MÜHENDİS f MAKİNA ÜRÜN HABERLERİ TEMMUZ. BİLGİSAYAR DÜNYASI İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Çalışmalarında Bilgisayar Kullanımı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "MÜHENDİS f MAKİNA ÜRÜN HABERLERİ TEMMUZ. BİLGİSAYAR DÜNYASI İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Çalışmalarında Bilgisayar Kullanımı"

Transkript

1 MÜHENDİS f MAKİNA TMMOB MAKİNA MÜHENDİSLERİ ODASI A Y i l * A Y i N D R 4 s N i TEMMUZ ISSN ÜRÜN HABERLERİ BİLGİSAYAR DÜNYASI İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Çalışmalarında Bilgisayar Kullanımı

2

3 ^ L f» II

4 Güçlü Ser v i s Gelişmiş Teknoloji Gaz Brülörleri Sanayi Brülörleri RTLI Üstün Kalite Yüksek Veri Motorin Brülörleri gaztekntiu T^ISI sanayi ve ticaret a.ş. Fuel-Oil Brülörleri TERMO-HEAT ŞİRKETLER GRUBU._ Atatürk Cd. Sami bey Sk. No: 2 K. Maltepe İstanbul Tel: (0216) Fax: TlX: heat tr.

5 Alarko, uzun ömürlü, kaliteli ürünleri ve doğalgaza verdiği önemle, yıllardır geleceğe yatırım yapıyor. Yıllardır Alarko Yıllarca Alarko

6 VIP DUAL - TRAK GÜCÜ SIVI METAL ÜRETİMİNİ KATLIYOR HER İKİ OCAĞI AYNI ANDA ERGİTME VEYA TUTMA GÜCÜ : VIP DUAL-TRAK ÜNİTESİ l 12 puls 3000 kw 500 Hz DUAL - TRAK Ünitesi Dual - Trak üniteleri çeşitli güç ve frekansta mevcuttur. DUAL - TRAK ÜNİTELERİ İKİ OCAĞA AYNI ANDA, SÜREKLİ VE TAMAMEN DEĞİŞKEN FREKANSTA GÜÇ SAĞLAYABİLİR (Elektriksel veya mekanik şalter kullanılmaksızın) Inductotherm'in gelişkin VIP DUAL - TRAK güç ve kontrol ünitesi, kelebek yöntemi ile ergitme verimliliğini en üste çıkarmamıza yardımcı olur. Bu eşsiz cihaz, aynı anda ve sürekli olarak, ikinci bir güç ünitesine veya ocak seçme şalterine gerek kalmadan bir ocağa sıcak tutma gücü verirken, diğerine ergitme gücü verebilmektedir. Standart bir güç ünitesiyle karşılaştırıldığında DUAL - TRAK aşağıdaki avantajları sağlamaktadır. îki güç ünitesinin ergitme imkanını Kesintisiz olarak ergitme yaparken sıcak tutma veya kızdırma Ocaklara mekanik veya elektriksel seçme uygulamasına gerek yoktur Toplam gücü her iki ocağa istenilen oranlarda verebilmesi için iki ayrı kontrol ünitesi Bakım sırasında bir ocağa maksimum güç verilirken diğerini ocak seçme anahtarı ile izole edebilme imkanı Günde 24 saat, Haftada 7 gün servis A.B.D., Avustralya, Belçika, Brezilya, ingiltere, Fransa, Almanya, Hindistan, Japonya, Kore, Meksika, Tayvan, Türkiye üretim tesisleri. KELEBEK YÖNTEMİ İLE ERGİTME (Ocak 1 gücü) + (Ocak 2 gücü) = Toplam güç HER İKİ OCAK SICAK TUTMADA Ayrıca DUAL - TRAK'ın iki güç üniteli sistemlere göre de bazı avantajları vardır. Ton sıvı metal başına daha az yatırım tutarı DUAL - TRAK ünitesi bağlantıları (Su, elektrik; teklif ve devreye alma, işletme ve bakını maliyetleri daha azdır Daha az yer kaplar Teçhizattan en fazla yararın sağlanması işgücünden tasarruf. Bir operatör ikili kontrol ile her iki ocağa da kumanda edebilir. NDUCTOTHERM l OCAKLARI SANAYİ A.Ş. Sultan Orhan Mahallesi Kuruçeşme Mevkii Yan Yol 136 P.K Gebze, Kocaeli - Türkiye Tel: (0262) Fax: (0262) Türkiye Temsilcisi METAMAK DIŞ TİCARET A.Ş. Darülaceze Cad. Bilaş iş Merkezi No.33 A Blok Kat Okmeydanı - istanbul Tel. (0212) Fax. (0212) Teleks: 27837

7 Uluslararası Schleifring Grubu Schleifring grubunun rotasmın hedefi: Müşterinin memnuniyeti. Zira başarılarımıza karar veren müşterilerimizdir. Bu nedenle birçok şey yapmaya niyetlendik: Hassas işleme için en uygun teknolojik ve ekonomik çözümler sunmak. Bunu için en iyi imkanlara sahibiz: Mükemmel makina tasarımları, en modern taşlama teknolojileri ve, başarıya doğru rotayı kumanda etmesini bilen uluslararası alanda deneyime sahip uzmanlardan oluşan bir ekip. Müşterilerimiz için... Kendimiz için... Satıh ve Profil Taşlama Silindrik ve Oval Taşlama Delik Taşlama Puntasız Silindirik Taslama Perdahlama AEF istanbul Hol 1 Stand M E BLOHM Maschinenbau GmbH BVVFBerliner VVerkzeugmaschinenfabrik GmbH Magerle AĞ Maschinenfabrik IMIKROSA VVerkzeugmaschinen GmbH IMUUIREC S. A. R. L. lschaudt Maschinenbau GmbH Schleifmaschinenvverk GmbH Chemnit? Studer AĞ UNITED GRINDING Technologies Inc. SCHLEİFRİNG Maschinenbau GmbH Kampchaussee D Hamburg Te^înn 040/ Telefax 040/

8 Mekanik Taşanım "IJC. ' Komple Çözüm... özetlemede AutoCAD Designer Parametrik ve Unsur Tabanlı Katı Modelleme Karmaşık parçaların 3-Boyutlu olarak kolayca modellenebilmesi Tamamlanmış model üzerinde değişiklik yapabilme imkanı Kütle özelliklerinin otomatik olarak güncelleştirilmesi Gelişkin kısıtlama yöntemi ve modelin denklemlerle tanımlanabilmesi Otomatik Olarak Oluşturulan Detaylı Teknik Çizimler Standartlara uygun teknik çizimlerin otomatik olarak oluşturulması Model üzerinde yapılan değişikliklerin otomatik olarak çizime aktarılabilmesi Teknik çizimde yapılan değişikliklerin model üzerinde izlenebilmesi Otomatik ölçülendirme Tasarımdan Üretime En Kısa Yo AutoSurf Serbest Formda Yüzeylere Sahip Parça ve Kalıpların Tasarımı -;.., <" Karmaşık yüzeyler içeren parça ve katıpjânrftasprırh ' Serbest formda NURBS eğri ve yüzeyler^ " \. Analiz ve NC uygulamaları için gegiş,yolir ^<- Standartlara uygun teknik çizimler T-^t^?' l Autodesk Çözüm Merkezi Kayıtlı Yazılım Geliştiricisi PCOTA Farabi Sokak 7/3-4 Çankaya, / ANKARA Tel: , Faks:

9 5*95 Bina İşiehm ve Honrrol Sistemleri Fuon Güvenlik sistemleri ve ekipmanları (hırsızlık, sabotaj, sirkülasyon vb.), Yangın alarmı ve söndürme sistemleri, Gaz alarm sistemleri, İklimlendirme kontrol sistemleri, Enerji kontrolü, Giriş kontrol sistemleri, Seslendirme ve aydınlatma sistemleri, Mekan donanımında otomasyon, Haberleşme sistemleri, Özel yazılım ve donanımlar, Komple bina otomasyon sistemleri, Özel amaçlı sistemler EMS Mecidiyeköy FM Meliha Âvni Sözen Fuar Merkezi Barbaros Bulvarı, No. 73/6,80690 Beşiktaş, istanbul Tel: (0.212) , , Faks: (0.212)

10 Kaynak problemlepinize kesin cüzüm! 20 Yıldır güvenle kullanılan Askaynak ürünleri: Üstün kaliteli ve geniş ürün yelpazesi, geniş bir dağıtım ağı ve güçlü teknik hizmet kadrosu ile öncü bir kuruluş olan Askaynak, 20 yıldır sürekli kendini yenileme ve çağa ayak uydurma çabasını; müşterilerine daha iyi ve daha kaliteli hizmet verme felsefesini hiç değiştirmedi. Her türlü koruyucu bakım ve tamir uygulamaları için özel geliştirilmiş üstün Kobatek teknolojisi: Proses ve yaygın danışmanlık hizmetleri ile Kobatek teknolojisi, tarımdan elektroniğe kadar 30 değişik sanayi dalında karşılaşılan her türlü koruyucu bakım ve tamir uygulamaları için özel olarak geliştirilmiştir. Kobatek Kaynak Tekniği Sanayii ve Ticaret A.Ş. Yakacıkaltı, Yan Yol, Mermer Sok. No. 4 Kartal - istanbul, Tel: , Fax:

11 MÜHENDİS f MAKİNA TMMOB HAKlNA MÜHENDiSLERi ODASI AYLIK TAYIN OROANI Cilt/VoI : 36 Sayı/No : 426 Temmuz/July İÇİNDEKİLER CONTENTS Tl.KMK \ \/II AR MEKANİK RADYAL YÜZEY SIZDIRMAZLIK ELEMANLARI MOMENT DENGESİ-TEORİK YAKLAŞIM E. C. SABIR, E. KOÇ 12 Moment Balance of Mechanical Radial Face Seals - Theoretical Approach Mekanik radyal yüzey sızdırmazlık elemanlar) hassas sızdırmazlığın arzu edildiği zor şartlarda tercih edildiğinden elemana etki eden momentlerin istenmeyen sonuçlar doğurmaması için dengelenmesi gerekmektedir. TEKNOLOJİ ÜRETİMİNDE SAYISAL AKIŞKANLAR DİNAMİĞİ (CFD) KULLANIMI B. ÇUHADAROĞLU 25 Utilisation of the Computational Fluid Dynamics (FD) in Technology Production Bir akış probleminin sayısal modelinin kurulması ile ayrıklaştırılmış denklem takım] oluşturulur. Bu denklem takımının "uygunluk", "karlılık" ve "yakınsaklık" açısından incelenmesi gerekmektedir. DÖKME TAHIL İÇİN SÜREKLİ TİP GEMİ YÜKLEME / BOŞALTMA CİHAZLARI VE TÜRKİYE'DEKİ UYGULAMALARI S. GÜLEN 30 Continuous Type Shiploader/Unloader Units Used in Grain Handling Sector 2 Application in Turkey Tahıl taşımacılığında denizyolunun önemi özellikle son yıllarda dikkati çekecek bir artış göstermiştir. Karayolu ve denizyolu taşımacılığına nazaran son derece elverişli olanaklar sunan bu taşımacılık şekli doğal olarak tahılın limanlarda yüksek kapasitelerde ve mümkün olan en hızlı ve güvenilir tarzda yüklemesini ve boşaltılmasını sağlayacak cihazlara gereksinimi arttırılmıştır. \VI\ DOSYALARI SUNUŞ 10 ÜRÜN HABERLERİ 11 KALİTE VE YÖNETİM 20 BİLGİSAYAR DÜNYASI 24 TEKNİK 41 Yayım Koşulları: - Yazılar daktilo ile iki satır aralıkla iki kopya yazılmış olarak, sözcükten oluşan Türkçe ve ingilizce özeti, yazı başlığının Ingilizcesi, yazarın kısa özgeçmişi, adreslen ve telefon numaraları ile birlikte Dergi Yönetim Yeri Adresi'ne gönderilmelidir. - Yazılar 12 daktilo sayfasını (yaklaşık 3000 sözcük) geçmemelidir. (12 daktilo sayfasını aşan yazıların 2 bölüm halinde birbirini izleyen sayılarda yayımlanabileceği düşünülerek bölümlere ayrılmış olarak gönderilmesi gerekir.) - Yazılarda kullanılan fotoğraflar net ve temiz olmalı, şekiller aydınger veya beyaz kağıda çini mürekkebi ile çizilmelidir. - Yazılarda SI birimleri kullanılmalı, yazıların sonuna yararlanılan kaynakça eklenmelidir. - Özgün ve derleme yazılardaki görüşler yazarına, çevirilerden doğacak sorumluluk ise çevirene aittir. - Yazılar başka bir süreli yayın organında yayımlanmış olmamalı, herhangi bir toplantıda tebliğ olarak sunulmuş veya sunulacak ise bu açık olarak belirtilmelidir. Dergide yayımlanan yazılara bir dergi sayfası için, özgün ve derleme yazılarda TL. çeviri yazılarda TL. net ödeme yapılır. - Dergideki yazılardan kaynak gösterilmek koşuluyla alıntı yapılabilir. Yazıların Değerlendirilmesi: Dergiye gönderilecek yazılar öncelikle Yayın Kurulu tarafından ön elemeden geçirilmekte daha sonra kurulun belirlediği uzmanlar tarafından değerlendirilmektedir. Uzmanların yaptığı değerlendirme sonuçları yazara da iletilecek, uzmanların önerdiği ve Yayın Kurulu'nun uygun gördüğü düzeltmelerin yapılması yazardan istenecektir. Bu düzeltmelerin yazar tarafından yapılması durumunda yazı yayınlanabilecektir. OERLIKON GAZTEKNIK ALARKO INDUCTOTHERM SCHLEIFRING PROTA BiLEŞiM KAYNAK TEKNİĞİ DOĞUŞ VANA 6 -j 8 19 VOGEL 46 VOGEL/DOĞUŞ VANA 47 TESiSAT KONGRESi 48 MAS 49 I-MAK YILMAZ REDÜKTÖR PETNlZ IZOCAM FIRAT BORU GEDiK ÖZKÖSEOĞLU- SAMSON Orta Tanıtım Arka ISSN:

