KOBİ ler ve mikro işletmelerin çevresel performanslarõnõ incelemek ve yönetmek için görsel, basit ve pratik bir araç

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KOBİ ler ve mikro işletmelerin çevresel performanslarõnõ incelemek ve yönetmek için görsel, basit ve pratik bir araç"

Transkript

1 KOBİ ler ve mikro işletmelerin çevresel performanslarõnõ incelemek ve yönetmek için görsel, basit ve pratik bir araç TMMOB Çevre Mühendisleri Odasõ

2 Eko-haritalandõrma Küçük, orta ve mikro işletmelerin çevresel performanslarõnõ incelemek ve yönetmek için görsel, basit ve kolay bir eko-yönetim aracõdõr. Eko-haritalandõrma:! Çevresel verilerin elde edilmesi için basit, yaratõcõ ve sistematik bir yöntem,! Firmanõzõn fiziksel gerçekliğini temel alan bir bilinçlendirme ve eğitim aracõ,! Tüm çalõşanlarõn kullanõmõna açõk kolay bir iletişim aracõ,! EMAS ve ISO gibi çevre yönetim sistemleri için görsel bir kendin-yap yönetim aracõ,! Firmalarõn çevresel davranõş tarzõndaki değişikliklerinin dinamik bir envanteridir. Küçük bir resim uzun bir konuşmadan daha fazlasõnõ söyleyebilir!

3 İçindekiler Sayfa KOBİ ler, mikro işletmeler ve çevre yönetim araçlarõ 1 Eko-haritalandõrma nedir? 2 Eko-haritalar nasõl kullanõlõr? 3 Çevresel mini-denetim 4 1. Eko-harita: kentsel konum 5 2. Eko-harita: sorunlar 6 3. Eko-harita: su 7 4. Eko-harita: toprak 8 5. Eko-harita: hava, kokular, gürültü, toz 9 6. Eko-harita: enerji Eko-harita: atõk Eko-harita: riskler 12 İş programõ 13 Çevre klasörü 14 Eko-haritalandõrma örnekleri 15 Eko-haritalandõrma ve EMAS 16 Eko-haritalandõrma ve ISO Daha fazla bilgi için 17

4 KOBİ ler, mikro-işletmeler ve çevre yönetim araçlarõ KOBİ ler ve mikro işletmelerde çevre yönetimi sorunlu bir alandõr. Küçük, orta ve mikro büyüklükteki işletmeler etkinliklerinin çevresel etkilerini yönetmekte somut sorunlarla karşõlaşõrlar. Çevre yönetimi için gerekli araç ve kaynağa sahip değildirler. Ancak en büyük sorun, bilinç ve davranõşlarõn değişimiyle ilgilidir. Pazar artõk çevresel konularõ da dikkate almakta; firmalardan EMAS ve ISO gibi çevre yönetim sistemleri talep etmektedir. Çok yakõnda en küçük firmalar bile, müşterilerine, kamu denetçilerine, sivil toplum kuruluşlarõna, sigorta şirketlerine, komşularõna ve meslek örgütlerine, işletmelerinde çevre yönetimi uyguladõklarõnõ göstermek zorunda kalacaklardõr. Halihazõrda geliştirilmiş eko-yönetim araçlarõ olmasõna rağmen, bunlar genellikle küçük ve mikro işletmeler için çok karmaşõktõrlar. KOBİ lere çevre yönetimi konusunda yardõmcõ olmak için geliştirilen araçlar gittikçe artmaktadõr. Ancak bu araçlarõn çoğu küçük ve mikro firmalar için çok karmaşõk olarak değerlendirilmektedir. Firmalar bu araçlarõn, sadece bürokratik işlemleri artõracağõnõ düşünmektedirler. Tüm Avrupa da gittikçe yaygõnlaşan EMAS ya da ISO gibi çevre yönetim standartlarõna uymak ya da bu sistemleri kullanmak küçük firmalarõ korkutmaktadõr. Görsel, basit ve pratik araçlara ihtiyaç vardõr. Küçük yapõlar taleplere göre ve sözlü kültüre dayalõ çalõşõrlar. Bu yapõlardaki çokça değişken, kimi zaman düşük eğitim seviyeleri ve belgelemeden çok görsel bir kültürün hakim olduğu gerçeği göz önünde tutulmalõdõr. Uygun araçlara ve desteğe gereksinim vardõr. Bir işletmenin çalõşanlarõnõ bir araya getirir; onlarõn bilgi birikimlerini, sezgi ve deneyimlerini sorarsanõz size kõsa bir sürede firmanõzdaki çevre yönetiminin genel bir resmini sunabilirler. Çabuk ve görsel bir çevresel denetim, danõşmanlar tarafõndan yapõlacak pahalõ bilimsel çalõşmalara denk sonuçlar verebilir. Maliyetsiz olarak hazõrlanabilen eko-haritalar çevre yönetiminizin Polaroid fotoğraflarõ gibidir; bilimsel bir çalõşmaysa yüksek çözünürlüklü bir görüntü elde etmenizi sağlar. Her ikisi de olumlu eylemler gerçekleştirmenize yardõmcõ olur. Yol haritasõ tüm ülke demek değildir! Eko-haritalandõrma, çalõşanlarõ çevre yönetimine katan görsel ve kullanõmõ kolay bir araçtõr. Çevre yönetiminin iyileştirilmesine katkõda bulunan ve ISO ya da EMAS a göre oluşturulacak daha formal bir çevre yönetim sistemi için sağlam bir temel sağlayan bir yol haritasõdõr. 1

5 Eko-haritalandõrma nedir? Eko-haritalandõrma küçük firmalara çevre yönetimi uygulamalarõnda yardõmcõ olan özgün ve basit bir araçtõr. Eko-haritalandõrma: uygulama ve sorunlarõn bir envanteri, sahada çevresel bir değerlendirme yapmak için sistematik bir yöntem, resimlerden yararlanarak durum tespiti yapan bir bilgi toplama yöntemi, bir çalõşma ve bilinçlendirme aracõ, KOBİ ler için bir kendin-yap aracõ, Çalõşanlarõn katõlõmõnõ sağlayan bir araçtõr. Eko-haritalandõrma çevre yönetimi için aydõnlatõcõ bir araçtõr: çevresel değerlendirme için pratik bir yöntem, eğitim ve iletişim için destekleyici bir araç, veri toplamaya yardõm eden ve firmanõz için çevresel dokümantasyonun temelini oluşturan bir araç, firmanõzõn çevresel sorunlarõnõn tanõmlanmasõ ve önceliklerinin belirlenmesi için kullanõlabilecek bir yöntem, firmada her seviyedeki çalõşanõn kullanõmõna uygun, yazõlõ prosedürler ve talimatlar olmaksõzõn tüm çalõşanlarõn katõlabileceği bir çalõşma, tüm paydaşlar için yararlõ bir yöntemdir. Su, toprak, hava, atõk yönetimi için eko-haritalarõn geliştirilmesi kendi içinde bir amaç değildir. Esas amaç bu haritalarõn firmanõn çevresel performansõnõn gözden geçirilmesi ve iyileştirilmesi sürecinde kullanõlmasõdõr. 2

6 Eko-haritalar nasõl kullanõlõr? Gerekli malzemeler: A-4 büyüklüğünde kağõt ve bir fotokopi makinesi. Gerekli zaman: Her harita için bir saatten kõsa bir süre. Ne zaman yapmalõ? Muhasebe yõlõnõn sonunda. Hangi sõklõkta güncellenmeliler? Her yõl, işletme yenilendiğinde ya da genişletildiğinde. Dosyalama: Çevre Yönetim Sistemi belgeleri ve/veya yõllõk hesaplarla birlikte. Kim kullanabilir? Eko-haritalar, küçük imalatçõlardan ve hizmet sunan firmalardan, büyük işletmelere ve yerel yönetimlere kadar farklõ bir çok firma ve kuruluş tarafõndan kullanõlabilir. Eko-haritalar nasõl çizilir? 1- Kentsel konum haritasõ Sahanõn, araç parklarõnõ, giriş alanlarõnõ, yollarõ ve işletmenin çevresini de içeren bir krokisini çizin. Kroki gerçek durumu göstermelidir (2 kopya). 2- Saha haritasõ İşletme sahasõnõn iç mekanlarõ da gösteren ölçekli bir planõnõ çizin. Yapõlacak çalõşmanõn temelini oluşturacak olan bu haritadan 6 kopya çoğaltõn. Haritalar gerçek durumu yansõtmalõdõr, basit, anlaşõlõr ve ölçekli olmalõdõr. Her haritaya tarih, ad ve bir referans numarasõ verilmelidir. Alan içinde yönünüzü bulmanõzõ kolaylaştõracak birkaç nesneyi haritalara ekleyebilirsiniz (örneğin makineler, kazanlar, vb.). Eğer işletme sahasõ çok sayõda farklõ alan içeriyorsa, her alan için ayrõ harita hazõrlayõn ve daha sonra bu haritalarõ bir araya getirin. 3- Semboller Kendi sembollerinizi geliştirin; en az iki sembol kullanmaya dikkat edin. Tarama çizgileri: küçük sorun (alan gözlenmeli; sorun üzerine çalõşõlmalõ) Çember: büyük sorun (hemen çözülmeli, düzeltici eylem uygulanmalõ) Sorun büyüdükçe çemberi kalõnlaştõrõn. Eko-haritalarõnõzõn kalitesini artõrmak için standartlaştõrõlmõş resim işaretleri kullanabilirsiniz. 3

7 Çevresel Mini-denetim Eko-haritalarõnõzõ çizmeye başlamadan önce, birkaç dakikanõzõ ayõrarak bütün çalõşanlarõnõzla birlikte bir mini-denetim yapõn. Sorularõ hõzlõ ve sezgilerine göre cevaplamalarõnõ isteyin: her soru tek bir çarpõ işareti ile cevaplansõn. 120 saniyede firmanõzõn çevre yönetimi ## # denetimi Hammadde kullanõmõ Enerji seçimi ve kullanõmõ Su ve atõksu kullanõmõ Atõk önleme ve azaltma Geri dönüşüm ve atõklarõn ayrõ toplanmasõ Hava kirliliği, toz ve kokular Ürün depolama Gürültü ve titreşim azaltõmõ ve kontrolü İşyeri sağlõğõ ve güvenliği Çalõşanlarõn ve malzemelerin taşõnmasõ Çevresel kazalar için önlemler Çevresel bilgi (iç ve dõş) Tedarikçiler ve taşeronlarla iletişim Mallar ve hizmetler için yeşil-planlama İşletmenin çevresi Yöneticilerin motivasyonu Çalõşanlarõn motivasyonu İdari durum GENEL DURUM (TOPLAM) 4

