T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI KOBİ LERDE İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI KOBİ LERDE İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ"

Transkript

1 T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI KOBİ LERDE İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ TEZSİZ YÜKSEK LİSANS BİTİRME PROJESİ FATMA YÖRÜK DANIŞMAN: PROF. DR. HASAN İBİCİOĞLU ISPARTA, 2011

2 i

3 i ÖZET KOBİ LERDE İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ Fatma YÖRÜK Süleyman Demirel Üniversitesi, İşletme Bölümü Tezsiz Yüksek Lisans Bitirme Projesi, 65 Sayfa, Aralık 2010 Danışman: Prof. Dr. Hasan İBİCİOĞLU Bu çalışma ile Kobi lerde İnsan Kaynakları Yönetimi uygulamalarının değerlendirilmesi yapılmıştır. Çalışmanın içeriğinin güvenilir olması amacıyla kaynak taraması yapılmış, Türkiye deki Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerde yapılan kabul görmüş araştırmalardan faydalanılmış ve KOBİ lerde İnsan Kaynakları Yönetimi hakkında genel bilgiler toplanmıştır. Yapılan araştırmalara göre; Kobi lerin büyük bir kısmında insan kaynakları ile ilgilenen bir bölümün olmadığı, insan kaynakları ile tepe yönetimin ilgilendiği ortaya çıkmıştır. Ayrıca insan kaynakları yönetimi bölümü olan Kobi lerin bir kısmanda ise konu ile ilgili yeterli eğitim seviyesine sahip olmayan yöneticilerin görev yaptığı anlaşılmıştır. İnsan kaynakları seçimine temel oluşturan iş analizi, iş tanımı ve insan kaynakları planlamasının fazla kullanılmadığı yapılan araştırmalarda görülmüştür. Kobi lerde geleceğe dönük planlamaların yapılabilmesi gereklidir. Bu şekilde insan kaynakları daha etkin kullanılabilir ve insan kaynaklarına sarf edilen sermaye bir masraf olmaktan kurtulup, yeni bir yatırım aracı haline dönüştürülebilir. Bu sebeple Kobi ler sürekli gelişmeyi öngören insan odaklı yönetim anlayışını benimsemelidir. Ülke ekonomisi açısından oldukça fazla öneme sahip KOBİ lerin önünde çok ciddi sıkıntılar bulunmaktadır. Sanayi toplumundan bilgi toplumuna geçişle birlikte açıkça görülüyor ki yapılacak en iyi yatırım insana yapılan yatırımdır. Anahtar Kelimeler: KOBİ, İnsan Kaynakları Yönetimi, Küçük ve Orta Büyüklükte İşletme

4 ii ABSTRACT HUMAN RESOURCES MANAGEMENT IN SMEs Fatma YÖRÜK Süleyman Demirel University, Department of Business Administration Post Graduate Thesis, 65 Pages, December 2010 Supervisor: Prof. Dr. Hasan İBİCİOĞLU In this study some applications of Human Resources Management in SMEs have been evaluated. In order to obtain reliable contents of the study, resources have been scanned, some previously accepted researches on SMEs in Turkey have been utilised and some general data have been collected as to Human Resources Management in SMEs. According to the research conducted; it has been found out that most SMEs lack Human Resources Department and the administrators have to deal with it. Besides, some of those with a Human Resources Department are run by managers who lack required education in the field. It has also been observed that job analysis, job definition human resources planning as bases of human resources are not so widely used. It is necessary to make plans for the future in SMEs. By this way human resources could be used more effectively and the capital spent on human resources could be transformed from a kind of expenditure into an investment. Therefore, SMEs should recognise human based administrative approach in which constant development is the focus. The SMEs are facing very serious problems vital to the country s economy. It can clearly be seen that the best investment should be in human power during the phase of transition from industry to information. Keywords: SMEs, Human Resources Management, Small and Medium Size Enterprises

5 iii KISALTMALAR DİZİNİ AB ABD AR-GE BASEL GSYİH ILO İK İKY KOBİ OECD Avrupa Birliği Amerika Birleşik Devletleri Araştırma ve Geliştirme Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Komitesi Gayri Safi Yurtiçi Hasıla International Labor Organization (Uluslararası Çalışma Örgütü) İnsan Kaynakları İnsan Kaynakları Yönetimi Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletme Organisation for Economic Co-operation and Development (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü)

6 iv TABLOLAR DİZİNİ Sayfa No Tablo 1.1 Ülkelerin KOBİ Tanımlarını Belirlerken Dikkate Aldığı Ölçütler...4 Tablo 1.2 Türkiye de Bazı Kuruluşlar Tarafından Kullanılan Kobi Tanımları...5 Tablo 1.3 Kobi Tanımı Tablo 1.4 AB-Türkiye KOBİ Tanımı 7 Tablo 1.5 İtalya da Kobi Tanımı...8 Tablo 1.6 İngiltere de Kobi Tanımı...8 Tablo 1.7 Fransa da Kobi Tanımı..9 Tablo 1.8 Almanya da Kobi Tanımı..9 Tablo 1.9 Japonya da Kobi Tanımı...10 Tablo 1.10 Amerika Birleşik Devletleri nde Kobi Tanımı...10 Tablo 1.11 Nicel Ölçütlerin Sınıflandırılması..12 Tablo 1.12 Kobi lerin AB Ülkeleri ile Türkiye Arasında Nitelik ve Uygulamalar Açısından Karşılaştırılması...15 Tablo 1.13 Bazı Ülkelerde Kobi lerin Ülke Ekonomisindeki Önemi.. 18 Tablo 3.1 Kariyer Planlamada Üstlenilen Roller... 53

7 v İÇİNDEKİLER Sayfa No ÖZET... i ABSTRACT... ii KISALTMALAR DİZİNİ...iii TABLOLAR DİZİNİ... iv İÇİNDEKİLER... v GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM 1. KOBİ (KÜÇÜK VE ORTA BÜYÜKLÜKTEKİ İŞLETME) TANIMI Türkiye de KOBİ Tanımları Dünya da KOBİ Tanımları Avrupa Birliği Ülkelerinde KOBİ Tanımları Avrupa Birliği KOBİ Tanımı İtalya da KOBİ Tanımı İngiltere de KOBİ Tanımı Fransa da KOBİ Tanımı Almanya da KOBİ Tanımı Japonya da KOBİ Tanımı Amerika Birleşik Devletleri nde KOBİ Tanımı KOBİ leri Tanıtıcı Özellikler Nicel (kanditatif) Özellikler Nitel (kalitatif) Özellikler KOBİ lerin Genel Yapısal Özellikleri ve İşlevleri KOBİ lerin Ekonomik Kalkınmadaki Rolü KOBİ leri Destekleyen Kurum ve Kuruluşlar Kamu Kurum ve Kuruluşları Mesleki Kuruluşlar Özel Kuruluşlar Teknik Yardım ve Danışmanlık Hizmeti Veren Diğer Kurum ve Kuruluşlar Yurtdışı Destekli /Örgütlü Diğer Kurum ve Kuruluşlar KOBİ lerin Avantajları KOBİ lerin Dezavantajları... 24

8 vi İKİNCİ BÖLÜM 2. İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İnsan Kaynakları Yönetiminin Tarihsel Gelişimi İnsan Kaynakları Yönetimi Kavramı İnsan Kaynakları Yönetiminin Önemi Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi İnsan Kaynakları Yönetiminin Fonksiyonları İnsan Kaynakları Planlaması İnsan Kaynakları Seçimi İnsan Kaynakları Eğitim ve Geliştirme Yönetim Kariyer Yönetimi Sağlık ve Sosyal Güvenlik Yönetimi Performans Yönetimi Ücret Yönetimi Çalışma İlişkilerinin-Endüstri İlişkilerinin Düzenlenmesi ÜÇÜNCÜ BÖLÜM 3. KOBİ LERDE İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ KOBİ lerde İnsan Kaynakları Planlaması KOBİ lerde İnsan Kaynakları Seçimi KOBİ lerde İnsan Kaynakları Eğitim ve Geliştirme KOBİ lerde Kariyer Yönetimi KOBİ lerde Sağlık ve Sosyal Güvenlik Yönetimi KOBİ lerde Performans Yönetimi KOBİ lerde Ücret Yönetimi KOBİ lerde Çalışma İlişkilerinin-Endüstri İlişkilerinin Düzenlenmesi SONUÇ KAYNAKÇA ÖZGEÇMİŞ... 65

9 1 GİRİŞ Küreselleşmenin, teknolojinin ve rekabetin giderek hızla arttığı günümüzde, her alanda kesintisiz olarak süren değişim, KOBİ lerde de değişimi zorunlu kılmıştır. Teknolojinin gelişmesi, işletmeleri daha az sayıda insan kaynağı istihdam etmeye yöneltmiş, istihdam edilen insan kaynağının kalifiye olanlardan seçilmesini gerekli kılmıştır. İnsan kaynağını odak alan ve insan kaynağının gelişmesi için çaba sarfeden insan kaynakları yönetimi, işletmeler tarafından uygulanmaya başlanmıştır. İnsan kaynakları yönetimi, işletme için gerekli olan insanın sağlanması ve yasalar çerçevesinde etkin bir biçimde çalıştırılması çabalarını içermektedir. Değer yaratma amacıyla, insan kaynakları, yavaş yavaş işgören işlerini yapmanın ötesinde kariyer gelişimi, kişisel gelişim, başarı ve motivasyon arttırma gibi işlevleri de kapsamaya başlamıştır. Temel amacı insan gücünü en etkin ve verimli biçimde çalıştırmak olan İnsan kaynakları yönetimi, örgüt ve çalışanlar arasındaki ilişkileri etkileyen tüm yönetim, karar ve hareketleri kapsamaktadır. İnsan kaynakları yönetiminin rolü, çalışanların verimini ve motivasyonunu yükseltecek bir ortamın yaratılması ve bu ortamın korunup geliştirilmesi için gerekli teknik bilgi ve politikaları sağlamaktır. KOBİ lerde az sermaye ve emek yoğun faaliyetlerini sürdüren, çoğunlukla atıl kapasitede çalışan ekonomik birimlerdir. Sayıları ve önemi gittikçe artan KOBİ lerin başarılarını belirleyen en önemli unsurlardan birisi insan kaynakları ile ilgili faktörlerdir. İnsan kaynaklarına diğer üretim faktörleri arasında ayrıcalıklı olarak yer veren işletmeler, mevcut sermayeyi enerjiye dönüştürebilirler. Gelişmeyi para değil, insan yaratır. Bu gerçeği kavrayamamış işletmeler mevcut potansiyellerinin farkında olmamakla birlikte, bu potansiyellerinin çok az bir kısmını kullanır. Proje üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm KOBİ lere ayrılmıştır. Türkiye de ve Dünyada KOBİ tanımları, KOBİ leri tanıtıcı özellikler, genel yapısal özellikleri, ekonomik kalkınmadaki rolü, destekleyen kurum ve kuruluşlar, avantajları ve dezavantajlarından bahsedilmiştir. İkinci bölümde insan kaynakları yönetimi açıklanmıştır. Bu bölümde insan kaynakları yönetimi kavramı, tarihsel gelişimi, önemi, stratejik insan kaynakları yönetimi, insan kaynakları yönetimi fonksiyonları ele alınmıştır.

10 2 Üçüncü bölümde KOBİ lerde insan kaynakları yönetimi daha önce yapılmış çalışmalar eşliğinde fonksiyonları açısından irdelenerek değerlendirilmiştir. KOBİ lerde insan kaynakları planlaması, seçimi, eğitim ve geliştirme, kariyer yönetimi, sağlık ve sosyal güvenlik yönetimi, performans yönetimi, ücret yönetimi ve çalışma ilişkilerinin-endüstri ilişkilerinin düzenlenmesi konuları işlenmiştir.

