Neogramşiyan Hegemonya Yaklaşımı Çerçevesinde Güç ve Global Finans: Pax Britannica daki Büyük Dönüşüm

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Neogramşiyan Hegemonya Yaklaşımı Çerçevesinde Güç ve Global Finans: Pax Britannica daki Büyük Dönüşüm"

Transkript

1 Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: Web: Neogramşiyan Hegemonya Yaklaşımı Çerçevesinde Güç ve Global Finans: Pax Britannica daki Büyük Dönüşüm Çınar Özen Doç. Dr., Gazi Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü Bu makaleye atıf için: Özen, Çınar, Neogramşiyan Hegemonya Yaklaşımı Çerçevesinde Güç ve Global Finans: Pax Britannica daki Büyük Dönüşüm, Uluslararası İlişkiler, Cilt 2, Sayı 8 (Kış ), s Bu makalenin tüm hakları Uluslararası İlişkiler Konseyi Derneği ne aittir. Önceden yazılı izin alınmadan hiç bir iletişim, kopyalama ya da yayın sistemi kullanılarak yeniden yayımlanamaz, çoğaltılamaz, dağıtılamaz, satılamaz veya herhangi bir şekilde kamunun ücretli/ücretsiz kullanımına sunulamaz. Akademik ve haber amaçlı kısa alıntılar bu kuralın dışındadır. Aksi belirtilmediği sürece Uluslararası İlişkiler de yayınlanan yazılarda belirtilen fikirler yalnızca yazarına/yazarlarına aittir. UİK Derneğini, editörleri ve diğer yazarları bağlamaz. Uluslararası İlişkiler Konseyi Derneği Uluslararası İlişkiler Dergisi Söğütözü Cad. No. 43, TOBB-ETÜ Binası, Oda No. 364, Söğütözü ANKARA Tel: (312) Faks: (312) Web: E- Posta:

2 Neogram iyan Hegemonya Yakla lml <;er~evesinde ve Global Pax Britannica'daki Buyuk Donu um (:marozen * 6ZET Finans endustrisinin globaue mesi olgusu 1980'li yillardan itibaren uluslararasl siyasal ekonomi literaturunde yogun olarak tartl~llmaktadlr. Finansal globalle~me olarak adlandlracagzmlz bu olgu 19. yy. son ~eyreginde Buyuk Britanya ekonomisine bagll olarak ortaya pkml tlr. f;all manm temel amacl 19. yy. son ~eyreginde Lnndra merkezli ortaya pkan bu finansal globalle$menin Neograln iyan bir perspektifle sunulmasldlr. Bu amaca yonelik olarak, hegemonya teorileri diizen merkezli hegemonya teori/eri ve gii~ merkezli hegemonya ieorileri eklinde iki ba /Zk altmda toplanacaktlr. Gii~ i~in hegemonya teorileri ~er~evesinde Neogram iyan Hegemonya Teorisl'ne ayn bir yer aynlml$tlr. Sonu~ olarak soz konusu ~all ma hegemonya teorilerini oncelikle diizen merkezli ve gii~ merkezli olarak ikili bir tasn!fe tabi tuttuktan sonra, Neogram iyan Hegemonya Teorisi ~er~evesinde finans sektoriiniin globalle me siirecini, diinya IWkimiyet miicadelesi i~inde row kapsammda apklamaya ~al! ml tlr. Anahtar Kelimeler: Neogram iyan Hegemonya Teorisi, Global Finans, Sermaye Birikimi, Diinya Diizeni, Altm Standardl Power and Global Finance in the Framework of Neo-Gramsdan Hegemony: The Great Transformation in Pax Britannica ABSTRACT The concept of financial globalization has been extensively debated in the international political economy literature since the 1980's. In fact financial globalization appeared in relation to the economy of Great Britain in the last quarter of the 19th century. In its essence, this research aims to present the fact of London centered financial globalization which appeared in the last quarter of the 19 th century with a Neo-Gramscian theoretical perspective. The study summarizes hegemony theories under the two the main headings of order-centered hegemony theories and power -centered hegemony theories. Within the framework of power-centered hegemony theories, a separate category has been given to the Neo-Gramscian theory of hegemony. In conclusion, this study aims to explain the evolution of financial sector globalization within the framework of the Neo-Gramscian theory of hegemony and its relation to the struggle for world dominance. Keywords: Neo-Gramscian Theory of Hegemony, Global Finance, Capital Accumulation, World Order, Gold Standard., Do<;.Dr.C;:mar 6ZEN, Gazi Universitesi, Ulusiararasl iligkiler Bbliimii. IJLUSIARARASlili~KilER, Cilt 2, Sayl 8, KI$ , s

3 UI. USlARft.RASlili$KilEIl / IIJTERNATIONALREUI nons kavraml uluslararasl i1i kilerin anla Ilmasmda <;ok onemli Gte yandan hegemonya ba hgl ve olgusu etrafmda geli tirilen <;ok saylda teorik apklama, bu kavramm a<;lklama gucunu zaylflatmaktadlr. Bu teorher gerc;ekte farkh hedeflere yonelmi ara hrmalann sonucunda ortaya ahlml lardlr. Bu teorilerin a<;lklamaya c;;ah hgl olgular ve iled surdukleri sonuc;;lar da <;ok farkh nitelikler ta lmaktadlr. Bu a<;ldan hegemonya kavramml temel alan bir c;;ah ma yap mad an once hegemonya teorilerini tasnif etmek ve yapllacak <;ah mada hegemonya ile neyin kastedildigini a<;lklamak bir zorunluluk haline gelmi tir. Bu c;;ah mada ana tarti ma konusu 19. yy. son <;eyreginde geli en Londra merkezli finans endustrisinin globalle mesi olgusunu Neogram iyan hegemonya yakla lml <;er<;evesinde ele almakhr. <;ah mada oncelikle hegemonya teorileri genel olarak tasnif edilmeye c;;ah llacakhr. Bu <;er<;;evede Neogram iyan hegemonya yakla~)1ml temel almacak ve Neogram iyan hegemonya yakla lmmda global finans olgusunun siyasi hedefleri a<;lklanmaya c;;ah llacakhr. Gramsci'nin tammlan ve analizinden yola <;lkan Neogram iyan hegemonya yakla~nml, uluslararasl ili kilerin sistemsel dinamiklerine yonelmi bir teoridir. Bu a<;ldan Neogram iyan Hegemonya Teorisi, Gramsci'nin hegemonya ile ilgili one surdugu goru ler anlamma gelmemektedir. Gramsci'nin analizleri ile yakmdan ilintili olmakla birlikte Neogram iyan Hegemonya Teorisi, bir uluslararasl ili kiler teorisi olarak ba ka yazarlar tarafmdan geli tirilmi ve ileri surulmu tur. Neogram iyan uluslararasl ili kiler teorisinin geli mesinde <;ok onemli bir katklya sahip olan Robert Cox da, bu baglamda unlii makalesi "Gramsci, Hegemony and International Relations"m hemen ba mda, Gramsci'nin hegemonya konusunda yaphgl c;;ok onemli analizleri uluslararasl ili kiler alamna uygulamaml olmasml buyuk bir hayretle kar~nladlgml belirtmektedir.l Neogram iyan Hegemonya Teorisinin finansal globalle me olgusunun siyasal hedefleri konusunda ileri surdugu temel varsaylmlarm incelenmesinde 19. yy. ozellikle son <;eyreginde Ingiltere'de ortaya <;lkan uluslararasl finansal geli meler tarihsel gozlem alam olarak se<;ilmi tir. Pax Britannica olarak adlandmlan Buyuk Britanya merkezli dunya duzeninde ya anan donu umun esaslan tarihsel bir gozlem alam olarak ele almml ttr. Bu donu um bir yandan ticaret ve koloni siyaseti ile dogrudan ilgilidir. Gte yandan bu donu umun ortaya <;lkardigl finansal bir olu um da soz konusudur. Burada <;ah manm ama<;lan dogrultusunda tieari donu um inceleme alammlza dilhil 1 Robert Cox, "Gramsci, Hegemony and International Relations: an Essay in Method", Millenium: TournaI of International Studies, Cilt 12, No 2, 1983, s

4 Neogram$iyan Hegemonya Yakla$lml (:er{:evesinde Gil{: ve Global Finans... edilmeyecektir. Buna kan;nhk Buyuk Britanya'nm ekonomik ve siyasal anlamda geli$tirdigi dunya duzeni i<;;inde finansm konumu ve bu alanda ya:;>anan degi:;>im gozlemlenecektir. <;ah:;>manm tarihsel gozlem alam He ilgili bolumunde temel bir zorlukla kar:;>11a nlml:;>tlr. Bu zorluk, finansal globaue:;>menin soz konusu tarihsel donemle ilgili olarak ol<;:iilmesi konusunda ortaya <;:lkml:;>tir. <;ah:;>ma ol<;um konusunda kar:;>11a:;>t1g1 zorlugu, bu tarihsel donemin Londra merkezli finansal endustrisinin kontrolunde geli:;>tirilen ve igletilen Altm Standard 1 mekanizmasmm finansal ve siyasal/ ekonomik ozellikleri He sonu<;:lanm one <;:lkartarak agmaya <:;ah:;>mlgtir. Bu se<;:imin yapllmasmda Altm Standardl'nm bu donemdeki ozelliklerinin Neogram:;>iyan hegemonya yaklaglmmm temel onermelerini teorik olarak dogrular nitelikte oldugu algllamasl onemli rol oynaml:;>hr. Aynca uluslararasl iligkiler alanma katkl yapmayl hedefleyen <;:ah:;>ma esas inceleme konusu olarak Neogram:;>iyan hegemonya yakla~;)lmmda finans endustrisi ve siyasal gu<; iligkisine aglrhk vermi:;>tir. Hiyerar ik Bir Diizen Olarak Hegemonya Hegemonya kavraml <;evresinde farkh teorik yaklaglmlar geli:;>tirilmi:;>tir. Bu yakla:;>lmlann <;lk1:;> noktasmda ni<;in hegemonya ve hegemon devletin amacl nedir sorulan yer allr. Soz konusu teorilerin yoneldikleri a<;lklamalar ve ulagt1klan sonw;lar birbirinden olduk<;a farkhdlr. Bu teorilerin ortak paydasl hegemonya ve hegemon anlayl:;>ldlr, ancak hegemon ve hegemonyaya a<;lklamalarmda yukledikleri fonksiyon tamamen farkhdlr. Hegemonyaya dayah teoriler, hegemonik duzeni tammlarken, bunun nzai ama hiyerargik bir uluslararasl duzen oldugu konusunda birlegmiglerdir. Bu hiyerarginin en tepesinde hegemon yer ahr. Hegemon, hiyerarginin alt slralannda yer alan diger devletlere kargl "kaba gu<;" ve "ikna" olmak uzere iki onemli ara<;la yaklagir. Hegemonyanm nzai olma niteliginden ottiru hegemonun daha <;ok ikna yontemine dayanmasl beklenir. Literaturde hegemonya a<;:lklamrken, "imparatorluk" (empire) olgusu ile de kan;;11agtmlmaktadlr. 2 Bu baglamda imparatorluk, nzai unsuru <;ok zaylf olan ve kaba guce daha <;:ok dayanan bir dunya duzeni olarak sunulmakta 3 ve bu gekilde 2 Robert Keohane, "The United States and the Postwar Order: Empire or Hegemony?", Journal of Peace Research, Cilt 28, No 4, 1991, s ; Michael E. Cox, "The Empire's Back in Town: Or America's Imperial Temptation-Again", Millenium: Journal of International Studies, Cilt 32, No 1,2003, s. 23; Michael E. Cox," Empire by Denial? Debating US Power", Security Dialogue, Cilt 35, No 2, Haziran 2004, s Ikenberry'e gore imparatorluk ve emperyal dtizen, hiyerar:;;ik dtinya dtizenleri i~inde en u.,;ta yer alamdlr. Emperyal diizende zayjf birimlerin (weaker units) egemenligi o;:ok s1l11rhdll' 5

