SÖZCÜK TÜRLERİNİN SÖZCÜK ÖBEKLERİYLE İLİŞKİSİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SÖZCÜK TÜRLERİNİN SÖZCÜK ÖBEKLERİYLE İLİŞKİSİ"

Transkript

1 ÖZET SÖZCÜK TÜRLERİNİN SÖZCÜK ÖBEKLERİYLE İLİŞKİSİ Mevlüt ERDEM Mustafa SARI Geleneksel çalışmalarda sözcük öbekleri ana ve yardımcı unsurlar arasında kurulan çeşitli anlam ilgisi ve yapısal ilgilerden dolayı sayıca fazlalaşır. Fakat sözcük öbeklerinin türünü başın sentaktik kategorisi belirler. Ana unsur olan sözlüksel türler ad, sıfat, zarf, fiil ve edattır ve öbekler de AÖ, SÖ, ZÖ, FÖ ve EÖ dür. Modern dilbilimsel çalışmalar öbek yapılarını da farklı değerlendirir. Modern çalışmalarda cümlenin temelini fiil öbeği oluşturur. Fiil öbeği, sözlüksel kategorilerle birlikte cümlenin gramatik ilişkilerini (özne, nesne vb.) de yansıtır. Fiil öbeğine ait unsurlar belli anlamsal roller de ifade eder. Modern anlayışa göre bir sözcük tek başına bir öbek kurabilir. Anahtar Kelimeler: Sözcük türleri, öbekler, gramatik ilişkiler, anlamsal roller. THE RELATIONSHIP BETWEEN WORD CLASSES AND PHRASAL CATEGORIES ABSTRACT Phrasal categories in traditional studies increase because of the structural and semantic connection between the head and complements. However, the syntactic category of the head identifies the type of a phrasal category. The lexical classes which act as a head are nouns, adjectives, adverbs, verbs and postpositions. Therefore, the phrasal categories are noun phrases, adjectival phrases, adverbial phrases, verb phrases and postpositional phrases. Yrd. Doç. Dr. KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Doç. Dr. Mevlana Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkçe Öğretmenliği Bölümü,

2 322 M. ERDEM M. SARI Modern linguistic studies evaluate phrasal categories differently. In modern linguistic studies, the essential part of the sentence is verb phrase. Verb phrase reflects lexical categories as well as grammatical relations (subject, object etc.). The arguments which belong to verb phrase express certain semantic roles. Moreover, according to modern linguistic approach, even one word is enough to constitute a phrasal category. Key Words: Word classes, phrasal categories, grammatical relations, semantic roles. 1. Giriş Doğal dilin cümleleri sadece sözlükten seçilen sözcüklerin sıralanmasıyla oluģmaz. Cümleyi oluģturan sözcükler bir düzen, bir hiyerarģi içinde bulunurlar. Aslında bu düzen ve hiyerarģik yapı kurallar seti halinde bir dili konuģanların zihinsel yapılarında vardır. Bu kurallar seti sayesinde doğru sözcükleri seçebilir ve cümlelerin doğruluğuna karar verebiliriz. Söz diziminin görevi zihinsel yapıdaki bu sıralanıģ biçimlerini belirlemek ve ortaya koymaktır. Sözcük türleri, özellikle sözlüksel kategoriler, öbeklerin oluģmasında ve biçimlenmesinde birinci derecede etkilidir. Sözcüklerin yan yana gelerek öbek oluģturmasında sözcüklerin anlamsal değerleri ilgili değil onların hangi sözcük türünden olduklarıyla ilgilidir. Yani sözcüksel kategoriler semantik kategoriler değil, sentaktik kategorilerdir, Bu açıdan bakıldığında Türkçe geleneksel eserlerde sayıları onlarla ifade edilen sözcük öbekleri (kelime grupları) dilbiliminin temel ölçütleriyle büyük oranda örtüģmez. 1 Bu makalede ilk önce sözcük türleri üzerinde durulacak, daha sonra sözcük türlerinin belirlenmesindeki temel biçim bilimsel ve söz dizimsel özellikler ortaya konulacaktır. Sözcüklerin bir anlamsal ilgiden dolayı yan yana gelerek bir öbek oluģturmasının sözcük türleriyle olan doğrudan ilgisine değinilecek ve Türkçede öbek yapının incelenmesinde ve araģtırılmasında sözcüklerin türünün esas alınması gerektiği üzerinde durulacaktır. 1 Geleneksel çalıģmalarda Türkçe sözcük öbekleri onlarla ifade edilir. Bunların sınıflandırılmasında çok çeģitli ölçütler dikkate alınmıģtır. Bu sınıflandırma ölçütleriyle ilgili sorunlar Gökdayı (2010) tarafından ayrıntılı olarak incelenmiģtir.

3 Sözcük Türlerinin Sözcük Öbekleriyle İlişkisi Sözcükler ve türleri Her dil en azından ad ve fiil gibi iki sözcük sınıfına sahiptir ve bunlar genellikle anlamsal değerlerle tanımlanmıģtır. Ad, fiil, sıfat ve zarflar temel sözcüklerdir (Givón 2001:49). Bu sözcük sınıfları yanında zamirler, edatlar, bağlaçlar ve ünlemler de diğer sözcük sınıflarını oluģturur. Sözcük sınıfları cümleyi meydana getiren asıl unsurlardır ve sözcüklerin ait olduğu sınıfla gramatikal iliģkiler (özne, nesne vb.) de birbirinden ayrıdır. Bu yüzden sözcük türleri gramatik iliģkilerle karıģtırılmamalıdır. Geleneksel yaklaģımların aksine sözcük türlerini belirlemek için daha tutarlı ve mantıksal bulgular gerekir. Dilin sözcük sınıflarını belirleme ancak anlamsal, biçim bilgisel ve söz dizimsel ölçütlere göre yapılabilir (Givón 2001). Biçim bilgisel ölçütler sözcüklerin hangi ekleri aldığıyla ilgilidir (Carnie 2007:40). Örneğin adlar, çekimlenirler ve gerektiğinde türetime girerler. Türetim ekleri sözcüğün hangi sözcük sınıfına girdiği noktasında belirgin ipuçları verir. Bu anlamda sulu (yemek) türetiminde -lx eki isimden sıfat türetmiģtir. Söz dizimsel ölçüt de bir sözcüğün yanı baģındaki sözcüklerin hangi sınıftan olduğuyla ilgilidir. Türkçede adları niteleyen sözcükler adlardan önce gelir ve ada herhangi bir ek almadan bağlanır. Zarflar da sıfatlar gibi söz dizimsel bir ölçütle diğer sözcük türlerinden ayrılır. ġimdi sözcük türlerine biçim bilimsel ve söz dizimsel açıdan kısaca bakabiliriz: Adlar dil bilgisi çalıģmalarında genellikle anlamlarıyla ortaya çıkar. GeniĢ anlamda adlar, anlamsal olarak sınırlandırılmıģ ve özgün birimlerdir. Ağaç, masa, kuş, dağ vb. adlar zaman içinde değiģmezler (veya çok az değiģirler) ve neredeyse aynı Ģeyi ifade ederler. Örneğin ağaç sözcüğü dün de geçen hafta da aynı renkte, aynı büyüklüktedir. Bir sözcüğün ad olup olmadığını onun morfosentaktik özellikleri daha iyi belirler. Morfosentaktik özellikler dağılımsal ve yapısal (distributional and structural) olmak üzere iki baģlık altında incelenir. Bir adın dağılımsal özellikleri onun öbeklerde ve cümledeki yeriyle ilgilidir. Yapısal özellikleri de adın kendi iç yapısıyla ilgili özelliklerdir (durum, sayı vb.) (Payne 1997:33). Adlar veya ad öbekleriyle ilgili kavramsal kategoriler sayı, durum, cinsiyet, iyelik vb.'dir. Bu kategorilerin hepsi veya bir kısmı bir dilde bulunabilir (ayrıntı için bk. Erdem baskıda). Adların dağılımsal özelliklerine bakıldığında adların ad öbeği içinde asıl unsur (baģ) olarak yer aldığı görülür.

4 324 M. ERDEM M. SARI Adlar, sözcük türlerinin bir ucunda, fiiller de diğer ucunda yer alır (Givón 2001:52). Anlamsal olarak bakıldığında fiiller geniģ anlamda bir olayı, hareketi ifade eden sözcüklerdir. Anlamsal tanımlamanın yanında fiilleri diğer sözcüklerden ayıran önemli yönler vardır. Bunların baģında fiillerin kip ve kiģi ekleriyle çekimlenmiģ olması gelir. Aynı zamanda fiiller de isimler gibi semantik, sentaktik baģ olurlar. Fiillerle ilgili en önemli kavramlardan birisi de fiile bağlı unsurların anlamsal rolleriyle ilgilidir (semantic roles). (Bu rollerin neler olduğu ve söz dizimindeki etkileri bir sonraki bölümde ayrıntılı olarak incelenecektir.) Fiiller de adlar gibi dağılımsal ve yapısal özellikler sergiler. Fiillerin dağılımsal özelliği onların cümledeki konumlarıyla, fiil öbekleri içindeki iģlevleriyle; yapısal özelliği ise fiillerin kendi iç yapılarıyla (kip, kiģi, sayı vb.) ilgilidir (Payne 1997:47). Dilbiliminde sıfatları tanımlamak kolay değildir. Sıfatlar konusunda diller arasında benzerlikler olmakla birlikte farklılıklar da çoktur. Bazı dillerde, örneğin Latincede, sıfatlar isimler gibi durum, cinsiyet ve sayı kategorilerini alırlar (Pustet 2006). Korecede ise sıfatlar, fiiller gibi çekimlenebilmektedir (Grayson 2006, Chank 1996:47). Türkçede sıfat kabul edilen birçok sözcük kolayca isim ve/veya zarf olarak kullanılabilir. Türkçede sıfatları isimlerden ayıracak ölçütler ancak sözdizimiyle belirginleģir. Sözdiziminin verdiği kolaylığa niteleme anlamsal ölçütü eklendiğinde sıfatları diğer sözcük türlerinden ayırt etmek kolaylaģır (Erdem 2009). Sıfatlar biçimbilgisel olarak üstünlük ve en üstünlük derecelerini de yansıtırlar: Sıcak > daha sıcak, en sıcak; büyük > daha büyük, en büyük. Ġsimlerin çoğu bu tür bir derecelendirmeye uğramadıkları söylenebilir: kitap > *daha kitap, *en kitap. Bütün bunlardan hareketle gerçek sıfatların, isimleri niteleyen kelimeler olduğu söylenebilir. Ġsimleri nitelediklerinde sıfatların teklik ve çokluk biçimleri yoktur. Ana görevi fiili nitelemek olan zarflar, anlamsal olarak çok geniģ sözcük grubunu içine alır. Zarflar, dağılımsal özellikleriyle ortaya çıkar. Yani cümledeki konumuyla belirlenir. Cümledeki bulunuģ yeri diğer sözcüklere göre daha serbesttir (Payne 1997:69). Türkçe dilbilgisi kitaplarında zamirler daha çok anlamlı kelimeler sınıfında değerlendirilmiģtir. Fakat zamirlerin birçok özelliği onları görevli kelimeler sınıfına sokar (Radford 1999, Booij 2007, Erdem 2004). Zamir, ardında bir nesne veya kimse kavramı olan, dolayısıyla bir adın yerini tutan kelimedir (Banguoğlu 2004:356). Yani, kendisinden önceki sözcüğü tanımlamadan ve nitelemeden gösterir. Eğer zamirin öncülü (gönderme yaptığı unsur)