8 1. Eko-harita: kentsel konum Bu harita işyerinizin kent içindeki yerleşimini gösterir İşletmenizin bulunduğu yöreyle etkileşim alanlarõ nerelerdir? Kullanmakta olduğunuz arazinin kullanõm izni nedir? (örn. ticari, sanayi vb.) Etkinlikleriniz nasõl bir araç trafiğine yol açõyor? Firmanõzõn yöredeki yeri/konumu nedir? 50 metre yarõçapõndaki alan içerisinde bulunan binalarõn yer üstünde kalan kat sayõlarõnõ belirtin (çatõ katõ hariç). Alan kullanõmõ (araç parkõ, bina vs.) Firmanõn ana kapõsõnõ ve diğer giriş noktalarõ Trafiğin akõş yönü Ayçörekleri ve trafik Küçük bir işletmenin çevreye en doğrudan etkisi trafikle ilgilidir. Örneğin, şehir merkezindeki küçük bir fõrõn bile yõlda in üzerinde araba hareketine neden olur. Hesaplamak ister misiniz? Etkinliklerinizle bağlantõlõ olarak çalõşan araç sayõsõnõ belirleyin ve işletmenizin çevresinde 1 km yarõçapõndaki bir alan içerisinde yaptõklarõ manevralarõ tahmin etmeye çalõşõn. Aşağõdaki tablo, yaratõlan hava kirliliğini hesaplamanõza yardõm edecektir.. Emisyonlar gr/km Hafif taşõtlar, benzin Hafif taşõtlar, dizel Ağõr taşõtlar, dizel CO 2 (Karbon dioksit) NO x (Nitrojen oksit) 2,53 0,55 19,2 CO (Karbon monoksit) 2,53 0,55 19,2 Çizin Belgeleyin Tahmin edin Hesaplayõn Komşu alanlarõn kullanõmõ (mesken, yeşil alan, sanayi) Yollar ve trafiğin akõş yönü Çeşitli trafik tiplerinin ve yol büyüklüklerinin önemini göz önünde bulundurun Kadastro araştõrmasõ Alanla ile ilgili diğer idari incelemeler Varolan ihtilaflõ faaliyet izinleri Araç filonuz (otomobil, kamyon, v.b.) Kullanõmda olan ve kullanõlabilir park alanlarõ Giriş-çõkõş hareketleri (firma, taşõma, çalõşan ve müşteri araçlarõ vb.) Yüzey İnşa tarihi Çalõşan sayõsõ Binalarõn yaşõ Birim ürün/hizmet başõna düşen araç hareketi sayõsõ 5

9 2. Eko-harita: sorunlar Bu eko-harita çalõşma planõnõzõn ilk adõmõdõr Tartõşmalar doğrultusunda, işletmenizin durumunun kõsa bir özetini ve çevresel minidenetimin sonuçlarõnõ içermektedir. Bu eko-harita, işletmenizin malzeme ve enerji akõşõnõn (kg., kwsaat, m³ vb.) girdi-çõktõ analizi ile tamamlanmalõdõr Bacalar ve havalandõrma boşluklarõ Kaplar ve kutular Önemli faaliyet alanlarõ Gürültü Komşularla sorun yaratabilecek alanlar Özel bir önemini tespit ettiğiniz bir sorun için (gürültü gibi) ayrõ bir eko-harita geliştirmelisiniz. Bu ilk çevresel gözden geçirmeye tüm çalõşanlar dahil olmalõdõr. Bu çalõşmayõ takiben, işletmenizin muhasebe kayõtlarõnda bulunan verileri kullanarak, malzeme ve enerji akõşõnõn eksiksiz bir değerlendirmesini hazõrlayõn. Verileri etkinlikleriniz ile ilişkilendirmeli ve kendinize özel göstergeler geliştirmelisiniz. Tüketim değerlendirmesi Girdi Çõktõ hammadde sõvõ ve katõ atõklar enerji hava kirleticileri su sorunlar, gürültü, kokular nakliye arsa kullanõm izni paketleme Örnekler enerji: x litre mazot/yõl/m² çalõşma alanõ kaynaklar: x litre su/kg ürün atõk: birim ürün ya da hizmet başõna düşen x kg atõk Bir yõllõk süre için göstergelerin karşõlaştõrõlmasõ, işletmenizin gelişimini gösterir. Çizin Belgeleyin Tahmin edin Hesaplayõn Havaya deşarj noktalarõ Gürültü ve koku kaynaklarõ Atõk ve tehlikeli ürün depolama alanlarõ Vergi bildirimi Komşu şikayetleri: mektuplar, tebligatlar, yasal tutanaklar Makine bakõmõ sertifikalarõ Mali bilgi İşletmenizin ilk tahmini değerlendirmesi Akõş analizleri Malzeme değerlendirmesi Çevresel performans İzin süreleri (yõl) Ödenmiş vergiler Vergiler, ücretler, sigorta Tüketim Çevresel maliyet 6

10 3. Eko-harita: su Bu eko-harita, su tüketiminizi ve atõk su deşarjõnõzõ inceler Nerelerde yüksek miktarda su tüketimi var? Tehlikeli ürünlerin kanalizasyona boşaltõldõğõ noktalar nerelerdir? Ürün değiştirme olanaklarõ Olasõ kazalar İsraf ve kötü alõşkanlõklar Maliyet tasarruf alanlarõ Kanalizasyon kanallarõ Kötü uygulama alanlarõ Boru tesisatõ DURDURUN! İzin verilemez (Kanalizasyonda yağ) Bir damla suyun bir buluttan musluğunuza ulaşmasõ beş yõl alõr. Kontrol edin Tüketiminizi ölçün! Sudan tasarruf edin! Su, korunmasõ ve boşa harcanmamasõ gereken bir kaynaktõr. Bir insan günde ortalama olarak 70 litre su tüketir. Sizin işletmeniz, normal bir insan ile karşõlaştõrõldõğõnda bir yõl için ne kadar su tüketmektedir? Su kirliliği açõsõndan hangi faaliyet alanlarõ tehlikelidir (örneğin boyama kabini ya da boya sõyõrma)? Kanalizasyon kanallarõnõn nerelerden geçtiğini kontrol edin. Bir damla petrol ürününün 5000 litre sudan daha fazlasõnõ kirlettiğini unutmayõn. Çizin Belgeleyin Tahmin edin Hesaplayõn Sõvõlarõn akõtõldõğõ yerler Boru ve boşaltma sistemleri İyileştirme yöntemleri Ana tüketim alanlarõ (yõkama makineleri vb.) Yõllõk su faturalarõ Atõk su boşaltõm izinleri ve vergileri Atõksu sistemi planõ Herhangi bir iyileştirme yöntemi kullandõysanõz, tedarikçiden teknik raporlar İsraf Su gerektiren faaliyetler Su bedelleri Kirleticiler Kötü uygulamalar Kirleticilerin etkileri Tüketim Ana tüketim kaynaklarõ Yõllõk temizlik maddeleri tüketimi Diğer ürünler Deşarj ölçümleri 7

11 4. Eko-harita: toprak Bu eko-harita, yeraltõ sularõ ile ilişki olarak yanõcõ, tehlikeli ve zararlõ ürünlerin depolanmasõnõ inceler Kaza söz konusu olduğunda yeraltõ sularõ için herhangi bir tehlike söz konusu mudur? Eski su tanklarõnõz nerede durmaktadõr? Toprak kirliliği? Kaza anõnda uygulanacak yöntemler? Depolama alanlarõnõn zeminleri beton mudur, havalandõrmalarõ var mõdõr, depolama alanlarõ bölmelere ayrõlmõş mõdõr? Depolama alanlarõ Su tanklarõ Fõçõlar ve kutular Risk alanlarõ Toprağa sõzan 1 litre yakõt 1000 m³ yeraltõ suyunu kirletebilir. Bu yüzden, işletmenizin geçmişini bilmeniz çok önemlidir (eski su tanklarõnõn yerleri vb.) Kirlenmiş toprak işletmenizin değerini düşürür. Bazõ Avrupa ülkelerinde, işletmeler ve üzerinde yer aldõklarõ arsa satõldõğõnda, avukatlar toprak kalitesine ilişkin bir beyan talep etmektedirler. Toprak kirli ise temizlenmesi gerekmektedir. (şu an ortalama olarak metrekaresi 125 Euro ya ($138) mal olmaktadõr). Tehlikeli ürünlerinizi iyi, güvenilir koşullarda depolayõnõz! Kazara oluşan dökülmelerde ne yapacağõnõzõ biliyor musunuz? Çizin Belgeleyin Tahmin edin Hesaplayõn Depolama alanlarõ Su tanklarõ Şüpheli fõçõlar, kaplar, paletler Ürünler üzerindeki güvenlik etiketleri Zemin analizi Su tanklarõnõn yerleşimi Su toplama alanlarõ Eski su tanklarõ Toprağõn geçirmezliği Ürün çeşitleri Tanklarda ve fõçõlarda depolama Sõzõntõ Su geçirmez yüzey Sabit stok (litre) Akõşlarõn hesaplanmasõ 8

12 5. Eko-harita: hava, kokular, gürültü, toz Bu eko-harita tüm emisyon noktalarõnõ ve makinelerin işleyişini inceler İşletmenizin içerisindeki havanõn kalitesi nedir? Gürültü kaynaklarõna dikkat ediyor musunuz? Tüm filtreler düzenli olarak değiştiriliyor mu? Kazanõnõza en son ne zaman bakõm yaptõrdõnõz? Bacalar Tasfiye cihazlarõ (aspiratör, vantilatör) Gürültü Uçucu ürünler Kötü uygulama alanlarõ İşletmeniz kentsel alanda bulunuyorsa gürültü sorununa özellikle dikkat etmelisiniz. Bir test yapõn. Yerleşiminizin hemen yanõnda sesinizi yükseltmeden konuşamõyorsanõz, 65 desibeli (db) aşmõşsõnõz demektir. Atmosferik emisyonlar temel olarak õsõtma düzenekleri ve jeneratörlerden kaynaklanmaktadõr. Hesaplamak ister misiniz? Doğal gaz (g/m³) Mazot (g/litre) Sera etkisi CO ,5 Sis NO x 3,01 3,35 Asit yağmuru SO 2 0,027 3,6 Kentsel konum haritanõz için hesaplanmõş toplamõ 5 ile çarparak, toplam CO 2 miktarõnõ hesaplayõn. Bir karşõlaştõrma yapõn: gelişmiş bir ülkede yaşayan bir kişi yõlda 1,8 ton CO 2 üretmektedir. Çizin Belgeleyin Tahmin edin Hesaplayõn Çatõdaki açõklõklar ve vantilatörler Ana emisyon noktalarõ Bakõm sertifikalarõ Teknik yönergeler Ürün güvenlik yönergeleri Çalõşma yöntemleri Ürün kalitesi Filtre ve borularõn durumlarõ Uçucu kirleticilerin miktarõ Bakõm düzenliliği Normlar İzinler Rahatsõz edici kokular Gürültü seviyeleri 9