12 sunuş TMMOB MAKİNA MÜHENDiSLERi ODASI AYUK YAYIN ORGANI HAZiRAN/JUNE 1995 Cilt /Vol: 36 Sayı /No: 426 Yönetim Yeri Hea d Office Sümer Sokak 36/1-A Demirtepe - ANKARA Tel: (0-312) Fax: (0-312) MMO Adına Sahibi Publisher Yusuf KARAHAN Sorumlu Yazı işleri Müdürü Managing Editör Oğuz ŞAHiN Yayın Kurulu Publishing Board Melih ŞAHiN Anıl KAREL Deniz ÖVÜTMEN Ahmet SUER Katkıda Bulunanlar Members-at-Large Ali İNAN Süha SELAMOĞLU Haşmet TÜRKOĞLU Yönetmeni Production Director M. Yüksel KÖKEN ilan Sorumlusu Advertising Repıesentative Hatice ÇELlK-ASLAN Nuray ÖZER (istanbul) Komisyon ilişkileri Redactor Yaprak BOYLA Dizgi Type Setting Ali Rıza FALCIOĞLU (MMO) Baskı Printed by ÖZKAN Matbaacılık Ltd. Şti. Tel (0-312) Değerli okuyucularımız; A sırlar önce ateşin çevresinde toplanarak, yıldızlara bakarak neler yapacağını planlayan insanların, günümüz teknolojilerini hayal edebilmeleri imkansızdı. Aynı şekilde sanayi devrimini yaşayan insanların da günümüzde yaşanan bilgi teknolojileri çağının ortaya koyduğu imkanları zihinlerinde canlandırmaları beklenemez. Belki bizlerde asırlar sonra kullanılacak teknolojiler üzerine yorumlar yapamayız. Fakat çağı adım adım izlemek ve çağın getirdiği teknolojileri en iyi şekilde kullanmak, çağı yorumlamak olanağına sahibiz. Günümüz teknolojilerini kullanmakla, özellikle biz mühendisler üzerimize düşen görevleri yaptığımızı kabul edemeyiz. Kullandığımız teknolojileri bilmek, bu teknolojileri geliştirmek yaşama amaçlarımızdan birisi olmalıdır. Aslında, ingilizce'de "engineer" olarak geçen mühendis sözcüğünün kökeninin, icat etmede yaratıcı kişi anlamına gelen, Latince "îngeniatorem" sözcüğü olduğu hatırlanırsa, bu amacın mühendislik eğitimine başladığımızda kazanılmış olması gerekir. Teknolojiyi bilmek, geliştirmek ve sahip olmak, artık dünyada söz sahibi olmanın en önemli parametrelerinden birisidir. Yarım yüzyıl önce bir atom bombası ile, ikinci Dünya Savaşı'm yenik olarak bırakan ve bugün sahip olduğu teknolojiler sayesinde, savaşı kaybetmesindeki en önemli rolü oynayan Amerika Birleşik Devletleri'ni ekonomik yönden sarsan, dünyada söz sahibi olan Japonya buna en güzel örnektir. Burada Japonların bugünlere gelişlerini inceleyecek ve yorumlar yapacak değiliz. Fakat özellikle yeni gelişmekte olan ve bağımsızlığını yeni ilan eden ülkeler içerisinde önemli bir yer tutmak iddiasında olduğumuz bir dönemde, yalnızca coğrafi konumumuza ve uygulamaya çalıştığımız politikalara bağlanmak, bu iddiaya ulaşmamızda yeterli olmayabilir. Bir an önce teknolojik alt yapısını tamamlamış, teknolojiler üreten, bilgi çağının gereklerini yaşayan bir ülke olmak için çalışmamız şarttır. Bu sayımızda da ilginizi çekeceğini umduğumuz yazılarımızla karşınızdayız. Dergimizde bulmak istediğiniz köşeleri, ilginiz olan konuları, eleştrilerinizi bizlere ulaştırırsamz, en iyiyi birlikte bulmamıza yardımcı olursunuz. Saygılarımızla.

13 ÜRÜN HABERLERİ Hazırlayan : Erdinç TEZCAN* KÜÇÜK PARÇALAR İÇİN MİNİ-ROCKER KELEPÇE StayLock Mini-Rocker kelepçe küçük parçaların sabrtlenmesi için kullanılır. Hidrolik basınçla harekete geçerilir ve boşaltılır. Harekete geçirildiğinde otomatik olarak kilitlenir ve boşaltma portuna hidrolik basınç uygulamaya kadar kilitli kalır. Bu yeni kelepçe dizaynı, her açıda monte edililebilir. Sıkıştırma kuvveti 200 Ibs Ibs arasıdır. Sadece kendisi monte edilebildiği gibi, manifold ile seri şekilde de bağlanabilir. Jergens, Inc 4400 Emery Industrial Parkvvay Clevaland, Ohio Bilgi İçin : Bruce Blake Tel : (216) Fax : (216) KÜÇÜK YARI-OTOMATİK YAY KIRMA MAKİNASI M ervvede International, küçük yarı otomatik bir yay kıvırma tezgahı geliştirdi. Bu tezgah Minicoiler-mini kıvırıcı adı ile pazarlanıyor. Minicoiler, sol, sağ sarımlı baskı, çeki, ve lorsiyon yaylarının üretiminin verimli olmasını sağlıyor. Bütün yaylar, istenen adımda ve şikelde kırılabilir (silindirik ya da konik). Çift-konik yaylar bile üretilebilir. Ayrıca, maksimum 120 mm uzunlukta düz... torsiyon yaylanda üretilebilir. Standart tasarımıda, tezgah 6 mm maksimum tel çapı 8 mm olan yumuşak yay çeliğini, 6 mm karbon çeliğini veya 6 mm yağda sertleştirilmiş yay çeliğini kıvırılabilir. Kıvrılabilecek minimum tel çapı ise 0.5 mm, maksimum yay çapı 120 mm dir. Yaylar istenilen çaptaki mandrel etrafında kıvrılabilir. Kullanılacak tel, üstteki makaradan otomatik olarak beslenebilir. Mandrel çapına ve kullanılacak yay çeliğinin çapına bağlı olarak, dakikadaki maksimum dönüş sayısı 380 dir. Hız kademesiz olarak ayarlanabilir. Tezgah 380V, üç fazlı akıma bağlanır. Tahrik motoru çıkışı ise 4 kv dir. Minicoiler, yüksek üretim hassasiyeti sağlar ve özellikle uygun fiyat/kalite oranı sağlayan orta büyüklükteki yayların üretiminde elverişlidir. Kontrol : Yarı otomatik Miniciler yay kıvırıcı PC ve DMC'ye dayalı modern digital kontrol sistemi ile donotılmıştır. Sistem, değişik dillerdeki yay programları için sınırsız hafızaya sahiptir. Kontrol sistemi klavye ve renkli monitörle donatılmıştır. Kullanımı ve kullanacak personelin eğitimi kolay ve basittir. Tezgahın verilen bir yay tipinden diğerine geçmişi, bir kaç dakika sürer. Ayrıca tezgah müşteri isteklerine yönelik olarak standart olmayan tasarımlar içinde ayarlanabilir. Bilgi İçin : BETA Public Relations B.V. Burg. van karnebeeklaan BB The Hague, the Netherlands Tel : (0) Fax : (0) Cilt : 36 Sayı : Mühendis ve Makina Q

14 MAKALE MEKANİK RADYAL YÜZEY SIZDIRMAZLIK ELEMANLARI MOMENT DENGESİ - TEORİK YAKLAŞIM Emel Ceyhun SABIR* Erdem KOÇ* Anahtar Kelimeler: Mekanik Sızdırmazlık, Radyal, Moment Dengesi, Teorik Ö Z E T Bu çalışmada dinamik tipte sızdırmazlığı sağlayan mekanik radyal yüzey sızdırmazlık elemanlarının moment dengesi teorik olarak araştırılmıştır. Hidrodinamik ve hidrostatik basınç altında eleman üzerindeki moment dengesizliğine neden olan basınç etki merkezlerinin sistem parametreleriyle değişimi üzerinde durulmuştur. Analiz, bu tip sistemlere uygun olarak geliştirilen bir bilgisayar programı vasıtasıyla kolayca yapılmıştır. in this study, the moment balance ofmechanical radial face seals being capable of achieving dynamic type sealing has been investigated theoretically. The variation of pressure centres which aıe the main cause of moment unbalance under hydrostatic pressures with the system parameters has been examined. Analysis has been made with the help of a computer program developed which is suitable to these type ofsystems. GİRİŞ Genel olarak sızdırmazlık elemanları çalışılan akışkanın (yağın) sistemdeki mevcut aralıklardan arzu edilmeyen bir şekilde sızmasını önleyen elemanlardır. Kullanıldıkları yerlere uygun olarak statik veya dinamik tipte tasarlanabilmektedirler. Yüksek basınçlı akışkan ortamında sızdırmazlığı temin etmek için mekanik sızdırmazlık elemanları kullanılmaktadır. Bunlar akışkan sızıntısını hidrodinamik ve hidrostatik basınç oluşum prensibiyle önleyen, tasarımları ve çalışma prensipleri açısından eksenel kaymalı yataklara benzerlik gösteren elemanlardır. Şekil, l bir çift düzgün ve paralel yüzeyli halkadan oluşan bir mekanik sızdırmazlık düzenini göstermektedir. Burada B hareketli sızdırmazlık elemanı A ise sabit sızdırmazlık elemanıdır. Sistemde bulunan akışkan l radyal genişliğindeki yüzeye uyguladığı basınçla hareketli elemanı sabit elemana doğru itecek ve L radyal genişliğindeki aralığı kapamaya çalışacaktır. L radyal genişliğe sahip alandaki akışkan, üzerine gelen bu yüke direnç gösterecek ve aralığı açmaya çalışacaktır. Yüzeylerin eğimsiz ve pürüzsüz olması halinde kapama kuvveti (P s.l) ve açma kuvveti (P s. L/2) arasında hidrostatik denge sözkonusudur. Bu denge basınç kuvvetlerinin uygulandığı alanların oranlarıyla tarif edilmiş olup, l/ L şeklindedir. Bu oranın l'den büyük olması halinde "sistem dengeli", l'den küçük olması halinde ise "sistem dengesiz" şeklinde tarif edilir (Koç ve Çulha, 1990a). A : Sabit- Sızdırmazlık Elanan B : Hareketli Eleman C: Gövde O: H) P : Sistem Basıncı Şekil. 1 Tipik Bir Mekanik Radyal Sızdırmazlık Düzeni * Ç. Ü. Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Tekstil Mühendisliği Bölümü, ADANA Mühendis ve Makina - Cilt : 35 Sayı : 426

15 MAKALE Hidrodinamik dengeden bahsedebilmek için yüzeylerden birine eğim verilir. Verilen eğimin sistemin hidrodinamik dengesini bozacak kadar büyük olmaması istenir. Yüzeyler arasındaki izafi eğim, iki sızdırmazlık halkasının L genişliğine sahip yüzeyleri arasında bulunan akışkanın "daralan yağ kaması" prensibi ile yük taşıyıcı hidrodinamik basınç alanı oluşturmasını sağlayacaktır. Akışkanın hidrodinamik basınç kuvveti aralığı açmaya çalışacak ve kapama kuvvetine direnç gösterecektir. Elemanın dengeli çalışarak sızdırmazlığı ideal şekilde gerçekleştirebilmesi için hidrodinamik basınç kuvvetlerinden dolayı oluşan momentlerin dengelenmesi gerekmektedir. Bahsedilen basınç kuvvetlerinin (yük) eleman üzerindeki etki yerlerinin tespit edilmesi gerekmektedir. Tespit edilen bu noktaya yapılacak bir karşı etkiyle momentlerin dengesi sağlanabilmektedir. Mekanik sızdırmazlık elemanları ve eksenel kaymalı yataklarda yük taşıma kapasitesi, yağ filmi oluşumu, deformasyon ve denge üzerinde çeşitli çalışmalar yürütülmüştür (Sneck, 1969; Etsıon, 1975; Koç, 1988; Koç ve Çulha, 1990a, 1990b, 1992e). Bu çalışmada mekanik radyal sızdırmazlık elemanları üzerinde etki eden hidrolik momentlerin dengesi üzerinde durulmuştur. Moment dengesizliğinin ortadan kaldırılabilmesinde büyük önem taşıyan basınç etki merkezinin değişik sistem parametreleriyle değişimi incelenmiştir. Çalışmada, sistemin bahsedilen dengesini değişik çalışma şartlarında boyutsuz olarak ve sonlu farklar metodu kullanılarak değerlendirebilen bir bilgisayar programı kullanılmıştır. HİDROLİK MOMENT VE BASINÇ ETKİ MERKEZİ Yük Taşıma Kapasitesi Sızdırmazlık halkası üzerindeki hidrolik basınç kuvveti (yük), etki ettiği yere göre farklı şiddette momentlerin meydana gelmesine neden olmaktadır. Daralan yağ kamasının meydana gelmesine imkan verecek şekilde eğimli olarak düşünülen sızdırmazlık yüzey çiftleri şematik olarak Şekil. 2'de görülmektedir. Daralan yağ kaması prensibi nedeniyle izafi eğime sahip yüzeyler arasındaki vağ film kalınlığı değişimi, sistem performansı ve sistemin moment dengesinin sağlanması açılarından önemli bir parametredir. Aralıkta sinizoidal bir değişim gösteren film kalınlığı dikkate alınarak, eleman üzerindeki momentlerin ve basınç etki merkezlerinin bulunabilmesi için aralıkta elemanın her noktasına etki eden hidrodinamik basınçların bulunmasına imkan veren boyutsuz Maksimum V//////////////////A Minimum Şekil. 2 Sızdırmazlık Halkaları ve Yağ Filmi Geometrisi hmin Reynolds diferansiyel denklemi nümerik olarak çözülmüştür (Koç ve Çulha, 1992; Çulha, 199:5). eşitliği ile bulunmuştur. Kullanılan akışkanın X P r dr <J0 belli bir dinamik viskoziteye sahip olduğu ve helli bir açısal hareket ettiği kabul edildiğinde şeklinde tarif edilmiştir. Elemanın maruz kaldığı W, 4 T) co r 0 bu hidrodinamik yük, eğim dolayısıyla sızdır- Cilt : 35 Sayı : 4Z6 - Mühendis ve Makina

