EKONOMĐK BÜYÜME VE ĐŞSĐZLĐK ARASINDAKĐ ASĐMETRĐK ĐLĐŞKĐ VE TÜRKĐYE DE OKUN YASASININ SINANMASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "EKONOMĐK BÜYÜME VE ĐŞSĐZLĐK ARASINDAKĐ ASĐMETRĐK ĐLĐŞKĐ VE TÜRKĐYE DE OKUN YASASININ SINANMASI"

Transkript

1 T.C. Hii Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Đkisa Anabilim Dalı EKONOMĐK BÜYÜME VE ĐŞSĐZLĐK ARASINDAKĐ ASĐMETRĐK ĐLĐŞKĐ VE TÜRKĐYE DE OKUN YASASININ SINANMASI Yusuf MURATOĞLU Yüksek Lisans Tezi Çorum 20

2

3 EKONOMĐK BÜYÜME VE ĐŞSĐZLĐK ARASINDAKĐ ASĐMETRĐK ĐLĐŞKĐ VE TÜRKĐYE DE OKUN YASASININ SINANMASI Yusuf MURATOĞLU Hii Üniversiesi, Sosyal Bilimler Ensiüsü Đkisa Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi Prof.Dr. Serdar KILIÇKAPLAN Çorum 20

4

5 i

6 ÖZET MURATOĞLU Yusuf. Ekonomik Büyüme ve Đşsizlik Arasındaki Asimerik Đlişki ve Türkiye de Okun Yasasının Sınanması, Yüksek Lisans Tezi, Çorum, 20. Türkiye ekonomisinde yıllardır arışılan en büyük sorunlarından biri işsizlikir. Poliika yapıcıları işsizliği azalmak için birçok poliika belirlemekedirler. Bu poliikaların en önemlilerinden biri yüksek büyüme oranları ile işsizliği azalmakır. Đşsizlik ile büyüme arasındaki ilişki ilk kez Arhur M. Okun (962) arafından incelenmiş ve bu ilişkiyi konu alan yasa Okun Yasası olarak adlandırılmışır. Çalışmada Türkiye ekonomisi için ekonomik büyüme ve işsizlik ilişkisini 2000:Q-200:Q3 üç aylık verileri kullanılarak analiz edildi. Kullanılan değişkenler büyüme verisi olarak GSYĐH ve işsizliği anımlamak için ise işsizlik rakamlarıdır. Çalışmanın birinci bölümünde işsizlik, işsizlik çeşileri ve isihdam kavramları açıklandı ve daha sonra büyüme modellerinden bahsedildi. Đkinci bölümde Okun Yasası açıklandı, Türkiye de ekonomik büyüme ve işsizlik hakkında bilgi verildi ve konuyla ilgili geçmişe yapılan çalışmalara değinildi. Uygulama aşamasına serilerin birim kökleri incelenerek başlandı. Durağanlığın incelenmesi amacıyla uygulanan ADF, PP ve KPSS esleri sonucunda serilerin birinci dereceden durağan olduğu sonucuna varıldı. Ayrıca kırılmanın durağanlık üzerindeki ekisini sınamak amacıyla Zivo ve Andrews esi kullanıldı. Bundan sonraki aşamada Engle-Granger analizi ve Johansen Yönemi kullanılarak iki serinin eşbüünleşik olmadığı bulunduğu için serilerin aralarında uzun dönemli ilişki olmadığı sonucuna varıldı. VAR modeli kurulmadan önce uygulanan Granger nedensellik analizi sonucunda iki serinin de birbirinin Granger nedeni olmadığı bulundu. Son olarak Eki Tepki Analizi ve Varyans Ayrışırması Analizi uygulandı. Eki Tepki analizi sonucunda iki serinin alıncı dönemde dengeye ulaşığı görülmekedir. Varyans Ayrışırması sonuçları işsizliğin oluşumunda büyümenin ekisi varken büyüme üzerinde işsizliğin ekili bir değişken olmadığını gösermekedir. Anahar Sözcükler: Ekonomik Büyüme, Đşsizlik, Okun Yasası, Eşbüünleşme, VAR Modeli, Granger Nedensellik Tesi ii

7 ABSTRACT MURATOĞLU Yusuf. Asymerical Relaionship Beween Economic Growh and Unemploymen and o Tes The Okun s Law in Turkey, Posgraduae Thesis, Çorum, 20. One of he main problem of he Turkish economy in many years is unemploymen. Policy makers deermine many policies o reduce unemploymen. One of he mos imporan policy of hese policies is reduce unemploymen by high economic growh. Arhur M. Okun who firs analyzed he relaionship wih unemploymen and growh and he law which is refers his relaionship named as a Okun Law. This sudy analyzes relaionship of economic growh and unemploymen by using quarerly daa from 2000:Q-200:Q3 for Turkish economy. The variables used are GDP as a economic growh and number of unemploymen person as a unemploymen. Firs par of he sudy unemploymen, ypes of unemploymen and employmen are explained han growh models are discussed. In second par Okun Law is explained, economic growh and unemploymen in Turkey are discussed and previous lieraure abou he subjec is invesigaed survey. The empirical applicaion is sared by invesigaing inegraion levels of he variables. Based on resuls of ADF, PP and KPSS ess which is used o invesigae saionariy i is decided ha all series are firs order inegraed. Also by using Zivo Adreews es srucural break is esed. Afer his applicaions long run relaionship is invesigaed by using Engle-Granger Analysis and Johansen Mehod. The analysis resuls show ha variables are no coinegraed i is decided ha hey have no long run relaionship. Before VAR model consruced Granger Causaliy Analysis is carried ou and shows ha wo variables is no Granger cause of each oher. A las Impulse- Response Funcions and Variance Decomposiion Analysis applied for he model. Impulse Response Analysis shows ha unemploymen comes o equilibrium a he sixh period. Variance Decomposiion shows ha alhough GDP has a explanaory raio on unemploymen, unemploymen has no on GDP. Key Words: Economic Growh, Unemploymen, Okun s Law, Coinegraion, VAR Models, Granger Causaly Tes iii

8 TEŞEKKÜR Bu çalışmanın oraya çıkmasında yardımlarını hiçbir zaman esirgemeyen değerli hocam Prof. Dr. Serdar KILIÇKAPLAN a sonsuz eşekkür ederim. Ayrıca engin bilgilerinden yararlandığım, manevi deseğini her zaman hisseiğim ve her konu da beni cesarelendiren hocam Seyfi TEK e eşekkürü bir borç bilirim. Her ürlü bilgi ve deneyimini paylaşan, ezime değerli kakılarda bulunan, manevi deseğini esirgemeyen, iyi bir ez oraya çıkması için sürekli öneri ve eleşirilerde bulunan değerli dosum ve hocam Öğr. Gör. Erginbay UĞURLU ya eşekkürlerimi sunarım. Ensiüde her zaman yardımcı olan hocam Yrd. Doç. Dr. Habib AKDOĞAN a ve Serap GÜNEY e eşekkür ediyorum. Son olarak aileme şükranlarımı sunarken, bir ömrü paylaşmayı hedefleyerek çıkığımız yolda beni hiçbir zaman yanlız bırakmayan Gülşen GÖNEY e yaşadığımız sıkınılı günlerde sabrı ve deseği için çok eşekkür ederim. iv

9 ĐÇĐNDEKĐLER ÖZET... ii ABSTRACT... iii TEŞEKKÜR...iv ŞEKĐLLER LĐSTESĐ... viii TABLOLAR LĐSTESĐ...ix KISALTMALAR... x ÖNSÖZ...xi GĐRĐŞ... I. BÖLÜM EKONOMĐK BÜYÜME, ĐSTĐHDAM VE ĐŞSĐZLĐK KAVRAMLARI. EKONOMĐK BÜYÜME Klasik Büyüme Modelleri Dışsal Büyüme Teorileri Harrod-Domar Büyüme Modeli Domar Büyüme Modeli Harrod Büyüme Modeli Neo-Klasik (Solow) Büyüme Teorisi Đçsel Büyüme Teorileri Ak Modeli Arrow-Romer Modeli Lucas Modeli Ar-Ge Modeli Kamu Poliikası Modeli ĐSTĐHDAM Tam Đsihdam ve Eksik Đsihdam Kavramları ĐŞSĐZLĐK VE ĐŞSĐZLĐK ÇEŞĐTLERĐ v