13 6. Eko-harita: enerji Bu eko-harita enerji tüketiminizi ve etkilerini inceler İsraf alanlarõ nelerdir? Uyumlu elektrik düzenekleri Isõ kayõplarõ nerelerde meydana gelmektedir? Aşõrõ aydõnlatma Enerji kaybõ Gereğinden büyük makineler Hesaplamak ister misiniz? Enerji tüketiminizi kwsaat a çevirin Tüketilen kaynaklar Üretilen enerji (kwsaat) Benzin:1 litre (36 MJ) 10 Gaz:1 m 3 (40,6 MJ) 11,28 Propan:1 ton (46,4 GJ) Kömür:1 ton (30, 6 GJ) Odun:1 stere (5,6 MJ) 1,56 Bu enerjiyi üretmek için gereken eşdeğer miktardaki kaynaklara göz atõn kwsaat enerji üretmek için gerekli kaynaklar Kahverengi kömür kg Yüksek enerji-değerli atõk Düşük enerji-değerli atõk Ağõr yakõt Güneş panelleri m 2 Uranyum 0,022 gr Doğal gaz 270 m 3 Su (10 m yükseklikte set) m 3 Antrasit kömür 320 kg Çizin Belgeleyin Tahmin edin Hesaplayõn Makinelerin konumu Gereksiz aydõnlatma Isõ kaybõ alanlarõ Bakõm sertifikalarõ Faturalar Makinelerle ilgili teknik yönergeler Enerji çeşidi ve kullanõmõ Yalõtõm Reaktif elektrik Tüketim (kwsaat) Enerji verimliliği Atõk kategorileri 10

14 7. Eko-harita: atõk Bu eko-harita atõk yönetimi ve önleme yöntemlerini inceler Aşõrõ aydõnlatma Geri dönüşüm seviyesi nedir? Hangi önleyici tedbirler alõndõ? Tedarikçileriniz malzemeleri geri almakla yükümlü mü? Kaplar Deşarj yönü Evsel/tehlikeli olmayan ve zehirli/tehlikeli atõklarõn karõşõmõ Kötü uygulama alanlarõ Konteynerler Hesaplamak ister misiniz? 1-5: az çok iyi yönetim 6-10: yönetim yok 11-15: sorunlarõn kaynağõ yönetim eksikliği 16-20: yönetim eksikliği ciddi sorunlara yol açõyor 0 dan 20 ye kadar puanlama farklõ kriterleri hesaba katar: ürünlerin tehlikeli olmasõ, alternatif çözümler bulma olasõlõğõ (geri dönüşüm vb.) gibi. Rakamlarõnõzõ bir tabloya yerleştirin. Bir grafik yapõn; atõk yönetiminin zayõf olduğu ya da hiç olmadõğõ alanlar anõnda belirecektir. (Bu grafiği şirketinizde herkesin görebileceği bir alana yerleştirin.) Verilen örneği inceleyin. Yeşil alanda mõsõnõz? Tebrikler! Örnek 1. Kağõt ve paketleme kartonlarõ 3 2. Lastikler 1 3. Metal olmayan araba parçalarõ 5 4. Piller 2 5. Geri dönüşüm atõklarõ Boş yağ filtreleri Aerosolller Paketleme kimyasal ürünleri Boş boyalar Kabin filtreleri Hurda 10 Çizin Belgeleyin Tahmin edin Hesaplayõn Kaplar ve konteynerler Atõk akõşõ yönü Kötü uygulama alanlarõ Nakliye firmalarõndan sertifika Yõllõk faturalar Akõşlarõn değerlendirilmesi ve dönüşümü Atõk türleri Geri dönüşüm seviyesi Önleyici tedbirler Atõk kategorileri Her yõl çõkan atõk miktarõ Atõk için ödenen vergiler Geri dönüşüm seviyesi 11

15 8. Eko-harita: riskler Bu eko-harita kaza ve kirlilik risklerini tanõmlar Ulaşõlabilir ve net tanõmlanmõş acil durum çõkõşlarõ? Bilinen acil durum prosedürleri? Tehlikeli durumlar? Nerelerde kanserojen, alerjiye neden olan ürünler kullanõyorsunuz? Kazara dökülmeler Düşme tehlikeleri Yasalarla uyumsuzluk Çözücü buharõ ve patlama riski Standart işaretler kullanõn! Sağlõkla ilgili riskler, örneğin: tehlikeli ürünlerin emilimi ve solunmasõ veya bedensel zarara yol açan kazalar Çevresel riskler, örneğin: ürün sõzõntõsõ, kazara dökülmeler sõvõ, zehirli madde kullanõmõ Yangõn riskler, örneğin: patlamalar veya zehirli madde yayõlõmõ Hazõrlõklõ olmalõsõnõz. Acil durum prosedürlerini ve telefon numaralarõnõ bilmelisiniz Çizin Belgeleyin Tahmin edin Hesaplayõn Yangõn söndürme aletlerinin yeri Acil durum çõkõşlarõ Risk alanlarõ Zehirlilik belgeleri Acil durum prosedürleri İzinler Yangõn hizmetleri Kaza raporlarõ Makinelerin durumu Geri dönüşüm seviyesi Acil durum hizmetleri Zemin durumu Kaza sayõsõ Çalõşanlar için eğitim süresi Depodaki tehlikeli ve zehirli ürünlerin yüzdesi 12

16 İş programõ Eğer asetatlar kullanarak eko-haritalarõnõzõ üst üste koyarsanõz, çevresel öncelikleriniz netleşecektir Sorunlarõnõzõ ciddiyetlerine göre sõralayõn. Öncelikle, koyu çizgiyle çevrelenen sorunlarla ilgilenin. Öncelik çalõşanlarõn sağlõğõnõ, güvenliğini ve çevreyi ilgilendiren sorunlara verilmelidir. riskler atõk enerji hava, kokular, gürültü, toz su Hepsi bir arada Daha sonra risk alanlarõ hakkõnda düşünün ve çözümler geliştirin. Bu yaklaşõm her yõl bir defa tekrarlanmalõdõr. İlerlemenizi ölçün ve çevresel performansõnõza ait kendi göstergelerinizi geliştirin Atõk miktarõ (kg/ ) Enerji tüketimi (kwsaat/ ) Emisyonlar CO 2, NO x, SO 2, vs. (kg/ ) Paketleme malzemesi (kg/ ) Taşõma (km/ ) Çevre için harcanan para (Euro, $, vs. / ) Gerçekleştirilen çevresel eylemler (saat/ ) Her yõl yaşanan kazalar (sayõ/ ) Çalõşanlarõn eğitimi (saat,yõl / ) Vs. ( birim ürün veya hizmet birimidir.) 13

17 Çevre Klasörü I. Şirket verileri Genel veriler Şirket kimlik kartõ (adres, kanunlar, ruhsatlar, idareciler) Tarihsel gelişim (kuruluş yõlõ, çalõşma, vs.) Şirket çalõşmalarõ Organizasyon şemasõ Üretim prosesleri Ürünler ve hizmetler Malzeme ve enerji akõşlarõnõn hesaplanmasõ Çevresel maliyetler (yatõrõm, vergi, ücretler, sigorta, para cezalarõ) II. Kentsel konum Şirket haritalarõ (mimari ve kentsel konum) Şirketin etrafõnõn çevresel kalitesi (parklarõn yakõnlõğõ, nehirler, sanayi tesisleri, konutlar) Üçüncü taraflarla ilişkiler (toplumsal ve bölgesel yetkililer, komşular) Çevre temalõ eko-haritalar III. Su ve atõksu Su tüketimi Atõksu miktarõ ve kalitesi Atõksu arõtõmõ Kanalizasyon sistemi Atõksu yönetimi IV. Toprak ve yeraltõ suyu Kimyasal ürünlerin depolanmasõ Zemin türü; drenaj ve su toplama sistemlerine göre yeri Depolama riskleri Toprak analizleri V. Hava, gürültü ve titreşimler Gürültü kaynaklarõ ve ölçümleri Arazi ve arazi sõnõrlarõ Emisyon noktalarõ Gaz emisyonlarõ ve kokular Emisyonlarõn azaltõlmasõ VI. Enerji Enerji tüketim noktalarõ Isõ kaybõ alanlarõ Enerji kullanõmõnõn azaltõlmasõ VII. Atõk Atõğõn kaynağõ Atõğõn depolanmasõ Atõk giderimi Atõk yönetimi VIII. Acil durum hizmetleri ve riskler Acil durum hizmetleri ve prosedürler Tehlikeli ve yanõcõ maddelerin depo haritalarõ Acil durum adresleri (itfaiye, ambulans, vs.) IX. Çevresel eylem planõnõz 14

18 Örnek Eko-haritalandõrma Uygulamalarõ + Olivier Héaulme Neuville-St-Vaast - Fransõz KOBİ + Çevresel etkileri gözünüzde kolayca canlandõrmanõzõ sağlar + Çalõşanlar ve yöneticiler arasõndaki diyaloğu kolaylaştõrõr. + Zaman kazandõrõr. + Kullanõmõ kolay ve hõzlõdõr. - Firma yönetiminin bir temsilcisi tarafõndan yeterince ciddi bulunmadõ, çok çocukça ve çok yenilikçi olarak algõlandõ. Céline Paolacci Nogent-sur- Marne Fransõz hastanesi + İyi bir incelemenin ardõndan sahanõn durumunu gözünüzde canlandõrmanõzõ sağlar. + Parametrelerdeki değişimi gözünüzde canlandõrmanõzõ, hedef önermenizi ve kontrol etmenizi sağlar - Risklerden çok alanõn fiziksel gerçekliğini ortaya koyar. - Geniş alana yayõlmõş işletmelerde kullanõmõ kolay değildir. Fernand Antonioli Liège Belçikalõ Sendika Temsilcisi Solidarnosc Stalowa Vola + Özellikle alõşveriş katõnda çalõşan işçiler için ilginç. + Birleşik bir delegasyon tarafõndan dõş destek olmadan kolayca kullanõlabilir. + Sağlõk ve güvenlik alanõnda çalõşanlarõn deneyimlerinden faydalanabilir. Marie-Christine de Wolf Biffa (Seven Trent) Braine-l'Alleud Belgium Landfill + Firmada her seviyeden çalõşanõn katõlõmõnõ sağlar. + Etkinin ciddiyetini ve coğrafi önemini gözler önüne serer. + Çalõşanlarõn eğitimi için basit bir malzeme. + Eko-haritalar üst üste uygulanabilir, metinler uygulanamaz. 15

19 Eko-haritalandõrma ve EMAS İlk gözden geçirme Çevre politikasõ Yasalarla uyum Çevre programõ Yönetim sistemi Belgeleme Denetleme Çalõşanlarõn katõlõmõ İletişim Eko-haritalandõrma ve ISO Çevre politikasõ Çevre boyutu Yasal gereksinimler Amaç ve hedefler Çevre yönetimi için program Yapõ ve sorumluluklar Eğitim, bilgilendirme ve yeterlik İletişim Çevre Yönetim Sisteminin (ÇYS) dokümantasyonu Dokümantasyonun kontrol edilmesi İşlemsel kontrol Acil durumlarõn önlenmesi Ölçüm ve izleme Uyumsuzluk, düzeltici ve önleyici eylemler Kayõtlar ÇYS nin denetlenmesi Yönetim değerlendirmesi Çalõşanlarõn katõlõmõ 16