16 MAKALE mazlık halkası üzerinde momentler doğmasına neden olmaktadır. Hidrolik Moment Moment dengesi üzerine yapılan analizlerin daha iyi anlaşılabilmesi için sızdırmazlık halkasının dairesel geometrisi Şekil. 3'de gösterilmiştir. Burada basınç etki merkezlerinin yeri ve bu noktalarda etkili olabilecek momentler ile maksimum ve minimum film kalınlığının açısal pozisyonu görülebilmektedir. Eleman üzerine etki x yönünde boyutsuz moment ve M y, Tİ co r 0 (6) y yönünde sızdırmazlık elemanına etki eden boyutsuz moment ifadesidir. Bu momentlerin elemanın hidrolik dengesini bozmayacak büyüklükte olması istenir. My Minimum Basınç Etki Merkezi Elemanın hidrolik dengesi ancak bu momentlerin meydana geldiği noktalara bir karşı moment uygulamakla mümkün olabileceğinden basınç etki merkezlerinin yerinin tespit edilmesi gerekmektedir. Yük ve moment ifadelerine bağlı olarak sızdırmazlık halkası üzerindeki basınç etki merkezleri boyutsuz olarak x yönünde, Wı (7) Maksimum ve y yönünde, Şekil. 3 Basınç Etki Merkezlerinin Yerinin Halka Özerinde Şematik Olarak Gösterilişi eden hidrodinamik basınç kuvvetleri ve etki yeri momentlerin tespit edilmesini sağlamıştır. Bu momentler x yönünde, P r sino drd0 şeklinde ve y yönünde, M f" ı Pr 2 cosodrd0 ' J k boyutsuz olarak ifade edilmişlerdir. Burada M x, (3) (4) T co r 0 (5) Y p =^ W şeklinde tarif edilmişlerdir. Basınç etki merkezlerinin yerinin tespit edilmesi sistemin hidrolik dengesinin sağlanması açısından çok önemlidir. Bu ifadeler değişik sistem parametrelerine göre incelenmiştir. Şekil. 4, değişik geometrik yapıya sahip mekanik radyal sızdırmazlık elemanlarının teorik tasarım ve davranışlarını, boyutsuz Reynolds Diferansiyel Denkleminin sonlu farklarda Gauss-Seidel İterasyonuyla nümerik olarak çözerek tahmin edebilen, geliştirilen bilgisayar programının akış şemasını vermektedir. Şekilden de görüldüğü gibi, geliştirilen program sızdırmazlık elemanı için geometrik büyüklükler ve temel çalışma parametresi Pd (tasarım basıncı) kullanılarak sonlu farklar ızgara sisteminde eleman yüzey eğimi veya eksen kaçıklığı başta olmak üzere Reynolds Diferansiyel Denkleminin sonlu farklar karşılığında tanımlanan boyutsuz ba- (8) Mühendis ve Makina - Cilt : 35 Sayı : 426

17 MAKALE sınç etki katsayılarını (A (i,j), B (i,j),..) hesaplayarak Gauss-Seidel iterasyonuna başlamaktadır. İterasyonla lineer cebirsel denklem takımına dönüşen diferansiyel denklem, uygun sınır şartlarında çözülerek bütün noktalarda P (i,j) basınçları bbelirlenmektedir. Basınç bulunduktan sonra önceki kısımlarda verilen ifadeler yardımıyla yük taşıma kapasitesi W, hidrolik momentler M x, M y, BASLA AB.Ar l asınç etki merkezleri ve bu merkezlerin açısal ve radyal konumları boyutsuz olarak çok hızlı bir şekilde bulunabilmektedir. Geliştirilen program çok genel olup, değişik geometrik büyüklükler ve çalışma parametrelerinde sızdırmazlık elemanlarının hidrodinamik ve hidrostatik davranışlarını analiz edebilmektedir. TEORİK NETİCELER VE İRDELEME Bu bölümde elemanın moment dengesinin sağlanması için büyük önem taşıyan basınç etki merkezlerinin değişik sistem parametreleriyle değişimi incelenerek elemanın davranışı analiz edilmiştir. Aralıkta yağ film kalınlığı değişimini dolayısıyla hidrolik dengeyi etkileyen bir parametre olan maksimum film kalınlığı açısı ile basınç etki merkezi değişimi Şekil. 5'den incelenebilir. Burada rt = 0.4, t = l ve P = 0.1 alınmıştır. Şekilden 0max = O'da basınç etki merkezinin y yönündeki bileşeni y p = 0.26, x yönündeki bile- H W,M X, My, XP- y,,?p, 6rp W,M v M y.x p. yp.? p,er p Şekil. 4 Geliştirilen Programın Akış Şeması f şeni ise x p değerini almıştır. Şekilden 9 max 0 iken, daralan yağ kaması bölgesinin, bir başka ifadeyle yük taşıyıcı basınç alanının bulunduğu bölgenin, koordinat sisteminin ikinci bölgesine ( ) tekabül ettiği görülmektedir. 9max'ın 0 'den 20 'ye kadar artması minimum x p 'de artışa neden olduğu, 9 max = 20 'den sonra x p 'yi koordinat sisteminin merkezine yaklaştırdığı görülmektedir. Buna karşın y^ 8 ma x = 0 'de pozitif değerde 9 = 120 'de x p = O iken 7 P = değerini almıştır. y p 'nin bu değeri Xp sıfır olsa dahi elemanın y yönünde dengesiz olduğu sonucunu ortaya çıkarmaktadır. Benzer şekilde 9 ma x = 210 'de y p = O olmakta ve x p = 0.58 değerini olarak x yönünde bir dengesizlik sözkonusudur. 9 IMX 'ın bu değerinden sonra basınç etki merkezleri simetrik bir davranış göstermişlerdir. Yatak geometrisinin tasarım ve hidrolik denge açısından önemli bir parametre olduğu düşünülürse, bu parametrenin basınç etki merkezi ile 9max değişimine etkisinin de incelenmesi gerekmektedir. Şekil. 6, bahsedilen değişimi üç farklı r s değeri için göstermektedir. Burada boyutsuz basınç P = 0.1 ve t = l alınmıştır, r; değerleri sistem davranışı üzerinde pek değişiklik yapmamıştır. Ancak x p 'nin maksimum ve minimum değerlerinde bir miktar değişme gözlenmektedir. r?nin x p 'den sonra y p 'ye etkisi «Şekil. 7'den görülebilir. Burada da y p 6 max 'göre sınüzoidal bir değişme göstermektedir. x p 'de olduğu gibi burada Cilt : 35 Sayı : Mühendis ve Makina

18 MAKALE x 0.8 p ile yüzey eğimi (t) p =0.1 ilişkisi ise değişik boyutsuz basınç değerleri için fco t; 1 Şekil. 8'de verilmiştir. ıs" Burada eğim -l ile l değerleri arasında değiştiri- î 0.4- NS lip r; = 0.5 alınmıştır Böylece basınç etki merkezlerinin yatak veya l sızdırmazlık elemanı üzerindeki simetrisi kontrol edilebilmektedir. P = 7> -02-\ S O'da t = -l'de x"p = -0.7 ve t = l'de X p = ] t/ı değerini alması bu simetriyi göstermektedir. Eğim -l'den O'a yaklaştıkça eleman üzerinde -0-& eğimin etkisi azalacağından basınç etki merkezi Maksimum Film Kalınlığı Acısı (6max) de merkeze doğru yaklaşacaktır. Eğimin O'dan l'e Şekil. S Basınç Etki Merkezleri ile Maksimum Film Kalınlığı Açısı Değişimi doğru artması yükün artda 7?nin basınç etki merkezine etkisi ancak maksimum ve minimum noktalarda belirgin olarak gözükmektedir, n arttıkça y p 'nin beklendiği gibi elemanın uç noktalarına doğru hareket ettiği gözükmektedir Maksimum Film Kalınlığı Açısı(9max) Şekil. 6 Basınç Etki Merkezi ile Maksimum Film Kalınlığı Açısı Değişim Hidrolik dengenin sağlanabilmesi için iyi incelenmesi gereken boyutsuz Ivisinç etki merkezi ması anlamında olduğundan, basınç etki merkezi de beklendiği gibi halkanın uç kısımlarına doğru ilerleyecektir. Basınç O'dan 0.01'e artırıldığında hidrostatik basıncın da etkisiyle eleman üzerindeki basınç etki merkezi bir miktar daha azalarak yukarıdaki davranışı gösterecektir^ Hidrostatik basıncın daha da artmasıyla (P - 0.1) x p 'de ancak t'nin büyük değerlerinde dikkate değer bir değişim gözlenmektedir. Metalmetal teması gösteren +1 değerlerinde yaklaşık olarak Xp = ± 0.5 değerlerini almaktadır. Sızdırmazlık halkasının geometrisi daraldığında eleman üzerindeki bu değişimde farklılıklar gözlenecektir. _ Şekil. 9'da boyutsuz basınç P = 0.1 için x p ve t değişimi görülebilir. Burada Q max = O alınmıştır, n için hidrostatik basınç etkisiyle küçük eğimlerde x p 'de pek değişme gözükmemekte ancak hidrodinamik basınç etkisinin arttığı t - ± 0.8'den sonra gözle görülür bir değişim sözkonusu olmaktadır. Halka alanının biraz genişlediği durumda, n = 0.7 için eğim etkisi t =_ ± 0.6'dan sonra kendini göstermektedir. Tİ = 0.5 ve r/ = 0.4 değerlerinde ise tüm eğim değerlerinde eleman, hidrostatik basıncın yanında hidrodinamik basınç etkisindedir ve o nedenle yüzey eğimi x p 'nin farkedilir şekilde değişmesine neden olmaktadır. Hidrolik denge şartları analiz edilirken tasarım için önemli noktalar araştırılmaktadır. O nedenle Mühendis ve Makina - Cilt : 35 Sayı : 426

19 MAKALE ğişik sistem parametreleriyle değişimi Değerlendirilmiştir. Şekil. 10 Tİ ve t = l için değişik sistem basınçlarında 6r p ve 9max değişimini göstermektedir. Burada boyutsuz basınç değerleri P = 0,0.1,0.5 ve l alınmıştır. 9 max = 0 iken 6r p 'nin basınç arttıkça azaldığı görülmektedir. Maksimum film kalınlığı açısı ile 9r p 'nin arasında 180 'lik açısal jark olması beklenmektedir. Bu duruma P = O'da yaklaşıldığı görülmektedir. Hidrostatik basınç etkisinde basınç etki merkezi bir miktar sapma göstermektedir. O TM Maksimum Film Kalınlığı Açısı (Q max) Şekil. 7 Basınç Etki Merkezi ile Maksimum Film Kalınlığı Açısı Değişimi Xp ve y p 'nin bileşkesi olarak tarif edilebilecek, basınç etki merkezinin radyal uzunluğunu veren r p 'nin bileşkesi olarak tarif edilebilecek, basınç etki merkezinin radyal uzunluğunu veren r p 'nin -l O l Yüzey Eğimi (t l Sakil. 8 Basınç Etki Merkezi ile Yüzey Eğimi Değişimi ve r p 'nin daire halkası üzerindeki açısal yerini gösteren 9r p 'nin sistem parametreleriyle değişimi incelenmiştir. O nedenle burada 6r p ve r p 'nin de- Şekil. 9 Basınç Etki Merkezi ile Yüzey Eğimi Değişimi Boyutsuz_basıncm tp" ile 9 max değişimine etkisi aynı Tİ ve t için Şekil. 11 'den incelenebilir. Burada boyutsuz hidrostatik basıncın artmasıyla aralıktaki hidrodinamik basınç etkisi azalmakta ve elemanın basınç etki merkezi halka uç noktalarından halka merkezine doğru ilerlemektedir. Hidrostatik basıncın azalmasıyla bu etki ortadan kalkacak ve hidrodinamik basınç daralan yağ kaması bölgesinde etkili olacak, yani r p büyüyecektir. Şekilde r p her boyutsuz basınçta farklı 9max aralığında işaret değişmiştir. Örneğin P = O'da r p 9max/ın 120 ile 300 arasında (+) işaret alırken P = l'de 9max'ın 130" ile 340 arasında (+) işaret aldığı görülmektedir. Buradan tam hidrodinamik basınç şartlarında r p 'nin koordinat sisteminde 9 max 'a simetrik olarak yerdeğiştirdiği ancak hidrostatik basınç etkisinin çok büyük olduğu çalışma ortamında, beklenen simetriyi göstermediği görülmektedir. Bu eğri gruplarına çok büyük hidrostatik basınçlar eklenere k r p 'nin tüm 9ma X değerlerinde sıfır olduğu, yani hidrodinamik etkinin tamamen ortadan kalktığı görülebilir. Hidrolik denge için Cilt ı 35 Sayı : Mühendis ve Makina

20 MAKALE 400 -sh o a!»h z JÎ150- ui 100 5» 5 50i O Maksimum Film Kalınlığı Açısı (8max) O 0.2 Yüzey Eğimi (t) Şekil. 10 Basınç etki merkezi açısı ile maksimum film kalınlığı açısı değişimi OA 0.2 S -Q2 N ı* s -0.5^ O Maksimum Film Kalınlığı Açısı (9max) Şekil. 11 Basınç etki merkezi ile maksimum film kalınlığı açısı değişimi aralıkta hidrodinamik basıncın hidrostatik basıncı dengeleyebilecek büyüklükte olması istenmektedir. _ Şekil. 12, Tİ için yüzey eğimi ile boyutsuz basınç etki merkezi arasındaki değişimi o Şekil. 12 Basınç merkezi ı,a yüzey eğimi değişimi değişik sistem basınçları için göstermektedir. Burada eğim -l ile +1 arasında değiştirilerek r p 'nin simetrisi kontrol edilmektedir. Boyutsuz basınçlar 0,0.1,0.5 ve l olarak alınmıştır, t - tl'de r p hidrostatik basınç arttıkça elemanın merkezine doğru yaklaşmaktadır, t - O'da r p halka merkezinde olacağından burada sıfır olmaktadır. Hidrostatik basıncın 0.1'den itibaren azalmasıyla Jıidrodinamik basınç etkisiyle tüm eğim değerleri r p 'yi farkedilir derecede etkileyecektir. SONUÇ Mekanik radyal yüzey sızdırmazlık elemanları hassas sızdırmazlığın arzu edildiği zor şartlarda tercih edildiğinden elemana etki eden momentlerin istenmeyen, sonuçlar doğurmaması için dengelenmesi gerekmektedir. Bu tip sistemlerin hidrolik moment dengesinin sağlanabilmesi için boyutsuz sistem_basıncı P, sızdırmazlık halkasının geometrisi r,, maksimum film kalınlığı açısı 6max ve yüzey eğimi t gibi önemli parametreler göz önüne alınmış ve tasarım için önemli noktalara işaret edilmiştir. Burada geliştirilen bir bilgisayar programıyla sistem birçok açıdan analiz edilebilmiştir. SEMBOLLER h Film kalınlığı hmin Minimum film kalınlığı hû Halka merkezindeki film kalınlığı h = h/ho, boyutsuz film kalınlığı r Radyal koordinat r. Halka iç yarıçapı ûı Halkada dış yarıçapı Mühendis ve Makina - Cilt : 35 Sayı : 426