5 ULUSLARARASlili$KilER/llmRNA TlONALRELATIONS hegemonyanm hegemon dl;;mdaki devletlerce de kabul edilen me~ru olma iddiasl on plana C;lkanlmaktadlr. Bu ~ekilde sistemin diger devletleri tarafmdan benimsenen bir fonksiyonu oldugu ve bu fonksiyonun sistemin iyi i~leyi~i ic;in yerine getirildigi vurgulanmaya c;ah~llml;;hr. Hegemonyanm nzai bir diizen olmasl ve ikna yonteminin esas olmasl, hegemonyanm zorlama ve kaba giic; kullamlmadan kuruldugu anlamma da gelmez. Hegemonun mutlak iistiinliigune bagh olarak kurulan hegemonya bir kez kurulduktan soma, hegemon kaba giic; ve zorlama arac;lanm havw;-sopa dengesi ic;inde caydmcl bir unsur olarak elde bulundurmayl tercih eder. Hegemon, siirekli zora dayanan bir diizenin ekonomik ve siyasi olarak siirdiiriilebilir bir diizen olmadlgmm farkmdadlr. tki Farkh Hegemon ve Hegemonya AnlaYl l Hegemonya teorilerinin mutablk olduklan soz konusu teorik 6nermelerden soma farkhla;;manm ortaya C;lktlgl soruya gec;ebiliriz. Hegemon ve hegemonya neyi amac;lar? Bu soruya verilen cevaplara gore Hegemonya teorilerini iki ana ba~hkta toplayabiliriz. Bunlardan ilki "Diizen ic;in Hegemonya", ikincisi ise "Giie; ic;in Hegemonya" dlr. Diizen i~in Hegemonya AnlaYl l Diizene dayanan hegemonya g6rii~iinii savunan yakla;;lmlar uluslararasl sistemin anar~ik yaplslm on plana <;lkanrlar. Bu anar$ik yapl ic;inde kural koyucu ve diizenleyici bir siyasal merkez olmadan uluslararasl sistem istikrara kavu~amaz. Uluslararasl alanda yo gun ekonomik faaliyetlerin yiiriitiilebilmesi ic;in bir siyasal giiciin varhgl ~arttir. Bu merkezi siyasal giic;, uluslararasl sistemin c;e$itli konulanm koydugu kurallarla diizenleyecek ve bu kurallann i~leyi~ini g6zetecektir. Soz konusu merkezi siyasal giic; ve onun koydugu kurallara, kural tammaz devletlerin (free riders) varhgl nedeniyle ihtiyac; vardlr. Uluslararasl sistemin genel anar~ik yaplsmdan faydalanmaya c;ah$acak kural tammaz devletler, diger devletlerin kurallara uymasl ko~ullanm ortadan kaldmr. Bu tiir bir ortamda ekonomik faaliyetlerin geli$mesi beklenemez. Bu nedenle hegemon, kural tammaz benci! devletlere kan;n tek giivencedir. Gilpin bu olguyu, "Ae;lk bir diinya ekonomik diizeni kural tammaz devletlerin tehdidi altmdadlr" $eklinde Hade etmi$tir. Bu 6 ve I1zerlerindeki kontrol zor kullanma esasma dayanan bir hl1kl1m sl1rme ~eklinde ortaya <;:Ikar. Buna karg!llk hegemonik diizenlerde hiyerar~ik olmakla birlikte zaylf ve ikincil devletler (secondary) egemendir ve kontrol mekanizmalan daha zajlf ve daha gaynresmidir. G. John Ikenberry, After Victory:lnstitutions, Strategic Restraint, and the Rebuilding of Order after Major Wars, Princeton University Press, Princeton, 2001, s. 27.

6 Neogram~iyan Hegemonya Yakla~lml (:er(:evesinde Gil(: ve Global Finans... devletler Gilpin'e gore, sistemin "kolektif mall" (collective goods) olarak adlandmlan bu sistemik ortak yarar mekanizmalarmdan, bu malan istismar ederek faydalamrken r bu mekanizmalarm i<;;in tizerlerine dul?en sorumlulugu yerine getirmekten lar,4 Hegemon, liberal dunya ekonomik dtizeninin iyi i;;leyigi tammaz devletlerin istismanna kargi sistemi koruyacakhr. Realizmin temel varsaylmlarmdan yola <;;lkan bu hegemonya anlayl l, Neorealist sistem anlayl l ile btittinlegmigtir. "Dtizen i<;;in hegemonya" anlaylgmm olugumunda Waltz'un uluslararasl sistemin anargik yaplslyla ilgili a<;;lklamalan 5 ile Gilpin'in bu yapl i<;;indeki gti<;; daglllml, buyuk devletlerarasl rekabet ve dtinya duzeni ili kisi uzerine gozlemleri <;;ok etkili olmugtur. 6 Soz konusu Neorealist sistem anlayu;n ve dunya dtizeni yakla lml <;;er<;;evesinde Kindleberger "1929 BUyuk Buhram"m inceledigi The World in Depression baghkh kitabmda "Hegemonik istikrar Teorisi"ni iled stirmugttir. Hegemonik istikrar Teorisi, hegemonya teorileri arasmda "dtizen i<;;in hegemonya" anlaylgml en iyi temsil eden teoridir. Kindleberger'a gore 1929 buhram, iki sava arasl donemde uluslararasl ekonomik alam duzenleyen bir hegemon olmadlgl i<;;in ortaya <;;lkml;;tlr. Hegemonun kurallan ve zorlaylclhgl olmayan bu donem, devletleri ekonomik milliyet<;;ilige tegvik etmi;;tir. Ekonomik milliyet<;;ilik siyasal milliyet<;;ilik olarak da sistemde yayilml;; ve Bidnci Dtinya Sava;;l'na giden kogullar dogmugtur. Dolaylslyla Kindleberger, hegemonun uluslararasl sistemde oynadigi rown istikrar i<;;in ka<;;lmlmazhgmi vurgulamlghr. Hegemonun oynadlgl yaplcl rolun ortadan kalkmasl ile uluslararasl ekonomik dtizenin nasll dagildlgmi a<;;lklayan Kindeleberger, hegemonun dtizenleyici row ile "ekonomik ve siyasal istikrar" arasmdaki dogrudan iligkiyi vurgulamlgbr. 7 Kindleberger ve Hegemonik Istikrar Teorisinin, hegemonyamn amacl konusunda verdigi cevap, uiusiararasl sistemde devletler ban;; ve istikrar i<;;in bir hegemona ihtiya<;; duyarlar geklindedir. Bu a<;;ldan hegemonun row, sagiadigi kamusal fayda nedeniyle "herkesin" kabul ettigi bir roldtir. Hegemon, soz konusu kamusal iglevi yerine getirerek uiusiararasl sistemin igleyi;;i ic;in gart olan kamusal duzenin korunmasma onemli bir 4 Robert Gilpin, The International Political Economy of InternationalRelations, Princeton Univ. Press, New Jersey, 1987, s Aynntlh bilgi i.;in bkz. Kenneth Waltz, Theory of International Politics, Addison-Wesley, Reading, Robert Gilpin, War and Change in World Politics, Cambridge University Press, New York, 1981, s Charles Kindleberger, The World in Depression , University of California Press, Berkeley, 1973, s

7 ULUSLARARASIIIJ$KilEfl/IImRIMTtONAlRELATIONS bulunmaktadlr. DolaYlslyla hegemonyanm nzai olmasl dogasl istikrar Teorisi, Realist bir gelenege dayanmasma paralei Hobbezyen duzen anlayl mdan olduk<;a etkilenmi tir. Thomas Hobbes'a gore insanlar bencildir ve "duzen yarahcl bir gucun" eksikligi durumunda sava kas:mllmazdlf. Bu nedenle egemen bireyler, siyasal bir merkezi otorite yaratmak i\in siyasal iradelerini birle tirmek durumundadlrlar ve bu ~eklide Leviathan ya da egemen siyasal merkezi otorite dogacakttr. GorUldiigu gibi Hegemonik istikrar teorisinin onkabulleri He Hobbes'un a<;lklamalan arasmda biiyuk bir benzerlik vardlr. Hobbes'un Leviathan'I, Hegemonik istikrar Teorisi i<;inde, hegemona donii mii tiir.8 Kindleberger'un a<;hgl yoldan, ancak farkh bir ~ekilde ilerleyen bir ba ka yaklaf;nm, "Rejim Teorisi" dir. Rejim Teorisi de, duzen koyucuya duyulan ihtiya<; tespitinden hareket etmektedir. Devletlerarasl i birliginin geli ebilmesi i<;in bir diizen koyucuya ihtiya<; oldugu on kabulil Rejim teorisinde de mevcuttur. Dolaylslyla, Rejim Teorisinin de, "diizen i<;in hegemonya" ba hgl altmda degerlendirilmesi gerekir. I-<ejim Teorisi, Hegemonik istikrar teorisi ile iki ekilde farkhlaf,m. Bunlardan illd Rejim Teorisinin liberal bir gelenege dayanmasmdan kaynaklamr. Soz konusu liberal gelenek siyasal anlamda John Locke'un fikirlerinden olduk<;a etkilenmi~tir. Locke'a gore egemen siyasal merkezin otoritesi, bireysel ozgurluklere dayanan sivil toplum tarafmdan smlflandmlmahdlr. Bu kontrol bireysel ozgurliiklerin hakim oldugu bir alanm yarahlmaslyla saglanacakhr. Siyasal merkezin me ruiyeti de soz konusu "bireysel alanm" varhgl ve nzasma dayanacakbr. Locke'un onerdigi ve siyasal merkezi <;evreleyip kontrol altmda tutan ozel alan yerine uluslararasl ili~kiler teorileri i<;inde "uluslararasl rejimler" anlayl l giindeme gelmi tir. 9 Hegemon, kural koyma ve denetleme konusunda uluslararasl rejimlerin slmrlan He kontrol altma almmaya <;ah~llml~hr. Uluslararasl sistemin gereksindigi kurallar, devletlerin genel kabulilne dayanan "uluslararasl rejimler"ce saglanacakhr. Bu rejimler, ilgili uiuslararasl orgiltlerin orgiitsel yapisl is:inde i~leyecektir. Hegemonun soz konusu rejimlerin olu~turulrnasmda onernli rolil olrnakla birlikte, sistemin iiyeleri hegernondan esas olarak bu rejimlerin arkasma buyuk siyasal ve ekonornik giiciinii koyarak, 8 Bu konuyla ilgili degerlendirmeler i<;in bkz. Stephen Gill, "Knowledge, Politics, and Neo Liberal Political Economy", Richard Stubbs, Geoffrey R.D., Underhill (der.), Political Economy and the Changing Global Order, St Martin's Press, New York, 1994, s Ibid. 8