20 Daha fazla bilgi için Eko-haritalandõrma aracõ Heinz-Werner Engel tarafõndan geliştirilmiş, ABECE (Association Belge des Eco-Conseillers en Environnement) ve Eco-Council Institute (Belçika) tarafõndan ADAPT Programõ çerçevesinde birçok Avrupa ülkesinde uygulanmõştõr. Bu araç birçok dilde kullanõma sunulmuştur. Arapça, İngilizce, Fransõzca ve Türkçe ye çevrilmiş ve basõlmõş, DELTA Programõ kapsamõndaki güney ve doğu Akdeniz ülkelerinde Sustainable Business Associates (SBA) tarafõndan tanõtõmõ yapõlmõştõr. Bu aracõn kullanõmõ çevre yönetim sistemi (ÇYS) kurmak isteyen KOBİ lere yardõmcõ bir yönetm olarak tavsiye edilmektedir. Tüm haklarõ saklõdõr. Etik olarak, yazarõnõn önceden yazõlõ izni alõnmadan bu aracõn çoğaltõlmasõ, çevrilmesi ve uyarlanmasõ yasaktõr. Eko-haritalarõ kullananlardan oluşan uluslararasõ bir ağ oluşturulmuştur: SBA KİMDİR? SBA sanayicilerin dikkatini eko-yönetim ve eko-verimlilik kavramlarõna çekmeye çalõşan İsviçreli bir sivil toplum kuruluşudur. Bu amaç doğrultusunda SBA, sanayicileri yeni iş fõrsatlarõ ve riskleri konusunda bilinçlendirmek ve sürdürülebilirlik kalkõnma için gereksinim duyacaklarõ yönetim araçlarõ ve eğitimle donatmak üzere DELTA Programõ nõ başlatmõştõr. DELTA NEDİR? DELTA (Developing Environmental Leadership Towards Action - Eyleme Yönelik Çevresel Liderlik Geliştirme) Sustainable Business Associates (Sürdürülebilir İş Örgütü-SBA) tarafõndan 1996 yõlõnda başlatõlmõş ve amacõ sanayicilere eko-verimlilik ve temiz üretim prensiplerini tanõtmak olarak belirlenmiş uluslararasõ bir programdõr. Bu çerçevede, Türkiye nin de içinde bulunduğu 11 Akdeniz ülkesinden sanayicileri ortak bir yapõ altõnda toplamayõ amaçlayan DELTA Ağlarõ oluşturulmuştur. DELTA Ağlarõ, çevresel sorunlar hakkõnda bilgi ve deneyim paylaşõmõ yapõlan, firmalarõn ekonomik ve ekolojik açõdan verimli projelerin geliştirmesine yardõm eden, kamu ve özel sektör arasõnda işbirliklerinin oluşturulmasõna zemin oluşturan, firmalarõnõn çevresel verimliliklerinin arttõrõlmasõ amacõyla eğitim seminerleri düzenleyen pratik ve işlek yapõlardõr. NERELERDE DELTA AĞLARI VARDIR? DELTA Ağlarõ halen Cezayir, Mõsõr, Ürdün, Lübnan, Libya, Moritanya, Fas, Filistin, Suriye, Tunus ve Türkiye de çalõşmalarõna devam etmektedir. DELTA TÜRKİYE: TMMOB ÇEVRE MÜHENDİSLERİ ODASI Çevre Mühendisleri Odasõ (ÇMO), Türk Mimar ve Mühendis Odalarõ Birliği (TMMOB) çatõsõ altõnda 1992 yõlõnda kurulmuş çevre mühendislerinin kamu kuruluşu niteliğindeki meslek örgütüdür. Çevre alanõndaki gelişmeleri ve yenilikleri ulusal ve uluslararasõ kuruluşlarla gerçekleştirdiği işbirlikleri aracõlõğõyla Türkiye ye taşõmayõ hedef edinen ÇMO, 2000 Ocak ayõndan beri DELTA Programõ nõn Türkiye Temsilciliği ni yürütmektedir. ÇMO, DELTA Eko-Verimlilik Programõ çerçevesinde temiz üretim, eko-verimlilik ve eko-yönetim kavramlarõnõ Türkiye de başta sanayi sektörü olmak üzere ilgili kamuoyunun gündemine getirmeyi, bu kavramlarõn uygulamalarõnõ yaygõnlaştõrmayõ ve örnek oluşturabilecek çalõşmalar gerçekleştirmeyi hedeflemektedir. DAHA FAZLA BİLGİ İÇİN Sustainable Business Associates (SBA) 60. ch. Du Petit-Flon CH-1018 Lausanne, Switzerland Tel: +41 (21) Faks: +41 (21) E-posta: Web site: Bağlantõ: Karim Zein, Başkan TMMOB Çevre Mühendisleri Odasõ Ataç 2 Sokak No:66/9 Kõzõlay Ankara Tel: +90 (312) Faks: +90 (312) E-posta: Web site: Bağlantõ: Ethem Torunoğlu, Başkan 17

21 18

Daha yeşil bir gelecek için suyun

Daha yeşil bir gelecek için suyun Daha yeşil bir gelecek için suyun dönüşümü Yağmur sularõ, sel sularõ, arõndõrõlmõş sularõn tamamõ, istenildiği şekilde arõtõldõğõ durumda, sulama, meracõlõk, sebze ve meyvecilik, endüstriyel üretim alanõ

Detaylı

ISG Yönetim Sisteminin Başarõsõnda. CEM SÜREN İş Güvenliği Mühendisi

ISG Yönetim Sisteminin Başarõsõnda. CEM SÜREN İş Güvenliği Mühendisi ISG Yönetim Sisteminin Başarõsõnda Çalõşanlarõn Rolü CEM SÜREN İş Güvenliği Mühendisi İÇERİK 01 02 03 BİR FİLMİMİZ VAR Oyak Renault da 1 gün İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ ORGANİZASYONU Hiyerarşik ve Fonksiyonel

Detaylı

E-Devlet ve İnternet Veri Merkezleri

E-Devlet ve İnternet Veri Merkezleri E-Devlet ve İnternet Veri Merkezleri Haluk Tanrõkulu haluk.tanrikulu@telekom.gov.tr Her yerde WEB Web sayfa sayõsõ dünyadaki insan sayõsõndan çoktur. Daha fazla band genişliği = Çok daha fazla disk Alanõ

Detaylı

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni İÇİNDEKİLER YÖNETİCİ ÖZETİ... 3 1 Toz ve Gaz Emisyonlarõnõn Kontrolü...4-5 Toz...4-5 Havada Hidrojen Siyanür (HCN) Gazõ... 6 2 Gürültü Kontrolü... 7 3 Kimyasal

Detaylı

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni İÇİNDEKİLER YÖNETİCİ ÖZETİ... 3 1 Toz ve Gaz Emisyonlarõnõn Kontrolü...4-5 Toz...4-5 Havada Hidrojen Siyanür (HCN) Gazõ... 6 2 Gürültü Kontrolü... 7 3 Kimyasal

Detaylı

Türk Akreditasyon Kurumu. LABORATUVARLARARASI KARŞILAŞTIRMA PROGRAMLARI PROSEDÜRÜ Doküman No.: P704 Revizyon No: 03. Hazõrlayan Kontrol Onay

Türk Akreditasyon Kurumu. LABORATUVARLARARASI KARŞILAŞTIRMA PROGRAMLARI PROSEDÜRÜ Doküman No.: P704 Revizyon No: 03. Hazõrlayan Kontrol Onay Doküman Adõ: YETERLİLİK DENEYLERİ VE LABORATUVARLARARASI KARŞILAŞTIRMA PROGRAMLARI PROSEDÜRÜ Doküman No.: Revizyon No: 03 5.2,5.3 03 5.2 ve 5.3 maddeleri değiştirildi 3, 4 02 5.2. Karşõlaştõrma Ölçümleri

Detaylı

POMPALARDA TAHRİK ÜNİTELERİ

POMPALARDA TAHRİK ÜNİTELERİ POMPALARDA TAHRİK ÜNİTELERİ Serkan ÖĞÜT Alarko-Carrier San. ve Tic. A.Ş. KISA ÖZET Genel olarak pompalar, sõvõlara hidrolik enerji kazandõrarak bir yerden bir yere naklini sağlamak ve akõşkanlarõn enerji

Detaylı

Farklõ Tip Termal Kollektörler İçin Ekolojik Değerlendirme Analizi. Hans-Jörg Althaus, MSc, ETH, Ernst Schweizer AG, Hedingen

Farklõ Tip Termal Kollektörler İçin Ekolojik Değerlendirme Analizi. Hans-Jörg Althaus, MSc, ETH, Ernst Schweizer AG, Hedingen Farklõ Tip Termal Kollektörler İçin Ekolojik Değerlendirme Analizi Hans-Jörg Althaus, MSc, ETH, Ernst Schweizer AG, Hedingen Binalara entegre güneş kollektörlerinin üretim süreçleri ve malzemelerinin çevreye

Detaylı

Makina İmalatõ Sektöründe İş Mükemmelliği ve Elektronik İş Stratejileri

Makina İmalatõ Sektöründe İş Mükemmelliği ve Elektronik İş Stratejileri Makina İmalatõ Sektöründe İş Mükemmelliği ve Elektronik İş Stratejileri Özet Bulgular 09 Ekim 2002 TS/BAS/02-83 TÜSİAD tarafõndan hazõrlanan Makina İmalatõ Sektöründe İş Mükemmelliği ve Elektronik İş Stratejileri

Detaylı

KENTSEL ULAŞIM SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (BALIKESİR ÖRNEĞİ)

KENTSEL ULAŞIM SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (BALIKESİR ÖRNEĞİ) KENTSEL ULAŞIM SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (BALIKESİR ÖRNEĞİ) Turgut ÖZDEMİR 1, Ayşe TURABİ 2, Füsun ÜÇER 3, Ayhan ARIK 4 SUMMARY The present transportation infrastructures couldn t enough

Detaylı

GPS İLE HAREKET HALİNDEKİ ARAÇLARDAN ELDE EDİLEN GERÇEK ZAMANLI VERİLERİN ORTA ÖLÇEKLİ CBS ÇALIŞMALARINDA KULLANILABİLİRLİĞİ

GPS İLE HAREKET HALİNDEKİ ARAÇLARDAN ELDE EDİLEN GERÇEK ZAMANLI VERİLERİN ORTA ÖLÇEKLİ CBS ÇALIŞMALARINDA KULLANILABİLİRLİĞİ Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ GPS İLE HAREKET HALİNDEKİ ARAÇLARDAN ELDE EDİLEN GERÇEK ZAMANLI VERİLERİN

Detaylı

ISC 75.200 TÜRK STANDARDI TS 4943/Kasõm 1986

ISC 75.200 TÜRK STANDARDI TS 4943/Kasõm 1986 İÇİNDEKİLER 0 - KONU, TARİF, KAPSAM... 1 0.1 - KONU...1 0.2 - TARİFLER...1 0.2.1 - Atmosferik Tank... 1 0.2.2 - Drenaj... 1 0.2.3 - Şedde... 1 0.3 - KAPSAM...1 1 - KURALLAR... 1 1.1 - TASARIM KURALLARI...1

Detaylı

Girdilerin en efektif şekilde kullanõlmasõ ve süreçlerin performansõnõn yükseltgenmesi,

Girdilerin en efektif şekilde kullanõlmasõ ve süreçlerin performansõnõn yükseltgenmesi, GENEL TANIM Hepimizin bildiği üzere Endüstri Mühendisliği, insan, makine, malzeme ve benzeri elemanlardan oluşan üretim ve hizmet sektöründeki bu bütünleşik sistemlerin incelenmesi, planlamasõ, örgütlenmesi,