21 MAKALE ti r^ r p t_ x p Y P P - rı/ro, boyutsuz halka iç yarıçapı Basınç etki merkezi = ip/io, boyutsuz basınç etki merkezi = (ho - h min ) / ho, yüzey eğimi x yönündeki boyutsuz basınç etki merkezi Y yönündeki boyutsuz basınç etki merkezi Basınç P - Pho 2 / (T co ro 2 ) boyutsuz basınç M_ M x Moment = Mx h o 2 / ( T w ro 5 ), x yönündeki boyutsuz moment M y - M y ho 1 ( T) cû ro 5 ), y yönündeki boyutsuz moment W Yük W - Who 2 / h co ro 4 ) boyutsuz yük r Akışkanın (yağın) dinamik viskozitesi co Açısal hız 9 Açısal koordinat 9max 6r p Maksimum film kalınlığı açısı Basınç etki merkezi açısı KAYNAKÇA 1. Çulha, E.C., "Endüstriyel Me kanik Sızdırmazlık Elemanlarının Tasarım Esasları ve Hidrolik Dengesi", Ç.O. Fen Bil. Enst., Master tezi, Şubat Etsion, I., "Radial Forces in a Misaligned Radial Face Seal", Trans. of ASME, Journal of Lubrication Tech., 101, 81-85, January Koç, E., "Elasto-Hidrodinamik Yağlama ve Kaymalı Eksene! Yatak Tasarımı", Mühendis ve Makina Dergisi, 29, 345, , Ekim Koç, E., Çulha E.C., "Mekanik Radyal Sızdırmazlık Elemanlarının Hidrodinamik Analizi 1: Elastik Deformasyon", Ç.Ü. Müh. Mim. Fak. Dergisi, 5,2,93-109, Koç, E., Çulha E.C., "Mekanik Radyal Sızdırmazlık Elemanlarının Hidrodinamik Analizi H: Yük Taşıma Kapasitesi ve Rijitlik", Ç.Ü. Müh. Mim. Fak. Dergisi, 5,2, , Koç, E., Çulha E.C., "Mekanik Radyal Sızdırmazlık Elemanlarının Tasarım Esasları ve Hidrodinamik Dengesi", 5. Ulusal Tasarım ve imalat Kongresi, ODTÜ, Ankara, 6-18 Eylül Koç, E., Çulha E.C., "Mekanik Radyal Yüzey Sızdır mazlık Elemanlarının Analizi: Teorik Yaklaşım", Ç. Müh. Mim. Fak. Dergisi, 7,2, , Aralık Sneck, H.I., "The Misaligned Eccentric Face Seal", lournal ör Lubrication Technology, Trans. of ASME, , October PLASTİK SELENOİD VANALAR ve BASINÇ DÜŞÜRÜCÜ VANALAR Basınç Düşürücü Vana Selenoid Vana Yüksek akış kapasiteli ve düşük basınç kaybına sahiptir. Çalışma basıncı 0,7-10 kg/cm 2 dir. Açılma ve kapanmada sistemde basınç dalgalanması yaratmaz. Tuzlu sularda dahi güvenle çalışır. Akış oranını ayarlamak için manuel kumandaya sahiptir. Enerji kesilmesinde, vana manuel olarak açılıp-kapatılabilir. Pilot ilavesi ile aynı zamanda basınç düşürücü vana olarak çalışır. DAHA GENiŞ BiLGi l Ç l N LÜTFEN B l Z l A R A Y I N I Z ĞUŞ DOĞUŞ VANA LTD. ŞTİ. Merkez : 1202 / l Sokak No : 26 -A Yenişehir - izmir Tel : (232) Fax : (232) Fabrika : Aşık Veysel Mah Sk. No: 82/2 Karabağlar-lZMlR Cilt : 35 Sayı : Mühendis ve Makina

22 KALİTE VE YÖNETİM KALİTE EL KİTABI NASIL HAZIRLANIR Çeviren: Selaml YUMURTACI* Firmanızın Kalite El Kitabı en son ne zaman güncelleştirildi? Mevcut versiyon ISO 9000 Standartları serisine uygun mu? Kalite personeliniz, bu el kitabını gururla ve güvenle müşteri denetimlerinde bir rehber olarak gösteriyor ve kullanabiliyor mu? Cevabınız Evet değilse, neden? Biraz değişiklik yapılabilir mi? Peki neden kimse yapmıyor? Bazı mazeretlere alışkın olmalısınız. "Çok zaman alıyor", "Nereden başlayacağımı bilemiyorum" veya daha öncelikli işlerim var". Kalite El Kitabı bir iletişim aracıdır. Kalite prosedürlerinin, (izlek) politikalarının ve yönetim hiyerarşisinin açık ve yeteri kadar detaylandırılmış tanımlarını sağlar. İyi yazılmış bir Kalite El Kitabından hem firmanın kendi iç bölümleri hem de dış müşteriler yararlanır. Müşteriler, firma dokümantasyonu ve genel prosedürleri, tek kaynaktan öğretmekten yararlanacaktır. Bu, müşteri temsilcisi firma çalışmalarınızı denetlerken önemli bir artıdır. Potansiyel bir temsilci (veya denetleyici) bu El Kitabını gözden geçirerek tedarikçiyi kalifiye etmek için, gerekli spesifik doküman ve prosedürel örnekleri isteyebilir. Bölümler (örneğin, pazarlama ve satış, üretim ve firma yönetimi) genel kalite prosedürlerinin ve politikalarına bir referans olarak kullanabilirler, iyi bir uygulama örneği olması için, firmada çalışan her çalışan Kalite El Kitabı başlıklarına aşina olmalıdırlar. Küçük ve orta ölçekli firmalarda, Kalite El Kitabı göreceli olarak çabuk ve kolayca hazırlanabilir. 5000'den fazla personeli olan büyük firmalar ise daha yoğun bir çalışma ve onay döngüsü vardır. Her iki durumda da, en akıllıca hareket, diğer firmaların kendi Kalite El Kitaplarını nasıl hazırladıklarını görmektir. Aynı teknik her firma için geçerli olmayabilir, ama bu cesaretinizi kırmamalı. Yüksek motivasyonla desteklenen, yeterli planlama ve ileri görüşlülük bu projeyi gerçek kılacaktır. Eğer projeyi, süpervizörünüze satacaksanız, güncel ve pratik bir El Kitabının aşağıdaki noktalardan bahsetmek size yardımcı olacaktır; 1. ISO 9000 sertifikası alabilmek için, güncelleştirilmiş bir Kalite El Kitabına ihtiyacınız var. Eğer firmanız, ISO 9000 standartlarına sahip olmak istiyorsa, ilk isteklerden biri Kalite El Kitabını sunmaktır. El Kitabı tamamlılığı açısından dikkatle incelenir ve ISO 9000 sertifikaları' için firmadan neler değişmesi gerektiği konusunda bir temel oluşturur. 2. Dış denetten gereklerini sağlayabilmek, firmanın kalite sistemini, iyi yazılmış bir Kalite El Kitabıyla başarılı bir şekilde karşılanabilir. Tabi, Kalite El Kitabının ne kadar iyi olursa olsun, yalnız başına müşteriden iyi bir not almak için yeterli olmayacağı bilinmelidir. Fakat sonuçta bir avantajdır. Denetçinin, firmanızın mevcut kalite sisteminin tanımını anlamak için harcayacağı zaman ne kadar az olursa, notunuz o derece yüksek olacaktır. 3. Kalite El Kitabı, firmanın kalite bilinçliliğini temsil eder (gösterir). Yönetimden üretime herkese yol gösterir. Güçlü yazılmış bir Kalite El Kitabı müşterinizi etkileyecektir. Müşteriler, firmanızın, yüksek kalite için harcadığı yüksek eforu, yaptığı çalışmaları gördükçe ürünleriniz ve servisleriniz hakkında dana fazla güven duyacaklardır. Yeni El Kitabı, fikrini amirinize ve onun müdürüne sattıktan sonra, bu işi nasıl başaracağınızı dikkatlice planlamak zorundasınız. Şekil, l'de takip edebileceğiniz bir örnek oluşturmaktadır. Projeye başlamak için çok acele etmeyin; kapsam dahilindeki çeşitli konuları bitirmek için kendinize geniş zaman verin. Planlama, yönetimle müzakere ve son revizyon aşamaları için en az üçer aylık süreler tanıyın. Tüm proje yaklaşık bir yıl sürmeli. Şimdi El Kitabı hazırlarken takip edeceğimiz aşamaları biraz daha detaylı inceleyelim: ADIM-1: Diğer El Kitaplarını İnceleyiniz Kullanımda olan yaklaşık altı çeşit Kalite El Kitabını incelemelisiniz. Bunlar her çeşit firmadan olabilir ama en azından birkaç tanesi sizinle benzer işi yapan firmalardan olmalıdır, (ideali, rakip firmaların El Kitaplarını incelemektir, ama bu her za.man mümkün olmayabilir.) Firmanızın malzeme ikmal bölümünü kontrol ediniz. Tedarikçilerden gelmiş olan El Kitapları olabilir. Benzer şekilde, müşterilerinizden El Kitaplarının kopyalarını isteyebilirsiniz. Bu El Kitaplarını okuyarak ve beğendiğiniz ve beğenmediğiniz konuları not ediniz. Şu noktalara dikkat ediniz; Okunması kolay mı? Hangi bilgiler içerilmekte? Herhangi bir kalite konusunu kolayca bulabiliyor musunuz? Görünüşü göze güzel geliyor mu? Konuların mantıklı bir akışı mevcut mu? Hangi sıklıkta revize edilmiş? Firmanın El Kitabında akılda kalan şey neydi? Firmanın Kalite politikalarını ve organizasyonunu anlayabiliyor musunuz? * Uçak Müh., ROKETSAN A.Ş., Quality Pıogıess, by William R. Hamilton April Mühendis ve Makina - Cilt : 36 Sayı : 426

23 KALİTE VE YÖNETİM Ş İncele ve i Değiştir Onaylanmadığını dökümante edin ; Hayır Kalite El Kitaplarının incelenmesi Yönetime zaman zilegeli yapı planı onay için sunulması Taslak hazırlanması / Yönetim </ Taslağı \>. \ Onayladı \ mı? / Evet r Kalite El Kitabının, kontrollü doküman yapılması dikten sonra, (itlerinizi revize ediniz ve her bölüm müdürüne gönderiniz. Müdürlerin fikirlerini toplayınız ve planınızı tekrar gözden geçiriniz. Bu aşamada, Kalite El Kitabınız için bir planınız oluşmuş olacaktır. Daha sonra, Kalite El Kitabı tasarımını ve kısa bir açıklamayı Genel Müdürlüğe sununuz. Bu aşamaya nasıl gelindiği hakkında kısaca açıklama veriniz. Eğer, tüm sorumluları toparlayamazsanız, tek tek ziyaret ederek fikirlerini ve yorumlarını alınız. En yüksek kademeden yazılı onay almayı ihmal etmeyiniz. En sonunda, Kalite El Kitabı tasarımı onaylanınca, bir yazı hazırlayarak, onaylı planınızı yönetime ve yardım aldığınız kişilere dağıtınız. ADIM-3 : El Kitabının Oluşturulması j Kopyaların firma içinde ve müşterilere dağıtımı Şekil. 1 Temel Kalite El Kitabı Hazırlanması Şeması Kapyalann dağıtım için hazırlanması Bu çalışmada El Kitabınıza koymanız gereken önemli konuların koymamanız gereken zayıf noktaların listesini sağlayacaktır. Eğer firmanız, özel bir amaç için mesela ISO 9000 sertifikası için El Kitabı hazırlıyorsa, bu konuda yayınlanmış rehberler olup olmadığını da kontrol etmelisiniz. Örneğin, eğer El Kitabınız ISO 9000'e uygun olacaksa size yardımcı olabilecek 2 kaynak vardır; ISO 9000 Kalite Standartları, Uygunluk El Kitabı ve ISO 9000 Kitabi; Genel Uygunluk ve Sertifikasyon Rehberi. ADIM-2 : Yapı Planı Hazırlayın Çeşitli Kalite El Kitaplarını inceledikten sonra, yeni adım, El Kitabınızın yapısını planlamak ve yönetimin, onayını almaktır. Aşağıda birçok yoldan bir kaçı anlatılmaktadır: El Kitabının ilk harfini yazmadan önce, (herşeyden önce), El Kitabının ana hatlarını, içerik tanımını ve faydalarını içeren bir teklif geliştiriniz. Bu teklifi Kalite bölümüne dağıtınız ve bu konudaki görüşleri almak ve tartışmak için bir toplantı ayarlayınız. Bu aktiviteyi firmadaki her bölüm ile gerçeklestiriniz. Bu formu bölümlerdeki her çalışana vermek durumunda değilsiniz, yalnızca firmanın çalışma sistemini iyi bilen anahtar kişilere vermeniz yeterlidir. Herkesin fikrini ve düzeltmelerini birleştir- ' Bir Kalite El Kitabı aşağıdaki özellikleri taşımalıdır: 1. Müşterinin ilk göreceği şey, El Kitabının görüntüsü olacağından, El Kitabı düzgün olmalı ve göze hitap etmelidir. Kapağı sizi açmaya ve içindekini okumaya teşvik et- melidir. Grafik bir tasarımda kullanılabilir. Mesela, yarı-ıletken üreten bir üretici büyük bir devre resmi üzerinde, istatistiksel proses grafikleri, kılçık diyagramları ve insan silvetleri kullanılabilir. Yaratıcı olunuz. Kapak dayanıklı olmalıdır. Plastik kaplama veya şeffaf ünilex gibi malzemelerle kaplanabilir. Eğer kaplamanız çekici ve dayanıklı ise doğru yönde hareket ediyorsunuz demektir. 2. El Kitabının metinleri yüksek çözülünürlüklü (lazer baskı kalitesi) ve okunması kolay font ve büyüklükte olmalıdır. Mesela "Times", 14 punto gibi. Buna ek olarak, El Kitabı sayfanın yalnızca bir yüzüne basılı olmalıdır. Kelime hatalarının önlenmesi amacıyla bir kelime işlemci veya gramer kontrolcu kullanılması iyi olur. Bu El Kitabını devamlı geliştirecek ve güncelleştireceksiniz. Bir kelime işlemci ile değişiklikler kolayca yapılabilir. 3. Kalite El Kitabınızın biri "İçindekiler" sayfası olmalıdır. Burada konu başlıkları ve sayfa numaraları verilmelidir. 4. El Kitabı şirketin bir şartnamesi olduğu için her sayfada şu bilgiler yer almalıdır: Şartname numarası, doküman adı, sayfa numarası, toplam sayfa numarası, uöküman revizyonu, ve firma ismi. Firma logosunu veya amblemini her sayfaya eklemekte etkileyici olacaktır. 5. Kalite El Kitabı firmanın Kalite politikasını içermelidir. Bunun için firmanızın Gn. Md. Yrd. veya Kalite direktöründen, en son onaylı versi- 36 Sayı : Mühendis ve Makina Hl