8 Neogram!?iyan Hegemonya Yakla lml C;err.;evesinde GUr.; ve Global Finans... rejimlerin i~leyi~ini kural tammaz devletlere kan;h gozetme gorevini yerine getirmesini beklemektedir.l0 Krasner bu ac;ldan, Rejim Teorisinin Realizm'in slmrlanm C;izdigini vurgulaml~hr. Krasner' e gore rejimler sistemdeki giic; daglhml c;erc;evesinde ve hegemonun talebi ve kabulii ile olu~turulmu$ olabilirler, ancak rejimler bir kez uluslararasl ilir;;kileri duzenleyici fonksiyonunu yerine getirmeye ba$ladlktan sonra, giic; daglllmmdaki degi~imi takip etmezler. Rejimlerin ilkeleri, kurallan ve surec;leri hegemonun oncelikjerini takip etmemeye ba$lar. Bu ~ekilde uluslararasl rejimler, hegemonun hareket alamm slmrlayan, hegemonun c;evresinde yer alan diger devletlerin C;lkarlanm da gozeten bir fonksiyon kazamr.ll Bu ac;ldan, Uluslararasl Rejim Teorisi, Neoliberal yakla~lmm ic;inde yer alir. Bir ba~ka deyi$le, Uluslararasl Rejim Teorisi Neoliberalizm'in hegemonya olgusuna yakla~lmmm temelini olu~turur. Soz konusu Neoliberal hegemonya yaklar;;lmmda, diizen ic;in hegemonya ~arthr, ancak hegemonun diizenleyicilik fonksiyonunun uluslararasl rejimler kanahyla gerc;ekle~tirilmesi gerekir anlaylr;;l mevcuttur. 12 Aynca hegemon siyasal otoritesini uluslararasl rejimlerin koydugu kurallarla slmrlandlracak ve bu r;;ekilde diger devletler nezdinde hegemonun otoritesinin me$ruiyeti artacakttr. Uluslararasl rejimlerin yaratttgi devletlerarasl kar$tlikh bagimhhk baglan da ban;; ve istikrann korunmasma buyiik katki saglayacaktlr. Rejim Teorisi, Hegemonik Istikrar Teorisi'nden bir ba~ka ozelligiyle de farkhla$lr. Buna gore rejim teorisi uiusiararasl giic; daglhml ac;ismdan daha oligopolistik bir yaplyl yansltmaktadlr. Hegemonik istikrar Teorisi'nde hegemon neredeyse giice bagh iistiinliik ac;lsmdan en yakm takipc;isinin bile c;ok otesinde tek ba;;ma giic; hiyeran;;isinin en tepesinde yer ahrken, rejim teorisinde hegemonun otoritesine meydan okuyan aktorler ortaya C;lkml;;hr. Keohane ve Nye Power and Interdependence ve After Hegemony baghkh kitaplannda bu tiir bir giic; dagilimmm yagandigi uiusiararasl sistemde hegemonun sistem ve ikincil devletlerle ili~kileri iizerinde durmaktadir. Hegemon giiciinii kaybetmekle birlikte ikincil devletlerin hegemonik diizene ihtiyaci devam etmektedir. Hegemon bu c;erc;evede ikna yontemlerine aglrhk vererek ikincil 10 Bu konuda bkz. Stephan Haggard, Berth A. Simmons, "Theories of International Regimes", International Organization, Cilt 41, No 3, Yaz 1987, s ; Friedrich Kratochwil, John Gerard Ruggie, "International Organization: a State of the Art on an Art of the State", International Organization, Cilt 40, No 4, Sonbahar 1986, Stephen Krasner, "Regimes and the Limits of Realism: Regimes as Autonomous Variables", International Organization, Cilt 36, No 2, Bahar 1982, s Susan Strange, "The Persistent Myth of Lost Hegemony", International Organization, Cilt 41, No 4, Sonbahar 1987, s

9 ULUSLARARASIIIJ~!(llER / IIHERNA TlONALRElATIONS devletler iizerindeki kontroliinii devam ettirebilir. ikna yonteminin baf;>ansi, hegemonun hiyerar~ide alt slralarda yer alan diger devletler, ozellikle de "ikincil devletler"e de yarar saglayan bir diizen kurabilmesine baghdlr. Bu yarar esasmda ozellikle ikincil devletler hegemonun sistemin i~leyi~i ic;in iistlendigi yaplcl rolii kabul etmi~lerdir. Bu baglamda Keohane ve Nye uluslararasl rejimler ile kar~lhkh baglmhhgm bir ba~ka yoniine daha dikkat c;ekmektedir. 1970'li Yillarda Amerikan hegemonyasmm tartl~maya ac;lldlgl, Japonya ve Avrupa Ekonomik Toplulugu gibi aktorlerin uluslararasl ekonomik sistemin dengelerini sarstlgl bir donemde yazllan bu iki kitap, hegemonyamn rejimler agl ic;inde nasll i leyecegini ac;lklama yoniinde onemli katkl yapml~tlr. Bu iki yazara gore, hegemonun roliine sistemin i lemesi ic;in ihtiyac; vardlr. Aynca hegemon ac;lsmdan da rejimlerin yarathgl kan,nhkh baglmhhk asimetriktir ve bu asimetrinin giic;lii yanmda hegemon bulunmaktadlr13. Bu yakla lma gore hegemon devlet, rejimlerin asimetrisinden yararlanarak sistem iistiindeki hegemonik giiciinii devam ettirebilir. Bir ba~ka deyi~le rejimler herkesi baglar ama rejimlerin i leyi inin yarathgl fayda her devlet ic;in e~it degildir. Keohane ve Nye bu teoriye "Kompleks Kar~lhkh Baglmhhk" demi~tir14. DolaylSlyla Kompleks Kan;nhkh Baglmhhk Teorisi bir anlamda "diizen ic;in hegemonya" yakla~lmmdan, "gii<; ic;in hegemonya" yakla~lmma gec;i i de i aret etmektedir. Gii~ ic;in Hegemonya ve Diinya Diizeni Giie; ic;in hegemonya yakla~lmmda, hegemonya, hegemonun giiciinii maksimize etmesi ie;in bir arae;hr. Giie; ie;in hegemonya yakla lmmda, diizen ie;in hegemonya anlayl~mdan farkh olarak hegemon, diizen koyucu ve uluslararasl diizenin i~leyi~i ic;in onemli bir fonksiyon goren yan kamusal bir uluslararasl otorite olmaktan e;ok, kural koyma iistiinliigiinden faydalanarak giiciinii ekonomik faydaya donii~tiiren bir siyasal aktor konumundadlr. Hegemon, koydugu kurallar ve yaptmm giiciiyle diger aktorlerin ili~kilerini de biiyiik orand a belirleme giiciine sahiptir. Bu belirleme kapasitesi hegemonun giiciiniin kaynagldlr ancak hegemonun elde ettigi bu giicii, kurdugu sistemde kahcl bir giivence altma alma arayl~l soz konusu olacakhr. Sistem pare;alardan olu~an bir biitiindiir. Global sistemin pare;alan, alt-sistemler olarak da ortaya C;lkabilir. Sistemin Pare;alanl alt-sistemler arasmda diizenli bir ili ki vardlr. Bir yandan parc;alarm kendi arala- J:l Robert a.keohane, Joseph S. Nye, Power and Interdependence, New York, Harper Collins, 1989, s. 9, 14-17, 196, Ibid. 10

10 Neogram~iyan Hegemonya Yakla!jlml C;err,;evesinde Gii9 ve Global Finans... rmda cite yandan pan;:alar ile biitiln arasmda etkilef;>im soz konusudur. Sistemin ic;:inde ortaya C;:lkan bu etkilef;>im agl sistemin yaplslm oluf;>turur. Sistem anlayu;a hegemonya He birlef;>tirildiginde, sistemin yaplsmm hegemon tarafmdan belirlenmesi ve etkilenmesi olgusu one C;:lkar. Susan Strange bu baglamda "yaplsal gilc;:" (structural power) kavramml ileri silrmilf;>tilr. Strange'e gore yaplsal gilc;: global siyasi ekonominin yaplslni belirleyen gilc;:tilr. Diger devletler, hegemon tarafmdan belirlenmi$ sistemik yap! ic;:inde faaliyet gostereceklerdir. Strange, sistemik yaplyl olu$turan dort ayn unsurdan soz eder. Bunlar gilvenlik, mal ve hizmet iiretimi, finans ve bilgi ilretimidir. Yaplsal gilc;:, bu dort alanda ilstilnliigilnil saglayarak sistemik yaplyl koruyabilir.l 5 Bu baglamda gilc;: ic;:in hegemonya yakla$lmmda, sistemik yaplyl kontrol ederek, "silrdilriilebilir gile;;"iln ko~ullanm da yaratmak milmkiindilr. Ikenberry bu olguyu "Zaferden Sonra" (After Victory) ba$hkh kitabmda net bir $ekilde ortaya koymu$tur. ABD'nin Sovyetler'in dagllmasl sonrasmda kar$l kar$lya geldigi sec;:enekleri tarh$mak amaclyla yazilan bu kitapta Ikenberry, zafer kazananlann, zaferden sonraki donem ie;;in see;;eneklerini incelemi$tir. Muzaffer devlet ile;; see;;enekle kar$l kan,nyadlr. Bunlardan ilki "hiikilm silrmek"tir (dominate). Hilkilm silren devlet, kazanc;:larm dagltiml ilzerine C;:lkabilecek uyu$mazhklan ve c;:ah$malan bastirmak ve bu silrec;:te kazanan statilsilnil hep korumak ie;;in maddi kaynaklarma ve imkanlarma dayanacakhr. Muzaffer devletin ikinci see;;enegi "evine donmek"tir (abandon). Bu durumda Ikenberry'nin deyimi ile muzaffer devlet ellerini sava~ sonrasl uyu~mazhklarla YlkaYlp evine donecektir. Son olarak muzaffer devlet "donil~tilrme" stratejisi (transform) izleyebilir. Donil~tilrme stratejisi izleyen muzaffer devletin amacl sava~ somasl ko~ullan kahcl bir dilzen ~ekline donil~tiirmektir. Diizenin kahcl olabilmesi ie;;in tilm devletlerin yeni dilzene nzai baghliklanm saglayabilmek gerekmektedir. Cile;; ie;;in hegemonya anlayi$l' da gerc;:ekte Ikenberry'nin vurgulamak istedigi, donil~tilrme stratejisi He ortaya e;;lkan "Yeni Dilzen"e dayamr 16. Hegemon gere;;ekte giic;: arayl~mdadlr, ancak gilcilniln dorugunda oldugu zaman bile, me~ruiyet esasmda silrdiiriilebilir bir sistemsel dilzenlemeye ihtiyac;: duyar. Ikenberry hegemon un, gilcilniin en iist noktasmda oldugu bir donemde daha fazla payla$lmci olmasmm hegemonun lehine yaratacagl sonue;;lan irdelerken, bunun gerc;:ekte uzun donemli kazanc;:lar ic;:in klsa donemli kazanc;:lardan vazgee;;ilmesi anlamma geldigini belirtmi$tir,17 Cile;; ie;;in hegemonyada, bilyilk gilc;:ler, 15 Susan Strange, "The Persistent Myth of Lost Hegemony", s C. John Ikenberry, After Victory, s Ibid, S. 5. II

