YABANCI SERMAYE YATIRIMLARINA İLİŞKİN UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜMÜNDE ULUSLARARASI TAHKİM

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "YABANCI SERMAYE YATIRIMLARINA İLİŞKİN UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜMÜNDE ULUSLARARASI TAHKİM"

Transkript

1 DEVLET BÜTÇE UZMANLIĞI ARAŞTIRMA RAPORU YABANCI SERMAYE YATIRIMLARINA İLİŞKİN UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜMÜNDE ULUSLARARASI TAHKİM Burhan ORMANOGLU Ankara Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü Mart 2004

2

3 İÇİNDEKİLER TABLOLAR LİSTESİ...ix EKLER LİSTESİ...ix KISALTMALAR LİSTESİ...x GİRİŞ PROBLEM AMAÇ VARSAYEMLAR SINIRLILIKLAR YÖNTEM Araştırma Modeli Veriler ve Toplanması Verilerin Çözümü ve Yorumlanması...9 BİRİNCİ BÖLÜM YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI VE ULUSLARARASI TAHKİM l.yabanci SERMAYE YATIRIMLARI YABANCI SERMAYE YATIRIMLARININ BELİRLEYİCİLERİ Yabancı Sermaye İhtiyacı Duyan Ülkeler Açısından Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımcıları Açısından TÜRKİYE'DE YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI VE ULUSLARARASI TAHKİM...23 İKİNCİ BÖLÜM ULUSLARARASI TAHKİMİN TANIMI, NİTELİKLERİ VE UYGULAMA ALANI l.uluslararasi TAHKİMİN TANIMI ULUSLARARASI TAHKİMİN NİTELİKLERİ Tahkimin Uluslararası Niteliği Tahkimin Ticari Niteüği Tahkimin Hukuki Niteliği... 32

4 3.TAHKİM ŞARTI VEYA TAHKİM SÖZLEŞMESİ YABANCI HAKEM KARARLARININ TANINMASI VE TENFİZİ UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜM YOLU OLARAK ULUSLARARASI TAHKİMİN KULLANILMA NEDENLERİ ULUSLARARASI TAHKİMİN UYGULAMA ALANI ÜÇÜNCÜ BÖLÜM TAHKİM KONUSUNDAKİ ULUSLARARASI HUKUKİ DÜZENLEMELER 1.İKİ TARAFLI VE ÇOK TARAFLI ANDLAŞMALAR l.l.andlaşmanm Tanımı Andlaşmalarda Terim Sorunu İki Taraflı Yatırım Andlaşmaları (Bilateral Investment Treaties-BITs); Yatırımların Karşılıklı Korunması ve Teşviki Anlaşmaları (Agreements Concerning the Reciprocal Promotion and Protection of Investments) Yatırımların Karşılıklı Korunması ve Teşviki (YKKT) Anlaşmaları YKKT Anlaşmalarının İçeriği YKKT Anlaşmalarının Amacı YKKT Anlaşmalarının Kapsamı YKKT Anlaşmalarında Koruma, Teşvik ve Yatırım Muameleleri Kamulaştırma ve Devletleştirmeye Karşı Koruma Sermaye, Kâr ve Gelir Transferi Taraflar Arasındaki Uyuşmazlıkların Çözümü YKKT Anlaşmalarının Geçerlilik Süreleri ve Sona Ermesi Türkiye'nin Akdettiği YKKT Anlaşmaları Çok Taraflı Yatırım Anlaşmaları (Multilateral Agreements on Investment) Çok Taraflı Yatırım Anlaşması (Multilateral Agreement on Investments- MAI) Çok Taraflı Bir Yatırım Anlaşmasının Gerekçeleri Küreselleşme ve Çok Uluslu Şirketler Bağlamında MAI MAI'nin Kapsamı ve Önemli Düzenlemeleri MAI Taslağında Yer Alan Uyuşmazlıkların Çözüm Yöntemleri ve Tahkim MAI'ye Yönelik Eleştiriler ve MAI'nin Yaratacağı Düşünülen Sorunlar...83 ıı

5 1.4.2.Çok Taraflı Yatırım Garanti Kuruluşu Sözleşmesi (Convention Establishing the Multilateral Investment Guarantee Agency-MIGA) l.MIGA'nın Faaliyetleri ve Garanti Verdiği Durumlar MIGA Sözleşmesi ve Tahkim ULUSLARARASI SÖZLEŞMELER Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve Uygulanması Hakkında Sözleşme (New York Sözleşmesi) Devletler ve Diğer Devlet Vatandaşları Arasındaki Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümlenmesi Hakkında Sözleşme (Washington Sözleşmesi) Uluslararası Ticari Hakemlik Hakkında Avrupa Sözleşmesi (Cenevre Sözleşmesi) Ekonomik ve Bilimsel-Teknik İşbirliği İlişkilerinde Ortaya Çıkan Medeni Hukuk Uyuşmazlıklarının Tahkim Yoluyla Çözümü Hakkında Sözleşme (Moskova Sözleşmesi) Uluslararası Ticari Tahkim Hakkında Amerikan Devletleri Arasındaki Sözleşme (Panama Sözleşmesi) DÖRDÜNCÜ BÖLÜM BAŞLICA ULUSLARARASI TAHKİM MERKEZLERİ VE UYGULANAN TAHKİM KURALLARI l.yatirim UYUŞMAZLIKLARININ ÇÖZÜMÜ İÇİN ULUSLARARASI MERKEZ (INTERNATIONAL CENTER FOR SETTLEMENT OF INVESTMENT DISPUTES-ICSID) l.l.icsdd'in Birimleri Yönetim Konseyi Sekreterya Panel Heyetleri ICSID' in Statüsü, Sahip Olduğu Bağışıklık ve Ayrıcalıklar... :: ICSID'in Yargılama Yetkisi ICSID Tahkim Süreci Tahkim Talebi Tahkim Heyeti'nin Oluşturulması m

6 1.4.3.Tahkim Heyeti'nin Yetkileri ve İşlevleri Tahkim Heyeti Oturumlan Tahkim Heyeti Toplantıları Uyuşmazlık Taraflarının Temsil Edilmesi Uyuşmazlık Taraflarının Savunma ve İddialarını Sunmaları Yazılı Prosedür Sözlü Prosedür Duruşma Öncesi Konferans Tahkim Sürecindeki Süre Limitlerinin Belirlenmesi Tahkim Sürecinin Kapanması Karar Öncesi Uyuşmazlığın Çözümü Tahkim Heyeti Kararlan Yargılamaya İtiraz ;Karann Yorumlanması, Revizyonu ve İptali Kararın Tanınması ve Uygulanması lö.Hakemlerin Değiştirilmesi ve Yetkisiz Kılınması ICSID Tahkim Sürecinin Maliyeti Tahkim Talebi Ücreti Hakenılerin Ücret ve Giderleri l.ücretler Gündelikler Yolculuk Giderleri Diğer Geri Ödenebilir Giderler Geri Ödeme Talebi ve Ödemeler Yönetsel Giderler Özel Hizmet Giderleri Hakem Tayini Nedeniyle Yapılan Ödemeler ULUSLARARASI TİCARET ODASI (ICC-INTERNATIONAL CHAMBER OFCOMMERCE) ICC Bünyesinde Bulunan Tahkim Dışındaki Uyuşmazlık Çözüm Yolları Uyuşmazlığın Dostane Çözümü (Amicable Dispute Resolution-ADR) ADR Süreci Maliyeti iv

7 2.1.2.Belgelere Dayalı Uyuşmazlık Çözüm Ekspertizi (Documentary Instruments Dispute Resolution Expertise-DOCDEX) Bilirkişilik (Expertise) Süreç Maliyeti Tahkime İlişkin Hizmetler Tahkim Tahkim Talebi ve Karşı Tarafın (Davalı) Cevabı Tahkimin Başlaması Hakemlerin Sayısı lahakemlerin Tayini Tahkim Yeri Tahkim Davasında Ödenecek Avans Miktarının Tespiti Tahkim Sürecinde Kullanılacak Şartnamenin Belirlenmesi Tahkim İşlemlerinin Başlaması Tahkim Sürecinin Yönetimine İlişkin Kurallar Tahkim Sürecinde Kullanılacak Dil Koruyucu Tedbirler Olaya Uygulanacak Hukuk Olayın İncelenmesi ve Nihai Karar Tahkimde Süre Limitleri ve Tahkim Süresi Tahkim Sürecinin Maliyeti Tahkim Öncesi Hakemlik (Ön Hakemlik) Hakemlerin Yetkileri Hakem Talebi ve Cevap Hakemin Atanması ve Dosyanın Hakeme İletilmesi Süreç Hakem Karan Maliyetler Geçici (AdHoc) Tahkim Davalannda Atama Otoritesi Mercii Hizmeti l.Tek veya Başkanlık Yapacak (Üçüncü) Hakemin Tayini Üç Hakem Gerektiren Durumlarda İkinci Hakemin Tayini Hakemler Hakkında Oluşacak Tereddütlerin Karara Bağlanması

8 Vekil Hakemlerin Atanması Hakem Ücretleri ve Maliyetler İçin Ödenecek Peşinat Atama Otoritesi Olarak Verdiği Hizmetler Dolayısıyla ICC Tarafından Talep Edilen Maliyetler BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ULUSLARARASI TİCARET HUKUKU KOMİSYONU (UNCITRAL-UNITED NATIONS COMMISSION ON INTERNATIONAL TRADE LAW) Genel Olarak UNCITRAL UNCITRAL Tahkim Kuralları ve Tahkim Süreci Tahkim Bildirimi Taraflann Temsil Edilmesi Tahkim Kurulu'nun Oluşturulması l.Hakem Sayısı ve Tayini Hakemlere İtiraz Hakem Değişikliği Tahkim Süreci Tahkim Yeri TahkimDili İddia Savunma Tahkim Kurulu Yargılamasına İtiraz Deliller ve Duruşmalar Taraflann Yükümlülüklerini Yerine Getirmemeleri Karar UygulanacakHukuk Maliyetler BEŞİNCİ BÖLÜM ULUSLARARASI TAHKİM KURALLARININ KABUL EDİLMESİ VE UYGULANMASINA İLİŞKİN İÇ HUKUKUMUZDA YAPILAN DÜZENLEMELER İ.ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİ l.l.anayasa'nın 47 nci Maddesine İlişkin Değişiklik vı

9 1.2.Anayasa'nın 125 inci Maddesine İlişkin Değişiklik Uluslararası Tahkimin Kabulüne Yönelik Eleştiriler Uluslararası Tahkimin Gerekliliği Yönündeki Görüşler Anayasa'nın 155 inci Maddesine İlişkin Değişiklik KANUNİ DÜZENLEMELER Sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu Kanunun Uygulama Alanı Uyuşmazlıklarda Yabancılık Unsurunun Tespiti Tahkim Anlaşması ve Şekli latahkim İtirazı İhtiyati Tedbir veya İhtiyati Haciz Hakem veya Hakem Kurulunun Seçimi Yabancılar Tarafından Temsil Edilme Tahkim Yeri, Süresi, Kullanılan Dil ve Tahkim Duruşması Hakem Kararlarına Karşı Kanun Yollan ve Kararın İptali l.lo.tahkim Giderleri Sayılı Kamu Hizmetleri İle İlgili İmtiyaz Şartlaşma ve Sözleşmelerinden Doğan Uyuşmazlıklarda Tahkim Yoluna Başvurulması Halinde Uyulması Gereken İlkelere Dair Kanun Sayılı Petrolün Boru Hatları İle Geçişine Dair Kanun Sayılı Kamu İhale Kanunu Sayılı 2003 Mali Yılı Bütçe Kanunu Sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu Sayılı Danıştay Kanunu üncü Maddeye İlişkin Değişiklik üncü Maddeye İlişkin Değişiklik nci Maddeye İlişkin Değişiklik ncı Maddeye İlişkin Değişiklik inci Maddeye İlişkin Değişiklik Sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu DİĞER DÜZENLEMELER vıı