5 Sözcük Türlerinin Sözcük Öbekleriyle İlişkisi 325 bilinmiyorsa zamirin anlamı tam olarak ortaya çıkmaz. Sözlüklerde zamirlerin anlamları yerine görevleri yer alır. Örneğin Güncel Türkçe Sözlük te (www.tdk.org.tr) ben zamiri teklik birinci kiģiyi gösteren söz ; sen zamiri de teklik ikinci kiģiyi gösteren söz biçiminde açıklanır. Bu durum zamirlerin görevli sözcük olmalarıyla yakından ilgilidir. Türkçede zamirlerin diğer kelime çeģitlerinden görev açısından ayrılmalarını en iyi dönüģlülük zamiri özetler. DönüĢlülük zamirinin öncülü, aģağıdaki cümlelerde olduğu gibi, basit cümlede ana cümle içinde kalırken bileģik cümlelerde iç cümlenin dıģına da taģabilmektedir: a) Ahmet Bey i kendine i daha geniģ bir daire buldu. b) Ahmet Bey i [kendisinin i iģten atılacağını] biliyor. (a) örneğinde yer alan dönüģlülük zamirinin öncülü, cümlenin öznesi olan Ahmet Bey dir. Diğer örnekte ise iç cümlede yer alan kendisinin sözcüğünün öncülü ana cümlenin bir unsuru olan Ahmet Bey dir. DönüĢlülük zamirinin cümle içindeki bu tür iliģkileri zamirlerin görevli kelime olduğunu desteklemektedir (Ayrıntı için bk. Kornfilt 1997). Edatlar, kendi baģlarına anlamları olmayan görevli kelimelerdendir. Bu kelimeler diğer kelimelerle, özellikle isimlerle öbek kurar (adam gibi, kuş kadar) ve anlam iliģkisi oluģtururlar. Kelimelerin edatlara bağlanması bazen eksiz bazen de eklidir. Deve kadar, kum gibi, çocuk için vb. örneklerde edatlar yalın bir ad almıģtır. Bazı hallerde adlar edatlara yönelme durum ekiyle bağlanırlar: eve doğru, rüzgâra karşı, akşama dek Bazıları ise kendilerine ayrılma durum ekli ad ister: pencereden dışarı, dersten sonra, işten dolayı Zamirler de edatlara ilgi durum ekiyle bağlanırlar: benim gibi, senin için, bizim ile. Bağlaçlar ve ünlemler de görevli kelimeler sınıfında yer alırlar. Bu sözcükler adlar, fiiller ve edatların kurduğu öbek yapısını kurmazlar. 3. Türkçede ve dilbiliminde öbekler Bir dili konuģanların zihinsel yapılarında belli kurallar seti vardır. Bu kurallar seti sayesinde doğru sözcükleri seçebilir ve cümlelerin doğruluğuna karar verebiliriz. Söz diziminin görevi zihinsel yapıdaki bu sıralanıģ biçimlerini belirlemek ve ortaya koymaktır. Söz dizimiyle uğraģan araģtırmacının amacı da cümlenin dilbilgisel yapısının doğruluğuna karar vermek ve gramerce doğru olan ve olmayan yapının kurallarını belirlemektir.

6 326 M. ERDEM M. SARI Doğal dilin cümleleri sadece sözlükten seçilen sözcüklerin sıralanmasıyla oluģmamıģtır. Cümleyi oluģturan kelimeler bir düzen, bir hiyerarģi içinde bulunurlar. Bu düzen basitçe x y'yi sever yapısıyla açıklanabilir. Zihnimizde x ve y yerine sayısız sözcük veya sözcük öbeği gelebilir. Burada ilginç olan Ģey x ve y yerine geçebilecek olan öbeklerin aynı yapıda olduğudur. Yani, Ali kuşları sever veya Kedi ciğeri sever veya Üniversite öğrencileri akademik kitapları sever gibi cümlelerde x ve y yerine geçen sözcükler farklıdır ama öbek iliģkisi açısından aynı öbeklerdir. Cümlelerdeki bu hiyerarģik düzen öbek yapılarının varlığını gösterir (Carnie 2010:17). Cümlenin öbek yapısı (constituent structure, phrase structure) cümledeki sözcüklerin nasıl bir araya geldiğiyle ilgilenir. Öbeklerin oluģumu her ne kadar anlamla ilgili olsa da unsurların dizimsel (syntagmatic) ve paradigmatik özellikleriyle de ilgilidir (Van Valin 2001). Bütün sentaktik öbeklerde öbeğin sentaktik ve dağılımsal özelliklerini sadece bir sözcük karar verir ve grubun anlamı sadece bir kelime üzerine yüklüdür. Birçok durumda grubun sentaktik özelliklerini yansıtan sözcük veya ad sentaktik baģ (syntacytic head); grubun anlamını açıklayan sözcük de semantik baģ (Ġng. Semantic head) olarak isimlendirilir. Genellikle sentaktik ve semantik baģ aynı sözcüktür. Türkçe sola dallanan cümle sentaksına sahip olduğu için baģ (ana unsur) öbeğin sonunda yer alır. Yönetilen öge yöneten ögeden önce gelir (Johanson 2007:42). Yani, Türkçede öbeklerde baģ her zaman sağdadır. Türkçe söz dizimi çalıģmalarında da benzer ayrım yapılır. Bu iliģkiler için genellikle tamlayan tamlanan terimleri kullanılır (Ergin 1985, Karahan 1991). Burada vurgulanması gereken önemli husus bir öbekte baģın, öbeği kuran yegâne öğe olabileceğidir. Yani, bir sözcük bile öbeğin bütün dağılımsal özelliklerine sahip olduğu için tek baģına öbek oluģturabilir. Bu tür bir anlayıģ, bir sözcükten bir öbek oluģabileceği anlayıģı, Türkçenin geleneksel kelime grubu anlayıģıyla ters düģer. Öbeklerin geniģlemesi, baģın tümleci görevini üstlenen baģkaca ögeler yoluyla olur (Uzun 2000:33). Çiçeklerin sarı yaprakları / çiçeklerin yaprakları gibi bir tamlamalarda asıl unsur (veya baģ) yaprakları sözcüğüdür. Bu öbeklerdeki sentaktik baģ, yani yaprakları, isim olma özelliğini bütün gruba yansıtır. Bu özellik bütün öbekler için geçerlidir ve öbek anlayıģının biçimlenmesinde oldukça etkilidir (Payne 2006:94-97). Öbek içi iliģkilerde sözcüklerden biri, yukarıda belirtildiği gibi, öbeğin ana unsurudur (baģ). Diğer sözcük(ler) ana unsura bağlıdır. Ana unsurun ne olduğu onun hangi kelime grubuna bağlı olduğuyla doğrudan iliģkilidir. Ana unsur, anlamsal bir içeriğe/değere

7 Sözcük Türlerinin Sözcük Öbekleriyle İlişkisi 327 sahiptir ve öbeğin bütün anlamını çok yakından etkiler. Renkli kertenkele, yangın merdiveni gibi öbeklerde ana unsurlar addır ve bu yüzden de ad öbeğidirler. Devler gibi, denize doğru gibi gruplarda ise ana unsur edattır ve ana unsurun sözcük türü olarak edat olmasından dolayı edat öbeği oluģmuģtur. Dilbiliminde geliģen öbek anlayıģıyla Türkçe kelime grubu anlayıģı arasındaki en büyük fark burada yatar. Ana unsurun sözcük türü olarak hangi türden bir kelime olduğu öbeğin de türünü belirler. Öbeklerdeki ana unsur pragmatik nedenler dıģında düģürülemez, yani zorunlu olarak kullanılmak durumundadır. Bütün dillerde ana unsur (baģ) kendisine sözcük türlerinden bağımlı unsurlar ister. Ana unsuru ad olan bir öbek, kendisine bağımlı olarak ya ad ya da sıfat olan bir unsur alabilir. Öbeklerle ilgili diğer önemli özellik de ana unsura bağlı olan unsurların, Türkçe gibi dillerde, belli durum ekleriyle donatılmıģ olmalarıdır (Tallerman 2005:97). Bir cümlenin yapısı; öbek sınırlarını, sıralamayı ve sözcüklerin sentaktik kategorilerini belirler (Kroeger 2004:12). Cümledeki öbek yapıyı göstermek için ya köģeli ayraçla ayrım ya da ağaç çizme yöntemi kullanılır. Ağaç çizimi, söz dizimi eserlerinde gruplar arası iliģkiyi görsel açıdan daha iyi yansıttığı için çok tercih edilir. Basit bir ağaç çizimi aģağıdaki gibidir: A B C Böyle bir gösterim, Ģekilde de görüldüğü gibi, bazı birleģim noktalarına (düğümlere) sahiptir. En üstte bulunan nokta A noktası, diğer ikisi de B ve C dir. B ve C noktaları kız kardeģtir. Bu yapı, iki bölümden oluģan bir öbek yapıyı yansıtır. Basit bir ağaç çiziminde ad (A), sıfat, fiil, edat, zarf ve bağlaç gibi sözcük sınıfları; ad öbeği (AÖ), sıfat öbeği (SÖ), fiil öbeği (FÖ), edat öbeği (EÖ) ve cümle (C) gibi sentaktik kategoriler kullanılır. Cümledeki bir yapı tek bir düğümün altındaki bütün veriyi gösterir (Kroeger 2004:12). Konunun daha iyi anlaģılması için dağ gibi ve küçük parkın kum bahçesi gibi yapıları aģağıdaki gibi gösterebiliriz:

8 328 M. ERDEM M. SARI AÖ EÖ AÖ AÖ A E S A A A dağ gibi küçük parkın kum bahçesi Bir dilde ağaç yapının / çiziminin dilbilgisel açıdan doğru olduğunu öbek yapı kuralları ve sözlük belirler. Öbek yapı kuralları mümkün olan ana (baģ) ve kız kardeģ düğümlerinin birleģmiģ biçimlerini gösterir. Örneğin Türkçedeki edat öbeği yapısının kuralı aģağıdaki basitleģtirilerek verilebilir: EÖ A /(AÖ) E Öbek yapı kuralları mümkün olan ağaç çizimi yapısını belirler. Fakat cümlenin gerçek kelimeleri sözlükten (konuģanın zihin sözlüğünden) seçilir. Bu sözlük bir sözcük listesi olarak algılanmamalıdır. Her bir sözcüğün sözlüksel bir kimliği/listesi (lexical entry) vardır. Bu sözcüksel kimlikte kelimenin söyleniģi, anlamı ve gramatikal özellikleri kayıtlıdır. Sözcüğün sözlükteki gramatikal özellikleri sözcüğün kullanıldığı içeriği denetler. Bu gramatikal özelliklerin baģında sözcük türünün sentaktik kategorisi vardır (Kroeger 2004:14). Yukarıdaki bulguları Türkçe söz dizimine uyguladığımızda karģımıza ad, fiil, sıfat, zarf ve edat gibi sözlüksel kategorilerden oluģmuģ bir öbek yapısı ortaya çıkar. Yani, sözlüksel kategoriler kadar sözlüksel kategorisi vardır. Bunlar da ad öbeği, fiil öbeği, sıfat öbeği, zarf öbeği ve edat öbeğidir. ġimdi sırasıyla bu öbek yapılarına daha yakından bakabiliriz: Ad öbeği Bir ad öbeği çok karmaģık yapıda olabilir. Basit bir ad öbeği sadece bir ad, bir zamir ve bir sıfattan oluģabilir. Ad öbekleri, cümlede yüklemin bir unsuru iģleviyle karģımıza çıkar ve anlamsal veya sözdizimsel iģlevlerine göre sınıflandırılabilir. Yüklemin temel unsurları olan özne ve nesne genellikle ad öbeklerinden oluģur ve bunlar anlamsal rolleri de doğal olarak yansıtırlar. Ad öbeklerinin anlamsal rolleri hangi fiilin unsuru olduğuyla ilgilidir (Tallerman 2005:40). Ġsimler, bazı dillerde görevli kelimelerle de birliktelik