Detaylı

APC SUM48RMXLBP2U. APC Smart-UPS Modüler ile Kullanõm İçin Kesintisiz Güç Kaynağõ

APC SUM48RMXLBP2U. APC Smart-UPS Modüler ile Kullanõm İçin Kesintisiz Güç Kaynağõ Kullanõcõ Elkitabõ Türkçe APC SUM48RMXLBP2U Uzatõlmõş Ömür (XL) Akü Paketi APC Smart-UPS Modüler ile Kullanõm İçin Kesintisiz Güç Kaynağõ 990-1736 01/2004 Giriş SUM48RMXLBP2U, APC Smart-UPS Modeler Kesintisiz

Detaylı

7. İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİMİ

7. İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİMİ 7. İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİMİ 74 7.1 GİRİŞ Bu bölüm, iş güvenliği yönetiminin malsahibine sağladõğõ hizmetleri kapsamaktadõr. Proje yöneticisinin iş güvenliği ile ilgili hizmetlere yönelik yükümlülüğü, büyük

Detaylı

SAĞLIK TESİSLERİNDE HASTA HAKLARI UYGULAMALARINA İLİŞKİN YÖNERGE

SAĞLIK TESİSLERİNDE HASTA HAKLARI UYGULAMALARINA İLİŞKİN YÖNERGE SAĞLIK TESİSLERİNDE HASTA HAKLARI UYGULAMALARINA İLİŞKİN YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukukî Dayanak ve Tanõmlar Amaç Madde 1- Bu Yönergenin amacõ; sağlõk tesislerinde yaşanan, hasta haklarõ ihlalleri

Detaylı

Elektronik Ticaret Bülteni Eylül 2007. Haberler. e-devlet sõralamasõnda Türkiye 9. sõraya yükseldi

Elektronik Ticaret Bülteni Eylül 2007. Haberler. e-devlet sõralamasõnda Türkiye 9. sõraya yükseldi Haberler e-devlet sõralamasõnda Türkiye 9. sõraya yükseldi Brown Üniversitesi tarafõndan gerçekleştirilen ve 198 ülkedeki kamu sitelerinin değerlendirildiği araştõrma raporuna göre Türkiye, bu yõl 27.

Detaylı

Türk Akreditasyon Kurumu. Doküman No.: P509 Revizyon No: 01. Kontrol Onay. İmza. İsim

Türk Akreditasyon Kurumu. Doküman No.: P509 Revizyon No: 01. Kontrol Onay. İmza. İsim Doküman Adõ: GÜVENLİK SÜREÇLERİ Doküman No.: P509 Revizyon No: 01 5 01 Bilgi İşlem Personelin Bilgilerin Gizliliği konusundaki taahhütlerine ilişkin paragraf eklendi. Sayfa No Rev. Revizyon Nedeni Yürürlük

Detaylı

KOBİLER İÇİN TEMİZ ÜRETİM VE EKO-VERİMLİLİK YAKLAŞIMLARI

KOBİLER İÇİN TEMİZ ÜRETİM VE EKO-VERİMLİLİK YAKLAŞIMLARI KOBİLER İÇİN TEMİZ ÜRETİM VE EKO-VERİMLİLİK YAKLAŞIMLARI Deniz Gümüşel ÇMO Projeler Genel Koordinatörü Küçük ve orta büyüklükteki işletmeler (KOBİ ler) 1 dünya genelinde üretim sektöründe önemli bir paya

Detaylı

1. Aşağõdaki üç temel unsur, demokrasi için vazgeçilmez unsurlardõr: - Siyasal katõlõm (Vatandaşlarõn yönetime katõlõmõ, serbest seçimler, partiler)

1. Aşağõdaki üç temel unsur, demokrasi için vazgeçilmez unsurlardõr: - Siyasal katõlõm (Vatandaşlarõn yönetime katõlõmõ, serbest seçimler, partiler) Walter Bajohr 1. Aşağõdaki üç temel unsur, demokrasi için vazgeçilmez unsurlardõr: - Düşünce özgürlüğü, basõn-yayõn özgürlüğü - Hukuk devleti (İnsan haklarõ, bağõmsõz yargõ) - Siyasal katõlõm (Vatandaşlarõn

Detaylı

5 MART 2002 TARİHİNDE ESKİŞEHİR DE KARAKOLLAR, HUZUREVİ VE YETİŞTİRME YURTLARINDA YAPILAN İNCELEMELER HAKKINDAKİ RAPOR

5 MART 2002 TARİHİNDE ESKİŞEHİR DE KARAKOLLAR, HUZUREVİ VE YETİŞTİRME YURTLARINDA YAPILAN İNCELEMELER HAKKINDAKİ RAPOR 5 MART 2002 TARİHİNDE ESKİŞEHİR DE KARAKOLLAR, HUZUREVİ VE YETİŞTİRME YURTLARINDA YAPILAN İNCELEMELER HAKKINDAKİ RAPOR Alt Komisyon Raporu, 28 Mart 2002 Perşembe günü yapõlan Komisyon toplantõsõnda oy

Detaylı

Organik Solventlerin Kullanõmõ ile Yapõlan Yüzey İşlemlerindeki

Organik Solventlerin Kullanõmõ ile Yapõlan Yüzey İşlemlerindeki AVRUPA KOMİSYONU Organik Solventlerin Kullanõmõ ile Yapõlan Yüzey İşlemlerindeki Mevcut En İyi Teknikler Referans Dokümanõ Ağustos 2007 Üst kat veya film lamine Astar ve/veya yapõşkan Ön işlem Metalik

Detaylı

İLAN VE REKLAM GELİRLERİNDE VERİMİN ARTIRILMASI

İLAN VE REKLAM GELİRLERİNDE VERİMİN ARTIRILMASI İLAN VE REKLAM GELİRLERİNDE VERİMİN ARTIRILMASI Y.Doç.Dr. Tahsin YOMRALIOĞU Araş.Gör. Bayram UZUN Karadeniz Teknik Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü 61080 - Trabzon 1. GİRİŞ Kentin

Detaylı

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni İÇİNDEKİLER YÖNETİCİ ÖZETİ... 3 1 Toz ve Gaz Emisyonlarõnõn Kontrolü... 4 Toz... 4 Havada Hidrojen Siyanür (HCN) Gazõ... 6 2 Gürültü Kontrolü... 7 3 Kimyasal

Detaylı

ÇEVRE VE İŞ GÜVENLİĞİ DAN. MÜH. BEL. LTD. ŞTİ.

ÇEVRE VE İŞ GÜVENLİĞİ DAN. MÜH. BEL. LTD. ŞTİ. ÇEVRE VE İŞ GÜVENLİĞİ DAN. MÜH. BEL. LTD. ŞTİ. Hakkımızda UZD sürdürülebilirlik konusunda, özellikle çevre, iş sağlığı ve güvenliği alanlarında uzmanlaşmış bir yönetim danışmanlığı firmasıdır. İş Sağlığı

Detaylı

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni İÇİNDEKİLER YÖNETİCİ ÖZETİ... 3 1 Toz ve Gaz Emisyonlarõnõn Kontrolü... 4 Toz... 4 Havada Hidrojen Siyanür (HCN) Gazõ... 6 2 Gürültü Kontrolü... 7 3 Kimyasal

Detaylı

Siyanür mü Çevre mi? Türkiye nin Nihai Kararõ *

Siyanür mü Çevre mi? Türkiye nin Nihai Kararõ * Siyanür mü Çevre mi? Türkiye nin Nihai Kararõ * Dr. Ata Akcõl Süleyman Demirel Üniversitesi, Maden Mühendisliği Bölümü, Cevher Hazõrlama Bölümü, TR 32206, Isparta, Tel: 90.2462370428 Faks:-902462370434,

Detaylı

Araştõrma/İnceleme/Çeviri Dizisi REHBERİ. Hülya Demirkaya Uzman Denetçi Araştõrma ve Tasnif Grubu

Araştõrma/İnceleme/Çeviri Dizisi REHBERİ. Hülya Demirkaya Uzman Denetçi Araştõrma ve Tasnif Grubu Araştõrma/İnceleme/Çeviri Dizisi PERFORMANS ÖLÇÜM REHBERİ Çeviri Hülya Demirkaya Uzman Denetçi Araştõrma ve Tasnif Grubu Şubat 2000 PERFORMANS ÖLÇÜM REHBERİ Çeviri Hülya Demirkaya Uzman Denetçi Araştõrma

Detaylı

İZİN BAŞVURUSU İÇERİĞİ PETROL RAFİNERİLERİ

İZİN BAŞVURUSU İÇERİĞİ PETROL RAFİNERİLERİ İZİN BAŞVURUSU İÇERİĞİ PETROL RAFİNERİLERİ 1 AŞAĞIDA ADI GEÇEN TESİSİN BİRİMLERİ İÇİN ENTEGRE ÇEVRE İZNİ GEREKLİLİĞİ İÇİN TEMEL PROJE : YERLEŞKE ADRESİ: VERİLİŞ TARİHİ: HAZIRLAYAN KİŞİ 1 : Adı - Soyadı

Detaylı

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 KOBİ lere Yönelik Destekler -Kalkınma Ajansları -KOSGEB -TÜBİTAK -Bilim Sanayi

Detaylı

OTOMATİK OTOPARKLAR VE TÜRKİYE DEKİ OTOPARK PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ İÇİN UYGULAMA POTANSİYELİ

OTOMATİK OTOPARKLAR VE TÜRKİYE DEKİ OTOPARK PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ İÇİN UYGULAMA POTANSİYELİ OTOMATİK OTOPARKLAR VE TÜRKİYE DEKİ OTOPARK PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ İÇİN UYGULAMA POTANSİYELİ Mustafa Sinan YARDIM 1, Müştak AĞRİKLİ 2 SUMMARY The aim of this study is to set up a discussion about the application

Detaylı

APSİS ARAÇ TAKİP SİSTEMİ İLE ŞEHİR HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASI ve KONYA UYGULAMASI

APSİS ARAÇ TAKİP SİSTEMİ İLE ŞEHİR HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASI ve KONYA UYGULAMASI Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ POSTER APSİS ARAÇ TAKİP SİSTEMİ İLE ŞEHİR HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASI ve KONYA

Detaylı

vizyon escarus hakkında misyon hakkında Escarus un misyonu, müşterilerine sürdürülebilirlik çözümleri sunan öncü bir şirket olmaktır.

vizyon escarus hakkında misyon hakkında Escarus un misyonu, müşterilerine sürdürülebilirlik çözümleri sunan öncü bir şirket olmaktır. escarus hakkında Nisan 2011 de faaliyetine başlayan Escarus Sürdürülebilir Danışmanlık A.Ş., deneyimli ve profesyonel kadrosuyla sürdürülebilirlik çözümleri geliştirerek, danışmanlık hizmetleri vermek

Detaylı

6301 8873 11/2001 TR Kullanõcõ için. Kullanma Kõlavuzu. Logano GE515. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz

6301 8873 11/2001 TR Kullanõcõ için. Kullanma Kõlavuzu. Logano GE515. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz 6301 8873 11/2001 TR Kullanõcõ için Kullanma Kõlavuzu Sõvõ/Gaz Yakõtlõ Özel Kazan Logano GE515 Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz Önsöz Bu kõlavuz hakkõnda Bu cihaz ilgili Norm ve Yönetmelikler tarafõndan