10 3.1.Milletlerarası Tahkim Ücret Tarifesi Yönetmeliği Mal Alımı, Hizmet Alımı, Yapım İşleri ve Danışmanlık Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmelikleri Milletlerarası Tahkim Ücret Tarifesi Tebliği ALTINCI BÖLÜM YAP-İŞLET-DEVRET MODELİ VE KAMU İMTİYAZ SÖZLEŞMELERİNE BAĞLI YATIRIMLARDA ULUSLARARASI TAHKİM 1.İMTİYAZ YÖNTEMİNİN 1980'LERE KADAR ÜLKEMİZDEKİ GELİŞİMİ SONRASI DURUM KAMU HİZMETİ VE KAMU HİZMETİ İMTİYAZ SÖZLEŞMELERİ YAP-İŞLET-DEVRET MODELİ ANAYASA MAHKEMESİ'NİN İPTAL KARARLARI VE SONUÇLARI Saydı Kanuna İlişkin İptal Kararı Sayılı Kanunun 5 inci Maddesine İlişkin İptal Kararı Sayılı Kanunun 11 inci Maddesine İlişkin İptal Kararı Anayasa Mahkemesi'nin İptal Kararlarının Doğurduğu Sonuçlar ULUSLARARASI TAHKİM DAVALARINDA TARAF OLAN BİR KURUM: ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI YEDİNCİ BÖLÜM ÖZET, YARGI VE ÖNERİLER l.özet l.l.uluslararası Tahkimin Genel Olarak Gelişimi Yabancı Sermaye Yatırımlarının Belirleyicileri Arasında Uluslararası Tahkimin Yeri Uluslararası Platformda Tahkime Yönelik Düzenlemeler ve Tahkim Kurumları Uluslararası Tahkim Konusunun Türkiye'de Gelişim Süreci, Türk Hukuk Sisteminde Yaşanan Gelişmeler ve Mevcut Durum YARGI VE ÖNERİLER EKLER KAYNAKÇA vııı

11 TABLOLAR LİSTESİ Tablo-1: Türkiye'de Yıllara Göre Yabancı Sermaye Yatırımları Tablo-2: İzin Verilen Yabancı Sermayenin Sektörel Dağılımı Tablo-3: Türkiye'de Faaliyette Bulunan Yabancı Sermayeli Kuruluşların Sektörel Dağılımı Tablo-4: Yabancı Sermaye İzinlerinin Yatırım Türlerine Göre Dağılımı Tablo-5: Türkiye'de Faaliyette Bulunan Yabancı Sermayeli Kuruluşların Ülkelere Göre Dağılımı TabIo-6: ICC'de Tahkime İlişkin Son Dört Yıldaki Gelişmeler Tablo-7: ICC Tahkim Sürecinde Hakemlere Ödenecek Ücretler TabIo-8: ICC Tahkiminde Yönetsel Giderler TabIo-9: Hakem Ücretleri Tarife Tablosu EKLER LİSTESİ EK-1: Yılları Arasında Türkiye'de Yatırım Harcamalarının Gelişimi EK-2: Türkiye Cumhuriyeti İle Hindistan Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun EK-3: Bakanlar Kurulu Karan EK-4: Türkiye'nin Akdettiği YKKT Anlaşmaları EK-5: 1958 New York Sözleşmesi'ne Taraf Olan Devletler EK-6: 1965 Washington Sözleşmesi'ne Taraf Olan Devletler EK-7: 1964 Cenevre Sözleşmesi'ne Taraf Olan Devletler EK-8: 1975 Panama Sözleşmesi'ne Taraf Olan Devletler EK-9: 4686 Sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu EK-10: 4501 Sayılı Kamu Hizmetleri İle İlgili İmtiyaz Şartlaşma ve Sözleşmelerinden Doğan Uyuşmazlıklarda Tahkim Yoluna Başvurulması Halinde Uyulması Gereken İlkelere Dair Kanun EK-11: ICC Tahkim Davalarında, Hakem Ücretleri ve Yönetsel Giderler Bağlamında Oluşabilecek Maliyetler ıx

12 KISALTMALAR LİSTESİ AB: Avrupa Birliği ABD: Amerika Birleşik Devletleri ADR: Amicable Dispute Resolution (Uyuşmazlıkların Dostane Çözümü) a.g.e.: Adı geçen eser BITs: Bilateral Investment Treaties (İki Taraflı Yatırım Andlaşmalan) BKK: Bakanlar Kurulu Karan Bkz.: Bakınız BM: Birleşmiş Milletler çev.: Çeviren CFTA: Cartagena Free Trade Agreement (Cartagena Serbest Ticaret Anlaşması) COMECON/CMEA: Council for Mutual Economic Assistance (Karşılıklı Ekonomik Yardım Konseyi) der.: Derleyen DOCDEX: Documentary Instruments Dispute Resolution Expertise (Yazılı Belgelere Dayalı Uyuşmazlık Çözüm Ekspertizi) DPT: Devlet Planlama Teşkilatı DTÖ: Dünya Ticaret Örgütü DYSY: Doğrudan Yabancı Sermaye Yatınım E.: Esas ECT: Energy Charter Treaty (Enerji Şartı Anlaşması) GATS: The General Agreement on Trade in Services (Hizmetler Ticareti Genel Anlaşması) GATT: General Agreement on Tariffs and Trade (Gümrükler ve Ticaret Genel Anlaşması) GOÜ: Gelişmekte Olan Ülke GSMH: Gayrı Safı Milli Hasıla HUMK: Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu IBRD: International Bank for Reconstruction and Development (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası) ICA: International Court of Arbitration (Uluslararası Tahkim Mahkemesi)

13 ICC: International Chamber of Commerce (Uluslararası Ticaret Odası) ICE: International Center for Expertise (Uluslararası Bilirkişilik Merkezi) ICSID: International Center for Settlement of Investment Disputes (Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümü İçin Uluslararası Merkez) İD A: International Development Association (Uluslararası Kalkınma Birliği) IFC: International Finance Cooperation (Uluslararası Finans Kurumu) IMF: International Monetary Fund (Uluslararası Para Fonu) K.: Karar KİT: Kamu İktisadi Teşebbüsleri MAI: Multilateral Agreement on Investments (Çok Taraflı Yatınm Anlaşması) md.: Madde MIGA: Multilateral Investment Guarantee Agency (Çok Taraflı Yatınm Garanti Kuruluşu) MÖHUK: Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun NAFTA: North American Free Trade Agreement (Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması) No.: Numara OAS: Organization of American States (Amerikan Devletler Örgütü) OECD: Organisation for Economic Cooperation and Development (Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Teşkilatı) ÖİB: Özelleştirme İdaresi Başkanlığı RG: Resmi Gazete s.: Sayfa SDR: Special Drawing Right (Özel Çekme Hakkı) SSCB: Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği TBMM: Türkiye Büyük Millet Meclisi TL: Türk Lirası TRIMs: The Agreement on Tfade-Related Investment Measures (Yatırım Önlemleri Anlaşması) TV: Televizyon UCP: Uniform Customs and Practice for Documentary Credits (Akreditifler Hakkındaki Tekdüze Teamüller ve Kurallar) xı

14 UNCITRAL: United Nations Commission on International Trade Law (Birleşmiş Milletler Uluslararası Ticaret Hukuku Komisyonu) UNCTAD: United Nations Conference on Trade and Development (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı) URC: Uniform Rules for Collections (Tahsiller Hakkındaki Tekdüze Kurallar) URDG: Uniform Rules for Demand Guarantees (Talep Garantileri Hakkındaki Tekdüze Kurallar) URR: Uniform Rules for Bank-to-Bank Reimbursement under Documentary Credits (Akreditiflerde Bankalararası Masraflann Karşılanması Hakkındaki Tekdüze Kurallar) vb.: ve benzeri vd.: ve devamı vs.: ve saire YİD: Yap-İşlet-Devret YKKT: Yatırımların Karşılıklı Korunması ve Teşviki xıı

15 GİRİŞ Bir anlaşmazlığa taraf olan kimselerin bu anlaşmazlığı, mahkemeye gitmeden güvendikleri bir kimse veya bir kuruluş aracılığı ile çözümlemeye çalışmaları durumunda, kendilerine güvenilen kişi veya kuruluşlara hakem adı verilmektedir. Hakemlik müessesesi insanlar arasında ticari ve ekonomik ilişkilerin doğduğu ilk dönemlerden beri varlığını sürdürmektedir. Toplumsal yaşamı düzenleyen devlet gibi bir otoritenin bulunmadığı dönemlerde bile, yaşamlanm bir arada sürdüren insanlar arasında, oluşturduklan sosyal yapı gereği ortaya çıkan ticari ve ekonomik ilişkilerinde kullandıklan bir uyuşmazlık çözüm yöntemi olarak hakemliğin çok eski bir kurum olduğu, insanlann uyuşmazlıkla ilgisi olmayan ve bilgi, tarafsızlık ve tecrübelerine inandıkları üçüncü kişilere başvurarak aralarındaki problemleri gidermeye ve adaleti sağlamaya çalıştıklan söylenebilir. Buradan tahkim mekanizmasının, insanlann adalet ve çözüm arayışlan neticesinde ortaya çıkan bir kurum olduğu ve devlet yargısından önce tarihte var olduğu sonucuna vanlmaktadır. "Bu ikinci durumu, o zamana kadar haklannı kendi kuvvetlerile elde etmeğe çalışan taraflann, Devletin tayin ettiği bir hakime değil de, kendi aralannda intihap ettikleri (seçtikleri) hakeme müracaat etmeleri dolayısile <hakemlik> olarak telekki edecek olursak, Devletin tayin ettiği hakim huzurunda takib ve tatbik edilen usulden evvel diğer bir usulün mevcud bulunduğunu kolayca anlanz ki, bu usul de, hakemin taraflarca intihab edilmesidir." 1 Örneğin, "İslam öncesi cahiliye devri Araplannda adli işleri hakemler yürütüyor, devlet olmadığı için seçimle veya atama yoluyla işbaşına 1 Richard HONIG, Roma Hukuku, İstanbul Üniversitesi Yayınlan, No. 72, çev. Şemseddin TALİP, İstanbul, 1938, s

16 gelen resmi görevli hakimler bulunmuyordu. Hakem ya bir kabile reisi veya anlayış ve idrak sahibi biri, veyahutta kahinlerden seçiliyordu. Hakemler yazılı hukuk kuralları veya semavi bir kitapları olmadığı için, tecrübelerine göre hüküm veriyorlardı." 2 Devlet kurumunun ortaya çıktığı dönemlerde ise, insanlar arasında toplumsal ilişkilerinden kaynaklanan uyuşmazlık ve problemler, yargı tekelini elinde bulunduran devlet tarafından çözüme bağlanmaya başlamıştır. Diğer bir ifadeyle, uyuşmazlıklar artık devlet organları tarafından çözümlenmeye başlamıştır. Nitekim, "Roma Hukuku sisteminde de bu durum görülmektedir. Roma hukuku tarihi tetkik edildiği zaman, devlet tarafından adaletin dağıtılmasına başlanmadan evvel, hakem usulünün tatbik edilmekte olduğu görülmektedir." 3 "Öncelikle tarafların uyuşmazlıklarını ihtiyari olarak, hukuktan anlayan ve örf ve adetleri bilen bir şahsa (hakeme) götürme imkanlan bulunmaktaydı. Roma'da devlet tarafından adaletin tevzii, ancak miladın ikinci asrı sonlarında belirmiş ve tatbik olunmaya başlamıştır." 4 Bu dönemde, hakemlik müessesesi mecburi bir usul haline gelmiştir. Diğer bir ifadeyle, hakemi tayin edecek olan taraflar değil, devlettir. Burada devletin yetkili organlarının karan ve iradesi geçerli olduğu içindir ki, tahkim mecburi bir çözüm yolu olarak Roma Hukukunda yer almıştır. Yargı erki, genellikle devletlerin egemenliğinin bir göstergesi olarak görülmektedir. Bu nedenle devletler, bu erki paylaşmayı veya buna tahkim gibi alternatifler oluşturulmasını egemenlik haklannın zedelenmesi olarak görmüşlerdir. Sonuç olarak, adalet dağıtma tekelinin devletlere geçmesi ve devletlerin bu alandaki hakimiyetleri konusunda hassas ohnalan nedeni ile tahkim müessesesi bir bütün olarak, tutarlı ve sistematik olarak gelişememişse de varlığını da kaybetmemiştir. II. Dünya Savaşı sonrasına kadar tahkim, devletlerin kendi iç hukuk düzenlerinde, yani ulusal düzeyde yer almıştır. Bununla birlikte, uluslararası düzeyde bazı anlaşmalar da mevcuttu. Örneğin, 1923 tarihli Cenevre Protokolü ve 1927 tarihli Cenevre Sözleşmesi imzalanmış fakat her ikisi de pek fazla uygulama alanı 2 Mustafa AVCI, "Türk Hukukunda Hakimin Görevi İhmal Suçu", Erişim Tarihi: H.Cahit OĞUZOĞLU, Roma Hukuku, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, No. 130, Yeni Desen Matbaası, Ankara, 1959, s H.Cahit OĞUZOĞLU, a.g.e., s. 325.

