarihi : 30/1/1950 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 4/2/1950 Sayı : 7424 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 3 Cilt : 31 Sayfa : 753 Madde 1 İş Kanununa

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX BIRINCI BÖLÜM ANAYASA HUKUKUNUN KISA KONULARI 1. 1961 Anayasası ile 1982 Anayasası nın Hazırlanış ve Kabul Ediliş Süreçlerindeki Farklılıklar...1 2. Üniter, Federal ve Bölgeli

Detaylı

KE00-SS.08YT05 DOĞAL SAYILAR ve TAM SAYILAR I

KE00-SS.08YT05 DOĞAL SAYILAR ve TAM SAYILAR I Üniversite Hazırlık / YGS Kolay Temel Matematik 0 KE00-SS.08YT05 DOĞAL SAYILAR ve TAM SAYILAR I. 8 ( 3 + ) A) 7 B) 8 C) 9 D) 0 E) 6. 3! 3 ( 3 3)": ( 3) A) B) 0 C) D) E) 3. 7 3. + 5 A) 6 B) 7 C) 8 D) 0

Detaylı

Àëìàçáåê Àòàìáàåâ: "Ãåíïðîêóðàòóðà áîðåòñÿ ñ êîððóïöèåé, ðàçðóøàþùåé ãîñóäàðñòâî"

Àëìàçáåê Àòàìáàåâ: Ãåíïðîêóðàòóðà áîðåòñÿ ñ êîððóïöèåé, ðàçðóøàþùåé ãîñóäàðñòâî Hцkцmette deьiшiklikler yapыldы Kazakistan Cumhurbaшkanы Nursultan Nazarbayev, hцkцmette yapыlan deьiшiklikleri onayladы. Expo 2017'ye hazыlыklarыn sцrdцьц bu dюnemde yeni bir bakanlыk kurulmasыnы kararlaшtыran

Detaylı

En İyisi İçin. I. Kanun-u Esasi gerçek anlamda anayasa bir monarşi öngörmemektedir. (x)

En İyisi İçin. I. Kanun-u Esasi gerçek anlamda anayasa bir monarşi öngörmemektedir. (x) Ne x t Le v e l Ka r i y e r 250ADET TAMAMIÖZGÜN ÇÖZÜMLÜAÇI KUÇLU SORU Kaymakaml ı k Sı navı nahazı r l ı k Anayasa Açı kuçl usor u Bankası En İ yi si İ çi n.. Necat i beycd.50.yı li şhanı Apt.no: 19/

Detaylı

SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK MESLEKLERİNE İLİŞKİN HAKSIZ REKABET VE REKLAM YASAĞI YÖNETMELİĞİ

SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK MESLEKLERİNE İLİŞKİN HAKSIZ REKABET VE REKLAM YASAĞI YÖNETMELİĞİ SERBEST MUHASEBECİLİK, 24 SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK MESLEKLERİNE İLİŞKİN HAKSIZ REKABET VE REKLAM YASAĞI YÖNETMELİĞİ 478 SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ

Detaylı

Prof. Dr. Zehra ODYAKMAZ Ümit KAYMAK İsmail ERCAN THEMIS İDARİ YARGI

Prof. Dr. Zehra ODYAKMAZ Ümit KAYMAK İsmail ERCAN THEMIS İDARİ YARGI Prof. Dr. Zehra ODYAKMAZ Ümit KAYMAK İsmail ERCAN THEMIS İDARİ YARGI İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM İdarenin Denetlenmesi I. GENEL OLARAK...1 II. YARGI DIŞI DENETİM...2 A. İdari Denetim...2 1. Genel İdari Denetim...2

Detaylı

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ . BÖÜ ONDNSTÖRR OD SORU - Dİ SORURIN ÇÖÜRİ 4. enerji(j). Bir kondansatörün sığası yapısına bağlıdır. üküne ve uçları arasındaki elektriksel potansiyel farkına bağlı değildir. 4 sabit 4 P 4.0 4.0 4 0 5

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 5434 S.ESK/ S. SGK/101

İlgili Kanun / Madde 5434 S.ESK/ S. SGK/101 T.C YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2012/15329 Karar No. 2013/8585 Tarihi: 29.04.2013 İlgili Kanun / Madde 5434 S.ESK/1 5510 S. SGK/101 5510 SAYILI YASANIN YÜRÜLÜĞÜNDEN ÖNCE MEMUR VE İŞTİRAKÇİ OLANLARIN