24 KALİTE VE YÖNETİM yönünü almalısınız. Bu politika Gn. Md. tarafından uygun bulunmuş olmalıdır. Eğer Kalite politikası bu zamana, kadar oluşturulmamışsa, siz bir tane geliştirebilirsiniz. Taslak bir politika hazırlayınız ve yönetimin onayını alınız. Politika bir iki satırı geçmemelidir ve genel vizyonu vermelidir. Mesela "Değerli müşterilerinize hatasız ürünler ve eksiksiz kalite servisi sağlamak, firmanızın her çalışanının ilk ödevidir. Yönetim onayını aldıktan sonra Gn. Md.'den de yazılı bir onay alınız. 6. Kalite El Kitabı, Genel Müdür onayını içermelidir. Bu El Kitabını onaylayan otorite seviyesini göstermektedir. Eğer imza yalnızca Gn. Md. Yrd. veya direktörlük seviyesinde olursa, El Kitabında otorite eksikliği olur. Gn. Md. imzası ayrıca, kalitenin, üst yönetimden, en alt seviyeye kadar tüm yönetimce uygulandığını söyler. Bu önemli noktada kestirme yolları tercih etmeyiniz. 7. Kalite El Kitabı, amacını kısaca açıklayan bir önsöz içermelidir. Bu önsözde, firmanın uyduğu hükümet ve ticari standartlarda listelenmelidir. Önsözün kısa ve öz olmasına dikkat edin. Örneğin: "Bu WIDGE A.Ş. firmasının Kalite El Kitabıdır. İçeride, uygulanan kalite sisteminin sistematik ele alınışını ve yönetimin bu sistemdeki sorumlulukları verilmektedir. Bu doküman, burada bulunmayan gerekli detay bilgilerin bulunduğu diğer firma şartnamelerinin referanslarını da içermektedir. Bu Kalite El Kitabı, aşağıda listelenen idari ve ticari şartnamelere uygundur... " 8. Kalite El Kitabı, firmanın referans dokümanlarının listesini de içermelidir. Tartışmasız, her çeşit dokümanın referansını vermelisiniz. Bu bölümde, bu El Kitabını hazırlarken yararlandığınız tüm dokümanları gözden geçiriniz. Bir tablo halinde, doküman numarası ve adını vererek Kalite El Kitabına ekleyiniz. El Kitabınız için gerekli şartnameler, dokümanınızın ana çatısına bağlıdır. 9. El Kitabı, dokümanın ana çatısına bir tanıtım vermelidir. Bu tanıtım aşağıdakilerin kısa oluşumlarıdır: Firma, (üretim, hizmet ve yönetim adresleri dahil) Firmanın Kalite felsefesi ve çalışanlarca nasıl anlaşıldığı Kalite sisteminin firmaca nasıl yönetildiği. Bu kısım, Kalite bölümünün sorumluluklarını, oluşturulan takım ve komitelerin rollerini anlatmalıdır. Firmanın kalite planı. Kalite planını açıklayınız. Kimin yayınladığını ve ne sıklıkta güncelleştirildiğini veriniz. Kalite eğitim programları, çalışanlara verilen kalite eğitimini kısaca açıklayınız. 10. Kalite El Kitabı, firmanın genel prosedür ve pratiklerini veren kapsamlı ama açık bir ana çatıya sahip olmalıdır. Denetimciler bu bölüme özel dikkat gösterirler. Ana çatıda müşterinin aradığı kalite standartlarını ve gereklerinin çoğunun bulunması etkileyici olacaktır. Bölümler arası geçişler sürükleyici olmalıdır. Eğer bu zor bir iş gibi geliyorsa, haklısınız. Evet zordur. Burası en çok zamanınızı harcamanız gereken yerdir. Her Kalite El Kitabının yapısı farklıdır. Esnek olunuz ve firmanıza has ye etkileyici idealleri ekleyiniz. Metinde yazacağınız başlıkların bir taslağını hazırlayınız. Adım-2'de hazırladığınız yapı planı size başlangıç için iyi bir yerdir. Örnek taslaklar Mr. Juran'ın "Kalite Kontrol El Kitabı'nda veya askeri standart MILQ-9858'de bulunabilir. Konu başlıklarını tespit ettikten sonra, bu başlıklarla ilgili firma dokümanlarını belirleyiniz. Bu adımı yalnız başınıza yapmayınız, Kalite bölümünden ikinci müdürün yardımını isteyiniz. Dokümanları tespit ettikten sonra, üretim alanlarını isteyiniz. Dokümanları tespit ettikten sonra, üretim alanlarından yetkili kimselere de onaylatınız. Şimdi, dokümanın ana gövdesini yazmaya başlayabilirsiniz. Her konu şunları içermelidir: Amaç, açıklaması. Bu açıklamalar, uygun firma dokümanlarında bulunabilir. Kritik istekler. Kritik istekler, özel bir konunun geliştirilmesinde kullanılan özel prosedürlere gönderide bulunan isteklerdir. Çeşitli kalite başlıkları için amaç açıklamalar ve kritik istekler, Quality Analysis 4 Planning isimli kitapta verilmektedir. Kalite yönetimi başlıkları ile ilgili diğer örnekler TQM: Management Process for Quality Operations. Bir örnek olarak, eğitim konusunu ele alalım. Amaç açıklamalarında firmanızın neden çalışanlarını eğittiğini söylemelisiniz. Diğer bir deyişle eğitim aktivitelerin amacı nedir? "Bütün çalışanlar, harici profesyonel Kalite Kurumlarından, 8 saat eğitim alırlar. Bu programda, kontrol şemaları, kılçık diagramları, Pareto analizi... " gibi spesifik konulara girmeyiniz. Bunlar çok fazla detaydır ve ileride El Kitabınızı çok fazla revize etmenize neden olurlar. Daha iyi bir söylem şöyle olabilir "Firma genelinde Kalite bilincini oluşturmak amacıyla, her çalışan onaylı firma kalite eğitim programına katılır." Kritik istekler ise, detay konuların bulunabileceği dokümanlara gönderme yapar. Ayrıca bu konuda hangi bölümün, eğitim vereceğini, bu bölümün sorumlulukları, kayıtların nasıl saklanacağı gibi konulara da gönderme yapar. Ana yazının formatında, hangi paragrafın hangi bölüme veya alt bölüme ait olduğunu belirtecek biçimde bir numaralama formatı kullanın. Örnek verecek olursak: 3. Eğitim 3.1. Politika Çalışanların kendilerinden beklenen görevleri yerine getirmeleri için gereken eğitimin verilmesi her bölümün sorumluluğudur Özel bir işlevi yerine getirebilecek eğitimi almamış kişilerin o işi yapmasına müsade edilmez. Mühendis ve Makina - Cilt : 36 Sayı : 426

25 KALİTE VE YÖNETİM Her başlık için en az iki alt başlık (veya paragraf) kullanılması iyi bir formattır. Böylece, el Kitabı hem okunması hem de gönderme yapılması kolay hale gelecektir. Dokümanda, karmaşık (kalabalık) gözükmesini engelleyecek kadar ama yeterli bilgi bulunmalıdır. Kolayca okunmalı ve anlaşılmalıdır. 11. Kalite El Kitabında firmanın organizasyon şeması bulunmalıdır. Bunun için bir yazılımın bilgisayarda bulunması, işi kolaylaştırır. İsimleri ve unvanları içermeyen, kolay takip edilebilir bir şema oluşturunuz. İsimler ve bazen de unvanlar devamlı değişmektedir. Bundan dolayı çok spesifik olmayınız, yalnızca yüksek seviyeleri içeren genel bir şema hazırlayınız. 12. Kalite El Kitabı, aynı zamanda firmanın kalite organizasyon şemasını da içermelidir. Firma organizasyon şemasında uygulanan kurallar burada da geçerlidir (No: 11). Kalite organizasyon şeması, firma organizasyon şemasından detay açısından farklı olmalıdır, çünkü zaten bu bir kalite El Kitabı olacaktır. Tüm bölümleri, grupları, timleri, liderleri, yani tüm kalite bölümünü tanımlayınız. Denetimcilere, denetim sırasındaki güncel isimleri yazabilmeleri için figürlerde yeterli boşluk bırakınız. Bu onların işini biraz kolaylaştıracaktır ve buda biraz artı puan demektir. 13. Kalite El Kitabı, firma dokümantasyonu ile hükümet ve ISO 9000 standartlarına bir çapraz referans içermelidir. Bu bölümde, hangi standartlar karşılığında, hangi firma dokümanlarını kullandığınızı listeleyiniz. Bu bilgiyi tablolar halinde veriniz. Denetimci, muhtemelen bir hükümet veya ISO 9000 standardını takip ediyor olacaktır. Firma dokümanlarını listelemek, araştırmayı kolaylaştıracaktır. Buradaki ana fikir, ihtiyacı olan kimseye firmanın anahtar dokümanlarına çabucak gönderme yapan güçlü bir dokümana sahip olmaktır. 14. Kalite El Kitabı, kalite terim ve kısaltmalarını içeren bir sözlüğe sahip olmalıdır. Farklı firma ve sektörler farklı terminoloji kullanırlar. Tüm firma ve sektör- özel terimleri listeleyerek en fazla iki cümle ile açıklayınız. Kısaltmalar için, her harfin neyi temsil ettiğini yazarak kısaca açıklayınız. ADIM-4 : Yönetimin Onayını Alınız Birçok firma dokümanı gibi, bu Kalite El Kitabını da çeşitli yönetim kademelerinde onaylatmak durumundasınız. Tartışmasız, dokümanınız onaylanırken çeşitli seviyelerde, değişikliğe uğrayacaktır. Eğer ADIM-2'de geri beslemeyi iyi şekilde yerine getirirseniz bu değişiklikler az olacaktır. Dokümanın son halini Genel Müdüre sununuz. Bu seviyede istenebilecek değişiklikleri tartışmak için bir toplantı düzenleyiniz. Genel Müdür imzasız bir El Kitabının bütünlüğü tartışılır. Her firmanın Kalite El Kitabı tek ve farklı olacaktır. Yeni Kalite El Kitabınız eskisine göre daha gelişmiş olacaktır. Bu dokümanı hazırlarken, firmanızın kalite organizasyonundaki aksaklıkları da görmüş olacaksınız. Bu kalite El Kitabını hazırlamanızın diğer önemli bir yararıdır. Müşterinizin tespit etmiş olabileceği, firmanızın kalite konusundaki zayıflığının yerini ve derecesini tespit edeceksiniz. Kalite El Kitabı, bir firmanın kaliteye ve müşteri tatminine verdiği önemin göstergesidir. Kapsamlı ve net bir Kalite El Kitabı, potansiyel müşterileri elde etmek için iyi bir araçtır. Bu El Kitabı, firmanızın nasıl iyi bir şekilde kalite prosedürlerini ve proseslerini planladığını, uyguladığını ve geliştirdiğini gösterir. ISO 9000 gibi standartların uluslararası pazarda bir zorunluluk olduğu düşünüldüğünde, iyi tasarımlanmış bir Kalite El Kitabının da bir iç gereğidir. KAYNAKÇA 1. Bureau of Business Practice. ISO 9000 Handbook of Quality standards and Complience (Englewood Cliffs, NJ: Pestice Hail, 1992). p John T. Rabbitt and Pcter A. Bergh. The ISO 9000 Book: A Global Competitor's Guide to Compliance Certification (Whıte Plains, NY: Quality Resources, 1993). 3. J. M. Juran, Editör, and Frank M. Gryna Jr. ııssociate editör, luran's Ouality Control Handbook, fourth edition (New York NY: Mc Graw-Hill Book Co pp Militery Standard MIL-O-9858A "Quality Program Reguirements" 5. J.M. Juran and Frank M. Gryna Jr. Ouality Planinp & Analysis, second edıtion (New York QY: Mc Gravv Hill Book Co. 1980). 6. Richard S. Johnson, TQM: Management Processes f ör Ouality Operations (Milwawkee, VI: ASQC Ouality Press, 1993). Doğru İnsan Siz misiniz? Şirketinizin Kalite El Kitabını kim hazırlayacak! Bu kişi, firmanızda en az bir sene. ve sektörde en az üç yıl deneyimli olmalıdır. Aday kişi hükümete, ISO 9000 ve diğer ilgili standartlara aşina olmalıdır. Yazım yeteneği ve bilgisayar bilgisi önemlidir. Eğer kış'i bu konularda yetersizse, başka biri ile birlikte çalışmalıdır. El Kitabınızın, kapağında "Kalite El Kitabı" yazıyor olması, bunu illaki kalite departmanından bir kişinin hazırlamasını veya Kalite Bölümünün bu projeyi yürütmesini gerektirmez. Kalite bilinci, tüm firma genelinde var olması gerekir, bu yüzden El Kitabını yazacak kişi herhangi bir bölümdeki olabilir. Buna rağmen, El Kitabında daha çok kalite, prosedürleri ve prosesleri olacağından, birçok firmada bu görevi Kalite Departmanı üstlenmiştir. Cilt : 36 Say! Mühendis ve Makina

KAYMALI YATAKLAR II: Radyal Kaymalı Yataklar

KAYMALI YATAKLAR II: Radyal Kaymalı Yataklar KAYMALI YATAKLAR II: Radyal Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: Radyal yataklama türleri Sommerfield Sayısı Sonsuz Genişlikte

Detaylı

İlk Basamağı: İyi bir dokümantasyona sahip olmaktır!