17 bulamamıştır. -Diğer bir ifadeyle, II. Dünya Savaşı sonuna gelinceye dek, devletler arasındaki ilişkilerde tahkim mekanizması pek fazla uygulama alam bulamamış, daha çok devletlerin iç ekonomik ve ticari hayatlarında ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümlerinde uygulanan alternatif bir yöntem olarak kalmıştır. Bu durumun iki önemli nedeni bulunmaktadır. İlk önemli neden, devletler arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin bugünküne oranla çok sınırlı olması ve dünya üzerinde yaşanan siyasi ve ekonomik çalkantılardır. İkinci olarak da, I. ve II. Dünya Savaşı Sonrası dönemde, özellikle bağımsızlığım yeni kazanan devletlerde, ekonomik ve siyasi alanda yabancı devlet müdahalelerine karşı oluşan hassasiyetlerin bu devletlerin iç politikalarına da yansımasıdır. Bu devletler siyasi bağımsızlık sonrası, kendi iç dinamikleri ile ekonomik ve sosyal alanlarda kalkınma çabasına girmiş ve kendi iç hukuk kurallannı bu çabalara uygun şekilde oluşturmuşlardır. Bu dönemde, ekonomik ve ticari ilişkilerin kısıtlandığı da göz önüne alındığında tahkim mekanizmasının yalnızca ülkelerin iç hukuklarında düzenlenmiş olması makul gözükmektedir. Örneğin, Türkiye'de de 1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 8 inci Bab'ı ile yalnızca iç tahkim sistemi düzenlenmiştir 5. Özellikle yıllan arasındaki dönemde uluslararası ekonomik hayatta gerçekleşen hızlı gelişmeler, iletişim ve bilgi teknolojisindeki ilerlemeler ve küreselleşme olgusu, Soğuk Savaş'in sona ermesi ve ekonomide liberalleşme eğilimlerinin artması, devletlerin korumacılık politikalannı terk edip dışa açılma polıtikalanna yönelmesi devletler arasındaki ilişkilerin her alanda daha da yoğunlaşmasına sebep olmuştur. Dünyada yaşanan bu gelişmeler neticesinde, çeşitli uluslararası anlaşma ve sözleşmelerle mal ve hizmet ticareti önündeki engeller kaldınlmış ve 1970'lerden itibaren çok uluslu şirketlerin de ortaya çıkmasıyla birlikte sermaye, ulusal boyuttan yeni pazarlar bulma amacıyla uluslararası boyuta taşınmıştır. Özellikle çok uluslu şirketlerin büyük ölçüde sahip olduğu sermayenin, uluslararası alanda kendine yeni pazarlar aramaya başlaması, büyüme ve kalkınma hedefleri olan ancak kendilerini bu hedeflere ulaştıracak yeterli sermaye birikimine sahip olmayan gelişmekte olan ülkeleri bu sermayeden pay almaya yönlendirmiştir. Bu noktada, hukuki olarak yabancı sermayenin beklentilerini karşılama gerekliliği, tahkim mekanizmasının sadece iç hukuk alanında değil uluslararası alanda da kabulünü zorunlu 1 Bkz tarihli ve 622 sayıh RG.

18 kılmıştır. Bunun sonucu olarak, birçok ülke iç tahkim kurallarım yeni ihtiyaç ve gelişmelere uyarlamış ve uluslararası tahkimin kabulüne yönelik iç hukuklarında düzenlemelere gitmişlerdir. Ticaretin ulusal sınırlar dışına çıkması, sermaye yatırımlarının uluslararasılaşması ve bu konuda ülke hukuk kuralları arasındaki farklılıklar, alternatif bir çözüm yöntemi olan uluslararası tahkimin gelişmesini sağlamak amacıyla ülkeler arasında ikili ve çok taraflı anlaşmaların yapılmasına neden olmuştur. Günümüzde tahkim konusu, özellikle uluslararası ekonomik ve ticari ilişkilerin önemli bir boyutunu teşkil etmektedir. Çünkü tahkim, yabancı yatırımcıların yatırım yapılacak ülkede aradıklan şartlardan biri olarak karşımıza çıkmakta ve ulusal tahkim kurallarının uluslararası ticari ilişkilerde ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümünde yetersiz kaldığı düşüncesi oldukça yaygınlaşmaktadır. Öte yandan, uluslararası tahkim mekanizmasının devletin egemenlik gücünün bir yansıması olan yargı alanıyla ilgili olması ve bu alana bir alternatif teşkil etmesi, tahkim konusunda karşıt fikirlerin doğmasına neden olmuştur. Ancak, özellikle gelişmekte olan ülkelerin, önemli altyapı yatınmlannı gerçekleştirebilmeleri ve uluslararası ekonomik ilişkilerdeki gelişmelere ayak uydurabilmeleri için yabancı sermayeye ihtiyacı bulunmaktadır. Yabancı sermaye yatınmlanndan daha fazla yararlanabilmek için gerekli şartlardan biri ise, uluslararası tahkim mekanizmasına iç hukukta yer verilmesidir. Bu nedenle, ülkelerin iç hukuklannda yabancı yatıranların korunması ve ticaretin geliştirilmesi açısından tahkime yer verilmesi, ulusal sınırlar dışındaki ekonomik ve hukuki gelişmelere uyum sağlamak açısından önemlidir. 1. PROBLEM Uluslararası tahkim konusu, özellikle 199O'lı yıllann ortalanndan itibaren ülkemiz kamuoyunda çok tartışılan bir konu haline gelmiştir. Alternatif bir uyuşmazlık çözüm mekanizması olarak bilinen tahkimin bu denli tartışılmasının nedeni, yabancı sermayenin özellikle büyük altyapı yatınmlanna girişmede bir ön koşul olarak uluslararası tahkim sisteminin kabul edilmesi konusunda ısrarcı olmasıdır. Yatırımlara bütçeden ayrılan payın yıllar itibariyle çok düşük (%4-5 civarlannda) olması iç kaynak yetersizliğini ortaya koymuş ve diğer gelişmekte olan

19 ülkeler gibi Türkiye'nin de bu yatınmlan gerçekleştirmek amacıyla dış finansman kaynaklanna yönelmesini gerektirmiştir. Ancak, yabancı sermayeyi çekebilmek için ülkelerin uyguladıktan ekonomik ve mali teşvikler yeterli olmamakta, bunlann yanında yabancı sermaye sahiplerinin birtakım hukuki beklentilerini de karşılamak gerekmektedir. İşte, uluslararası tahkim mekanizması da günümüzde yabancı sermayenin hukuki beklentilerinin bir parçasını oluşturmaktadır. Ulusal yargı mekanizmalanna bir alternatif oluşturması nedeniyle uluslararası tahkimin tanınması ve uygulanması, ancak çok geç tarihlerde (örneğin ülkemizdeki 1999 yılındaki Anayasa değişikliği ile) mümkün olabilmiştir. Tahkim sisteminin ulusal yargı organlarına bir alternatif teşkil etmesi nedeniyle ülkelerin (yargı alanında) egemenlik haklannm paylaşımına yönelik bir dış baskı aracı olarak kullanıldığı yönündeki görüşlerin oldukça yoğunlaşması konuyu daha da önemli hale getirmiştir. Özellikle gelişmekte olan ülkeler uluslararası tahkimi uygulama konusunda ikilemde kalmışlardır. Bu ülkeler bir yandan yatınmlann finansmanında dış kaynak ihtiyacı duymakta, diğer yandan yabancı sermayeyi çekebilmek için de bu sermaye üzerindeki hukuksal denetimlerini minimize etmeye kendilerini zorunlu hissetmektedirler. Ortaya çıkan bu ikilemin aşılması için iç hukuk sistemlerinde yapılan düzenlemeler ise toplumun çeşitli kesimlerinden tepkiler almıştır. Bu durum, uluslararası tahkimin yabancı sermayeyi çekebilmek için gerekli olup olmadığı, nasıl bir sistem olduğu, gerçekten devletler açısından olumsuzluklar taşıyıp taşımadığı konusunu gündeme getirmiş ve uluslararası tahkimin kabulü sonrasında oluşabilecek sıkmtılann veya elde edilecek yararlann ortaya konmasını gerekli kılmıştır. 2. AMAÇ Araştırma Raporu'nun amacı; uluslararası tahkim sisteminin özelliklerini, yabancı sermaye-uluslararası tahkim ilişkisini, dünyadaki gelişim sürecim ve tahkimi ortaya çıkaran nedenleri irdeleyerek halihazırda dünyada en çok işleyen kurumsal tahkim süreçlerini ve Türkiye'de yabancı sermaye yatınmlan bağlamında uluslararası tahkim mekanizmasının gelişimini, iç hukukta kabul edilmesi sürecini ve bu süreçte yaşanan sıkıntılar ile günümüzdeki durumunu değerlendirerek, bu konudaki olumlu veya olumsuz sonuçlan ortaya koymaktır.

20 Araştırma Raporu'nun Birinci Bölümünde, dünyadaki yabancı sermaye yatınmlanmn gelişimi, çeşitleri ve bu tür yatınmlann yapılmasında etkili olan faktörler incelenmiştir. Aynca, Türkiye'deki yabancı sermaye yatınmlanmn durumu incelenerek, yabancı sermaye yatınmlanmn uluslararası tahkim ile bağlantısı ortaya konulmuş ve yabancı yatınmcılan uyuşmazlıkların çözümünde uluslararası tahkime yönlendiren etkenler irdelenmiştir. İkinci Bölümde ise, uluslararası tahkimin tanımı, kendine özgü ve ulusal yargıdan aymcı nitelikleri, koşullan ve devlet yargısına alternatif oluşturacak kadar çok kullanılan bir yöntem haline gelmesindeki etkenler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Aynca, uluslararası tahkimin uygulama alanının tespiti ile smırlanmn belirlenmesine çalışılmıştır. Tahkimin, uluslararası düzeyde kabulüne ve uluslararası hukuk kurallan içerisinde yer almasına yol açan uluslararası sözleşme ve anlaşmalar ve bunlann içeriği, çalışmanın Üçüncü Bölümünde incelenmiştir. Böylece uluslararası düzeyde, tahkimin hukuki altyapısını oluşturan temel düzenlemeler ortaya konularak, tahkimin hem ikili anlaşmalar yoluyla hem de uluslararası sözleşmeler yoluyla yaygmlaşması ve ülkeler tarafından kabul edilmesi süreci ortaya konulmaya çalışılmıştır. Günümüzde, doğrudan veya dolaylı olarak uluslararası tahkim mekanizmasına yönelik olarak faaliyette bulunan ICSID, ICC gibi tahkim kuruluşlannın yanı sıra, geçici (ad hoc) tahkime ilişkin genel kabul görmüş UNCITRAL Tahkim Kurallan'na, çalışmanın Dördüncü Bölümünde yer verilmiştir. Bu bölümde, anılan kurumlann yapısı ve bu kurumlarda tahkim sürecinin işleyişi ile tahkim sürecinde uygulanan kurallar ve kurumların bu alandaki faaliyetleri incelenmiştir. UNCITRAL, bir tahkim kuruluşu olmamasına rağmen, geliştirmiş olduğu ve uluslararası tahkim kurumlarınca kullanılan tahkim kurallan ve Model Kanun ile tahkim alanında önemli bir yere sahip olduğundan çalışmanın bu bölümünde, UNCITRAL'e de yer verilmiştir. Beşinci Bölümde, ülkemizde uluslararası düzeydeki anlaşma ve sözleşmelerle kabul edilmiş olan tahkim kurumuna iç hukuk kurallannda da yer verilmesine yönelik