Detaylı

Prof. Dr. Zehra ODYAKMAZ Ümit KAYMAK İsmail ERCAN THEMIS İDARİ YARGI

Prof. Dr. Zehra ODYAKMAZ Ümit KAYMAK İsmail ERCAN THEMIS İDARİ YARGI Prof. Dr. Zehra ODYAKMAZ Ümit KAYMAK İsmail ERCAN THEMIS İDARİ YARGI İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM İdarenin Denetlenmesi I. GENEL OLARAK...1 II. YARGI DIŞI DENETİM...2 A. İdari Denetim...2 1. Genel İdari Denetim...2

Detaylı

VE R M L ÇA LIŞ MA NIN L KE LE R

VE R M L ÇA LIŞ MA NIN L KE LE R Ve rim li ça lış ma nın il ke le ri ni açık la ya bi lir mi si niz? VE R M L ÇA LIŞ MA NIN L KE LE R Bil di ği niz gi bi, Ba şa rı lı Ol mak için dü zen li, prog ram lı, is tek li, is tik râr lı bir şe

Detaylı

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT HUKUK Soru Bankası ÇTHT G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU 1.. Federal devletin tüzel kişiliği yoktur.. Federe devletlerin ayrılma hakkı yoktur.. Federe devletlerin uluslararası

Detaylı

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ BELGELENDİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI YENİ DÜNYANIN YENİ YÖNETİM SİSTEMLERİ TSE İZMİR BELGELENDİRME MÜDÜRLÜĞÜ 1 TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ 13.03.2014 TSE İZMİR BELGELENDİRME MÜDÜRLÜĞÜ

Detaylı

Yargı ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler

Yargı ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler Yargı ÜNİTE 9 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Yargı bağımsızlığı kavramını tanımlayabilecek, Yargı içinde yer alan farklı mahkemeleri ve bunların görevlerini öğreneceksiniz. İçindekiler Yargı Yetkisi

Detaylı

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını denetleyen en yüksek organ ise devlettir. Hukuk alanında birlik

Detaylı

YAY DALGALARI. 1. m. 4. y(cm) Şe kil de 25 cm lik kıs mı 2,5 dal ga ya kar şı lık ge lir.

YAY DALGALARI. 1. m. 4. y(cm) Şe kil de 25 cm lik kıs mı 2,5 dal ga ya kar şı lık ge lir. 1. BÖÜM A DAGAARI AIŞTIRMAAR ÇÖZÜMER A DAGAARI 1.. (c) T λ 5c Şe kil de 5 c lik kıs ı,5 dal ga a kar şı lık ge lir. 0 5 (c) Bu du ru da, 5 λ = 5 λ = 10 c Dal ga nın aıla hı zı, 60 V = = = 15 t c/ s Dal

Detaylı

TORK. τ = 2.6 4.sin30.2 + 2.cos60.4 = 12 4 + 4 = 12 N.m Çubuk ( ) yönde dönme hareketi yapar. τ K. τ = F 1. τ 1. τ 2. τ 3. τ 4. 1. 2.

TORK. τ = 2.6 4.sin30.2 + 2.cos60.4 = 12 4 + 4 = 12 N.m Çubuk ( ) yönde dönme hareketi yapar. τ K. τ = F 1. τ 1. τ 2. τ 3. τ 4. 1. 2. AIŞIRMAAR 8 BÖÜM R ÇÖZÜMER R cos N 4N 0 4sin0 N M 5d d N ve 4N luk kuv vet lein çu bu ğa dik bi le şen le i şekil de ki gi bi olu nok ta sı na gö e top lam tok; τ = 6 4sin0 + cos4 = 4 + 4 = Nm Çubuk yönde

Detaylı

2-) Türkiye de tek dereceli seçim ilk kez hangi seçimlerde uygulanmıştır? A) 1942 B) 1946 C) 1950 D) 1962 E) 1966

2-) Türkiye de tek dereceli seçim ilk kez hangi seçimlerde uygulanmıştır? A) 1942 B) 1946 C) 1950 D) 1962 E) 1966 1-) 1921 Anayasası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A) Milli egemenlik ilkesi benimsenmiştir B) İl ve nahiyelerde yerinden yönetim ilkesi kabul edilmiştir. C) Yasama ve yürütme kuvvetleri

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖNSÖZ...XI GİRİŞ... 1 İkinci Meclisler... 1 Osmanlı Âyan Meclisi ve 1924 Anayasaları... 3 Cumhuriyet Senatosu...