9 Sözcük Türlerinin Sözcük Öbekleriyle İlişkisi 329 oluģtururlar (Ġngilizcedeki the/a gibi kelimelerle), fakat Türkçede böyle bir gramatikal kategori yoktur. Sıfatlar da bir ad öbeğinde yardımcı unsur olabilir. Türkçede en küçük bir ad öbeği baģ adın bir sıfat, bir belirtili ad veya bir belirtisiz ad ile birlikteliğine dayanır (Uzun 2000:33). Fiil öbeği Fiil öbeği (veya eylem öbeği) ise dilbilim kitaplarında gördüğümüz diğer bir öbek çeģididir. Bir fiil öbeği bir fiil, fiile bağlı zorunlu unsurlar ve fiili niteleyen zarf unsurlarından oluģur (Göksel ve Kerslaka 2005:139). Türkçe yazılan geleneksel gramerlerde veya söz dizimi kitaplarında yer alan fiil grubu dilbilimindeki yapıdan oldukça farklıdır. Ergin (1985:395) fiil grubunu isim-fiil ekleriyle kurulan yapılar (çarşıya gitmek, uzağı görme, yolcuları sabahleyin şehirden hava alanına götürmek) olarak değerlendirir. Fiillere biçimbilimsel ve sözdizimsel anlamda sadece anlamsal olarak hareket ifade eden kelimeler tanımıyla yaklaģmak yanlıģtır. Bu anlamsal yaklaģımın yanı sıra fiiller kiģi ve kip ifadesi taģıyan ve aynı zamanda kendilerine zorunlu unsur (özne, nesne vb.) isteyen ve cümlenin temel taģı olan unsurlardır. Tümleçler ve yüklem çekirdeğinden bağımsız unsurlar esas olarak yüklem çekirdeğinden önce gelirler. Sıfat, ilgi, sıfat-fiil gibi unsurlar, dahil oldukları ad öbeklerinde temel ögeden önce gelirler (Johanson 2007:42). Fiilleri diğer sözcük türlerinden ayıran en önemli özellik fiillerin kendi unsurlarını seçmesidir. Buna fiilin yönetim çerçevesi (argument structure) adı verilir. Fiiller bu açından bakıldığında fiillerin hangi unsurları alacağı sorusu akla gelir. Bazı fiiller Çocuk güldü bir örneğinde olduğu gibi nesne almazlar. Görevli çiçekleri suladı gibi bir kullanımda ise sula- gibi fiiller nesne alırlar ve gramerde bu tür fiiller geçiģli fiiller olarak isimlendirilir. Bazı fiiller belirtme durum ekli nesneyle birlikte yönelme durum ekli dolaylı nesne (indirect object) de alırlar. Mektubu Ali'ye gösterdim ve Hizmetçi-ye bir palto vereceğiz cümlelerindeki yönelme durum ekli unsurlar dolaylı nesnedir (Lewis 2000:35, Erkman-Akerson 2008, Underhill 1976:68). Banguoğlu (2004:527) yönelme durum eki isteyen bazı fiillerin nesnelerine (Hemşire hastaya bakıyor, Bu çocuğa kıymayın Kamyon bir ineğe çarptı.çocuklar erkenden işe başladılar.) kime halli nesne adını verir. Bu temel unsurlar yanında fiillerin baģka unsurları aldıkları da görülür. (Ayrıntı için bk. Erkman-Akerson 2008). Fiilin yönetim çerçevesi yukarıda fiiller bahsinde verdiğimiz anlamsal rollerle de yakından ilgilidir. Sözlüksel-ĠĢlevsel Gramer (Ġng.

10 330 M. ERDEM M. SARI Lexical-Functional Grammar) teorisine göre ye- ve sev- fiilleri kendilerine iki unsur ister ve gösterimi de aģağıdaki gibidir: ye- <edici, etkilenen> özne nesne sev- <deneyimci, uyaran> özne nesne Böyle bir gösterimde ye- fiili EDĠCĠ bir özne ve ETKĠLENEN rolünde bir nesne alır. Sev- fiili de DENEYĠM rolünde bir özne, UYARAN rolünde olan bir nesne alır. Yukarıdaki gösterimden de anlaģılacağı gibi söz konusu fiillerin aldığı unsurlar anlamsal değerleriyle iģaretlenmiģtir. Yönetim çerçevesi cümlenin temel gramatikal özelliklerini belirlediği için söz dizimi açısından önemlidir. Aynı zamanda yönetim çerçevesi anlamla da ilgilidir. Fakat cümlenin bütün anlamını yansıtma amacını da göstermeyi hedeflemez (Kroeger 2004:7). Bu yüzden bu gösterimde fiilin zorunlu unsurları dıģındaki seçimlik unsurlar yer almaz. Cümlede gramatik iliģkileri gösteren özne, nesne ve tümleçler belli anlamsal rolleri de yansıtırlar (Erdem 2006). Fiilin anlamsal rolleri arasında EDĠCĠ (agent), KONU (theme), GÜÇ (force), ARAÇ (Instrument), DENEYĠMCĠ (experince), ALICI (recipient), ETKĠLENEN (patient) vb. sayılabilir (Payne 2006, Kroeger 2004, Uzun 2000). Anlamsal rollerden EDĠCĠ rolü, canlı ve iģin baģlatıcısı sayılan aktördür/edicidir (Van Valin 2001:24). EDĠCĠ rol bilinçlidir, bir irade ile hareket eder ve yaptığı iģte görülebilen bir etki oluģturur ve olay onun kontrolünde geliģir. Çocuk sütü içti örneğinde çocuk EDĠCĠ rolündedir. Bazı araģtırmacılar ETKĠLENEN rolüyle KONU rolünü beraber almalarına rağmen bunlar Van Valin in çalıģmalarında ayrı birer anlamsal rol olarak değerlendirilir. KONU rolü anlamsal olarak etkilenen rolüyle aynıdır. Fakat etkilenen rolünden bir yere yerleģtirilmiģ veya yer değiģikliğine uğramıģ olma yönüyle farklılaģır. Aynı zamanda sahiplenilen veya sahipliği değiģen nesneleri de gösterir. AĢağıdaki örneklerde nesne konumunda yer alan kitabı kelimesi ETKĠLENEN rolünde değil KONU rolündedir. Çünkü sahipliğin değiģtiğini göstermektedir. Aynı Ģekilde (b) örneğinde de kitabı kelimesi yer değiģtirmeyi gösterdiğinden KONU rolündedir.

11 Sözcük Türlerinin Sözcük Öbekleriyle İlişkisi 331 a) Ali Veli ye kitabı verdi. (KONU) b) Ali kitabı masaya koydu. (KONU) KONU rolü genellikle koy-, yerleştir-, ver-, gönder-, satın alvb. fiillerle ortaya çıkmaktadır. ETKĠLENEN rolü bir durumda veya Ģartta olan veya bir durum değiģikliğine uğrayan rolü ifade eder. ETKĠLENEN rolü daha çok öldür-, kır-, yıka- vb. gibi fiillerle ortaya çıkar. GÜÇ rolü bir iģi bilinç dıģı, istem dıģı yapan baģlatan roldür (Payne 2006:105). Rüzgâr esiyor örneğinde rüzgâr GÜÇ rolündedir. DENEYĠMCĠ rolü ise zihinsel (duygusal vb.) deneyim yaģayan unsuru ifade eder. Ali Ayşe yi seviyor örneğinde Ayşe rolü DENEYĠMCĠ rolünü üstlenmiģlerdir. Gramatikal olarak dolaylı nesne veya özne konumunda olabilen rol ALICI rolüdür. Ali Veli ye kitabı verdi örneğinde Veli ye ALICI rolündedir. Zikredilmesi gereken rollerden birisi de ARAÇ rolüdür. Terlikle örümceği öldürdü örneğinde olduğu gibi bir iģin veya durumun neyle yapıldığını gösterir. Sıfat öbeği Yukarıdaki bölümlerde sıfatların ad öbeklerinde yardımcı unsur olarak görev aldıkları söylenmiģti. Sıfat öbeği olan yapılar sıfatların yardımcı unsur oldukları yapılardan oldukça farklıdır. Yeşil yaprak, çok yeşil yaprak gibi öbekleri düģünelim. Bu tamlamalar görünüģte birbirine benzese bile farklı yapılardır. Ġlk örnekte yeşil, yaprak adını nitelemektedir. Fakat ikinci örnekte çok sözcüğünün yaprak sözcüğü ile bir anlam ilgisi yoktur. Bu yüzden *çok yaprak öbeği yanlıģtır. Çok sözcüğünün ilgisi yeşil sözcüğüyledir. Bu yüzden çok yeşil öbek olarak ismi nitelemektedir. Bu yapılarla ilgili aģağıdaki basitleģtirilmiģ çizim yapılabilir: AÖ SÖ A ZÖ S Z çok yeģil yaprak

12 332 M. ERDEM M. SARI Türkçede bir sıfatın tipik öbek geniģlemesi, sınırlı sayıdaki dereceleme zarfıyla olur: en genç, çok olgun. Sıfat öbeğinin, çeģitli durum ekleri almıģ ad soylu sözcüklerle geniģlediği de görülür: vatanına bağlı, gözlerden ırak (Uzun 2000:35). Fiiller ve edatlar kendilerine zorunlu unsur isterler ama sıfatlar zorunlu unsur istemesi az rastlanan bir durumdur. Ġngilizcede fond of fruit / good at spelling vb. durumlarda sıfatlar zorunlu unsur almıģlardır (Tallerman 2005:103). Zarf öbeği Sözcük türleri içinde zarflar ve sıfatların özel bir yeri vardır. Sıfatlar ve zarflar bazı açılardan birbirine benzer. Daha önceki bölümlerde sıfatların isimlerle birleģerek isim öbekleri oluģturdukları söylenmiģti. Geleneksel çalıģmalarda bir zarf öbeğinden bahsedilmez. Dilbilimde sözcüklerin tek baģlarına da bir öbek yapının ana unsuru olabileceği prensibinden dolayı Uzun (2000:36) zarfların genellikle tek sözcüklü öbekler (yavaş, çok, az, ileri. ) kurduğunu ve bir zarf öbeğinin geniģlemesinin baģka zarflarla (çok yavaş, daha hızlı, daha önce) gerçekleģtiğini belirtir. Edat öbeği Edatların dildeki en temel görevlerinden birisi zaman ve yerle (mekânla) ilgili bilgileri iģaretlemesidir. Edat öbekleri zarf görevinde de bulunabilir. Durum ekinin zengin olarak kullanıldığı dillerde edatlar ve durum ekleri birbirleri yerine kullanılabilir: Hasan için / Hasan'a. Edat öbekleri sentaktik baģ olurlar, fakat anlamsal baģ olamazlar (Payne 1997:124). Bu açıdan yukarıdaki diğer öbeklerden ayrılırlar. Özetle, aģağıdaki tablo, yukarıda anlatılan sözlüksel kategorilerin öbek kategorilerle olan iliģkisini basitçe özetler: Sözlüksel kategori Ad Fiil Sıfat Zarf Edat Öbek kategorisi Ad Öbeği Fiil Öbeği Sıfat Öbeği Zarf Öbeği Edat Öbeği Tablo 1. Sözlüksel kategoriler ve öbek kategori iliģkisi

13 Sözcük Türlerinin Sözcük Öbekleriyle İlişkisi Sonuç Dilbiliminde söz dizimiyle ilgili konuların/sorunların farklı teorilerle derinlemesine araģtırıldığı bir dönemde Türkçenin temel söz dizim konuları dilbilim teorilerinden, dilbilimsel anlayıģından oldukça uzak kalmıģtır. Bu yazıda söz diziminin temel kavramlarından hareket edilerek sözcük öbeklerinin sözcük türleriyle olan yakın bağlantısına değinilmiģ ve gelecekte yapılacak söz dizimi çalıģmalarının yönü birazcık da olsa belirlenmeye çalıģılmıģtır. Geleneksel çalıģmalarda sözcük öbekleri ana ve yardımcı unsurlar arasında kurulan çeģitli anlam ilgisi ve yapısal ilgilerden dolayı sayıca fazlalaģır. Fakat sözcük öbeklerinin tanımlanmasında önemli olan özellik ana unsurun, yani baģın, sentaktik kategorisidir. Dillerde kurulan öbek yapılara bakıldığında ana unsurun çok farklı sözcük türlerinden oluģmadığı, sözlüksel kategorilerden oluģturduğu söylenebilir. Ana unsur olan sözlüksel sınıflar ad, sıfat, zarf, fiil ve edattır ve öbekler de AÖ, SÖ, ZÖ, Fö ve EÖ dir. Dillerde bu öbekler dıģında, bu yazıda bahsedilmeyen, iģlevsel (gramatik iģlevi olan) öbekler de bulunur. Geleneksel çalıģmalarla modern çalıģmaların öbek yapıları değerlendirme biçimleri de farklılaģır. Modern çalıģmalarda cümlenin temelini fiil öbeği oluģturur. Fiil öbeği, sözlüksel kategorilerle birlikte cümlenin gramatik iliģkilerini (özne, nesne vb.) de yansıtır. Fiil öbeğine ait unsurlar anlamsal rollerle de ilgilidir. Modern öbek anlayıģının geleneksel anlayıģtan farklılaģtığı diğer bir yön de tek bir sözcüğün tek baģına bir öbek kurabileceği kuralıdır. KAYNAKÇA BANGUOĞLU, Tahsin (2004). Türkçenin Grameri, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. BOOIJ, Geert (2007). The Grammar of Words: An Introduction to Linguistic Morphology, Second edition, Oxford: Oxford University Press. CARNIE, Andrew (2007). Syntax: A Generative Introduction, Second Edition, Blackwell Publishing. CARNIE, Andrew (2010). Constituent Structure, Second Edition, Oxford: Oxford University Press.