Detaylı

44 Bu dokümanõn hiçbir kõsmõ yazarlarõn yazõlõ izni olmadan herhangi bir biçimde kopyalanamaz, çoğaltõlamaz.

44 Bu dokümanõn hiçbir kõsmõ yazarlarõn yazõlõ izni olmadan herhangi bir biçimde kopyalanamaz, çoğaltõlamaz. 4. SÜRE YÖNETİMİ 44 4.1 GİRİŞ İnsanlarõ, ekipmanlarõ, araçlarõ ve parayõ projede en etkin biçimde kullanmak için, etkin çalõşan bir süre yönetim sistemine ihtiyaç vardõr. Doğru planlama, programlama ve

Detaylı

X73 Scan/Print/Copy. Mart 2001. www.lexmark.com

X73 Scan/Print/Copy. Mart 2001. www.lexmark.com X73 Scan/Print/Copy Başlangõç Mart 2001 www.lexmark.com Basõm: Mart 2001 Aşağõdaki paragraf bu tür şartlarõn yasalara aykõrõ olduğu ülkeler için geçersizdir. LEXMARK INTERNATIONAL, INC. BU YAYINI TİCARİ

Detaylı

ÇOCUK HAKLARININ KULLANILMASINA İLİŞKİN AVRUPA SÖZLEŞMESİ

ÇOCUK HAKLARININ KULLANILMASINA İLİŞKİN AVRUPA SÖZLEŞMESİ 375 Çocuk Haklarõnõn Kullanõlmasõna İlişkin Avrupa Sözleşmesi ÇOCUK HAKLARININ KULLANILMASINA İLİŞKİN AVRUPA SÖZLEŞMESİ Sözleşme 25 Ocak 1996 tarihinde Strasbourg da imzalanmõş ve 21. maddeye uygun olarak

Detaylı

ELEKTRONİK DEVLET KAMU HİZMETLERİNİN SUNULMASINDA YENİ İMKANLAR. N. Murat İNCE Planlama Uzmanõ

ELEKTRONİK DEVLET KAMU HİZMETLERİNİN SUNULMASINDA YENİ İMKANLAR. N. Murat İNCE Planlama Uzmanõ ELEKTRONİK DEVLET KAMU HİZMETLERİNİN SUNULMASINDA YENİ İMKANLAR N. Murat İNCE Planlama Uzmanõ Mayõs 2001 ISBN 975 19 2763-3 (basõlõ nüsha) Bu Çalõşma Devlet Planlama Teşkilatõnõn görüşlerini yansõtmaz.

Detaylı

Nitelikli Elektronik Sertifikanõn İptal Edilmesi EİK m.9 f.1 e göre,

Nitelikli Elektronik Sertifikanõn İptal Edilmesi EİK m.9 f.1 e göre, 15 Ocak 2004 tarihinde T.B.M.M. tarafõndan kabul edilerek yasalaşan ve 23 Ocak 2004 tarihli ve 25355 sayõlõ Resmi Gazete de yayõnlanan 5070 sayõlõ Elektronik İmza Kanunu ( Kanun veya EİK ) -25. maddesinde

Detaylı

3T Risk Değerlendirmesi

3T Risk Değerlendirmesi This project is co financed by the European Union and the Republic of Turkey 3T Risk Değerlendirmesi ECBOHS PROJESİ ERDEMİR ÇALIŞTAYI 29-30.9.2011 Doç. Dr. Heikki Laitinen ME S S 1 İşyerinde 3 Seviyede

Detaylı

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP)

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) No. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlõk Devlet Planlama Teşkilatõ Müsteşarlõğõ Japonya Uluslararasõ İşbirliği Ajansõ JICA DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) Nihai Rapor CİLT VI: MEKANSAL GELİŞME

Detaylı

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Kurumsal Yatõrõmcõ Yöneticileri Derneği K u r u l u ş u : 1 9 9 9 www.kyd.org.tr info@kyd.org.tr KYD Aylõk Bülten Ağustos 2003 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Detaylı

ÇEVRE KANUNU GEREĞİNCE ALINMASI GEREKEN İZİN VE LİSANSLAR KAPSAMINDA ÖTL VE ÖTA LİSANS UYGULAMALARI

ÇEVRE KANUNU GEREĞİNCE ALINMASI GEREKEN İZİN VE LİSANSLAR KAPSAMINDA ÖTL VE ÖTA LİSANS UYGULAMALARI ÇEVRE KANUNU GEREĞİNCE ALINMASI GEREKEN İZİN VE LİSANSLAR KAPSAMINDA ÖTL VE ÖTA LİSANS UYGULAMALARI Hasan SEÇGİN Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik 29 Nisan 2009 tarihli

Detaylı

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP)

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) No. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlõk Devlet Planlama Teşkilatõ Müsteşarlõğõ Japonya Uluslararasõ İşbirliği Ajansõ JICA DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) Nihai Rapor CİLT II: ANA PLAN Ağustos

Detaylı

Ders 13 te daha önce değinmediğimiz bazõ çizim araçlarõnõn kullanõmõnõ gündeme getireceğiz.

Ders 13 te daha önce değinmediğimiz bazõ çizim araçlarõnõn kullanõmõnõ gündeme getireceğiz. Ders 13 te daha önce değinmediğimiz bazõ çizim araçlarõnõn kullanõmõnõ gündeme getireceğiz. Ölçü Çizgilerini Birleştirmek Ölçü Noktasõ Eklemek veya Kaldõrmak Kot Markasõ Kaynak İşareti Ölçülendirme Şeçenekleri

Detaylı

ICS 91.040.10 TÜRK STANDARDI TS 6793/Nisan 1989 91.040.30 İÇİNDEKİLER

ICS 91.040.10 TÜRK STANDARDI TS 6793/Nisan 1989 91.040.30 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER 0 - KONU, TARİF, KAPSAM... 1 0.1 - KONU... 1 0.2 - TARİF... 1 0.2.1 - Teçhizat... 1 0. - KAPSAM... 1 1 - GENEL KURALLAR... 1 2 - YÜK DEĞERLERİ... 1 - DÜZGÜN YAYILI YÜKLERİN AZALTILMASI... 2

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI NA KAYITLI FİRMA KURULUŞLARINDA YABANCI ORTAK ve SERMAYE DURUMU 2007 OCAK - HAZİRAN

İSTANBUL TİCARET ODASI NA KAYITLI FİRMA KURULUŞLARINDA YABANCI ORTAK ve SERMAYE DURUMU 2007 OCAK - HAZİRAN İSTANBUL TİCARET ODASI NA KAYITLI FİRMA KURULUŞLARINDA YABANCI ve SERMAYE DURUMU 2007 OCAK - HAZİRAN Yabancõ sermaye yatõrõmlarõ için Hazine Müsteşarlõğõ ndan ön izin alma mecburiyetinin 2003 Haziran ayõnda

Detaylı

AYLIK DEĞERLENDİRME RAPORU ¹ ²

AYLIK DEĞERLENDİRME RAPORU ¹ ² Çevre Danışmanlık Firmasının İsmi ve Logosu AYLIK DEĞERLENDİRME RAPORU ¹ ² Tetkik Tarihi : Tetkik Saati : A - İŞLETME BİLGİLERİ Adı Adresi Faaliyet Konusu ÇKAGİLHY Kapsamındaki Yeri ÇED Mevzuatına Göre

Detaylı

27 Şubat 2003 TS/BAS/03-018 TÜRKİYE DE GİRİŞİMCİLİK ÖZET BULGULAR

27 Şubat 2003 TS/BAS/03-018 TÜRKİYE DE GİRİŞİMCİLİK ÖZET BULGULAR 27 Şubat 2003 TS/BAS/03-018 TÜRKİYE DE GİRİŞİMCİLİK ÖZET BULGULAR Türk Sanayicileri ve İşadamlarõ Derneği (TÜSİAD) nin Türkiye de Girişimcilik raporu Sabancõ Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Dilek Çetindamar

Detaylı

YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜRKİYE'DE GİRİŞİMCİLİK RAPORU TANITIM TOPLANTISI KONUŞMASI

YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜRKİYE'DE GİRİŞİMCİLİK RAPORU TANITIM TOPLANTISI KONUŞMASI TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜRKİYE'DE GİRİŞİMCİLİK RAPORU TANITIM TOPLANTISI KONUŞMASI 27 ŞUBAT BEYLİKDÜZÜ FUAR VE KONGRE MERKEZİ Sayõn konuklar, değerli basõn mensuplarõ, Türk Sanayicileri

Detaylı

İSG PLANLAMA RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ

İSG PLANLAMA RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ SAYFA NO 1/6 1. AMAÇ KAPSAM: Hastanede yeni bir bölüm açarken veya devam eden bölümlerin tehlikelerinin belirlenmesi, risklerin değerlendirilmesi, İSG programlarının oluşturulması ve gerekli kontrol ölçümlerinin

Detaylı

Lider mi, yönetici mi?

Lider mi, yönetici mi? Lider mi, yönetici mi? HÜSEYİN ÇIRPAN Hüseyin Çõrpan, 1965 yõlõnda doğdu. 1986 yõlõnda Hacettepe Üniversitesi İşletme Yönetimi Bölümü nden mezun oldu. 1993 yõlõnda İngiltere, Devon, Exeter University de

Detaylı

Vizyonumuz Ülkemizin, çevre ve iş güvenliği alanlarında ulusal ve uluslararası rekabet gücünü artıracak çalışmalarda öncü olmaktır.

Vizyonumuz Ülkemizin, çevre ve iş güvenliği alanlarında ulusal ve uluslararası rekabet gücünü artıracak çalışmalarda öncü olmaktır. Kariyer Mühendislik 2011 yılında gelişen çevre ve iş güvenliği mevzuatlarının Türkiye de uygulanmasını hedef alarak kurulmuştur. Şirket çalışanlarının ve kurucusunun yıllar içerisinde elde etmiş olduğu

Detaylı

POMPALARDA ENERJİ TASARRUFU

POMPALARDA ENERJİ TASARRUFU POMPALARDA ENERJİ TASARRUFU Serkan ÖĞÜT Alarko-Carrier San. ve Tic. A.Ş. KISA ÖZET Enerji tasarrufunun temelde üç önemli faydasõ bulunmaktadõr.en kõsa vadede şahõs veya firmalar için görünen faydasõ maliyetlerin

Detaylı

GÜVENLİK VERİ ÇİZELGESİ

GÜVENLİK VERİ ÇİZELGESİ Basım tarihi: 07.05.2012 Sayfa 1 nin 5 BÖLÜM 1: Kimyasal maddenin/karışım ve şirketin/üstlenenin kimlikleri Ürün adı Madde veya karışımın ilgili tespit edilen kullanımları ve tavsiye edilmeyen kullanımları

Detaylı

İşyeri Risk Değerlendirmesi için Prosedürler ve Araçlar

İşyeri Risk Değerlendirmesi için Prosedürler ve Araçlar Risk Değerlendirmesi ve İSG-YS konulu İSGİP Semineri 1 9 Temmuz 2010, Ankara İşyeri Risk Değerlendirmesi için Prosedürler ve Araçlar Heikki Laitinen Tehlike, kaza ve hastalıklara örnekler Yaralanma/hastalığın