İÇİNDEKİLER. ÖNSÖZ...XI GİRİŞ... 1 İkinci Meclisler... 1 Osmanlı Âyan Meclisi ve 1924 Anayasaları... 3 Cumhuriyet Senatosu... V İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ......XI GİRİŞ... 1 İkinci Meclisler... 1 Osmanlı Âyan Meclisi... 2 1921 ve 1924 Anayasaları... 3 Cumhuriyet Senatosu... 4 I. BÖLÜM OSMANLI DÖNEMİNDE İKİNCİ MECLİS Meclis-i Umumî...

Detaylı

TÜRKİYE ADALET AKADEMİSİ GENEL KURULUNUN TOPLANTI, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

TÜRKİYE ADALET AKADEMİSİ GENEL KURULUNUN TOPLANTI, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar TÜRKİYE ADALET AKADEMİSİ GENEL KURULUNUN TOPLANTI, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Türkiye Adalet Akademisi

Detaylı

Üç Şiir. Yaşamaya Dair, Ceviz Ağacı, Masalların Masalı

Üç Şiir. Yaşamaya Dair, Ceviz Ağacı, Masalların Masalı Üç Şiir Yaşamaya Dair, Ceviz Ağacı, Masalların Masalı N â z ı m H i k m e t (Se la nik, 14 Ocak 1902 Mos ko va, 3 Ha zi ran 1963) Bah ri ye M e kt eb i n i b it i rd i (1919 ), H am id iy e K r uvaz ör

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI 6 1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI Kavramlar Türk Bayrağı Kanunu İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (11. Protokol ile Düzenlenen Metin) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (11.

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2.

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2015 2016 ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 28.09.2015 30.09.2015 05.10.2015 07.10.2015 12.10.2015 TANIŞMA

Detaylı

ANAYASA HUKUKU DERSİ

ANAYASA HUKUKU DERSİ ÇOKTAN SEÇMELİ SORULAR HİTİT ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT BÖLÜMÜ (İÖ) ANAYASA HUKUKU DERSİ ARA SINAVI (11 Kasım 2010 Saat 19:00) 1- Amerikan modeli anayasa yargısı için aşağıdakilerden

Detaylı

AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YARGILAMA USULLERİNE DAİR KANUN

AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YARGILAMA USULLERİNE DAİR KANUN AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YARGILAMA USULLERİNE DAİR KANUN Kanun No: 4787 Kabul Tarihi : 09/01/2003 Resmi Gazete Tarihi: 18/01/2003 Resmi Gazete Sayısı: 24997 AMAÇ VE KAPSAM Madde 1 - Bu Kanunun

Detaylı

Yüksek Mahkeme beraberce bölge mahkemesi çat s. Federal Çevre patent dava. Temyiz Mahkemeleri. Bölge Mah

Yüksek Mahkeme beraberce bölge mahkemesi çat s. Federal Çevre patent dava. Temyiz Mahkemeleri. Bölge Mah B RLE K DEVLETLER HUKUK S STEM : Kisa Bir Tan t m Federal Adliye Merkezi Geçm i i: Birle ik Devletler Anayasas Federal bir hükumet sistemi kurar. Anayasa, Federal (Milli) hükumete özel baz güçler verir.

Detaylı

33. BÖLÜM İLK VE SON SORUŞTURMA İNŞAAT SAHİBİNE PARA CEZASI İNŞAATA YIKIM KARARI VE BU KARARIN İPTALİ SUÇLAMA; KARARA İTİRAZ ETMEMEK!

33. BÖLÜM İLK VE SON SORUŞTURMA İNŞAAT SAHİBİNE PARA CEZASI İNŞAATA YIKIM KARARI VE BU KARARIN İPTALİ SUÇLAMA; KARARA İTİRAZ ETMEMEK! 33. BÖLÜM İLK VE SON SORUŞTURMA İNŞAAT SAHİBİNE PARA CEZASI İNŞAATA YIKIM KARARI VE BU KARARIN İPTALİ SUÇLAMA; KARARA İTİRAZ ETMEMEK! ANLAMSIZ BİR TAVIR YARGILANMA GEREĞİ YOK; DOSYA KAPANIYOR 394 395 33.