11 ULUSLARARASliLI~KilER IIN1H{NA TlONALRElATIONS elde ettikleri giidi siirdiiriilebilir kllmak i<;;in hegemonya pe~indedir. gii<;;lerin siirdiiriilebilir gii<;; anlayl ll esas olarak uzun donemli sermaye birikimine dayamr. Soz konusu siirdiiriilebilirlik olgusu i<;;in giiciin" (jorce) "ikna ve me~ruiyet" (consent and legitimacy) kalkam ile dengelenmesi zorunludur.1 8 DolaYlslyla hegemon i<;;in uluslararasl toplumun benimseyecegi bir ekonomik ve siyasal diizen kurmak ve bu diizen i<;;inde sermayenin birikim merkezi olmak esastu. Bu noktadan sonra sermaye birikimi i<;;in yapllan miicadele iizerinde biraz daha fazla durmakta yarar vardlr. Hegemonun gii<;; arayl~l genel bir a<;;lklamadlr. Hegemon ic;in giic; nedir? Hegemon nasil gii<;;lii kahr? Hegemonik diinya diizeni hegemon i<;;in ne Hade eder ve neye yarar? Hegemonun gii<;; arayi lml ve hegemonik diinya diizeni olgusunu Neogram~iyan yazarlar sermaye birikimi ile a<;;lklamaktadlrlar. Marksist bir gelenekten gelen ve Gramsci'nin hegemonya anlayl~mdan yola <;;lkan Neogram~iyanlara gore diinya siyasetinde miicadele sermaye birikimi iizerinedir. Gramsci hegemonya'yl "giic;liiler koalisyonu"nun, kazan<;;lanm siirekli kllmak ic;in kurduklan bir "sosyal diizen" olarak tammlamaktadu. Gramsci'ye gore hegemon slmf, bu sosyal diizen araclhglyla kendisine tabi klldlgl gruplar iizerindeki hakimiyetini gii<;;lendirecektir.19 Bu hakimiyet slrasmda hegemon grup, hiikiimet otoritesini ele ge<;;irmeden de yonetici (dirigeant) olabilir. iktidara gelmeden once hegemonyaya yonelen bir etkinligin olabilecegi ve etkili yonetim uygulamak ic;in yalmzca iktidarm verdigi maddi giice giivenmemek gerektigini Gramsci ozellikle vurgulaml ltlr 20. Gram liyen hegemonya, bu ac;ldan yonetici olurken iktidara gelmeme durumunu da ifade etmektedir. Neogram~iyanlar, Gramsci'nin hegemonyayl, hegemon smlfm kurdugu bir sosyal diizen olarak ele almasmdan etkilenmi~ler ve bu yakla llml uluslararasl ili~kilerde diinya diizeni olgusuyla biitiinle ltirmi llerdir. Gramsci'nin ulus devlet diizeyinde gozlemledigi sosyal diizen, hegemon slmf ili lkisi, Neogram liyanlar tarafmdan uluslararasl sistem diizeyinde diinya diizeni ile hegemon devlet arasmda gozlemlenmektedir. Neogram liyanlara gore hegemon devlet, bir diinya diizeni kurmak ve bunu denetlemek amaclm takip etmektedir. Bu <;;erc;evede diinya iktidanm gerc;ekle ltirme ve uygulama zorlugu, diinyada 18 Craig N. Murphy, "Understanding IR:Understanding Gramsci", Review of International Studies, Cilt 24,1998, s Daniel Egan, "The Limits of Internationalization: A Neo-Gramscian Analysis of the Multilateral Agreement on Investment", Critical Sociology, Cilt 27, No 3, 2001, s Antonio Gramsci, Hapishane Defterleri:Tarih, Politika, Felsefe ve Kiiltiir Sorunlan Uzerine Sefme Metinler, (ev. Kenan Somer, Onur Yaymlan, istanbul, 1986, s

12 Neogramfjiyan Hegemonya Yaklafllm1 Cer);evesinde Gil); ve Global Finans... yonetici (dirigeant) giic,: olma iddasmda bulunan bir devletin bunu sadece Gramr;;iyen bir hegemonya anlaylr;;ma dayanarak yapabilmesi sonucunu dogurmaktadlr. DolaYlslyla Neogramr;;iyan hegemonya yaklar;;lmlm benimseyen yazarlarm uluslararasl ilir;;kilerin temel dinamiklerini ac,:lklarken one c,:lkardlklan iki kavram vardlr. Bu kavramlar, "sermaye birikimi" ve "diinya diizeni" kavramlandlr. Bu iki kavram birbirleri ile baglanhh r;;ekilde ac,:lklanmaktadu. Diinya diizeni, uluslararasl sistemi kapsayan kurumsal bir olgudur. Bu olgu Neogramr;;iyanlar tarafmdan esas olarak global siyasal ve ekonomik sistemin belirleyiciligi alttnda tammlanmlr;;hr. f-iegemon, diinya dtizeni koyandlr. Diinya diizeni koymak ic,:in global ekonominin r;;ini belirlemek ve denetlemek gerekir. Randall Germain, diinya ekonomisinin kalbinde zenginlik ve refah yarahlmasl c,:abasmm yathgml ileri siirmektedir. Germain'a gore bunun ic,:in hegemon devletin oncelikle sermaye birikimini saglamasl zorunludur ve sonrasmda sermayenin kendini yeniden iiretmek ic;in dogru yahnmlara yonlendirilmesi gereklidir. DolaYlslyla hegemonun global ekonomiye yonelik girir;;imlerinin arkasmda sermayenin kendi iilkesinde birikmesi hedefi yatmaktadlr. Sermaye birikimi ic,:in de global ekonominin denetlenmesi gerekir. Hegemon bu r;;ekilde global ekonomiyi r;;ekillendirme giiciine sahip olacakhr. Diinya diizeni He sermaye birikiminin ili;;kisi de bu noktada kurulmaktadlr. Bu degerlendirmeden sonra Germain sermaye birikiminin saglanmasl ic,:in global ekonomik sistemde kontrol edilmesi gereken mekanizmay! tammlar. Germain' e gore bu mekanizma uluslararasl kurumsal agdlr. Hegemon, uluslararasl kurumsal agl denetleyebilirse, sermayenin uluslararasl ilir;;kilerde koniroltinii ele gec,:irebilir ve dolaylslyla sermaye birikimine el koyabilir. 21 Gill de soz konusu kurumsal agm kontroliinde "bilginin kontrolii"niin onemlm vurgulamaktadlr. Gill'e gore, devletleriistii kurum ve kurallar biitiinii "bilgi yapdan"na (knowledge structures) bagh olarak gelif?mektedir.22 Neogram~iyan bir yakla~>lmla uluslararasl sistemi analiz eden (jnemli arar;;hrmacllardan olan Gill, bu baglamda hegemonu, uluslararasl bilgi yapllarml kontrol edebilme giiciine sahip olan devlet olarak tammlamaktadir. Cox, diinya diizeni olgusunu anlamak ic,:in Gramsci'nin kavramlarma baf;>vururken, hegemonyanm bir devletin, diger devletleri dogrudan somiirmesi anlamma gelmedigini ac,:lklamif;>hr. Cox' a gore, hegemon genel olarak mef;>ru kabul edilen bir diinya duzeni kurabilen devlettir. Diinya diizeni, ulusal diizenin dl;;a yaytlmasl ile oluf;>ur. Cox 21 Randall Germain, "The Worlds of Finance: A BraudeJian Perspective on IPE", European TournaI of International Relations, Cilt 2, No 2, 1996, s Gill, "Knowledge, Politics, and Neo-Liberal Political Economy", s

13 ULUSlARARASliLi~KilER/INTER~!ATIONALREl.ATlOl\lS bu noktada hakim smlfiarm ulusal planda kurduklan hegemonya Gramsci'nin verdigi onemden yola ~lkarak buyuk yer Dolaylslyla bir devletin, hakim smifian, ulusal planda kurduklan hegemonyayl dl~anya yayarak hegemon devlet statusune ula~maktadlrlar.23 Bir ba ka deyi~le Cox'a gore uluslararasl siyasetteki hegemonya, ulusal siyasetteki hegemonyamn bir uzantlsldlr. Cox'a gore hegemonya i~in dunya ticaret ve finans sistemleri buyuk onem ta;nr. Dolaylslyla bu iki alandaki kurumsal i leyi, hegemonun ekonomik yayllmasmm temel ara~lanm olu tunnaktadlr. 24 Bu kurumsal mekanizmalar ana mantlgl itibariyle aym kalmakla birlikte, degi~en ko~ullara uyum gostermek i\in nitelik degi9tirebilmektedirler. Hegemonik dunya duzeninde sermayenin birikimi esas olarak hegemon devletin iilkesinde olacakhr. Bu olgunun bir ba9ka ifadesi hegemon devletin, uluslararasl sistemde sermayenin kendisi ve ikincil devletler arasmda payla lmml duzenleyerek siyasal gucu surekli elinde tutan sistemik bir merkezi aktor olmasldlr. Hegemon devlet, dunya ticaret ve finansmm h;,leyi9ini koydugu kurallarla denetlerken, ekonomik kazan~lann ikincil devletler arasmda payla91mm1 da yonetir. Hegemon bu payla91m1 belli bir me ruiyet temelinde ba anyla yap a bildigi ve dolaylslyla soz konusu hegemonik daglhm fonksiyonunun ikincil devletler tarafmdan kabul gordugu surece hegemonyasml devam ettirebilir. Cox, Production, Power, and World Order ba hkh kitabmda, dunya duzeni olgusu ile hegemonun ili kisini uretimin kontrolu ve sermaye birikiminin payla lml esasmda a~lklamaktadlr. Cox'a gore dunya liberal duzeni (world liberal order) bu esasta hegemon tarafmdan kurulmu ve yine hegemon tarafmdan denetlenen bir hiyerar9ik uluslararasl sistem tiirudur. 25 Gilpin hegemonun ama~ ve ~lkarlanm a~lklarken, "dunya ekonomisini kontrol etmek ya da en azmdan dunya ekonomisi uzerinde etki sahibi olmak" amacml en onemli ama~ olarak ortaya koymu tur. Gilpin'e gore bu, ger~ekte "uluslararasl i boliimunu duzenleme ve manipiile edebilme yetenegi" ile e anlamhdlr. 26 Neogram iyan Hegemonya Yakla lml c;erc;evesinde Finansm. Globalle mesi Onceleri finans, ticaretin paralelinde geli9mekle birlikte, zaman i~inde ticaretin ekonomik ve siyasal onemini a9an bir etkinlik kazanm19hr. 23 Cox, "Gramsci, Hegemony and International Relations: an Essay in Method", s Ibid., s Robert Cox, Production, Power, and World Order: Social Forces in the Making of History, Columbia Univ. Press, New York, 1987, s Gilpin, War and Change in World Politics, s

14 Neogram~iyan Hegemonya Yakla lml <;er{:evesinde GUr ve Global Finans... Neogram»iyan yakla»lml one pkaran yazarlarm altmt ~izdigi gibi uluslararasl ili kilerde finansal i»lemler, giderek ekonomik kazan<;larm payla»lml ve sermaye birikimi i<;in ayn ve <;ok onemli bir rol meye ba»laml» ve bu baglamda siyasal bir gti<;; aracma donti~meye ba~laml»hr,27 "Finansm globalle»mesi" bu a~ldan, finansm ticaretten bagjmslzlaglp, hegemon i<;;in ayn ve baglmslz bir sermaye birikimi aracma donti»mesi olgusudur. Bu durum ozellikle hegemon devletin, hlzla gti<;;lenen rakipleri tiretim ve dolaylslyla ticaretteki rekabet gtictinti kaybetme Bu gortiniim, hegemonun artan dt» ticaret ve cari bulur. Bu hegemon devlet, <;;unkti durumda liberal bir kalmayacaktir. diizeninin hilkim olmadlgl bir hegemondan tamm Bu <;;er~evede finansal globaller;;me ve dolaylslyla uluslararasl sistemde hareket edebilme kabiliyeti kazanmasl, hegemonun iiretim ve ticarette ya;;adlgl rekabet sorununa <;;oztim olarak ortaya <;;lkar. Hegemonun a~lklan sermaye hareketleri ile dengeye kavu»ur. Finansal globalle»menin hegemonun rekabet sorununa s;oztim olabilmesi is;in, hegemonun bankaclhk sistemi ve ulusal parasl merkezinde geli;;en bir global finansal sistemin geli;;mesi gereklidir. Gilpin oldul«;a Neogram;;iyan bir perspektifle bu olguyu ekonominin monetizasyonu olarak adlandlrml»tir. Gilpin'e gore uluslararasl pazarlarm monetize oimasi belli merkezlerde servet birikimini artiracak, bu baglamda siyasal gtictin de merkezile»mesine yol a~acakt1r.28 <::ah;;mamlzda Neogram»iyan hegemonya yakla»lmlmn temel varsaylmlarmm gozlem alam olarak, Btiytik Britanya'nm hegemon bir gli~ olarak finansal globallef;lme deneyimini ele alacaglz. Pax Britannica'da 19. yy.'m son ~eyreginde ya»anan bu btiytik dontif;ltim, Neogram;;iyan tezleri dogrular bir nitelik ta»lmakta ve fihansal globalle;;menin arkasmda ye alan siyasal dinamikleri de ortaya koymaktadlr. 27 Cox, "Gramsci, Hegemony and International Relations: an Essay in Method", s. 62, Randall Germain, "The Worlds of Finance: A Braudelian Perspective on IPE", s. 208, Philip G. Cerny, "Politicising International Finance", Millenium:Jolirnal of International Studies, Cilt 27, No 2, 1998, s ; Stephen Gill, "Globalisation, Market Civilisation, and Disciplinary Neoliberalism", Milienium:Journal of International Studies, Cilt 24, No 3, 1995, ; Andrew Baker, "Nebuleuse and the internationalization of the state in the UK? The Case of HM Treasury and the Bank of England", Review of International Political Economy, CHt 6, No 1, Bahar 1999, s Gilpin, War and Change in World Politics,