11 3 BİRİNCİ BÖLÜM 1. KOBİ (KÜÇÜK VE ORTA BÜYÜKLÜKTEKİ İŞLETME) TANIMI KOBİ tanımlamaları ülkeden ülkeye değişmekte, hatta bir ülke içinde bile çok çeşitli açıdan tanımlanmaktadır. Gelişmiş ülkeler, KOBİ tanımlamalarında personel sayısı, toplam aktif büyüklük, toplam satışlar, ortaklık yapısındaki bağımsızlık düzeyi ve pazar payı gibi kriterlerin birini veya birkaçını birlikte kullanmaktadırlar. (Müslümov, 2002: 5) KOBİ tanımı, her ülkenin gelişmişlik düzeyine, kültürüne ve hatta bir ülke içinde bölgelere ya da KOBİ lerle ilgilenen uzman kuruluşların amaçlarına göre değişiklik gösterdiğinden, KOBİ lere yönelik desteklerin hedef kitlesinin tanımlanmasında kullanılan ölçütler de, ülkelere göre farklılık göstermektedir. Ancak, pek çok ülkede, KOBİ lerin nicel tanımında işletmede çalışan personel sayısı başat ölçüt olarak alınmakta; bu ölçüte kimi yerde işletmenin toplam sermayesi ya da işletmenin cirosu gibi ölçütler de eklenebilmektedir.(tanyel, 2001: 16-17) İşletmelerin uluslar arası pazarlarda rekabet edebilme kapasitesi, iç piyasada var olabilmek için taşıması gereken asgari nitelikler ve ülkelerin destek uygulamalarına tahsis edecekleri kaynakların büyüklüğü bu tanımların sınırlarının çizilmesinde belirleyici olan başlıca unsurlardır. (Alpugan, 1994: 3-6) 2005 yılında KOBİ tanımı, nitelikleri ve sınıflandırılması hakkında yönetmelik yayımlanarak KOBİ tanımlarında bir birlik olması yolunda adım atılmıştır.(koç, 2008: 3) Sanayi ve Ticaret Bakanlığı nın 28/7/2005 tarih ve 5674 sayılı yazısı üzerine, 3143 sayılı Sanayi ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun ek 1 inci maddesine göre, Bakanlar Kurulu nca 19/10/2005 tarihinde kararlaştırılan tanıma göre; (http://www.resmi-gazete.org/tarih/ htm) Küçük ve Orta Büyüklükte İşletme (KOBİ): İkiyüzelli kişiden az, yıllık çalışan istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı ya da mali bilançosu yirmibeş milyon Türk Lirasını aşmayan ve bu Yönetmelikte mikro işletme, küçük işletme ve orta

12 4 büyüklükteki işletme olarak sınıflandırılan ve kısaca "KOBİ" olarak adlandırılan ekonomik birimleri ifade eder. KOBİ'ler aşağıdaki şekilde sınıflandırılmıştır. a)mikro işletme: On kişiden az yıllık çalışan istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı ya da mali bilançosu bir milyon Türk Lirasını aşmayan çok küçük ölçekli işletmeler, b)küçük işletme: Elli kişiden az yıllık çalışan istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı ya da mali bilançosu beş milyon Türk Lirasını aşmayan işletmeler, c)orta büyüklükteki işletme: İkiyüzelli kişiden az yıllık çalışan istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı ya da mali bilançosu yirmibeş milyon Türk Lirasını aşmayan işletmeler. (http://www.kobilerim.com) KOBİ tanımlarını ülkeler, politikaları ve kaynakları çerçevesinde sermaye büyüklüğü, işçi sayısı ve ciro gibi belirleyici unsurlardan bir ya da birkaçını kullanarak belirlemektedirler. Bazı ülkelerin tanımlarının nasıl belirlendiğine ilişkin ölçütler Tablo 1.1 de verilmektedir. Tabloya bakıldığında, tanım oluşturmada genel olarak gelişmiş ülkelerin, ciro, sermaye ve çalıştırılan işçi sayısı ölçütlerini birlikte kullanarak KOBİ tanımlarını oluşturdukları görülmektedir. Tablo 1.1. Ülkelerin KOBİ Tanımlarını Belirlerken Dikkate Aldığı Ölçütler ÖLÇÜTLER SERMAYE İŞÇİ SAYISI CİRO+SERMAYE+İŞÇİ SAYISI Bangladeş Brezilya AB Endonezya Malezya ABD Gana OECD Filipinler ÜLKELER Hindistan Tayland Japonya Nepal Peru Nijerya Sudan Kenya Türkiye Srilanka Venezuella Kaynak: Sanayi Politikaları Özel İhtisas Komisyonu Raporu, DPT, (http://ekutup.dpt.gov.tr/sanayi/oik545.pdf), ( )

13 Türkiye de KOBİ Tanımları Bugüne kadar oluşturulmuş ve kullanılan KOBİ tanımları tablo 1.2 de özetlenmiştir: Tablo 1.2. Türkiye de Bazı Kuruluşlar Tarafından Kullanılan KOBİ Tanımları Tanım Mikro Ölçekli Küçük ölçekli Orta Ölçekli Kuruluş Kapsamı Tanım Ölçütü İşletme İşletme İşletme KOSGEB İmalat Sanayi İşçi Sayısı işçi işçi Halkbank imalat sanayi, İşçi Sayısı kişi turizm, yazılım geliştirme Sabit - - yatırım Toplam 600 tutarı(arsa ve milyar bina TL'den az dışında) Hazine İmalat sanayi, İşçi sayısı 1-9 işçi işçi işçi Müsteşarlığı turizm, tarımsal 350 milyar TL. 950 milyar sanayi, eğitim, TL'den az sağlık, yazılım Yatırım tutarı, -. geliştirme 'Kobi Teşvik Belgesi'ne konu yatırım tutarı(arsa ve bina dışında) Bağımsızlık - - Başka işletmelere ölçütü ait sermaye oranı %25'den az Dış İmalat sanayi İşçi sayısı işçi Ticaret Sabit öncesi Müsteşarlığı yatırım 1,8 milyon; tutarı(arsa sonrası 2 ve bina milyon dışında) Dolardan az Eximbank İmalat sanayi İşçi sayısı işçi Sabit 2 milyon yatırım Dolardan az tutarı(arsa ve bina dışında) TÜİK ve İşçi sayısı DPT Kaynak: Çelik ve Akgemci, 2007: 111 Ülkemizde resmi KOBİ tanımları nicel özelliklere göre oluşturulmuştur. KOBİ tanımlarında genellikle her kurum tarafından farklı sınırlarda belirlenmiş çalışan

14 6 sayısı, yatım tutarı, satış hasılatı gibi nicel ölçütler kullanılmıştır. Buradaki tanımların en önemli özelliği sektörlere göre yapılmasıdır ki bu bazı sektörde yer alan işletmelerin teşviklerden ve bazı ayrıcalıklardan yararlanmalarını kısıtlamaktadır. Türkiye de KOBİ tanımı personel sayısı esas alınarak yapılmaktadır. Fakat bir işletmenin KOBİ sayılması için alınacak üst sınır personel sayısı çeşitli kuruluşlarca farklı tanımlanmıştır. Özetle Türkiye de KOBİ tanımlaması geliştirilirken, Avrupa Birliği standartlarına uyulması gereklidir. Bu amaçla geliştirilecek tanımlamalarda personel sayısı, toplam aktif büyüklük, toplam satışlar, ortaklık yapısındaki bağımsızlık düzeyi ve pazar payı gibi kriterler kullanılmalıdır. (Müslümov, 2002: 5-8) Dünyada KOBİ Tanımları Avrupa Birliği Ülkelerinde KOBİ Tanımları Avrupa Birliği KOBİ Tanımı Avrupa Birliği ekonomisinde küçük ve orta ölçekli işletmeler merkezi bir rol oynamaktadır. KOBİ lerin kurumsal yeteneklerinin temel kaynağı; yenilikler ve istihdamdır. 25 ülkeye ulaşan AB içindeki KOBİ ler, tüm girişimlerin %99 unu oluşturmakta ve 65 milyon istihdam sağlamaktadır. Fakat ekonomide bu kadar payları olmasına rağmen, sık sık piyasa olumsuzluklarına göğüs germek zorunda kalmaktadırlar. Özellikle KOBİ ler başlangıç aşamasında sermayenin ve kredinin sağlanmasında zorluklar yaşamaktadır. Bunun sonucunda sınırlanmış kaynakları yeni teknoloji geliştirmelerine ve yeniliklerin adaptasyonuna engel olmaktadır. AB tek pazar olarak genel bir KOBİ tanımı geliştirmiştir. Buradaki amaç, KOBİ lerin uyumu ve etkinliğini iyileştirmek ve rekabetteki çarpıklıkları sınırlamak olarak söylenebilir. Aşağıdaki tablodan da anlaşılacağı gibi, AB ne göre bir işletmenin KOBİ olabilmesi için çalışan sayısı arasında olması ve buna ek olarak da cirosunun da 3 50 milyon Euro veya bilanço toplamının 3 43 milyon Euro olması gerekmektedir. Ayrıca KOBİ kapsamına girebilmek için de söz konusu şirketin sermayesinin %25 inden fazlasının bir ya da birkaç büyük işletme olmaması şartı aranmaktadır.(koç, 2008: )

15 7 Ölçek Çalışan sayısı Tablo 1.3. KOBİ Tanımı Ciro(Yıllık net) Bilanço toplamı Bağımsızlık satış hasılatı (yıllık mali bilançosu) ölçütü Orta milyon 43 milyon Başka işletmelere ait sermaye oranı %25 Küçük milyon 10 milyon %25 Mikro 10 2 milyon 2 milyon Kaynak: definition/index_en.htm, ( ) AB Ülkemizde, çalışan sayısı bakımından AB ile uyumlu bir KOBİ tanımı yapılmıştır. (Resmi Gazete tarih ve 997 sayılı KOBİ Tanımı Yönetmeliği) Ancak, ülkemizde KOBİ lerin ciro ve sermaye yapılarının küçük olması nedeniyle bu ölçütler bakımından AB KOBİ tanımında kabul edilen değerlerin altında bir değer belirlenmiştir. AB ye uyum çerçevesinde çıkarılan söz konusu yönetmeliğe göre ülkemizde faaliyet gösteren işletmelerinin yaklaşık yüzde 99 u KOBİ niteliğindedir. (Cansız, 2008: 4) Tablo 1.4. AB-Türkiye KOBİ Tanımı Tanım Kriteri Mikro İşletme Küçük İşletmeler Orta Ölçekli İşletmeler Çalışan Sayısı Yıllık Net Satış Hasılatı 2Milyon Avro 10 Milyon Avro 50 Milyon Avro Yıllık Mali Bilançosu 2Milyon Avro 10 Milyon Avro 43 Milyon Avro Çalışan Sayısı Yıllık Net Satış Hasılatı 1 Milyon TL 5 Milyon TL 25 Milyon TL TÜRKİYE ( Avro) (3Milyon Avro) (15,15 Milyon Avro) Yıllık Mali Bilançosu 1 Milyon TL 5 Milyon TL 25 Milyon TL (606.00Avro) (3 Milyon Avro (15,15 Milyon Avro) Kaynak: Cansız, 2008: 4

16 İtalya da KOBİ Tanımı Bu ülkede KOBİ ler, çalışan sayısı ve sabit sermaye yatırımına göre ayrıma tabi tutulmuştur. Buna göre en çok 250 çalışanı olan işletmeler KOBİ sayılmıştır. Bunun yanında işletmenin profesyonel yöneticiye sahipliği de nitel bir ölçüt olarak dikkate alınmaktadır. Eğer işletme profesyonel yöneticiye sahip ise, büyük işletme olarak tanımlanmaktadır. (Çelik ve Akgemci, 2007: 119) Tablo 1.5. İtalya da KOBİ Tanımı Ölçek Mikro Küçük Orta Büyük Çalışan kişi sayısı 1-19 (dahil) 20-99(dahil) (dahil) 250 kişiden fazla Kaynak: Çelik ve Akgemci, 2007: İngiltere de KOBİ Tanımı İngiltere de KOBİ tanımı 1985 tarihli Şirketler Kanunu nda yer almaktadır. Kanuna göre bir işletmenin küçük ve orta ölçekli sayılabilmesi için, aşağıdakilerden en az ikisini sağlaması gerekmektedir. (Koç, 2008: 12) Ölçek Tablo 1.6. İngiltere de KOBİ Tanımı Çalışan sayısı Ciro Bilanço toplamı Küçük <50 kişiden <5,6 milyon <2,8 milyon Orta <250 <22.8milyon <11,4 milyon Kaynak: Çelik ve Akgemci, 2007: 119 İstatiksel kullanımlarda İngiltere Ticaret ve Sanayi Bakanlığı genellikle aşağıdaki tanımı kullanmaktadır: Mikro ölçekli: 0 9 çalışanı olan işletmeler, Küçük ölçekli: 0 49 çalışanı olan işletmeler, (mikro ölçekli firmaları da içermektedir.)