Detaylı

I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler

I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler 1. AB Hukuku ve Tercüman ve Çevirmenler için Metotlar Eğitimi (Ankara, 8-9 Haziran 2010) EIPA tarafından çeşitli kamu

Detaylı

Yeni Sınav Sistemi (TEOGES) Hakkında Bilgilendirme

Yeni Sınav Sistemi (TEOGES) Hakkında Bilgilendirme Yeni Sınav Sistemi (TEOGES) Hakkında Bilgilendirme 8. SINIF Sevgili Ö renciler, SBS nin kald r lmas ile bunun yerine yaz l s navlar n merkezî bir uygulamayla yap lmas n esas alan bir sistem getirilmifltir.

Detaylı

ALANYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI İNSAN KAYNAKLARI VE EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar

ALANYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI İNSAN KAYNAKLARI VE EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar ALANYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI İNSAN KAYNAKLARI VE EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu yönetmeliğin amacı, Alanya Belediyesi

Detaylı

KABUL EDİLMEZLİK KARARI

KABUL EDİLMEZLİK KARARI Priştine, 21 Ekim 2013 Nr. ref.: RK484/13 KABUL EDİLMEZLİK KARARI Başvuru No: 135 /12 Svetozar Nikolić Kosova Yüksek Mahkemesi nin Rev. No: 36/2010 sayı ve 12 Eylül 20 12 tarihli kararı hakkında anayasal

Detaylı

BAŞKANLI PARLAMENTER SİSTEM

BAŞKANLI PARLAMENTER SİSTEM Yard. Doç. Dr. ŞULE ÖZSOY Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi BAŞKANLI PARLAMENTER SİSTEM Cumhurbaşkanının Halk Tarafından Seçildiği Parlamenter Hükümet Modeli ve Türkiye İçin Tavsiye

Detaylı

U MK E K A MP Ç IL IK E Ğ T İ M İ İ 2008

U MK E K A MP Ç IL IK E Ğ T İ M İ İ 2008 U MK E K A MP Ç I L I K E ĞİT İMİ 2008 K A MP Y E R İ S E Ç İMİ V E Ö ZE L L İK L E R İ (Y A Z OP E R A S Y ON L A R I ) U L A Ş I M İÇ İN A R A Ç V E Y A Y A Y A Y OL U N A Y A K I N OL MA L I D I R.

Detaylı

ONÜÇÜNCÜ DAİRE USUL KARARLARI. Anahtar Kelimeler : Dava Açma Süresi, Yazılı Bildirim, Başvuru Mercii ve Süresi, Hak Arama Hürriyeti

ONÜÇÜNCÜ DAİRE USUL KARARLARI. Anahtar Kelimeler : Dava Açma Süresi, Yazılı Bildirim, Başvuru Mercii ve Süresi, Hak Arama Hürriyeti T.C. D A N I Ş T A Y Esas No : 2014/3745 Karar No : 2014/3772 ONÜÇÜNCÜ DAİRE USUL KARARLARI Anahtar Kelimeler : Dava Açma Süresi, Yazılı Bildirim, Başvuru Mercii ve Süresi, Hak Arama Hürriyeti Özeti :

Detaylı

ULUSAL ÇALIŞTAY SONUÇLARI

ULUSAL ÇALIŞTAY SONUÇLARI ULUSAL ÇALIŞTAY SONUÇLARI 1 Nasıl bir anayasa yapım süreci? Maddeleri değil ilkeleri temel alan Ayırıcı değil birleştirici Uzlaşmaya zorlamayan Uzlaşmazlık alanlarını ihmal etmeyen Mutabakatı değil ortak

Detaylı

Prof. Dr. Zehra ODYAKMAZ Ümit KAYMAK İsmail ERCAN THEMIS İDARİ YARGI

Prof. Dr. Zehra ODYAKMAZ Ümit KAYMAK İsmail ERCAN THEMIS İDARİ YARGI Prof. Dr. Zehra ODYAKMAZ Ümit KAYMAK İsmail ERCAN THEMIS İDARİ YARGI İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM İDARENIN DENETLENMESI I. GENEL OLARAK...1 II. YARGI DIŞI DENETİM...2 A. İdari Denetim...2 1. Genel İdari Denetim...2

Detaylı

TÜRKİYE DE CEZA VE ADALET SİSTEMİ

TÜRKİYE DE CEZA VE ADALET SİSTEMİ TÜRKİYE DE CEZA VE ADALET SİSTEMİ TÜRK HUKUK SİSTEMİ İdari Yargı Adli Yargı Askeri Yargı Sayıştay Anayasa Mahkemesi İDARİ YARGI SİSTEMİ İdarenin eylem ve işlemlerine karşı açılan davaların görüşüldüğü,

Detaylı

BAĞIL HAREKET. 4. kuzey. Şekilde görüldüğü gibi, K aracındaki gözlemci L yi doğuya, M yi güneye, N yi güneybatıya doğru gidiyormuş gibi görür.