21 olarak yapılan Anayasa değişiklikleri, bu değişikliğe uygun olarak yapılan kanuni ve diğer düzenlemeler sistematik olarak incelenmiş ve bu düzenlemelerin yapılması sonucunu doğuran süreç incelenerek, bu bağlamda uluslararası tahkime yönelik eleştiriler ve olumlu görüşler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın Altıncı Bölümünde ise, ülkemizde tahkim konusunun en çok tartışıldığı alan olan, kamu hizmeti niteliğindeki hizmetlerin özel kişilere gördürülmesi neticesinde ortaya çıkacak uyuşmazlıkların imtiyaz sözleşmesi (idari nitelikte sözleşme) kapsamında değerlendirilmesi konusu incelenmiş ve imtiyaz alanındaki gelişmelere yer verilerek, tanımında güçlük bulunan kamu hizmeti, imtiyaz sözleşmesi gibi kavramlar ve kapsam alanları açıklanmaya çalışılmıştır. Bununla birlikte, yap-işlet-devret modeli bağlamında tahkim konusu irdelenmiş ve Anayasa Mahkemesi'nin tahkime yönelik olarak vermiş olduğu iptal kararlan ve bu kararların dayanakları ile iptal kararlarına bağlı olarak Türk hukuk sisteminde ve uygulamada ortaya çıkan sonuçlar değerlendirilmiştir. Ayrıca, bu Bölümde uluslararası tahkim uygulamalarına günümüzden örnek teşkil etmesi amacıyla, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın taraf olduğu tahkim davaları incelenmiştir. Bakanlığın davalı konumda olduğu bu davalar hakkında Bakanlık yetkilileri ile yapılan görüşmeler neticesinde genel bilgiler verilmekle yetinilmiştir. Bunun başlıca nedeni, davaya konu olan projeler hakkındaki tahkim sürecinin devam ediyor olması ve doğal olarak süreç tamamlanmadan tahkime konu olan projelerle ilgili bilgilerin açıklanmasının hukuki süreci olumsuz yönde etkileyebileceği yönündeki kaygılardır. Bu sebeple, Bakanlık bünyesindeki, hakkında tahkim davaları devam eden her bir proje ile ilgili ayrı ayrı bilgi vermek yerine bu projelerdeki ortak yönlerin belirtilmesi yoluna gidilmiştir. Aynı şekilde, tahkim davaları ile ilgili olarak verilen rakamlar kesin, mutlak rakamlar olmamakla birlikte, ortalama değerleri yansıtmaktadır. 3. VARSAYIMLAR Araştırmada kullanılan ve değişik kaynaklardan elde edilen verilerin ve diğer tüm bilgilerin doğru olduğu varsayılmıştır.

22 4. SINIRLILIKLAR Konu, uluslararası ve ulusal mevzuat düzleminde incelenmiştir. Türkiye'deki mevzuatın yalnızca uluslararası tahkimle bağlantılı kısımları ele alınmıştır. Hazine Müsteşarlığı, DPT, ÖİB, ICC ve diğer kurumlardan alman verilerle hazırlanan tablolardaki rakamlar doğru kabul edilmiştir. Araştırma Raporu'ndaki tablolara ilişkin yorumlar, tablolarda yer alan rakamların doğru olduğu varsayımı ile yapılmıştır. Küreselleşme, özelleştirme ve MAI gibi geniş kapsamlı konular, uluslararası tahkimle ilgili olduklan boyutlarda ele alınmaya çalışılmış ve bu konulann doğrudan ya da dolaylı olarak tahkimle ilişkili olmayan kısımlannda aynntıya girilmemiştir. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın davalı konumda olduğu uluslararası tahkim davalan ile ilgili bilgiler, ilgili Bakanlık yetkilileri ile yapılan görüşme sonucu elde edilmiş ve dava süreçlerinin devam ediyor olması nedeniyle konuya ilişkin bilgiler tek tek proje bazlı olmak yerine genel olarak verilmiştir. 5. YÖNTEM 5.1. Araştırma Modeli Araştırma Raporu, yapılan genel taramalar sonucu ulaşılan veriler ile elde edilmiş olan verilerin analizi yapılarak hazırlanmıştır Veriler ve Toplanması Konuya ilişkin mevzuat, makale ve yazılar belgesel tarama ve ilgili internet adreslerinin taranması yoluyla elde edilmiştir. Tablolara ilişkin veriler, Hazine Müsteşarlığı, DPT, Maliye Bakanlığı ve diğer kurumlann ilgili birimlerinden ve internet adreslerinden temin edilmiştir. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na ilişkin bilgiler, Bakanlık yetkilileri ile yapılan yüzyüze görüşmeler sonucu elde edilmiştir.

23 5.3. Verilerin Çözümü ve Yorumlanması Elde edilen verilerle yabancı sermaye yatırımları ile uluslararası tahkim arasındaki ilişki ortaya konulmaya çalışılmış ve uluslararası düzeyde, tahkimin hukuki durumu ve kurumsal yapısı açıklanmış ve uluslararası tahkimin ülkemizde kabulü ve uygulanması konusundaki sorunlar ve yapılan hukuki düzenlemeler ele alınmıştır.

24 BİRİNCİ BOLUM YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI VE ULUSLARARASI TAHKİM 1. YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI Yabancı sermaye, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin, ülkelerindeki büyüme ve kalkınma çabalan esnasında kendi öz kaynaklarının yanı sıra kullandıkları iktisadi bir olgudur. Yabancı sermaye, yabancı bir kaynağın ülkeye lisans anlaşmalan, portföy yatınmı ve üretime yönelik olarak doğrudan yatınm şeklinde ithal edilmesini ifade etmektedir. Yabancı sermaye hareketleri değerlendirildiğinde, bu hareketlerin üç şekilde geliştiği görülmektedir. Bunlardan ilki, gelişmiş ekonomiler tarafından gelişmekte olan ekonomilere yapılan bağış, hibe ve kredi şeklindeki resmi sermaye hareketleridir. İkinci olarak, ticari koşullar altında sermayenin bir ülkeden diğerine hareketini ifade eden ve portföy yatınmı olarak da adlandmlan özel sermaye hareketleri gelmektedir. Uluslararası özel sermaye hareketleri, sermaye piyasası işlemleri yoluyla tahvil ve hisse senedi gibi menkul değerlerin alım ve satımı şeklinde gerçekleşmektedir. Yabancı sermaye hareketlerinin üçüncü bölümünü, bu çalışmada esas olarak ele alınan doğrudan yabancı sermaye yatınmlan oluşturmaktadır. Bir firmanın üretimini, kurulu olduğu ülkenin sınırları ötesine yaymak üzere yabancı ülkelerde tesis kurması veya mevcut üretim tesislerini satın alması doğrudan yabancı sermaye yatınmı olarak nitelendirilmektedir 6. Doğrudan yabancı sermaye yatınmlan, bir ülkeden diğerine transfer edilen sermayenin yatınma dönüşmesini ifade ' Halil SEYİDOĞLU, Uluslararası İktisat, Geliştirilmiş 13. Baskı, İstanbul, 1999, s

25 etmektedir. Bu tür yatırımlar, temel olarak, yatırım faaliyetlerini birden fazla ülkede sürdüren ve üretimle ilgili kararlan bir merkezden alan veya çeşitli yollarla bağlı şirketlerin kararlannı etkileyebilen çok uluslu şirketler tarafından yapılmaktadır. Doğrudan yabancı sermaye yatmmlan bina, fabrika, arazi, tesis gibi fiziki değerlere yapılan yatmmlan ifade etmekte ve dolayısıyla tahvil ve hisse senedi şeklindeki mali nitelikli portföy yatınmlanndan farklılık arz etmektedir. Günümüzde, çok uluslu şirketler tarafından gerçekleştirilen bu fiziki yatınmlar teknik bilgi, patent, istihdam, rekabet, ticari marka, işletmecilik bilgisi ve deneyimlerini de beraberinde getirmektedir. Bu yönüyle de doğrudan yabancı sermaye yatınmlan, portföy yatınmlanndan aynlmaktadır. 2. YABANCI SERMAYE YATIRIMLARININ BELİRLEYİCİLERİ "Doğrudan yabancı sermaye yatıranlanna ev sahipliği yapmak, dönemler itibariyle farklı özelliklere sahip olmayı gerektirmiştir. II. Dünya Savaşı'nm hemen ertesinde, merkez ülkelerin ihtiyaç duyduğu hammaddelere sahip olmak yeterli bir koşul iken, 1970'lerde ucuz işgücü yatınmm yapılması için önemli bir kriter olmuştur. Günümüzün küreselleşen dünya ekonomisinde ise sadece ucuz işgücü yeterli bir kriter olmayıp tamamlayıcı politikalar zorunlu hale gelmiştir." 7 Doğrudan yabancı sermaye yatınmlannı oluşturan nedenler, sermaye sahipleri ile bu tür yatmmlan ülkesine çekmek isteyen devletlerin çakışan çıkarlan doğrultusunda farklılaşmaktadır. Bu nedenle, "doğrudan yabancı sermaye yapan çok uluslu şirketlerin beklentileri ve diğer şekillerde ülkeye giren yabancı sermaye hareketleri, istikrarlı makroekonomik politikalarla ülke çıkarlanyla örtüştürülebildiği oranda ülke yaranna olacağı açıktır." Yabancı Sermaye İhtiyacı Duyan Ülkeler Açısından Dünya üzerindeki doğrudan yabancı sermaye yatınm stoku, son üç yılda (2000, 2001, 2002 yılları) yaklaşık olarak ortalama 6,3 trilyon dolar olmuştur. Bu rakam, 7 Hasan SABIR, "Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarını Gelişmekte Olan Ülkelere Yönlendirici Politikalar", Dış Ticaret Dergisi, Sayı: 26, Ekim 2002, s Muhsin KAR ve MAkif KARA, "Türkiye'ye Yönelik Sermaye Hareketleri ve Krizler", Dış Ticaret Dergisi, Sayı 29, Temmuz 2003, s

26 dünya gayrı safi hasılasının % 20'sine tekabül etmektedir yılında yaklaşık 650 milyar dolar doğrudan yabancı sermaye yatırım akımı gerçekleşmiştir. Dünya üzerinde kendine uygun pazar arayan büyük miktarlardaki bu yatırımlardan kalkınma amaçlarına uygun olarak olabildiğince fazla pay alma düşüncesi, gelişmekte olan ülkeler arasında güçlü bir rekabetin oluşmasına neden olmuştur. Buna paralel olarak serbest ticaret bölgelerinin kurulması ve mal, hizmet ve sermaye hareketlerinin serbestleşmesi de bu rekabeti güçlendirmiştir. Küreselleşmenin de etkisiyle dünya ekonomik pazarında hızlanan rekabet olgusu ve hızlı kalkınma hamleleriyle çağdaş ekonomik gelişmelere uyma zorunluluğu ve yatırıma yönelecek tasarruflarının yetersiz olması gibi faktörler, gelişmekte olan ülkelerin doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını ülkeye çekebilecek politikalar üzerinde yoğunlaşmalarına neden olmaktadır. Artık ülke ekonomilerinin dışa açık olması yeterli olmamakta, yabancı sermaye çekmekte yönlendirici faktör ve politikalar da etkili olmaktadır. Bu anlamda, gelişmekte olan ülkelerin doğrudan yabancı yatırımlara yönelmesinde etkili olan faktörler ve buna yönelik olarak uyguladıkları politikalar şöyle sıralanabilir: - Gelişmekte olan ülkelerde yurtiçi tasarrufların, gelir dağılımındaki bozukluklar ve kişi başına düşen milli gelirdeki düşüklükler nedeniyle hızlı bir ekonomik kalkınmayı finanse edecek durumda olmaması ve bu durumun dış tasarruf veya kaynakların bulunmasını gerektirmesi 9, - Gelişmekte olan ülkelerdeki hükümetler tarafından uzun vadeli yabancı sermaye girişinin, kalkınmanın bir parçası olarak görülmesi, - Ülkedeki gelir oluşumu, sürdürülebilir büyüme, yatırımların artırılması, ihracat, döviz dengesi, ödemeler dengesi, enflasyon, faiz oranlan ve vergi gelirleri gibi makro büyüklükleri olumlu yönde etkilemesi, - Doğrudan yabancı yatırımların ülkedeki endüstriyel verimliliği artırması, ülke içinde ekonomideki teknolojik gelişmelerin yakından takip edilmesi ve rekabetin artması nedeniyle üretilen ürünlerin nitelik, kalite ve miktarının ve üretim kapasitesinin yükseltilmesinde etkili bir rol oynaması, 9 Harun TERZİ ve İhsan GÜNAYDIN, "Ekonomik Kalkınmada Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarının Rolü: Türkiye Açısından Bir Değerlendirme", İşletme ve Finans Dergisi, Mart 1997, s