10 II. BÖLÜM OKUN YASASI VE TÜRKĐYE DE EKONOMĐK BÜYÜME-ĐŞSĐZLĐK ĐLĐŞKĐSĐ.. OKUN YASASI TÜRKĐYE DE ĐŞSĐZLĐK SORUNU VE EKONOMĐK BÜYÜME TÜRKĐYE DE ĐŞGÜCÜ PĐYASASININ TEMEL SORUNLARI KONUYLA ĐLGĐLĐ GEÇMĐŞ YAZININ ĐNCELENMESĐ III.BÖLÜM EKONOMĐK BÜYÜME-ĐŞSĐZLĐK ÜZERĐNE BĐR UYGULAMA : TÜRKĐYE ÖRNEĞĐ. YÖNTEM Durağanlık Durağanlığın Sapanması Birim Kök Tesleri DF Tesi ADF Tesi Phillips Perron Tesi Durağanlık Tesi (KPSS) Yapısal Kırılmalarda Birim Kök Tesi- Zivo ve Andrews (992) Birim Kök Tesi Gecikme Belirleme Krierleri Eşbüünleşme Analizi Engle-Granger Yaklaşımı Johansen Yönemi VHD Modeli VAR Modelleri Granger Nedensellik Tesi Eki Tepki Fonksiyonu Varyans Ayrışırması UYGULAMA Veri Sei vi

11 2.2. Birim Kök Đncelemesi Eşbüünleşme Analizi Engle Granger Analizi Johansen Eşbüünleşme Tesi VAR Modeli Granger Nedensellik Tesi Eki Tepki Analizi Varyans Ayrışırması Uygulama Sonuçlarının Yorumlanması SONUÇ KAYNAKÇA EKLER... 0 vii

12 ŞEKĐLLER LĐSTESĐ Şekil : Türkiye'de Büyüme ve Đşsizlik Oranları Şekil 2: Türkiye de Đşgücünün ve Đsihdamın Çalışma Çağındaki Nüfus içindeki Yeri Şekil 3: Türkiye'de Ana Sekörlerin Büyüme Oranları... 3 Şekil 4: Türkiye'de Kapasie Kullanım Oranları Şekil 5: Türkiye'de Đşgücüne Kaılım, Đsihdam ve Đşsizlik Oranı Şekil 6: Oralamada Durağanlık Şekil 7: Varyansda Durağanlık Şekil 8: Beyaz Gürülü Şekil 9: Kullanılan Serilerin Grafikleri Şekil 0: GSYĐH Mevsimsel Đsiflenmiş Seri Şekil : Đşsizlik Mevsimsel Đsiflenmiş Seri Şekil 2: Kullanılan Seriler Şekil 3: Haa Teriminin Grafiği Şekil 4: Eki Tepki Analizi Grafikleri viii

13 TABLOLAR LĐSTESĐ Tablo : Gecikme Krierleri Tablo 2: Mevsimsel Fakörler Tablo 3: ADF Tesi Sonuçları Tablo 4:PP Tesi Sonuçları Tablo 5:KPSS Tesi Sonuçları Tablo 6: LĐSZSA Serisi ZA Tesi Sonuçları... 8 Tablo 7: LBUYSA Serisi ZA Tesi Sonuçları... 8 Tablo 8:Engle-Granger Yönemi Modeli Tablo 9:Engle Granger Eşbüünleşme ADF Tesi Sonuçları Tablo 0:VAR Gecikme Seçim Krierleri Tablo :VAR Gecikme Seçim Krierleri Tablo 2:Granger Nedensellik Tesi Sonuçları Tablo 3:DLBUYSA nın Varyans Ayrışırması Tablo 4:DLĐSZSA nın Varyans Ayrışırması ix

14 KISALTMALAR ADF Augmened Dickey Fuller (Genişleilmiş Dickey Fuller) AIC Akaike Informaion Crierion (Akaike bilgi krieri) Ar-Ge Araşırma ve Gelişirme DF Dickey ve Fuller (979) EKK En Küçük Kareler Yönemi GSMH Gayri Safî Milli Hâsıla GSYĐH Gayri Safî Yuriçi Hâsıla IMF Inernaional Moneary Fund (Uluslararası Para Fonu) KPSS Kwiakowsky-Philips-Schmid-Shin OECD Organisaion for Economic Co-operaion and Developmen (Ekonomik Kalkınma ve Đşbirliği Örgüü) PP Philips ve Peron SIC Schwarz Informaion Crierion (Schwarz Bilgi krieri) TEK Türkiye Ekonomi Kurumu TÜĐK Türkiye Đsaisik Kurumu TÜSĐAD Türk Sanayicileri ve Đşadamları Derneği VAR Vecor Auo Regression (Vekör ooregresyon ) VEC Vecor Error Correcion (Vekör Haa Düzelme) VHD Vekör Haa Düzelme ZA Zivo ve Andrews (992) ILO Inernaional Labour Organizaion x

15 ÖNSÖZ Günümüzde ülkelerin karşılaşığı en büyük sorunların başında işsizlik gelmekedir. Đşsizliğin, bir başka deyişle emeğin aıl kalmasının birçok nedeni vardır. Đkisa yazınında emeğe olan alebi arırmanın yollarından bir anesi ekonomik büyümeyi arırmakır. Bu bağlamda büyümeyi sağlayan fakörler önem kazanmışır. Faka dünya ekonomisinde görülen yüksek büyüme rakamlarına rağmen işsizliğin azalmaması büyüme ile işsizlik arasındaki ilişki üzerinde arışmalara yol açmakadır. Yeni bir boyu kazanan büyüme ile işsizlik ilişkisi Türkiye ekonomisi içinde son derece önemlidir. Türkiye de dönem dönem görülen yüksek oranlı büyümeye rağmen işsizlik azalmamış ve haa bazı dönemlerde büyümeye karşılık işsizlik oranları armışır. Đşsiz sayısında meydana gelen arışlar sosyal dengeleri al üs emeke ve kaosa yol açmakadır. Çalışmanın amacı Türkiye ekonomisinde döneminde ekonomik büyüme ile işsizlik arasındaki ilişkiyi oraaya koymak ve ekonomik büyümenin isihdam üzerinde ne kadar eki yaraacağı sorusuna cevap aramakır. xi

16 GĐRĐŞ Bugün ülkelerin en büyük ikisadi sorunlarından birisi işsizlikir. Đşsizliği bu kadar önemli kılan ülkeleri kaos oramına sürüklemesi ve sosyal problemlere yol açmasıdır. Tüm dünya ülkeleri işsizlik problemiyle başedecek poliikalar üremeye çalışmakadırlar. Faka işsizlik rakamları sürekli armakadır. Đkisa eorisinde işsizliği azalmanın bir başka deyişle isihdamı arırmanın yollarından biri ekonomik büyümeyi arırmakır. Ekonomik büyüme ve işsizlik arasındaki ilişkiyi 962 yılında yayınladığı makale ile ilk olarak Arhur M. Okun açıklamışır. Okun un ekonomik büyümenin işsizliği azalığını yani işsizlikle ekonomik büyüme arasında negaif yönlü korelasyonun olduğunu beliren çalışması eoride Okun yasası adını almışır yılından iibaren Türkiye ekonomisinin büyüme ve işsizlik oranlarına bakıldığında oraya çıkan sonuçlar eoriyle çelişmekedir. Bu çalışmanın amacı işsizlikle büyüme rakamları arasındaki ilişkinin yönünü belirlemek ve Okun Yasasının Türkiye de geçerli olup olmadığını oraya koymakır. Böylece yüksek oranlı büyüme rakamlarına rağmen işsizliğin azalıp azalmadığı oraya konulacakır. Bu çalışma üç bölümden oluşmakadır. Çalışmanın birinci bölümünde ekonomik büyüme, isihdam ve işsizlik kavramları hakkında bilgi verilmişir. Ekonomik büyüme başlığı alında Klasik Büyüme, Dışsal Büyüme ve Đçsel Büyüme modelleri incelenmişir. Büyüme modellerinin ardından isihdam kavramı ele alınmış ve işsizlik çeşileri açıklanmışır. Çalışmanın ikinci bölümünde ikisa yazınında işsizlik ile büyüme arasındaki ilişkiyi açıklayan Okun Yasası ele alınmış ve Türkiye de işsizlik sorunu ile ekonomik büyümenin arihsel seyri değerlendirilmişir. Konuyla ilgili eorik ve ampirik yazın bu bölümde incelenmişir. Üçüncü bölüm uygulama aşaması olup bu bölümde öncelikle yapılacak uygulamalar eorik olarak açıklanmışır. Uygulanacak yönemler açıklandıkan sonra verilerin analizi aşamasına geçilmişir. Uygulama aşamasında dönemi üç aylık Türkiye GSYĐH ve işsizlik verileri kullanılarak Zaman Serisi Analizi yönemleri ile analiz edilmişir. Kurulan modeller yardımıyla işsizlik ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki belirlenmişir ve Türkiye de Okun Yasasının işleyip işlemediği oraya