İlk Basamağı: İyi bir dokümantasyona sahip olmaktır! DOKÜMANTASYON EĞİTİMİ Etkin Bir Sistem Oluşturmanın İlk Basamağı: İyi bir dokümantasyona sahip y y p olmaktır! Dokümantasyonun Amacı İl i i f li l i h İletişim ve faaliyetlerin her zaman aynı ve bir bütün

Detaylı

KAYMALI YATAKLAR-II RADYAL YATAKLAR

KAYMALI YATAKLAR-II RADYAL YATAKLAR Makine Elemanları 2 KAYMALI YATAKLAR-II RADYAL YATAKLAR Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız 1 Bu Bölümden Elde Edilecek Kazanımlar Radyal yataklama türleri Sommerfield Sayısı Sonsuz Genişlikte Radyal Yatak Hesabı

Detaylı

ODAM9Z WEB SİTESİ http://www.mmo.org.tr

ODAM9Z WEB SİTESİ http://www.mmo.org.tr ODAM9Z WEB SİTESİ http://www.mmo.org.tr MÜHENDİS VE MAKİNA MART 2004 530 MARCH 2004 No : 530 i ç i n d e k i l e r contents İLAN SAYFALARI DİZİNİ AYVAZ 1 HAT İTHALAT 2 ALARKO 3 ALARKO 4 ALARKO 7 SARMAK

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM AUTOCAD DERSİ. 1. HAFTA 27.09.2012 Öğr. Gör. Serkan ÖREN

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM AUTOCAD DERSİ. 1. HAFTA 27.09.2012 Öğr. Gör. Serkan ÖREN BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM AUTOCAD DERSİ 1. HAFTA 1 AutoCAD, tüm dünyada başta mühendisler ve mimarlar tarafından kullanılan, dünyaca tanınan yazılım firması Autodesktarafından hazırlanan, bilgisayar

Detaylı

(Computer Integrated Manufacturing)

(Computer Integrated Manufacturing) 1 (Computer Integrated Manufacturing) 2 1 Bilgisayarlı Sayısal Kontrol; ekipman mekanizmaların hareketlerinin doğru ve hassas biçimde gerçekleştirilmesinde bilgisayarların kullanılması, programlama ile

Detaylı

Havuz Modelleme. Bina Tasarım Sistemi. www.probina.com.tr. Prota Yazılım Ltd. Şti.

Havuz Modelleme. Bina Tasarım Sistemi. www.probina.com.tr. Prota Yazılım Ltd. Şti. Bina Tasarım Sistemi Havuz Modelleme [ Probina Orion Bina Tasarım Sistemi, betonarme bina sistemlerinin analizini ve tasarımını gerçekleştirerek tüm detay çizimlerini otomatik olarak hazırlayan bütünleşik

Detaylı

Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar

Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar TA-COMPACT-T Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar Soğutma sistemleri için geri dönüş suyu sıcaklık kontrollü kontrol vanası IMI TA / Kontrol vanaları / TA-COMPACT-T

Detaylı

www.haus.com.tr DDE SERİSİ

www.haus.com.tr DDE SERİSİ www.haus.com.tr DDE SERİSİ HAUS DEKANTÖRLERİ, SEKTÖRDE YENİ STANDARTLAR BELİRLİYOR Modern ve yüksek performanslı HAUS dekantörler, kentsel ve endüstriyel atık su ile içme suyu arıtma tesisleri için tasarlanmıştır.

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI TOLERANSLAR P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L I H O Ğ LU Tolerans Gereksinimi? Tasarım ve üretim

Detaylı

Profesyonel, verimli, yenilikçi sistemler...

Profesyonel, verimli, yenilikçi sistemler... ARKE Otomasyon Bil. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. Atilla KARAÇAY Ramazan EKİN Proje & Yazılım 0.533 430 19 45 Üretim & Satış 0.533 223 13 46 atilla.karacay@arkeotomasyon.com ramazan.ekin@arkeotomasyon.com

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ. Akışkanlar Mekaniği MK-312 3/Güz (3+1+0) 3.5 7

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ. Akışkanlar Mekaniği MK-312 3/Güz (3+1+0) 3.5 7 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS Akışkanlar Mekaniği MK-312 3/Güz (3+1+0) 3.5 7 Dersin Dili : İngilizce Dersin Seviyesi

Detaylı

Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi AUAd

Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi AUAd Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi AUAd auad.anadolu.edu.tr Başlarken AUAd Yazım Kuralları sayfasından size uygun olan şablonu seçiniz. Microsoft Word 2010 ortamı ya da üstü sürümü kullanınız.

Detaylı

OFFLINE SERIES GLOBAL STANDARD COOLER

OFFLINE SERIES GLOBAL STANDARD COOLER OFFLINE SERIES GLOBAL STANDARD COOLER AC-MOTORLU VE POMPALI YAĞ VE HAVA SOĞUTMA SİSTEMLERİ ÜRÜN BİLGİLERİ AKG-Line, yüksek performanslı endüstriyel alüminyum radyatör sistemlerinde piyasa lideri olan kuruluşumuzun

Detaylı

SAMSON GROUP FİRMALARI

SAMSON GROUP FİRMALARI SAMSON GROUP FİRMALARI Akıllı Vana Mühendisliği Tek Bir Ana Tedarikçiden Akıllı Vana Mühendisliği + SAMSON GROUP, buhar türbinlerindeki dövme küresel vanalardan by-pas vanalarına kadar ihtiyacınız olan

Detaylı

Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları

Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları Bu konuda yapmış olduğumuz yayınlardan derlenen ön bilgiler ve bunların listesi aşağıda sunulmaktadır. Bu başlık altında depoların pratik hesaplarına ilişkin

Detaylı

Firma Adı - Ürün Adı. 300 dpi. 21 cm. 300 dpi. 14 cm. 300 dpi. 7 cm. (jpg, tiff veya eps)

Firma Adı - Ürün Adı. 300 dpi. 21 cm. 300 dpi. 14 cm. 300 dpi. 7 cm. (jpg, tiff veya eps) max. 13 mm max. alan:800 mm 2 max.70 mm (jpg, tiff veya eps) Görsel Malzemeler Yayınlamak istenen ürünün fotoğrafları minimum 300dpi (dot per inch) çözünürlükte ve eni minimum 140 mm olacak şekilde dijital

Detaylı

RÜZGAR YÜKÜNÜN BİR TİCARİ ARAÇ SERVİS KAPISINA OLAN ETKİLERİNİN İNCELENMESİ

RÜZGAR YÜKÜNÜN BİR TİCARİ ARAÇ SERVİS KAPISINA OLAN ETKİLERİNİN İNCELENMESİ RÜZGAR YÜKÜNÜN BİR TİCARİ ARAÇ SERVİS KAPISINA OLAN ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Melih Tuğrul, Serkan Er Hexagon Studio Araç Mühendisliği Bölümü OTEKON 2010 5. Otomotiv Teknolojileri Kongresi 07 08 Haziran

Detaylı

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİ STAJ KLAVUZU

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİ STAJ KLAVUZU ANADOLU ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİ STAJ KLAVUZU I. AMAÇ ve KAPSAM Anadolu Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü öğrencilerinin dört yıllık lisans eğitimleri sırasında yapmakla yükümlü

Detaylı

GİRİŞİMCİLİKTE İŞ PLANI (Yapım - Uygulama) BUSINESS PLAN IN ENTREPRENEURSHIP (Planning - Application)

GİRİŞİMCİLİKTE İŞ PLANI (Yapım - Uygulama) BUSINESS PLAN IN ENTREPRENEURSHIP (Planning - Application) GİRİŞİMCİLİKTE İŞ PLANI (Yapım - Uygulama) BUSINESS PLAN IN ENTREPRENEURSHIP (Planning - Application) GİRİŞİMCİLİKTE İŞ PLANI İş planı: Kurulması düşünülen işletmenin detaylarını içeren yazılı belgeye

Detaylı

MÜLKİYETİNİZE EMNİYET ve DEĞER KATIN

MÜLKİYETİNİZE EMNİYET ve DEĞER KATIN MÜLKİYETİNİZE EMNİYET ve DEĞER KATIN Mülkiyet Koruma Çözümleri SKILL, QUALITY AND EXPERIENCE www.troax.com Kapalı mekan çevre korumasında Dünya lideri üretici Troax endüstriyel panel ve bölme sistemlerinde

Detaylı

BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER

BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER HAKKIMIZDA Promod Ar-Ge Yazılım, dinamik sistem simülasyonu, prototiplemesi, kontrol tasarımı ve gerçeklenmesi alanlarında hizmet veren bir Ar-Ge ve Yazılım kuruluşudur.

Detaylı

Mühendislik Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

Mühendislik Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Mühendislik Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. FİRMA TANITIM BİLGİLERİ Tel: +90 212 728 8132 / +90 535 334 4912 / Fax: +90 212 728 8134 Web : www.obef.com.tr E-mail: obef@obef.com.tr, Adres : Piri

Detaylı

Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel bilgiler Toleranslar

Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel bilgiler Toleranslar Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN Temel bilgiler Toleranslar İçerik Tolerans nedir? Boyut toleransı Geçme Yüzey pürüzlülüğü Örnekler 2 Tolerans nedir? Tasarım ve üretim süreci arasında boyut

Detaylı

MMM ERBA MAKİNA A.Ş. TANITIM DOSYASI

MMM ERBA MAKİNA A.Ş. TANITIM DOSYASI TANITIM DOSYASI 1 HAKKIMIZDA Firmamız 2001 yılında ERBA MAKİNA LTD. ŞTİ olarak kurulmuş olup firma adı 2007 yılında MMMERBA MAKİNA A.Ş. olarak değişmiştir. Firmamız Yenikent Sanayi Sitesinde 60 m2 lik

Detaylı

MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI 2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ

MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI 2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Bu deneyin amacı temel ilkelerden hareket ederek, hidrolik sistemlerde kullanılan elemanların çalışma ilkeleri ve hidrolik devre kavramlarının

Detaylı

Harekete daha fazlasını katıyoruz. Yüksek verimli su temini pompaları.

Harekete daha fazlasını katıyoruz. Yüksek verimli su temini pompaları. Harekete daha fazlasını katıyoruz. Yüksek verimli su temini pompaları. Daha verimli ve daha yüksek basınçlı su temini için çalışıyoruz. Bu, 25 bar ın üzerine çıkılması anlamına geliyor. Wilo nun pompa

Detaylı

Hidrolik sistem partneri. Herşey tek elden

Hidrolik sistem partneri. Herşey tek elden Hidrolik sistem partneri Hidrolik sistem partneri Herşey tek elden Hidrolik demek, HANSA-FLEX demek. Bugün dünden fazla. HANSA-FLEX, hidrolik sektöründe zamanla Avrupa nın lider işletmesi olmuştur. Bu

Detaylı

ÇATI KONSTRÜKSİYONLARINDA GAZBETON UYGULAMALARI Doç.Dr.Oğuz Cem Çelik İTÜ Mimarlık Fakültesi Yapı Statiği ve Betonarme Birimi

ÇATI KONSTRÜKSİYONLARINDA GAZBETON UYGULAMALARI Doç.Dr.Oğuz Cem Çelik İTÜ Mimarlık Fakültesi Yapı Statiği ve Betonarme Birimi ÇATI KONSTRÜKSİYONLARINDA GAZBETON UYGULAMALARI Doç.Dr.Oğuz Cem Çelik İTÜ Mimarlık Fakültesi Yapı Statiği ve Betonarme Birimi ÖZET Donatılı gazbeton çatı panellerinin çeşitli çatı taşıyıcı sistemlerinde

Detaylı

Yenilikçi Teknolojiler.

Yenilikçi Teknolojiler. Yenilikçi Teknolojiler. CNC Hidrolik Abkant Pres EcoBend, hem standart hem de opsiyonel olarak sunduğu donanım özellikleri ile kullanıcı dostu olmaya ve ekonomik anlamda iºletmenize vermiº olduğu güç ile

Detaylı

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION)

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) Püskürtme şekillendirme (PŞ) yöntemi ilk olarak Osprey Ltd. şirketi tarafından 1960 lı yıllarda geliştirilmiştir. Günümüzde püskürtme şekillendirme

Detaylı

ECOCERT ORGANİK SERTİFİKASYON BAŞVURU FORMU

ECOCERT ORGANİK SERTİFİKASYON BAŞVURU FORMU ECOCERT ORGANİK SERTİFİKASYON BAŞVURU FORMU Lütfen bu formu mümkün olduğunca detaylı doldurunuz: Ürünlerinizin sertifikasyonu için hazırlanacak olan fiyat teklifinde burada verdiğiniz bilgiler kullanılacaktır.

Detaylı

ANOVA MÜHENDİSLİK LTD. ŞTİ.

ANOVA MÜHENDİSLİK LTD. ŞTİ. ÇOK KADEMELİ POMPA PERFORMANSININ CFD YÖNTEMİYLE BELİRLENMESİ Ahmet AÇIKGÖZ Mustafa GELİŞLİ Emre ÖZTÜRK ANOVA MÜHENDİSLİK LTD. ŞTİ. KISA ÖZET Bu çalışmada dört kademeli bir pompanın performansı Hesaplamalı

Detaylı

İ çindekiler. xvii GİRİŞ 1 TEMEL AKIŞKANLAR DİNAMİĞİ BERNOULLİ DENKLEMİ 68 AKIŞKANLAR STATİĞİ 32. xvii

İ çindekiler. xvii GİRİŞ 1 TEMEL AKIŞKANLAR DİNAMİĞİ BERNOULLİ DENKLEMİ 68 AKIŞKANLAR STATİĞİ 32. xvii Last A Head xvii İ çindekiler 1 GİRİŞ 1 1.1 Akışkanların Bazı Karakteristikleri 3 1.2 Boyutlar, Boyutsal Homojenlik ve Birimler 3 1.2.1 Birim Sistemleri 6 1.3 Akışkan Davranışı Analizi 9 1.4 Akışkan Kütle

Detaylı

500+ Proje. Bulundukları sektörde öncü olan firmaları bünyemize katmaya devam ediyoruz. AMACIMIZ AYDINLATLAK MECİDİYEKÖY MEYDAN TÜNELİ

500+ Proje. Bulundukları sektörde öncü olan firmaları bünyemize katmaya devam ediyoruz. AMACIMIZ AYDINLATLAK MECİDİYEKÖY MEYDAN TÜNELİ 500+ Proje Bulundukları sektörde öncü olan firmaları bünyemize katmaya devam ediyoruz. AMACIMIZ AYDINLATLAK Güçlü teknik kadromuz ve alt yapımız ile güç santralleri, enerji iletim hatları, orta gerilim

Detaylı

Mühendislikte Sayısal Çözüm Yöntemleri NÜMERİK ANALİZ. Prof. Dr. İbrahim UZUN

Mühendislikte Sayısal Çözüm Yöntemleri NÜMERİK ANALİZ. Prof. Dr. İbrahim UZUN Mühendislikte Sayısal Çözüm Yöntemleri NÜMERİK ANALİZ Prof. Dr. İbrahim UZUN Yayın No : 2415 İşletme-Ekonomi Dizisi : 147 5. Baskı Eylül 2012 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-438 - 9 Copyright Bu kitabın