27 - Özellikle işsizlik probleminin yoğun olduğu ülkelerde, üretim ve istihdamı artıncı, iş gücü niteliklerini yükseltici etkilerinin bulunması, - Doğrudan yabancı sermaye yatınım yapan şirketlerin beraberinde getirdikleri mevcut diğer pazarlara, sahip olduklan yavru şirketlerin de girebilmeleri imkanını sağlamalan, - Hükümetlerin yatınm indirimi, gümrük vergilerinden bağışıklık, ucuz kredi imkanı sağlama gibi teşvik tedbirleri ile yabancı sermaye yatınmını özendirmesi, - Ülkede ekonomik, sosyal ve siyasi istikramı sağlanmış olması, - Ticari engellerin ortadan kaldınlmasına yönelik uluslararası ekonomik entegrasyonlara üyelik ve katılım, - Yabancı sermaye yatınmlanna yönelik idari prosedür ve işlemlerin kolaylaştınlması, süre bakımından en asgari düzeyde tutulması ve yabancı yatınmlar hakkında sistematik, sağlam bir hukuki altyapının bulunması, - Yabancı yatırımcılar hakkında düşük vergileme sisteminin uygulanması ve yabancı devletlerle ikili yatınm anlaşmalan yapılması, - Yabancı sermayenin ülke ekonomisinin genelinde yaratacağı etkiyi göz önünde bulundurarak yabancı firmalan, özelleştirilen devlet kurumlanna yatınm yapmalanna yönlendirecek etkin bir özelleştirme politikasının yürütülmesi, - Özelleştirme uygulamalanna paralel olarak ülkede, destekleyici mahiyette etkili bir rekabet ortamının hukuksal altyapısının oluşturulması, - Yatınm için gerekli hammadde ve fiziki altyapı koşullannm sağlanması, - Ülkedeki iş gücü ve diğer üretim faktör maliyetlerinin ve verimliliklerinin diğer ülkelerle rekabetçi bir yapıda bulunması ve iş anlaşmazlıklan ve ihtilaflarını Önleyici iyi bir endüstri ilişkileri sisteminin kurulması Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımcıları Açısından Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin yabancı sermayeden aldıklan paylan artırma çabalarının bir sonucu olarak uyguladıkları politikalar, yabancı sermaye yatırımı çekebilmek için tek başına belirleyici ve yeterli değildir. Yabancı sermaye yatınmlarmda yatınm yapılacak ülkedeki koşulların uygun olmasının yanı sıra, yatınm yapacak şirketin o ülkede gözettiği belli koşullann da var olması gerekmektedir, doğrudan yabancı sermaye yatınmlan, ki günümüzde bunlann çoğu çok uluslu şirketler tarafından gerçekleştirilmektedir, ancak ülkelerin uyguladıkları politikalar ile yabancı 13

28 şirket yatırım stratejilerinin ve beklentilerinin büyük oranda uyuştuğu, çakıştığı ortamda gerçekleşmektedir. Bir şirketi kendi ülkesi dışmda yatırım yapmaya iten faktörlerin başında kar elde etme amacı gelmektedir. Diğer bir ifadeyle, yabancı şirketin kendi ülkesi dışında yaptığı yatırımlardan beklediği karların, kendi ülkesinde yapacağı yatırımlardan elde edeceği karlardan fazla olması gerekir. Bu temel belirleyici yatırım faktörüne bağlı olarak doğrudan yatırım yapacak yabancı sermayenin aradığı ve yatırım planlarının belirleyicisi olan dolaylı ve dolaysız koşullar, genel olarak şunlardır: - Yatırım yapılacak ülkede yabancı sermayenin temel amacı olan karın devamlılığım sağlayacak ekonomik, siyasi ve sosyal istikrarın ve mülkiyet ve teşebbüs özgürlüğünün bulunması, diğer bir ifadeyle yatırım yapılacak ülkede var olabilecek ekonomik, siyasal ve sosyal risklerin minimum düzeyde olması, - Yabancı şirketlerin üretim için yeni pazar arayışları veya mevcut pazarlarını genişletme ya da diğer firmalar karşısında mevcut pazar payını kaybetmeme çabalan, - Üretim ve genişleme stratejilerine uygun olarak ülkelerin sağlamış oldukları teşvik ve imkanlardan faydalanma, - Sermayenin marjinal verimliliğinin, yatırım yapılacak ülkede yabancı yatırımcının kendi ülkesinden fazla olması, - Hammadde ve işgücü faktörlerine yakın üretim yapma ve dolayısıyla pazarlama, ulaşım ve taşıma maliyetlerini azaltma, - Yatırım yapılacak piyasadaki üretimin, yabancı sermayenin kendi ülkesinde üretip ihraç etmesine oranla daha avantajlı olması, - Yatırım yapılacak ülkenin piyasa hacminin geniş obuası, - İş gücü ve diğer üretim faktörlerinin maliyetinin düşük olması, - Ülkede sağlıklı ve istikrarlı bir döviz kuru politikasının bulunması, - Ülkedeki büyüme hızının yüksek olması ve bu nedenle kar elde etme olanaklarının daha fazla olması, - Sağlam bir ekonomik politikanın parçası olarak vergi teşviklerinin kullanılıyor olması, - Ülkenin dış ticaret hacminin yüksek olması ve ülke GSMH'ı içinde önemli bir paya sahip olması, - Yüksek gümrük tarifesi uygulamaları, ithalat kısıtlamaları ve kota uygulamaları gibi ticaret engellerinin bulunmaması, 14

29 - Ülke ticaret hacminin yüksek olması ve ülkede ticaret açığının bulunmaması. 3. TÜRKİYE'DE YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI Türkiye'de, Cumhuriyet'in kuruluşundan II. Dünya Savaşı sonuna dek olan dönemde yabancı sermayeye pek sıcak bakılmamış, ekonomik bağımsızlık da siyasi bağımsızlık kadar önemsenmiş ve iç ekonomik dinamiklere dayalı bir kalkınma politikası yürütülmüştür. Yabancı sermayenin varlığı reddedilmese bile Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde yaşanan olumsuz tecrübeler nedeniyle bu konuda istekli davranılmamıştır. 1950'lerden itibaren dış ekonomik kaynaklara bakış açısı değişmiş ve izlenen liberal ekonomik politikalara uygun olarak yabancı sermayeye daha olumlu bir yaklaşım içerisine girilmiştir. Nitekim yıllan arasmda kurulan hükümetler, hükümet programlarında "her türlü ekonomik teşebbüslerde yerli olduğu kadar yabancı sermayeye geniş yer ayırmak ve bunları teşvik etmek" ile "yabancı teşebbüs sermaye ve tekniğinden geniş ölçüde faydalanabilmenin şartlarını tahakkuk ettirmek ve icaplarını yerine getirmek" gibi yabancı sermayeye yönelik ılımlı ve hatta teşvik edici yaklaşımlar sergilemişlerdir. Bu dönemdeki liberal yaklaşımların neticesi olarak 1951 yılında, 5821 sayılı Yabancı Sermaye Yatırımlarını Teşvik Kanunu çıkarılmıştır sayılı Kanun ile yerli sermayeye açık olan alanlarda kullanılmak ve sanayi, enerji, maden, bayındırlık, ulaştırma ve turizm sahalarına yatırılmak üzere getirilecek yabancı sermayeye, imtiyaz teşkil etmeyecek şekilde belirli hak ve kolaylıklar sağlanmıştır yılında ise, 5821 sayılı Kanunun yerine, 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu çıkarılmıştır 11. Bu Kanunla, yabancı sermayeye karşı daha da liberal bir yaklaşım sergilenmiştir. Örneğin, yerli sermaye ve teşebbüslere tanınan tüm haklardan, muafiyetlerden ve kolaylıklardan aynı alanda çalışan yabancı sermaye ve teşebbüslerin de yararlanabilmesi imkanı tanınmıştır. 10 Bkz tarihli ve 7780 sayılı RG. 1 Bkz tarihli ve 8615 sayılı RG. 15

30 Ancak, 6224 sayılı Kanunun bu liberal yaklaşımına rağmen, 1980 yılına kadar Türkiye'de yaşanan ekonomik ve siyasi istikrarsızlıklar sebebiyle, yabancı sermayeden beklenen yararlar elde edilememiştir. "1980 yılı başlanna kadar uygulanan dışa kapalı, ithal ikameci ve koruyucu dış ticaret politikalan nedeniyle Türkiye'ye gelen toplam yabancı sermaye miktan 300 milyon dolara dahi ulaşamamıştır." öncesi dönemde iç piyasamn yabancı yatınmcılara karşı korunmasında, söz konusu dönemde uygulanan ithal ikamesine dönük sanayileşme stratejisinin rolü büyüktür. Bu stratejide, ülke sanayiini yabancı sanayii rekabetine karşı korumaya yönelik bir takım araçlar kuuamlmıştır. Aşın değerlenmiş döviz kuru, kotalar ve ithalat yasaklan, yüksek gümrük vergileri, sıkı kambiyo kontrolü bu araçlardan bazılandır yılından itibaren Türkiye, dışa açık ekonomik büyüme sürecine girmiştir. Bu anlamda, "24 Ocak 1980 Ekonomik İstikrar Tedbirleri" kapsamında uluslararası sermaye ile ilgili düzenlemeler de yapılmıştır. 8/168 sayılı "Yabancı Sermaye Çerçeve Kararnamesi" tarihinde yürürlüğe girmiş ve Başbakanlığa bağlı Yabancı Sermaye Dairesi kurulmuş, daha sonra Devlet Planlama Teşkilatı'na bağlanmıştır tarih ve 436 sayılı Kararname ile Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü, Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı bünyesine alınmıştır. Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü, tarih ve 4059 sayılı Kanun ile Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlıklanmn kurulması sonucunda Hazine Müsteşarlığı bünyesinde faaliyetine devam etmektedir 13. Bunun yanı sıra, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar 14 ile yabancı sermaye üzerindeki miktar kısıtlamalan kaldınlmış ve yabancılann, Türkiye'deki menkul kıymet piyasasından alım yapabilmelerine izin verilmiş ve yabancılann döviz bozdurmaksızm yurtiçinde elde ettikleri gayrimenkullere ve ayni haklara ait gelirlerin, yurtiçinde kullanımı veya yurtdışına transferi serbest bırakılmıştır. Bu gelişmelerle birlikte, bu dönemde başlanan özelleştirme uygulamaları da yabancı sermayeyi ülkeye çekme konusunda etkili olmuştur. Özelleştirme idaresi 12 Yücel GÜÇLÜ, "Yabancı Sermaye Çekimi, Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmaları", Uluslararası Ekonomik Sorunlar, Şubat 2003, Sayı: 8, s Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları Özel İhtisas Komisyonu Raporu, DPT, Ankara, Mayıs 2000, s Bkz tarihli ve sayılı RG'de yayımlanan 89/14391 sayılı BKK. 16

31 Başkanlığı verilerine göre, tarihleri arasındaki özelleştirme uygulamaları sonucunda toplam milyon dolar özelleştirme geliri elde edilmiştir yılı ile 2003 yılı Haziran ayı arasındaki özelleştirme geliri ise milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Buna göre, son dört yılda yapılan özelleştirmelerden, 2000 yılı öncesindeki toplam özelleştirme gelirlerinin yaklaşık %75'i oramnda gelir elde edilmiştir. Yabancı sermaye konusunda hukuki temeli oluşturan 6224 sayılı Kanunun 1980 yılından itibaren dünya ekonomilerinde görülen gelişmelere paralel olarak güncellenememesi ve çıkarıldığı dönemde oldukça liberal olarak tanımlanmasına rağmen yeni ekonomik konjonktürde doğrudan yabancı yatmmlara ilişkin ortaya çıkan kavram ve uygulama farklılıklarını karşılamada yetersiz kalması dolayısıyla 2003 yılında, anılan Kanunun yerine, 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu yürürlüğe girmiştir sayılı Kanunun amacı, doğrudan yabancı yatırımların özendirilmesinde, yabancı yatırımcıların haklarının korunması ile yatırım ve yatırımcı tanımlarında uluslararası standartlara uymak ve daha önce var olan yabancı yatırımların gerçekleştirilmesinde izin ve onay sisteminin bilgilendirme sistemine dönüştürülerek yabancı sermaye yatırımlarının artırılmasını sağlamaktır. Örneğin, 6224 sayılı Kanunda yer verilmemekle birlikte 4875 sayılı Kanunda, 1999 yılında yapılan Anayasa değişikliğine ve 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanununa paralel olarak, ev sahibi ülke mahkemelerinin yanı sıra, uluslararası tahkim ve arabuluculuk, uzlaşma gibi diğer uyuşmazlık çözüm yollarına başvurma olanağı getirilerek, yabancı yatırımcıların uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin tereddütlerinin ortadan kaldırılması amaçlanmıştır. Yapılan bu düzenlemeler sonucunda yabancı yatırımcılara tekel veya özel imtiyaz teşkil etmemek kaydıyla, Türkiye'de özel sektöre açık her alanda, her türlü mal ve hizmet üretimine yönelik faaliyetlerde bulunabilme imkanı tanınmıştır arasındaki 22 yıllık dönemde, Türkiye'de toplam milyon dolar yabancı sermaye girişine izin verilmiş ve milyon dolar fiili yabancı sermaye girişi sağlanmıştır. Buna göre, yıllık ortalama milyon dolarlık yabancı sermaye izni verilmiş ve bunlardan yıllık, 715 milyon dolar fiili giriş sağlanmıştır yılı içinde, ilk altı aylık 15 Bkz tarihli ve sayılı RG. 17

