CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMLERİ, 2013

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMLERİ, 2013"

Transkript

1 HAZAR STRATEJI ENSTITÜSÜ SIYASET VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR MERKEZI AZERBAYCAN CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMLERİ, 2013 BÜLENT ARAS

2

3 Prof. Dr. Bülent Aras, hâlen Sabancı Üniversitesi öğretim üyesi ve HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Başkanı dır yılları arasında Dışişleri Bakanlığı Stratejik Araştırmalar Merkezi (SAM) Başkanlığı ve Diplomasi Akademisi Başkanlığı nı yürütmüştür. Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu nun akademik danışmanıdır. Bülent Aras, Boğaziçi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü nde 1994 yılında lisans eğitimini, 1999 yılında da doktorasını tamamlamıştır. Doktora çalışmalarını sürdürürken 1998 yılında Indiana Üniversitesi nin Avrasya Çalışmaları Bölümü nde, 2003 yılında Oxford Üniversitesi St. Anthony s College de, 2004 yazında ise Paris merkezli Avrupa Birliği Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü nde araştırmacı olarak yer almıştır yılında St. Anthony s College Türkiye Çalışmaları Bölümü nde Kıdemli Misafir Profesör olarak görev yapmıştır. Dışişleri Bakanlığı na katılmadan önce İstanbul Teknik Üniversitesi İnsani ve Sosyal Bilimler Bölümü nde görev yapmıştır ve 2010 yıllarında Sabah gazetesinde dış politika alanında köşe yazarlığı yapmıştır. Yayıncı: Hazar Strateji Enstitüsü Tasarım&Prodüksiyon: İnfomag Yayıncılık Bülent Aras ın yurt içi ve yurt dışında basılmış 13 kitabı bulunmaktadır. Makaleleri ve verdiği pek çok ders gazetelerde yer almış ve Farsça, Rusça ve Arapça gibi dillere çevrilmiştir. Uzmanlık alanları; Türk Dış Politikası, Orta Asya, Kafkasya ve Ortadoğu olan ve bu konularda pek çok kuruma danışmanlık yapmış olan Bülent Aras, akademik çalışmalarını geniş bir alanda sürdürmeye devam etmektedir. Ebulula Mardin Caddesi, 4.Gazeteciler Sitesi A-8/1 1. Levent - İstanbul Tel: (212) Faks: (212) Yazışma Adresi: Veko Giz Plaza, Maslak Meydan Sok., No:3 Kat:4 Daire:11-12 Maslak, Şişli-İstanbul-TÜRKİYE Telefon: Fax: Web: 3

4 ÖZET Azerbaycan da 9 Ekim 2013 tarihinde Cumhurbaşkanlığı seçimi gerçekleşecek. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev karşısında, muhalefetin önemli bir bölümünün desteğini alan Cemil Hesenli ve diğer adaylar seçimde yarışacaklar. Seçimlerle Azerbaycan ın siyasi, ekonomik ve dış politika süreçleri halkın onayına sunulacak. Azerbaycan yönetimi seçimlerin adil ve eşit bir ortamda yapılması ve uluslararası gözlemciler tarafından izlenmesi için çaba harcamaktadır. Muhalefet siyasi yapıya güvensizliğini sürdürmektedir. Cumhurbaşkanlığı seçimleri ülkenin siyasi yapısı, siyasi rejim dinamikleri, demokratikleşmenin seyri ve Azerbaycan ın gelecekte izleyeceği politikalar ile ilgili önemli ipuçları verecektir. GIRIŞ Seçim atmosferinde Azerbaycan yönetiminin ülkeye getirdiği siyasal standartlar, ekonomi yönetimi ve dış politika performansının tartışılması doğal bir durumdur. Bu yazıda Azerbaycan daki siyasi ortam, İlham Aliyev döneminde siyasi gelişmeler, mevcut durumun Azerbaycan ve ilgili aktörler için anlamı ve Azerbaycan da seçim sonrası durum üzerine ipuçları ele alınacaktır. Sovyet sonrası ülkelerin yaşadığı dönüşüm süreci ve benzer kaderi paylaşan coğrafyanın dinamikleri göz önüne alınarak bir analiz yapılacaktır. Ancak bir istisna söyleminden kaçınmak için bölge dinamiklerini arka plana almakla birlikte, siyasal süreçleri uluslararası standartlar ve kendi bağlamında gelişim seyri içerisinde değerlendiren kapsamlı bir tartışma yapılmaya çalışılacaktır. 4 Ekim ayında yapılacak olan Cumhurbaşkanlığı seçimleri Azerbaycan siyasi hayatında 2013 yılının en önemli hadisesidir. Bu seçim aynı zamanda ülkenin bağımsızlık sonrası siyasal yönetim süreci ile ilgili fikir vermesi açısından önemli olacaktır. Sovyetlerin dağıldığı yıllarda sancılı bir süreçte bağımsızlığını kazanan Azerbaycan ın, kısa bir süre sonra Ermenistan la savaş neticesinde Dağlık Karabağ ve yedi rayonu işgal altında kalmıştır. Savaşın maddi hasarı, göçmenler, ekonomik sorunlar ve siyasi istikrar, Azerbaycan ın bağımsızlık sonrası karşı karşıya kaldığı birtakım sorunlardır. Haydar Aliyev dönemi ( ) ülkede istikrarın tesis edildiği, komşu ülkelerle ilişkilerde bir dengenin sağlandığı ve ülkenin zengin yeraltı kaynaklarına ilk yatırımların yapıldığı yıllar olmuştur. İlham Aliyev dönemi, kendinden önceki dönemde tesis edilen istikrar ve erken altyapı girişimleri üzerine modern Azerbaycan ın inşa edildiği yıllar olmuştur. AZERBAYCAN SIYASAL SISTEMI Sovyet sonrası dönemde, eski Sovyet cumhuriyetleri ile ilgili çalışmalar genelde rejim tipleri ve rejim değişikliği üzerinde odaklanmıştır. Açıklama potansiyeli daha yüksek bir çerçeve siyasal rejim dinamikleri üzerinde odaklanarak elde edilebilir. Azerbaycan siyasal sistemi, kademeli olarak değişik düzeylerde meritokratik nitelik kazanma çabasında olan yüksek düzeyli himayeci bir yapıya sahiptir. Azerbaycan siyasal sisteminin bağımsızlıktan günümüze seyri önce merkezi bir siyasi güç oluşturmak, gücün etrafında toplandığı iktidar yapısını muktedir kılmak, toplumu bu iktidarın etrafında toplamak, iktidarın toplandığı merkezi meritokratik kriterle oluşturulan elit ağları ile yeniden inşa etmek ve topluma doğru genişlemektir. Paralel diğer süreç ise ekonomik gelişme ve büyüme ile toplumun refah düzeyini artırmak, ülkede siyasal rejimin sahipliğini üstlenecek, sağlıklı siyasal tercih ve

5 Modern Azerbaycan siyasi, ekonomik ve kültürel anlamda gelişmesini hızla sürdürmektedir. EKIM AYINDA YAPILACAK OLAN CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇIMLERI AZERBAYCAN SIYASI HAYATINDA 2013 YILININ EN ÖNEMLI HADISESIDIR. 1 Henry E. Hale, Regime Cycles: Democracy, Autocracy, and Revolution in Post-Soviet Eurasia, World Politics, Vol.58, No.1 (October 2005), p. 73 taleplerin ortaya çıkacağı bir orta sınıfın şekillenmesi çabalarıdır. Azerbaycan siyasal sisteminin dinamikleri açısından bakıldığında liderliğin 1993 yılında Ebülfez Elçibey den Haydar Aliyev e, 2003 yılında ise İlham Aliyev e iki kere el değiştirmesi görece sorunsuz yaşanmıştır. Güçlü bir liderden yönetimi devralmanın kendi başına zorlukları ihmal edilmemelidir. Ülkenin siyasi, ekonomik ve kültürel ortamı zorlu süreçlere şahit olmuştur. Bölgesel ortam bu şartları kolaylaştırıcı bir etki oluşturmanın oldukça uzağında kalmıştır lı yılların başından, Gürcistan-Rusya sorununa bölgesel dengeler yönetimleri zorlayacak şekilde cereyan etmiştir. Azerbaycan siyasi liderliği devlet inşası, ortak millet anlayışının tesisi, siyasi ve ekonomik reform süreçleri, bir milyonun üzerinde göçmenin sorunları, petrol ve doğal gaz kaynaklarının çıkarılması ve taşınması projeleri, yeraltı kaynaklarından elde edilen gelirlerin etkin şekilde kullanımı gibi konularla güçlü bir merkezi yapıyla başa çıkılabileceği düşüncesindedir. Ermenistan la savaş, Dağlık Karabağ ve civarındaki Azerbaycan topraklarının işgali ülkede 1990 lı yıllarda bir varoluşsal tehdit atmosferinin hakim olmasına yol açmıştır. Bu tehdit algısında şekillenen siyasi ortam güçlü bir Cumhurbaşkanı ndan yana anayasal süreç ile rejimin yasal çerçevesini belirlemiştir. 1 Lider etrafında toplanan siyasal iktidar meşruiyetini zor şartlar altında ülkeyi ayakta tutma, reforme edip dönüştürme gibi hedefleri yönetim performansıyla sağlamaya çalışmaktadır. Her ne kadar güçlü bir iktidar yapısının ihtiyacı yok gibi görülse de, Azerbaycan iktidar yapısı için halk nezdinde yüksek oranda popülerliği muhafaza etmek önemlidir. Rejim tipi tanımlamalarının anlaşılma açısından sağladığı kolaylık, rejimin dinamiklerini anlama ve gelişme potansiyelini gözlemleyememe riskiyle birlikte düşünülmelidir. Demokratikleşmenin bitmeyen bir süreç olduğu, Azerbaycan özelinde süreç içerisinde gelişmenin ivme kazandığı göz ardı edilmemelidir. Demokratikleşmenin istikrar, güvenlik, ekonomik gelişme benzeri dinamiklerle etkileşimi ülkeden ülkeye farklılık göstermektedir ve her ülkeye uyan tek 5