15 ULUSLARARASlill~KllER / I N1U!NATIONALRELATIONS Biiyiik Britanya ve Global Finans Britanya Hegemonik Diizeninin Temelleri 1815 yeni bir Avrupa'nm dogmakta oldugunu anlatan onemli bir semboldiir. Avrupa, Sanayi Devrimi sonrasmda iiretim ve ticaretini giderek serbestlef?tirmekte ve rekabeti global oh;ekte ya~amaktadlr. Soz konusu A vrupa, Biiyiik Britanya'mn liderliginde bu anemli af?amalan kaydetmif?tir. Soz konusu donemin baf?langici Fransa'mn Klta Avrupasl'nda yenilgiye ugratllmasl ile baf?lamlf? ve Klta Avrupasl'nda devletin askeri iistiinliige sahip olmadlgl bir giic; dengesi ko;mlunda ye~ermi~tir. Fetih ve ilhak siyaseti ile genif?leyen "Napolyon imparatorlugu", Rusya, Avusturya, Prusya ve Biiyuk Britanya'mn kar~l birle~mesiyle slmrlarma Ulaf?mlf?hr. 1813'ten itibaren bu koalisyon Biiyiik Britanya'nm liderliginde Fransa'ya kar~l harekete gec;mif? ve uzun bir savaf? donemi Mayls 1814'te Paris'te imzalanan <>u>,,,,,,,,,;: anlaf?maslyla sona ermif?tir. Yeni Avrupa giic; dengesi ve siyasal sistemi 1815 Viyana Kongresi ile diizenlenmi~tir. Donanmasl, finans giieii, tieari iistiinliigii, genif?leyen emperyal topraklan ve nitelikli diplomasisi ile yeni donemin en giic;lii devleti Biiyiik Britanya'dlr. Britanya Avrupa kltasmda toprak kazanmak veya Avrupa'ya h.kim olmak iddiasmda degildir. Britanya'nm Avrupa kltasl He ilgili temel siyasal hedefi, Klta ic;i giic; dengesinin korunmasldlr. Zira Biiyiik Britanya'nm ekonomik ve siyasal hedefi emperyal yonetimi altmdaki topraklar ve diinya ekonomik sistemi ile ilgili olmuf?tur. 29 Britanya, sanayi devrimi kazammlan ve emperyal iistiinliiklere dayanan ekonomisinin rekabet giieiiniin farkmdadu ve bu nedenle soz konusu donemde diinyanm onemli ekonomik giic;leri arasmda serbest ticarete dayall bir ekonomik diizen arayl~mda olmuf?tur. Londrall tiieearlann ingiliz Parlamentosuna sunduklan 1820 tarihli dilekc;e, hlzla gelif?en yeni smlfm serbest ticaretin saglayacagl faydalann farkmda oldugunu gostermektedir. Londrall tiiecarlar bu beige ile 1/ dlf? ticaretin gelif?mesine en iist diizeyde onem verilmesi gerektigini, bu anlamda sermaye ve sanayinin iyi ~ekilde yonlendirilmesinin f?art oldugunu ve bu amaca giden yoldaki tiim engellerin kaldmlmasl gerektigini" vurgulamlf?lardlr 'lara gelindiginde ingiltere sanayi maharma uyguladlgl giimriik tarifelerini neredeyse tamamen kaldlrml~hr. Ticaretin oniindeki 29 Ikenberry, After hegemony, s David Thomson, Europe since Napo/eon, Penguin Books, Londra, 1990, s

16 Neogram$iyan Hegemonya Yaklaijlml (:er(:evesinde Gur; ve Global Finans... engellere de son verilmi~tir,3l ingiltere'nin tanmsal iiriinlerdeki korumacl politikalarmm sona ermesi ie;in ise Yeni Tahtl YasalanfFnm (Corn Laws) kabuliine kadar beklemek gerekmi~tir. Geli$en ingiliz sanayi ve ticaret kesimi toprak sahibi soylulara bu tarihte isteklerini kabul ettirmeyi ba~arml~ ve bu ~ekilde bir yandan Ingiltere'ye ucuz tanmsal girdi saglarken diger yandan biiyiik ingiliz pazun111 diger iilkelere kar~l koz olarak kullanma imklnma da kavu~mu$tur. Vine bu donemde ingiltere, in$a ettigi demiryollan He ie; pazan111 birbirine baglaml$ ve komiir, demir iiretimini biiyiik bir hlzla arhrmaya ba~laml hr. 1815'te 16 milyon ton olan komiir iiretimi, 1835'te 30 milyon tona, 1848'de 50 milyon tona <;lkml hr. ingiltere'nin demir iiretimi ise 1835' de 1 milyon ton iken 1848' de 2 milyon tona ula ml ve yiizyllm ortalarmda diinya pik demir iiretiminin yansl ingiltere'de yapllir duruma gelmi tir. Bu donem ingiltere'nin demir ve pamuk merkezli sanayinin geli tigi bir donemdir. Yiizyllm ortasmda ingiltere'de tekstil ve i1i kili sektorlerde istihdam edilenlerin saylsl 1 milyon ki iyi a ml~hr.32 Biiyiik Britanya bir yandan emperyal bir dtizen ote yandan liberal bir ekonomik ve siyasal sistemi bir arada, ancak birbirlerinin alanlarma miidahale ettirmeden ya~atabilmi~tir. Hindistan ba~ta olmak iizere ingiliz koloni imparatorlugu serbest ticaretten <;ok emperyal bir rejimin konusu olmu~tur. Fransa ve daha soma Almanya da benzer emperyal ha.kimiyet alanlan yaratml~ ve bunlan geni~letme <;abasl i<;inde olmu~lardlr. Buna kar~tllk Britanya, biiyiik devletler arasmda serbest ticaret diizenine gore i~leyen bir ekonomik sistemin hakim oimasi i<;in <;aba gostermi~tir. Biiyiik Britanya ekonomik giiciiniin en iist noktasmda, 1840'lardan itibaren emperyal hakimiyet alanlanm da serbest ticarete a<;ml~hr33. Merkantilist bir siyasetin uzanhsl olan "Deniz Ta~lmaclhgl Yasalanm"m (Navigation Laws) 1849' da yiiriirliikten kaldlran ingiltere, somiirgelerdeki ekonomik hakimiyetini somiirge yonetimi ve yerel hakim smlfiar iizerindeki denetimi sayesinde dolayh olarak korumayl tercih etmi~tir. Ancak 19. yy.'m sonlarmda diinya ekonomisinde ~iddetlenen rekabet basklsl Britanya'Yl, emperyal topraklan He yaphgl ticareti tercihli ticaret rejimi altma alarak ii<;iincii iilkelere kar$l korumak durumunda blrakml tir David A. Lake, "British and American Hegemony Compared: Lessons for the Current Era of Decline", Michael Fry (der.), History, the White House and the Kremlin: Statesmen as Historians, Pinter Pub., Londra, 1991, s Thomson, Europe since Napoleon, s Arthur A. Stein, "The Hegemon's Dilemma: Great Britain, the Unites States, and the International Economic Order", International Organization, Cilt 38, No 2, Bahar, 1984, s Lake, "British and American Hegemony Compared", s

17 UI. USLARARASllli~KllER IINI ERNATIONALREIJTlONS Britanya Hegemonyasmda Kriz ve Global Finansm Dogu u 19. 'm son <;eyregi Buyuk Britanya ekonomisinin artan Amerikan ve Alman rekabet gucu kar,;>lsmda zorlandlgl bir donemdir. Almanya ve ABD merkantilist bir strateji ile, uretim kapasiteleri ve dunya pazar paylanm ingiltere He e duzeye getirmi tir,35 Bu rekabet ortammm yarattlgl ekonomik sorunlara ragmen ingiltere Birinci Dunya Sava l'na kadar dunya ekonomisi uzerindeki hakimiyetini devam etti1'ebilmi,;>tir,36 Sanayi ve ticaret alanmda ustunlugunu yitiren BilyUk I3ritanya, bu kaybl Hobsbawm'a gore hizmet alanlanna verilen oncplikle gidermi,;>tir. Dpniz ta';>lmaclhgl, sigortaclhk ve ozellikle finans Buyuk Britanya'nm ustunlugunu korudugu alanlar olmu tur. Onceleri gemi ta';>lmaclhgmdan eldp edilen gelirler <;ok onemli bir rol oynarken, 1860' dan soma sigortaclhk ve komisyonculuk gelirleri, 1870'den soma ise finansal yatmmlar ingiliz ekonomisini ayakta tutmu tur.3 7 Ingham da ingiliz ekonomisindeki krizi a,;>ma konusunda geli~en finans endilstrisinin rolunun altml <;izmi tir.38 Bunlara ek olarak artan rekabete kar J bir de hlzlanan somurgeciiik siyasetini vurgulamak gerekir. 19. yy.'m sonlarmda ingiltere, Fransa ve Almanya ekonomik anlamda koloni siyasetine donmu,;>tur. Aynca ozellikle Afrika Kltasmda, bu gil<;ler arasmda somurgecilik yan l hlz kazanmi hr. ingiltere'nin sanayi uretimi ve sanayi malt ticaretinde dunya nndaki ustun konumunu kaybetmesine kan;ilhk, Londra merkezli geli en finans endust1'isi soz konusu kaybi gidermeye ydnelik ola1'ak duzenlenmi ti1'. Finans endustrisi 19. yy.'m son <;eyreginde ingiliz ekonomisi i<;in buyiik onem kazanml t11'. Bu donemde ingilte1'e i<;in finans, deniza lf1 ticaretin aracisl konumundan baglmslzla~ml~ ve Britanya ic:;in mal ticaretinden bagimslz buyuk gelir saglayan baglmslz ve global bir endust1'i haline gelmi tir. Soz konusu yeni ()zelligi ile uluslararasl finans, global finansa donu mu tur. Clemens ve Williamson arasi donemi, bu a<;ldan "ilk biiyuk globalle me" (the first great globalization boom) donemi olarak tammlamaktadlr. Bu 35 Bu konuda aynnhh bir degerlendirme i~in bkz. Eric J. Hobsbawm, Sanayi ve il11paratorluk, <;:ev. Abdullah Ersoy, Dost Kitabevi, Ankara, 1998, s ; Peter Alexis Gourevitch, "International Trade, Domestic Coalitions, and Liberty:Comparative Responses to the Crisis of ", Jeffry A. Frieden, David A. Lake (der.), International Political Econol11y:Perspectives on Global Power and Wealth, Routledge, New York, 2000, s.100; Stein, "The Hegemon's Dilemma: Great Britain, the Unites States, and the International Economic Order", s. 357, Lake, "British and American Hegemony Compared", s Hobsbawm, Sanayi ve jl11paratorluk, Geoffrey Ingham, "States and Markets in the Production of World Money: Sterling and the Dolar", Stuart Corbridge, Ron Martin, Nigel Thrift (def.), Money, Power and Space,Blackwell, Cambridge, 1994, s