Detaylı

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Kurumsal Yatõrõmcõ Yöneticileri Derneği K u r u l u ş u : 1 9 9 9 www.kyd.org.tr info@kyd.org.tr KYD Aylõk Bülten Eylül 2003 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Detaylı

ALTIN TESİSİNİN GÜNCEL VERİLERİ SİYANÜRLEME VE ÇEVRESEL ETKİLERİ HAKKINDAKİ HERŞEYİ AÇIKLIYOR

ALTIN TESİSİNİN GÜNCEL VERİLERİ SİYANÜRLEME VE ÇEVRESEL ETKİLERİ HAKKINDAKİ HERŞEYİ AÇIKLIYOR ALTIN TESİSİNİN GÜNCEL VERİLERİ SİYANÜRLEME VE ÇEVRESEL ETKİLERİ HAKKINDAKİ HERŞEYİ AÇIKLIYOR A. Ekrem Yüce, Güven Önal ve H. Mustafa Tarkan İTÜ Maden Fakültesi, Cevher Hazõrlama Bölümü, 80626, Maslak,

Detaylı

KANLIĞI ÇEVRE. Tamamlanması ERHAN SARIOĞLU ANTALYA 05-07/10/2010 ÇEVRE İZNİ / ÇEVRE İZİN VE LİSANSI

KANLIĞI ÇEVRE. Tamamlanması ERHAN SARIOĞLU ANTALYA 05-07/10/2010 ÇEVRE İZNİ / ÇEVRE İZİN VE LİSANSI ÇEVRE YÖNETY NETİMİ GENEL MÜDÜRLM RLÜĞÜ İZİN N VE DENETİM M DAİRES RESİ BAŞKANLI KANLIĞI ÇEVRE İZNİ VE LİSANSI L ŞUBESİ Başvuru Sürecinin S Tamamlanması ERHAN SARIOĞLU Çevre MühendisiM ÇEVRE İZNİ / ÇEVRE

Detaylı

1 1: LOJİSTİK KAVRAMI...

1 1: LOJİSTİK KAVRAMI... İÇİNDEKİLER Giriş:... 1 Bölüm 1: LOJİSTİK KAVRAMI... 3 1.1. Lojistiğin Tanımı ve Tarihsel Gelişimi... 4 1.1.1. Lojistik Kavramı... 4 1.1.2. Lojistiğin Tarihsel Gelişimi... 6 1.2. Lojistikle İlgili Genel

Detaylı

Kõrgõzistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Türk Cumhuriyetleri hakkõnda genel bilgiler veren yayõndõr.

Kõrgõzistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Türk Cumhuriyetleri hakkõnda genel bilgiler veren yayõndõr. HAZİRAN 2007 İÇİNDEKİLER! Bilgi Merkezimize Gelen Yeni Yayõnlar 1! Yeni Çõkan İTO Yayõnlarõ Özet Bilgileri 2! Bilgi Kaynaklarõnõn Tanõtõmõ 3! Bilgi Merkezi nden Önemli Hizmetler 4! Veri Tabanlarõ 5! Süreli

Detaylı

BİLGİ TOPLUMUNA DÖNÜŞÜM POLİTİKASI

BİLGİ TOPLUMUNA DÖNÜŞÜM POLİTİKASI BİLGİ TOPLUMUNA DÖNÜŞÜM POLİTİKASI I Gİ R İŞ Bilgi, geleneksel faktörlerin yanõ sõra üretimin en temel girdisi haline gelmiştir. Dünya ekonomisindeki küreselleşme ile bilgi ve iletişim teknolojilerindeki

Detaylı

YELKEN YARIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç,Kapsam,Dayanak ve Tanõmlar

YELKEN YARIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç,Kapsam,Dayanak ve Tanõmlar YELKEN YARIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç,Kapsam,Dayanak ve Tanõmlar Amaç Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacõ,uluslararasõ Yelken Federasyonu Yelken Yarõş Kurallarõ uyarõnca yurt içinde düzenlenecek yelken

Detaylı

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Bu sunum Greener and Smarter, ICTs, the Environment and Climate Change başlıklı Eylül 2010 tarihli OECD raporundan uyarlanmıştır.

Detaylı

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD TS 12361 Mart 2002 ICS 03.080.30 YETKİLİ SERVİSLER - GENEL KURALLAR Competent services - General rules TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ Necatibey Caddesi No.112 Bakanlõklar/ANKARA

Detaylı

ATIKLARIN DÜZENLİ DEPOLANMASINA DAİR YÖNETMELİK

ATIKLARIN DÜZENLİ DEPOLANMASINA DAİR YÖNETMELİK ATIKLARIN DÜZENLİ DEPOLANMASINA DAİR YÖNETMELİK Lisans başvurusu Düzenli depolama tesisleri için tesisin bulunduğu belediyeden usulüne göre alınmış izin veya ruhsat üzerine Bakanlıktan lisans alınması

Detaylı

İzleme ve Ölçme Takip Listesi TUZLA

İzleme ve Ölçme Takip Listesi TUZLA İzleme ve Ölçme Takip Listesi TUZLA Doküman No: FR-34 Yayın Tarihi: 20.02.2010 Revizyon No: 3 Revizyon Tarihi: 26.12.2011 Hazırlayan: Yönetim Temsilcisi 1. Sınıf gayri sıhhi müessese Çalışma Ruhsatı Faaliyet

Detaylı

Tebliğ. Sermaye Piyasasõnda Bağõmsõz Denetim Hakkõnda Tebliğde Değişiklik Yapõlmasõna Dair Tebliğ (Seri: X, No:20)

Tebliğ. Sermaye Piyasasõnda Bağõmsõz Denetim Hakkõnda Tebliğde Değişiklik Yapõlmasõna Dair Tebliğ (Seri: X, No:20) Tebliğ Sermaye Piyasasõ Kurulu ndan: Sermaye Piyasasõnda Bağõmsõz Denetim Hakkõnda Tebliğde Değişiklik Yapõlmasõna Dair Tebliğ (Seri: X, No:20) Madde 1 4/3/1996 tarihli ve 22570 sayõlõ Resmi Gazete de

Detaylı

Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı

Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı Çalışma ortamı gözetimi; işyerlerinde çalışanların maruz kalabilecekleri endüstriyel kirlenmelerin (Ör: gürültü, kimyasal gazlar, tozlar vb.) iş sağlığı ve güvenliği mevzuatları

Detaylı

35 Bu dokümanõn hiçbir kõsmõ yazarlarõn yazõlõ izni olmadan herhangi bir biçimde kopyalanamaz, çoğaltõlamaz.

35 Bu dokümanõn hiçbir kõsmõ yazarlarõn yazõlõ izni olmadan herhangi bir biçimde kopyalanamaz, çoğaltõlamaz. 3. MALİYET YÖNETİMİ 35 3.1 GİRİŞ Bu bölüm, tüm proje evrelerinde tümleşik ve kapsamlõ bir maliyet yönetim sistemi yardõmõ ile, proje maliyetlerinin yönetilmesi, kontrol edilmesi ve izlenmesi hususunda

Detaylı

PERFORMANS BİLGİSİNE YÖNELİK İYİ UYGULAMA PRENSİPLERİ

PERFORMANS BİLGİSİNE YÖNELİK İYİ UYGULAMA PRENSİPLERİ Araştõrma/İnceleme/Çeviri Dizisi PERFORMANS BİLGİSİNE YÖNELİK İYİ UYGULAMA PRENSİPLERİ Çeviri Safiye Kaya Uzman Denetçi Araştõrma ve Tasnif Grubu Cem Suat Aral Denetçi Araştõrma ve Tasnif Grubu Ekim 2000

Detaylı

Garajlar, Petrol İstasyonları ve Araba Yıkamacıları

Garajlar, Petrol İstasyonları ve Araba Yıkamacıları GBK 3 Genel Bağlayıcı Kurallar Garajlar, Petrol İstasyonları ve Araba Yıkamacıları Genel Bağlayıcı Kuralların (GBK'ler) bu dizisinde belirtilen koşullar, otomobillerin ve diğer taşıtların servisi, yıkaması

Detaylı

Güvenlik Bilgi Formu MASAI 20 WP. 1. Madde/preparasyon ve firma adõ. 2. Bileşimi/bileşenleri konusunda bilgiler

Güvenlik Bilgi Formu MASAI 20 WP. 1. Madde/preparasyon ve firma adõ. 2. Bileşimi/bileşenleri konusunda bilgiler Güvenlik Bilgi Formu Sayfa: 1/9 1. Madde/preparasyon ve firma adõ MASAI 20 WP Firma: BASF Aktiengesellschaft - D-67056 Ludwigshafen Germany İletişim adresi: BASF Tuerk Kimya San. ve Tic. Ltd. Sti. Defterdar

Detaylı

İÇ TETKİK SORU LİSTESİ

İÇ TETKİK SORU LİSTESİ 1- AMBALAJ ATIKLARININ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ 1.1. Ambalaj Üretimi yapılıyor mu? 1.2. Üretimi yapılan ambalajların cinsleri nelerdir? (cam, karton, metal) 1.3. Üretimi yapılan ambalajlar geri kazanılabilir

Detaylı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ÇEVRECİ ŞEHİRLERE DOĞRU Kadir DEMİRBOLAT İklim Değişikliği Dairesi Başkanı 7 Temmuz 2012, Gaziantep Çevreci Şehircilik; Yaşam kalitesi yüksek, Çevreye duyarlı, Tarihi ve kültürel

Detaylı

R10.06 TÜRK AKREDİTASYON KURUMU TÜRKAK AKREDİTASYON MARKASI NIN TÜRKAK TARAFINDAN AKREDİTE EDİLMİŞ KURULUŞLARCA KULLANILMASINA İLİŞKİN ŞARTLAR

R10.06 TÜRK AKREDİTASYON KURUMU TÜRKAK AKREDİTASYON MARKASI NIN TÜRKAK TARAFINDAN AKREDİTE EDİLMİŞ KURULUŞLARCA KULLANILMASINA İLİŞKİN ŞARTLAR R10.06 TÜRKAK AKREDİTASYON MARKASI NIN TÜRKAK TARAFINDAN AKREDİTE EDİLMİŞ KURULUŞLARCA KULLANILMASINA İLİŞKİN ŞARTLAR Rev. 03 01-2006 İÇİNDEKİLER Sayfa 1. AMAÇ... 3 2. KAPSAM... 3 3. İLGİLİ DOKÜMANLAR...

Detaylı

81221- Seramikten musluk taşõ, lavabo, küvet, bide, pisuar vb. porselenden 81229- Seramikten musluk taşõ, lavabo, küvet, bide, pisuar vb. diğer.

81221- Seramikten musluk taşõ, lavabo, küvet, bide, pisuar vb. porselenden 81229- Seramikten musluk taşõ, lavabo, küvet, bide, pisuar vb. diğer. I. ÜRÜN TANIMI VE ÇEŞİTLERİ Sõhhi Tesisat ürünleri genellikle banyo ve mutfaklarda kullanõlan ve hijyenik yönüyle öne çõkan küvvet, lavabo, klozet, rezervuar, musluk gibi sürekli suyla temas halindeki

Detaylı

1950 lerde terk etmişlerdir. Bu günkü çözümler insanlarõ, insanlarõn hareketliliği ni hedef almaktadõr.