6 bir formül bulunmamaktadır. Demokratikleşme tartışmaları ekseri çoğunlukla sergilenen performansı ve demokratikleşme çabalarını yetersiz olarak resmetmektedir. Ancak bu literatürün en önemli eksikliği tartışmaları farklılık gösterecek bağlamlara oturtmaması, süreçlerin gelişim seyrini, demokrasinin alt yapısı, kurumları ve işleyişini bir gelecek perspektifiyle dikkate almamasıdır. 2 Azerbaycan siyasal sisteminin dinamikleri açısından bakıldığında demokratikleşmenin ivme kazanabileceği bir dönemde olduğu ve 2013 seçimlerinin öneminin büyük ölçekte bu ivmenin ortaya koyulmasıyla ilişkili olduğu söylenebilir. AZERBAYCAN DA SEÇIMLER Azerbaycan da ilk Parlamento seçimleri 1995 yılında, Cumhurbaşkanlığı seçimleri ise 1991 yılında gerçekleşmiştir. Azerbaycan da siyasal sistem dinamikleri üzerinden 2013 seçimlerinin analizi, süreci ortaya koyması açısından önceki seçimlerin dikkate alınmasını gerekli kılmaktadır. Siyasal sistemin ortaya çıktığı yapının tavrı ve yaklaşımı, dönüşme ve adaptasyon imkanı ve gelişme potansiyelinin ortaya konması için önceki iki seçime bakılacaktır. Bu çalışmada 2010 Parlamento seçimleri ve 2008 Cumhurbaşkanlığı seçimleri üzerinde Azerbaycan halkı sandık başında. AZERBAYCAN SIYASAL SISTEMININ DINAMIKLERI AÇISINDAN BAKILDIĞINDA DEMOKRATIKLEŞMENIN IVME KAZANABILECEĞI BIR DÖNEMDE OLDUĞU VE 2013 SEÇIMLERININ ÖNEMININ BÜYÜK ÖLÇEKTE BU IVMENIN ORTAYA KOYULMASIYLA ILIŞKILI OLDUĞU SÖYLENEBILIR. 2 David Collier ve Steven Levitsky, Democracy with Adjectives: Conceptual Innovation in Comparative Research, World Politics, Vol.49, No.3 (April 1997), pp ; Ross E. Burkhart ve Michael S. Lewis-Beck, Comparative Democracy: The Economic Development Thesis, The American Political Science Review, Vol. 88, No. 4 (December 1994), pp durulacaktır. Daha spesifik olarak bu seçimlerin ele alınması 2013 Cumhurbaşkanlığı seçimlerine uzanan süreç, güçlü iktidar yapısının seçimleri yönetme tarzı ve seçimler ile siyasi sistem arasındaki ilişkiyi anlamak için faydalı olacaktır. Nitekim 2013 seçimleri ile ilgili tercihler ve son tahlilde demokratikleşme trendlerine bakmak için geçmişten günümüze seçimlerdeki süreklilikler ve değişimleri anlamak gereklidir. Azerbaycan Parlamento seçimleri 5 yılda bir yapılmakta, 125 koltuk seçim bölgelerinde çoğunluk sistemiyle en fazla oyu alan aday tarafından doldurulmaktadır yılında yapılan referanduma kadar 25 üyenin nispi temsille seçimine izin veren yarı-nispi seçim sistemi yürürlükteydi. Yapılan değişiklikle güçlü partilerin avantajlı olduğu çoğunluk sistemi (majority vote) benimsenmiştir seçimleri yeni sistemin ilk uygulaması olmuştur seçimleri %50 civarındaki oy verme oranı ve sonuçları itibarıyla önceki seçimden bir sapma göstermemiştir. Bu seçimde Yeni Azerbaycan Partisi (YAP) 69 milletvekili ile en fazla koltuğa sahip olmuştur. Çoğunluğu YAP ile birlikte hareket eden 46 bağımsız aday parlamentoya girebilmiştir. Bu seçimlerde Müsavat Partisi ve Azerbaycan Halk Partisi milletvekili çıkaramamıştır. 125 koltuklu Parlamento da muhalefet sadece 10 milletvekili çıkarmıştır. Birleşik bloklar olarak seçime giren muhalefet, zayıf örgütlenme ve kendi arasındaki bölünmüşlükle iktidarın karşısında etkili bir görüntü sunamamıştır. Muhalefet partileri başarısızlıklarını toplanma ve ifade hürriyeti, kampanya süresi ve imkanlarının kısıtlılığına bağlamaktadır. Nitekim muhalefet partileri seçim sonuçlarına ciddi itirazlar dile getirmiş, Azerbaycan Seçim Komisyonu ve Anayasa Mahkemesi ni seçimleri yenilemeye ve uluslararası kamuoyunu duyarlılığa davet etmişlerdir. Cumhurbaşkanı Aliyev seçimlerin özgür ve adil gerçekleştirildiğini dile getirmiştir. Azerbaycan 6

7 AZERBAYCAN, KENDI PETROL VE GAZINI DIŞ PAZARLARA ULAŞTIRMAK IÇIN BATILI ŞIRKETLERI IKNA ETMEK ZORUNDA KALMADAN OYUN KURUCU BIR ÜLKE OLMAYI HEDEFLEMEKTEDIR. 3 Bkz. Azerbaycan Merkezi Seçim Komisyonu, 4 Ahmet Kara "The Parliamentary Elections in Azerbaijan, November 2005 and May2006,"Electoral Studies, Vol. 26, No. 3 (September 2007), pp M. Turgut Demirtepe, The 15 October 2008 Presidential Elections: The Consolidation of Ilham Aliyev s Power in Azerbaijan, USAK Yearbook of International Politics and Law, Vol. 2, (2009), pp Merkezi Seçim Konseyi yerli ve uluslararası gözlemcilerin raporları ve şikayetler neticesinde 46 sandıkta yapılan oylamayı geçersiz saymıştır. 3 Anayasa Mahkemesi bu sandıkların iptalinden kaynaklanan usulsüzlüğün seçim sonuçlarını etkilemediği görüşü ile genel seçim sonuçlarını onaylamıştır Cumhurbaşkanlığı seçimi 2005 ve 2010 Parlamento seçimlerine benzer bir atmosferde gerçekleşmiştir. Ancak 2008 seçimlerinde oy kullanma %75.1 ile muhalefetin öngörüsünü ve Parlamento seçimleri oranını geçmiştir. Bu oran %71.3 ile gerçekleşen 2003 Cumhurbaşkanlığı seçimlerini geride bırakmıştır. Ülkede asıl yetkinin Cumhurbaşkanlığı nda toplandığı ve Parlamento nun iktidar partisi tarafından kontrol edildiği düşüncesi Cumhurbaşkanlığı seçimine asıl ilginin yönelmesine sebep olmuştur. Ağustos 2008 de Müsavat Partisi, Halk Cephesi Partisi, Liberal Parti, Vatandaş ve Kalkınma Partisi ve Azerbaycan Halk Forumu ortak bir muhalefet işbirliği bloğu oluşturmuşlardır. Bu bloğu oluşturan partiler, 2008 seçimlerini iktidarın baskısı, özgür medyanın olmaması ve seçime hile karıştırılacağı iddiaları ile boykot etmişlerdir. Bloğun stratejisi seçime katılım oranını düşürmek ve seçimin meşruiyetini sorgulanır hale getirmekti. Ancak bu çekilme oy kullanma oranını düşürmemiş, muhalefetin strateji ve planlama eksikliğinin bir örneğini teşkil etmiştir. Aliyev istikrar içinde büyüme sloganı ile hareket ederken, muhalefet bir alternatif öne sürememiştir. Aliyev karşısında tecrübesiz ve tanınmayan adaylar açık farkla seçimde Aliyev in gerisinde kalmışlardır. Seçimlerin arkasından 2005 te olduğu gibi kitlesel protestolar gerçekleşmemiştir. Azerbaycan seçimleri ile ilgili uluslararası gözlemcilerin vardığı sonuç gözle görülür bir hilenin olmadığı, şikayetlerin dikkate alındığı, seçimlerin uluslararası standartlara uyumu için çaba harcandığı yönünde olmuştur. 4 Azerbaycan seçimlerini başta Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı olmak üzere, Azerbaycan ın davetiyle çok sayıda bağımsız yabancı gözlemci ve Azerbaycan içinden yerel gözlemciler izlemektedir. Merkezi Seçim Komisyonu, bölgesel seçim kurullarını ve sandık kurullarını oluşturmaktadır. Adayların kendilerini ifade etmeleri için kamu televizyonunda eşit oranda tanıtım, belirlenmiş bölgelerde propaganda yapma imkanları tanınmaktadır. Seçimlerde az sayıda usulsüzlük yapıldığı ve bu usulsüzlüklerin kanuni yollardan çözüldüğü tespit edilmektedir. Azerbaycan seçimleri üzerine yapılan analizler her bir seçimin Azerbaycan ı demokrasiye yakınlaştıran bir etki yaptığıdır. 5 Azerbaycan seçimleri ile ilgili değerlendirmelerin negatif tarafında ise üç iddia bulunmaktadır. İlk iddia şekil şartları açısından ve görünürde adil ve eşit görünen seçimlerin, toplanma özgürlüğünden medya sansürüne tedbirlerle aslında bu niteliklere sahip olmadığıdır. İkinci iddia ise seçim komisyon ve kurullarının iktidar partisi ve yandaşları tarafından belirlendiği, bu durumun seçimlerin yapılmasından sayıma kadar olan süreci gölgelediğidir. Üçüncüsü ise muhalefetin sürekli canlı tuttuğu seçimlerin asla özgür ve eşit yapılmayacağına dair güvensizlik ortamıdır. Azerbaycan da siyasal hayatın ve sistemin geleceği ile ilgili bu karamsar tablo muhalefete seçim başarısızlığı için mazeret teşkil etmektedir. Ancak bu iddiaların oluşturduğu karamsar tablonun giderilmesi uluslararası standartlarda seçimlerin gerçekleşmesi için gereklidir. Azerbaycan yönetiminin şeffaf, sorgulanabilir ve sorumlu bir yaklaşımla muhalefetin iddialarına cevap verme istekliliği ülkede seçimlerin kalitesi ve demokrasinin geleceği ile ilgili perspektifi ortaya koyması açısından önemlidir. Azerbaycan seçimleri ile ilgili uluslararası değerlendirmelerin bu iddialar etrafında şekilleneceği söylenebilir. Tüm adaylara şans verilmesini öngören, bağımsız ve eşit rekabet şartları öngören 7