17 konulmuşur. Elde edilen ampirik sonuçlara göre işsizlik ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiden yola çıkılarak işsizlik sorununu oradan kaldırmaya yönelik uygun poliika önerilerinde bulunmak çalışmanın emel hedefidir. 2

18 I. BÖLÜM EKONOMĐK BÜYÜME, ĐSTĐHDAM VE ĐŞSĐZLĐK KAVRAMLARI. EKONOMĐK BÜYÜME Ekonomik büyümeyi, bir ülkede, belli bir dönemde üreilen üm mal ve hizmelerin parasal ifadesi olan GSYĐH de meydana gelen arış olarak anımlayabiliriz. Bir ülkede ekonomik büyüme am isihdam alında kullanılan ikisadi kaynakların daha ekin kullanılması veya kullanılan kaynaklara yenilerinin eklenmesiyle gerçekleşir. GSYĐH de meydana gelen arışın baz yıla bölünüp 00 ile çarpılmasından elde edilen değere gayrisafi ya da brü büyüme oranı denir. GSYĐH nın brü büyüme oranını aşağıdaki gibi formüle edebiliriz (Kaynak, 2005:35-38). GSYIH GSYIH g = GSYIH 00 (.) Temel olarak, ükeim harcamaları, yaırım harcamaları, sok aışları ve ihraca ihala farkı GSYĐH yi oluşuran harcamalardır (Akyıldız, 2006:66)... Klasik Büyüme Modelleri 8. yy ve 9. yy da Adam Smih in emellerini aığı Ricardo nun formalleşirdiği ve Marx ın da arihsel bir nielik kazandırdığı, klasik ekonomi poliik geleneğidir (Akyüz, 977: 3). Klasik ekolün büyüme eorileri çok sayıda düşünürün fikirlerinin bir araya gelmesiyle oluşmuşur. Faka eoriye en büyük kakı Ricardo arafından yapılmışır. Bu nedenle klasik büyüme eorileri Ricardo yla anılmakadır. Adam Smih in büyüme ile ilgi görüşlerini, yazdığı Millelerin Zenginiği adlı esere dayanarak açıklayabiliriz. Smih e göre ulusların zenginleşmesine en büyük kakıyı işbölümü ve uzmanlaşma yapmakadır. Đş bölümü sonucunda oluşacak uzmanlaşma ile işler basi bir işlem haline gelecek işçinin ürekenliği ve becerisi aracak, iş değişirme sonucunda oraya çıkan zaman kaybı kısalacak ve çalışma saalerinden kayıp oradan kalkacakır. Ayrıca işçi sürekli ek bir iş yapığından o işin 3

19 eksik yanlarını görecek ve işi yaparken kendisine kolaylık sağlayacak yönemler gelişirecek bu da işi yaparken hızını arıracakır. Bunun sonucunda uzmanlaşma sağlanacak, işçinin gelişirdiği yönemlerle eknik gelişme sağlanacak sonuça da ekonomik büyümeyi hızlandıracakır. Büyümeyi sağlayan ise sermaye birikimidir. Sermaye birikiminin kaynağı asarruflardır. Tasarruflar yaırıma dönüşür ve ekonomik büyümeyi sağlar. Ayrıca durgunluk olumsuz bir süreç değildir. Ricardo oprak ürünlerinin üç sınıf arasında kar, ücre ve ran şeklinde bölüşümünün yasalarını sapamaya çalışmışır. Ricardo modelinin varsayımlarını sabi kasayılı üreim fonksiyonunun kullanılması, ilk önce en verimli arazilerin kullanılması, nüfus ve işgücü ve sermaye arıkça arımsal üreimi arırmak için kullanılan mevcu verimli opraklar üzerinde daha çok emek ve sermaye kullanılarak üreimin arırılması veya düşük verimli oprakların üreime açılması, müeşebbislerin verimsiz arazileri kullanmadıkları için verimli araziler için rekabe emeleri ve oprak sahiplerine ran ödemeleri, ücrelerin uzun dönemde asgari geçimlik düzeyinde gerçekleşmesi ve devlein ekonomik hayaa müdehale ememesi şeklinde sıralayabiliriz (Berber, 20:5-53). Ricardo ya göre kapialislerin ek amacı kar elde emekir ve kapialisler sürekli üreimi arıramaya yönelik çabalar içersindedirler. Üreimi arırmak için daha çok işgücü isihdam edilecek böylece buna bağlı olarak işgücü alebi ücrei arıracak ücrelerdeki arış nüfus arışına sebep olacakır. Böylece arımsal ürünlere olan alep aracakır ve ekonomi de büyüme sağlanacakır. Ricardo nun modeli sermaye birikimi ile bölüşümün karşılıklı ilişkileri üzerine kurulmuşur. Marx da daha sonra oraya koyduğu fikirlerinde Ricardo gibi kapialis birikimin bu birikimin kaynağı olan karı oradan kaldıracağı sonucuna ulaşmışır. Marx ile Ricardo arasındaki emel fark analiik yönemin kullanılış biçimindedir. Ricardo evrensel bir eori oraya koyma çabasındayken Marx analizini modern burjuva ile sınırlandırmakadır. Marx ın analizinde sermaye; ücre ve kar kapialis üreim Sabi kasayılı üreüm fonksiyonu, bir birim ürün elde emek için belirli mikarda sermaye ve belirli sayıda işçi kullanılan üreim fonksiyonudur.emek ve sermaye birbirinin yerine ikame edilemez. 4

20 ilişkilerine özgüdür ve bu ilişkilerden doğmuşur. Ricardo ve Smih in oraya çıkarığı kavramları kapializmin koşullarına göre uyarlamışır. Marx a göre değer Ricardo da ki gibi niceliksel değer sorunu değil nieliksel değer sorunu olarak meydana gelmekedir. Emek değer eorisini değişen koşullara göre yeniden uyarlamışır. Böylece arık değer eorisine ulaşmışır. Aynı şekilde Marx ın ranı yorumlama şekli de Ricardo nunkinden farklıdır. Marx, Malhus un nüfus eorisini de eleşirmişir (Akyüz, 977: 3-5)..2. Dışsal Büyüme Teorileri.2.. Harrod-Domar Büyüme Modeli Đkisa yazınında modern büyüme eorileri çerçevesi içerisinde Harrod-Domar modeli önemli bir yer umakadır. Bu modelin Harrod-Domar modeli adıyla anılmasının emelinde aynı zaman diliminde Roy F. Harrod ve Evsey D. Domar ın aynı konuyu incelemeleridir. Harrod ve Domar Keynesyen ekole dahil ikisaçılardır. Ekonominin büyümesi sonucu meydana gelen harekelere karşı Harrod un uumu Keynes in ki gibi eksik isihdamdan am isihdama varma durumunu araşırmakır. Faka Harrod Keynes den farklı olarak Keynes in kısa dönemde makrosaik olarak incelediği problemi makrodinamik bir gözle incelemişir (Ülgener, 980:43). Harrod-Domar modelinin dikkae değer karakerisiği uzun dönem sorunlarını kısa dönem araçlarıyla incelemesidir (Solow, 956:66). Büyüme hızını marjinal asarruf oranı (s) ile sermaye-hasıla kasayısıyla (k) açıklayan Harrod-Domar büyüme modeli oplanm alep, üreim ve isihdam arasındaki ilişkiden yola çıkmakadır. Y / Y = s/ y (.2) Ekonomik büyüme sermaye hasıla kasayısının değeriyle ers oranılıyken, marjinal asarruf oranıyla doğru oranılıdır. Yani ekonomide marjinal asarruf oranı arıkça ve sermaye hasıla kasayısı düşükçe ekonominin büyüme hızı aracakır (Özsağır, 2008:338). 5