17 9 Orta ölçekli: çalışanı olan işletmeler Büyük ölçekli: 250 nin üzerinde çalışanı olan işletmeler dir. (Koç, 2008: 12) Fransa da KOBİ Tanımı Fransa da KOBİ ler, yöneticilerin şahsen ve doğrudan doğruya mali, teknik, sosyal, ahlaki ve yasal zorunluluklar üstlendiği işletmeler olarak tanımlanmakta, çalışan sayısına göre aşağıdaki tablo ile ölçeklerine ayrılmaktadır. (Çelik ve Akgemci, 2007: 118) Tablo 1.7. Fransa da KOBİ Tanımı Ölçek Çalışan sayısı Küçük 1 49 (dâhil) Orta (dâhil) Büyük 250 Kaynak: Çelik ve Akgemci, 2007: 118 Tablodan anlaşılacağı üzere, pek çok ülkede olduğu gibi 250 kişiden az çalışanı olan işletmeler KOBİ sayılmaktadır. (Koç, 2008: 13) Almanya da KOBİ Tanımı Çeşitli sanayilere ve çalışan kişi sayısına/yıllık satış tutarına bağlı olarak yapılan tanımlama AB ne uyum açısından değiştirilmiştir. Bunun sonucunda oluşturulan KOBİ tanımı aşağıdadır: (Koç, 2008: 13) Tablo 1.8. Almanya da KOBİ Tanımı Ölçek Çalışan sayısı Küçük 1-49 (dahil) Orta (dahil) Kaynak: Çelik ve Akgemci, 2007: Japonya da KOBİ Tanımı Japonya da KOBİ tanımı sektöre, çalışan sayısına ve işletmenin sermayesine göre yapılmıştır. Sektörler sanayi, ticaret ve hizmetler olarak ayrılmaktadır. Diğer bir sınıflamaya göre, imalat sanayinde 5 kişiden az çalışanı olan işletmeler mikro, 20 den az çalışanı olan işletmeler çok küçük, 20 ile 299 çalışanı olan işletmeler ise KOBİ sayılmaktadır. (Koç, 2008: 14)

18 10 Tablo 1.9. Japonya da KOBİ Tanımı Sektör Çalışan Sayısı Sermaye Miktarı Sanayi 300 kişiye kadar <100 milyon Yen Ticaret 100 kişiye kadar <30 milyon Yen Hizmetler 50 kişiye kadar <10 milyon Yen Kaynak: Çelik ve Akgemci, 2007: Amerika Birleşik Devletleri nde KOBİ Tanımı ABD de KOBİ tanımı çalışan sayısı ve yıllık satış tutarına göre yapılmaktadır. Zamanla değişiklik gösterse de sektörden sektöre tanım gözden geçirilerek düzenlenmiştir. Tablo 1.10 da görüleceği üzere ABD de KOBİ tanımında sektörler esas kabul edilerek, sektörün niteliğine göre çalışan sayısı ve yıllık satış tutarı kullanılarak küçük veya orta ölçekli işletmeler olarak belirlenmiştir. Tablo Amerika Birleşik Devletleri nde KOBİ Tanımı Sektör Çalışan Sayısı Yıllık Satış Tutarı İmalat Sanayi -Küçük Boy 1-49 <2,5 milyon dolar -Orta Boy ,5-21,5 milyon dolar Toptan ticaret -Küçük Boy 1-49 <7 milyon dolar -Orta Boy milyon dolar Perakende Ticaret ve Hizmet sektörü -Küçük Boy - <3 milyon dolar -Orta Boy milyon dolar Tarım İşletmeleri -Küçük Boy - <0,5 milyon dolar -Orta Boy - 0,5-9 milyon dolar Kaynak: Koç, 2008: 13-14

19 KOBİ leri Tanıtıcı Özellikler KOBİ ler nicel ve nitel özelliklerine göre 2 ye ayrılır: Nicel (Kanditatif) Özellikler KOBİ ler genellikle çeşitli kurum ve kuruluşlar tarafından kabul edilmiş, nicel özelliklerine göre muamele görürler. Yine de KOBİ leri tanımlamakta kullanılan nicel ölçülerde bir birliktelikten söz etmek zordur. Çünkü kurumlar KOBİ leri farklı şekillerde tanımlamışlar ve sonuçta birçok kritere göre birçok tanım ortaya çıkmıştır. (Koç,2008: 6) Literatürde kullanılan veya önerilen sayısal ölçütler; -Çalışan sayısı, çalışma süresi, -Ücret toplam/işgücü maliyeti toplamı, -Sabit varlıkların miktarı veya değeri, -Makine sayısı/ makine parkı değeri/makinelerin çalışma süresi, -Yıllık amortisman tutarı, -Kullanılan alan/kullanılan hacim, -Kullanılan malzeme miktarı/maliyeti, -Kullanılan enerji miktarı/maliyeti, -Toplam işletme sermayesi/ toplam sermaye/ özsermaye -Sipariş sayısı, iş istasyonu sayısı, -İşletme kapatisesi, kapasite kullanım derecesi, -Vardiya sayısı, -Üretim derinliği(üretim aşamalarının sayısı) -Satış tutarı, kar hacmi -Katma değer, Piyasa payı -Ödenen vergi tutarı, -İhracat/ satış tutarı oranı gibi. (Müftüoğlu, 2007: 79-80)

20 12 Bu ölçütlerin bazıları aslında temel olanlardır. Bu nedenle bunları bir tablo haline getirerek ölçütleri değerlendirmek daha da kolaylaşacaktır. Tablo Nicel Ölçütlerin Sınıflandırılması Fiziki Miktar Parasal Değer -işgücü sayısı -sabit varlıkların değeri G -Makine(tezgah,tesis) sayısı -makine parkı değeri İ -Kullanılabilir alan(arazi,bina) -aktif toplamı veya bilanço R büyüklüğü D İ -kullanılabilir hacim -satış tutarı Ç -kapasite -kar hacmi I -kullanılabilir alan -katma değer K -ödenen vergi tutarı T -Pazar payı I Kaynak: Müftüoğlu, 2007: 84 Çalışan sayısı, KOBİ leri tanımlamada sık başvurulan ölçüdür. Fakat KOBİ lerin tanımında, kaç kişiden oluşan işletmenin küçük, orta veya büyük işletme olduğu kurumlar arası tanım farklılığını ortaya çıkarmaktadır. Personel veya çalışan sayısının tek ölçü kabulü yanılgılara neden olmaktadır. (Koç, 2008: 8) Modern teknolojiler iş gücü kullanımını azaltmakta, sermaye yoğun teknolojileri daha cazip hale getirmektedir. Dolayısıyla personel sayısının işletmenin ölçek büyüklüğünü ifade gücü azalmaktadır. Ayrıca işletmede çalışan sayısı, çalışanların kalitesi, niteliği ve çalışma süreleri hakkında bilgi vermemektedir. Özellikle de işletmenin personelinin ihtiyacının dışında nitelikteki personelden oluşması halinde, personel sayısı işletmenin gerçek ölçeğini yansıtmaz. Ayrıca ülkemiz gerçeğinde sigortasız işçilerin sayısının tam bilinememesi nedeniyle, sigortalı çalışan sayısının gerçek ölçeği yansıtmayacağı da bir gerçektir. Mevsimlik iş yapan işletmenin, personel sayısına göre ölçek büyüklüğünün belirlenmesinde zorluk yaşanmaktadır. (Müftüoğlu, 2007: 85-86)

21 13 Satış tutarı, işletmelerin ölçek büyüklüğünün belirlenmesinde kullanılan diğer bir ölçüttür. Satış tutarı = satış fiyatı x satış miktarı olduğuna göre satış miktarı değişmese de satış fiyattaki değişiklik işletmenin ölçek büyüklüğünü değiştirecek kadar güçlü bir etkendir. Ekonomik koşullara göre bu ölçü birimi bazen yanıltıcı olabilecektir. Bu ölçü ne kadar sık kullanılsa da parasal değerli bir ölçüdür. Fakat bunun yanında işletmenin büyümesi sonucu satış tutarı artar demek yerindedir. (Müftüoğlu, 2007: ) Pazar Payı, İşletmenin büyüklüğü ile ilgili nicel bir ölçüt de Pazar payıdır. Pazar payından kasıt, işletmenin satış tutarının toplam sektör satışı içindeki oranıdır. (Müftüoğlu, 2007: 97-98) Sonuçta, işletmenin pazardan alacağı pay ne kadar büyük olursa, pazarı yönlendirme gücü o kadar fazla demektir. Bu güç de işletmenin ölçek büyüklüğü hakkında fikir verecektir. Katma Değer, diğer bir nicel ölçüt olarak işletmenin faaliyetlerinden dolayı ekonomiye, milli gelire, istihdama, faaliyet gösterdiği yöreye katkıları, devlete ödediği vergi ve kiralar olarak algılanmalıdır. (Koç, 2008: 8) Nitel (Kalitatif) Özellikler Türkiye de Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin en önemli nitel özelliği, bu işletmelerde girişimcilik, yöneticilik ve mülkiyetin aynı kişide toplanmış olmasıdır. Bu da işletme sahibidir. (Müftüoğlu ve Durukan, 2004: 109) Nitel özellikleri şu şekilde özetleyebiliriz; a) KOBİ lerin ayrı bir finansman bölümü yoktur. Finansmana dair konular mali işler, idari işler ve muhasebe bölümü tarafından yürütülür. Finansman konusunda eleman olmadığı için finansal koşullar iyi değerlendirilemez. (Müftüoğlu, 2007: 59) b) Kredi temininde KOBİ ler zorlanmaktadır. Büyük işletmelere nazaran KOBİ ler daha yüksek maliyetli krediler bulabilmektedir. c) KOBİ ler, işletmenin sahibi ile özdeşleşmiştir. KOBİ ler kredi bulurken işletmenin performansından ziyade, sahibinin kişi olarak gösterebileceği teminatlar dikkate alınmaktadır. (Koç, 2008: 5)

22 14 d) İşletmenin iflası durumunda aile işletmesi olan KOBİ lerde işletme sahibi tüm mal varlığı ile sorumlu olmaktadır. Bu da işletmelerin kredi kullanımında çekinmelerine, yatırım planlaması yapmamalarına ve gelecek planlamasında tereddütlere neden olmaktadır. e) Otofinansman açısından da KOBİ ler zor durumdadır. Genellikle KOBİ ler sermaye yoğun teknolojiler yerine emek yoğun teknolojiler kullanmaktadırlar. Bunun sonucu olarak sabit varlıklar üzerinden ayrılması söz konusu olan otofinansman unsuru olan amortisman miktarı KOBİ lerde yetersiz seviyede kalacaktır. Böylece KOBİ ler amortismana daha az fon ayıracakları için amortisman yoluyla finansman kaynağı etkin kullanılamayacak ve amortisman kapasiteyi artırma etkisinden yararlanılamayacaktır f) Sıradan teknoloji kullanmaları, emek-yoğun üretim şeklinde çalışmaları, rekabet edebilmelerini engellemektedir. Küresel olarak teknolojik ilerlemelere nazaran, KOBİ lerin bunlardan faydalanmamaları büyüme ve rekabet problemleri ile karşı karşıya kalmalarına neden olmaktadır. Küreselleşen ekonomide, rekabet edebilmek için, KOBİ lerin teknolojik yeterliliğinin artması gereklidir. (Stephensen, 2006: 168 ) g) KOBİ lerin pazarlama ile ilgili problemleri de vardır. Ayrı bir finansman bölümünün olmadığı gibi ayrı bir pazarlama bölümü de yoktur. Reklam satış sonrası hizmetler gibi pazarlama araçlarından ekonomik yetersizlikler nedeniyle yeterince yararlanamamaktadır. Düzenli bir pazar araştırması yapılmamakta, ürünün ne kadar Pazar için gerekli veya istenip istenmeyeceği tahmin ile yapılmaktadır. Yurtdışı pazarlarına girmede de zorlanmaktadırlar. KOBİ ler kendilerine yakın pazarlara ulaşabilmekte veya ulaşabildikleri yakın pazarlara kendine pazar kabul etmektedir. Oysaki küreselleşmenin ve teknolojinin getirdiği ulaşabilirlik ile hedef, pazarların artık mesafe odaklı olmaması gerektiğidir. KOBİ ler genellikle ana sanayinin siparişi üzerine üretimlerini gerçekleştirirler. Diğer seri üretim yapan işletmelerle yarışmaları zordur. Bunun sonucu stoklu çalışma gibi bir imkânları yoktur. Hammaddeyi de stoklu çalışamayacakları için her siparişte farklı maliyetlerle karşılayacaklardır. Bu nedenle büyük işletmelerin rantabl bulmadığı alanları keşfedip üretimi seri halde yapmaları ve sipariş üzerine üretim yapmaktan vazgeçilmesi gereklidir.