18 Neogramfjiyan Hegemonya Yaklaf}lml C;ergevesinde GU9 ve Global Finans... yazarlara gore Britanya soz konusu donemde sermaye ihracl konusunda en yakm takip<;isi Fransa ve Almanya'yl <;ok geride blrakacak f,iekhde ilerlemif,i durumdadlr.39 Global finans sektorunun ortaya <;lklf,imda, Londra merkezli ingiliz bankaclhk sistemi ve ingiliz Merkez Bankasl buyuk rol oynaml1;>hr. Yuzyllm ba~mdan itibaren gelif,ien ingiliz sanayi uretimi ve ticaretine paralel geli~en ve dunyaya kaynak saglayan Londra Hnans merkezi, ingiliz SterHni'ni "dunya finansmm para birimi" durumuna getirmi$tir. ingiliz Sterlini diger devletler tarafmdan, temel ticari if,ilem birimi ve zenginligin biriktirildigi ve saklandlg1 temel birim olarak kullamlmaya baf,ilanmlf,it1r. Broz'a gore 19. yy.'da Londra, dunya tanm ve sanayi mallan pazarlan i<;in bir "takas merkezi" (clearinghouse) i:izelligini kazanmlf,itir. Zira dunya ticareti i<;inde aktif yer alan yabancllar klsa donemli uluslararasl yukumhihiklerini yerine getirebilmek ic;:in Londra'da Sterlin hesabl ac;:mak zorunda kalmlf,ilardlr 40 DolaYlslyla yabancl firmalar ve bankalar Londra bankalarmda buyuk meblagh Sterlin hesaplan tutmak durumunda kalmlf,ilardlr. Uluslararasl ticarete bagh bu Hili durum, Londra merkezli global finans olgusunun ge1if,iimine baf,ilanglc;: tef,ikil etmif,itir. ingiliz Sterlini'nin kazandlgl guc;: ve Londra merkezli bankaclhk sisteminin global finansal operasyonlan yuriitebilme kapasitesi, ingiltere'ye yeni bir ekonomik ve dolaylslyla siyasal gu.:; unsuru kazandlrmlf,ibr. DolaYlSlyla ingiltere'nin global bir finansal sistem gelir;;tirebilmesinde, 19. yy.'m bar;;mdan itibaren sahip ojdugu ekonomik rekabet ustuni-ligu onemli rol oynamlr;;tir. ingiltere'nin gelir;;tirdigi global finansal sistemin bir sonucu olarak Londra, tum dunya finansal kaynaklannm c;:ekim merkezi olmuf,itur. ingiltere bu kaynaklan yurtdlf,ima yonelik portfolyo ve dogrudan yatmmlarmda kullanabilmif,itir. Gilpin, Britanya'nm imalat sanayisinde ustunhigunu kaybettikten soma da c;:ok uzun bir sure para ve finans alanmda hakimiyetini korudugunu, bu baglamda ileri surmektedir. 41 Altm Standard! ve Global Finans Global finans veya bir bar;;ka ac;:ldan finans endustrisinin globalle~mesi, uluslararasl finansal operasyonlann ticari faaliyetlerden baglmslzlaf,iarak, ozerk bir faaliyet ve kazanc;: alam olarak giderek dunya ol<;eginde 39 Michael A. Clemens, Jeffrey G. Williamson, "Where did British Foreign Capital Go? Fundamentals, Failures and the Lucas Paradox ", NBER Working PaperSeries Working paper, 8028, htlp:www.nber.org/papers/w8028, , s Lawrence Broz, "The Domestic Politics of International Monetary Order: The Gold Standard", Jeffry A. Frieden ve David A. Lake (der.), International Political Economy:Perspectives on Global Power and Wealth, Routledge, New York, 2000, s Gilpin, The Political Economy of International Relations, s

19 ULUStARARASliLI$KilER / gelif;imesidir. Uluslararasl finansal operasyonlar tarih boyunca ozerk Olmaml t1r. Daha dogru bir Hade He uluslararasl finansal operasyonlar, uluslararasl ticaretin geli$mesi He ve ticari operasyonlara bagh olarak <;lkml$hr. Uluslararasl m$kilerde devlet ve devlet dl l aktorlerin finansal operasyonlan ozerk bir faaliyet ve kazan<; alam olarak diizenlemesi ve yiiriitmesi yeni bir olgudur. Neogram iyan apdan bakillrsa global finans, baglmslz bir sermaye birikim aracl olarak finans endiistrisine uluslararasl siyasal gii<; saglamaktadlr. Bu a<;ldan baklldlgmda global finans piyasalanmn olu turulabilmesi durumunda, bu piyasalarda kontrol sahibi olan bir finans endiistrisine sa hip olacak devlet yeni, etkili ve siirdiiriilebilir bir siyasal gii<; aracl sahibi olacakhr. Bu konuyla ilgili ara tlrmalar yapan tarih<;;iler finans endiistrisinin globalle$tigine ili$kin a<;;lk i$aretleri 19. yy.'m son <;;eyreginde Londra merkezli geli$en global finans piyasalarmda tespit etmi$lerdir. Bu yazarlar ozellikle 1870'den sonra ingiltere'nin kontroliinde Londra finans piyasalannm global Ol<;;ekte yiiriittiigii faaliyetlerde ortaya <;lkan sermaye hareketlerini global finans endiistrisinin varhgma kamt olarak gostermektedirler. 42 Londra finans <;;evreleri deniza lfl iilkelere bu kapsamda gorece biiyiik rakamlara ula$an finansal yatmmlar yapmu;; hr. Edelstein soz konusu finansal operasyonlan; yabancl menkul klymetlerin Londra piyasalarmda sahlmasl, Londra'da alman yabancl menkul degerlerin yabancllara tekrar satllmasl, yabancl hiikiimet ve ozel kurulu$lara Britanya Hiikiimeti veya Londra merkezli finans kurulu larmca verilen klsa donemli krediler, deniza m baglmslz iilke ya da kolonilere Britanya hiikiimeti veya ingiliz finans kurulu lannca yapllan dogrudan yatmmlar ve yabancl firmalann ingiliz firmalarma a<;;hklan klsa donemli krediler olarak tammlaml hr Bu konuda bkz. Larry Neal, The Rise of Financial Capitalism: International Capital Market in the Age of Reason, Cambridge University Press, New York, 1990; Michael Edelstein, Overseas Investment in the Age of High Imperialism:The United Kingdom , Methuen and Co.ltd., Londra, 1982; Ranald C. Michie, The City of'london:continuity and Change , MacMillan Press, London, 1992; Matthew Simon, "The Pattern of New British Portfolio Foreign Investment ", A.R. Hall (der.), The Export of Capital from Britain , Methuen and Co ltd, Suffolk, 1968; Brinley Thomas, "Migration and International Investment", A.R. Hall (der.), The Export of Capital from Britain , Methuen and Co ltd, Suffolk, 1968; Jeffrey G. Williamson, "The Long Swing:Comparisons and Interactions between british and American balance of payments ", A.R. Hall (der.), The Export of Capital from Britain , Methuen and Co ltd, Suffolk, 1968; Herbert Feis, Europe the World's Banker , Yale University Press, New Haven, 1930; Alexander R. Cairncross, "Investment in Canada ", A.R. Hall (der.), The Export of Capital from Britain , Methuen and Co ltd, Suffolk, 1968; A. R. Hall, "Capital Imports and the Composition of Investment in a Borrowing Country", A.R. Hall (der.), The Export of Capital from Britain 1870c1914, Methuen and Co ltd, Suffolk, Edelstein, Overseas Investment in the Age of High Imperialism, s

20 Neogram iyan Hegemonya Yakla lml c;.m;evesinde Giil; ve Global Finans... Bu konuda arar;;hrma yapan ekonomi tarih<;ileri birbirine yakm ama farkh vermir;;tir. Bu rakamlarm hepsi, doneminde finans <;evrelerinin bu kapsamda yiiriittiikleri faaliyetlerde iilkelere cari degerle toplam 4 milyar Sterlin civarmda yatmm yaptlgml tespit etmit?lerdir. Bu yatmmm %80'ini de portfolyo yatmml r;;eklinde gerc;;ekle;;mit?tir44. Heaton doneminde ingiltere'nin dit? sermaye yatmmlarmda dunyanm lideri oldugunu gostermektedir45. Amerika Birle;;ik Devletleri'nin ise bu donem boyunca d1t? finansal yatmmlan hep negatifte kalml;;hr somasl donem i'ngiltere'nin mal ticaretinde koruma oranlanm dii~iirdugii ve dunyaya en apk konuma geldigi donemdir. Gumruk gelirlerinin toplam ithalat degeri i<;:indeki oram 1830'da %33,9, 1840'da iken, bu oran 1870'de %6,6'ya, 1880'de %4,6'ya, 1910'da %4,9'a gerilemi itir47. Vine ingiltere'nin ithalat ve ihracatmm top lam degerinin toplam uretimine oram 1830'da %21,5 iken bu oran 1840'da %28,3, 1870'de %52,8, 1880'de %45,7 ve 191O'da %46,1 olmu;;tur.48 DolaYlslyla 1870' den itibaren ingiltere ekonomisinde finansal hizmetlerin payi giderek artarken, ingiltere'nin ie; pazan daha az korunan bir konuma ve ingiltere ekonomisi ise diinyaya daha a<;:lk bir hale gelmi itir. Clemens ve Williamson da e;ahr;;malarmda Britanya'mn 1. Dunya Sava~n oncesi donemde gere;ekler;;tirdigi sermaye yatmmlanm alh zaman dilimi ic;inde ele alml ihr. Buna gore ingiltere'nin dl;; sermaye yatmmlan, donemsel ini;; e;lk1r;;larla birlikte doneminde surekli artmlr;;hr. Clemens ve Williamson' a gore 1865'te 0 yu cari degerle 20 milyon sterlin duzeyinde olan ingiliz dig finansal yatmmlan, 1890'da ytlhk 1l0milyon Sterlin, 1905'te ytlhk 125 milyon Sterlin ve 191O'da yllhk 160 milyon Sterlin duzeyine yukselmigtir49. Bu donemde ingiltere'nin d1t? finansal portfolyo yatmmlarmm %70'i demiryollan, kanallar, haberler;;me gibi yabancl kamusal altyap1 yatmmlanmn finansmanma yonelmit?tir. Britanya koloni imparatorlugu ingiliz toplam portfolyo yatmmlarmm %40'ml almlr;;tlr. Bu yatmmlarm %60'1 ise Kuzey Amerika, Latin Amerika, Avustralya-Yeni Zelanda ve Guney 44 Simon, "The Pattern of New British Portfolio Foreign Investment ", 23-24; Edelstein, Overseas Investment in the Age of High Imperialism, s.37. _ 45 Herbert Heaton, Avrupa jktisat Tarihi, <;:ev. M.Ali Klhc;bay, Osman Aydogu, Paragraf Yaymevi, Ankara 2005, Albert Fishlow, "Lessons from the Past: Capital Markets during the 19 th Century and the Interwar Period", International Organization, Cilt 39, No 3, Yaz 1985, Stein, "The Hegemon's Dilemma", Ibid., Clemen8, Williamson, "Where did British Foreign Capital Go? Fundamentals, Failures and the Lucas Paradox ", sao. 21

Liberalizmden Neoliberalizme Güç Olgusu ve Sistemik Bağımlılık

Liberalizmden Neoliberalizme Güç Olgusu ve Sistemik Bağımlılık Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Liberalizmden Neoliberalizme Güç Olgusu ve Sistemik Bağımlılık Yücel Bozdağlıoğlu*, Çınar

Detaylı

Amerikan Dış Politikası (UI512) Ders Detayları

Amerikan Dış Politikası (UI512) Ders Detayları Amerikan Dış Politikası (UI512) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Amerikan Dış Politikası UI512 Seçmeli 3 0 0 3 7.5 Ön Koşul Ders(ler)i - Dersin

Detaylı

Uluslararası Ekonomi Politik (IR502) Ders Detayları

Uluslararası Ekonomi Politik (IR502) Ders Detayları Uluslararası Ekonomi Politik (IR502) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Saati Saati Saati Uluslararası Ekonomi Politik IR502 Seçmeli 3 0 0 3 7.5 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

Uluslararası İlişkilere Giriş PSIR 211 3 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Ön Koşul Dersleri.

Uluslararası İlişkilere Giriş PSIR 211 3 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Ön Koşul Dersleri. DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Uluslararası İlişkilere Giriş PSIR 211 3 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

HALE BALSEVEN. Lisans, Gazi Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Maliye Bölümü, Ankara, 1993.