Detaylı

İTS YAPI SANAYİ TİCARET LTD. ŞTİ

İTS YAPI SANAYİ TİCARET LTD. ŞTİ İTS YAPI SANAYİ TİCARET LTD. ŞTİ GENEL MÜDÜRLÜK ADRESİMİZ: Adres : Çakmak Mh. Tavukçuyolu Cd. Saatçi Sk. No : 22/4 Tepeüstü / Ümraniye - İstanbul Tel : (0216) 540 87 00-01 Fax : (0216) 540 87 23 Web: www.itsgrup.com.tr

Detaylı

GİRİŞ. Tüm çalışmalarımızda ilke olarak benimsediğimiz değerlerimiz:

GİRİŞ. Tüm çalışmalarımızda ilke olarak benimsediğimiz değerlerimiz: Sanayileşmek, en büyük milli davalarımız arasında yer almaktadır. Çalışması ve yaşaması için ekonomik elemanları memleketimizde mevcut olan büyük, küçük her çeşit sanayii kuracağız ve işleteceğiz. En başta

Detaylı

The Developed Machine Technology IQ ++ Series

The Developed Machine Technology IQ ++ Series ''GEMATE''yi seçtiğiniz için teşekkür ederiz'' ''Thans you for choosing to GEMATE'' The Developed Machine Technology IQ ++ Series # Yüksek Güvenlik Bariyeri # ( Gemate Beam Sensors) Montaj ve Kullanma

Detaylı

Bimetal termometre Model 55, paslanmaz çelik versiyonu

Bimetal termometre Model 55, paslanmaz çelik versiyonu Mekanik sıcaklık ölçümü Bimetal termometre Model 55, paslanmaz çelik versiyonu WIKA veri sayfası TM 55.01 Uygulamalar Kimya endüstrisi, petro kimya endüstrisi, proses teknolojisi ve gıda endüstrisi Agresif

Detaylı

IML 401 İMALAT LABORATUARI. Rapor Yazma ve Sunma

IML 401 İMALAT LABORATUARI. Rapor Yazma ve Sunma IML 401 İMALAT LABORATUARI Rapor Yazma ve Sunma Genel Açıklamalar Üçüncü tekil şahıs kullanın (pasif) Üçüncü tekil şahıs: Yukarıda tartışıldığı gibi, verilerin sınırlamalarıyla ilgili son korelasyon için

Detaylı

TEK NOKTA EĞİTİMLERİ

TEK NOKTA EĞİTİMLERİ Sürekli gelişim için TEK NOKTA EĞİTİMLERİ İSMAİL HAKKI KAVURMACI MAKİNA YÜKSEK MÜHENDİSİ Yönetim Danışmanı www. kavurmaci.net info@kavurmaci.net 1 Pratik ancak etkin bir yöntem olması nedeni ile tek nokta

Detaylı

OTOMASYONDA ÇÖZÜM ORTAĞINIZ

OTOMASYONDA ÇÖZÜM ORTAĞINIZ OTOMASYONDA ÇÖZÜM ORTAĞINIZ NGT ENDÜSTRİYEL OTOMASYON PROJE VE TAAHHÜT NGT mühendislik olarak uzun yıllar otomasyon sektörüne hizmet eden deneyimli ve uzman kadromuzla, sahip olduğumuz bilgi birikim, uzmanlık

Detaylı

SEIATSU-HSP TIPI KALIPLAMA HATTI

SEIATSU-HSP TIPI KALIPLAMA HATTI .. SEIATSU-HSP TIPI KALIPLAMA HATTI Konvensiyonel sarsma-basma presinin ekonomik ve teknolojik alternatifi max. 85 db (A) e cıkan gürültü seviyesiyle sessiz ve cevre dostu kalıplama prosesi Alt ve üst

Detaylı

www.oztasmakina.com.tr

www.oztasmakina.com.tr www.oztasmakina.com.tr 1990 yılında Kütahya Merkez de kurulan, ÖZTAŞ Makina ve Metal Sanayi, kurulduğu yıldan itibaren, sanayi kuruluşlarının Kütahya da ihtiyacı olan makina, malzeme ve ekipmanlara yönelik

Detaylı

Çok Katlı Perdeli ve Tünel Kalıp Binaların Modellenmesi ve Tasarımı

Çok Katlı Perdeli ve Tünel Kalıp Binaların Modellenmesi ve Tasarımı Çok Katlı Perdeli ve Tünel Kalıp Binaların Modellenmesi ve Tasarımı Mustafa Tümer Tan İçerik 2 Perde Modellemesi, Boşluklu Perdeler Döşeme Yükleri ve Eğilme Hesabı Mantar bandı kirişler Kurulan modelin

Detaylı

Doküman Kontrol. İyi Dokümantasyonun Temelleri ve Doküman Kontrol Sistemleri

Doküman Kontrol. İyi Dokümantasyonun Temelleri ve Doküman Kontrol Sistemleri Doküman Kontrol İyi Dokümantasyonun Temelleri ve Doküman Kontrol Sistemleri Hayatın gerçekleri... Hikayemiz, Herkes, Biri, Herhangibiri ve Hiçkimse adındaki dört kişi hakkında. Yapılması gereken çok önemli

Detaylı

T.C. ŞIRNAK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. YAZ STAJI Yaz Staj Defteri. Hazırlayan :.. ŞIRNAK

T.C. ŞIRNAK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. YAZ STAJI Yaz Staj Defteri. Hazırlayan :.. ŞIRNAK T.C. ŞIRNAK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ YAZ STAJI Yaz Staj Defteri Hazırlayan :.. ŞIRNAK T.C. ŞIRNAK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Yaz

Detaylı

Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Bölüm/Program Dersi

Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Bölüm/Program Dersi BEK- Dersin Adı Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Bölüm/Program Dersi DERS TANIM BİLGİLERİ Şantiye Mühendisliği ve Yapı Lojistiği Dersin Kodu Teori/Saat Uygulama/Saat Laboratuar/Saat AKTS

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ GİRİŞ Yapılan herhangi bir mekanik tasarımda kullanılacak malzemelerin belirlenmesi

Detaylı

SIERRA DALDIRMA TİP VORTEKS BUHAR SAYACI

SIERRA DALDIRMA TİP VORTEKS BUHAR SAYACI www.ayvaz.com info@ayvaz.com BUHAR SAYAÇLARININ KULLANILMA SEBEPLERİ 1-Sistem Verimliliği 2-Enerji Verimliliği 3-Prosesin Kontrolü 4-Buhar Maliyeti Buhar sayacını ile farklı sebeplere bağlı olarak verimin

Detaylı

VDS Onaylı Yangın Pompaları

VDS Onaylı Yangın Pompaları VDS Onaylı Yangın Pompaları Cobra V VDS Onaylı Pompa Özellikleri Önden emişli, üstten basmalı, arkadan çekip çıkartılabilen, yatay salyangoz gövdeli santrifüj tip pompalardır. Özel dizaynı sayesinde pompa

Detaylı

Tedarikçi Yönetimi - Kurumsal Sosyal Uygunluk - 2015 Yılı Eğitim Programı

Tedarikçi Yönetimi - Kurumsal Sosyal Uygunluk - 2015 Yılı Eğitim Programı Tedarikçi Yönetimi - Kurumsal Sosyal Uygunluk - 2015 Yılı Eğitim Programı Kurumsal Sosyal Uygunluk Eğitim Hizmetleri Intertek, sağladığı eğitim hizmetleri ile kurumsal sosyal uygunluk alanında farkındalık

Detaylı

MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ

MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ 1.GİRİŞ Deney tesisatı; içerisine bir ısıtıcı,bir basınç prizi ve manometre borusu yerleştirilmiş cam bir silindirden oluşmuştur. Ayrıca bu hazneden

Detaylı

AERODİNAMİK KUVVETLER

AERODİNAMİK KUVVETLER AERODİNAMİK KUVVETLER Prof.Dr. Mustafa Cavcar Anadolu Üniversitesi, Sivil Havacılık Yüksekokulu, 26470 Eskişehir Bir uçak üzerinde meydana gelen aerodinamik kuvvetlerin bileşkesi ( ); uçağın etrafından

Detaylı

PANEL YAPI PANEL YAPI

PANEL YAPI PANEL YAPI PANEL YAPI İNŞAAT VE TAAHHÜT VE TİCARET PANEL YAPI İNŞAAT VE TAAHHÜT VE TİCARET Panel Yapı İnşaat ve Taahhüt ve Ticaret Genel Müdürlük / Head Office: Eski Edirne Asfaltı 71. Sok. No:24 K:1 D:2 Sultançiftliği,

Detaylı

şeklinde yürütülen geniş kapsamlı ve detaylı bir çalışmadır.

şeklinde yürütülen geniş kapsamlı ve detaylı bir çalışmadır. T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FENBİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İŞ GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI II. ÖĞRETİM TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DÖNEM PROJESİ DERSİ YAZIM VE SUNUM KILAVUZU 1. GENEL KONULAR 1.1. Tanım Çukurova Üniversitesi,

Detaylı

www.aspen.com.tr 02.2015 I w w w. F i k i r K a h v e s i. c o m. t r 14999347 I

www.aspen.com.tr 02.2015 I w w w. F i k i r K a h v e s i. c o m. t r 14999347 I Aspen Yapı ve Zemin Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. Genel Müdürlük / Head Office: Leylak Sokak Murat İş Merkezi B Blok Kat 3/14 Mecidiyeköy 34387 İSTANBUL Tel +90 212 318 88 88 (pbx) Faks/Fax +90 212

Detaylı

AYTEK COOLING SYSTEMS SU SOĞUTMALI CHILLER + TCU

AYTEK COOLING SYSTEMS SU SOĞUTMALI CHILLER + TCU AYTEK COOLING SYSTEMS SU SOĞUTMALI CHILLER + TCU www.ayteksogutma.com CT SERİSİ SOĞUTMA CT serisi chiller cihazları sayesinde her enjeksiyon makinesinin kalıbında ayrı ayrı su sıcaklıkları ile çalışılabilir.

Detaylı

Autodesk Robot Structural Analysis Professional İnşaat Müh. için Yapısal Modelleme, Analiz ve Tasarım çözümü

Autodesk Robot Structural Analysis Professional İnşaat Müh. için Yapısal Modelleme, Analiz ve Tasarım çözümü Autodesk Robot Structural Analysis Professional İnşaat Müh. için Yapısal Modelleme, Analiz ve Tasarım çözümü İnş. Yük. Müh. Burçin ŞAHİNALP PROTA BİLGİSAYAR A.Ş. Autodesk Robot Structural Analysis Professional

Detaylı

Çok amaçlı dolap konstrüksiyonu için sürgü kapak sistemi. TopLine M

Çok amaçlı dolap konstrüksiyonu için sürgü kapak sistemi. TopLine M Çok amaçlı dolap konstrüksiyonu için sürgü kapak sistemi. TopLine M TopLine M Gövde kontrüksiyonunda tasarım özgürlüğü Yeni geliştirilen sürgü kapak sistemi TopLine M, özellikle montajı müşteriler tarafından

Detaylı

BOZDAĞ ENDÜSTRİYEL ÜRÜNLER VE DIŞ TİCARET LTD. ŞTİ.

BOZDAĞ ENDÜSTRİYEL ÜRÜNLER VE DIŞ TİCARET LTD. ŞTİ. Firma Tanıtımı BOZDAĞ ENDÜSTRİYEL ÜRÜNLER VE DIŞ TİCARET LTD. ŞTİ. Adres: Telefon: 0232 479 58 10 Faks: 0232 479 25 85 E-Posta: info@bozdagendustri.com Otomotiv sektöründeki güçlü tedarikçiniz. Bozdağ

Detaylı

Lachenmeier Stretch Hood T1. Küçük ve güçlü

Lachenmeier Stretch Hood T1. Küçük ve güçlü Lachenmeier Stretch Hood T1 Küçük ve güçlü Lachenmeier Stretch Hood Stretch hood teknolojisi palet sarma yöntemlerinin diğer türlerine göre önemli avantajlar sunmaktadır. Film ve enerji tüketiminde tasarruf

Detaylı

BİLGİSAYARLI TASARIM VE İMALAT YÖNTEMLERİ KULLANILARAK KRANK MİLİ İMALATI ÖZET ABSTRACT

BİLGİSAYARLI TASARIM VE İMALAT YÖNTEMLERİ KULLANILARAK KRANK MİLİ İMALATI ÖZET ABSTRACT BİLGİSAYARLI TASARIM VE İMALAT YÖNTEMLERİ KULLANILARAK KRANK MİLİ İMALATI Ömer PEKDUR 1, Can CANDAN 2, Davut AKDAŞ 3, Yaşar AKMAN 4, Sabri BIÇAKÇI 5 1 opekdur@gmail.com 6 ncı Ana Bakım Merkezi Komutanlığı,

Detaylı

SAYIŞTAY DERGİSİ YAYIN İLKELERİ VE YAZIM KURALLARI. Sayıştay Dergisi Yayın İlkeleri Sayıştay Dergisi Yazım Kuralları

SAYIŞTAY DERGİSİ YAYIN İLKELERİ VE YAZIM KURALLARI. Sayıştay Dergisi Yayın İlkeleri Sayıştay Dergisi Yazım Kuralları SAYIŞTAY DERGİSİ YAYIN İLKELERİ VE YAZIM KURALLARI Sayıştay Dergisi Yayın İlkeleri Sayıştay Dergisi Yazım Kuralları SAYIŞTAY DERGİSİ YAYIN İLKELERİ Sayıştay Dergisi üçer aylık dönemler halinde yayımlanan

Detaylı

Şirket Politikamız : Kalite Politikamız :

Şirket Politikamız : Kalite Politikamız : HAKKIMIZDA Ankara merkezli Barkur Enerji-Petrol, her tür ve büyüklükte yapım sözleşmelerini yürütme yeteneğine sahip dinamik ve güçlü bir kadroyla hizmet vermektedir. Gerek yurt içi ofisleri ve gerekse

Detaylı

TA-COMPACT-P. Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar Basınçtan bağımsız balans ve kontrol vanası (PIBCV)

TA-COMPACT-P. Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar Basınçtan bağımsız balans ve kontrol vanası (PIBCV) Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar Basınçtan bağımsız balans ve kontrol vanası (PIBCV) IMI TA / Kontrol vanaları / Basınçtan bağımsız kombine balans ve kontrol vanası,

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ STAJ KLAVUZU

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ STAJ KLAVUZU ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ STAJ KLAVUZU 1.Staj Süresi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümünde en az 40 (kırk) iş günü staj yapma zorunluluğu vardır. Staj, esas olarak eğitim öğretimin fiilen