23 15 h) Küçük işletmelerde atölye tarzı üretim söz konusudur. Bunun aksine büyük işletmelerde daha çok kitle üretim tarzı hâkimdir. i) KOBİ lerin en önemli özelliği koşullara kolay adaptasyondur. İşte bu esnekliğini gerek siparişleri teminde gerekse de kaliteli ustabaşı yetiştirmede göstermekte, bazen iyi bir okul yerine de geçmektedir. (Koç, 2008: 6) Tablo KOBİ lerin AB Ülkeleri ile Türkiye Arasında Nitelik ve Uygulamalar Açısından Karşılaştırılması AB' de KOBİ'ler Yıllık devlet yardımı pound Kurumsallaşma var Türkiye'de KOBİ'ler Yıllık devlet yardımı 200 pound Kobi nin sahibi birçok bölüm yöneticiliği yapmakta İşletmelerin %70'inde finansal araçlar konusunda bilgi eksikliği var Kredi güvenilirliği açısından güçlü konumda Modern finansal araçlar(kredi garantisi, risk semayesi,leasing gibi) etkin olarak kullanılmakta Üniversiteler tarafından desteklenen Kobi'lerin sahip olduğu teknolojik yatırımların payı %20 Kamusal Ar-Ge kurumları tarafından desteklenen Kobi'lerin sahip olduğu teknolojik yatırımların payı 25% İşletme başına işletme hacmi pound Kaynak: Koç, 2008: 31 İşletmelerin %90'dan fazlası finansal araçlar konusnda bilgi sahibi değil Kredi güvenilirliği düşük Modern finansal araçlar kullanılmamaktadır. Çok önemsiz düzeydedir. Çok önemsiz düzeydedir. İşletme başına işletme hacmi pound 1.4. KOBİ lerin Genel Yapısal Özellikleri ve İşlevleri KOBİ lerin ölçek olarak küçük ve esnek olmalarından kaynaklanan farklılıkları söz konusudur. Bu özellikler de onları, ekonominin lokomotifi yapar ve ekonomiye dinamizm kazandırır. Ayrıca ülkelerin ekonomisinde KOBİ lerin önemli

24 16 işlevlerinden birisi de, gelir dağılımının oluşumuna yapacağı olumlu yöndeki katkıdır. KOBİ ler, işgücü yaratarak gelirin dengeli dağılımına katkı sağlar. Özellikle gelir paylaşımında refahın artırılmasına katkıda bulunacak KOBİ ler, gelir dağılımını da düzenlemektedir. Çünkü aile bireyleri veya KOBİ sahipleri maaşlı-ücretli başka bir yerde çalışmak yerine rant ve katma değer yaratarak ülkenin gelişimine daha fazla katkıda bulunmaktadır. (Yiğitbaşı, 1992: 444) KOBİ lere ait özelliklerden kısaca söz edecek olursak; -Rekabet güçleri düşüktür. -KOBİ, işletme sahibi teknik özelliklerinin yanında finansman, pazarlama, yönetim, tedarik, gibi diğer işletmecilik fonksiyonlarının da yerine getirilmesine katkıda bulunur. Finansal planlama yetersizdir -KOBİ ler girişimcinin özelliklerinden dolayı bağımsız hareket edebilir. -KOBİ ler girişim, teşebbüs yeteneğine sahiptir. (Koç, 2008: 15 ) -Yönetimde, organizasyon zayıflıkları vardır. Genellikle aile tipi işletmeler şeklinde kurulmuşlardır, aile işletmesi görünümündedirler, genellikle adama göre iş imkanı verilmektedir. İşe uygun adam düşüncesinden uzaktırlar. -Özellikle özsermaye kullanımı tercih edilmektedir. -Yetki devri düşük seviyelerde gerçekleşmektedir. -İşletme çalışanlarının tahsilinden çok, tecrübesine önem verilmektedir. (İskender ve Ülker, 2005: 598) -Daha az yatırım maliyetleriyle daha çok istihdam imkanı yaratabilirler. -Emek yoğun teknolojilerle çalışarak ve genelde düşük vasıflı elemen istihdam ederek işsizliğin aşağı çekilmesine katkıda bulunabilmektedir. Ayrıca kalifiye eleman sıkıntısı çekmektedirler. -Daha az yatırımla daha çok üretim ve ürün çeşitliliği yaratabilirler -Pazar ve sektör bilgileri yetersizdir, konuları veya ilgi alanları ile piyasa araştırması yapmaya yatkın değillerdir. Pazarlama ve tanıtım konusunda altyapı ve bilgi eksiklikleri vardır.

25 17 -Talep değişikliklerine ve çeşitliklerine daha uygun uyum gösterebilmektedir, ürettikleri ürün itibariyle büyük sanayi işletmelerinin destekleyicisi ve tamamlayıcısıdır. Ürettikleri ürünün pazarı sınırlıdır. -Esnek yapıları itibariyle ekonomik dalgalanmalardan daha az etkilenebilirler. Bu etki bazen de diğer işletmelere göre daha fazla da olabilir -Bölgelerarası dengeli kalkınmayı sağlayarak, gelir dağılımındaki dengesizlikleri azaltırlar. Ekonominin ve sosyal sistemlerin denge ve istikrar unsurudur. -Çok küçük ölçekli ve dağınık yapıda olmalarından dolayı verimlilikleri düşüktür. -Finansman sorunları KOBİ lerin en büyük sıkıntısı olup, kuruluş aşamasında başlayan sorunlar işletme aşamasında devam etmektedir. (Koç, 2008: 15-16) -Finansman yetersizliği nedeniyle kapasite kullanım oranları çok düşüktür. (İskender ve Ülker, 2005: 598) -Ürettikleri ürün ve hizmetlerin kalitesi genellikle düşüktür, standartlara uygun üretim yapmadıklarından ihracat potansiyelleri düşük olabilmektedir. Fakat ürün yelpazelerini pazarın isteği doğrultusunda hızla çeşitlendirebilmekte sektörün isteklerine kolayca uyum gösterebilmektedir -Özsermayeleri yetersizdir. Yeterince kurumsallaşmamaları, sermaye piyasalarından kaynak temin etmelerine olanak vermemektedir. Ayrıca kredi temininde de güçlük çekmektedirler. -Doğru yere, doğru sektöre uygun şekilde yatırım politikaları üretememektedirler. -Teşvik mevzuatının karmaşık ve çelişkili olmasının da etkisiyle mevzuatı iyi bilmemekte, devlet teşviklerinden ve diğer finansman araçlarından yeterli ölçüde yararlanamamaktadırlar. -Çalıştırdıkları elemanların sosyal güvence primlerinden kaçınmak için yaygın olarak kayıt dışı çalışmaktadırlar ve bu durum haksız rekabete yol açmaktadır

26 18 -Yurtiçi ve yurtdışı teknik ve ticari gelişmeleri izleyememektedirler. (Koç, 2008: 15-16) 1.5. KOBİ lerin Ekonomik Kalkınmadaki Rolü AB Komisyonu bir raporunda küçük işletmelerin Avrupa nın endüstri ve ticaret yapısının temel unsuru olduğuna işaret etmiş; ekonominin sağlığa kavuşmasının itici bir gücü ve teknolojik gelişmenin ana unsuru olduğunu vurgulamıştır. (İskender ve Ülker, 2005: 598) Tablo Bazı Ülkelerde KOBİ lerin Ülke Ekonomisindeki Önemi Ülkeler Oranlar A.B.D. ALMANYA JAPONYA İNGİLTERE FRANSA İTALYA TÜRKİYE Küçük İşletmelerin Toplam İşletmelere 97,2 99,8 99, , ,8 Oranı Küçük İşletmelerde İstihdam Oranı(%) 50, , , ,6 Küçük İşletmelerin Yatırım Payı(%) , ,9 6,5 Küçük İşletmelerin Üretim Payı(%) 36, , ,7 (Katma Değer) Küçük İşletmelerin İhracat Payı(%) 32 31, , Küçük İşletmelere Verilen Kredi Payı(%) 42, , Kaynak: Erkumay, 2000: 5 Tablodan açıkça görüldüğü gibi ülkemizdeki KOBİ sayıları ile diğer dünya ülkelerindeki KOBİ sayıları arasında bir fark yoktur. (Erkumay, 2000: 5) KOBİ ler ekonomik ve sosyal sistemde çok önemli işlevleri yerine getirmektedirler. Bunlar:

27 19 -Girişimcilik ve yeni keşiflerin önemi artmış ve bunun sonucunda işletmelerin Ar-Ge faaliyetleri önem arz etmeye başlamıştır. (İskender ve Ülker, 2005: 598) -Çevre bilincinin artmasıyla birlikte yasalarla destekli çevreyi korumacı projelere yatırımlar artmaya başlamıştır. -Buluş ve yenilikler ticari hayata çok hızlı ve kısa sürede aktarılmaya başlanmıştır. -Bilişim ve iletişimde yaşanan gelişmeler bilginin kısa sürede paylaşımını sağlamıştır. -İleri teknoloji ürünleri tüm dünyada kısa sürede dünya markası haline gelmeye başlamıştır. (Kaya, 2007: 137) -Teknolojik gelişmelere kolayca uyum sağlanmaya başlanmıştır. (İskender ve Ülker, 2005: 598) -Emek-yoğun üretim yerine, bilgi-yoğun, teknoloji-yoğun üretim artmış, üretim yapısı değişmiş ve bilgi teknolojileri ağırlıklı çalışmalar önem kazanmaya başlamıştır. -Ürünlerin hacmi giderek küçülürken, fonksiyonları giderek artmıştır. -Daha az malzemeyle çok fonksiyonlu ürünler üretilebilmektedir. -İş yapma tekniklerinden işin ürünü olan arza kadar her detayı kapsama içine almakta ve bilgi yüklü ürünler pazarda yoğunlaşmaktadır. (İren, 2004: 442) -İstihdam oluşturulmaktadır. -Bölgeler arası ekonomik ve sosyal dengelerin kurulmasında rol oynamaktadır. -Mesleki eğitim alanında okul işlevi görebilmektedir. -Yeni fikir ve icatları ortaya çıkararak geliştirilmesine katkıda bulunmaktadırlar. (İskender ve Ülker, 2005: 598) 1960 lı yıllardan itibaren gerek uygulamada gerekse de teoride KOBİ ler lehine gelişme trendine girilmiş ve küçük işletme ideolojisinden bahsedilir

28 20 olmuştur. Bu ideolojinin adeta simgesi haline gelmiş olan küçük güzeldir düşüncesi ülkelere hızla yayılmış, ölçek ekonomisi yerini bu ideoloji çerçevesinde sinerji kavramına bırakmıştır. Artık KOBİ lere modası geçmiş veya geçmekte olan teknolojiler kullanan, geleneksel çizgide üretim yapan, yeniliklere (inovasyona) karşı duyarsız, sadece çevre pazarlarla ilgilenen, rekabetten kaçınan, içine kapalı, kabuğundan çıkmaya fazla istekli olmayan, büyümekten korkan işletmeler olarak bakılmamakta, bu tür işletmeler teknolojide, üretim yöntemlerinde, pazar konusunda yeniliklere açık, pazarını tüm dünya pazarı olarak algılayan ve tüm dünya pazarı hakkında bilgilenmeye önem veren, rekabet koşullarını kendi varlık sebebi ve büyümeyi en önemli başarı ölçüsü kabul eden, bu konuda her türlü fırsatı değerlendirmeye eğilimli olan demokratik yapıda kendisini demokratik düzenin yapı taşlarından birisi olarak algılayan işletmeler olarak bakılmaktadır ve bakılmalıdır. (Koç, 2008: 18) 1.6. KOBİ leri Destekleyen Kurum ve Kuruluşlar Bütün gelişmiş ülkelerde, KOBİ lerin ekonomiye daha fazla katkıda bulunabilmeleri için, onlara yönelik bazı politika ve teşvikler uygulamaya konulmaktadır. Genelde, teşvik denildiğinde finansal destek akla gelmektedir. Ancak, bu kavram daha geniş bir anlama sahiptir. Bunların başında, KOBİ lerin piyasalardaki gelişmelerden zamanında haberdar edilmesinin sağlanması, finansman, eğitim, nitelikli eleman ve danışmanlık hizmetleri gibi alanlarda desteklenmesi vb. gelmektedir. Bunları gelişmiş ülkeler zamanında ve yeterli düzeyde yerine getirmiş ve son derece olumlu katkısını görmüşken, ülkemizde teşviklerin ve KOBİ politikalarının yetersiz olduğu, zamanında uygulamaya konulamadığı ve desteklere ulaşabilen KOBİ sayısının sınırlı kaldığı gözlenmektedir. (Gök, 2004: 179) Kamu Kurum ve Kuruluşları -KOSGEB (Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı), -Türkiye Halk Bankası, -EXİMBANK, -Sınai Yatırım ve Kredi Bankası,