HALE BALSEVEN. Lisans, Gazi Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Maliye Bölümü, Ankara, 1993. HALE BALSEVEN Adres *********************************** Akdeniz Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümü, A Blok, Kat:4, Ofis:319 Dumlupınar Bulvarı, Kampüs 07058, Antalya TÜRKİYE

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl

Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Çetin DOĞAN 2. Doğum Tarihi : 28.01.1964 3. Unvanı : Profesör 4. Öğrenim Durumu : Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Doktora İktisat Bölümü Bradford Üniversitesi, 1993 İngiltere

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri Mikroekonomik Analiz I IKT701 1 3 + 0 6 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih, Talep, Maliyet, Üretim, Kar, Arz.

Detaylı

DERS ÖĞRETİM PLANI Akdeniz İktisat Tarihi. Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Türü

DERS ÖĞRETİM PLANI Akdeniz İktisat Tarihi. Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Türü Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Türü DERS ÖĞRETİM PLANI Akdeniz İktisat Tarihi Seçmeli Dersin Seviyesi Doktora ( İktisat ) Dersin AKTS Kredisi 8 Haftalık Ders Saati 3 Haftalık Uygulama Saati - Haftalık Laboratuar

Detaylı

DERS KODU DERS ADI ZORUNLU TEORİ UYGULAMA LAB KREDİ AKTS Atatürk İlkeleri ve İnkılap AIT181 Tarihi I Zorunlu 2 0 0 2 2

DERS KODU DERS ADI ZORUNLU TEORİ UYGULAMA LAB KREDİ AKTS Atatürk İlkeleri ve İnkılap AIT181 Tarihi I Zorunlu 2 0 0 2 2 1.YARIYIL LERİ KODU ADI ZORUNLU TEORİ Atatürk İlkeleri ve İnkılap AIT181 Tarihi I Zorunlu 2 0 0 2 2 IKT101 İktisada Giriş I Zorunlu 3 0 0 3 6 IKT103 İktisatçılar İçin Matematik I Zorunlu 3 0 0 3 6 IKT105

Detaylı

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Cahit YILMAZ Kültür Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İstanbul c.yilmaz@iku.edu.tr Key words:kredi,büyüme. Özet Banka kredileri ile ekonomik büyüme arasında

Detaylı

Uluslararası İlişkilerin Gerçekçi Teorisi: Kökeni, Kapsamı, Kritiği

Uluslararası İlişkilerin Gerçekçi Teorisi: Kökeni, Kapsamı, Kritiği Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Uluslararası İlişkilerin Gerçekçi Teorisi: Kökeni, Kapsamı, Kritiği Mustafa Aydın Doç. Dr.,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992 Adı Soyadı: Hasan VERGİL Ünvanı: Prof. Dr. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992 İktisat Bölümü Y.

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Volkan TATAR 2. Doğum Tarihi : 08.04.1977 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Doktora Derece Alan Üniversite Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001 Y.Lisans Uluslararası

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Kemal Çiftçi

Yrd. Doç. Dr. Kemal Çiftçi Yrd. Doç. Dr. Kemal Çiftçi Giresun Üniversitesi/Uluslararası İlişkiler Bölümü Adres : İkt.ve İd. Bil. Fak. Uluslararası İlişkiler Bölümü Güre Yerleşkesi Merkez/GİRESUN E-Posta: kemalciftci@hotmail.com

Detaylı

MALi KRizLER TARiHi: CiNNET, PANiK VE <;OKUS

MALi KRizLER TARiHi: CiNNET, PANiK VE <;OKUS Sosyoloji Dergisi, 3. Dizi, 16. SaYI, 200811, 239-244 MALi KRizLER TARiHi: CiNNET, PANiK VE

Detaylı

Küreselleşme Avrupa Birliği ve Türkiye Üçgeninde Kimlik Parçalanması ve Kimlik Yönetişimi

Küreselleşme Avrupa Birliği ve Türkiye Üçgeninde Kimlik Parçalanması ve Kimlik Yönetişimi Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Küreselleşme Avrupa Birliği ve Türkiye Üçgeninde Kimlik Parçalanması ve Kimlik Yönetişimi

Detaylı

HALE BALSEVEN. Lisans, Gazi Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Maliye Bölümü, Ankara, 1993.

HALE BALSEVEN. Lisans, Gazi Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Maliye Bölümü, Ankara, 1993. HALE BALSEVEN Adres *********************************** Akdeniz Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümü, A Blok, Kat:4, Ofis:319 Dumlupınar Bulvarı, Kampüs 07058, Antalya TÜRKİYE

Detaylı

DERS ÖĞRETİM PLANI. Dersin Kodu

DERS ÖĞRETİM PLANI. Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Kodu DERS ÖĞRETİM PLANI Dersin Türü (Zorunlu, Seçmeli) Dersin Seviyesi (Ön Lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Dersin AKTS Kredisi 7 Haftalık Ders Saati 3 Haftalık Uygulama Saati

Detaylı

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SOSYAL BiLiMLER LiSESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 ic;indekiler I ÜNiTE: BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 1. BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 A. COGRAFYA KESiFLERi

Detaylı

Uluslararası İlişkilerde Klasik Jeopolitik Teoriler ve Çağdaş Yansımaları

Uluslararası İlişkilerde Klasik Jeopolitik Teoriler ve Çağdaş Yansımaları Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Uluslararası İlişkilerde Klasik Jeopolitik Teoriler ve Çağdaş Yansımaları İsmail Hakkı İşcan

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. BÜLENT ŞENER

Yrd.Doç.Dr. BÜLENT ŞENER Yrd.Doç.Dr. BÜLENT ŞENER ÖZGEÇMİŞ DOSYASI KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yılı : Doğum Yeri : Sabit Telefon : Faks : E-Posta Adresi : Web Adresi : Posta Adresi : 1976 DİYARBAKIR - MERKEZ T: 46237730003227 F: bulentsener@ktu.edu.tr

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

EK-l. I Proje Kodu: T.e. DOGU~ UNivERSiTESi BiLiMSEL ARA~TIRMA PROJELERi DESTEK BA~VURU FORMU

EK-l. I Proje Kodu: T.e. DOGU~ UNivERSiTESi BiLiMSEL ARA~TIRMA PROJELERi DESTEK BA~VURU FORMU EK-l T.e. DOGU~ UNivERSiTESi BiLiMSEL ARA~TIRMA PROJELERi DESTEK BA~VURU FORMU I Proje Kodu: PROJENiN SUNULDUGU BiRiM: (F akii! te/ens titiily iiks ekoku!) BiLiMSEL ARASTIRMA PROJELERi YTL DiGER KA YNAKLAR

Detaylı

Doğum Tarihi ve Yeri: 01.01.1937/ Konya. Lisans (İktisat-İşletme, Maliye) Special Student

Doğum Tarihi ve Yeri: 01.01.1937/ Konya. Lisans (İktisat-İşletme, Maliye) Special Student 8 Doğum Tarihi ve Yeri: 01.01.1937/ Konya EĞİTİM - İktisat Fakültesi (1955-1959) - İktisat Fakültesi (1961-1965) - Princeton University, International Finance Section Princeton NJ- U.S.A. (1965-1966) -

Detaylı

Westfalyan Sistemin Direnişi: 11 Eylül ve Uluslararası Politika

Westfalyan Sistemin Direnişi: 11 Eylül ve Uluslararası Politika Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Westfalyan Sistemin Direnişi: 11 Eylül ve Uluslararası Politika Gökhan Bacık Yrd. Doç. Dr.,

Detaylı

MANAGEMENT OF HYBRID STRUCTURES A CASE STUDY IN RETAILING

MANAGEMENT OF HYBRID STRUCTURES A CASE STUDY IN RETAILING ZET p Temelde a, bir. Bu perspektifle, perakendecilik gelecekteki Anahtar kelimeler: MANAGEMENT OF HYBRID STRUCTURES A CASE STUDY IN RETAILING ABSTRACT This study aims to analyze the hybrid forms, as an

Detaylı

Finansal Kurumlar ve Piyasalar. Zorunlu Yüksek Lisans. 1. yıl 1. yarıyıl / Güz Doç. Dr. Mehmet Güçlü. Uzaktan Öğrenim Türkçe Yok

Finansal Kurumlar ve Piyasalar. Zorunlu Yüksek Lisans. 1. yıl 1. yarıyıl / Güz Doç. Dr. Mehmet Güçlü. Uzaktan Öğrenim Türkçe Yok Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Türü DERS ÖĞRETİM PLANI Dersin Seviyesi Dersin AKTS Kredisi 0 Haftalık Ders Saati 3 Haftalık Uygulama Saati - Haftalık Laboratuar Saati - Dersin Verildiği Yıl Dersin Verildiği

Detaylı

İşletme (Türkçe) - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation Hukukun Temelleri Fundamentals of Law TR

İşletme (Türkçe) - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation Hukukun Temelleri Fundamentals of Law TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder İşletme (Türkçe) - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 380000000001101 Hukukun leri Fundamentals

Detaylı

ÖZGEÇMĐŞ. 1. Adı Soyadı: Sait YILMAZ 2. Doğum Tarihi: 20.12.1961 3. Ünvanı: Yard.Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu:

ÖZGEÇMĐŞ. 1. Adı Soyadı: Sait YILMAZ 2. Doğum Tarihi: 20.12.1961 3. Ünvanı: Yard.Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu: 1. Adı Soyadı: Sait YILMAZ 2. Doğum Tarihi:.12.1961 3. Ünvanı: Yard.Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMĐŞ Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Đşletme Kara Harp Okulu 1978-1982 YÜKSEK LĐSANS Strateji-Savunma

Detaylı

Postmodern ve Çokkültürcü Bir Alan Olarak Avrupa Birliği: Teknikleşen Siyaset ve Ulusal Demokrasilerin Açmazı

Postmodern ve Çokkültürcü Bir Alan Olarak Avrupa Birliği: Teknikleşen Siyaset ve Ulusal Demokrasilerin Açmazı Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Postmodern ve Çokkültürcü Bir Alan Olarak Avrupa Birliği: Teknikleşen Siyaset ve Ulusal

Detaylı

Westfalyan Sistemin Direnişi: 11 Eylül ve Uluslararası Politika

Westfalyan Sistemin Direnişi: 11 Eylül ve Uluslararası Politika Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Westfalyan Sistemin Direnişi: 11 Eylül ve Uluslararası Politika Gökhan Bacık Yrd. Doç. Dr.,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Kemal Çiftçi

Yrd. Doç. Dr. Kemal Çiftçi Yrd. Doç. Dr. Kemal Çiftçi Giresun Üniversitesi/Uluslararası İlişkiler Bölümü Adres : İkt.ve İd. Bil. Fak. Uluslararası İlişkiler Bölümü Güre Yerleşkesi Merkez/GİRESUN E-Posta: kemalciftci@hotmail.com

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Güçlü

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Güçlü Dersin Adı Dersin Kodu DERS ÖĞRETİM PLANI Dersin Türü (Zorunlu, Seçmeli) Dersin Seviyesi (Ön Lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Dersin AKTS Kredisi 5 Haftalık Ders Saati 3 Haftalık Uygulama Saati

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Güçlü

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Güçlü Dersin Adı DERS ÖĞRETİM PLANI Dersin Kodu ECO 77 Dersin Türü (Zorunlu, Seçmeli) Dersin Seviyesi (Ön Lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Dersin AKTS Kredisi 5 Haftalık Ders Saati 3 Haftalık Uygulama

Detaylı

Dünya Ekonomisi Küreselleşmenin Neresinde?