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ...i GİRİŞ...1. Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ...i GİRİŞ...1. Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...i GİRİŞ...1 Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ I. MİLLETLERARASI ÖRGÜTLERİN DOĞUŞ NEDENLERİ...3 II. MİLLETLERARASI ÖRGÜTLERİN AMAÇLARI...5 III. MİLLETLERARASI ÖRGÜTLER VE ULUSLARARASI

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ 1 I. KONU 1 II. KONUNUN ÖNEMİ 1 III. KONUNUN SINIRLANDIRILMASI 5 IV. SUNUŞ PLÂNI 5

İÇİNDEKİLER GİRİŞ 1 I. KONU 1 II. KONUNUN ÖNEMİ 1 III. KONUNUN SINIRLANDIRILMASI 5 IV. SUNUŞ PLÂNI 5 İÇİNDEKİLER KISALTMALAR XXIII GİRİŞ 1 I. KONU 1 II. KONUNUN ÖNEMİ 1 III. KONUNUN SINIRLANDIRILMASI 5 IV. SUNUŞ PLÂNI 5 BİRİNCİ BÖLÜM TARİHTE VE GÜNÜMÜZDE YABANCI SERMAYE 61. Yabancı Sermaye Hareketlerinin

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ:... 1

İÇİNDEKİLER GİRİŞ:... 1 İÇİNDEKİLER GİRİŞ:... 1 Birinci Ayrım: MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ... 3 I. Milletlerarası Örgütlerin Doğuş Nedenleri... 3 II. Uluslararası İlişkiler ve Milletlerarası Örgütler... 5 III. Milletlerarası

Detaylı

YURTDIŞI İNŞAAT HİZMETLERİ SEKTÖRÜ İÇİN ULUSLARARASI TAHKİM REHBERİ

YURTDIŞI İNŞAAT HİZMETLERİ SEKTÖRÜ İÇİN ULUSLARARASI TAHKİM REHBERİ YURTDIŞI İNŞAAT HİZMETLERİ SEKTÖRÜ İÇİN ULUSLARARASI TAHKİM REHBERİ İÇİNDEKİLER Önsöz İçindekiler Kısaltmalar Giriş BİRİNCİ BÖLÜM: ULUSLARARASI TİCARİ SÖZLEŞMELERDEN KAYNAKLANAN UYUŞMAZLIKLARIN HUKUKİ

Detaylı

Dr. Mehmet BAYKAL İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi. Hukuksal ve Kurumsal Bağlamda Amerika Birleşik Devletleri ve. Doğrudan Yabancı Yatırımlar

Dr. Mehmet BAYKAL İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi. Hukuksal ve Kurumsal Bağlamda Amerika Birleşik Devletleri ve. Doğrudan Yabancı Yatırımlar Dr. Mehmet BAYKAL İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Hukuksal ve Kurumsal Bağlamda Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımlar İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...

Detaylı

Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, Yasası. 4875 sayılı, numaralı, nolu kanun, yasa DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR KANUNU. Kanun Numarası : 4875

Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, Yasası. 4875 sayılı, numaralı, nolu kanun, yasa DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR KANUNU. Kanun Numarası : 4875 Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, Yasası 4875 sayılı, numaralı, nolu kanun, yasa DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR KANUNU Kanun Numarası : 4875 Kabul Tarihi : 5/6/2003 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 17/6/2003

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti ve Yemen Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma

Türkiye Cumhuriyeti ve Yemen Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma Türkiye Cumhuriyeti ve Yemen Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma Bundan sonra "Taraflar" olarak anılacak olan Türkiye Cumhuriyeti ve Yemen Cumhuriyeti; Özellikle

Detaylı

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR FDI doğrudan yabancı yatırım, bir ülke borsasında işlem gören şirketlerin hisselerinin bir diğer ülke veya ülkelerin kuruluşları tarafından satın alınmasını ifade eden portföy yatırımları dışında kalan

Detaylı

MAKALELER. Yusuf ARTAR (*) PEKCANITEZ Hakan/ATALAY Oğuz/ÖZEKES Muhammet, Medeni Usul Hukuku, 6. Bası, Ankara 2007, s. 692 2

MAKALELER. Yusuf ARTAR (*) PEKCANITEZ Hakan/ATALAY Oğuz/ÖZEKES Muhammet, Medeni Usul Hukuku, 6. Bası, Ankara 2007, s. 692 2 ULUSLARARASI YATIRIM UYUŞMAZLIKLARINDA ICSID TAHKİMİ Yusuf ARTAR (*) 1- GİRİŞ Kural olarak, kişiler arasında meydana gelen uyuşmazlıklar mahkemeler tarafından karara bağlanmaktadır. Ancak irade serbestisi

Detaylı

Doğrudan Görüşme, Arabuluculuk, Hakem-Bilirkişilik ve Tahkim: Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Doğrudan Görüşme, Arabuluculuk, Hakem-Bilirkişilik ve Tahkim: Sorunlar ve Çözüm Önerileri Yard. Doç. Dr. Ali YEŞİLIRMAK İstanbul Şehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Queen Mary College, Centre for Commercial Law Studies Türkiye de Ticari Hayatın ve Yatırım Ortamının İyileştirilmesi İçin Uyuşmazlıkların

Detaylı

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR Öncelik 23.1 Yargının verimliliği, etkinliği ve işlevselliğinin arttırılması 1 Mevzuat Uyum Takvimi Tablo 23.1.1 No Yürürlükteki AB mevzuatı Taslak Türk mevzuatı Kapsam Sorumlu

Detaylı

MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKA İLİŞKİN TEMEL MEVZUAT

MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKA İLİŞKİN TEMEL MEVZUAT Prof. Dr. NURAY EKŞİ İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Milletlerarası Özel Hukuk Anabilim Dalı Başkanı MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKA İLİŞKİN TEMEL MEVZUAT Kanunlar İhtilâfı Ülkelerarası Evlat Edinme

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM: KALKINMA VE AZGELİŞMİŞLİK...

BİRİNCİ BÖLÜM: KALKINMA VE AZGELİŞMİŞLİK... İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: KALKINMA VE AZGELİŞMİŞLİK... 1 Kalkınma Ekonomisine Olan Güncel İlgi... 1 Kalkınma Kavramı ve Terminolojisi... 1 Büyüme ve Kalkınma... 1 Kalkınma Terminolojisi... 2 Dünyada Gelir

Detaylı

MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKA İLİŞKİN TEMEL MEVZUAT

MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKA İLİŞKİN TEMEL MEVZUAT Prof. Dr. NURAY EKŞİ Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Milletlerarası Özel Hukuk Anabilim Dalı Başkanı MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKA İLİŞKİN TEMEL MEVZUAT Kanunlar İhtilâfı Ülkelerarası Evlat Edinme Uluslararası

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK MEVZUATI

MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK MEVZUATI Doç. Dr. Mustafa ERKAN Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Prof. Dr. Sibel ÖZEL Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yrd. Doç. Dr. Hatice Selin PÜRSELİM Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi MİLLETLERARASI

Detaylı

İÇİNDEKİLER. İKİNCİ BASIYA ÖNSÖZ...v. ÖNSÖZ...vi. Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK VE USUL HUKUKU HAKKINDA KANUN

İÇİNDEKİLER. İKİNCİ BASIYA ÖNSÖZ...v. ÖNSÖZ...vi. Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK VE USUL HUKUKU HAKKINDA KANUN İÇİNDEKİLER İKİNCİ BASIYA ÖNSÖZ...v ÖNSÖZ...vi Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK VE USUL HUKUKU HAKKINDA KANUN Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun... 3 İkinci Bölüm VASİYETNAMENİN

Detaylı

MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK MEVZUATI

MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK MEVZUATI Yrd. Doç. Dr. Hatice Selin PÜRSELİM Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Prof. Dr. Sibel ÖZEL Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yrd. Doç. Dr. Mustafa ERKAN Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi MİLLETLERARASI

Detaylı

MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKA İLİŞKİN TEMEL MEVZUAT

MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKA İLİŞKİN TEMEL MEVZUAT Derleyen Prof. Dr. NURAY EKŞİ Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Devletler Özel Hukuku Anabilim Dalı Başkanı MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKA İLİŞKİN TEMEL MEVZUAT Kanunlar İhtilâfı Uluslararası Çocuk Kaçırma

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Yatırımcı İlişkileri Direktörü Finans Direktörü 26.07.2001, 18:45 26.07.2001, 18:45

Yatırımcı İlişkileri Direktörü Finans Direktörü 26.07.2001, 18:45 26.07.2001, 18:45 ÖZEL DURUM AÇIKLAMA FORMU Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. Turkcell Plaza Meşrutiyet Cad. No:153 Tepebaşı 80050 İstanbul Tel: (212) 313 1000 Fax: (212) 292 5390 Konu: Sermaye Piyasası Kurulu nun Seri

Detaylı

MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKA İLİŞKİN TEMEL MEVZUAT

MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKA İLİŞKİN TEMEL MEVZUAT Prof. Dr. NURAY EKŞİ İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Devletler Özel Hukuku Anabilim Dalı Başkanı MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKA İLİŞKİN TEMEL MEVZUAT Kanunlar İhtilâfı Ülkelerarası Evlat Edinme

Detaylı

«VERGİ ANLAŞMALARI VE UYGULAMASI» KONULU SEMİNER

«VERGİ ANLAŞMALARI VE UYGULAMASI» KONULU SEMİNER ANKARA YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI EV SAHİPLİĞİNDE «VERGİ ANLAŞMALARI VE UYGULAMASI» KONULU SEMİNER Dr. Hüseyin IŞIK Ankara, 08.05.2015 Seminer OECD Modeli, BM Modeli ve Türkiye-Almanya Vergi Anlaşması

Detaylı

MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK MEVZUATI

MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK MEVZUATI Yrd. Doç. Dr. Hatice Selin PÜRSELİM DOĞAN Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Prof. Dr. Sibel ÖZEL Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yrd. Doç. Dr. Mustafa ERKAN Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi

Detaylı

MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK MEVZUATI

MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK MEVZUATI Doç. Dr. Mustafa ERKAN Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Prof. Dr. Sibel ÖZEL Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yrd. Doç. Dr. Hatice Selin PÜRSELİM Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi MİLLETLERARASI

Detaylı

4- SERMAYENİN SERBEST DOLAŞIMI

4- SERMAYENİN SERBEST DOLAŞIMI 4- SERMAYENİN SERBEST DOLAŞIMI Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, 17 Haziran 2003 tarih ve 25141 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. I- ÖNCELİKLER LİSTESİ ÖNCELİK 4.1 Türkiye deki

Detaylı

Dr. Deniz Defne KIRLI AYDEMİR. Milletlerarası Usul Hukukunda İHTİYATİ TEDBİRLER

Dr. Deniz Defne KIRLI AYDEMİR. Milletlerarası Usul Hukukunda İHTİYATİ TEDBİRLER Dr. Deniz Defne KIRLI AYDEMİR Milletlerarası Usul Hukukunda İHTİYATİ TEDBİRLER (Brüksel I Tüzüğü, UNIDROIT İlkeleri ve Türk Yargılama Hukuku Çerçevesinde) İÇİNDEKİLER SUNUŞ...VII ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...