29 21 -Türkiye Vakıflar Bankası, -KOBİ A.Ş., -Kredi Garanti Fonu, -Sanayi ve Ticaret Bakanlığı(Küçük Sanayi ve El Sanatları Genel Müdürlüğü; Küçük Sanayi, Sanayi Bölge ve Siteleri Genel Müdürlüğü), -Milli Eğitim Bakanlığı ve YÖK, -GAP Bölgesi Girişim Destekleme ve Yönlendirme Merkezi, -Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü, -MPM (Milli Prodüktivite Merkezi), -Hazine Müsteşarlığı, -Dış Ticaret Müsteşarlığı, -DPT(Devlet Planlama Teşkilatı), -TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu), -İŞKUR (Türkiye İş Kurumu) Mesleki Kuruluşlar -Ticaret ve Sanayi Odaları,TOBB, -Esnaf Kefalet Kooperatifleri, -Küçük Sanayi Kooperatifleri, Özel Kuruluşlar -TOSYÖV(Türkiye Orta Ölçekli İşletmeler, Serbest Meslek Mensupları ve Yöneticileri Vakfı), -MEKSA (Mesleki Eğitim ve Küçük Sanayi Destekleme Vakfı), -Türk Pazarlama Vakfı, -Teşebbüsü Destekleme Ajansı,

30 Teknik Yardım ve Danışmanlık Hizmetleri Veren Diğer Kurum ve Kuruluşlar -Üniversiteler, (Fakülteler, Yüksek Teknoloji Enstitüleri, Meslek Yüksek Okulları), -TESK (Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu), -İGEME (İhracatı Geliştirme Merkezi) -TSE (Türk Standartları Enstitüsü), -İKV (İktisadi Kalkınma Vakfı), -İlgili Meslek Kuruluşları (İTKİB, TİM, vd.), -İşçi ve İşveren Kuruluşları, Yurtdışı Destekli /Örgütlü Diğer Kurum ve Kuruluşlar -Dünya Bankası, -Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü(UNIDO) Ankara Bürosu, -Avrupa Yatırım Bankası(EIB), -Avrupa Birliği Genel Sekreterliği, -Avrupa Küçük İşletmeler Konseyi, -Hollanda Yönetim İşbirliği Programı, 172) -Balkan Ülkeleri Ticareti Geliştirme Bölge Merkezi (Aykaç vd., 2008: KOBİ lerin Avantajları -KOBİ ler değişikliklere kolay adapte olabilirler, -Esnek yapıları vardır, -Fason üretim yaparlar ya da ana sanayinin yan sanayisi şeklinde üretim yaparlar, -Koşulları uygun ise, ihracat bağlantıları kurmaya çalışırlar, -Eğitimleri zaman alsa da ekonomide etkinlikleri arttırılabilir,

31 23 -Krizlere duyarlı olmalarına rağmen kolay atlatabilirler, -KOBİ lerin geliştirilmesi ülke politikaları haline gelmiştir, -Pazar talebine uygun ürün üretebilme avantajına sahiptirler, -Yenilik ve gelişmelere açıktırlar ve çabuk uyum sağlarlar, -Düşük yatırım maliyetiyle istihdam yaratabilmektedirler, -Yatırımlarını hızlı bir şekilde gerçekleştirirler, -Bölgelerin kalkınmasında teşvikler doğrultusunda dengeli gelir dağılımına neden olurlar, -Gelir dağılımındaki dengesizliklerin giderilmesine yardımcı olurlar, -Girişimcilik faaliyetleri nedeniyle, birçok yeni ürünün ortaya çıkmasına vesile olurlar, -Büyük sanayinin giremediği, verimli bulmadığı alanlarda üretim yaparak tamamlayıcı rol üstlenirler, -Bireysel işletmeler oldukları için bireysel birikimlerin ekonomiye kazandırılması gibi önemli bir işleve sahiptirler, (Koç, 2008: ) -Müşterileri ile doğrudan pazarlama yolu ile ilişki kurarlar. Müşterileri ile aralarındaki kişisel ve birebir ilişkiyi karşılıklı güven esasına dayalı bir ilişkiye dönüştürerek müşterilerin bağlılığını arttırabilirler, -Pahalı ve karmaşık satış örgütleri yoktur. Genellikle az sayıda satış elemanı istihdam ederler ve çok kısa dağıtım kanalları kullanırlar, bu nedenle satış giderleri azdır, -Kitle üretimi yapmadıkları için esnek ve müşterilerin özel isteklerine yanıt verebilecek bir üretim yapısına sahiptirler, genellikle sipariş üzerine üretim yaparlar, (Günay ve Yılmaz, 2008: ) -İşgörenlerin kendi bölgeleri veya yaşamak istedikleri bölgelerde kurulmasında avantajları vardır, -Ülke içindeki farklı bölgelerin kalkınmasında ve çevrenin korunmasında rol oynadıkları için avantaj elde etmektedirler. ( Çelik ve Akgemci, 2007: 126)

32 KOBİ lerin Dezavantajları -Kurumsallaşmamışlardır. Kurumsallaşmama birçok sorunu beraberinde getirmektedir, -Birçok konuda eksiklikleri vardır. Hemen hemen her konuda bilgilendirilmesi gerekir, -Bilgi teknolojileri ve makineleşme ağırlıklı çalışmazlar, -Aile işletmesi olmaları kurumsallaşma yönünde en önemli engelleridir, -Aile bireylerinin ve tek patronun söz sahibi olması, KOBİ lerin ilerleme sürecini bekletmektedir, -Finansman kaynaklarını çeşitlendirmede sıkıntı çekmektedirler, -KOBİ ler emek yoğun işletmelerdir, -Çalışanları genellikle kalifiye eleman değildir, -Pazar ve pazarlama konusunda yetersizdirler, -KOBİ lerin sermaye piyasasından yararlanmasını sağlayacak KOBİ borsasının kurulmamış olması büyük bir eksikliktir, -KOBİ borsasının olmayışı, girişim sermayesi ve melek yatırımcı gibi finansman kaynağının kullanımını engellemektedir, -Rekabet güçleri zayıftır, -Kayıt dışılık önemli bir problemdir, -Profesyonel yönetici bulundurmamaları gibi nedenler birçok sorunun yanında, gelecekle ilgili doğru karar verememeleri, işletmenin geleceğini koşullara uygun planlayamamaları yaşam sürelerinin kısalığına neden olmaktadır, -Çoğu KOBİ finansmanda sadece özsermayeyi kullanmakta veya kullanabilmektedir, -Alternatif finansman kararları hakkında yeterince bilgi sahibi değildirler,

33 25 -Basel II hakkında yeterince bilgi sahibi olunmaması, gelecekte ne gibi tedbirler alınması konusunda bir boşluk doğurmaktadır. Bu da bir takım tedbirlerin alınmasında geç kalınmasına yol açmaktadır, (Koç, 2008: ) -Uzman bir finansman ekibi veya departmanından yoksundurlar, -Sermaye yetersizliği, -Finansal pazarlama yetersizliği, -Banka ve diğer finansal kurumlardan yeterince destek görememeleri, -Ürün geliştirme eksikliği, -Üretim ve satış arasındaki koordinasyon yetersizliği, -İşyerinin veya yerleşim alanının küçüklüğü, -Bağımsızlığını kaybetme ve batma riski, -Özellikle stratejik kararların işletme sahip veya ortaklarınca alınıp, orta ve /veya alt düzey görevlilerin tam katılımı sağlanamamaktadır, -İşletme bünyesinde, mali danışman veya uzman istihdam edilememektedir, ( Çelik ve Akgemci, 2007: 126)

34 26 İKİNCİ BÖLÜM 2. İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 2.1. İnsan Kaynakları Yönetiminin Tarihsel Gelişimi İKY nin gelişim aşamaları bilim adamlarının katkıları esas alınarak, beş aşamalı olarak ele alınabilir. Buna göre: -Öncüler; 1950 li yıllarda Drucker ve Mcgregor -Davranış Bilimi Yaklaşımı; 1960 lı yıllarda, Maslow, Likert ve Herzberg -Örgüt Geliştirme Hareketi; 1960 lı ve 1970 li yıllarda Bennis -Örgüt Kültürü Analizi; Pascale ve Athos un, Peters ve Waterman ın, Pettigrew in katkıları -Walton tarafından geliştirilen yeni yaklaşımlar (Tortop vd., 2010: 16-17) İnsan kaynakları fonksiyonu; tarihsel süreç içinde yaşanan olaylara ve her bir dönemin ihtiyaçları ve özelliklerine bağlı olarak gelişme göstermiştir. İK fonksiyonunun bir diğer süreç olarak gelişimini aşağıda sıralanan tarihsel olaylarda biçimlendirmiştir. -Sanayi Devrimi -I. ve II. Dünya Savaşları -Sendikal Hareketler -Devlet Korumacılığının Gelişmesi -Şirketlerin Çok Uluslu Hale Gelmesi ve Artan Global Rekabet (Gürüz ve Yaylacı, 2009: 32) İKY alanında yapılan yasal düzenlemeler, ülkelerin kamu veya özel kesimindeki personel politikalarını belirlediği için, İKY nin bu boyutu uluslar arası düzeyde, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından belirli normlara kavuşturulmuştur. İKY ile ilgili gelişmelerde somut ilk adımlar, 1940 lı yıllarda, örgütün en alt kademesinde, personelle ilgili kayıtlar tutulması aşamasıyla atılmıştır. (Tortop vd., 2010: 17) Bu dönemde personel yöneticisinin örgüt içindeki yeri alt düzey yöneticilik idi. (Gürüz ve Yaylacı, 2009: 32) 1950 li yıllarda, nezaretçi

35 27 düzeyinde personel birimleri oluşturulmuş, 1960 lı yıllarda alt kademe yöneticileri tarafından, örgüt personelinin günlük sorunlarının çözümü için çaba harcanması aşamasına gelinmiştir. (Tortop vd., 2010: 16-17) Ücretlere getirilen kısıtlamalar, yan ödemelerle aşılmaya başlanmıştır.bu uygulamalar ile personel bölümlerinin görevlerine işletmeye yeni eleman kazandırmak ve mevcut elemanlarının işletmede kalmasını sağlamak görevi de verilmiştir.çalışanlarla ilişkilerin personel bölümünün sorumluluğuna girmesiyle bu fonksiyon olgunlaşmaya başlamıştır. (Gürüz ve Yaylacı, 2009: 32-33) 1970 li yıllarda ise; personelle ilgili yönetim kademesinin orta kademe düzeyine yükselmiş ve konunun kapsamı daha da genişleyerek çalışma ilişkileri düzeyine ulaşmış (Tortop vd., 2010: 16-17), iş ve sosyal güvenliğe ilişkin çıkarılan yasalar personel yönetiminin önemini daha da arttırmıştır.personel yöneticisinin rolü değişmiştir. Bu aşamadan sonra iyi bir yönetici olmak için, yüksek beceriye sahip bir uzman olmak ihtiyacı doğmuştur. İleriyi görebilen yöneticiler, kişisel ihtiyaçları karşılanmış ve motive edilmiş çalışanların daha verimli olduklarını fark etmişlerdir. Davranış bilimciler (neoklasikler), motivasyonun verimlilik üzerindeki etkilerini araştırmışlardır. (Gürüz ve Yaylacı, 2009: 33) 1980 li yıllardan itibaren ise, insan kaynakları kavramının ortaya atıldığı ve insan kaynaklarından sorumlu yönetim kademesinin, üst kademe yönetimi olduğu görülmektedir. Böyle bir gelişme, daha önce ifade edilen personel yönetimi yerine, gelecekte insan kaynakları kavramının kullanılacağının bir kanıtı olarak kabul edilebilir. (Tortop vd., 2010: 17) 2.2. İnsan Kaynakları Yönetimi Kavramı İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY), İngilizce human resource management (HRM) ve Fransızca gestion des ressources humaines (GRH), karşılığı olarak kullanılan bir kavramdır. Ayrıca dilimizde, insan kaynağı yönetimi, insan kaynağının yönetimi veya çoğul olarak insan kaynaklarının yönetimi şeklinde de kullanıldığını görüyoruz. İnsan kaynakları yönetimi yaklaşımı, personel yönetimine çağdaş bir bakış açısıdır. Bu yönetim anlayışı insan öğesini örgütün merkezinde gören, onu ön