1950 lerde terk etmişlerdir. Bu günkü çözümler insanlarõ, insanlarõn hareketliliği ni hedef almaktadõr. KARAYOLU TRAFİK DÜZENLEMELERİ İLE YOLAĞI KULLANIMINDA VERİMLİLİĞİN ARTIRILMASI Bugün dünyanõn gelişmiş ülkelerinde dahi trafik ve ulaşõm sorunu tam anlamõyla çözümlenememiştir. Özellikle 1960 lardan sonra

Detaylı

GİRİŞ... 1 REHBERİN AMACI VE KAPSAMI... 3 TANIMLAR... 5. A- STRATEJİK PLAN, PERFORMANS PROGRAMI ve BÜTÇE... 9

GİRİŞ... 1 REHBERİN AMACI VE KAPSAMI... 3 TANIMLAR... 5. A- STRATEJİK PLAN, PERFORMANS PROGRAMI ve BÜTÇE... 9 1 içindekiler GİRİŞ... 1 REHBERİN AMACI VE KAPSAMI... 3 TANIMLAR... 5 A- STRATEJİK PLAN, PERFORMANS PROGRAMI ve BÜTÇE... 9 B- PERFORMANS PROGRAMI HAZIRLAMA SÜRECİ... 10 1- Program Dönemi Stratejisinin

Detaylı

yaşlõlara olanaklar sunan, destekleyici ortamlarõn sağlanmasõ konusunda bilgiler veren yayõndõr.

yaşlõlara olanaklar sunan, destekleyici ortamlarõn sağlanmasõ konusunda bilgiler veren yayõndõr. EKİM 2007 İÇİNDEKİLER! Bilgi Merkezimize Gelen Yeni Yayõnlar 1! Yeni Çõkan İTO Yayõnlarõ Özet Bilgileri 2! Bilgi Kaynaklarõnõn Tanõtõmõ 3! Veri Tabanlarõ 4! Süreli Yayõnlar 5! Seçilmiş Makaleler 6! Seçilmiş

Detaylı

Elektronik Ticaret Bülteni mayıs 2007

Elektronik Ticaret Bülteni mayıs 2007 Geçen Ay Neler Oldu Tek Hedef Bilişim KOSGEB VE Türk Telekom un işbirliği ile KOBİ lerin ihtiyaçlarõ olan bilgisayar donanõm, yazõlõm ve eğitim hizmetlerine kolayca sahip olabilmeleri için sõfõr faizli

Detaylı

Yaz l Bas n n Gelece i

Yaz l Bas n n Gelece i Prof. Dr. Giso Deussen Bill Gates yazõlõ basõnõn geleceğini karanlõk görüyor: Yazõlõ basõnõn sonunun geldiğine inanõyor. Microsoft un kurucusu Ekim 2005 sonunda Fransõz gazetesi Le Figaro" ile yaptõğõ

Detaylı

BALIK AĞI ÜRETİMİ FAALİYETİ PROJE OZET DOSYASI

BALIK AĞI ÜRETİMİ FAALİYETİ PROJE OZET DOSYASI TİCARET ANONİM ŞİRKETİ BALIK AĞI ÜRETİMİ FAALİYETİ İSTİKLAL MAHALLESİ, YILDIRIM BEYAZID CADDESİ, NO: 14 ESENYURT / İSTANBUL F21D18C3C3D PAFTA, 159 ADA, 3 PARSEL URBAN ÇEVRE DANIŞMANLIK VE MÜHENDİSLİK TİC.

Detaylı

POMPALARDA ÖMÜR BOYU MALİYET VE SİSTEM ETKİNLİĞİ

POMPALARDA ÖMÜR BOYU MALİYET VE SİSTEM ETKİNLİĞİ POMPLRD ÖMÜR OYU MLİYET VE SİSTEM ETKİNLİĞİ ora Nalbantoğlu larko Carrier Sanayi ve Ticaret.Ş. KIS ÖZET u gün kullanmakta olduğumuz enerji kaynaklarõnõ gelecekteki nesillerden ödünç aldõk. Gelecekteki

Detaylı

ÖZELLEŞTİRME MEVZUATININ TAŞINMAZ MÜLKİYETİ AÇISINDAN İRDELENMESİ

ÖZELLEŞTİRME MEVZUATININ TAŞINMAZ MÜLKİYETİ AÇISINDAN İRDELENMESİ (1997) - YOMRALIOĞLU, T. / UZUN, B., Özelleştirme Mevzuatõnõn Taşõnmaz Mülkiyeti Açõsõndan İrdelenmesi, İşletme ve Finans Dergisi, Sayõ:120,Ankara ÖZELLEŞTİRME MEVZUATININ TAŞINMAZ MÜLKİYETİ AÇISINDAN

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ Ohsas 18001 Endüstrinin değişik dallarında faaliyet gösteren kuruluşların, faaliyet konularını yerine getirirken, İş Sağlığı ve Güvenliği konusunda da, faaliyet

Detaylı

İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulamaları

İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulamaları Eczacıbaşı Topluluğu nda Sürdürülebilirlik Yaklaşımı Çerçevesinde İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulamaları ANIL SUGETİREN ECZACIBAŞI ORTAK SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMİ YÖNETİM KURULU ÜYESİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

Detaylı

üçüncü değerlendirme raporu

üçüncü değerlendirme raporu Avrupa nõn Çevre sorunlarõ: üçüncü değerlendirme raporu Özet Avrupa Çevre Ajansi Mizanpaj: Brandenborg a/s Yasal uyarõ Bu yayõnõn içeriği Avrupa Komisyonu ya da diğer Avrupa Topluluklarõ kurumlarõnõn resmi

Detaylı

HİZMET AKDİ İLE ÇALIŞAN ÜCRETLİLERİN ÜZERİNDEKİ DOLAYLI VE DOLAYSIZ VERGİ YÜKLERİ

HİZMET AKDİ İLE ÇALIŞAN ÜCRETLİLERİN ÜZERİNDEKİ DOLAYLI VE DOLAYSIZ VERGİ YÜKLERİ HİZMET AKDİ İLE ÇALIŞAN ÜCRETLİLERİN ÜZERİNDEKİ DOLAYLI VE DOLAYSIZ VERGİ YÜKLERİ Ali COŞKUN Fatih Üniversitesi İİBF İşletme Bölümü Öğretim Görevlisi GİRİŞ: D evlet çeşitli ihtiyaçlarõnõ karşõlamak için

Detaylı

TASLAK TÜZÜK ÇEVRE DENETİMİ

TASLAK TÜZÜK ÇEVRE DENETİMİ Versiyon 4 16 Ekim 2012 TASLAK TÜZÜK ÇEVRE DENETİMİ Bölüm 1: Genel 1. Kısa Başlık 2. Yetkili Kurum 3. Kapsam 4. Tanımlar 5. Denetim Türleri 6. Çevre Hususlarının Kapsamı 7. İşletmecinin Sorumlulukları

Detaylı

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) Nihai Rapor CİLT VII: KURUMSAL GELİŞME

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) Nihai Rapor CİLT VII: KURUMSAL GELİŞME No. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlõk Devlet Planlama Teşkilatõ Müsteşarlõğõ Japonya Uluslararasõ İşbirliği Ajansõ JICA DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) Nihai Rapor CİLT VII: KURUMSAL GELİŞME

Detaylı

TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME VE KONTROL TEBLİĞİ

TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME VE KONTROL TEBLİĞİ TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME VE KONTROL TEBLİĞİ Tebliğ; 14 Aralık 2011 tarih ve 28142 sayılı R.G. EK 1. TESİS İÇİ MEVCUT EN İYİ TEKNİK (MET) UYGULAMALARI EK 2. TEKSTİL ENDÜSTRİSİ ATIKSULARI

Detaylı

HAZIR YEMEK İŞLETMESİNDE ÇEVRE BOYUTLARI VE ÇEVRESEL ETKİLER. OKŞAN ALTAŞ Gıda Yüksek Mühendisi

HAZIR YEMEK İŞLETMESİNDE ÇEVRE BOYUTLARI VE ÇEVRESEL ETKİLER. OKŞAN ALTAŞ Gıda Yüksek Mühendisi HAZIR YEMEK İŞLETMESİNDE ÇEVRE BOYUTLARI VE ÇEVRESEL ETKİLER OKŞAN ALTAŞ Gıda Yüksek Mühendisi Atık üreticisinin yükümlülükleri Atığın niteliklerini belirlemek Yönetmeliklere uygun olarak atık yönetimini

Detaylı

sahiptir. 450 kişilik oturma kapasitesi bulunan kütüphanede, 15 adet Internet bağlantõ noktasõ

sahiptir. 450 kişilik oturma kapasitesi bulunan kütüphanede, 15 adet Internet bağlantõ noktasõ GENEL BİLGİ Ege Üniversitesi Tõp Fakültesi Tõp Kütüphanesi 1956 yõlõnda hizmet vermeye başlamõştõr. Kütüphane yaklaşõk 2000 m² kullanõm alanõna sahiptir. 450 kişilik oturma kapasitesi bulunan kütüphanede,

Detaylı

Teminatlandõrma ve Kar/Zarar Hesaplama

Teminatlandõrma ve Kar/Zarar Hesaplama Giriş Borsada kullanõlan elektronik alõm satõm sisteminde (VOBİS) tüm emirler hesap bazõnda girilmekte, dolayõsõyla işlemler hesap bazõnda gerçekleşmektedir. Buna paralel olarak teminatlandõrma da hesap

Detaylı

T A S A R I M A G i R i Ş

T A S A R I M A G i R i Ş T A S A R I M A G i R i Ş Dr. Hasip Yeniova İÇİNDEKİLER 1.1. Giriş 1 1.2. Tasarõmda karşõlaşõlan kõsõtlamalar 1 1.3. Tasarõmõn amaçlarõ 3 1.4. Verilerin toplanmasõ 3 1.5. Tasarõm probleminin alternatif

Detaylı

SAYISAL GRAFİK www.sayisalgrafik.com.tr

SAYISAL GRAFİK www.sayisalgrafik.com.tr Ulaşõlabilir GIS SAYISAL GRAFİK www.sayisalgrafik.com.tr GIS Uygulamaları Semineri 16 Aralık 98 ANKARA Ulaşõlabilir GIS Çözümleri Erol Parmakerli SAYISAL GRAFİK Coğrafi verilerin toplanmasõ ve kaydedilmesinin

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ Temel Kavramlar ve Uygulamalar

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ Temel Kavramlar ve Uygulamalar COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ Temel Kavramlar ve Uygulamalar Dr. Tahsin YOMRALIO LU Library of Congress Cataloging-in-Publication Data Yomralõoğlu, Tahsin Coğrafi bilgi sistemleri: Temel kavramlar ve uygulamalar

Detaylı

Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı. Gaziantep 2014

Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı. Gaziantep 2014 Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Gaziantep 2014 It is a general warming effect felt on Earth s surface, produced by greenhouse gases. Küresel ısınma nedir? Atmosfere verilen gazların sera etkisi

Detaylı