21 .2... Domar Büyüme Modeli Domar modeli yaırımların ekonomi üzerindeki ekilerini ikiye ayırır. Bunlardan ilki ekonominin arz yönüyle ilgili olan yaırımların kapasie arırıcı ekisidir. Diğeri ekonominin alep yönünü ilgilendiren yaırımların gelir arırıcı ekisidir. Bir ekonomide yaırım harcamaları ararsa yaırım malları mikarı ve al yapı kuruluşlarının sayısı arar. Bu da ekonomiye daha çok mal ve hizme üreme gücü sağlar. Böylece üreim kapasiesi ve buna bağlı olarak poansiyel arz mikarı arar. Ancak üreim kapasiesinin arması fiili üreimin armasıyla aynı anlama gelmemekedir. Yalnızca ekonomide am isihdam koşulları geçerli olduğundan üreim kapasiesindeki arış fiili üreimi arırır. Büyümedeki emel sorun üreim gücünü arırırken ekonomide am isihdamı sağlamakır (Berber, 20: 89). Yaırımların meydana gelmesi için yapılan sürekli harcamalar çarpan mekanizmasının işlemesi sonucunda belirli bir gelir arışına sebep olur. Bu gelir arışının uzun dönemde am isihdama kakısı büyükür. Modelde üç emel kavram kullanılmışır. Bunlar sırasıyla asarruf eğilimi, sermaye hasıla oranı ve hasıla sermaye oranı (sermayenin oralama verimliliği) dır. Domar asarruf eğilimini yaırım seviyesinin belirlenmesinde ve çarpan kasayısını (k=/α) belirlerken kullanmışır. Oralama ve marjinal asarruf eğilimini birbirine eşi kabul emişir. Sermaye hasıla oranı mevcu sermaye sokunun am isihdam üreim mikarına oranıdır (K/Y). Modelde eknolojik gelişme sabi varsayıldığından oralama ve marjinal sermaye hasıla oranları birbirine eşi kabul edilmişir. Hasıla sermaye oranı am isihdam gelir seviyesinin sermaye sokuna bölünmesiyle elde edilir (Y/K). Ekonomide devle harcama yapmaz ve ekonomi dışa kapalıdır. Bu varsayımların amacı özel sekör yaırımlarının kapasie arırıcı ekisini incelemekir. Diğer bir varsayım üreimdeki bir arışın hemen yaırım harcamalarını arırdığı ve yaırım harcamalarının arışının da geliri arırmasıdır. Yani üreimde bir eki olduğunda aynı anda gelirde bundan ekilenmekedir. Son varsayım ekonomide am isihdam dengesi olduğudur. 6

22 Açık bir ifadeyle üreim kapasiesindeki arış doğal kaynaklar, sermaye ve üreim ekniğindeki değişmenin bir fonksiyonudur. Faka bu fonksiyonda doğal kaynaklar ve üreim ekniğindeki değişme maemaiksel olarak ifade edilemeyeceğinden model, sermaye ve sermayenin oralama verimliliği ile açıklanmaya çalışılmışır. Modelde sermayenin marjinal ve oralama verimliliği eşi olarak kabul edilmişir. Y / K = Y / K = σ (.3) Ayrıca herhangi bir dönemde yapılan yaırımla, sermaye sokundaki değişme birbirine eşiir. I = K (.2) denkleminde K Y / I = σ yerine I konulursa (.4) (.5) olur. Y yalnız bırakılırsa Y = I σ (.6) sonucuna varılır. Genel olarak ifade edilirse: Üreim kapasiesindeki arış = Yaırım uarı Sermayenin oralama verimliliği (Berber, 20: 93). Üreim kapasiesindeki arışın üreimde arış sağlayabilmesi için önce alebin arması gerekmekedir. Toplam alebin ne kadar aracağını yaırımların gelir arırıcı ekisi belirler. Yaırımların gelir arırıcı ekisini şu şekilde hesaplanabilir. Yaırım asarruf eşiliği nedeniyle, S / Y = I/ Y = α (.7) şeklinde ifade edilir. I / Y = α (.8) Eşiliğini Y = I / α (.9) 7

23 şeklinde yazabiliriz. / α görüldüğü gibi Keynesyen çarpan mekanizmasıdır. Gelir arırıcı eki = Yaırım arışı Çarpan Kasayısı Yaırım harcamalarının kapasie arırıcı ekisi ile gelir arırıcı ekisi birbirinden farklıdır. Ekonomide am isihdam koşullarında yaırımların iki özelliğinden bahsedilmişi. Yaırımlar hem üreim kapasiesinde hem de oplam alepe arışa neden olur. Yaırımların bu iki özelliği am isihdamda dengeli büyümeyi sürdürmek iseyen ekonomiler için problem oluşurabilir. Tam isihdamı sağlayabilmek için aran üreim kapasiesinde aıl kapasie olmamalıdır. Modelde gerçek üreim arışını oplam alep belirlerken oplam alepeki arışı yaırım harcamaları belirler. Toplam alepeki arış üreim kapasiesindeki arışı kullanmaya yeerli ise am isihdamda dengeli büyüme devam eder. Eğer ekonomide aıl kapasie varsa işsizlik meydana gelir. Aıl kapasienin varlığı müeşebbislerin yaırımlarını azalmalarına neden olarak ekonomiyi durgunluğa sokar. Yaırım arışı, aran üreim gücünün amamını kullanan alepen daha büyük alep arışına neden olursa ekonomi enflasyonis sürece girer. Domar ın görüşüne göre yaırımların kapasie arırıcı ekisi ile gelir arırıcı ekisi eşi olmalıdır Harrod Büyüme Modeli Harrod un modelinin Domar modelinden farkı büyüme sürecinde yaırım, üreim ilişkisini incelemesidir. Harrod üreim ve gelir arışına bağlı olarak yaırımların durumunu araşırmışır. Harrod a göre ana problem gelirin asarrufları içine alacak bir yaırım arışı sağlayacak düzeye gelip gelmeyeceğidir. Domar modelinde çarpan mekanizmasını kullanırken Harrod hızlandıran prensibini kullanmışır. 8

24 Harrod modelinde emel denklem olarak Domar ın denkleminin aynısını kullanmışır. Harrodun denkleminin ek farkı sermayenin verimliliği( σ ) yerine am ersi olan sermaye hasıla kasayısının (v) kullanılmasıdır. v = K / Y (sermaye-hasıla kasayısı) (.0) K = I (.) yaırımı sermaye sokundaki ne arış olarak yazılabilir. I=S ve S=Sy (.2) şeklinde yazılır. v = K / Y v = I/ Y v = sy / Y (.3) g = Y / Y = s / v (.4) Modelin önemli iki değişkeni asarruflar ve yaırımlardır. Model bu iki değişkenin beklenen ve gerçekleşen değerleri üzerine inşa edilmişir. Hızlandıran prensibi planlanan yaırımları belirlemekedir. Harrod modelinde hızlandıran kasayısı sabi varsayılmışır. Harrod modelinde üç farklı büyüme hızını kabul eder. Bunlar fiili, amin edici ve doğal büyüme hızlarıdır (Ülgener, 980: 44). Tamin edici büyüme hızı: Gerçekleşiğinde herkesi amin eden büyüme hızıdır. Keynezyen bakış açısı planlanan asarrufların planlanan yaırımlara eşi olması demekir. G w C r =s (.5) Fiili büyüme hızı: Fiili büyüme hızı dönem sonuyla ilgilenmekedir. G C = s (.6) Tamin edici büyüme hızı ile fiili büyüme hızını üç farklı durumda karşılaşırabiliriz. Denge durumunda amin edici büyüme hızı fiili büyüme hızına eşiir. Yani dönem başı planlanan büyüme hızı, dönem sonunda gerçekleşen büyüme hızına eşiir. Harrod un dengeli büyüme şarı budur. Enflasyonis durumda fiili büyüme 9