14 334 M. ERDEM M. SARI CHANK, Suk-Jin (1996). Korean, Amsterdam: John Benjamins Publishing. DEMĠR, Nurettin ve YILMAZ Emine (2010). Türk Dili El Kitabı, Ankara: Grafiker Yayınları. ERDEM, Mevlüt (2004). Zamirler Anlamlı Kelimeler midir Yoksa Görevli Kelimeler mi?, Türk Dili, Sayı: 641, s ERDEM, Mevlüt (2006). Türkçede Gramatikal ĠliĢkiler ve Anlamsal Roller Büyük Türk Dili Kurultayı, Eylül 2006, Ankara: Bilkent Üniversitesi. ERDEM, Mevlüt (2009). Biçim Bilgisi, Nurettin Demir ve Emine Yılmaz (ed.) Türk Dili Yazılı ve Sözlü Anlatım, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım, s ERDEM, Mevlüt (baskıda). Türkçede çekim ve yapım eklerinin özellikleri ve sınırları bilig. ERGĠN, Muharrem (1995). Türk Dil Bilgisi, Ġstanbul: Boğaziçi Yayınları. ERKMAN-AKERSON Fatma (2008). Dile Genel Bir BakıĢ, Ġstanbul: Multilingual. GIVÓN, Talmy (2001). Syntax: An Introduction I, Amsterdam: John Benjamins Publishing co. GÖKDAYI, Hürriyet (2010). Türkiye Türkçesinde Öbekler, Turkish Studies Volume 5/3, s GÖKSEL, Aslı ve KERSLAKE Celia (2005) Turkish: A Comprehensive Grammar, London: Routledge. GRAYSON, J. H. (2006). Korean K. B. (ed.) içinde, Encyclopedia of Language & Linguistics, Elsevier Ltd., s JOHANSON, Lars (2007). Türkçe Dil ĠliĢkilerinde Yapısal Etkenler (Çev. Nurettin Demir), Ankara: Türk Dil Kurumu.

15 Sözcük Türlerinin Sözcük Öbekleriyle İlişkisi 335 KARAHAN, Leyla (1991). Türkçede Söz Dizimi, Ankara: Akçağ Yayınları. KORNFILT, Jaklin (1997). Turkish, London and New York: Routledge. KROEGER Paul R. (2004). Analyzing Syntax: A Lexical-Functional Approach, Cambridge: Cambridge University Press. LEWIS, Geoffrey (2000). Turkish Grammar, Oxford: Oxford University Press. PAYNE, Thomas E. (1997). Describing Morphosyntax: A guide for Field Linguists, Cambridge: Cambridge University Press. PAYNE, Thomas E. (2006). Exploring Language Structure, Cambridge: Cambridge University Press. PUSTET, R. (2006). Adjectives, K. B. (ed.) içinde, Encyclopedia of Language & Linguistics, Elsevier Ltd., s RADFORD, Radford vd. (1999). Linguistics: An Introduction, Cambridge: Cambridge University Press. TALLERMAN, Maggie (2005). Understandign Syntax, London: Hodder Arnold. UNDERHILL, Robert (1976). Turkish Grammar, Cambridge, Massachusetts: The Massachusetts Institute of Technology. UZUN, Nadir Engin (2000). Anaçizgileriyle Evrensel Dilbilgisi ve Türkçe, Ġstanbul: Multilingual. VAN VALIN, Robert Jr. (2001). An Introduction to Syntax, Cambridge: Cambridge University Press.

ADIN TANIMINA YENİ BİR YAKLAŞIM

ADIN TANIMINA YENİ BİR YAKLAŞIM ADIN TANIMINA YENİ BİR YAKLAŞIM ÖZET Engin YILMAZ * Bu makalede, adın anlamı tartışılmıştır. Geleneksel tanımlarda ad, somut veya soyut varlıkların karşılığıdır şeklinde bir yaklaşım vardır. Bir sözcük

Detaylı

CÜMLE ÇEŞİTLERİ. Buna yükleminin türüne göre de denebilir. Çünkü cümleyi yüklemine göre incelerken yüklemi oluşturan sözcüklerin türüne bakılır.

CÜMLE ÇEŞİTLERİ. Buna yükleminin türüne göre de denebilir. Çünkü cümleyi yüklemine göre incelerken yüklemi oluşturan sözcüklerin türüne bakılır. CÜMLE ÇEŞİTLERİ Cümleler, kendini oluşturan sözcüklerin anlamlarına, cümlede bulundukları yerlere, türlerine göre değişik özellikler gösterir. İşte bu özelliklere göre cümleler değişik gruplar altında

Detaylı

TÜRKÇE BİÇİM KISA ÖZET. www.kolayaof.com

TÜRKÇE BİÇİM KISA ÖZET. www.kolayaof.com DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. TÜRKÇE BİÇİM BİLGİSİ KISA ÖZET www.kolayaof.com

Detaylı

Türkçede -DAn biri Yapılı Kelime Grupları Üzerine * 1 Leylâ Karahan **2. The Word Groups Constructed With -DAn biri In Turkish Language

Türkçede -DAn biri Yapılı Kelime Grupları Üzerine * 1 Leylâ Karahan **2. The Word Groups Constructed With -DAn biri In Turkish Language Dil Araştırmaları Sayı: 11 Güz 2012, 9-15 ss.... Türkçede -DAn biri Yapılı Kelime Grupları Üzerine * 1 Leylâ Karahan **2 Özet: Türkçe söz diziminde -DAn biri ve -In biri yapılı kelime grupları yapı ve

Detaylı

SÖZCÜK ÖBEĞİ OLARAK CÜMLE VE BİR ÖBEK ÖNERİSİ

SÖZCÜK ÖBEĞİ OLARAK CÜMLE VE BİR ÖBEK ÖNERİSİ Türkiyat Mecmuası, c. 26/2, 2016, 241-245 SÖZCÜK ÖBEĞİ OLARAK CÜMLE VE BİR ÖBEK ÖNERİSİ Caner KERİMOĞLU * ÖZ Türkçe sözdiziminde tartıģılan pek çok konu bulunmaktadır. Sözcük öbeklerinin sınıflandırılması,

Detaylı

TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE TARİH İFADE ETMEK İÇİN KULLANILAN YAPILARIN SÖZ DİZİMİ BAKIMINDAN İNCELENMESİ *

TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE TARİH İFADE ETMEK İÇİN KULLANILAN YAPILARIN SÖZ DİZİMİ BAKIMINDAN İNCELENMESİ * TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE TARİH İFADE ETMEK İÇİN KULLANILAN YAPILARIN SÖZ DİZİMİ BAKIMINDAN İNCELENMESİ * EXAMINATION OF THE WORDS DESCRIBING DATE IN TERMS OF SYNTAX IN TURKEY TURKISH Sedat BALYEMEZ ** Özet:

Detaylı

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri 1. Yıl Ders Planı 1. Yarıyıl Türkçe Öğretiminde Çağdaş Yaklaşımlar ETO701 1 2 + 1 7 Türkçe öğretiminde geleneksel uygulamalardan

Detaylı

TÜRKĐYE TÜRKÇESĐNDE ÖZNE DURUM BĐÇĐMBĐRĐMĐ ALABĐLĐR MĐ?

TÜRKĐYE TÜRKÇESĐNDE ÖZNE DURUM BĐÇĐMBĐRĐMĐ ALABĐLĐR MĐ? TÜRKĐYE TÜRKÇESĐNDE ÖZNE DURUM BĐÇĐMBĐRĐMĐ ALABĐLĐR MĐ? Erdoğan BOZ ÖZET Genel bir kural olarak, Türkçede özne, yükleme çokluk, iyelik ve atilik eki dışında çekim eki almadan bağlanır. Bunu, Türkçede özne

Detaylı

ÖZNE YÜKLEM UYUMU BAKIMINDAN FARKLI BĐR CÜMLE TĐPĐ

ÖZNE YÜKLEM UYUMU BAKIMINDAN FARKLI BĐR CÜMLE TĐPĐ ÖZNE YÜKLEM UYUMU BAKIMINDAN FARKLI BĐR CÜMLE TĐPĐ Caner KERĐMOĞLU ÖZET Bu çalışmada Türkiye Türkçesinin söz dizimiyle ilgili olarak özne-yüklem uyumu konusu ele alınmıştır. Yüklemi 1. ve 2. kişi zamiri

Detaylı

Sosyal Bilimler Dergisi 1

Sosyal Bilimler Dergisi 1 Sosyal Bilimler Dergisi 1 NESNENİN ETKİ ALANI Ahmet AKÇATAŞ * ÖZET Nesne, cümlede önemli bir yere sahiptir. Nesnenin etki alanı, cümlenin gücünü de gösterir. Cümlede nesneler, yüklemin sonucunu, öznenin

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1: DİL VE DÜŞÜNCE ARASINDAKİ İLİŞKİ...

İÇİNDEKİLER 1: DİL VE DÜŞÜNCE ARASINDAKİ İLİŞKİ... İÇİNDEKİLER Bölüm 1: DİL VE DÜŞÜNCE ARASINDAKİ İLİŞKİ... 1 1.1. Bir İleti Kodu Olarak Dil... 1 1.1.1. Dilin Bireysel ve Toplumsal Yönü / Uzlaşımsal Niteliği... 4 1.1.2. Dilin Yapısal Yönü / Dizge Olma

Detaylı

Ders Adı : TÜRK DİLİ II: CÜMLE VE METİN BİLGİSİ Ders No : Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 3. Ders Bilgileri.

Ders Adı : TÜRK DİLİ II: CÜMLE VE METİN BİLGİSİ Ders No : Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 3. Ders Bilgileri. Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : TÜRK DİLİ II: CÜMLE VE METİN BİLGİSİ Ders No : 3464 Teorik : Pratik : Kredi : ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili

Detaylı

YÜKLEM, YALNIZ ÖZNEYİ Mİ İÇİNDE TAŞIR?

YÜKLEM, YALNIZ ÖZNEYİ Mİ İÇİNDE TAŞIR? YÜKLEM, YALNIZ ÖZNEYİ Mİ İÇİNDE TAŞIR? Doç. Dr. Kerime ÜSTÜNOVA Özet Türkçede, Sözlüksel özne, yüzey yapıda olsa da olmasa da, yüklemde yer alan kişi ekleri, bize özneyi verir. söylemi yaygındır. Aldım,

Detaylı

Konumuz CÜMLENİN ÖĞELERİ çocuklar.