8 düzenlemelerin hayata geçmesi seçimler ile ilgili değerlendirmeleri tümüyle değiştirebilir. kat artış göstermiştir. Aynı dönemde, büyüme rakamlarının yüksek seyrine rağmen, fiyat istikrarı korunabilmiştir. ALIYEV DÖNEMINDE AZERBAYCAN İlham Aliyev döneminde Azerbaycan da temel gelişmelerin ekonomi, dış politika ve eğitim alanlarında gerçekleştiği söylenebilir. Azerbaycan da bu süreç içerisinde makroekonomik performans genel olarak sürekli gelişme yönünde seyretmiştir. 6 Azerbaycan Devlet Petrol Fonu (SOFAZ) ile sosyal ve istikrar sağlayıcı harcamalar finanse edilmeye çalışılmıştır. Özel sektörün GSYİH payı sürekli artmış, bunda enerji yatırımlarının önemli katkısı olmuştur. Yabancı yatırım miktarı aynı şekilde 1996 dan itibaren önemli oranda artmıştır arasında nüfus sadece 550 bin artmışken, sonraki 10 yılda 1 milyona yakın nüfus artışı gerçekleşmiştir. Bu artışın, refahtaki genel iyileşmenin bir sonucu olduğu iddia edilebilir yılları arasında işsizlik oranı %10 düzeyinden %5 gibi makul bir düzeye inmiştir. Ortalama üretim indeksleri, üretimin yapısal dönüşüm geçirdiğini göstermektedir. Ülkedeki büyümenin motor gücü sanayideki büyüme oranlarıdır. Bu sektörde, bağımsızlıktan beri yaşanan en yüksek büyümenin olduğu 2006 da gerçekleşen %50 lik genişleme (aynı yıl yıllık büyüme oranı %35 ile yine rekor bir rakama ulaşmıştır) bu konuda bir fikir verebilir. Ekonomik büyüme, 2012 de, 2011 deki %0,1 lik cılız büyümeyi aşarak %2.2 ye ulaşmıştır ve 2014 yıllarına yönelik büyüme tahminleri sırasıyla %3.1 ve %4.8 düzeyini işaret etmektedir. 8 Azerbaycan ı, geçiş ekonomileri içerisinde, yatırım düzeyi en cazip ülkelerden birisi haline getiren bu ekonomik gelişme petrol ve doğal gaz üretimindeki artıştır. Nitekim yılları arasında ülkede petrol ve doğal gaz üretimi yaklaşık üç 6 Azerbaycan ekonomisi ile ilgili bölüm Mehmet Dikkaya nın katkıları ile yazılmıştır. 7 Ina Ganguli, Migration in Azerbaijan: The Transition to a Destination Country?, irex.org/system/files/ganguli.pdf 8 Bkz. Asya Kalkınma Bankası, 9 Mehmet Dikkaya, Orta Asya ve Kafkasya: Dönüşüm Süreci ve Uluslararası Ekonomi Politik (İstanbul: Beta, 2009), s Mehmet Dikkaya, Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı Projesi (TANAP): Türkiye İle Azerbaycan ınyenidansı, l=807&cid=844&konu=16&bol ge=7( ). Kolektif ve devlet çiftlikleri olan Sovyet mirası tasfiye edilmiş ve yeni toprak mülkiyeti tesis edilmiştir. GSYİH nin %75 i, tarımsal üretimin %98 i, sanayi üretiminin %50 si ve perakende ticaretin %99 u özel sektör tarafından gerçekleştirilmektedir. Özelleştirmede istikrarsız bir süreç yaşansa da performansı ekonomik gelişmeyi hızlandırmakta ve gelir düzeyine olumlu etkide bulunmaktadır. 9 Avrupa ya Hazar gazını ulaştırma projesi olan Güney Gaz Koridoru etrafında geçen hareketli bir dönemin ardından, Kars-Tiflis-Bakü demiryolu ve Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı (TANAP) fikrinin ortaya çıkması ile Azerbaycan ın enerji gelirlerini, bölgesel enerji güvenliğini sağlayacak şekilde kullanmaya başladığı anlaşılmıştır. 7 milyar dolarlık yatırım maliyeti olan TANAP Projesi nde Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi nin (SO- CAR) payının %80 olması, hem Nabucco gibi çok uluslu projelerdeki hantallığı ve karar alma süreçlerinde yaşanan tıkanmaları aşmayı, hem de Azerbaycan ın doğal gazını daha çok Türkiye topraklarını kullanarak hayata geçirme niyetini göstermektedir. 10 Bu düzlemde Azerbaycan, kendi petrol ve gazını dış pazarlara ulaştırmak için Batılı şirketleri ikna etmek zorunda kalmadan oyun kurucu bir ülke olmayı hedeflemektedir. SOCAR şirketi, büyük bir devlet tekeli olarak Azerbaycan ekonomisinde yönlendirici bir işleve sahip olmanın yanında uluslararası bir yatırımcı profiline sahiptir. Azerbaycan Devlet Petrol Fonu nun ulus aşırı ekonomik faaliyetleri dikkat çekmektedir de kurulan ve petrol gelirlerinin adaletli gelir dağılımının tesisi amacıyla kullanılmasını öngören bu fon, 34 milyar dolarlık muazzam bir büyüklüğe ulaşmıştır içerisinde, 600 milyon dolarlık yabancı hisse satın alımı ve SOCAR projelerine 1.5 milyar dolar 8

9 katkıda bulunma, 12 ton altın alımı yaparak altın rezervlerini 30 tona ulaştırma gibi faaliyetler planlayan fon, 2012 nin ilk dokuz ayında Azerbaycan bütçesine 9 milyar dolar transfer etmiştir. 11 Ülkeyi ilgilendiren Hollanda Hastalığı (Dutch disease) tartışmalarına gelince, 2013 te büyümenin büyük kısmının enerji dışı alanda gerçekleşeceği tahmin edilmektedir. Asya Kalkınma Bankası na göre, pek çok sektördeki yapısal reformlar, enerji dışı büyümeye atıfta bulunmaktadır. Özellikle bilgi teknolojileri temelli olarak 2008 den beri gözle görülür bir petrol dışı gelişmenin yaşandığı söylenebilir te petrol dışı sektörlerin toplamdaki payını %18 e ulaştırma konusunda yoğun bir çaba sarf edilmektedir. 13 Nitekim yılları arasında, petrol dışı ihracat 4.5 kat artmış ve 2003 teki 374 milyon dolarlık düzeyden 1,674 milyar dolara yükselmiştir. 14 Dinamik dış ticaret yapısı, ihracatın coğrafi kompozisyonunu çeşitlendirerek ülkenin 2000 den beri sürekli dış ticaret fazlası vermesini sağlamıştır. Bu eksende 11 Lada Evgrashina, Azeri Oil Fund to Spend $1 Bln on Property Abroad, id/ Gulgiz Dadashova, ADB Sees Non-oil Sector as Azerbaijan s Major Driver of Growth in 2013, business/54819.html 13 Arthur Bayhan, Azerbaijan s Growth Perspectives and Non-oil Sector Competitiveness, Todays Zaman, 13 January Vüsal Qasımlı ve Zaur Veliyev, ci İllerde Azerbaycan Respublikasının Sosial-İqtisadi Göstericileri (Bakü, SAM, 2013), s. 16. en büyük dış ticaret fazlası yaklaşık 24 milyar dolarla 2011 de ortaya çıkmıştır. Dış ticarette ana ekseni Rusya, Kazakistan ve Ukrayna gibi geleneksel ticari ortaklar ile Türkiye başta olmak üzere AB ve ABD pazarları oluşturmaktadır. Azerbaycan-Türkiye dış ticareti sürekli gelişme trendi göstermekte, ticari akımları, petrol dışı sermaye akımları da güçlü bir şekilde izlemekte ve desteklemektedir. Rusya, Çin, Ukrayna ve Kazakistan dışında ülkenin temel ithalat ortakları AB ve ABD dir. Azerbaycan, gözlemci üye olduğu Dünya Ticaret Örgütü ne (DTÖ) tam üyeliği konusunda somut adımlar atmaya çalışmaktadır. Komşuları Gürcistan ve Ermenistan ın üye olduğu DTÖ ile Azerbaycan ın Ağustos 2013 itibarıyla katılım müzakereleri devam etmektedir. Azerbaycan ekonomisinin en önemli sorunu bölgesel gelişmişlik farklılıklarının devam etmesidir. Ekonomik göstergelerdeki olumlu hava, bölgesel gelişmişlik farklılıklarının giderilmesini sağlayamamıştır. Nüfus, altyapı, eğitim düzeyi ve sağlık hizmetleri gibi konularda bölgesel dengesizlikler mevcuttur. Bakü de konumlanmış sanayi diğer bölgelere, 9