25 hızı amin edici büyüme hızından büyükür. Yani gerçekleşen büyüme hızı planlanan büyüme hızından yüksekir. Bu durumda daha fazla yaırım ve sermayeye ihiyaç duyulur. Sermaye yeersizliği sonucu üreim alebe cevap veremez. Harrod a göre ekonomi bir kez dengeden çıkarsa dengesizlik sürekli ararak devam eder. Durgunluk durumunda amin edici büyüme hızı fiili büyüme hızından büyükür. Yani planlanan büyüme hızı gerçekleşen büyüme hızından küçükür. Aşırı kapasie oraya çıkmış ve alep edilenden fazla üreim yapılmışır. Talep fazlası üreim ekonomiyi durgunluğa sokacakır. Doğal büyüme hızı: Doğal büyüme hızı nufus arışının ve eknolojik gelişmelerin izin verdiği büyüme hızıdır. Harrod un emel hedefi aran iş gücünün am isihdamını sağlayacak bir büyüme hızına ulaşılmasıdır. Bu büyüme hızı nüfus arışı ve emeğin verimindeki arışın oplamına eşiir. Teknolojik gelişmeler emeğin verimini arırır. G n = n+k (.7) Doğal büyüme hızı am isihdamdaki büyüme hızıdır Neo-Klasik (Solow) Büyüme Teorisi 956 yılında Solow arafından oraya çıkarılan büyüme eorisi neo-klasiklerin düşünce yapısını yansımaka olup ekonomisler arafından kabul gören en emel eoridir. Solow modelinde asarruf sermaye birikimi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkileri analiz emişir. Modelde araşırılan emel konular; asarruf, yaırım ve ekonomik büyümenin dışsal değişken olan nüfus arışı ve eknolojik gelişme ile ilişkisidir. Solow makalesinde sonuç olarak Keynesyen ilişkileri ve yapışkanlıkları dikkae almışır (Solow, 956:66). Modelin Varsayımları: i. Ekonomide ek bir sekör vardır ve ek mal üreilip ükeilir. Ülkenin GSYĐH sini bu mal oluşurur. ii. Ekonomi dışa kapalıdır yani dış icare yokur. 0

26 iii. Teknolojik gelişmeler dışsaldır. Firma davranışlarından ekilenmez ve ülkeler eknolojik gelişmelerden maliyesiz yararlanabilirler. iv. Üreim fonksiyonu ölçüye göre sabi geiri özelliği aşır. v. Emek ve sermaye için Azalan Verimler Kanunu geçerlidir. vi. Tam rekabe piyasası geçerlidir ve ekonomi am isihdamlıdır. vii. Harrod-Domar modelinden farklı olarak üreim fakörlerinin birbirine ikamesi mümkündür. viii. Üreim fakörlerinin fiyalandırılması marjinal maliyelerine göre yapılmaka yani fakör piyasaları kusursuz biçimde işlemekedir. ix. Yakınlaşma hipoezi geçerlidir. x. Harrod-Domar modelinden başka bir farkı da asarruf ve yaırım yapanların aynı kişiler olmasıdır. Solow a göre asarruflar aynı zamanda yaırım anlamına gelir (Berber, 20:4-5). Solow modelinde piyasa ekonomisinde isikrarlılık vardır. Uzun dönemde ekonomi kararlı ve dengeli büyüme sürecine girecekir. Dengeli büyüme süreci sermaye birikimi, nüfus arışı ve eknolojik gelişmenin birbirleriyle ilişkileri göz önünde bulundurularak açıklanmakadır. Đlişkileri açıklayacak olursak; nüfusun arışı büyüme oranını ekiler faka büyüme oranı nüfus arışını ekilemez. Bir başka ilişkide eknolojik gelişme büyüme oranını ekilerken büyüme oranı eknolojik gelişmeyi ekilemez. Nüfus arışı ve eknolojik gelişme modelin dışsal değişkenidir. Yani büyüme oranı ile nüfus arışı ve eknolojik gelişme arasında ek yönlü nedensellik ilişkisi vardır. Üreim fonksiyonunu denklem (.8) deki gibi göserilebilir. Y= F(K, L) (.8) Y= çıkı K= sermaye L= emek

27 Sermaye birikiminin ( K & ) göserildiği denklem modelin ikinci önemli denklemidir. Sermaye birikimi iki sebepen değişmekedir. Bunlardan ilki yeni yaırımların armasıdır (Solow, 956:66). K & = sy (.9) Đkincisi ise mevcu sermayedeki aşınma ve eskimedir (Jones, 200:2). K & = sy dk (.20) Sermaye soku üreim sürecinde belli bir oranda aşınma ve yıpranmaya uğrar. Büyüme sürecinin incelenmeye başlandığı dönemde mevcu işgücü arzı L0 olsun. L 0 ın büyüme oranının n olduğunu ve bu oranın değişmediği varsayılırsa herhangi bir döneminde işgücü arzı (.2) gibi olacakır: L = L e n 0 (.2) Başlangıça mevcu sermaye soku K 0 olsun ve mevcu sermaye soku mevcu işgücünü amamen isihdam esin bu dönemde adam başına kullanılan sermaye mikarı aşağıdaki denklem gibi olur. k = (.22) 0 K0 / L0 Üreilen oplam çıkı ise (.23) gibi olacakır. Y = F ( K, ) 0 0 L0 (.23) Başlangıç döneminin iş gücü arzı ve sermaye soku, çıkıyı ve dolayısıyla sermayehasıla ve hasıla-işgücü kasayılarının belirleyicisidir (Akyüz, 977:452). Tasarruflar aynen yaırılır ve bu dönemde sermaye sokuna yapılan ilave sy 0 göserilmişir. Sermaye sokunun büyüme oranı ise denklem (.24) de göserilmişir. K ( k 0 )/ k 0 g = sy / K = sy / k = sf (.24) Durağan durum dengesinin süreklilik şarı sermaye soku ile işgücü arzının aynı oranda büyümesidir. Bu şarı sağlayan sermaye hasıla kasayının alması gereken değer denklem (.25) deki gibidir. k / f 0 ( k ) s / n 0 = (.25) 2

28 Denklem (.25) Harrod un am isihdam durağan durum dengesi koşulu ile aynıdır. Başlangıça am isihdamı sağlayan sermaye işgücü oranı k 0 iken, üreim fonksiyonu k nin bu değerleri için s/y ye eşi bir sermaye hasıla kasayısı veriyorsa ekonomi büyümeye başladığı anda durağan durum dengesinde olacak ve am isihdam büyüme sürecinde daima sağlanacakır. Çıkı, işgücü ve sermaye soku aynı oranda, n oranında büyüdüğü için sermaye-işgücü, sermaye-hasıla ve hasıla-işgücü oranları değişmeyecekir. belirilmekedir. Herhangi bir dönemindeki sermaye soku denklem (.26) da n n K = K 0 e = k 0L0e = k 0L (.26) ve denklem (.27) de göserildiği düzeyde sabi kalmakadır. K / L = (.27) k 0 Kişi başına kullanılan sermaye soku değişmediği için y 0 ve k 0 / y0 da sabi kalacakır (Akyüz, 977:452)..3. Đçsel Büyüme Teorileri Ölçeğe göre aran ya da sabi verime dayalı bir üreim fonksiyonunu emel alan içsel büyüme kuramı Neo-klasik kuramın varsayımının ersine, dışsal olarak belirlenen eknolojiyi, Ar-Ge ve beşeri sermaye ile içselleşirmişir. Böylece büyümeyi sisem içindeki içsel fakörlere bağlamışır. Neo-klasik büyüme kuramı özellikle büyüme oranını ekileyen fakörlerin belirlenmesinde yeersiz kalmış, bu nedenle büyümenin analizi üzerine, geleneksel paradigmanın sorgulanmasını ve yeni paradigma arayışlarına neden olmuşur. Đlk defa Romer (986) çalışmasında içsel büyüme modelleri ele alınmışır (Aamürk, 2007: 9). Đçsel büyüme eorilerinin oraya çıkış aşamasında eknolojik bilgi üreimi hakkında aşağıdaki nokaların üzerinde daha fazla durulmuşur: -Bilgi, gizli bir kamusal mal nieliğindedir. -Teknolojik gelişmelerle oraya çıkan bilgiden diğer ekonomik birimlerin sağladığı fayda çok önemlidir. 3

Büyüme ve İstihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği. The Relationship between Growth and Employment: The Case of Turkey

Büyüme ve İstihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği. The Relationship between Growth and Employment: The Case of Turkey SESSION C: Çalışma Ekonomisi 67 Büyüme ve İsihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği Yusuf Muraoğlu (Hii Universiy, Turkey) The Relaionship beween Growh and Employmen: The Case of Turkey Absrac One of he

Detaylı

İÇSEL BÜYÜME VE TÜRKİYE DE İÇSEL BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN AMPİRİK ANALİZİ

İÇSEL BÜYÜME VE TÜRKİYE DE İÇSEL BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN AMPİRİK ANALİZİ T. C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANA BİLİM DALI İÇSEL BÜYÜME VE TÜRKİYE DE İÇSEL BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN AMPİRİK ANALİZİ DOKTORA TEZİ DANIŞMAN YRD.DOÇ. DR. AHMET AY HAZIRLAYAN

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ İÇİNDEKİLER BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ Giriş... 1 1. Makroekonomi Kuramı... 1 2. Makroekonomi Politikası... 2 2.1. Makroekonomi Politikasının Amaçları... 2 2.1.1. Yüksek Üretim ve Çalışma Düzeyi...