36 28 plana çıkaran bir yaklaşımdır. İnsan kaynakları yönetimi, personel yönetiminin insan kaynağı boyutunda algılanmasıdır. (Canman, 1995: 55) İnsan kaynakları yönetimi, bir işletmede çalışanların etkinliğini arttırmak amacıyla biçimlendirilmiş faaliyetler bütünüdür. Bir diğer ifadeyle, kurumsal hedeflere ulaşmak için işletmedeki insan kaynaklarını en etkili biçimde harekete geçirecek faaliyetleri düzenlemekten ve yürütmekten sorumlu birimdir. (Aldemir vd., 1993: 5) İnsan kaynakları yönetimi, çalışma yaşamına ilişkin olarak tüm süreçlerde rol oynayan, doğru sayıda ve nitelikte personelin planlanmasından itibaren, işe girme, oryantasyon, eğitim, kariyer yönetimi, sağlık ve güvenlik yönetimi, performans ve ücret yönetimi, çalışma ilişkilerinin düzenlenmesi gibi işlev ve faaliyetleri kapsayan bir yönetim fonksiyonu olarak karşımıza çıkmaktadır. (Gürüz ve Yaylacı, 2009: 23) İKY, örgütteki insan kaynaklarına odaklanan, stratejik ve operasyonel faaliyetlerin yönetimidir. ( Mathis ve Jackson, 1991: 27) İKY, bir örgütün amaçlarına ulaşabilmesi için insan kaynakları faaliyetlerinin planlı olarak uygulanmasıdır. İnsan kaynağının örgüt performansına ve rekabet avantajına nasıl katkı sağlayabileceği düşüncesi vardır. İnsan kaynakları işletmelere sürdürülebilir rekabet avantajı sağlar. Çünkü insan gücü, diğer işletmeler tarafından taklit edilemez ve yerine konulamaz bir özelliktir. Kişisel özellikler, yetenek, bilgi ve beceri işletmenin amaçlarına ulaşmasında birer araçtır.( Mayson ve Barrett, 2006: ) İKY nin ele aldığı konuların büyük bir çoğunluğu, geleneksel personel yönetiminin de konuları arasında yer almakla birlikte, bu konuların ele alış biçimi ve benimsenen yaklaşım arasında önemli farklılıklar olduğu görülmektedir. Bu farklılıkların daha çok, konuyu algılama, içerik, anlayış, değerlendirme ve yaklaşım farklılığı olduğu söylenebilir. İnsan kaynakları ile personel yönetimi arasındaki farklılıklar şöyle özetlenebilir: -Çalışma ilişkileri açısından personel yönetimi muhalif bir tutum içinde iken İKY gelişimci ve işbirlikçidir.

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı

KÜÇÜK İŞLETME YÖNETİMİ

KÜÇÜK İŞLETME YÖNETİMİ DİKKAT!...BU ÖZETİN TAMAMI 8 ÜNİTE VE 34 SAYFA DIR KÜÇÜK İŞLETME YÖNETİMİ KISA ÖZET KOLAYAOF 2 Kolayaof.com 0 362 2338723 Sayfa 2 İÇİNDEKİLER 1. ÜNİTE- KÜÇÜK İŞLETMELERİN ÖZELLİKLERİ...... 4 2. ÜNİTE-

Detaylı

VE BİLGİ DENEYİMİ TÜRKİYE DE SANAYİLEŞME SORUNLARI VE KOBİ LERE YÖNELİK ÇÖZÜMLER. Hüseyin TÜYSÜZ KOSGEB Başkan Yardımcısı.

VE BİLGİ DENEYİMİ TÜRKİYE DE SANAYİLEŞME SORUNLARI VE KOBİ LERE YÖNELİK ÇÖZÜMLER. Hüseyin TÜYSÜZ KOSGEB Başkan Yardımcısı. X. KOBİ İ ZİRVESİİ İ REKABET GÜCÜ İÇİN ULUSLARARASILAŞMA VE BİLGİ DENEYİMİ TÜRKİYE DE SANAYİLEŞME SORUNLARI VE KOBİ LERE YÖNELİK ÇÖZÜMLER Hüseyin TÜYSÜZ KOSGEB Başkan Yardımcısı 13 Şubat 2014 KOSGEB KOSGEB,

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE TEMEL KAVRAMLAR İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY) İKY Gelişimi İKY Amaçları İKY Kapsamı İKY Özellikleri SYS BANKASI ÖRNEĞİ 1995 yılında kurulmuş bir

Detaylı

K O B İ. Büyüyen Ekonomik Güç

K O B İ. Büyüyen Ekonomik Güç K O B İ Büyüyen Ekonomik Güç Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde işsizliğin azaltılması ve yeni istihdam alanlarının yaratılmasında oynadıkları rol, dengeli ekonomik ve sosyal kalkınmaya yaptıkları

Detaylı

İşletmelerin Özel Hedefleri Müşteri/Çalışan memnuniyeti - eğitimi ve kariyer gelişimi

İşletmelerin Özel Hedefleri Müşteri/Çalışan memnuniyeti - eğitimi ve kariyer gelişimi İşletmelerin Genel Hedefleri Finansal Hedefler: Kârlılık ve yeni kârlı yatırımlar Pazarlama hedefleri Var olma hedefi: Ticari hayatı sürdürmek Sosyal sorumluluk ve topluma hizmet İşletmelerin Özel Hedefleri

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER...

1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER... İÇİNDEKİLER Bölüm 1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER... 1 1.1. Ekonomi, İhtiyaç, Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Mal, Hizmet ve Fayda... 3 1.3. Üretim Faktörleri... 3 1.3.1. Emek... 4 1.3.2. Doğa... 4 1.3.3.

Detaylı

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Doç.Dr.Tufan BAL 4.Bölüm Tarım Politikası Not: Bu sunuların hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.İ.Hakkı İnan ın Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Kitabından faydalanılmıştır.

Detaylı

2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri

2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri 2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri Virpi Einola-Pekkinen 11.1.2011 1 2 Maliye Bakanlığının Yönetim Birimleri Limited Şirketler Kurumlar Ticari işletmeler ve fonlar HANSEL LTD SATIN ALMA KURUMU

Detaylı

08 Kasım 2012. Ankara

08 Kasım 2012. Ankara 08 Kasım 2012 Ankara KOBİ ler ve KOSGEB Türkiye de KOBİ tanımı KOBİ tanımı 250 den az çalışan istihdam eden, Yıllık bilanço veya net satış hasılatı 25 milyon TL yi geçmeyen işletmeler Ölçek Çalışan Sayısı

Detaylı

KOBĐ lerin Türkiye Ekonomisindeki Yeri

KOBĐ lerin Türkiye Ekonomisindeki Yeri KOBĐ LERDE ĐŞ PLANI HAIRLANMASI ve KOBĐ DESTEK KREDĐLERĐ 30 Nisan Đktisadi ve Đdari Bilimler Fakültesi Bankacılık ve Finans Bölüm Başkanı Okan Universitesi KOBĐ LER NEDEN ÖNEMLĐDĐR? KOBĐ lerin ekonomiye

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2012/126. KONU KOBİ lerin Tanımı, Nitelikleri ve Sınıflandırılmasında Değişiklik Yapıldı.

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2012/126. KONU KOBİ lerin Tanımı, Nitelikleri ve Sınıflandırılmasında Değişiklik Yapıldı. DRT Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim A.Ş. Sun Plaza No:24 34398 Maslak İstanbul, Türkiye Tel: + 90 (212) 366 60 00 Fax: + 90 (212) 366 60 15 www.deloitte.com.tr www.verginet.net VERGİ SİRKÜLERİ

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

Türkiye: Verimlilik ve Büyüme Atılımının Gerçekleştirilmesi

Türkiye: Verimlilik ve Büyüme Atılımının Gerçekleştirilmesi : Verimlilik ve Büyüme Atılımının Gerçekleştirilmesi 1 ANA BULGULAR Ekonomik atılım ile Kişi başına düşen GSYİH 2015 e kadar iki katına çıkarılabilecektir 6 milyon yeni istihdam olanağı yaratılabilecektir

Detaylı

GENEL BİLGİ. KOBİ ler ve KOSGEB

GENEL BİLGİ. KOBİ ler ve KOSGEB GENEL BİLGİ KOBİ ler ve KOSGEB 1 Türkiye de KOBİ tanımı KOBİ tanımı 250 den az çalışan istihdam eden, Yıllık bilanço toplamı veya net satış hasılatı 40 milyon TL yi geçmeyen işletmeler Ölçek Çalışan Sayısı

Detaylı

KOBİ LERDE İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ

KOBİ LERDE İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ KOBİ LERDE İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ II. İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ KONGRESİ 2-3 Mayıs 2003 ADANA Mehmet Atilla SÖĞÜT BAŞKAN DANIŞMANI Ülkemizde İstihdam (2000 yılı Sivil Kesim) İstihdam Durumu Ücretli Çalışanlar

Detaylı

T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Mehmet TEZYETİŞ OSTİM Hizmet Merkezi Müdürü

T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Mehmet TEZYETİŞ OSTİM Hizmet Merkezi Müdürü KOSGEB T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Mehmet TEZYETİŞ OSTİM Hizmet Merkezi Müdürü KOSGEB VE KURULUŞ AMACI KOSGEB, 1990 yılında 3624 sayılı Kanun ile

Detaylı

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI!

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! Birleşmiş Milletler Genel Kurulu; kooperatiflerin sosyo-ekonomik kalkınmaya, özellikle yoksulluğun azaltılmasına, istihdam yaratılmasına ve sosyal bütünleşmeye olan

Detaylı

GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI SİSTEMİ

GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI SİSTEMİ GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI SİSTEMİ Genellikle profesyoneller tarafından oluşturulan Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı sistemi genç, dinamik, hızlı büyüme ve yüksek karlılık potansiyeli olan

Detaylı

15 Ekim 2012. Ankara

15 Ekim 2012. Ankara 15 Ekim 2012 Ankara Türkiye de KOBİ tanımı KOBİ tanımı 250 den az çalışan istihdam eden, Yıllık bilanço veya net satış hasılatı 25 milyon TL yi geçmeyen işletmeler Ölçek Çalışan Sayısı Bilanço (Milyon

Detaylı

KREDİ KEFALET SİSTEMİ

KREDİ KEFALET SİSTEMİ Dünya da Kredi Kefalet Sistemi KREDİ KEFALET SİSTEMİ Kredi Kefalet Sistemi dünya çapında küçük ve orta ölçekli, maddi varlığı yeterli olmayan ancak başarılı olan işletmelerin finansmanında kullanılmaktadır.

Detaylı

Toplumlar için bilginin önemi

Toplumlar için bilginin önemi Toplumlar için bilginin önemi İnsanlık tarihi günümüze kadar şu toplumsal aşamalardan geçmiştir: İlkel toplum Doğa, avlanma Tarım toplumu MÖ.800-1750 ler Toprak, basit iş bölümü Sanayi toplumu Makinalaşma

Detaylı

Finansman BaĢlama bitiģ Yüklenici Ülke Toplam proje bütçesi. n adı 01 Ocak 2008- Türkiye 243.025 $ 100% 15 ĠSKUR-KOSGEB-BTC BTC

Finansman BaĢlama bitiģ Yüklenici Ülke Toplam proje bütçesi. n adı 01 Ocak 2008- Türkiye 243.025 $ 100% 15 ĠSKUR-KOSGEB-BTC BTC Bölgesel Kalkınma Girişimi Bakü- Tiflis- Ceyhan (BTC) Boru Hattı Projesi: Sektörler Arası ĠĢbirliğine Dayalı Ġstihdamı GeliĢtirme ve GiriĢimciliği Ref 3 Proje baģlığı Destekleme Projesi- Çukurova Bölgesi

Detaylı

TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU ARAŞTIRMA-GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KOSGEB DESTEK PROGRAMLARI

TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU ARAŞTIRMA-GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KOSGEB DESTEK PROGRAMLARI 1 TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU ARAŞTIRMA-GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KOSGEB DESTEK PROGRAMLARI Mart 2011 - Antalya 2 KOSGEB ORGANİZASYONEL YAPISI KOSGEB, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile ilgili

Detaylı

KÜÇÜK İŞLETMELERİN SORUNLARI VE ÇÖZÜM YOLLARI. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK

KÜÇÜK İŞLETMELERİN SORUNLARI VE ÇÖZÜM YOLLARI. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERİN SORUNLARI VE ÇÖZÜM YOLLARI Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERİN SORUNLARI Finansman Sorunu - Özkaynak Yetersizliği - Kredi Temininde Güçlükler Tedarik ve Tamir-bakım Konusundaki