10 AZERBAYCAN IÇIN ÖNCELIK BÖLGESEL VE ULUSLARARASI ORTAMI AZERBAYCAN I ÖNEMLI BIR AKTÖR OLARAK KABUL EDECEK VE DIŞ POLITIKA ÖNCELIKLERINI HAYATA GEÇIRMESINE UYGUN HALE GELECEK ŞEKILDE DÖNÜŞTÜRMEKTIR. 15 Elman Muradov, Azerbaycan ve Almanya nın Bölgesel Kalkınma Politikalarının Karşılaştırmalı Analizi, Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, Vol.5, No.1 (2012), pp nitelikli iş gücü ve altyapı ile desteklenerek kaydırılmalıdır. Çeşitlendirilen sanayi üretimi, yükselen Azerbaycan ın istikrarlı ve sürdürülebilir kalkınma döngüsünü tamamlamasını sağlayacaktır. 15 Ekonomideki kayda değer gelişme yanında, Azerbaycan dış politikası tek taraflı, kriz eksenli ve korkulardan beslenen psikoloji ve pratiğinden bu süreçte uzaklaşmıştır. Azerbaycan yeni bir dış politika perspektifi benimsemiş, bu yaklaşımla çok taraflı, aktif, dinamik bir dış politikaya geçiş sağlanmıştır. İlham Aliyev in öncülüğündeki dönem Azerbaycan için dış politikada ciddi meydan okumaların olduğu bir zaman dilimi olmuştur. Haydar Aliyev, Elçibey döneminden devraldığı işgal, bölgesel gerilim ve uluslararası izolasyon çıkmazından Azerbaycan ı kurtararak, dış politikanın bir denge ekseninde yeniden şekillenmesini sağlamıştır. İlham Aliyev in devraldığı dış politika bölge güçlerine eşit mesafede, Karabağ konusu ve Azerbaycan ın toprak bütünlüğüne endeksli bir çerçevedeydi. Aliyev bu altyapı üzerine çok boyutlu bir dış politika inşa etmiştir. Azerbaycan için öncelik bölgesel ve uluslararası ortamı Azerbaycan ı önemli bir aktör olarak kabul edecek ve dış politika önceliklerini hayata geçirmesine uygun hale gelecek şekilde dönüştürmektir. Aliyev yönetimi başlangıçta Azerbaycan ın siyasi ve ekonomik ilişkiler geliştirdiği ülkelerle Azerbaycan ın dış politika öncelikleriyle ilgili farkındalık oluşturma yönünde ilişki geliştirmeye yönelmiştir. Bölgesel güçlerle ilişkilerde denge siyaseti benimsenmiş, Azerbaycan ın komşularıyla iyi ilişkiler kurma siyaseti güdülmüştür. İkinci aşamada Avrupa Konseyi gibi Batılı kurumlarla ilişkiler geliştirilmiş, uluslararası kurumlar nezdindeki etkinlik artırılmıştır. Üçüncü aşamada başta Asya ülkeleri olmak üzere Azerbaycan ın dış politika ve ticaret ilişkileri çeşitlendirilmiştir. Son olarak ise Aliyev yönetimi petrol ve doğal gaz projeleri ve boru hatları siyasetinde belirleyici rol oynayan bir politikayı hayata geçirmiştir. Tüm bu süreçlerde Azerbaycan dış politikası dinamik bir diplomatik anlayış benimsemiştir. Azerbaycan ın işgal altındaki toprakları, yeraltı kaynaklarının etkin ve verimli değerlendirilmesi merkezinde olmak üzere çok boyutlu bir diplomasi tarzı geliştirmiştir. Azerbaycan kısa ve orta vadeli stratejik ortaklıklar geliştirmekte, hızlı manevra kabiliyeti ile önleyici diplomasi ve enerji politikalarında oyun kurucu rolü oynayabilmektedir. Azerbaycan diplomasisinin dönüşümü Dışişleri Bakanlığı yapısının reforme edilmesi ve diplomatların eğitimine verilen önemle sağlanmıştır. Aliyev döneminde diğer bir kayda değer gelişim alanı eğitim olmuştur. Bir milyona yakın mülteci, hızlı nüfus artışı ve kalifiye eleman ihtiyacı, Azerbaycan da eğitime yatırımı gerekli kılmıştır. Ülkede eğitim altyapısı ciddi şekilde yenilenmiş, Sovyet dönemi mirası modern bir eğitim anlayışı ve pratiği ile değiştirilmiştir. Devlet Petrol Fonu ndan yurtdışında eğitim için kaynak harcanmış, çok sayıda Azerbaycanlı genç Amerika, AB ülkeleri, Türkiye ve Rusya Federasyonu nda eğitim görmüştür. Aliyev döneminin güçlü devlet yapısı etrafında halka doğru genişleyen meritokratik halkaların oluşumunda eğitim seferberliği sonucunda yetişen kadrolar anahtar rol oynamaktadır SEÇIMLERI 2013 Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin Cumhurbaşkanı İlham Aliyev in üçüncü dönem yeniden seçilmesi ile sonuçlanacağı, ilgili tüm taraflar açısından şüphe götürmez bir durumdur. Uluslararası medyanın seçimlere ilgi göstermemesi büyük oranda bu kanaatin bir sonucudur. Azerbaycan yönetimi, uluslararası gözlemcilerin bu seçimi izlemelerine büyük önem vermektedir. Bu amaçla yabancı gözlemciler için ortam uygun 10

11 hale getirilmekte ve 1000 civarında uluslararası gözlemci beklenmektedir. 16 Azerbaycan Milli Seçim Komisyonu toplam 10 adayın üyeliğini kabul etmiştir. Bu adaylar Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, İgbal Ağazade, Zahid Oruc, Güdret Hasanguliyev, Hafiz Hacıyev, Ferec Guliyev, Araz Elizade, Cemil Hesenli, İlyas İsmayılov ve Serdar Celaloğlu dur. 17 Muhalefet, seçimlere giden süreçte, geçmişte olduğundan daha fazla birlikte hareket etme zorunluluğu hissetmektedir. İçtimai Palata adı verilen bir şemsiye yapılanma, dinamik ve canlı bir muhalefet oluşturma, sürekliliği olan ortak bir strateji belirleme, seçimlerde avantajlı bir konuma ulaşma gibi hedeflerle çalışmalar yapmaktadır. Muhalefetin itici gücü Müsavat Partisi ve Azerbaycan Halk Cephesi Partisi dir. Nitekim geniş bir katılım ile oluşturulan Milli Şura seçimlere tek aday ile girme konusunda kararlılığını göstermiştir. Muhalefetin en önemli açmazı önceki seçimlerde aldıkları düşük oylar, az sayıda temsilci ile Parlamento da yer almaları ve nüfusun çok küçük bir oranını çalışmalarında arkalarında mobilize edebilmeleridir Parlamento seçimleri eski Sovyet coğrafyasında renkli devrimlerin cereyanı sırasında gerçekleşmesine rağmen, muhalefet sokaklara İLHAM ALİYEV ARAZ ELİZADE CEMİL HASANLI İLYAS ISMAYILOV QUDRET HASANGULİYEV HAFIZ HACIYEV DEVLET PETROL FONU NDAN YURTDIŞINDA EĞITIM IÇIN KAYNAK HARCANMIŞ, ÇOK SAYIDA AZERBAYCANLI GENÇ AMERIKA, AB ÜLKELERI, TÜRKIYE VE RUSYA FEDERAS- YONU NDA EĞITIM GÖRMÜŞTÜR. 16 Azerbaijan Willing to Collaborate with OSCE ODIHR in Elections FM, TODAY.AZ, 30 Ağustos Bkz. Azerbaycan Merkezi Seçim Komisyonu, İQBAL AGAZADE SERDAR CELALOĞLU Adaylıkları Azerbaycan Milli Seçim Komisyonu tarafından kabul edilen isimler. ZAHİD ORUC FEREC QULİYEV ancak birkaç on bin insan dökebilmiştir. Gürcistan, Ukrayna ve Kırgızistan la karşılaştırınca, oldukça zayıf kalan protestolar ve seçimlerdeki açık ara mağlubiyet, Azerbaycan muhalefetini uluslararası ilgiden yoksun bırakmıştır. Azerbaycan siyasi sistemi ve seçimleri üzerine analizlerde, muhalefetin kronik bir bölünme, bir arada hareket edememe ve vizyonsuzluğu üzerinde durulmaktadır ten bu yana güçlü Aliyev yönetimi, seçimden seçime hareketlenen muhalefet karşısında hemen hiç zorlanmadan seçimleri kazanmıştır. Muhalefet, Aliyev iktidarının gücü ve seçim stratejileri üzerine odaklanmış, bir anlamda başarısızlığına kılıf hazırlama çabası içinde olmuştur. Ciddi bir yapısal dönüşüm içerisinde olan ülkenin siyasal, sosyal ve ekonomik sorunları, dış politika gündemini araçsallaştırılabilecek bir muhalefet oluşturulamamıştır seçimlerinde muhalefet üç temel strateji üzerinden hareket etmektedir. Birincisi kamu yönetimi üzerinden halkta oluşan tepkiyi siyasi bir kanala çekmek ve bu hoşnutsuzluk üzerinden muhalefet yapmaktır. Muhalefet bu konuda aslında öncü rol oynamaktan ziyade, ülkede halkın bazı kamu yöneticilerine yönelik tepki ve protestolarını arkasına almaya çalışmıştır. Kamu yönetimi sorunları ve bazı yöneticilerin görevlerini kötüye kullanmaları muhalefetin iktidara karşı kullanabileceği alanlar olarak düşünülmektedir. İkincisi ise Aliyev e karşı karizmatik bir aday çıkarma stratejisidir. Bir süredir Azerbaycan muhalefeti içerisinde kendini ifade eden Rüstem İbrahimbeyov un öne çıkarılması, ünlü yönetmenin Aliyev karşısında etkili bir aday olabileceği düşüncesine dayanmaktadır. Üçüncü strateji ise etkili uluslararası mahfillerin Azerbaycan ın tek demokratikleşme imkanı olarak muhalefetin desteklenmesi yönünde ikna edilmesidir. Azerbaycan seçimleri ile ilgili muhalif analizler demokratikleşme yönünde başta ABD 11