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Mura ÇETİN Doç. Dr., Bozok Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü mura.cein@bozok.edu.r Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Türkiye Ekonomisinde Enerji Tükeimi ve Ekonomik Büyüme Mehme MUCUK * Doğan UYSAL ** Öze Genel olarak enerji, ekonomik ve endüsriyel kalkınma için önemli bir girdi kabul edilmekedir. Ancak enerjinin bazı

Detaylı

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2.

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Ekonominin Tanımı... 3 1.3. Ekonomi Biliminde Yöntem... 4 1.4.

Detaylı

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ,, 15(),71-79 AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ Selim Adem HATIRLI Vecdi DEMİRCAN Ali Rıza AKTAŞ Süleyman Demirel Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım

Detaylı

EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Ünal ARSLAN Musafa Kemal Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi, İkisa Bölümü. E-posa: uarslan@yahoo.com Yıldız SAĞLAM Musafa Kemal Üniversiesi

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey 1 Öze: Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerinin sürükleyici unsuru ve en emel gereksinimlerinden biri enerjidir. Đş yapma kapasiesi olarak anımlanan enerjiye gelişmiş ülkelerle birlike, gelişmek iseyen

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

Effects of Agricultural Support and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region

Effects of Agricultural Support and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive Effecs of Agriculural Suppor and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region Erkan Akas and Oğuz Yurdakul Universiy of Cukurova Dep. Agriculural Economics,

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

ÜSTEL VE LOGARİTM FONKSİYONLAR

ÜSTEL VE LOGARİTM FONKSİYONLAR ÜSTEL VE LOGARİTM TMİK FONKSİYONLAR Şekil 5.1a Üsel Fonksiyonlar 2 y 10 8, 1 y = f = b b> 6 4 2-3 -2-1 1 2 3 Şekil 5.1b Üsel Fonksiyonlar 3 y 50 2 y = f = 2 40 30 20 y = f = 2 10-2 -1 1 2 3 4 Şekil 5.1c

Detaylı

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Aricle Number: 3C0085 SOCIAL SCIENCES Received: May 2011 Acceped: Ocober 2011 Şeyma Çalışkan Çavdar Series : 3C Yildiz

Detaylı

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI?

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN, Zekeriya YILDIRIM, S. Faih KOSTAKOĞLU FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN Yrd.Doç.Dr. Anadolu Üniversiesi,

Detaylı

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ T.C. KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ UZMANLIK TEZİ Selim DAĞLIOĞLU EKİM - 010 ANKARA T.C. KÜLTÜR

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 1, 2010 141 BİR MALİYE POLİTİKASI ARACI OLARAK BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990 2009) Hali ÇİÇEK *, Süleyman GÖZEGİR ** ve

Detaylı

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012 Türkiye de Fındık Üreim Alanlarının Armasında Deseklemelerin Ekisi Selma KAYALAK 1 Ahme ÖZÇELİK 2 1 Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Çanakkale 2 Ankara Üniversiesi

Detaylı

Türkiye de Petrol Tüketimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Bütünleşme Yöntemi İle Analiz Edilmesi

Türkiye de Petrol Tüketimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Bütünleşme Yöntemi İle Analiz Edilmesi Volume 5 Number 2 2014 pp. 47-60 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Türkiye de Perol Tükeimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Büünleşme Yönemi İle Analiz Edilmesi Reşa Ceylana

Detaylı

Yabancı Sermaye Yatırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Etkisinin Türkiye Bağlamında Test Edilmesi

Yabancı Sermaye Yatırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Etkisinin Türkiye Bağlamında Test Edilmesi Yabancı Sermaye Yaırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Ekisinin Türkiye Bağlamında Tes Edilmesi Yrd. Doç. Dr. Yusuf DEMİR Süleyman Demirel Üniversiesi, İİBF. Öze Bu çalışma; uluslararası sermaye harekelerinin

Detaylı

1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU

1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU ve TEMEL KAVRAMLAR 11 1.1.Makro Ekonominin Doğuşu 12 1.1.1.Makro Ekonominin Doğuş Süreci 12 1.1.2.Mikro ve Makro Ekonomi Ayrımı 15 1.1.3.Makro Analiz

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive A Sudy on he Esimaion of Suly Resonse of Coon in Cukurova Region Erkan Akas Faculy of Economics & Admin.Sciences a BIGA 2006 Online a h://mra.ub.uni-muenchen.de/8648/

Detaylı

Ayrım I. Genel Çerçeve 1

Ayrım I. Genel Çerçeve 1 İçindekiler Önsöz İçindekiler Ayrım I. Genel Çerçeve 1 Bölüm 1. Makro Ekonomiye Giriş 3 1.1. Ekonominin Tanımlanması ve Bir Bilim Olarak Ekonomi 4 1.2. Ekonomi Teorisi ve Politikası 5 1.3. Makro Ekonomi

Detaylı

Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi

Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi Temel GÜRDAL Hakan YAVUZ Öz Bu çalışmada Türkiye de dış borçlanma

Detaylı

ÜRETİCİ FİYATLARINA GEÇİŞ ETKİSİNDE ARA MALLARI İTHALATININ ROLÜ

ÜRETİCİ FİYATLARINA GEÇİŞ ETKİSİNDE ARA MALLARI İTHALATININ ROLÜ ÜRETİCİ FİYATLARINA GEÇİŞ ETKİSİNDE ARA MALLARI İTHALATININ ROLÜ Şenkan ALDEMİR (*) Öze: Döviz kuru değişimlerinin TÜFE ve ÜFE bazlı yuriçi fiyalara geçiş süreci, son yıllarda üzerinde önemle durulan konulardan

Detaylı

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2011, C.16, S.1 s.349-362. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2011, Vol.16,

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ

VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ Leven ERDOĞAN ÖZET. Bu çalışmada verimliliğin devrevi harekei, ekonomik faaliyelerle ilişkisi ve verimliliği nelerin belirlediği açıklanmaya

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ Eem Hakan ERGEÇ Eskişehir Osmangazi Üniversiesi Mura TAŞDEMİR Eskişehir OsmangaziÜniversiesi Öze İnşaa sekörü çıkısının

Detaylı

sbd.anadolu.edu.tr 73 Anadolu University Journal of Social Sciences Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

sbd.anadolu.edu.tr 73 Anadolu University Journal of Social Sciences Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Universiy Journal of Social Sciences Türkiye de Kamu Yaırımlarının Özel Sekör Yaırımları Üzerindeki Ekisi: 1970-2009 The Effec of Public Invesmens on

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması Ahu Soylu, Mein Türkay* Koç Üniversiesi Endüsri Mühendisliği Bölümü Sarıyer, İsanbul ahusoylu@ku.edu.r,

Detaylı

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ 45 ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ Zehra ABDİOĞLU * ÖZET Bu çalışma Türkiye için 2005-2012 dönemi iibariyle ara malı, dayanıklı ükeim malı, dayanıksız ükeim malı, enerji ve sermaye malı

Detaylı

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ Bölüm HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME ÖNTEMLERİ Bu bölümde üç basi öngörü yönemi incelenecekir. 1) Naive, 2)Oralama )Düzleşirme Geçmiş Dönemler Şu An Gelecek Dönemler * - -2-1 +1 +2 + Öngörü yönemi

Detaylı

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey MPRA Munich Personal RePEc Archive Crude Oil Impor and Economic Growh: Turkey Erginbay Ugurlu and Aydın Ünsal Isanbul Aydın Universiy, Gazi Universiy 28 May 2009 Online a hps://mpra.ub.uni-muenchen.de/69923/