Detaylı

Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmaları: Yatırım Kavramı ve En Çok Gözetilen Ulus Kayıtları

Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmaları: Yatırım Kavramı ve En Çok Gözetilen Ulus Kayıtları Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmaları: Yatırım Kavramı ve En Çok Gözetilen Ulus Kayıtları Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması (YKTK) Anlaşmaları veya dünyada bilinen diğer adıyla

Detaylı

Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar

Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar Dünya Bankası Grubu Hakkında Dünya Bankası nedir? 1944 te kurulan Banka, kalkınma desteği konusunda dünyanın en büyük kaynağıdır 184 üye ülke sahibidir

Detaylı

-78- (Resmî Gazete ile yayımı : 22.9.1994 Sayı: 22059)

-78- (Resmî Gazete ile yayımı : 22.9.1994 Sayı: 22059) -78- Türkiye Cumhuriyeti ile Kazakistan Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmî Gazete ile yayımı : 22.9.1994 Sayı:

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SPK 7. ARAMA KONFERANSI NDA YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 ARALIK

Detaylı

Kanun No: 6325 Kabul Tarihi: 7/6/2012 HUKUK UYUŞMAZLIKLARINDA ARABULUCULUK KANUNU

Kanun No: 6325 Kabul Tarihi: 7/6/2012 HUKUK UYUŞMAZLIKLARINDA ARABULUCULUK KANUNU Kanun No: 6325 Kabul Tarihi: 7/6/2012 HUKUK UYUŞMAZLIKLARINDA ARABULUCULUK KANUNU KAPSAM Yabancılık unsuru taşıyanlar da dâhil olmak üzere, ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri iş

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

MALİYE TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

MALİYE TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI MALİYE TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Anabilim Dalı: Maliye PROGRAMIN TANIMI: Maliye Tezsiz Yüksek Lisansı programının amacı; kamu ve özel sektör sistemi içerisindeki problemleri ve ihtiyaçları analiz edebilecek,

Detaylı

TEBLİĞ PİYASA BOZUCU EYLEMLER TEBLİĞİ (VI-104.1)

TEBLİĞ PİYASA BOZUCU EYLEMLER TEBLİĞİ (VI-104.1) 21 Ocak 2014 SALI Resmî Gazete Sayı : 28889 Sermaye Piyasası Kurulundan: TEBLİĞ PİYASA BOZUCU EYLEMLER TEBLİĞİ (VI-104.1) Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, makul bir ekonomik veya finansal

Detaylı

HUKUKİ BOYUTUYLA EVRENSEL HİZMET

HUKUKİ BOYUTUYLA EVRENSEL HİZMET Dr. ESER US Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi HUKUKİ BOYUTUYLA EVRENSEL HİZMET İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XV GİRİŞ...1 Birinci Bölüm EVRENSEL HİZMET KAVRAMININ DOĞUŞU I.

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

(41/2001 Sayılı Yasa) Madde 51 (1) A Altında Tebliğ. 1- Bu Tebliğ, Merkez Bankası İdare, Teşkilat ve Hizmetleri Tebliği olarak isimlendirilir.

(41/2001 Sayılı Yasa) Madde 51 (1) A Altında Tebliğ. 1- Bu Tebliğ, Merkez Bankası İdare, Teşkilat ve Hizmetleri Tebliği olarak isimlendirilir. R.G. 82 16.07.2003 KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ MERKEZ BANKASI YASASI (41/2001 Sayılı Yasa) Madde 51 (1) A Altında Tebliğ Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası 41/2001 sayılı KKTC Merkez Bankası

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

Emrah URAN TÜRKİYE DEKİ BAĞIMSIZ İDARİ OTORİTELERİN İDARİ YAPTIRIM YETKİSİ

Emrah URAN TÜRKİYE DEKİ BAĞIMSIZ İDARİ OTORİTELERİN İDARİ YAPTIRIM YETKİSİ Emrah URAN TÜRKİYE DEKİ BAĞIMSIZ İDARİ OTORİTELERİN İDARİ YAPTIRIM YETKİSİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XIX GİRİŞ...1 Birinci Bölüm EKONOMİK KAMU DÜZENİ EKSENİNDE BAĞIMSIZ İDARİ

Detaylı

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ İÇİNDEKİLER BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ Giriş... 1 1. Makroekonomi Kuramı... 1 2. Makroekonomi Politikası... 2 2.1. Makroekonomi Politikasının Amaçları... 2 2.1.1. Yüksek Üretim ve Çalışma Düzeyi...

Detaylı

TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU

TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU Güldem Berkman YASED Fikri Ve Sınai Mülkiyet Hakları Çalışma Grubu Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi YATIRIMLARIN

Detaylı

Dünya Bankası KOBİ & İhracat Finansmanı Aracılık Kredileri. Alper Oguz Finansal Sektor Uzmani Dunya Bankasi Ankara Ofisi

Dünya Bankası KOBİ & İhracat Finansmanı Aracılık Kredileri. Alper Oguz Finansal Sektor Uzmani Dunya Bankasi Ankara Ofisi Dünya Bankası KOBİ & İhracat Finansmanı Aracılık Kredileri Alper Oguz Finansal Sektor Uzmani Dunya Bankasi Ankara Ofisi Dünya Bankası Grubu Kuruluşları Dunya Bankası Grubu Uluslararası Imar ve Kalkınma

Detaylı

İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI

İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI BİRİNCİ BÖLÜM FRANCHISING SİSTEMİNİN TANIMI, KAPSAMI VE ÇEŞİTLERİ 1. FRANCHISING KAVRAMI VE TANIMI... 1 1.1. Franchising Kavramı.. 1 1.2. Franchising Sistemi 2

Detaylı

TÜRKİYE SINAİ KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş.

TÜRKİYE SINAİ KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE SINAİ KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRK EXİMBANK (TÜRKİYE İHRACAT KREDİ BANKASI A.Ş.) DÜNYA BANKASI AVRUPA YATIRIM BANKASI İSLAM KALKINMA BANKASI Ortaklık Yapısı İlk özel

Detaylı

Dr. H. Zeynep NALÇACIOĞLU ERDEN MİLLETLERARASI YATIRIM HUKUKUNDA DOLAYLI KAMULAŞTIRMA

Dr. H. Zeynep NALÇACIOĞLU ERDEN MİLLETLERARASI YATIRIM HUKUKUNDA DOLAYLI KAMULAŞTIRMA Dr. H. Zeynep NALÇACIOĞLU ERDEN MİLLETLERARASI YATIRIM HUKUKUNDA DOLAYLI KAMULAŞTIRMA İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... XI KISALTMALAR LİSTESİ... XIX GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Dolaylı Kamulaştırma Kavramı

Detaylı

TÜRK PARASI KIYMETİNİ YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

TÜRK PARASI KIYMETİNİ YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 11 TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 30.12.2006 tarihli Resmi Gazetede 32 sayılı

Detaylı

İTİRAZ USULLERİ. BMMYK Kasım 2014

İTİRAZ USULLERİ. BMMYK Kasım 2014 İTİRAZ USULLERİ BMMYK Kasım 2014 İtiraz Usülleri Etkili çare Son karara kadar ülkede kalma hakkı Sınırdışı edilmeme İdari ve yargısal itiraz hakkı İdari süreçler: İlk aşamada dosyayı inceleyen kişiden

Detaylı

Bu çalışmada yer alan bilgiler, özelleştirme uygulamaları l nedeniyle işsiz i kalan ve Devlet Personel Başkanlığınca kamu kurum ve kuruluşlarına

Bu çalışmada yer alan bilgiler, özelleştirme uygulamaları l nedeniyle işsiz i kalan ve Devlet Personel Başkanlığınca kamu kurum ve kuruluşlarına Bu çalışmanın ş tüm yasal hakları Devlet Personel Başkanlığına aittir. Yayımlanması izne bağlıdır. Bu çalışmada yer alan bilgiler, özelleştirme uygulamaları l nedeniyle işsiz i kalan ve Devlet Personel

Detaylı

Dış Borç Ödeme Hesabı Oluşturulması ve İşleyişine İlişkin Esas ve Usullere Dair Yönetmelik

Dış Borç Ödeme Hesabı Oluşturulması ve İşleyişine İlişkin Esas ve Usullere Dair Yönetmelik Devlet Bakanlığından: Dış Borç Ödeme Hesabı Oluşturulması ve İşleyişine İlişkin Esas ve Usullere Dair Yönetmelik Amaç Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve bunlara bağlı

Detaylı

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XXI Birinci Bölüm Çevre Hukukunun Temelleri I. Genel Olarak...1

Detaylı

Bankacılığa İlişkin Mevzuat ve Yeni Düzenlemeler *

Bankacılığa İlişkin Mevzuat ve Yeni Düzenlemeler * Bankacılar Dergisi, Sayı 56, 2006 Bankacılığa İlişkin Mevzuat ve Yeni Düzenlemeler * (Ocak-Mart 2006) 1. Bankacılık Kanununa İlişkin Düzenlemeler 31 Ocak 2006 tarih ve 26066 sayılı Resmi Gazete de; Maden

Detaylı

16.05.2000 Salı Sayı: 24051 (Asıl)

16.05.2000 Salı Sayı: 24051 (Asıl) 16.05.2000 Salı Sayı: 24051 (Asıl) YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ Milletlerarası Andlaşmalar Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Rusya Federasyonu Hükümeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına

Detaylı

DİKEY INTERNATIONAL Law & Consultancy

DİKEY INTERNATIONAL Law & Consultancy TÜRKİYE DE YABANCI YATIRIMLAR I. Yabancı Yatırımların Tarihteki Gelişimi Osmanlılar döneminde başlamış olan ve ülkesel yetkilerden vazgeçilerek bunları başka bir ülkenin kişisel yetkisine sunmak anlamına

Detaylı

Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol

Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol T.C. D A N I Ş T A Y Esas No : 2011/8665 Karar No : 2013/9005 Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol Özeti : İmar planında küçük sanayi

Detaylı

TCMB O/N Faiz Oranları (% ) 70.0% 60.0% 50.0% 40.0% 30.0% 20.0% 10.0% 0.0%

TCMB O/N Faiz Oranları (% ) 70.0% 60.0% 50.0% 40.0% 30.0% 20.0% 10.0% 0.0% GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2006 YILI İLK 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1.- Ekonominin Genel durumu 2002 yılında başta ABD olmak üzere gelişmiş ülkelerde başlayan

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji KASIM 2014 KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ

Detaylı

ĠÇĠN BAKANLAR KURULUNA YETKĠ VERĠLMESĠ HAKKINDA KANUN

ĠÇĠN BAKANLAR KURULUNA YETKĠ VERĠLMESĠ HAKKINDA KANUN 3729 MĠLLETLERARASI ANDLAġMALARIN YAPILMASI, YÜRÜRLÜĞÜ VE YAYINLANMASI ĠLE BAZI ANDLAġMALARIN YAPILMASI ĠÇĠN BAKANLAR KURULUNA YETKĠ VERĠLMESĠ HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 244 Kabul Tarihi : 31/5/1963

Detaylı

İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI. Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM. Genel Esaslar. I. Devletin şekli... 1...19

İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI. Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM. Genel Esaslar. I. Devletin şekli... 1...19 İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM Genel Esaslar I. Devletin şekli... 1...19 II. Cumhuriyetin nitelikleri... 2...19 III. Devletin bütünlüğü, resmî dili,

Detaylı

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2014/77. 6545 Sayılı Kanunla Vergi Yargılamasına ve Ticaret Mahkemelerine İlişkin Getirilen Yenilikler

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2014/77. 6545 Sayılı Kanunla Vergi Yargılamasına ve Ticaret Mahkemelerine İlişkin Getirilen Yenilikler DRT Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim A.Ş. Nurol Maslak Plaza Ayazağa Mah. Büyükdere Cad. A ve B Blok No:255-257 Kat:5 Maslak/İstanbul, Türkiye Tel: + 90 (212) 366 60 00 Fax: + 90 (212) 366 60

Detaylı

30/12/2005 tarihli Bilanço (YTL)

30/12/2005 tarihli Bilanço (YTL) 01/01/2005 31/12/2005 DÖNEMİNE İLİŞKİN GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI (EUROBOND) EMEKLİLİK YATIRIM FONU 12 AYLIK RAPORU BU RAPOR EMEKLİLİK YATIRIM FONLARININ KAMUYU

Detaylı

2. Uluslararası Ticaret Hukukuna İlişkin Mevzuat ve Anlaşmalar, 2. bası, İstanbul 2006.

2. Uluslararası Ticaret Hukukuna İlişkin Mevzuat ve Anlaşmalar, 2. bası, İstanbul 2006. PROF. DR. NURAY EKŞİ 1987 yılında Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi ni birincilikle bitiren Prof. Dr. Nuray Ekşi, 1988 yılında aynı fakültede Devletler Özel Hukuku Anabilim Dalı nda araştırma görevlisi

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları

Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları Uluslararası sermaye hareketleri temel olarak kalkınma amaçlı, hibe ve kredi şeklindeki resmi sermaye hareketleri ile özel sermaye hareketlerinden

Detaylı

İşletmelerin Büyüme Şekilleri

İşletmelerin Büyüme Şekilleri Yrd.Doç.Dr. Gaye Açıkdilli Yrd.Doç.Dr. Erdem Kırkbeşoğlu İŞLETMELERİN BÜYÜMESİ İşletmelerin Büyüme Nedenleri Optimum büyüklüğe ulaşma Piyasalarda etkinliği arttırarak kar elde etme olanaklarını arttırma

Detaylı

KALKINMA AJANSLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (Resmi Gazete Tarihi: 25.07.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26239)

KALKINMA AJANSLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (Resmi Gazete Tarihi: 25.07.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26239) KALKINMA AJANSLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (Resmi Gazete Tarihi: 25.07.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26239) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1)

Detaylı

DUYURU: 09.04.2015/7

DUYURU: 09.04.2015/7 DUYURU: 09.04.2015/7 6637 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun TBMM de kabul edilmiş ve 07.04.2015 tarih ve 29319 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır.