12 ve AB den olmak üzere, uluslararası toplumdan Azerbaycan yönetimi üzerinde baskı kurmasını talep etmektedir. İbrahimbeyov un adaylığı düşüncesinin bir sebebi de Rusya ve ABD irtibatları ve uluslararası ünü ile ilgi çekebilecek olmasıdır. Nitekim İbrahimbeyov, Amerika ziyaretinde Amerikan Dışişleri Bakanlığı ve Kongre üyeleri ile görüşerek seçim sürecinde desteklerini talep etmiştir. 18 AZERBAYCAN YÖNETIMI, ULUSLARARASI GÖZLEMCILERIN BU SEÇIMI IZLEMELERINE BÜYÜK ÖNEM VERMEKTEDIR. lider çıkarma fikri ile çelişmektedir. 19 Nitekim İbrahimbeyov çifte vatandaşlığı başta olmak üzere seçimlere girme kriterlerini karşılamadığı için adaylığı Milli Seçim Kurulu tarafından onaylanmamıştır. Ancak Milli Şura bu duruma hazırlıklı olduğunu daha önceden Cemil Hesenli nin muhtemel adaylığını duyurarak bildirmişti. Hesenli, Milli Şura nın kararıyla seçimlerde muhalefetin ortak adayıdır. Azerbaycan muhalefeti, 2013 Cumhurbaşkanlığı seçimine daha uzun soluklu ve hazırlıklı bir görünüm arz etmektedir. Ancak üç stratejinin de seçim kazanmaya odaklı, kısa vadeli stratejiler olduğu söylenebilir. Muhalefetin kazanması durumunda demokrasinin tesis edileceği düşüncesi somut proje ve yaklaşımlardan uzak, retorik bir iddiadır. Kamu yönetimi, reform, ekonominin yönetimi üzerine alternatif projeler ortaya atılmamıştır. Muhalefetin seçim öncesi ittifakı ne ölçüde koruyabileceği de şüphelidir. İbrahimbeyov un seçilmesi durumunda bir geçiş yönetimi olacağı ve ülkenin yeni yönetime hazırlanması işlevi göreceği mesajı, güçlü bir muhalif 18 Azerbaijani Opposition Leader Seeks Support In Washington, RFE/RL, 14 Haziran 2013, 19 Sevil Nuriyeva, Azerbaycan Seçime Doğru, Star, 8 Temmuz Azerbaycan iktidar partisi YAP seçimlerde İlham Aliyev i aday olarak göstermiştir. Aliyev in iki Cumhurbaşkanlığı dönemindeki performansıyla ülkede yaptıklarının üçüncü dönem seçilmesi için yeterli olacağı düşünülmektedir. Azerbaycan da muhalefetin yeterli toplanma ve ifade hürriyeti bulunduğu, hür ve adil bir seçim yapılması için tüm imkanların kullanılacağı söylenmektedir. Azerbaycan yönetimi muhalefetin mesnetsiz bir baskı propagandası yaptığını, seçimlerin uluslararası standartlara uygun bir atmosferde geçeceğini öne sürmektedir. Aliyev yönetiminin seçim sürecini üç strateji ile yürüteceği gözlemlenmektedir Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonrası Azerbaycan halkının sevinç gösterisi. 12

13 Benim Cumhurbaşkanım kampanyası kısa sürede gençler arasında büyük ilgi topladı. Birinci strateji Aliyev yönetiminin iktidar performansı üzerinden siyasi bir söylem üretmektir. Bu söylem esas itibarıyla ülkede ciddi bir reform ve yeniden yapılanma sürecinin devam ettiği, Aliyev yönetiminin başarıyla bu süreci yönettiği, mevcut sorunlara ciddiyetle eğildiği ve onların çözümü için süre istediği söylemleri üzerinden seçmenlerin desteğini kazanmak anlamına gelmektedir. Seçim yaklaştıkça yolsuzluk ve rüşvetle mücadeleye yapılan vurgu bu stratejinin sonucudur. İkinci strateji muhalefetin dağınıklığı, somut ülke sorunları ile ilgili düşünceleri olmadığı, reaksiyoner ve yıkıcı bir tarzları olduğundan çıkışla muhalefetin alternatif teşkil edemeyeceği söylemi üzerinden, muhalefeti seçimde mağlup etmektir. Muhalefetin ülkenin kazanımlarını görmediği, Azerbaycan ile ilgili çok kötü bir resim sunduğu, dış bağlantılardan medet umarak iktidara gelme hırsında oldukları YAP çevreleri tarafından dillendirilmektedir. Üçüncü strateji ise Azerbaycan ın bölgesel enerji denkleminde artan ağırlığı ve başarılı dış politikası, Azerbaycan yönetimini bölge ülkeleri ve uluslararası aktörler nezdinde önemli bir konuma getirmesi üzerinden oluşturulmaktadır. Yönetim bu konumu vazgeçilmez bir pozisyona taşımaya kararlıdır yılında ABD Dışişleri Bakanı Clinton ın ziyareti sırasında Azerbaycan ın önemine yaptığı vurgu ve muhalefetin beklentisine rağmen haklar ve özgürlükler bahsine MUHALEFETIN ETRAFINDA ŞEKILLENDIĞI MILLI ŞURA DAĞILMA EMARELERI GÖSTERIRKEN, ALIYEV E DESTEK IÇIN GENÇLERIN OLUŞTURDUĞU BENIM CUMHURBAŞKANIM HAREKETI GÜÇLENEREK ÇEŞITLI FAALIYETLER YÜRÜTMEKTEDIR. 20 Zaur Shiriyev, Clinton's Visit to the Caucasus, Today s Zaman, 12 Haziran Bkz. Elnur Aslanov, Azerbaijan s Place in the World, Economist, 14 Eylül girmemesi bu pozisyonu güçlendirmiştir. 20 Aliyev yönetiminin icraatları üzerinden seçim yarışına girme tercihi önceki iki dönemde yaptıkları karşılığında halkın desteğini alacaklarına olan güvenden kaynaklanmaktadır. Halihazırda yürütülen projelerin başlı başına seçmeni ikna edecek unsurlar içerdiği, sergilenen performansla muhalefetin tüm iddia ve vaatleriyle başa çıkılacağı düşünülmektedir. Azerbaycan da ortaya çıkmaya başlayan orta sınıfın siyasal desteğinin kendi dinamikleri ve tercihleri ile ortaya çıkacağına dair algı bu seçimde test edilecektir. Azerbaycan yönetimi yeni orta sınıfın kendisini destekleyeceğine, dış politika, ekonomi ve eğitim başta olmak üzere yürüttükleri projelerin bu destekle devam edeceğine dair inançlarını ortaya koymaktadırlar. 21 Muhalefetin etrafında şekillendiği Milli Şura dağılma emareleri gösterirken, Aliyev e destek için gençlerin oluşturduğu Benim Cumhurbaşkanım hareketi güçlenerek çeşitli faaliyetler yürütmektedir. GÖZLEMLER VE TAVSIYELER Azerbaycan, 2013 seçim sürecine kadar istikrar, kalkınma ve siyasal sistemin gelişimini hedefleyen önemli adımlar atmıştır. Dış politikada uzun süredir devam eden denge siyaseti yerini kendine modern dünyada etkili bir yer arayan siyasete bırakmıştır. Azerbaycan, bölge- 13