Detaylı

Banka kredilerinde teminat sorunu çeken KOBİ lere hazine desteği kapsamında verilecek kredi garanti fonu kefaletleri

Banka kredilerinde teminat sorunu çeken KOBİ lere hazine desteği kapsamında verilecek kredi garanti fonu kefaletleri Banka kredilerinde teminat sorunu çeken KOBİ lere hazine desteği kapsamında verilecek kredi garanti fonu kefaletleri GİRİŞ; 1. KOBİLERİN FİNANSMAN SORUNLARI KOBİ lerin sorunları arasında finansal sorunlar

Detaylı

1 İŞLETMENİN TEMEL KAVRAMLARI

1 İŞLETMENİN TEMEL KAVRAMLARI ÖN SÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 İŞLETMENİN TEMEL KAVRAMLARI 11 1.1 İş 12 1.2 İşgören 12 1.3 İşveren 13 1.4 Yönetim ve Yönetici 13 1.5 İhtiyaç 14 1.6 Tüketim ve Tüketici 14 1.7 Bir Sistem Olarak İşletme

Detaylı

KOBİ'LERİN TANIMI, NİTELİKLERİ, SINIFLANDIRILMASINDA DEĞİŞİKLİK YAPAN YÖNETMELİK

KOBİ'LERİN TANIMI, NİTELİKLERİ, SINIFLANDIRILMASINDA DEĞİŞİKLİK YAPAN YÖNETMELİK KOBİ'LERİN TANIMI, NİTELİKLERİ, SINIFLANDIRILMASINDA DEĞİŞİKLİK YAPAN YÖNETMELİK 04 Kasım 2012 tarihli ve 28457 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin Tanımı, Nitelikleri

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI - KOSGEB KOBİ TEŞVİKLERİ PROJESİ. Mehmet Atilla Söğüt Başkan Danışmanı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI - KOSGEB KOBİ TEŞVİKLERİ PROJESİ. Mehmet Atilla Söğüt Başkan Danışmanı KÜÇÜK İŞLETMELERİN YATIRIMLAR İÇİN DEVLET DESTEKLERİNDEN ETKİN vev VERİMLİ BİR ŞEKİLDE YARARLANMALARI AMACI İLE: HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI - KOSGEB KOBİ TEŞVİKLERİ PROJESİ Mehmet Atilla Söğüt Başkan Danışmanı

Detaylı

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İçinde bulunduğumuz mayıs ayı Uluslararası İç Denetçiler Enstitüsü (IIA) tarafından tüm dünyada Uluslararası İç Denetim Farkındalık Ayı olarak ilan edilmiştir.

Detaylı

Sağlık Sektörünün Olmazsa Olmazı: Tıbbi Malzeme Alt Sektörü

Sağlık Sektörünün Olmazsa Olmazı: Tıbbi Malzeme Alt Sektörü Sağlık Sektörünün Olmazsa Olmazı: Tıbbi Malzeme Alt Sektörü Tıp sürekli ilerliyor sözündeki aslan payı bize göre; Tıbbi Malzeme Alt Sektörüne ait. Nitekim; tıbbi malzemeden yoksun sağlık sektörünün eli

Detaylı

Sınai Mülkiyet Hakları, Önemi,

Sınai Mülkiyet Hakları, Önemi, Sınai Mülkiyet Hakları, Önemi, İçerik Genel Bakış Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları Türk Patent Enstitüsü ve Görevleri Eskiden hammadde kaynaklarına ve sermaye birikimine sahip olan ülkeler güç ve kontrol

Detaylı

KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI

KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI KOSGEB DESTEKLERİ GENEL DESTEK PROGRAMI Programın Gerekçesi: Proje hazırlama kapasitesi düşük KOBİ ler ile KOSGEB hedef kitlesine yeni dahil olmuş sektörlerdeki

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm OECD 6 Mayıs ta yaptığı değerlendirmede 2014 yılı için yaptığı

Detaylı

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 1 Adana Gelecek Stratejisi Konferansı Çalışmanın amacı: Adana ilinin ekonomik, ticari ve sosyal gelişmelerinde

Detaylı

Günümüzde en önemli rekabet gücü. Araştırma ve Geliştirme AR-GE. Günümüzde en önemli Ar-Ge Nedir? Yrd. Doç. Dr. M. Volkan Türker

Günümüzde en önemli rekabet gücü. Araştırma ve Geliştirme AR-GE. Günümüzde en önemli Ar-Ge Nedir? Yrd. Doç. Dr. M. Volkan Türker Marmara Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümü Teknoloji ve Yenilik Yönetimi Dersi Araştırma ve Geliştirme AR-GE Yrd. Doç. Dr. M. Volkan Türker 1 Günümüzde en önemli rekabet gücü Daha önce değindiğimiz

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkan Yardımcısı Umut Oran, ekonomideki kötü gidiş, daralan piyasa ve rekabet eşitsizliği gibi faktörlerin etkisiyle kredi borcunu ödeyemeyen, yasal takibe düşen KOBİ sayısındaki

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

Özet Tanıtım Dokümanı

Özet Tanıtım Dokümanı Özet Tanıtım Dokümanı İstanbul, 2012 Kutluşah, yönetim, finans ve süreç danışmanlığı alanlarında hizmet veren güvenilir bir iş ortağıdır Toplamda 85 yılı aşkın finansal kuruluşlar, girişimcilik ve yönetim

Detaylı

TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU

TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU Güldem Berkman YASED Fikri Ve Sınai Mülkiyet Hakları Çalışma Grubu Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi YATIRIMLARIN

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies (guldem.okem@ceps.eu) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği

Detaylı

KOSGEB DESTEKLERİ (2010/YENİ DESTEKLER)

KOSGEB DESTEKLERİ (2010/YENİ DESTEKLER) KOSGEB DESTEKLERİ (2010/YENİ DESTEKLER) 1.KOBİ PROJE DESTEK PROGRAMI İşletmelere özgü sorunların işletmeler tarafından projelendirildiği ve projelendirilen maliyetlerin desteklenebildiği bir programa ihtiyaç

Detaylı

Mustafa KAPLAN KOSGEB Başkanı

Mustafa KAPLAN KOSGEB Başkanı YENİ DÖNEMDE KOSGEB DESTEKLERİ Mustafa KAPLAN KOSGEB Başkanı KAPSAM: 1. Türkiye de KOBİ ler Hakkında Genel Bilgi 2. KOSGEB ve KOBİ lere Sağladığı Mevcut Destekler 3. Yeni KOSGEB Destek Sistemi 4. Yeni

Detaylı

KREDİ GARANTİ FONU A.Ş.

KREDİ GARANTİ FONU A.Ş. KREDİ GARANTİ FONU A.Ş. Kuruluş Yılı ve Amacı KGF, Teminat yetersizliği olan KOBİ lerin finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla, Küçük Ve Orta Ölçekli İşletmeler İçin Bir Kredi Garanti Fonu Kurulmasına

Detaylı

ULUSLARARASI FİNANS UZMANI

ULUSLARARASI FİNANS UZMANI TANIM Bankalar ve diğer mali kuruluşlar ile işletmelerin uluslar arası finansal hareketlerini planlama, uygulama ve kontrol işlemlerini yapma bilgi ve becerisine sahip kişidir. A-GÖREVLER Uluslararası

Detaylı

TEB KOBİ AKADEMİ Tarım Buluşmaları. 13 Aralık 2012 İZMİR

TEB KOBİ AKADEMİ Tarım Buluşmaları. 13 Aralık 2012 İZMİR TEB KOBİ AKADEMİ Tarım Buluşmaları 13 Aralık 2012 İZMİR Hizmetlerimiz 13 Aralık 2012 İZMİR KOBİ Akademi KOBİ lerin yurtiçi ve uluslararası pazarlardaki karlılıklarını ve rekabet güçlerini artırabilecekleri

Detaylı

AR& GE BÜLTEN ARAŞTIRMA VE MESLEKLERİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ

AR& GE BÜLTEN ARAŞTIRMA VE MESLEKLERİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ Yeni KOSGEB Teşvik Yönetmeliğinde Bilişim Sektörüne İlişkin Destekler Neler? Nesrin YARDIMCI SARIÇAY- Beril BAŞLANGIÇ KOSGEB in, küçük ve orta ölçekli sanayi işletmelerinin; Sözkonusu Yönetmelik, o Etkinliğini

Detaylı

Yeni üretim hattı ile kapasite artısı aylık ve yıllık ciromuzda en az %20'lik artış sağlanmıştır.

Yeni üretim hattı ile kapasite artısı aylık ve yıllık ciromuzda en az %20'lik artış sağlanmıştır. TR52 (Konya, Karaman) Düzey 2 Bölgesi için, bölgesel gelişmeyi hızlandırmak, bölgesel gelişmenin sürdürülebilirliğini sağlamak, bölgeler arası ve bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak amacıyla çalışmalarını

Detaylı

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u)

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u) 1.1. Ticaret Türkiye ye paralel olarak TR82 Bölgesi nde de hizmetler sektörünün ekonomideki payının artmasıyla öne çıkan alanlardan biri de ticarettir. 2010 TÜİK Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistiklerine

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

Özet Tanıtım Dokümanı

Özet Tanıtım Dokümanı Özet Tanıtım Dokümanı Istanbul, 2012 UME GLOBAL, kurumsal finansman / özel girişim sermayesi alanlarında danışmanlık hizmeti veren güvenilir bir ortaktır Geçmiş Deneyimler Toplamda 70 yılı aşkın endüstri,

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

İcralık olan KOBİ sayısı 210 bini aştı, batık kredileri 10 milyara yaklaştı

İcralık olan KOBİ sayısı 210 bini aştı, batık kredileri 10 milyara yaklaştı Umut Oran Basın Açıklaması 23.08.2014 AKP, KOBİ leri de sıfırladı İcralık olan KOBİ sayısı 210 bini aştı, batık kredileri 10 milyara yaklaştı Türkiye Cumhurbaşkanlığı seçimlerine kilitlenirken, ekonomide

Detaylı

SEDEFED REKABET KONGRESİ Büyüme Dinamikleri Üzerine Bir Tartışma

SEDEFED REKABET KONGRESİ Büyüme Dinamikleri Üzerine Bir Tartışma SEDEFED REKABET KONGRESİ Büyüme Dinamikleri Üzerine Bir Tartışma Panel: Özel Sektörün Büyümeye Yaklaşımı, Şirketler Kesiminden Uygulama Örnekleri İstanbul 8 Kasım 2007 Ülkemiz son 5 yılda hızlı bir büyüme

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Çin Ekonomisi Nisan-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı

Detaylı

İZMİR R KALKINMA AJANSI

İZMİR R KALKINMA AJANSI İZMİR R KALKINMA AJANSI MALİ DESTEK PROGRAMLARI 2008 YILI PROJE TEKLİF ÇAĞRILARI İZMİR R KALKINMA AJANSI 2008 MALİ DESTEK PROGRAMLARI Kalkınma Ajansları Proje ve Faaliyet Destekleme Yönetmeliği (Resmi

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 1. BÖLÜM ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İNSAN KAYNAKLARI KAVRAMI, ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ...10 İnsan Kaynakları Kavramı...10 İnsan Kaynaklarının Önemi...12

Detaylı

Dr. Adem TUNCER KOSGEB İSTANBUL HALİÇ MERKEZİ MÜDÜRÜ

Dr. Adem TUNCER KOSGEB İSTANBUL HALİÇ MERKEZİ MÜDÜRÜ Dr. Adem TUNCER KOSGEB İSTANBUL HALİÇ MERKEZİ MÜDÜRÜ KOBİ LER VE KOSGEB 1990 yılında, 3624 sayılı Kanun ile kuruldu. Amacı: Ülkenin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasında küçük ve orta ölçekli

Detaylı

İŞLETME TÜRLERİ İŞLETME TÜRLERİ 24.03.2014. Faaliyet Alanlarına Göre İşletme Türleri

İŞLETME TÜRLERİ İŞLETME TÜRLERİ 24.03.2014. Faaliyet Alanlarına Göre İşletme Türleri Yrd.Doç.Dr. Gaye Açıkdilli Yrd.Doç.Dr. Erdem Kırkbeşoğlu 1. Faaliyet alanlarına göre 2. Tüketici türlerine göre 3. Üretilen mal veya hizmet çeşitlerine göre 4. Üretim araçlarının mülkiyet biçimine göre