Konumuz CÜMLENİN ÖĞELERİ çocuklar. Konumuz CÜMLENİN ÖĞELERİ çocuklar. Mustafa Öğretmenim, cümlenin asıl öğeleri Yüklem ve Özne dir. Öğretmenim, Zarf Tümleci, Dolaylı Tümleç ve Nesne (Belirtili Nesne Belirtisiz Nesne) de yardımcı öğeleridir.

Detaylı

Sözdizimsel Analiz (Syntactic Analysis)

Sözdizimsel Analiz (Syntactic Analysis) Sözdizimsel Analiz (Syntactic Analysis) Doç.Dr.Banu Diri Morfolojik Çözümlemede Analitik Yaklaşımlar Doğal Dil Đşleme çalışmalarında anlam bütünsel çözümleme yapabilmek için, bazı yaklaşımlar mevcuttur.

Detaylı

10. SINIF DİL VE ANLATIM DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

10. SINIF DİL VE ANLATIM DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ KASIM EKĠM 0. SINIF DİL VE İ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ KONU ADI KAZANIMLAR TEST NO TEST ADI SUNUM / TARTIġMA ĠletiĢim ile teknolojik geliģme arasındaki iliģkiyi açıklar. Sunumun özelliklerini belirler.

Detaylı

BASICS OF ENGLISH SENTENCE STRUCTURE

BASICS OF ENGLISH SENTENCE STRUCTURE BASICS OF ENGLISH SENTENCE STRUCTURE What must we remember? (Neyi hatırlamalıyız?) 1. Sentence Structure / Word Order Cümle Yapısı / Sözcük Sırası Bilindiği gibi İngilizce Cümleler Türkçe gibi yazılmamaktadır.

Detaylı

Türkiye Türkçesinde Dakikalı Saat İfadeleri ve Saat Grubu

Türkiye Türkçesinde Dakikalı Saat İfadeleri ve Saat Grubu Dil Araştırmaları Dergisi Sayı: 2 Bahar 2008, 87-92 ss. Türkiye Türkçesinde Dakikalı Saat İfadeleri ve Saat Grubu Sedat BALYEMEZ 1 ÖZET Saat ifadeleri, günlük dilde kullanımı çok fazla olan ifadelerdir.

Detaylı

EKLER VE SÖZCÜĞÜN YAPISI

EKLER VE SÖZCÜĞÜN YAPISI EKLER VE SÖZCÜĞÜN YAPISI *KÖK * YAPIM EKLERİ * ÇEKİM EKLERİ * YAPILARINA GÖRE SÖZCÜKLER K Ö K Sözcüğü oluşturan en küçük anlamlı dil birimine kök denir. Kök halinde bulunan sözcükler yapım eki almamıştır

Detaylı

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Ortak Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Ortak Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Ortak Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri 1. Yıl Ders Planı Türkiye Türkçesi ETO703 1 2 + 1 8 Türk dilinin kaynağı, gelişimi; Türkiye Türkçesinin diğer dil ve lehçelerle

Detaylı

Bir duygu, düşünce veya durumu tam olarak anlatan sözcük ya da söz öbeklerine cümle denir. Şimdi birbirini tamamlayan öğeleri inceleyeceğiz.

Bir duygu, düşünce veya durumu tam olarak anlatan sözcük ya da söz öbeklerine cümle denir. Şimdi birbirini tamamlayan öğeleri inceleyeceğiz. CÜMLENİN ÖĞELERİ Bir duygu, düşünce veya durumu tam olarak anlatan sözcük ya da söz öbeklerine cümle denir. Şimdi birbirini tamamlayan öğeleri inceleyeceğiz. Bir cümlenin oluşması için en önemli şart,

Detaylı

TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE DÜZ TÜMLEÇ (NESNE) THE DIRECT COMPLEMENT (OBJECT) IN TURKEY TURKISH

TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE DÜZ TÜMLEÇ (NESNE) THE DIRECT COMPLEMENT (OBJECT) IN TURKEY TURKISH - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, p.419-438, TURKEY TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE DÜZ TÜMLEÇ (NESNE) Şahap BULAK * ÖZET Bu çalışmada hakkında çözülmesi gereken

Detaylı

Dil Araştırmaları, Sayı 2, Bahar 2008

Dil Araştırmaları, Sayı 2, Bahar 2008 Dil Araştırmaları, Sayı 2, Bahar 2008 www.dilarastirmalari.com TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE DAKİKALI SAAT İFADELERİ VE SAAT GRUBU Sedat BALYEMEZ ÖZET Saat ifadeleri, günlük dilde kullanımı çok fazla olan ifadelerdir.

Detaylı

TÜRKÇEDE NESNEYİ BELİRLEME SORUNU THE PROBLEM OF IDENTIFYING OBJECT IN TURKISH

TÜRKÇEDE NESNEYİ BELİRLEME SORUNU THE PROBLEM OF IDENTIFYING OBJECT IN TURKISH TÜRKÇEDE NESNEYİ BELİRLEME SORUNU THE PROBLEM OF IDENTIFYING OBJECT IN TURKISH Nuh DOĞAN Özet Nesne ve nesnenin biçimbirimi Türkçe dil bilgisinin önemli sorunlarından biridir. Türk dilcileri genellikle

Detaylı

TÜRK DİL BİLGİSİ ÖĞRETİMİNDE ÜNLÜLERİN SINIFLANDIRILMASINA YÖNELİK ELEŞTİREL BİR DEĞERLENDİRME. 2. Araştırmanın Kapsamı ve Kaynakları

TÜRK DİL BİLGİSİ ÖĞRETİMİNDE ÜNLÜLERİN SINIFLANDIRILMASINA YÖNELİK ELEŞTİREL BİR DEĞERLENDİRME. 2. Araştırmanın Kapsamı ve Kaynakları TÜRK DİL BİLGİSİ ÖĞRETİMİNDE ÜNLÜLERİN SINIFLANDIRILMASINA YÖNELİK ELEŞTİREL BİR DEĞERLENDİRME 1. Araştırmanın Amacı Mustafa Altun Sakarya Üniversitesi maltun@sakarya.edu.tr Araştırmada, akademik dil bilgisi

Detaylı

REŞAT NURİ GÜNTEKİN İN ÇALI KUŞU ROMANINDAKİ SIFAT TAMLAMALARININ DERİN YAPISI VE ÖĞRETİMİ ÜZERİNE

REŞAT NURİ GÜNTEKİN İN ÇALI KUŞU ROMANINDAKİ SIFAT TAMLAMALARININ DERİN YAPISI VE ÖĞRETİMİ ÜZERİNE 35 REŞAT NURİ GÜNTEKİN İN ÇALI KUŞU ROMANINDAKİ SIFAT TAMLAMALARININ DERİN YAPISI VE ÖĞRETİMİ ÜZERİNE TEACHING AND THE STRUCTURE OF THE ADJECTIVE PHRASES IN ÇALI KUŞU BY REŞAT NURİ GÜNTEKİN Öğrt. Turgut

Detaylı

TÜRKİYE TÜRKÇESİ VE TATAR TÜRKÇESİNİN KARŞILAŞTIRMALI SÖZ DİZİMİ

TÜRKİYE TÜRKÇESİ VE TATAR TÜRKÇESİNİN KARŞILAŞTIRMALI SÖZ DİZİMİ TÜRKİYE TÜRKÇESİ VE TATAR TÜRKÇESİNİN KARŞILAŞTIRMALI SÖZ DİZİMİ Caner Kerimoğlu (2014), Türkiye Türkçesi ve Tatar Türkçesinin Karşılaştırmalı Söz Dizimi, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 299 s. Vahide

Detaylı

ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI:

ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: Bu formun ç kt s n al p ço altarak ö rencilerinizin ücretsiz Morpa Kampüs yarıyıl tatili üyeli inden yararlanmalar n sa layabilirsiniz.! ISBN NUMARASI: 65482464 ISBN NUMARASI: 65482464! ISBN NUMARASI:

Detaylı

ÜNİTE 14 ŞEKİL BİLGİSİ-II YAPIM EKLERİ. TÜRK DİLİ Okt. Aslıhan AYTAÇ İÇİNDEKİLER HEDEFLER. Çekim Ekleri İsim Çekim Ekleri Fiil Çekim Ekleri

ÜNİTE 14 ŞEKİL BİLGİSİ-II YAPIM EKLERİ. TÜRK DİLİ Okt. Aslıhan AYTAÇ İÇİNDEKİLER HEDEFLER. Çekim Ekleri İsim Çekim Ekleri Fiil Çekim Ekleri ŞEKİL BİLGİSİ-II YAPIM EKLERİ İÇİNDEKİLER BAYBURT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Çekim Ekleri İsim Çekim Ekleri Fiil Çekim Ekleri HEDEFLER TÜRK DİLİ Okt. Aslıhan AYTAÇ Bu üniteyi çalıştıktan sonra;

Detaylı

Lisans Türk Dili ve Edebiyatı Selçuk Üniversitesi 1979-1984. Y. Lisans Türk Dili ve Edebiyatı Cumhuriyet Üniversitesi 1992-1993

Lisans Türk Dili ve Edebiyatı Selçuk Üniversitesi 1979-1984. Y. Lisans Türk Dili ve Edebiyatı Cumhuriyet Üniversitesi 1992-1993 1. Adı Soyadı: H. İbrahim DELİCE 2. Doğum Tarihi: 01 Nisan 1964 3. Unvanı: Prof. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Türk Dili ve Edebiyatı Selçuk Üniversitesi 1979-1984 Y. Lisans

Detaylı

DİL BİLGİSİ KAYNAKLARINA GÖRE TÜRKİYE TÜRKÇESİNİN ÜNLÜ VE ÜNSÜZLERİ Çalışma Taslağı 6 Kasım 2008

DİL BİLGİSİ KAYNAKLARINA GÖRE TÜRKİYE TÜRKÇESİNİN ÜNLÜ VE ÜNSÜZLERİ Çalışma Taslağı 6 Kasım 2008 DİL BİLGİSİ KAYNAKLARINA GÖRE TÜRKİYE TÜRKÇESİNİN ÜNLÜ VE ÜNSÜZLERİ Çalışma Taslağı 6 Kasım 2008 Dr. Mustafa Altun * GİRİŞ Türkiye Türkçesinin sesleri, dil bilgisi kaynaklarının birçoğunda farklı sınıflandırmalara

Detaylı

TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE ÖBEKLER

TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE ÖBEKLER TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE ÖBEKLER Hürriyet GÖKDAYI ÖZET Söz dizimi, cümlenin yapısının yanında öbekler üzerinde de durur. Türkiye Türkçesi söz dizimi çalışmalarında, sözcük öbeklerinin türlerinin belirlenmesi

Detaylı

-DE, -DA VE -Kİ NİN YAZIMI

-DE, -DA VE -Kİ NİN YAZIMI 2012 -DE, -DA VE -Kİ NİN YAZIMI AYDIN ARIDURU BİLGİSAYAR 1 ÖĞRETİM GÖREVLİSİNİN ADI: YRD. DOÇ. NURAY GEDİK 05.12.2012 İÇİNDEKİLER İçindekiler... 1 -de da ve ki nin yazımı konu anlatımı... 2-6 -de da ve

Detaylı

A STUDY ON THE COORDINATE SENTENCE

A STUDY ON THE COORDINATE SENTENCE - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 7/4, Fall 2012, p. 2163-2171, ANKARA-TURKEY SIRALI CÜMLE ÜZERİNE BİR İNCELEME Serdal KARA * ÖZET Türk dili

Detaylı

ADIN YÜKLEME (NESNE) DURUMU VE TÜMCENİN NESNE ÖGESİ ÜZERİNE

ADIN YÜKLEME (NESNE) DURUMU VE TÜMCENİN NESNE ÖGESİ ÜZERİNE ABSTRACT ADIN YÜKLEME (NESNE) DURUMU VE TÜMCENİN NESNE ÖGESİ ÜZERİNE Doç. Dr. Erdoğan BOZ In this article is about accusative case of nouns and object element of sentences. Initially, "object concept"

Detaylı

Danışman: Prof. Dr. H.Ömer KARPUZ

Danışman: Prof. Dr. H.Ömer KARPUZ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Ahmet AKÇATAŞ Doğum Tarihi: 22 Şubat 1970 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Türk Dili ve Edeb. Öğr. Selçuk Üniversitesi 1992 Y.