14 sinde etkili bir konuma ulaştıktan sonra daha geniş çerçevede enerji güvenliği bağlamında oyun kurucu bir pozisyon elde etmiştir. Bu yeni yaklaşımın genel hatları ile tercihini Batıdan yana yaptığı söylenebilir. Eski Sovyet coğrafyası ve Güney Kafkasya kriterleri ile bakıldığında kayda değer bir başarı söz konusudur. Bu durum Azerbaycan ın kendini görmek istediği gelişmişlik düzeyine erişmek için gerekli altyapıyı vaat etmektedir. Aliyev döneminde eğitim, sağlık, kentleşme gibi konularda atılan adımlar, petrol gelirleri ile inşa edilen ekonomi ve petrol sonrası ekonomik dönem ile ilgili faaliyetler, eğitim ve sağlık gibi insani gelişmişliği sağlayan alanlarda reformlar ülkeyi yeni bir eşiğe getirmiştir. Bir yandan elit halkaları ile topluma doğru genişleyen devlet yapısı, diğer yandan bir orta sınıf teşkil ederek toplumsal düzeyde gelişme trendini sahiplenecek bir taban oluşturma politikaları bu altyapının köşe taşlarıdır. Gelinen yeni eşikte daha ileri bir refah düzeyi, sürdürülebilir kalkınma, uluslararası normlar, evrensel hak ve özgürlükler hedeflenmelidir. Azerbaycan yönetiminde bu gelecek perspektifine ulaşılacağına dair bir inanış vardır. Bu inancın pekişmesi, güçlü bir özgüven ve toplumu arkasına alan bir sinerjinin ortaya çıkması ile olacaktır. Azerbaycan ın demokratikleşme yönünde kaydedeceği mesafe doğrudan olumlu katkı ile bu süreci güçlendirecektir. Azerbaycan ın 2013 seçimleri sonrasında karşı karşıya kalacağı gündem kayda değer ekonomik gelişmişliği sağlayan bir ülke olarak siyasi rejimi rafine hale getirmek, toplumsal taleplere duyarlı iyi yönetişimin tesisini sağlamak olacaktır. Demokratikleşme, sonu olmayan bir süreçtir ve iyi yönetişimde çıtayı yükseltmek için anlamlı ve yapıcı bir yoldur. Azerbaycan için siyasal açılma, ekonomik gelişmişliği pekiştirecek, Azerbaycan halkını ülkenin kalkınma projeleri arkasında mobilize edecek, uluslararası toplum nezdinde önemini ve güvenilirliğini artıracaktır. Azerbaycan için yıkıcı rekabetin yaşanacağı ve ülkenin kaçınılmaz olarak geriye gideceği gerilim siyaseti yapma imkanı ortadan kalkmıştır. Bu tercihi yapanların kısa sürede tarihe mal olacağı açıktır. İktidar ve muhalefetiyle 2013 seçim atmosferinde bu kritik eşiği geçip yepyeni bir perspektif ve enerjiyle daha rafine siyasi ve ekonomik reformların yapılması tek perspektif olarak ülkenin ufkunda yer almaktadır. ASAN hizmeti sayesinde vatandaşlar birçok belgeyi birkaç dakika içinde alabilmektedir. 14

15

16

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU

ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU DAĞLIK KARABAĞ SORUNU DAR ALANDA BÜYÜK OYUN ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU Avrasya Araştırmaları Merkezi USAK RAPOR NO: 11-07 Yrd. Doç. Dr. Dilek M. Turgut Karal Demirtepe Editör Eylül 2011

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

ÖZETLER VE ANAHTAR KELİMELER

ÖZETLER VE ANAHTAR KELİMELER ÖZETLER VE ANAHTAR KELİMELER Türkmenistan da Siyasal Rejimin Geleceği: İç ve Dış Dinamikler Açısından Bir Değerlendirme Yazar: Haluk ALKAN Özet: Türkmenistan, çok yönlü özelliklere sahip bir ülkedir. Sahip

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi. Uluslar arası İlişkiler Bölümü

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi. Uluslar arası İlişkiler Bölümü TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Uluslar arası İlişkiler Bölümü Avrasya da Ekonomik İşbirliği İmkanları: Riskler ve Fırsatların Konsolidasyonu Mustafa Aydın Ankara, 30 Mayıs 2006 Avrasya Ekonomik

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti TEPAV Değerlendirme Notu Şubat 2011 Cari işlemler açığında neler oluyor? Ekonomide gözlemlenen

Detaylı

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Rusya Federasyonu na ihracat yapan 623 firma

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ Furkan Güldemir, Okan Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Tarihsel Süreç Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık

Detaylı

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - İtalya İlişkileri: Fırsatlar ve Güçlükler ( 2014 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

Türkiye 2025 yılına gelindiğinde, dünyada önemli ülkelerden biri olacak. - Haberler - Gizli ilimler Sitesi

Türkiye 2025 yılına gelindiğinde, dünyada önemli ülkelerden biri olacak. - Haberler - Gizli ilimler Sitesi 2025 yılına gelindiğinde Türkiye küresel büyümeye katkıda bulunan önemli ülkelerden biri olacak. Türkiye'nin küresel büyümeye katkı yapabilmesi için ''teknoloji kabulü ve faktör yeniden dağıtımı yoluyla

Detaylı

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ÇERÇEVE SUNU Gülçiçek ÖZKORKMAZ Başkanlık Baş Danışmanı Mukim Özel Temsilciler Direktörü ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI ve TÜRKİYE ÜZERİNE

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR Mart 215 Hikmet DENİZ i İçindekiler Tablo Listesi... iii Grafik Listesi... iii 1. Giriş... 1 2. Türkiye'de Teşvik Belgesine Bağlı Yatırımlar... 1 3. Yatırımların Bölgesel

Detaylı

TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu

TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu Ekonomi Koordinasyon Kurulu Toplantısı, İstanbul 12 Eylül 2008 Çalışma Grubu Amacı Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele M Çalışma Grubu nun amacı; Türkiye

Detaylı

EKONOMİK İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI Hacı Dede Hakan KARAGÖZ

EKONOMİK İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI Hacı Dede Hakan KARAGÖZ Ekonomik İşbirliği Teşkilat (EİT), üye ülkeler arasında yoğun ekonomik işbirliğinin tesis edilmesini amaçlayan bölgesel düzeyde bir uluslararası teşkilattır. Teşkilat, 1964 yılında kurulan Kalkınma İçin

Detaylı

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler ECA Bölge Perspektifi Marius Koen TÜRKİYE: Uygulama Destek Çalıştayı 6-10 Şubat 2012 Ankara, Türkiye 2 Kapsam ve Amaçlar

Detaylı

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu?

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Yrd. Doç. Dr. Elif UÇKAN DAĞDEMĠR Anadolu Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü Öğretim Üyesi 1. GĠRĠġ Avrupa Birliği (AB)

Detaylı

G-20 TÜRKİYE 2015 ÇALIŞTAYI

G-20 TÜRKİYE 2015 ÇALIŞTAYI VİZYON BELGESİ (TASLAK) G-20 TÜRKİYE 2015 ÇALIŞTAYI Küresel Güvenlik ve Refah için Güç ve Adalet İnşası (03-05 Aralık 2015, İstanbul) G-20, küresel hasılanın yaklaşık %90'ını, ticaretin %80'ini, nüfusun

Detaylı

Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri

Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri 27.12.2012 Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri 000 Sinem KARADAĞ Gözde TOP Babasının denge siyasetini başarıyla yürüten İlham Aliyev, Azerbaycan ın bölgesel nitelikli

Detaylı

10.390. Güncel BES Verileri. Toplam Fon Büyüklüğü (milyar TL) 44,67. Faizsiz Fon Büyüklüğü (milyar TL) 1,91 163,78

10.390. Güncel BES Verileri. Toplam Fon Büyüklüğü (milyar TL) 44,67. Faizsiz Fon Büyüklüğü (milyar TL) 1,91 163,78 EKİM 15 Güncel Ekonomik Yorum Eylül ayı Türkiye açısından finansal piyasaların her ne kadar başarılamasa da dengede kalma ve yönünü belirleme çabalarını izleyerek geçirdik. Türkiye özelinde devam eden

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

LOJİSTİK SEKTÖRÜ BÜYÜME ORANLARI

LOJİSTİK SEKTÖRÜ BÜYÜME ORANLARI RAPOR: TÜRKİYE NİN LOJİSTİK GÖRÜNÜMÜ Giriş: Malumları olduğu üzere, bir ülkenin kalkınması için üretimin olması ve bu üretimin hedefe ulaşması bir zorunluluktur. Lojistik, ilk olarak coğrafyanın bir ürünüdür,

Detaylı

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam 978-605-5952-27-3 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam 978-605-5952-27-3 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011 Seri/Sıra No 2000 li Yıllar / 6 Kitabın Adı Türkiye de Dış Politika Editör İbrahim KALIN Yayın Hazırlık Arter Reklam ISBN 978-605-5952-27-3 BBaskı Tarihi Ağustos-2011 Ofset Baskı ve Mücellit Ömür Matbaacılık

Detaylı

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir.

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir. İçişleri Bakanı Sayın İdris Naim ŞAHİN nin Entegre Sınır Yönetimi Eylem Planı Aşama 1 Eşleştirme projesi kapanış konuşması: Değerli Meslektaşım Sayın Macaristan İçişleri Bakanı, Sayın Büyükelçiler, Macaristan

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Sunuş... 1. Konu... 2. Proje Koordinatörü ve Uygulayıcı Kurum... 2. Tarih ve Yer... 2. Amaç ve Hedefler... 3. Katılımcılar...