Detaylı

TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TEPGE

TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TEPGE TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TEPGE TÜRKİYE DE TARIMSAL ARAŞTIRMA GELİŞTİRME YAYIM POLİTİKALARI VE TARIMSAL BÜYÜME İLİŞKİLERİ Dr. O. Seda SUBAŞI Prof. Dr. M. Neca ÖREN Çukurova Üniversiesi

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz Enerji, Piyasa ve Düzenleme (Cil:2, 2011, Sayfa 49-73) Türkiye de Elekrik Tükeimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz H. Mura Eruğrul * Öze Çalışmada Türkiye de elekrik ükeimi büyüme ilişkisi 1998Ç1-2011Ç3

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA Mura ASLAN Eskişehir Osmangazi Üniversiesi H. Kürşad ASLAN Ken Sae Üniversiesi Öze İskandinav ücre modelinden hareke

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ 1. YIL GÜZ DÖNEMİ İleri Makroiktisat I IKT801 1 3 + 0 6 Makro iktisadın mikro temelleri, emek, mal ve sermaye piyasaları, modern AS-AD eğrileri. İleri

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:3 Cil: Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Para Talebinin Belirleyenleri ve İsikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği Yrd. Doç. Dr. Burcu ÖZCAN Fıra Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

SORU SETİ 2 TOPLAM HARCAMALAR VE DENGE ÇIKTI

SORU SETİ 2 TOPLAM HARCAMALAR VE DENGE ÇIKTI SORU SETİ 2 TOPLAM HARCAMALAR VE DENGE ÇIKTI Problem 1 (KMS-2001) Bir ekonomiyle ilgili olarak aşağıdaki bilgiler verilmiştir: Y net milli geliri, Ca tüketimi, In net yatırımı, Xn net ihracatı, G hükümet

Detaylı

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Ekileri: Türkiye Örneği Öze Ahme Mura ALPER Bu çalışma Türkiye deki reel döviz kuru dalgalanmalarının kaynaklarını açıklamayı amaçlamakadır.

Detaylı

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY Journal of Yasar Universiy 22 26(7) 4392-444 TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY M. Ali Bilginoğlu

Detaylı

DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ

DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ ARAŞTIRMA RAPORU (Kamuya Açık) DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ DR. MUSTAFA ÖZÇAM BAŞUZMAN ARAŞTIRMA DAİRESİ 27.02.2004 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 1 2. DÖVİZ KURU

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy SESSION Meal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipoezinin ürkiye Ekonomisi için Sınanması Inensiy of Meal (Seel) Use Hypohesis: A es for urkish Economy Assoc. Prof. Dr. Fikre Dülger (Çukurova Universiy, urkey)

Detaylı

DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI. BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġstenecek Veriler

DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI. BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġstenecek Veriler DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġsenecek Veriler BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam Madde

Detaylı

Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT

Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... VII BİRİNCİ BÖLÜM Makro İktisat 1. MAKRO İKTİSATIN ANLAMI... 1 2. MAKRO İKTİSATTA KARAR BİRİMLERİ (SEKTÖRLER)... 2 3. MAKRO İKTİSATTA PİYASA

Detaylı

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ Dr. Burcu GÜVENEK Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F. Đkisa Bölümü Dr. Volkan ALPTEKĐN Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F.

Detaylı

Makine Öğrenmesi 8. hafta

Makine Öğrenmesi 8. hafta Makine Öğrenmesi 8. hafa Takviyeli Öğrenme (Reinforcemen Learning) Q Öğrenme (Q Learning) TD Öğrenme (TD Learning) Öğrenen Vekör Parçalama (LVQ) LVQ2 LVQ-X 1 Takviyeli Öğrenme Takviyeli öğrenme (Reinforcemen

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik:

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Hisse Senedi Fiyalarıyla abancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Toda-amamoo aklaşımı Dr. Cüney AKAR Balıkesir Üniversiesi, Bandırma İİBF. Öze Bu çalışmada İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında (İMKB) IMKB100

Detaylı

Para Politikası, Parasal Büyüklükler ve Küresel Mali Kriz Sonrası Gelişmeler. K. Azim Özdemir

Para Politikası, Parasal Büyüklükler ve Küresel Mali Kriz Sonrası Gelişmeler. K. Azim Özdemir Cenral Bank Review ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2009 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ Para Poliikası, Parasal Büyüklükler ve Küresel Mali Kriz Sonrası

Detaylı

Prof. Dr. A. Ayşen Kaya - Berna Canlı

Prof. Dr. A. Ayşen Kaya - Berna Canlı Anadolu Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Universiy Journal of Social Sciences Türkiye ye Yönelik Uluslararası Turizm Talebinin Belirleyenleri: Panel Veri Yaklaşımı The Deerminans of Inernaional

Detaylı

2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması

2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması 2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması Mahmut YARDIMCIOĞLU Özet Genel anlamda krizler ekonominin olağan bir parçası haline gelmiştir. Sıklıkla görülen bu krizlerin istatistiksel

Detaylı

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Volume 2. Number 1. 2011 pp. 121-142 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Burcu Ozcan a Ayse Ari b Öze: Finansal

Detaylı

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 23-35 Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Ekisi Osman Karamusafa * Ayku Karakaya ** Öze: Bu çalışmanın amacı, enflasyon oranının

Detaylı

ETKİN ÜCRET TEORİSİ VE TÜRKİYE İMALAT SANAYİİ ÜZERİNE UYGULAMA

ETKİN ÜCRET TEORİSİ VE TÜRKİYE İMALAT SANAYİİ ÜZERİNE UYGULAMA Ekonomik Yaklaşım, Cil : 21, Sayı : 76, ss. 93-118 ETKİN ÜCRET TEORİSİ VE TÜRKİYE İMALAT SANAYİİ ÜZERİNE UYGULAMA Uğur Bülen KAYTANCI * Öze Bu çalışmada, Türkiye için uygun ücre poliikalarının nasıl olması

Detaylı

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN NAIRU TAHMİNİ

TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN NAIRU TAHMİNİ Ekonomik Yaklaşım, Cil : 23, Sayı : 83, ss.69-91 TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN NAIRU TAHMİNİ Özlem YİĞİT * Ailla GÖKÇE ** Öze Bu çalışmanın emel amacı, Türkiye ekonomisi için Yapısal VAR yönemi kullanılarak NAIRU

Detaylı

GEÇİŞ EKONOMİLERİ VE TÜRK TARIM SEKTÖRÜNDE ETKİNLİK VE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİĞİ ANALİZİ (1992-2004)

GEÇİŞ EKONOMİLERİ VE TÜRK TARIM SEKTÖRÜNDE ETKİNLİK VE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİĞİ ANALİZİ (1992-2004) Ege Akademik Bakış / Ege Academic Review 8 (2) 28: 843-86 GEÇİŞ EKONOMİLERİ VE TÜRK TARIM SEKTÖRÜNE ETKİNLİK VE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİĞİ ANALİZİ (1992-24) THE ANALYSIS OF EFFICIENCY AN TOTAL FACTOR PROUCTIVITY

Detaylı

Öğr. Gör. Selçuk ŞİMŞEK İlköğretim Bölümü Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı Eğitim Fakültesi.Pamukkale Üniversitesi

Öğr. Gör. Selçuk ŞİMŞEK İlköğretim Bölümü Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı Eğitim Fakültesi.Pamukkale Üniversitesi PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ 2. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN BEDEN EĞİTİMİ ve OYUN DERSİNİ SAĞLIK ve SAĞLANAN OLANAKLAR AÇISINDAN DEĞERLENDİRMELERİ Öğr. Gör. Selçuk ŞİMŞEK

Detaylı

Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Çalışma Tebliğ No:09/5

Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Çalışma Tebliğ No:09/5 Araşırma ve Para Poliikası Genel Müdürlüğü Çalışma Tebliğ No:09/5 Para Poliikası, Parasal Büyüklükler ve Küresel Mali Kriz Sonrası Gelişmeler K. Azim ÖZDEMİR Temmuz 2009 Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası

Detaylı

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI TC. Pamukkale Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Yüksek Lisans Tezi Ekonomeri Anabilim Dalı Abdullah Emre ÇAĞLAR

Detaylı

TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI

TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI BÖLÜM 10 TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI IS-LM Modelinin Oluşturulması Klasik teori 1929 ekonomik krizine çare üretemedi Teoriye göre çıktı, faktör arzına ve teknolojiye bağlıydı Bunlar ise

Detaylı

TÜREN-GÖKMEN-TOKMAK TÜRKİYE DE E-TİCARET İŞLEM HACMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: BİR MODEL ÖNERİSİ

TÜREN-GÖKMEN-TOKMAK TÜRKİYE DE E-TİCARET İŞLEM HACMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: BİR MODEL ÖNERİSİ TÜRKİYE DE E-TİCARET İŞLEM HACMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: BİR MODEL ÖNERİSİ Ufuk TÜREN 1 Yunus GÖKMEN 2 İsmail TOKMAK 3 ÖZET İnerne dünyayı küçük bir köy kadar kolay ulaşılabilir hâle

Detaylı

İstihdam Faiz ve Paranın Genel Teorisi, makro iktisadın kökenini oluşturur.