Detaylı

KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR YATIRIM DESTEK OFİSİ

KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR YATIRIM DESTEK OFİSİ 2014 NEVŞEHİR YATIRIM DESTEK OFİSİ İşbirliği - Güçbirliği Destek Programı KOBİ lerin bir araya gelerek tedarik, pazarlama, düşük kapasite kullanımı, rekabet gücü zayıflığı ve finansman gibi Ortak Sorunlara

Detaylı

KOSGEB DESTEK PROGRAMLARI

KOSGEB DESTEK PROGRAMLARI KOSGEB DESTEK PROGRAMLARI 07.06.2012 TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi, İstanbul Özgür AKYILDIZ KOSGEB İstanbul Boğaziçi Hizmet Merkezi Türkiye de KOBİ ler Hakkında Genel Bilgi 250 den az çalışan istihdam eden,

Detaylı

H2020 Açılış Etkinliği TÜRKİYE ve AVRUPA: Araştırma ve Yenilik ile Birlikte Daha Güçlü. TÜBİTAK Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkan

H2020 Açılış Etkinliği TÜRKİYE ve AVRUPA: Araştırma ve Yenilik ile Birlikte Daha Güçlü. TÜBİTAK Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkan H2020 Açılış Etkinliği TÜRKİYE ve AVRUPA: Araştırma ve Yenilik ile Birlikte Daha Güçlü TÜBİTAK Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkan Orta Gelir Tuzağı Yenilik Ekonomileri * Bilgi yoğun teknolojiye odaklanma

Detaylı

KOBİ'lerin Tanım, Nitelik ve Sınıflandırılmasında Değişiklik

KOBİ'lerin Tanım, Nitelik ve Sınıflandırılmasında Değişiklik KOBİ'lerin Tanım, Nitelik ve Sınıflandırılmasında Değişiklik 4 Kasım 2012 tarihli ve 28457 sayılı Resmi Gazete de Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin Tanımı, Nitelikleri ve Sınıflandırılması Hakkında

Detaylı

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu Doğu Avrupa, Orta Asya ve Türkiye de İnsana Yakışır İstihdamın Geliştirilmesi Alena Nesporova Avrupa ve Orta Asya Bölge Direktör Yardımcısı Uluslararası Çalışma Ofisi, Cenevre Sunumun yapısı Kriz öncesi

Detaylı

MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ Denizli Verimliliği Artırma Projesi

MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ Denizli Verimliliği Artırma Projesi MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ Denizli Verimliliği Artırma Projesi Verimlilik ve Toplam Kalite Yönetimi 10 Nisan 2010 Hatice EKSEN Uzman MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ Ülke ekonomisinin

Detaylı

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE: İŞLETME KULUÇKASI KAVRAMI 1.1. İŞLETME KULUÇKALARININ TANIMI... 24

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE: İŞLETME KULUÇKASI KAVRAMI 1.1. İŞLETME KULUÇKALARININ TANIMI... 24 iv İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR... İ ÖZET... İİ ABSTRACT... İİİ İÇİNDEKİLER... İV KISALTMALAR DİZİNİ... X ŞEKİLLER DİZİNİ... Xİ ÇİZELGELER DİZİNİ... Xİİİ GİRİŞ GİRİŞ... 1 ÇALIŞMANIN AMACI... 12 ÇALIŞMANIN

Detaylı

İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2

İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 PLANLAMAYI GEREKTİREN UNSURLAR Sosyalist model-kurumsal tercihler Piyasa başarısızlığı Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma sorunları 2

Detaylı

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Koordinatör Teknoloji Bakanlığı Öncelikli Dönüşüm Programları, 16/02/2015 tarihli ve 2015/3

Detaylı

ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I)

ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I) ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I) Günümüzde bilişim ve iletişim teknolojilerindeki hızına erişilemez gelişme ve ilerlemelerin sonucunda özellikle

Detaylı

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit)

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN Girişimcinin finansman ihtiyacı: Finansman ihtiyacının karşılanmasında

Detaylı

KOSGEB Destekleri Yönetmeliği Resmi Gazete: 30.06.2003 tarih ve 25154 sayı

KOSGEB Destekleri Yönetmeliği Resmi Gazete: 30.06.2003 tarih ve 25154 sayı KOSGEB Destekleri Yönetmeliği Resmi Gazete: 30.06.2003 tarih ve 25154 sayı Madde 0004: Kısaltmalar ve Tanımlar Sanayi ve Ticaret Bakanlığından Dayandığı Kanun:12.04.1990-3624 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Doç. Dr. Turan EROL un

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Doç. Dr. Turan EROL un Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Doç. Dr. Turan EROL un Şirket Finansmanı ve Halka Açılmada Yeni Yol Haritası: Girişim Sermayesi ve Özel Sermaye Şirketleri Panelinde Yaptığı Konuşma 21.03.2008 Oditoryum,

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

Maslow (İhtiyaçlar Hiyerarşisi)

Maslow (İhtiyaçlar Hiyerarşisi) Kariyer q Kişinin yaşamı boyunca edindiği ilgili deneyimleridir. q Bir kişinin bütün yaşamı boyunca üstlendiği işlerin tümüdür. q Kişinin yaşamı boyunca sahip olduğu bir dizi iş ve bu işlere katılımı konusundaki

Detaylı

T.C. BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI AR-GE REFORM PAKETİ

T.C. BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI AR-GE REFORM PAKETİ AR-GE REFORM PAKETİ Ar-Ge ve Yenilikte Dünya ile Yarışan Bir Türkiye İçin Ülkemizin Kalkınmasına Daha Fazla İvme Kazandıracak ve Yüksek Katma Değerli Alanlara Odaklanan Ar-Ge ve Yenilik Sistemi TASARIM

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies(CEPS) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği ne Üyelik

Detaylı

Türkiye de Yabancı Bankalar *

Türkiye de Yabancı Bankalar * Bankacılar Dergisi, Sayı 52, 2005 Türkiye de Yabancı Bankalar * I. Giriş: Uluslararası bankacılık faaliyetleri, geçen yüzyılın ikinci yarısından itibaren uluslararası ticaret akımlarının ve doğrudan yabancı

Detaylı

Güncelleme: 15 Nisan 2012

Güncelleme: 15 Nisan 2012 İNOVİTA için Gözden Geçirilmiş Sürüm Dünya Bankası Türkiye Ulusal İnovasyon Sistemi Raporu ndan Özet Notlar Haziran 2009 Güncelleme: 15 Nisan 2012 1 2007 ve 2013 yılları arasını kapsayan 9. Kalkınma Planı,

Detaylı

TR42 DOĞU MARMARA KALKINMA AJANSI 2014 YILI MALİ DESTEK PROGRAMLARI BİLGİ NOTU

TR42 DOĞU MARMARA KALKINMA AJANSI 2014 YILI MALİ DESTEK PROGRAMLARI BİLGİ NOTU Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 2014 Yılı Mali Destek Programları 2014 Yılı Mali Destek Programları kapsamında 6 farklı mali destek Programı 11 Kasım 2013 tarihinde ilan edilmesi planlanmaktadır. Toplam 25.100.000

Detaylı

2012 YILI I. DÖNEM KİŞİSEL GELİŞİM SEMİNER PROGRAMLARI 2012 YILI I. DÖNEM KİŞİSEL GELİŞİM SEMİNER PROGRAMLARI

2012 YILI I. DÖNEM KİŞİSEL GELİŞİM SEMİNER PROGRAMLARI 2012 YILI I. DÖNEM KİŞİSEL GELİŞİM SEMİNER PROGRAMLARI 2012 YILI I. DÖNEM KİŞİSEL GELİŞİM SEMİNER PROGRAMLARI Odamız 2012 Yılı I. Dönem Kişisel Gelişim Seminer Programları kapsamında sekiz yeni seminer programı organize etmiştir.. Odamız tarafından, üyelerimizin

Detaylı

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası FĐNANSAL EĞĐTĐM VE FĐNANSAL FARKINDALIK: ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Durmuş YILMAZ Başkan Mart 2011 Đstanbul Sayın Bakanım, Saygıdeğer Katılımcılar, Değerli Konuklar

Detaylı

2011 de KOBİ ye BAKK. 2011'de

2011 de KOBİ ye BAKK. 2011'de 2011'de 2011 de KOBİ ye BAKK Bilindiği üzere, Avrupa Birliği ve Ülkemiz arasındaki mali işbirliği kapsamında, Bakanlığımızın IPA Katılım Öncesi Yardım Aracı altında sorumlu olduğu Bölgesel Rekabet Edebilirlik

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

BÖLÜM 2 - KÜÇÜK İŞLETMELER

BÖLÜM 2 - KÜÇÜK İŞLETMELER BÖLÜM 2 - KÜÇÜK İŞLETMELER Girişimci işletmeler genellikle küçük işletmeler ya da aile işletmeleri olarak bilinir. Girişimci paradoksu: Girişimcilik, küçük işletmelerin büyümesine ve yüksek performans

Detaylı

Kredi Garanti Fonu A.Ş. Batı AkdenizKalkınma Ajansı

Kredi Garanti Fonu A.Ş. Batı AkdenizKalkınma Ajansı Kredi Garanti Fonu A.Ş. Batı AkdenizKalkınma Ajansı Kredi Garanti Fonu nedir? Kredi Garanti Fonu A.Ş. (KGF), Bakanlar Kurulu Kararına istinaden kurulmuş ve buna göre faaliyet gösteren bir kredi kefalet

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

Bilgi Toplumunda Sürekli Eğitim ve Yenilikçi Eğitimci Eğitimi

Bilgi Toplumunda Sürekli Eğitim ve Yenilikçi Eğitimci Eğitimi Bilgi Toplumunda Sürekli Eğitim ve Yenilikçi Eğitimci Eğitimi Bilgi toplumunda, bilgi ve iletişim teknolojilerinin yarattığı hız ve etkileşim ağı içinde, rekabet ve kalite anlayışının değiştiği bir kültür

Detaylı

İŞLETMELERİN EKONOMİDEKİ ÖNEMİ IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY

İŞLETMELERİN EKONOMİDEKİ ÖNEMİ IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY İşletmelerin bir ülke ekonomisi içindeki yeri ve önemini, "ekonomik" ve "sosyal" olmak üzere iki açıdan incelemek gerekir. İşletmelerin Ekonomik Açıdan Yeri ve

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501 Müfredat I. Yarıyıl Bilimsel Araştırma Yöntemleri Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501 Kredi AKTS Güz 3 3 6 Dili Seviyesi Yüksek Lisans Türü Zorunlu Amacı Öğrencilerin bilim ve bilim felsefesi konusunda

Detaylı

KOSGEB. KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI Hamit SUCU ADANA HİZMET MERKEZ MÜDÜRLÜĞÜ

KOSGEB. KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI Hamit SUCU ADANA HİZMET MERKEZ MÜDÜRLÜĞÜ KOSGEB KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI Hamit SUCU ADANA HİZMET MERKEZ MÜDÜRLÜĞÜ KAPSAM KOSGEB İN GÖREVİ VE HEDEF KİTLESİ KOBİ LER KOSGEB DESTEK PROGRAMLARI

Detaylı

SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI ARAŞTIRMA, TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YENİLİK DESTEK PROGRAMLARI

SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI ARAŞTIRMA, TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YENİLİK DESTEK PROGRAMLARI SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI ARAŞTIRMA, TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YENİLİK DESTEK PROGRAMLARI www.sanayi.gov.tr 1 Bakanlığımız özellikle son 7 yıllık süreçte, Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin desteklenmesi,

Detaylı

KOBİ Proje Destek Programı

KOBİ Proje Destek Programı DESTEKLERİ KOBİ Proje Destek Programı PROGRAMIN AMACI VE GEREKÇESİ İşletmelere özgü sorunların işletmeler tarafından projelendirildiği ve projelendirilen maliyetlerin desteklenebildiği bir programa ihtiyaç

Detaylı

TEB KOBİ BANKACILIĞI

TEB KOBİ BANKACILIĞI TEB KOBİ BANKACILIĞI Türkiye de KOBİ ler İşletme Büyüklüğü İstihdam Grubu (Çalışan Sayısı) İşletme Sayısı (2013) % Mikro 1 9 3.303.073 93,68% KüçükÖlç.İşl. 10 49 190.514 5,40% OrtaB.İşl. 50 249 27.330

Detaylı

TÜRKİYE SINAİ KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş.

TÜRKİYE SINAİ KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE SINAİ KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRK EXİMBANK (TÜRKİYE İHRACAT KREDİ BANKASI A.Ş.) DÜNYA BANKASI AVRUPA YATIRIM BANKASI İSLAM KALKINMA BANKASI Ortaklık Yapısı İlk özel

Detaylı