Detaylı

TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE ETTİRGENLİK

TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE ETTİRGENLİK TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE ETTİRGENLİK Caner KERİMOĞLU ÖZET Ettirgenlik gramerlerimizde genellikle morfoloji esas alınarak incelenmektedir. Oysa bazı fiillerin ettirgen biçimleri morfolojik araçlarla yapılamamaktadır.

Detaylı

5. SINIF TÜRKÇE PROGRAMI. Önerilen. Anlatım Yöntem ve Teknikleri Anlatım Yöntem ve Teknikleri 2+2 İfade Çeşitleri 2+2 İfade Çeşitleri 2+2

5. SINIF TÜRKÇE PROGRAMI. Önerilen. Anlatım Yöntem ve Teknikleri Anlatım Yöntem ve Teknikleri 2+2 İfade Çeşitleri 2+2 İfade Çeşitleri 2+2 Kelime ve Kelime Gruplarında Anlam Cümlede Anlam 3 Metin Yorumu Anlatım Yöntemleri ve İfade Biçimleri Yazım ve ktalama Sözcük Türleri 7 Cümlenin Ögeleri 8 Kelime Yapısı. SINIF TÜRKÇE PROGRAMI Anlatım Keşfetme

Detaylı

VI. ULUSLARARASI TÜRK DİLİ KURULTAYI BiLDİRİLERi

VI. ULUSLARARASI TÜRK DİLİ KURULTAYI BiLDİRİLERi Türk Dil Kurumu Yayınları VI. ULUSLARARASI TÜRK DİLİ KURULTAYI BiLDİRİLERi 20-25 Ekim 2008 IV. CİLT Ankara, 2013 iyelik EKİNİN "DÖNÜŞTÜRÜCÜ" İŞLEVİ ÜZERİNE Halil ihrahim USTA * Biçim (=Şekil), Yapı, Kuruluş

Detaylı

6. SINIF TÜRKÇE DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

6. SINIF TÜRKÇE DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM 6. SINIF TÜRKÇE İ KURS I VE LERİ AY 1 Biçim Bilgisi Biçim Bilgisi Biçim Bilgisi 4 5 Çok anlamlılık (temel, yan, mecaz ve terim anlam) Çok anlamlılık (temel, yan, mecaz ve terim anlam) Kök ve eki kavrar.

Detaylı

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq q Sıfatlar Bilgisayar I 10.12. Salim Erer 0 1. Ünite Hakkında Genel Bilgi Sözcükler tür bakımından üç ana gruba ve sekiz ayrı türe ayrılır. A. AD SOYLU SÖZCÜKLER 1. İsim (Ad) - İsim Çekim Ekleri 2. Sıfat

Detaylı

TÜRKÇE DİL BİLGİSİ KURALLARI-Dil Yapısı

TÜRKÇE DİL BİLGİSİ KURALLARI-Dil Yapısı Pazar, 27 Eylül 2009 0949 - Son Güncelleme Pazar, 27 Eylül 2009 0950 TÜRKÇE DİL BİLGİSİ KURALLARI-Dil Yapısı Dil İnsanların duygu, düşünce ve isteklerini anlatmak için kullandıkları ses ya da işaretler

Detaylı

5. SINIF TÜRKÇE DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

5. SINIF TÜRKÇE DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM 5. SINIF TÜRKÇE İ KURS I VE LERİ 3 4 5 Ön bilgilerini kullanarak okuduğunu anlamlandırır. Çok anlamlılık (temel, yan, mecaz ve terim Metinde verilen ipuçlarından hareketle, karşılaştığı yeni kelimelerin

Detaylı

Ders Adı : TÜRK DİLİ I: SES VE YAPI BİLGİSİ Ders No : Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 3. Ders Bilgileri.

Ders Adı : TÜRK DİLİ I: SES VE YAPI BİLGİSİ Ders No : Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 3. Ders Bilgileri. Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : TÜRK DİLİ I: SES VE YAPI BİLGİSİ Ders No : 03040004 Teorik : Pratik : 0 Kredi : ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim

Detaylı

BİÇİMBİRİMLER. Türetim ve İşletim Ardıllarının Sözlü Dildeki Kullanım Sıklığı. İslam YILDIZ Funda Uzdu YILDIZ V. Doğan GÜNAY

BİÇİMBİRİMLER. Türetim ve İşletim Ardıllarının Sözlü Dildeki Kullanım Sıklığı. İslam YILDIZ Funda Uzdu YILDIZ V. Doğan GÜNAY BİÇİMBİRİMLER Türetim ve İşletim Ardıllarının Sözlü Dildeki Kullanım Sıklığı İslam YILDIZ Funda Uzdu YILDIZ V. Doğan GÜNAY BİÇİMBİRİMLER Türetim ve İşletim Ardıllarının Sözlü Dildeki Kullanım Sıklığı

Detaylı

SÖZCÜK TÜRLERİ NASIL TASNİF EDİLMELİDİR?

SÖZCÜK TÜRLERİ NASIL TASNİF EDİLMELİDİR? - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 7/4, Fall 2012, p. 27-34, ANKARA-TURKEY SÖZCÜK TÜRLERİ NASIL TASNİF EDİLMELİDİR? H. İbrahim DELİCE * ÖZET

Detaylı

KURALLI VE DEVRİK CÜMLELER. --KURALLI CÜMLE: İş, hareket, oluş bildiren sözcükler cümlenin sonunda yer alıyorsa denir.

KURALLI VE DEVRİK CÜMLELER. --KURALLI CÜMLE: İş, hareket, oluş bildiren sözcükler cümlenin sonunda yer alıyorsa denir. --KURALLI CÜMLE: İş, hareket, oluş bildiren sözcükler cümlenin sonunda yer alıyorsa denir. Örnek: Mustafa okula erkenden geldi. ( Kurallı cümle ) --KURALSIZ (DEVRİK) CÜMLE: Eylemi cümle sonunda yer almayan

Detaylı

TÜRK DİLİNDE SORU SÖZCÜKLERİ ve EDATLAR

TÜRK DİLİNDE SORU SÖZCÜKLERİ ve EDATLAR TÜRK DİLİNDE SORU SÖZCÜKLERİ ve EDATLAR YÜKSEL GÖKNEL 2013 SORU SÖZCÜKLERİ Türkçedeki soru sözcükleri adların ve zamirlerin yalın halleri ve [İ], [E], [DE], [DEN] ve [LE] morfemleri almış şekilleri gibidir.

Detaylı

GİRİŞİK CÜMLE PROBLEMİ ÜZERİNE BİR İNCELEME A STUDY OF THE PROBLEM OF INTRICATE SENTENCE

GİRİŞİK CÜMLE PROBLEMİ ÜZERİNE BİR İNCELEME A STUDY OF THE PROBLEM OF INTRICATE SENTENCE - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, p.643-648, ANKARA/TURKEY GİRİŞİK CÜMLE PROBLEMİ ÜZERİNE BİR İNCELEME Serdal KARA * Dilbilimciler, fiilimsilerle

Detaylı

Türkçe. Cümlede Anlam 19.02.2015. Cümlenin Yorumu. Metinde Kazandıkları Anlamlara Göre Cümleler

Türkçe. Cümlede Anlam 19.02.2015. Cümlenin Yorumu. Metinde Kazandıkları Anlamlara Göre Cümleler Metinde Kazandıkları Anlamlara Göre Cümleler 16-20 MART 3. HAFTA Cümledeki sözcük sayısı, anlatmak istediğimiz duygu ya da düşünceye göre değişir. Cümledeki sözcük sayısı arttıkça, anlatılmak istenen daha

Detaylı

Dil Gelişimi. temel dil gelişimi imi bilgileri

Dil Gelişimi. temel dil gelişimi imi bilgileri Dil Gelişimi Yaş gruplarına göre g temel dil gelişimi imi bilgileri Çocuklarda Dil ve İletişim im Doğumdan umdan itibaren çocukların çevresiyle iletişim im kurma çabaları hem sözel s hem de sözel olmayan

Detaylı

5. SINIF ÜNİTE DEĞERLENDİRME SINAVLARI LİSTESİ / TÜRKÇE

5. SINIF ÜNİTE DEĞERLENDİRME SINAVLARI LİSTESİ / TÜRKÇE SINAVLARI LİSTESİ / TÜRKÇE Sözcüğün Anlam Özellikleri Sözcükler Arasındaki Anlam İlişkileri Sözcük Grupları ve Deyimler Cümlenin Anlam Özellikleri Cümleler Arası Anlam İlişkileri Cümlede Anlatım Becerileri

Detaylı

Veri Tabanı-I 2.Hafta

Veri Tabanı-I 2.Hafta Veri Tabanı-I 2.Hafta Varlık-İlişki Modeli ( Entity-Relationship (E-R) Model ) 1 Varlık-İlişki (E-R) Modeli Varlık (Entity) : Diğer nesnelerden ayırt edilebilen tekil (unique) nesnedir. (Soyut (SĠPARĠġ)

Detaylı

Çok İşlevlilik Açısından Türkçe Edatların Söz Dizimsel ve Anlam Bilimsel Yapısı * 1

Çok İşlevlilik Açısından Türkçe Edatların Söz Dizimsel ve Anlam Bilimsel Yapısı * 1 2010 Yılı İtibarıyla Höşöö Tsaídam Bölgesi ve Orhun Vadisi Dil Araştırmaları Sayı: 15 Güz 2014, 105-119 Dîvânü ss. Lügati t-türk te Geçen Her Kelime Türkçe Kökenli midir? Çok İşlevlilik Açısından Türkçe

Detaylı

CÜMLE BİRİMLERİ ANALİZİNDE YENİ EĞİLİMLER

CÜMLE BİRİMLERİ ANALİZİNDE YENİ EĞİLİMLER CÜMLE BİRİMLERİ ANALİZİNDE YENİ EĞİLİMLER Henriette GEZUNDHAYJT Türkçeye Uygulama: R. FİLİZOK Geleneksel Dil bilgisi ve Yapısal Dil bilimi Geleneksel dil bilgisi, kelime türlerini farklı ölçütlere dayanarak

Detaylı

TÜRKÇEDE ROL VE GÖNDERİM DİLBİLGİSİ ÇERÇEVESİNDE AD ÖBEĞİ GÖRÜNÜMLERİ

TÜRKÇEDE ROL VE GÖNDERİM DİLBİLGİSİ ÇERÇEVESİNDE AD ÖBEĞİ GÖRÜNÜMLERİ TÜRKÇEDE ROL VE GÖNDERİM DİLBİLGİSİ ÇERÇEVESİNDE AD ÖBEĞİ GÖRÜNÜMLERİ İlker Aydın Özet Bu çalışmada, Rol ve Gönderim Dilbilgisi (RGD)nin kuramsal ilkeleri doğrultusunda Türkçedeki basit ve karmaşık ad

Detaylı

TÜRKÇE CÜMLE BİL- GİSİ TDE 203U

TÜRKÇE CÜMLE BİL- GİSİ TDE 203U TÜRKÇE CÜMLE BİL- GİSİ TDE 203U KISA ÖZET DİKKAT Burada ilk 4 sahife gösterilmektedir. Özetin tamamı için sipariş veriniz www.kolayaof.com 1 1. ÜNİTE Türkçede Kelime Gruplarının Yapısı ve Kullanılışı Biçimleri:

Detaylı

Pekiştirilmiş / Pekiştirmeli Özne Üzerine

Pekiştirilmiş / Pekiştirmeli Özne Üzerine TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI DERGİSİ 21 Pekiştirilmiş / Pekiştirmeli Özne Üzerine On Intensive Subject Turgut BAYDAR * ÖZET Türkiye Türkçesi gramerlerinde ve gramer terimleri sözlüklerinde özne ve türleri hakkında

Detaylı

ANA DİL Mİ, ANA DİLİ Mİ? IS IT PARENT LANGUAGE OR OR MOTHER TONGUE?