BAĞIL HAREKET. 4. kuzey. Şekilde görüldüğü gibi, K aracındaki gözlemci L yi doğuya, M yi güneye, N yi güneybatıya doğru gidiyormuş gibi görür. AIŞTIRAAR BÖÜ BAĞI HAREET ÇÖZÜER BAĞI HAREET 1 4 N N =v =0 Şekilde görüldüğü gibi, aracındaki gözlemci yi doğuya, yi e, N yi batıya doğru gidiyormuş gibi görür = = = 0 olur ( aracı duruyor) =v = aracı

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI GENEL OLARAK Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 148. maddesinde yapılan değişiklik ile Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açılmıştır. 23 Eylül 2012

Detaylı

KÜRESEL AYNALAR BÖLÜM 26

KÜRESEL AYNALAR BÖLÜM 26 ÜRESE AYNAAR BÖÜ 6 ODE SORU DE SORUARN ÇÖZÜER d d noktası çukur aynanın merkezidir ve ışınlarının izlediği yoldan, yargı doğrudur d noktası çukur aynanın odak noktasıdır d olur yargı doğrudur d + d + dir

Detaylı

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ 3. BÖÜ GAZ BASINCI ODE SORU - 1 DEİ SORUARIN ÇÖZÜERİ 3. ı ı Z ı 1. I II III,, muslukları açıldığında: I düzeneğinde: aptaki yüksekliği arttığından, kabın tabanına yapılan toplam basınç artar. Borudaki

Detaylı

KÜMELER KÜMELER Kümeler Konu Özeti Konu Testleri (1 6) Kartezyen Çarpım Konu Özeti Konu Testleri (1 6)...

KÜMELER KÜMELER Kümeler Konu Özeti Konu Testleri (1 6) Kartezyen Çarpım Konu Özeti Konu Testleri (1 6)... Sayfa No....................................................................9 - Kümeler Konu Özeti.......................................................... 9 Konu estleri ( 6)...........................................................

Detaylı

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ 5 BÖÜ RENER 1 2 ODE SORU - 1 DEİ SORUARIN ÇÖÜERİ T aralığı yalnız, T aralığı ise yalnız kaynaktan ışık alabilir aralığı her iki kaynaktan ışık alabileceğinden, + ( + yeşil) = renkte görünür I II O IV III

Detaylı

KPSS 2007 GK (50) DENEME 3 / 52. SORU 50. Aşağıdakilerden hangisi hukuk devleti ilkesinin gereklerinden biri değildir? A) Yasal idare B) Devlet faaliyetlerinin belirliliği C) İdarenin mali sorumluluğu

Detaylı

ÖDEV ve ÖLÇME AKILLI. Barış TEPECİK

ÖDEV ve ÖLÇME AKILLI. Barış TEPECİK AKILLI ÖDEV ve ÖLÇME. sınıf Barış TEPECİK AFG Matbaa Yayıncılık Kağıt İnş. Ltd. Şti. Buca OSB, BEGOS 2. Bölge 3/20 Sk. No: 17 Buca-İZMİR Tel: 0.232.442 01 01-442 03 03 Faks: 442 06 60 Bu kitabın tüm hakları

Detaylı

SIVI BASINCI. 3. K cis mi her iki K. sı vı da da yüzdü ğü ne gö re ci sim le re et ki eden kal dır ma kuv vet le ri eşittir. = F ky 2V.d X.