Detaylı

Her uygulama için optimum bir çözüm

Her uygulama için optimum bir çözüm Technical Textiles Benninger Technical Textiles Proses iş akışı Her uygulama için optimum bir çözüm Yağ sökme Ön yıkama Hazırlık yıkaması Elastanın serbest bırakılması Yağ kalıntılarının miktarını azaltır

Detaylı

Önemli Not unuz varsa, buraya yazınız. Versiyon: [Gün Ay Yıl] [İletişim Bilgileri]

Önemli Not unuz varsa, buraya yazınız. Versiyon: [Gün Ay Yıl] [İletişim Bilgileri] İş Planı ÖNEMLİ NOT Önemli Not unuz varsa, buraya yazınız. Versiyon: [Gün Ay Yıl] [İletişim Bilgileri] Firma Bilgileri Firma İsmi İlgili Kişi / Pozisyonu İş Adresi Telefon / Faks Numaraları E-Posta / Web

Detaylı

YENİ. Tooldyne Uzmanından takım balans sistemi. RM1059 tr

YENİ. Tooldyne Uzmanından takım balans sistemi. RM1059 tr YENİ Tooldyne Uzmanından takım balans sistemi RM1059 tr Tooldyne Daha az balanssızlık sayesinde daha iyi işleme kalitesi Yüksek hızda işleme günümüzde metal ve plastiklerin ekonomik şekilde işlenmesi için

Detaylı

MÜHENDİSLİK VE BİLGİSAYAR BİLİMLERİ STAJ BİLGİLERİ

MÜHENDİSLİK VE BİLGİSAYAR BİLİMLERİ STAJ BİLGİLERİ MÜHENDİSLİK VE BİLGİSAYAR BİLİMLERİ STAJ BİLGİLERİ Zorunlu Stajlarda Kullanılacak Formlar ve Dikkat Edilmesi Gereken Tarihler ZORUNLU STAJ BAŞVURU FORMU STAJ KABUL FORMU STAJYER DEĞERLENDİRME FORMU STAJ

Detaylı

KSB Yangın Setleri VdS

KSB Yangın Setleri VdS KSB Yangın Setleri VdS Alman VdS Onayı Almanya da yaklaşık 50 yıldır kullanılan yangın standardıdır VdS Kurumu; Alman Sigortacılar Birliği olup; yangın standartlarını belirler, malzeme onaylarını ve testlerini

Detaylı

BSC Seviye 2 Risk Değerlendirme Sertifikası Eğitimi. Davet 1 günlük Eğitim İstanbul, Türkiye

BSC Seviye 2 Risk Değerlendirme Sertifikası Eğitimi. Davet 1 günlük Eğitim İstanbul, Türkiye BSC Seviye 2 Risk Değerlendirme Sertifikası Eğitimi Davet 1 günlük Eğitim İstanbul, Türkiye Marsh Türkiye, İstanbul da British Safety Council ile birlikte Seviye 2 Risk Değerlendirme Sertifika Eğitimi

Detaylı

markalarımız Şirketimiz Modüler Askı Destek Sismtemleri Sismik Askılama Ürünleri Yivli Boru Bağlantı Elemanları Yaylı Titreşim Ürünleri

markalarımız Şirketimiz Modüler Askı Destek Sismtemleri Sismik Askılama Ürünleri Yivli Boru Bağlantı Elemanları Yaylı Titreşim Ürünleri Ürün grupları markalarımız Modüler Askı Destek Sismtemleri Şirketimiz FALKON MÜHENDİSLİK PROJE & DANIŞMANLIK firması olarak geleceğiniz güvence altına almak, insan hayatını ve yatırımlarınızı korumak için

Detaylı

RULMANLI VE KAYMALI YATAKLARDA SÜRTÜNME VE DİNAMİK DAVRANIŞ DENEY FÖYÜ

RULMANLI VE KAYMALI YATAKLARDA SÜRTÜNME VE DİNAMİK DAVRANIŞ DENEY FÖYÜ T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ RULMANLI VE KAYMALI YATAKLARDA SÜRTÜNME VE DİNAMİK DAVRANIŞ DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Erdem KOÇ Arş.Gör. Mahmut

Detaylı

Arsen ÖRGÜLÜ-ÖRGÜSÜZ FAN COIL HORTUMLARI EN ISO 10380 PRODUCED AND TESTED ISO 9001:2008 OHSAS 18001

Arsen ÖRGÜLÜ-ÖRGÜSÜZ FAN COIL HORTUMLARI EN ISO 10380 PRODUCED AND TESTED ISO 9001:2008 OHSAS 18001 QUALITY MANAGEMENT SYSTEM CERTIFIED HEALTH & SAFETY MANAGEMENT SYSTEM Arsen ÖRGÜLÜ-ÖRGÜSÜZ FAN COIL HORTUMLARI ISO 9001:2008 REGISTERED COMPANY EN ISO 10380 PRODUCED AND TESTED OHSAS 18001 İÇİNDEKİLER

Detaylı

Monte et ve Çalıştır, Bu kadar kolay

Monte et ve Çalıştır, Bu kadar kolay MAKING MODERN LIVING POSSIBLE Monte et ve Çalıştır, Bu kadar kolay ASV- Otomatik Balans Vanası Danfoss Isıtma Çözümleri Türkiye Yapısı... Mükemmel Balanslama mı İstiyorsunuz? Hızlı Montaj mı? Maksimum

Detaylı

ipunch CNC TARET PANÇ PRESLER

ipunch CNC TARET PANÇ PRESLER ipunch CNC TARET PANÇ PRESLER 1950 1971 1974 1981 1994 2001 2003 2011 MVD ilk makinasını imal etmiştir. İlk sac işleme makinası olan sac delme presini imal etmiştir. Ana üretim konusu olan ağır tip abkant

Detaylı

HİDROLİK YÖN KONTROL VALFLERİNDE AKIŞ KAYBI

HİDROLİK YÖN KONTROL VALFLERİNDE AKIŞ KAYBI P A M U K K A L E Ü N İ V E R S İ T E S İ M Ü H E N D İ S L İ K F A K Ü L T E S İ P A M U K K A L E U N I V E R S I T Y E N G I N E E R I N G C O L L E G E M Ü H E N D İ S L İ K B İ L İ M L E R İ D E R

Detaylı

Gelenekler Geçmişimiz Geleceğin Teminatıdır,

Gelenekler Geçmişimiz Geleceğin Teminatıdır, 1825 Gelenekler Geçmişimiz Geleceğin Teminatıdır, İnsan etkileşimi her zaman tüm oluşumların merkezinde olmuştur. Aile şirketi Gontermann-Peipers ın uzun geçmişi de şirket başarısının devamlılığının yalnızca

Detaylı

BTB Proje Yönetimi ve Mühendislik Ltd. Şti.

BTB Proje Yönetimi ve Mühendislik Ltd. Şti. ŞİRKET SUNUMU SUNUM PLANI Hakkımızda BTB Ekibi ve Çözüm Ortakları Kalite Anlayışımız Faaliyet Alanlarımız Hizmetlerimiz Altyapılarımız Geliştirilen Birim ve Sistem Örnekleri İletişim Hakkımızda 2013 yılında

Detaylı

HİDROLİK YÖN KONTROL VALFLERİNDE AKIŞ KAYBI

HİDROLİK YÖN KONTROL VALFLERİNDE AKIŞ KAYBI PAMUKKALE ÜNÝVERSÝTESÝ MÜHENDÝSLÝK FAKÜLTESÝ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDÝSLÝK BÝLÝMLERÝ DERGÝSÝ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL : 1995 CÝLT : 1 SAYI : 1 SAYFA : 53-58 HİDROLİK YÖN

Detaylı

KALĠTE SĠSTEM DOKÜMANTASYONU

KALĠTE SĠSTEM DOKÜMANTASYONU 1. AMAÇ ABC San. ve Tic. A.Ş. nde uygulanan Kalite Yönetim Sistemini tanımlamak amacıyla oluşturulan Kalite Sistem Dokümantasyon yapısını göstermek. 2. KAPSAM Bu prosedür Kalite Yönetim Sistemi dahilindeki

Detaylı

Ürün Yenilikleri. Kalıp yapımı IV / 2015. E 3300 Maça ünitesi. CD katalog 5.9.1.0 Çevrim içi-katalog

Ürün Yenilikleri. Kalıp yapımı IV / 2015. E 3300 Maça ünitesi. CD katalog 5.9.1.0 Çevrim içi-katalog Ürün Yenilikleri Kalıp yapımı IV / 2015 CD katalog 5.9.1.0 Çevrim içi-katalog Ürün gruplarımızı tekrar genişletmekle, sizlerin talep ve önerilerinize karşılık vermeye çalışıyoruz. Bir sistem tedarikçisi

Detaylı

Mikrotek A.Ş. kendi üretimi olan DC motor sürücü panoları ile haddehane sektöründe PLC ve bilgisayar destekli otomasyon çözümleri üretmektedir.

Mikrotek A.Ş. kendi üretimi olan DC motor sürücü panoları ile haddehane sektöründe PLC ve bilgisayar destekli otomasyon çözümleri üretmektedir. Mikrotek Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. 2827 sokak No:28/3 1.Sanayi Sitesi 35110 İ Z M İR TÜRKİYE Tel:90-232-458 92 73 Fax:90-232-433 74 78 E-mail:info@mikrotek.com Internet:www.mikrotek.com GİRİŞ Mikrotek

Detaylı

Tüm Kurumsal İşlerinizde Profesyonel Çözümler

Tüm Kurumsal İşlerinizde Profesyonel Çözümler Tüm Kurumsal İşlerinizde Profesyonel Çözümler www.faktorgrup.com İşlerinizde Profesyonel Çözümler Değerli yöneticiler, Bildiğiniz gibi, içinde yaşadığımız yüzyılda modern işletmecilik kavramı beraberinde

Detaylı

Doç. Dr. Sedat ONDARAL Staj Komisyonu Başkanı. Arş. Gör. Emir ERİŞİR Staj Komisyonu Üyesi

Doç. Dr. Sedat ONDARAL Staj Komisyonu Başkanı. Arş. Gör. Emir ERİŞİR Staj Komisyonu Üyesi Doç. Dr. Sedat ONDARAL Staj Komisyonu Başkanı Arş. Gör. Bilge YILMAZ Staj Komisyonu Üyesi Arş. Gör. Emir ERİŞİR Staj Komisyonu Üyesi Arş. Gör. Gaye KÖSE Staj Komisyonu Üyesi KTÜ Orman Fakültesi, Orman

Detaylı

Güvenilir. www.makroteknik.com.tr. Enerji Tasarruflu Kazanlar

Güvenilir. www.makroteknik.com.tr. Enerji Tasarruflu Kazanlar Güvenilir www.makroteknik.com.tr Enerji Tasarruflu Kazanlar K A Z A N L A R Ekonomik Açıdan Uygun ve Sürdürülebilir Çözümler Sunar Genel piyasa çevre sürdürülebilirliği ve enerji üzerine kurulduğu ve maliyetler

Detaylı

VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2

VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2 VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2 Volümetrik debimetre nedir?? Fark basınç ölçümü ile hava akış verimini kontrol etmenizi sağlayan, bakım gerektirmeyen, yenilikçi bir Pnömatik otomasyon kontrol sistemidir, bu

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 40 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI TEORİ Bir noktada oluşan gerinim ve gerilme değerlerini

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI - (8.Hafta) VİDALAR -1

MAKİNE ELEMANLARI - (8.Hafta) VİDALAR -1 A. TEMEL KAVRAMLAR MAKİNE ELEMANLARI - (8.Hafta) VİDALAR -1 B. VİDA TÜRLERİ a) Vida Profil Tipleri Mil üzerine açılan diş ile lineer hareket elde edilmek istendiğinde kullanılır. Üçgen Vida Profili: Parçaları

Detaylı

Bölüm 3: Vektörler. Kavrama Soruları. Konu İçeriği. Sunuş. 3-1 Koordinat Sistemleri

Bölüm 3: Vektörler. Kavrama Soruları. Konu İçeriği. Sunuş. 3-1 Koordinat Sistemleri ölüm 3: Vektörler Kavrama Soruları 1- Neden vektörlere ihtiyaç duyarız? - Vektör ve skaler arasındaki fark nedir? 3- Neden vektörel bölme işlemi yapılamaz? 4- π sayısı vektörel mi yoksa skaler bir nicelik

Detaylı

3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası

3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası HİDROLİK SİSTEM KURMAK VE ÇALIŞTIRMAK 3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası Basınç hattından gelen hidrolik akışkan, 3/2 yön kontrol valfine basılınca valften geçer. Silindiri

Detaylı

Kalıp üretiminde. güvenilir ortağınız

Kalıp üretiminde. güvenilir ortağınız Kalıp üretiminde güvenilir ortağınız Çeliğe şekil veriyoruz Standart kalıp ürünlerinde lider konuma yükselmiş olan Meusburger, yüksek kalitede standart parça üreterek 10.000 i aşan kalıpçı ile çalışmaktadır.

Detaylı

İKTİSADİ GELİŞME MALİ DESTEK PROGRAMI-3

İKTİSADİ GELİŞME MALİ DESTEK PROGRAMI-3 T.C. SERHAT KALKINMA AJANSI İKTİSADİ GELİŞME MALİ DESTEK PROGRAMI-3 2013 YILI PROJE TEKLİF ÇAĞRISI İŞ PLANI EK - E Referans No: TRA2-13-İGMD03/TRA2-13-İGMD03G I MEVCUT DURUM ANALİZİ 1. İŞLETMENİN TARİHÇESİ

Detaylı

MAXIMA Serisi. 500 ile 4000 Ton Arası

MAXIMA Serisi. 500 ile 4000 Ton Arası MAXIMA Serisi 500 ile 4000 Ton Arası 1 MAXIMA Hidrolik Güç Santralli İsminden de anlaşıldığı gibi; güçlü hidrolik 2 ½ plaka tasarımı ile MAXIMA serisi büyük ebatlı ürünlerin üretilmesi için tasarlamıştır.

Detaylı

Yüksek verimli ve ekonomik merkezi sistem çözümleri

Yüksek verimli ve ekonomik merkezi sistem çözümleri [ Hava ] Şema Sayfaları Başlık şablonu Folio Medium [ Su ] [ Toprak ] [ Buderus ] Yüksek verimli ve ekonomik merkezi sistem çözümleri Isıtma Bizim İşimiz Üflemeli Brülörlü Çelik Kazanlar Merkezi ısıtmada

Detaylı