İÇİNDEKİLER. Sunuş... 1. Konu... 2. Proje Koordinatörü ve Uygulayıcı Kurum... 2. Tarih ve Yer... 2. Amaç ve Hedefler... 3. Katılımcılar... İÇİNDEKİLER Sunuş... 1 Konu... 2 Proje Koordinatörü ve Uygulayıcı Kurum... 2 Tarih ve Yer... 2 Amaç ve Hedefler... 3 Katılımcılar... 3 Yöntem... 3 Kapsam... 4 Projede Görevli Personel... 5 SUNUŞ 21. Yüzyıl

Detaylı

AB Bütçesi ve Ortak Tarım Politikası

AB Bütçesi ve Ortak Tarım Politikası AB Bütçesi ve Ortak Tarım Politikası OTP harcamalarının AB bütçesinin önemli bölümünü kapsaması, bu politikayı bütçe tartışmalarının da odak noktası yaparken, 2014-2020 Mali Çerçeve içinde tarım, kırsal

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ 1. "Azerbaycan Milli Güvenlik Stratejisi Belgesi", Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından 23 Mayıs 2007 tarihinde onaylanarak yürürlüğe girmiştir.

Detaylı

TÜRKİYE AÇISINDAN EURO NUN ROLÜ

TÜRKİYE AÇISINDAN EURO NUN ROLÜ TÜRKİYE AÇISINDAN EURO NUN ROLÜ GAZİ ERÇEL BAŞKAN TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI 6. Uluslararası Finans ve Ekonomi Forumu VİYANA, 9 KASIM 2000 Euro ile ilgili görüşlerimi sizlerle paylaşmak üzere, bu

Detaylı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı MECLİS TOPLANTISI Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı 28 Nisan 2014 MALEZYA-TÜRKİYE STA VE VİZE ANLAŞMASI MALEZYA-TÜRKİYE İHRACAT KOMPOZİSYONU TÜRKİYE İHRACATI (2013) % MALEZYA İTHALATI (2013) 1 Motorlu

Detaylı

2 ARALIK 2007 TARİHİNDE YAPILAN RUSYA FEDERASYONU MİLLETVEKİLİ SEÇİMLERİNE İLİŞKİN AGİTPA GÖZLEM RAPORU

2 ARALIK 2007 TARİHİNDE YAPILAN RUSYA FEDERASYONU MİLLETVEKİLİ SEÇİMLERİNE İLİŞKİN AGİTPA GÖZLEM RAPORU 2 ARALIK 2007 TARİHİNDE YAPILAN RUSYA FEDERASYONU MİLLETVEKİLİ SEÇİMLERİNE İLİŞKİN AGİTPA GÖZLEM RAPORU HAZIRLAYAN: DR. ALAATTİN BÜYÜKKAYA ADALET VE KALKINMA PARTİSİ İSTANBUL MİLLETVEKİLİ AVRUPA GÜVENLİK

Detaylı

ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ

ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ Sayı: TİM.OAİB.GSK.ORG.2014/1583-23954 Ankara, 20/11/2014 Konu: Paraguay Yatırım Ortamı Hk. Sayın Üyemiz, SİRKÜLER (G/2014) Türkiye İhracatçılar Meclisi

Detaylı

SİYASAL YOZLAŞMALARIN EKONOMİK ETKİLERİ *

SİYASAL YOZLAŞMALARIN EKONOMİK ETKİLERİ * Coşkun Can Aktan (Ed.) Yolsuzlukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Yayınları, 2001. SİYASAL YOZLAŞMALARIN EKONOMİK ETKİLERİ * Siyasal yozlaşmanın evrensel düzeyde ayıplandığı, sosyal, ahlaki ve kültürel

Detaylı

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL Title of Presentation Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL İçindekiler 1- Yeni Büyük Oyun 2- Coğrafyanın Mahkumları 3- Hazar ın Statüsü Sorunu 4- Boru Hatları Rekabeti 5- Hazar

Detaylı

YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI

YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI KEMAL KILIÇDAROĞLU NUN KONUK KONUŞMACI OLDUĞU TOPLANTI YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI 1 ARALIK 2014 İZMİR Cumhuriyet Halk Partisi nin çok değerli Genel Başkanı ve çalışma arkadaşları,

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 22 Ocak 2015 Dünyada Enerji Görünümü Gelir ve nüfus artışına paralel olarak dünyada birincil enerji talebi hız kazanmaktadır. Özellikle OECD dışı ülkelerdeki artan nüfusun yanı sıra, bu ülkelerde kentleşme

Detaylı

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 VİZYON BELGESİ(TASLAK) ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 (03-05 Aralık 2015, İstanbul) BÖLÜM 1 Nükleer Güç Programı (NGP) Geliştirilmesinde Önemli Ulusal Politika Adımları Temel

Detaylı

10.390. Güncel BES Verileri. Toplam Fon Büyüklüğü (milyar TL) 46,15. Faizsiz Fon Büyüklüğü (milyar TL) 2,01

10.390. Güncel BES Verileri. Toplam Fon Büyüklüğü (milyar TL) 46,15. Faizsiz Fon Büyüklüğü (milyar TL) 2,01 KASIM 15 Güncel Ekonomik Yorum Ekim ayı, seçim sonrası döneme bakıldığında esasen geçen sürede dillendirilmeyen tek parti iktidarı ihtimalinin daha fazla olduğu ve hissedildiği bir ay olmakla birlikte

Detaylı

İRLANDA BİYOTEKNOLOJİ İNOVASYON SİSTEMİ: Öne Çıkan Konular. Atilla Hakan ÖZDEMİR

İRLANDA BİYOTEKNOLOJİ İNOVASYON SİSTEMİ: Öne Çıkan Konular. Atilla Hakan ÖZDEMİR İRLANDA BİYOTEKNOLOJİ İNOVASYON SİSTEMİ: Öne Çıkan Konular Atilla Hakan ÖZDEMİR PhD, MBA, PMP Biyoteknoloji Sektörel İnovasyon Sistemi Semineri 3 Nisan 2013, Ankara İrlanda Göstergeler 2005 2012 Nüfus

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

10.404. Güncel BES Verileri. Toplam Fon Büyüklüğü (milyar TL) 42,35 Faizsiz Fon Büyüklüğü (milyar TL) 1,70 Katılım Emeklilik Fon Büyüklüğü (milyon TL)

10.404. Güncel BES Verileri. Toplam Fon Büyüklüğü (milyar TL) 42,35 Faizsiz Fon Büyüklüğü (milyar TL) 1,70 Katılım Emeklilik Fon Büyüklüğü (milyon TL) Temmuz 15 Güncel Ekonomik Yorum Haziran ayı bir önceki ayın benzeri şekilde geçmekle beraber seçimlerin ve siyasi durumun finansal piyasalar açısından ne denli önemli ve belirleyici olduğunu birkez daha

Detaylı

Ortadoğu'da su ve petrol (*) İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Dursun YILDIZ. İnş Müh Su Politikaları Uzmanı

Ortadoğu'da su ve petrol (*) İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Dursun YILDIZ. İnş Müh Su Politikaları Uzmanı İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Ortadoğu'da su ve petrol (*) Dursun YILDIZ İnş Müh Su Politikaları Uzmanı Petrol zengini Ortadoğu'nun su gereksinmesini gidermek amacıyla üretilen projelerden

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER ABD de işsizlik başvuruları ve imalat sektörü PMI beklentilerin üzerinde gelirken, ikinci el konut satışlarında 4 aylık aradan sonra ilk kez artış yaşandı

Detaylı

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Cezayir e ihracat yapan 234 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar

Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar Dünya Bankası Grubu Hakkında Dünya Bankası nedir? 1944 te kurulan Banka, kalkınma desteği konusunda dünyanın en büyük kaynağıdır 184 üye ülke sahibidir

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Çin Ekonomisi Nisan-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı

Detaylı

Technology. and. Machine

Technology. and. Machine Technology and Machine Cezayir Teknoloji İthal Etmek İSTİYOR Kuzey Afrika nın en geniş yüzölçümüne, 35 milyona yakın nüfusa ve büyük petrol ve doğal gaz rezervlerine sahip olan Cezayir, ekonomik veriler

Detaylı

IV. Uluslararası Türk-Asya Kongresi Sonuç Raporu

IV. Uluslararası Türk-Asya Kongresi Sonuç Raporu IV. Uluslararası Türk-Asya Kongresi Sonuç Raporu 1. IV. Uluslararası Türk - Asya Kongresi 27-29 Mayıs 2009 tarihleri arasında İstanbul da icra edilmiş ve son derece yapıcı ve samimi bir ortam içerisinde

Detaylı

İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011

İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011 GELECEK İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011 SARIKONAKLAR İŞ TÜRKĠYE MERKEZİ C. BLOK ĠÇĠN D.16 BÜYÜME AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE ÖNGÖRÜLERĠ 02123528795-02123528796 2025 www.turksae.com Nüfus,

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 İNCE GÜÇ VE KAMU DİPLOMASİSİ ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI TÜRKİYE NİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ PROGRAMLARI

Detaylı

T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. DÜNYA TÜRK GİRİŞİMCİLER KURULTAYI 10-11 NİSAN 2009 Boğazdan Körfeze Fırsatlar 1 SUNUM PLANI KÖRFEZ BÖLGE PROFİLİ KÖRFEZ ÜLKELERİ İLE İLİŞKİLER SONUÇ VE ÖNERİLER 2 Bölge Profili