İstihdam Faiz ve Paranın Genel Teorisi, makro iktisadın kökenini oluşturur. 1-John Maynard Keynes in en önemli eseri ve bu eserin içeriği nedir? İstihdam Faiz ve Paranın Genel Teorisi, makro iktisadın kökenini oluşturur. 2-Keynes in geliştirdiği görüş nedir? Toplam talebin istihdamı

Detaylı

Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (31) 2015, 109-134

Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (31) 2015, 109-134 Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (31) 2015, 109-134 ADA ÜLKELERİNDE TURİZM TALEBİ: KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ ÖRNEĞİ TOURISM DEMAND IN THE ISLAND COUNTRIES: THE CASE OF NORTHERN CYPRUS TURKISH REPUBLIC ÖZET

Detaylı

Türkiye de Bütçe Açığı, Para Arzı ve Enflasyon İlişkisi

Türkiye de Bütçe Açığı, Para Arzı ve Enflasyon İlişkisi Türkiye de Büçe Açığı, Para Arzı ve Enflasyon İlişkisi Asuman OKTAYER * Öze Geleneksel yaklaşıma göre enflasyon her zaman ve her yerde parasal bir olgudur. Bununla birlike yapılan araşırmaların çok bir

Detaylı

SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI

SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve İsenecek Veriler BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç

Detaylı

İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2

İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 PLANLAMAYI GEREKTİREN UNSURLAR Sosyalist model-kurumsal tercihler Piyasa başarısızlığı Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma sorunları 2

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ:

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Ekonomeri ve İsaisik Sayı: 005 9 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Prof.Dr. Rahmi YAMAK; Abdurrahman KORKMAZ * Absrac

Detaylı

TÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI DIŞ TİCARET AÇIKLARI ÜZERİNDE ETKİLİ Mİ? ARE GOVERNMENT EXPENDITURES EFFECTIVE ON TRADE DEFICITS IN TURKEY?

TÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI DIŞ TİCARET AÇIKLARI ÜZERİNDE ETKİLİ Mİ? ARE GOVERNMENT EXPENDITURES EFFECTIVE ON TRADE DEFICITS IN TURKEY? Akademik Araşırmalar ve Çalışmalar Dergisi / Journal of Academic Researches and Sudies Alınış arihi: 0.0.04 Kabul Ediliş arihi: 0.04.04 ÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI DIŞ İCARE AÇIKLARI ÜZERİNDE EKİLİ Mİ?

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ

ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısalmalar Amaç ve kapsam MADDE 1- (1Bu Tebliğ, 4628 sayılı

Detaylı

Türkiye de Ulaştırma Hizmetleri Endeksi. Transportation Services Index for Turkey

Türkiye de Ulaştırma Hizmetleri Endeksi. Transportation Services Index for Turkey Türkiye de Ulaşırma Hizmeleri Endeksi Muheşem KAYNAK * ve Merer MERT ** ÖZET Ulaşırma sekörünün önemli bir bileşeni aşımacılık faaliyeleridir. Taşımacılık faaliyeleri ise ürev alep nieliğinde olduğundan

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2007, CİLT XXII, SAYI 1 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Araş. Gör. Burcu KIRAN * Öze Bu çalışmada, reel döviz kuru

Detaylı

Kamu Borçlanması, Sermaye Stoku ve Tüketim İlişkisinin Belirlenmesi: Bir Ardışık Nesiller Modeli

Kamu Borçlanması, Sermaye Stoku ve Tüketim İlişkisinin Belirlenmesi: Bir Ardışık Nesiller Modeli Kamu Borçlanması, Sermaye Soku ve Tükeim İlişkisinin Belirlenmesi: Bir Ardışık Nesiller Modeli Kamu Borçlanması, Sermaye Soku ve Tükeim İlişkisinin Belirlenmesi: Bir Ardışık Nesiller Modeli İler ÜNLÜKAPLAN

Detaylı

TESTING TO RICARDIAN EQUIVALENCE PROPOSITONS FOR TURKISH ECONOMY

TESTING TO RICARDIAN EQUIVALENCE PROPOSITONS FOR TURKISH ECONOMY Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 009, CİLT XXVI, SAYI TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN RİCARDO EŞİTLİĞİ HİPOTEZİ NİN TEST EDİLMESİ Erginbay UĞURLU Recep DÜZGÜN Öze Ricardo eşiliği konusu, makroekonomilerde

Detaylı

Kırılgan Beşlide Satın Alma Gücü Paritesi (SAGP) Hipotezinin Test Edilmesi The Test of Purchasing Power Parity Hypothesis for Fragile Five

Kırılgan Beşlide Satın Alma Gücü Paritesi (SAGP) Hipotezinin Test Edilmesi The Test of Purchasing Power Parity Hypothesis for Fragile Five Journal of Yasar Universiy, 205 0(37) 638-6477 Kırılgan Beşlide Saın Alma Gücü Pariesi (SAGP) ipoezinin Tes Edilmesi The Tes of Purchasing Power Pariy ypohesis for Fragile Five İsmail ÇEVİŞ, Pamukkale

Detaylı

İthalat-İhracat-Döviz Kuru Bağımlılığı: Bootstrap ile Düzeltilmiş Nedensellik Testi Uygulaması

İthalat-İhracat-Döviz Kuru Bağımlılığı: Bootstrap ile Düzeltilmiş Nedensellik Testi Uygulaması EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 2 Sayı: 2 Nisan 202 ss. 37-48 İhala-İhraca-Döviz Kuru Bağımlılığı: Boosrap ile Düzelilmiş Nedensellik Tesi Uygulaması Dependence of Impor-Expor-Exchange Rae:

Detaylı

BOBĐNLER. Bobinler. Sayfa 1 / 18 MANYETĐK ALANIN TEMEL POSTULATLARI. Birim yüke elektrik alan içerisinde uygulanan kuvveti daha önce;

BOBĐNLER. Bobinler. Sayfa 1 / 18 MANYETĐK ALANIN TEMEL POSTULATLARI. Birim yüke elektrik alan içerisinde uygulanan kuvveti daha önce; BOBĐER MAYETĐK AAI TEME POSTUATARI Birim yüke elekrik alan içerisinde uygulanan kuvvei daha önce; F e = qe formülüyle vermişik. Manyeik alan içerisinde ise bununla bağlanılı olarak hareke halindeki bir

Detaylı

DEMĐRYOLLARINDA TOPLAM FAKTÖR ÜRETĐM ANALĐZĐ

DEMĐRYOLLARINDA TOPLAM FAKTÖR ÜRETĐM ANALĐZĐ DEMĐRYOLLARINDA TOPLAM FAKTÖR ÜRETĐM ANALĐZĐ Yasemin MENEKŞE Eylül 2006 DENĐZLĐ DEMĐRYOLLARINDA TOPLAM FAKTÖR ÜRETĐM ANALĐZĐ Pamukkale Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Yüksek Lisans Tezi Đnşaa Mühendisliği

Detaylı

OECD ÜLKELERİNDE İMALAT SANAYİNDE BİRİM EMEK MALİYETLERİ YAKINSIYOR MU?

OECD ÜLKELERİNDE İMALAT SANAYİNDE BİRİM EMEK MALİYETLERİ YAKINSIYOR MU? Marmara Üniversesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 200, CİLT XXVIII, SAYI I, S. 05-9 Öze OECD ÜLKELERİNDE İMALAT SANAYİNDE BİRİM EMEK MALİYETLERİ YAKINSIYOR MU? Reşa CEYLAN * Bu çalışmada, 25 OECD Ülkesine a imala

Detaylı