Detaylı

MAHALLİ İDARELER FİNANSMANI MAYIS 2008

MAHALLİ İDARELER FİNANSMANI MAYIS 2008 MAHALLİ İDARELER FİNANSMANI MAYIS 2008 MAHALLİ İDARELERİN FİNANSMANI İÇERİK 1. BORÇLANMA NEDENİ 2. BORÇLANMA ÇEŞİTLERİ VE KAYNAKLARI 3. KREDİ HACMİ VE VAKIFBANK UYGULAMASI 4. YURT DIŞI FARKLI UYGULAMALAR

Detaylı

T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire

T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire Esas No : 2012/4237 Karar No : 2012/7610 Anahtar Kelimeler: Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi, Yatırım Teşvik Belgesi, Muafiyet Özeti: Yatırım teşvik mevzuatı koşullarına

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

İHRACAT BEDELLERİNİN YURDA GETİRİLME MECBURİYETİ KALDIRILMIŞTIR

İHRACAT BEDELLERİNİN YURDA GETİRİLME MECBURİYETİ KALDIRILMIŞTIR Denet Sirküler Denet Yayıncılık A.Ş. Tel : 0212 275 96 90/274 77 06 Avni Dilligil Sokak No:6 Faks : 0212-272 62 16/272 33 23 34394 Mecidiyeköy-İSTANBUL E-mail: bdo.denet@bdodenet.com.tr Web : www.bdodenet.com.tr

Detaylı

Sınai Mülkiyet Hakları, Önemi,

Sınai Mülkiyet Hakları, Önemi, Sınai Mülkiyet Hakları, Önemi, İçerik Genel Bakış Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları Türk Patent Enstitüsü ve Görevleri Eskiden hammadde kaynaklarına ve sermaye birikimine sahip olan ülkeler güç ve kontrol

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013 Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program 22 Kasım 201 Büyüme Tahminleri (%) 4, 4,1 Küresel Büyüme Tahminleri (%) 4,1,2,0 ABD Büyüme Tahminleri (%) 2,,,,,,1,6,6 2,8 2,6 2,4 2,2

Detaylı

MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Kalkınma Ajanslarının çalışma usul ve esaslarını belirlemektir.

MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Kalkınma Ajanslarının çalışma usul ve esaslarını belirlemektir. KALKINMA AJANSLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Kalkınma Ajanslarının çalışma usul ve

Detaylı

KALKINMA AJANSLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

KALKINMA AJANSLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK KALKINMA AJANSLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Kalkınma Ajanslarının çalışma usul ve

Detaylı

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Eylül 2013. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş.

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Eylül 2013. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Eylül 2013 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. 1 Yönetim Kurulu Başkanı nın Eylül 2013 Dönemi Değerlendirmeleri ve Beklentileri Bank of America Merrill Lynch, küresel stratejisinin

Detaylı

2011/1.DÖNEM YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVLARI SERMAYE PİYASASI MEVZUATI 24 Mart 2011-Perşembe 18:00

2011/1.DÖNEM YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVLARI SERMAYE PİYASASI MEVZUATI 24 Mart 2011-Perşembe 18:00 2011/1.DÖNEM YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVLARI SERMAYE PİYASASI MEVZUATI 24 Mart 2011-Perşembe 18:00 SORULAR SORU 1: Aracı Kurumlarda Uygulanacak İç Denetim Sistemine İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ ve

Detaylı

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Yay n No : 3075 Hukuk Dizisi : 1512 1. Baskı Şubat 2014 İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-102 - 5 Copyright Bu kitab n bu

Detaylı

NDEK LER I. Finansal stikrarın Makroekonomik Unsurları II. Bankacılık Sektörü ve Di er Finansal Kurulu lar

NDEK LER I. Finansal stikrarın Makroekonomik Unsurları II. Bankacılık Sektörü ve Di er Finansal Kurulu lar İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... i İÇİNDEKİLER... iii TABLO LİSTESİ... v GRAFİK LİSTESİ... vii KUTU LİSTESİ... xiv KISALTMA LİSTESİ.... xvi GENEL DEĞERLENDİRME... xvii I. Finansal İstikrarın Makroekonomik Unsurları...

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 11 EKİM 2013 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 11 EKİM 2013 İÇİNDEKİLER GENEL

Detaylı

YABANCILARIN ÇALIŞMA İZİNLERİ HAKKINDA KANUN İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN

YABANCILARIN ÇALIŞMA İZİNLERİ HAKKINDA KANUN İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN 864 YABANCILARIN ÇALIŞMA İZİNLERİ HAKKINDA KANUN İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN Not: Bu Kanun, Cumhurbaşkanlığının 7.6.2007 tarihli 437 sayılı tezkeresi ile Anayasanın 89 uncu

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

01.01.2013-31.03.2013 FAALİYET RAPORU

01.01.2013-31.03.2013 FAALİYET RAPORU Sayfa No:1 İSTANBUL PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. 01.01.2013-31.03.2013 FAALİYET RAPORU Faaliyet Raporu İçeriği 1. Raporun Dönemi 2. Ortaklığın Ünvanı 3. Dönem içinde yönetim ve denetleme kurullarında görev alan

Detaylı

Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcılığından: KALKINMA AJANSLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcılığından: KALKINMA AJANSLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcılığından: KALKINMA AJANSLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK Amaç ve kapsam BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

Şeffaflık, Sürdürülebilirlik ve Hesap Verilebilirlikte Yeni Yaklaşımlar: Finansal Raporlama ve Denetim Penceresinden Yeni TTK

Şeffaflık, Sürdürülebilirlik ve Hesap Verilebilirlikte Yeni Yaklaşımlar: Finansal Raporlama ve Denetim Penceresinden Yeni TTK Şeffaflık, Sürdürülebilirlik ve Hesap Verilebilirlikte Yeni Yaklaşımlar: Finansal Raporlama ve Denetim Penceresinden Yeni TTK Prof. Dr. Serdar ÖZKAN İzmir Ekonomi Üniversitesi İzmir Ticaret Odası Meclis

Detaylı

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU Berlin Ekonomi Müşavirliği Temmuz 2011 1 İÇİNDEKİLER Yönetici Özeti...3 1. Almanya dan Türkiye ye Doğrudan Yatırım Hareketleri...4 2. Türkiye den

Detaylı

ÖNSÖZ 7 İÇİNDEKİLER 9 KISALTMALAR 15 GİRİŞ 17 I. KONUNUN TAKDİMİ 17 II. NAFAKA KAVRAMI 18 III. NAFAKANIN TARİHÇESİ 19 IV. NAFAKANIN HUKUKİ NİTELİĞİ

ÖNSÖZ 7 İÇİNDEKİLER 9 KISALTMALAR 15 GİRİŞ 17 I. KONUNUN TAKDİMİ 17 II. NAFAKA KAVRAMI 18 III. NAFAKANIN TARİHÇESİ 19 IV. NAFAKANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ÖNSÖZ 7 İÇİNDEKİLER 9 KISALTMALAR 15 GİRİŞ 17 I. KONUNUN TAKDİMİ 17 II. NAFAKA KAVRAMI 18 III. NAFAKANIN TARİHÇESİ 19 IV. NAFAKANIN HUKUKİ NİTELİĞİ 22 V. KONUNUN ÖNEMİ 25 VI. KONUNUN SINIRLANDIRILMASI

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 15 EKİM 2014 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 15 EKİM 2014 İÇİNDEKİLER GENEL

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AYLIK EKONOMİK GÖSTERGELER EKİM 2015 Hazine Müsteşarlığı Matbaası Ankara, 22 Ekim 2015 İÇİNDEKİLER TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER i I. ÜRETİM I.1.1.

Detaylı

-~-~- -----~ \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _.

-~-~- -----~ \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _. -~-~- -----~ li T \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _. TÜRKiYE'DE YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI Türkiye'de özellikle 1950 sonrasında çıkarılan

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR KANUNU. Kanun No: 4875 Kabul Tarihi : 05.06.2003. Amaç ve kapsam

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR KANUNU. Kanun No: 4875 Kabul Tarihi : 05.06.2003. Amaç ve kapsam DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR KANUNU Kanun No: 4875 Kabul Tarihi : 05.06.2003 Amaç ve kapsam MADDE 1.- Bu Kanunun amacı, doğrudan yabancı yatırımların özendirilmesine, yabancı yatırımcıların haklarının korunması

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1 I. BÖLÜM İKTİSADİ BÜTÜNLEŞME OLGUSU: KAVRAM VE BÜTÜNLEŞME BİÇİMLERİ

İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1 I. BÖLÜM İKTİSADİ BÜTÜNLEŞME OLGUSU: KAVRAM VE BÜTÜNLEŞME BİÇİMLERİ İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1 I. BÖLÜM İKTİSADİ BÜTÜNLEŞME OLGUSU: KAVRAM VE BÜTÜNLEŞME BİÇİMLERİ 1. İKTİSADİ BÜTÜNLEŞME KAVRAMI...7 2. EKONOMİK BÜTÜNLEŞME BİÇİMLERİ...12 2.1. Coğrafi Ölçek ve İktisadi Bütünleşme

Detaylı

T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü. Sayı : 64597866-KDV-29-107 14/07/2014

T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü. Sayı : 64597866-KDV-29-107 14/07/2014 T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü Sayı : 64597866-KDV-29-107 14/07/2014 Konu: DİR. kararına istinaden DİİB lerinin revize işlemlerinin

Detaylı

PİYASA BOZUCU EYLEMLER TEBLİĞİ (VI-104.1)

PİYASA BOZUCU EYLEMLER TEBLİĞİ (VI-104.1) Sermaye Piyasası Kurulundan: Amaç ve kapsam PİYASA BOZUCU EYLEMLER TEBLİĞİ (VI-104.1) MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, makul bir ekonomik veya finansal bir gerekçeyle açıklanamayan, borsa ve teşkilatlanmış

Detaylı

Çevresel Altyapı Projelerine Finansman Sağlanmas. lanması

Çevresel Altyapı Projelerine Finansman Sağlanmas. lanması Yerel YönetimlerinY Çevresel Altyapı Projelerine Finansman Sağlanmas lanması - Hazine MüsteM steşarlığının n Rolü Hazine MüsteM steşarlığı Dış Ekonomik İlişkiler Genel MüdürlM rlüğü İzzet YERDEŞ Şube MüdürüM

Detaylı

GELİR POLİTİKALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

GELİR POLİTİKALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GELİR POLİTİKALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MİSYON ÇALIŞMASI Tablo 1. Misyon Çalışması Sonuçları Konsolide Misyon Sürdürülebilir kalkınma ve toplumsal refahı arttırmak için, mali disiplin içerisinde, kaynakların

Detaylı

MENKUL KIYMETYATIRIM ORTAKLIKLARI VE VERGİLEME

MENKUL KIYMETYATIRIM ORTAKLIKLARI VE VERGİLEME MENKUL KIYMETYATIRIM ORTAKLIKLARI VE VERGİLEME Yatırım ortaklıkları,sermaye piyasası araçları ile ulusal ve uluslar arası borsalarda veya borsa dışı organize piyasalarda işlem gören altın ve diğer kıymetli

Detaylı

Türkiye de Yabancı Bankalar *

Türkiye de Yabancı Bankalar * Bankacılar Dergisi, Sayı 52, 2005 Türkiye de Yabancı Bankalar * I. Giriş: Uluslararası bankacılık faaliyetleri, geçen yüzyılın ikinci yarısından itibaren uluslararası ticaret akımlarının ve doğrudan yabancı

Detaylı