ANA DİL Mİ, ANA DİLİ Mİ? IS IT PARENT LANGUAGE OR OR MOTHER TONGUE? ANA DİL Mİ, ANA DİLİ Mİ? Prof. Dr. Mukim SAĞIR ÖZET Bu makalede ana dil ve ana dili terimlerinin kullanımları üzerinde durulacaktır. Aralarında nüans olan bu iki terimin Türkçe ve Türk Dili öğretiminde

Detaylı

AÖF İLAHİYAT ÖNLİSANS PROGRAMI 1. KİTAP ÜNİTE 1. Okuma Parçası. Tercüme

AÖF İLAHİYAT ÖNLİSANS PROGRAMI 1. KİTAP ÜNİTE 1. Okuma Parçası. Tercüme AÖF İLAHİYAT ÖNLİSANS PROGRAMI 1. KİTAP ÜNİTE 1 الجملة CÜMLE Okuma Parçası :.... Tercüme Okul Okul büyüktür. Bahçesi geniştir. Okulun kapıları yüksektir. Sınıfları çoktur. Öğrenciler okula sabah girerler

Detaylı

TÜRKÇEDE ZARFLAR ÜZERİNE

TÜRKÇEDE ZARFLAR ÜZERİNE TÜRKÇEDE ZARFLAR ÜZERİNE Yard. Doç. Dr. Fikret TURAN* Türkçe'nin klasik gramerlerinde bir gramer sınıfı olarak sınırları henüz tam olarak çizilernemiş kavramlardan birisi de zarflardır. Türkçe gramerlerde

Detaylı

Renkler hakkında bazı gerçekler.

Renkler hakkında bazı gerçekler. Renkler hakkında bazı gerçekler. Birçok balıkçı gibi bende malzeme çantamda birçok renk seçeneği olan ve günün değiģik zamanlarında kullanabileceğim yapay yemler bulundururum. Bazı balıkçılar yemler artık

Detaylı

BAĞLAÇ. Eş görevli sözcük ve sözcük gruplarını, anlamca ilgili cümleleri birbirine bağlayan sözcüklere "bağlaç" denir.

BAĞLAÇ. Eş görevli sözcük ve sözcük gruplarını, anlamca ilgili cümleleri birbirine bağlayan sözcüklere bağlaç denir. BAĞLAÇ Eş görevli sözcük ve sözcük gruplarını, anlamca ilgili cümleleri birbirine bağlayan sözcüklere "bağlaç" denir. Bağlaçlar da edatlar gibi tek başlarına anlamı olmayan sözcüklerdir. Bağlaçlar her

Detaylı

BELİRTİLİ AD TAMLAMASINDA İYELİK VE İLGİ EKİ YANILGISI *

BELİRTİLİ AD TAMLAMASINDA İYELİK VE İLGİ EKİ YANILGISI * - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 7/4, Fall 2012, p. 1051-1061, ANKARA-TURKEY BELİRTİLİ AD TAMLAMASINDA İYELİK VE İLGİ EKİ YANILGISI * Ahmet

Detaylı

YALIN DURUM KARMAŞASI

YALIN DURUM KARMAŞASI YALIN DURUM KARMAŞASI Doç. Dr. Kerime Üstünova * Özet Türkçede sıfır biçimbirimle gösterilen yalın durum, özne konumundaki dil birimlerinin girdiği bir durum çeşididir. Bu nedenle yalnız ad ve zamir görevini

Detaylı

II.Ünite: KLASİK MANTIK (ARİSTO MANTIĞI)

II.Ünite: KLASİK MANTIK (ARİSTO MANTIĞI) II.Ünite: KLASİK MANTIK (ARİSTO MANTIĞI) A. KAVRAM, TERİM - Kavramlar Arası İlişkiler - İçlem - kaplam ilişkisi - Beş tümel - Tanım B. ÖNERMELER - Önermeler Arası İlişkiler C. ÇIKARIM Ve Türleri - Kıyas

Detaylı

1 2 3 4 5 TÜRÇEDE AD DURUMLARI Mariya LEONTİÇ 1 Özet Türkçeyi bilen veya öğrenen kişi Türkçenin ad durumlarına önem vermeli. Ad durumları dile ayırt edici özellik katar. Türkçeyi konuşan kişi Türkçenin

Detaylı

KÜMELER 05/12/2011 0

KÜMELER 05/12/2011 0 KÜMELER 05/12/2011 0 KÜME NEDİR?... 2 KÜMELERİN ÖZELLİKLERİ... 2 KÜMELERİN GÖSTERİLİŞİ... 2 EŞİT KÜME, DENK KÜME... 3 EŞİT OLMAYAN (FARKLI) KÜMELER... 3 BOŞ KÜME... 3 ALT KÜME - ÖZALT KÜME... 4 KÜMELERDE

Detaylı

REŞAT NURİ GÜNTEKİN İN ÇALI KUŞU ROMANINDAKİ İSİM TAMLAMALARININ DERİN YAPISI VE CÜMLEDEKİ GÖREVLERİ

REŞAT NURİ GÜNTEKİN İN ÇALI KUŞU ROMANINDAKİ İSİM TAMLAMALARININ DERİN YAPISI VE CÜMLEDEKİ GÖREVLERİ 27 REŞAT NURİ GÜNTEKİN İN ÇALI KUŞU ROMANINDAKİ İSİM TAMLAMALARININ DERİN YAPISI VE CÜMLEDEKİ GÖREVLERİ THE DEEP STRUCTURE OF NOUN MODIFIERS AND THEIR FUNCTIONS IN SENTENCE IN ÇALI KUŞU WHICH IS WRITTEN

Detaylı

Konu: Zamirler Ders: Bilgisayar I Akdeniz Üniversitesi İsmail Kepek

Konu: Zamirler Ders: Bilgisayar I Akdeniz Üniversitesi İsmail Kepek Konu: Zamirler Ders: Bilgisayar I 11.12.2012 Akdeniz Üniversitesi İsmail Kepek İçindekiler 1. Ünite Hakkında Genel Bilgi... 2 2. ZAMİRLER... 2 2.1. Zamir Çeşitleri... 2 2.1.1. Şahıs Zamirleri... 3 2.1.2.

Detaylı

MUHARREM DAŞDEMİR VE OKLAMA YÖNTEMİYLE TÜRKÇENİN YAPISAL İŞLEVSEL SÖZ DİZİMİ ADLI ESERİ

MUHARREM DAŞDEMİR VE OKLAMA YÖNTEMİYLE TÜRKÇENİN YAPISAL İŞLEVSEL SÖZ DİZİMİ ADLI ESERİ MUHARREM DAŞDEMİR VE OKLAMA YÖNTEMİYLE TÜRKÇENİN YAPISAL İŞLEVSEL SÖZ DİZİMİ ADLI ESERİ Serkan ÇAKMAK 1. Prof. Dr. Muharrem DAŞDEMİR in Öz Geçmişi 1969'da Kırşehir in Kaman ilçesinde doğdu. İlköğrenimimi

Detaylı

İKİNCİ DİL OLARAK TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE TÜRKÇE DİLBİLGİSİ BETİMLEMELERİNİN GÖRÜNÜMÜ

İKİNCİ DİL OLARAK TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE TÜRKÇE DİLBİLGİSİ BETİMLEMELERİNİN GÖRÜNÜMÜ Çağdaş Türk Dili, sayı 137-138 (1999), 33-41 İKİNCİ DİL OLARAK TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE TÜRKÇE DİLBİLGİSİ BETİMLEMELERİNİN GÖRÜNÜMÜ Özgür Aydın Bugün Türkçe dilbilgisi kitaplarının kapaklarına bakarak ilk bakışta

Detaylı

+(y)la (< ile) EKİNİN CÜMLE ÖĞELERİ OLUŞTURMADAKİ YERİ. Özgür AY *

+(y)la (< ile) EKİNİN CÜMLE ÖĞELERİ OLUŞTURMADAKİ YERİ. Özgür AY * +(y)la (< ile) EKİNİN CÜMLE ÖĞELERİ OLUŞTURMADAKİ YERİ Özgür AY * 1.. Türkiye Türkçesi gramerlerine bakıldığı zaman, +(y)la (

Detaylı

Türk Dili, TDK, 9/2001, s. 257-264. Dr. Ayfer Aktaş. -DIktAn/-DUktAn sonra ZARF-FİİLİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Türk Dili, TDK, 9/2001, s. 257-264. Dr. Ayfer Aktaş. -DIktAn/-DUktAn sonra ZARF-FİİLİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA 1 Türk Dili, TDK, 9/2001, s. 257-264. Dr. Ayfer Aktaş -DIktAn/-DUktAn sonra ZARF-FİİLİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA 1. Giriş -DIktAn/-DUktAn sonra zarf-fiili çeşitli araştırmalarda birçok kez ele alınmıştır.

Detaylı

Türkçenin Biçimdizimsel İşlemlenmesinde Yapısal Hazırlama

Türkçenin Biçimdizimsel İşlemlenmesinde Yapısal Hazırlama Türkçenin Biçimdizimsel İşlemlenmesinde Yapısal Hazırlama Gözde BAHADIR & Annette HOHENBERGER Orta Doğu Teknik Üniversitesi PLAN Yapısal Hazırlama Türkçede Biçimdizimsel Hazırlama Amaçlar Yapılar Ön Çalışma

Detaylı

Örn: İddiamı ispat için, bu odanın duvarlarına gül. yazdırdım. Yüklem

Örn: İddiamı ispat için, bu odanın duvarlarına gül. yazdırdım. Yüklem TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ TÜRKİYE TÜRKÇESİ - IV DERS NOTLARI 2. Sınıf - 2. Dönem İsa SARI www.isa-sari.com KISALTMA GRUPLARI Türkçede kısaltma grupları, çeşitli kelime gruplarının (sıfat-fiil grubu,

Detaylı

EDAT-BAĞLAÇ-ÜNLEM. Edat, bağlaç ve ünlem sözcük türlerinden olan bir konudur. Bu konu ezberin çok olduğu bir

EDAT-BAĞLAÇ-ÜNLEM. Edat, bağlaç ve ünlem sözcük türlerinden olan bir konudur. Bu konu ezberin çok olduğu bir EDAT-BAĞLAÇ-ÜNLEM Edat, bağlaç ve ünlem sözcük türlerinden olan bir konudur. Bu konu ezberin çok olduğu bir bölümdür. Onlar ezberlendikten sonra işin asıl kısmı bitmiş olur. Hangi sözcüklerin edat hangi

Detaylı

FİİLİMSİLER. a)isim FİİL(MASTARLAR):Fiillere getirilen (MA y IŞ MAK) ekleriyle türetilen sözcüklere isim fiil denir.

FİİLİMSİLER. a)isim FİİL(MASTARLAR):Fiillere getirilen (MA y IŞ MAK) ekleriyle türetilen sözcüklere isim fiil denir. FİİLİMSİLER Fiillere getirilen, özel eklerle türetilen cümlede isim, sıfat, zarf görevinde kullanılan sözcüklere fiilimsi denir. Fiilimsiler üçe ayrılır. a)isim FİİL(MASTARLAR):Fiillere getirilen (MA y

Detaylı

5. SINIF KONU TARAMA TESTLERİ LİSTESİ / TÜRKÇE

5. SINIF KONU TARAMA TESTLERİ LİSTESİ / TÜRKÇE TÜRKÇE 01 Sözcüğün Anlam Özellikleri 02 Sözcükler Arasındaki Anlam İlişkileri 03 Sözcük Grupları ve Deyimler - I 04 Sözcük Grupları ve Deyimler - II 05 Cümlenin Anlam Özellikleri 06 Cümleler Arası Anlam

Detaylı

Zeynep Korkmaz, Türkiye Türkçesi Grameri, s. 31. Süer Eker, Çağdaş Türk Dili, s. 274.