SIVI BASINCI. 3. K cis mi her iki K. sı vı da da yüzdü ğü ne gö re ci sim le re et ki eden kal dır ma kuv vet le ri eşittir. = F ky 2V.d X. BÖÜ SIVI BSINCI IŞTIRR ÇÖZÜER SIVI BSINCI 4a a a a a a a a a a 4a ka bı nın ta ba nın a ki sı vı ba sın cı, 4ag ka bı nın ta bı nın a ki sı vı ba sın cı, ag ve ba sınç la rı ta raf ta ra fa oran la nır

Detaylı

Türkiye Büyük Millet Meclisinin Dış İlişkilerinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun

Türkiye Büyük Millet Meclisinin Dış İlişkilerinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun 141 Türkiye Büyük Millet Meclisinin Dış İlişkilerinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (Resmî Gazele ile yayımı : 6.4.1990 Sayı : 20484) Kanun No. Kabul Tarihi Dış ilişkiler - MADDE 1. Türkiye Büyük Millet

Detaylı

CUMHURBASKANININ YETKİ VE SORUMLULUKLARI

CUMHURBASKANININ YETKİ VE SORUMLULUKLARI CUMHURBASKANININ YETKİ VE SORUMLULUKLARI CİFT BASLILIK BİTİYOR Cumhurbaşkanı ile Başbakanın yetkileri birleştiriliyor. Cumhurbaşkanı yürütmenin başı oluyor. Yönetimde çift başlılık ortadan kalkıyor. Cumhurbaşkanları

Detaylı

ELEKTRONĐK TĐCARETĐN DÜZENLENMESĐ KANUNU 1 MAYIS 2015 TE YÜRÜRLÜĞE GĐRDĐ

ELEKTRONĐK TĐCARETĐN DÜZENLENMESĐ KANUNU 1 MAYIS 2015 TE YÜRÜRLÜĞE GĐRDĐ 30.04.2015 ELEKTRONĐK TĐCARETĐN DÜZENLENMESĐ KANUNU 1 MAYIS 2015 TE YÜRÜRLÜĞE GĐRDĐ 20 SORUDA YENĐ KANUN: 1. Kanun ne zaman yürürlüğe girmektedir? 23 Ekim 2014 tarihinde Resmi Gazete de yayımlanan Kanun;

Detaylı

Hemşirelerin İş Yaşamı Kalitesi ve Etkileyen Faktörlere İlişkin Görüşleri

Hemşirelerin İş Yaşamı Kalitesi ve Etkileyen Faktörlere İlişkin Görüşleri - ORĐJĐNAL ARAŞTIRMA Hemşirelerin İş Yaşamı Kalitesi ve Etkileyen Faktörlere İlişkin Görüşleri Dr. Esra UĞUR, a Dr. Süheyla ABAAN b a Hemşirelik Hizmetleri Eğitim Koordinatörü, Yeditepe Üniversitesi Hastanesi,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMALAR...XXI TABLOLAR

Detaylı

Hukukun Dalları Hukukun Kaynakları. Pozitif Hukuk: İdeal Pozitif Hukuk. Hukukun Dalları. Maddi Hukuk- Biçimsel Hukuk

Hukukun Dalları Hukukun Kaynakları. Pozitif Hukuk: İdeal Pozitif Hukuk. Hukukun Dalları. Maddi Hukuk- Biçimsel Hukuk Hukukun Dalları Hukukun Kaynakları Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN İdeal Pozitif Hukuk İdeal Hukuk: Doğal (tabii) veya olması gereken hukuktur. İnsanların zihinlerinde ve vicdanlarında yaşayan hukuka denir.

Detaylı

İdari Yargının Geleceği

İdari Yargının Geleceği İdari Yargının Geleceği Av. Zühal SİRKECİOĞLU DÖNMEZ* * Ankara Barosu. İdari Yargının Geleceği / SİRKECİOĞLU DÖNMEZ Ülkemiz Hukuk Fakültelerinde iki Ana Bilim dalı vardır: Özel Hukuk ve Kamu Hukuku. Özel

Detaylı

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR Öncelik 23.1 Yargının verimliliği, etkinliği ve işlevselliğinin arttırılması 1 Mevzuat Uyum Takvimi Tablo 23.1.1 No Yürürlükteki AB mevzuatı Taslak Türk mevzuatı Kapsam Sorumlu

Detaylı

y 3. Dairesi Tarih: Esas No: 2011/4933 Karar No: 2014/6021 mevkii, faaliyet durumu ve emsal Karar: tarihi itibariyle

y 3. Dairesi Tarih: Esas No: 2011/4933 Karar No: 2014/6021 mevkii, faaliyet durumu ve emsal Karar: tarihi itibariyle Yarg Kararlar y 3. Dairesi Tarih: 01.12.2014 Esas No: 2011/4933 Karar No: 2014/6021 Vergi ve ceza ihbarnamesine eklenmesi gereken takdir komis- hk. er- memesi nedeniyle takdire sevki- maddesinde takdir

Detaylı