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

Makroekonomik Hedeflere Ulaşmada Rekabet Politikası ve Uygulamalarının Rolü

Makroekonomik Hedeflere Ulaşmada Rekabet Politikası ve Uygulamalarının Rolü Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Makroekonomik Hedeflere Ulaşmada Rekabet Politikası ve Uygulamalarının Rolü Durmuş Yılmaz, Başkan 26 Mart 2008, Ankara Değerli Konuklar, Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Detaylı

Halka Arz Seyri: Türkiye ye Bakış 2013 yılının ikinci çeyreği

Halka Arz Seyri: Türkiye ye Bakış 2013 yılının ikinci çeyreği www.pwc.com.tr Halka Arz Seyri: Türkiye ye Bakış 2013 yılının ikinci çeyreği Sermaye Piyasaları Giriş Pegasus un Nisan ayında gerçekleşen halka arzından 278 milyon Euro elde edildi ve bu, son 12 ayda gerçekleşen

Detaylı

10.404. Güncel BES Verileri. Toplam Fon Büyüklüğü (milyar TL) 43,75. Faizsiz Fon Büyüklüğü (milyar TL) 1,85 152,31

10.404. Güncel BES Verileri. Toplam Fon Büyüklüğü (milyar TL) 43,75. Faizsiz Fon Büyüklüğü (milyar TL) 1,85 152,31 EYLÜL 15 Güncel Ekonomik Yorum Ağustos ayı içinde Türkiye kendi özeli başta olmak üzere dış etkenlerin de piyasalara etkisi ile sert inişli günleri yaşayarak geçirmiştir. Koalisyon çabalarının sonuçsuz

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

İKTİSADİ İŞBİRLİĞİ VE KALKINMA TEŞKİLATI VE TÜRKİYE

İKTİSADİ İŞBİRLİĞİ VE KALKINMA TEŞKİLATI VE TÜRKİYE İKTİSADİ İŞBİRLİĞİ VE KALKINMA TEŞKİLATI VE TÜRKİYE Organisation for Economic Co-operation and Development OECD İktisadi İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD), İkinci Dünya Savaşı sonrasında Avrupa nın

Detaylı

2010/8 SAYILI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ DESTEĞİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI

2010/8 SAYILI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ DESTEĞİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2010/8 SAYILI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ DESTEĞİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı M. Emrah SAZAK Daire Başkanı UR GE Tebliğinin

Detaylı

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası FĐNANSAL EĞĐTĐM VE FĐNANSAL FARKINDALIK: ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Durmuş YILMAZ Başkan Mart 2011 Đstanbul Sayın Bakanım, Saygıdeğer Katılımcılar, Değerli Konuklar

Detaylı

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr ANKARA KALKINMA AJANSI www.ankaraka.org.tr TÜRKİYE'NİN En Genç Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, bölgenin rekabet gücünü artırmak ve gelişimini hızlandırmak

Detaylı

F. Gülçin Özkan York Üniversitesi

F. Gülçin Özkan York Üniversitesi Finansal Đstikrar ve Makroekonomik Etkileşim F. Gülçin Özkan York Üniversitesi 1 Finansal kriz tanımı üzerinde hemfikir olunan bir tanım bulunmamakla birlikte, reel sektör etkisinin derecesi önemli bir

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN

SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ NAZİLLİ İİBF İKTİSAT BÖLÜMÜ VE AVRUPA ARAŞTIRMALAR MERKEZİ TARAFINDAN DÜZENLENEN GÜNCEL EKONOMİK SORUNLAR KONGRESİ NDE YAPACAĞI Açılış Konuşmasının

Detaylı

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2013 YILI İLK YARI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2013 YILI İLK YARI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2013 YILI İLK YARI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ DEĞERLENDİRMEK ÜZERE DÜZENLEDİĞİ BASIN TOPLANTISI KONUŞMA METNİ 15 TEMMUZ 2013

Detaylı

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 İÇERİK Amaç, Vizyon Hazırlık Süreci İnovasyona Dayalı Mevcut Durum Stratejiler Kümelenme ile ilgili faaliyetler Sorular (Varsa) İNOVASYON & KÜMELENME

Detaylı

GELİR POLİTİKALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

GELİR POLİTİKALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GELİR POLİTİKALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MİSYON ÇALIŞMASI Tablo 1. Misyon Çalışması Sonuçları Konsolide Misyon Sürdürülebilir kalkınma ve toplumsal refahı arttırmak için, mali disiplin içerisinde, kaynakların

Detaylı

-~-~- -----~ \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _.

-~-~- -----~ \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _. -~-~- -----~ li T \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _. TÜRKiYE'DE YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI Türkiye'de özellikle 1950 sonrasında çıkarılan

Detaylı

Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli

Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli www.ekrempakdemirli.com 21.05.2014 1923 sonlarında Cumhuriyet Kurulduğunda Savaşlardan yorgun Eğitim-öğrenim seviyesi oldukça düşük bir toplum Savaşlar sonrası ülke harap ve

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Invest in DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımın Gelişimi Makroekonomik anlamda küresel ekonomiye uyumu sağlayan yapısal reformlar, bir yandan Türkiye yi doğrudan yabancı yatırım

Detaylı

PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013

PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013 PINAR ÖZDEN CANKARA İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD Yüksek Lisans/MA Lisans/BA İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Siyaset

Detaylı

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2010 YILI OCAK- HAZİRAN DÖNEMİ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2010 YILI OCAK- HAZİRAN DÖNEMİ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2010 YILI OCAK- HAZİRAN DÖNEMİ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ DEĞERLENDİRMEK ÜZERE DÜZENLEDİĞİ BASIN TOPLANTISI KONUŞMA METNİ

Detaylı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı SİYASİ GELİŞMELER HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER AB Liderleri 27 Haziran da Jean- Claude Juncker i AB Komisyon Başkan adayı olarak belirledi. Schulz yeniden AP Başkanı oldu. AB Liderleri Jean-Claude

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

IMF, Birleşmiş Milletlerin uzmanlaşmış kurumlarından biri olsa da, kendi tüzüğü, yönetim yapısı ve mali kaynağı vardır.

IMF, Birleşmiş Milletlerin uzmanlaşmış kurumlarından biri olsa da, kendi tüzüğü, yönetim yapısı ve mali kaynağı vardır. IMF ye Genel Bakış Biz kimiz? Uluslararası Para Fonu (IMF) parasal konularda küresel işbirliğini arttırmak, mali istikrarı sağlamak, uluslararası ticareti kolaylaştırmak, yüksek istihdamı ve sürdürülebilir

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI 25.0 150 22.5 135 20.0 120 17.5 105 15.0 90 12.5 75 10.0 60 7.5 45 5.0 30 2.5 15 0.0 0 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız

Detaylı

TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ

TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ocak 2010 1 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. MEVCUT DURUM... 4 2.1. Dünya İş Makinaları Pazarı... 4 2.2. Sektörün Türkiye deki Durumu... 4

Detaylı

ÜÇÜNCÜ TÜRK KENEŞİ İŞ FORUMU. (24 Ekim 2014, Nahçıvan) TÜRK KENEŞİ GENEL SEKRETERİ RAMİL HASANOV UN İŞ ADAMLARINA HİTABI

ÜÇÜNCÜ TÜRK KENEŞİ İŞ FORUMU. (24 Ekim 2014, Nahçıvan) TÜRK KENEŞİ GENEL SEKRETERİ RAMİL HASANOV UN İŞ ADAMLARINA HİTABI ÜÇÜNCÜ TÜRK KENEŞİ İŞ FORUMU (24 Ekim 2014, Nahçıvan) TÜRK KENEŞİ GENEL SEKRETERİ RAMİL HASANOV UN İŞ ADAMLARINA HİTABI Sayın Âli Meclis Başkanı, Sayın Bakan, Sayın Oda Başkanları, Değerli İş Adamları,

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

Kümelenme ile İlgili Kavramlar

Kümelenme ile İlgili Kavramlar Program 25 Ağustos 2014 Kümelenme Kümelenme İle İlgili kavramlar Türkiye de kümelenme politikaları Başarılı küme örnekleri Ostim Savunma ve Havacılık Kümelenmesi İnegöl Mobilya Kümelenmesi Yalova Saksılı

Detaylı

KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI

KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI Yrd. Doç. Dr. Yaşar SARI Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi, Kırgızistan Giriş Kırgızistan Orta Asya bölgesindeki toprak ve

Detaylı

FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE

FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE Sevinç Karakoç Raziye Akyıldırım Yasemin Ağdaş Duygu Çırak NELER ANLATILACAK? FİYAT İSTİKRARI NEDİR? FİYAT İSTİKRARININ YARARLARI NELERDİR? TÜRKİYE DE FİYAT İSTİKRARI Bir toplumu

Detaylı

------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ

------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ ------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ İslam Ülkeleri Düşünce Kuruluşları Platformu (İSTTP); TASAM öncülüğünde İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi devletlerin temsilcileri ile dünyanın

Detaylı

1 Temmuz 2015 [MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU] 2015 YILI MALİ DURUM VE BEKLENTiLER RAPORU

1 Temmuz 2015 [MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU] 2015 YILI MALİ DURUM VE BEKLENTiLER RAPORU 2015 YILI MALİ DURUM VE BEKLENTiLER RAPORU 1 İçindekiler ÜST YÖNETİCİ SUNUŞU... 3 2015 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ BÜTÇE UYGULAMA SONUÇLARI... 4 A. BÜTÇE GİDERLERİ... 4 01. Personel Giderleri... 6 02. Sosyal

Detaylı