Zeynep Korkmaz, Türkiye Türkçesi Grameri, s. 31. Süer Eker, Çağdaş Türk Dili, s. 274. U.Ü. FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ Yıl: 5, Sayı: 6, 2004/1 EKLERİN ÖĞRETİMİ ÜZERİNE BİR İKİ SÖZ Kerime ÜSTÜNOVA * ÖZET Türkçe, yapı bakımından sondan eklemeli bir dildir. Gerek yeni kavramlara

Detaylı

Kelimelerin çekimlenerek değişik yerlerde ve görevlerde kullanılmasını sağlayan eklere çekim eki denir.

Kelimelerin çekimlenerek değişik yerlerde ve görevlerde kullanılmasını sağlayan eklere çekim eki denir. I. ÇEKİM EKLERİ Kelimelerin çekimlenerek değişik yerlerde ve görevlerde kullanılmasını sağlayan eklere çekim eki denir. Çekim ekleri, kelimelerin diğer kelimelerle bağ kurmasını, kelimelerin cümlede görev

Detaylı

O Dil; Çok geniş anlamıyla dil, düşünce, duygu ve güdüleri, doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak bildirmeye yarayan herhangi bir anlatım aracıdır.

O Dil; Çok geniş anlamıyla dil, düşünce, duygu ve güdüleri, doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak bildirmeye yarayan herhangi bir anlatım aracıdır. DİL GELİŞİMİ O Dil; Çok geniş anlamıyla dil, düşünce, duygu ve güdüleri, doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak bildirmeye yarayan herhangi bir anlatım aracıdır. O Dil gelişimi; seslerin, kelimelerin, sayıların,

Detaylı

V. ULUSLARARASI TÜRK DİL KURULTAYI

V. ULUSLARARASI TÜRK DİL KURULTAYI ATATÜRK KÜLTÜR, DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU TÜRK DİL KURUMU YA YINLARI: 85511 V. ULUSLARARASI TÜRK DİL KURULTAYI 2004 I. CİLT 1 Ankara, 2004 BELiRTİSiZ İSİM TAMLAMASI MI, SIFAT TAMLAMASI MI? EyüpAKMAN'

Detaylı

Türk-Alman Üniversitesi. Ders Bilgi Formu

Türk-Alman Üniversitesi. Ders Bilgi Formu Türk-Alman Üniversitesi Ders Bilgi Formu Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Yarıyılı TUR001 Türkçe 1 5 ECTS Ders Kredisi (saat/hafta) (saat/hafta) (saat/hafta) 2 2 - - Ön Koşullar Dersin Dili Dersin Seviyesi

Detaylı

Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı

Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı Russell ın dil felsefesi Frege nin anlam kuramına eleştirileri ile başlamaktadır. Frege nin kuramında bilindiği üzere adların hem göndergelerinden hem de duyumlarından

Detaylı

KONU: ZARFLAR HAZIRLAYAN: ERAY POLAT ÖĞRENCİ NUMARASI: DERS: BİLGİSAYAR I TARİH:

KONU: ZARFLAR HAZIRLAYAN: ERAY POLAT ÖĞRENCİ NUMARASI: DERS: BİLGİSAYAR I TARİH: HAZIRLAYAN: ERAY POLAT ÖĞRENCİ NUMARASI: 20110954063 DERS: BİLGİSAYAR I TARİH: 09.12.2012 ERAY POLAT AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ İçindekiler 1. Ünite Hakkında Genel Bilgi... 2 2. Zarflar... 2 3. Durum Zarfları...

Detaylı

Ekonometri Ders Notları İçin Önsöz

Ekonometri Ders Notları İçin Önsöz Ekonometri Ders Notları İçin Önsöz Yrd. Doç. Dr. A. Talha YALTA Ekonometri Ders Notları Sürüm 2,0 (Ekim 2011) Açık Lisans Bilgisi İşbu belge, Creative Commons Attribution-Non-Commercial ShareAlike 3.0

Detaylı

GRAFĠKLER. WORD PROGRAMI KULLANARAK GRAFĠK OLUġTURMA EĞĠTĠCĠ KILAVUZU. HAZIRLAYAN Mehmet KUZU

GRAFĠKLER. WORD PROGRAMI KULLANARAK GRAFĠK OLUġTURMA EĞĠTĠCĠ KILAVUZU. HAZIRLAYAN Mehmet KUZU GRAFĠKLER WORD PROGRAMI KULLANARAK GRAFĠK OLUġTURMA EĞĠTĠCĠ KILAVUZU HAZIRLAYAN Mehmet KUZU GRAFİKLER GRAFİKLER Grafik Nedir? Grafik nasıl oluģturulur? Word de ne tür grafikler oluģturulur? Derse giriş

Detaylı

Adjectives in Turkish Language. . Abstract

Adjectives in Turkish Language. . Abstract [433] Adjectives in Turkish Language Abstract Adjectives in Turkish Language come before the nouns An adjective is known by the word which explains the meanings of nouns, its characteristics and things

Detaylı

LATİNCE GRAMER I 1. DERS DÜZENİ 2. DERSE DEVAM ZORUNLULUĞU 3. DERS İÇİN GEREKLİ KAYNAKLAR 4. DİJİTAL KAYNAKLAR 5. DERSİN İŞLENİŞ BİÇİMİ

LATİNCE GRAMER I 1. DERS DÜZENİ 2. DERSE DEVAM ZORUNLULUĞU 3. DERS İÇİN GEREKLİ KAYNAKLAR 4. DİJİTAL KAYNAKLAR 5. DERSİN İŞLENİŞ BİÇİMİ LATİNCE GRAMER I 1. DERS DÜZENİ 2. DERSE DEVAM ZORUNLULUĞU 3. DERS İÇİN GEREKLİ KAYNAKLAR 4. DİJİTAL KAYNAKLAR 5. DERSİN İŞLENİŞ BİÇİMİ 6. DERSE HAZIRLANMA 7. DERSTEKİ BAŞARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DERS

Detaylı

PERSONS in ENGLISH (İngilizcede Şahıslar)

PERSONS in ENGLISH (İngilizcede Şahıslar) 1.Personal Pronouns: (Şahıs Zamirleri) PERSONS in ENGLISH (İngilizcede Şahıslar) Şahıs zamirleri kişi zamirleridir ve cümle içinde daima özne olarak kullanılırlar. Bazı şahıs zamirlerinin yerine özel isimler

Detaylı

EKLERİN ÖĞRETİMİ ÜZERİNE BİR İKİ SÖZ ÖZET. Türkçe, yapı bakımından sondan eklemeli bir dildir. Gerek yeni kavramlara karşılık

EKLERİN ÖĞRETİMİ ÜZERİNE BİR İKİ SÖZ ÖZET. Türkçe, yapı bakımından sondan eklemeli bir dildir. Gerek yeni kavramlara karşılık EKLERİN ÖĞRETİMİ ÜZERİNE BİR İKİ SÖZ Yard. Doç. Dr. Kerime ÜSTÜNOVA ÖZET Türkçe, yapı bakımından sondan eklemeli bir dildir. Gerek yeni kavramlara karşılık yaparken, gerek sözcükleri başka sözcüklere bağlarken

Detaylı

GİRİŞ. Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir.

GİRİŞ. Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir. VERİ ANALİZİ GİRİŞ Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir. Bilimsel Bilgi: Kaynağı ve elde edilme süreçleri belli olan bilgidir. Sosyal İlişkiler Görgül Bulgular İşlevsel

Detaylı

AN EVALUATION ON THE TOPICS RELATED TO MORPHOLOGY IN THE SECONDARY SCHOOL TEXT BOOKS

AN EVALUATION ON THE TOPICS RELATED TO MORPHOLOGY IN THE SECONDARY SCHOOL TEXT BOOKS - International Periodical For The Languages, terature and History of Turkish or Turkic Volume 6/3 Summer 2011, p. 1183-1203 TURKEY ORTAÖĞRETİM DERS KİTAPLARINDAKİ BİÇİM BİLİMİ ALANIYLA İLGİLİ KONULAR

Detaylı

Selahittin Tolkun, Özbekçede Fiilimsiler, Dijital Sanat Yayıncılık, Kadıköy, İstanbul, 2009, s. 269.

Selahittin Tolkun, Özbekçede Fiilimsiler, Dijital Sanat Yayıncılık, Kadıköy, İstanbul, 2009, s. 269. Selahittin Tolkun, Özbekçede Fiilimsiler, Dijital Sanat Yayıncılık, Kadıköy, İstanbul, 2009, s. 269. Birçok dilde olduğu gibi Türkçede de kelimeler isim ve fiil olarak iki temel gruba ayrılır. Diğer kelime

Detaylı

TURK DİL BİLGİSİ ÖĞRETİMİNDE BİRLEŞİK FULLERİN İŞLENİŞİ ÜZERİNE

TURK DİL BİLGİSİ ÖĞRETİMİNDE BİRLEŞİK FULLERİN İŞLENİŞİ ÜZERİNE TURK DİL BİLGİSİ ÖĞRETİMİNDE BİRLEŞİK FULLERİN İŞLENİŞİ ÜZERİNE ÖZET Yrd.Doc.Dr. Hülya SAVRAN* Birleşik fiiller; şekil bilgisi, cümle bilgisi ya da anlam bilgisi alanları gözetilmeksizin bir isimle ile

Detaylı

1. Cümlede Anlama Katkısı Olmayan Sözcükler Kullanılması İşe gidiş saatlerinde durak yeri çok kalabalık oluyor.

1. Cümlede Anlama Katkısı Olmayan Sözcükler Kullanılması İşe gidiş saatlerinde durak yeri çok kalabalık oluyor. 8. HAFTA ANLATIM BOZUKLUKLARI Sözlü ve yazılı anlatımda başarılı olabilmemiz için dili doğru kullanmamız gerekir. Bu da dilimizin kurallarını ve anlatım ilkelerini iyi bilmemize bağlıdır. Dilin kurallara

Detaylı

Dal - mış - ım. Dal - mış - sın. Dal - mış. Dal - mış - ız. Dal - mış - sınız. Dal - mış - lar. Alış - (ı)yor - um. Alış - (ı)yor - sun.

Dal - mış - ım. Dal - mış - sın. Dal - mış. Dal - mış - ız. Dal - mış - sınız. Dal - mış - lar. Alış - (ı)yor - um. Alış - (ı)yor - sun. EYLEM ve EYLEMSİ FİİL (EYLEM) İsimler varlıkları, kavramları karşılayan sözcüklerdir. Fiiller ise hareketleri, oluşları, durumları karşılar. Fiiller genel olarak mastar hâlinde ifade edilir. Mastar hâlinde

Detaylı

Prof. Dr. Zafer ÖNLER Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Fen-Edebiyat fakültesi Türk Dili ve Edebiyuatı bölümü zonler@ hotmail.com

Prof. Dr. Zafer ÖNLER Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Fen-Edebiyat fakültesi Türk Dili ve Edebiyuatı bölümü zonler@ hotmail.com ~.,. TÜ~KİYE TÜRKÇESiNDE AD DURUMU KA TEGORİSİ Prof. Dr. Zafer ÖNLER Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Fen-Edebiyat fakültesi Türk Dili ve Edebiyuatı bölümü zonler@ hotmail.com ÖZET: Dilbilgisinin önemli

Detaylı

* Birey, bir toplumu oluģturan ve toplumun üyesi olan bilinç sahibi tek insandır.

* Birey, bir toplumu oluģturan ve toplumun üyesi olan bilinç sahibi tek insandır. CÜMLE TÜRLERĠ 1. YÜKLEMĠN TÜRÜNE GÖRE CÜMLELER: a)ġsim (ad) Cümlesi: Yüklemi isim olan cümlelerdir. * Sanat, hayatı yeniden yorumlama biçimidir. * Birey, bir toplumu oluģturan ve toplumun üyesi olan bilinç

Detaylı