Dünya Ekonomisi Küreselleşmenin Neresinde? Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Dünya Ekonomisi Küreselleşmenin Neresinde? Aydın Fındıkçı Dr., Münih Ludwig Maximilians

Detaylı

KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR (BDDK)

KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR (BDDK) KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU (BDDK) KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇİNDE TÜRK FİNANSAL

Detaylı

Uluslararasılıkta Kaos, Bir Medeniyet Dönüşümü ve İslami (F)aktör: Türkiye de MÜSİAD Örneği

Uluslararasılıkta Kaos, Bir Medeniyet Dönüşümü ve İslami (F)aktör: Türkiye de MÜSİAD Örneği Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Uluslararasılıkta Kaos, Bir Medeniyet Dönüşümü ve İslami (F)aktör: Türkiye de MÜSİAD Örneği

Detaylı

Yar. Doç. Dr. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi

Yar. Doç. Dr. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yar. Doç. Dr. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi TR-06590 Cebeci, Ankara Tel.: (0312) 319 77 20 den 340 Faks: (0312) 319 77 36 E-posta: kibritci@dialup.ankara.edu.tr URL: http://dialup.ankara.edu.tr/~kibritci/

Detaylı

Ad Soyad. İş Telefonu. E-mail(ler) İş Adresi

Ad Soyad. İş Telefonu. E-mail(ler) İş Adresi Özgeçmiş Yrd. Doç. Dr. Hakan ÖZKAN Ad Soyad Hakan ÖZKAN İş Telefonu Tel: 0370 433 8200/2788 E-mail(ler) hakanozkan@karabuk.edu.tr İş Adresi Karabük Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası

Detaylı

TOPLUMSAL MUCADELELER VE KENT BiR YEREL DENEYiM : UMRANiYE MUSTAFA KEMAL MAHALLESiNiN KURULU~U VE YASALLA~MA SUREci

TOPLUMSAL MUCADELELER VE KENT BiR YEREL DENEYiM : UMRANiYE MUSTAFA KEMAL MAHALLESiNiN KURULU~U VE YASALLA~MA SUREci TOPLUMSAL MUCADELELER VE KENT BiR YEREL DENEYiM : UMRANiYE MUSTAFA KEMAL MAHALLESiNiN KURULU~U VE YASALLA~MA SUREci ~likrll ASLAN' Modern kent Uzerine yapilan tartl~malarda genellikle "unutulan" bir boyut

Detaylı

interview INTERVIEW Ernst WELTEKE Haziran 99

interview INTERVIEW Ernst WELTEKE Haziran 99 söyleþi interview söyleþi - interview SÖYLEÞÝ(*) Ernst WELTEKE INTERVIEW Ernst Welteke is currently the Guvernor of the Central Bank of Essen State of Germany. He was recently elected as the Guvernor of

Detaylı

Deniz PARLAK. Derece Alan Üniversite Yıl. Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü. Doktora Siyaset Bilimi (Devam ediyor) Ankara Üniversitesi -

Deniz PARLAK. Derece Alan Üniversite Yıl. Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü. Doktora Siyaset Bilimi (Devam ediyor) Ankara Üniversitesi - Deniz PARLAK KİŞİSEL BİLGİLER Unvanı: Öğretim Görevlisi Doğum Yeri: İstanbul e-mail: deniz.parlak@kemerburgaz.edu.tr ÖĞRENİM DURUMU Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 7. Yayınlar 7.1. Uluslararası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SCI & SSCI & Arts and Humanities)

ÖZGEÇMİŞ. 7. Yayınlar 7.1. Uluslararası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SCI & SSCI & Arts and Humanities) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Gonca ATICI 2. Doğum Tarihi: 07.05.1975 3. Unvanı: Doçent 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İngilizce İktisat İstanbul Üniversitesi 1997 Y. Lisans Para-Banka

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Dağıtılmış Gecikmeli Modellerin Analizi ve Firma Verilerine Uygulanması, Prof. Dr. Ali Hakan Büyüklü

ÖZGEÇMİŞ. Dağıtılmış Gecikmeli Modellerin Analizi ve Firma Verilerine Uygulanması, Prof. Dr. Ali Hakan Büyüklü ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Ferda Yerdelen Tatoğlu Doğum Tarihi: 25 07 1978 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Ekonometri İstanbul Üniversitesi 1998 Y. Lisans Ekonometri İstanbul Universitesi

Detaylı

EK: SENATO ONAYI ALMIŞ MEVCUT EKDAL PROGRAMLARI A) GENEL EKDALLAR Genel ekdallar tüm öğrencilere açıktır.

EK: SENATO ONAYI ALMIŞ MEVCUT EKDAL PROGRAMLARI A) GENEL EKDALLAR Genel ekdallar tüm öğrencilere açıktır. EK: SENATO ONAYI ALMIŞ MEVCUT EKDAL PROGRAMLARI A) GENEL EKDALLAR Genel ekdallar tüm öğrencilere açıktır. HUKUK EKDALI (Aşağıdaki derslerden 4/5 adet) LAW250 Main Concepts of Turkish Law/IR 263 Fundamental

Detaylı

İdeal, Fonksiyonel ve Disiplinlerarası Program Sorunu

İdeal, Fonksiyonel ve Disiplinlerarası Program Sorunu Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com İdeal, Fonksiyonel ve Disiplinlerarası Program Sorunu Alaeddin Yalçınkaya Doç. Dr., Sakarya

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ (Güncelleme: 12 Eylül 2014)

ÖZGEÇMİŞ (Güncelleme: 12 Eylül 2014) 1. Adı Soyadı: Sait YILMAZ 2. Doğum Tarihi: 20.12.1961 3. Ünvanı: Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ (Güncelleme: 12 Eylül 2014) Derece Alan Üniversite Yıl LİSANS İşletme Kara Harp Okulu 1978-1982 YÜKSEK

Detaylı

Yönetim Bilişim Sistemleri (Karma) - 1. yarıyıl. 380000000001101 Hukukun Temelleri Fundamentals of Law 2 0 0 2 2 5 TR

Yönetim Bilişim Sistemleri (Karma) - 1. yarıyıl. 380000000001101 Hukukun Temelleri Fundamentals of Law 2 0 0 2 2 5 TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder Yönetim Bilişim Sistemleri (Karma) - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 380000000001101 Hukukun

Detaylı

Türkiye nin İhracata Yönelik Ekonomi Politikalarında Avrasya nın Stratejik Önemi

Türkiye nin İhracata Yönelik Ekonomi Politikalarında Avrasya nın Stratejik Önemi Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Türkiye nin İhracata Yönelik Ekonomi Politikalarında Avrasya nın Stratejik Önemi Mert Bilgin

Detaylı

EV TEKSTİL SEKTÖRÜ 1. ÜRÜNÜN TANIMI: 2. TÜRKİYE DE ÜRETİM: 3. TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ:

EV TEKSTİL SEKTÖRÜ 1. ÜRÜNÜN TANIMI: 2. TÜRKİYE DE ÜRETİM: 3. TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ: EV TEKSTİL SEKTÖRÜ 1. ÜRÜNÜN TANIMI: Ev tekstili, genel olarak evleri dekore etmek amacıyla kullanılan ürünler olarak tanımlanmaktadır. Sentetik iplikler ve kumaşların yanı sıra, pamuk, keten, ipek ve

Detaylı

2012-2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILINDAN İTİBAREN GEÇERLİ OLACAK NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İŞLETME İ.Ö

2012-2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILINDAN İTİBAREN GEÇERLİ OLACAK NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İŞLETME İ.Ö NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İŞLETME İ.Ö. BÖLÜMÜ LİSANS ÖĞRETİM PLANI I. YIL YY KODU Z/S DERSİN ADI DERSİN İNGİLİZCE ADI HAFTALIK DERS SAATI İŞLİÖ-101 Z Davranış Bilimleri-I

Detaylı

İKT 108- Uluslararası İktisat TOBB ETÜ Bahar 2015

İKT 108- Uluslararası İktisat TOBB ETÜ Bahar 2015 Yrd. Doç. Dr. Ünay Tamgaç Tezcan İKT 108- Uluslararası İktisat TOBB ETÜ Bahar 2015 İletişim Bilgileri: e-posta : utamgac@etu.edu.tr Web sitesi : http://unay.weebly.com/ikt-108.html Ofis No : 279 Ofis Saatleri???

Detaylı

Proceedings/Bildiriler Kitabı. siber silah fabrikas nda ve bir ya da birden fazla devlet. 20-21 September /Eylül 2013 Ankara / TURKEY 6.

Proceedings/Bildiriler Kitabı. siber silah fabrikas nda ve bir ya da birden fazla devlet. 20-21 September /Eylül 2013 Ankara / TURKEY 6. Hakan devlet- Anahtar Kelimeler Abstract In the last decade, it has become evident that states or state-sponsored actors are involved in large scale cyber attacks and that many States have been developing

Detaylı

Emperyalizmin Yapısal Teorisi Kısım II

Emperyalizmin Yapısal Teorisi Kısım II Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Emperyalizmin Yapısal Teorisi Kısım II Johan Galtung Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Kürşat YALÇİNER 2. Doğum Tarihi : 23 Temmuz 1966 3. Unvanı : Profesör 4. Öğrenim Durumu : Doktora 5. Çalıştığı Kurum : Gazi Üniversitesi Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Atatürk

Detaylı

Brexit ten Kim Korkar?

Brexit ten Kim Korkar? EDAM Türkiye ve Avrupa Birliği Bilgi Notu Brexit ten Kim Korkar? Haziran 2016 Sinan Ülgen EDAM Başkanı 2 23 Haziranda İngiliz halkı, İngiltere nin AB de kalıp kalmayacağına dair bir halkoyuna katılacak.

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Amerika da Toplum ve Siyaset PSIR 450 7-8 3 + 0 3 6. Ön Koşul Dersleri - Dersin Seviyesi

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Amerika da Toplum ve Siyaset PSIR 450 7-8 3 + 0 3 6. Ön Koşul Dersleri - Dersin Seviyesi DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Amerika da Toplum ve Siyaset PSIR 450 7-8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü İngilizce Lisans

Detaylı

Türkiye de Dış Ticaret ve Dış Ticaret Finansmanı: İhracattaki Düşüşte Finansman Sıkıntısı Ne Kadar Etkili?

Türkiye de Dış Ticaret ve Dış Ticaret Finansmanı: İhracattaki Düşüşte Finansman Sıkıntısı Ne Kadar Etkili? Türkiye de Dış Ticaret ve Dış Ticaret Finansmanı: İhracattaki Düşüşte Finansman Sıkıntısı Ne Kadar Etkili? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti Hasan Çağlayan Dündar Araştırmacı Ayşegül Dinççağ Araştırmacı

Detaylı

Immanuel Wallerstein: Sosyal Bilimlere Yeniden Bakmak

Immanuel Wallerstein: Sosyal Bilimlere Yeniden Bakmak Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Immanuel Wallerstein: Sosyal Bilimlere Yeniden Bakmak Elçin Aktoprak Arş. Gör., Ankara Üniversitesi,

Detaylı

Tablo-1 %100 İNGİLİZCE İŞLETME BÖLÜMÜ - 8 YARIYILLIK LİSANS MÜFREDATI

Tablo-1 %100 İNGİLİZCE İŞLETME BÖLÜMÜ - 8 YARIYILLIK LİSANS MÜFREDATI Tablo-1 %100 İNGİLİZCE İŞLETME BÖLÜMÜ - 8 YARIYILLIK LİSANS MÜFREDATI GEDİZ ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ YARIYILI: I FIRST SEMESTER ATA 101*** Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl. Doktora Sosyoloji Ortadoğu Teknik Üniversitesi 2010 (ODTÜ)

Derece Alan Üniversite Yıl. Doktora Sosyoloji Ortadoğu Teknik Üniversitesi 2010 (ODTÜ) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Serap (Türkmen) KAVAS 2. Doğum Tarihi: 12.01.1981 3. Unvanı: Yard.Doç 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İngiliz Dili ve Fatih Üniversitesi 2002 Edebiyatı Y. Lisans

Detaylı

DERS PROFİLİ. Parasal İktisat ECO312 Bahar 6 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Bilgen Susanlı

DERS PROFİLİ. Parasal İktisat ECO312 Bahar 6 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Bilgen Susanlı DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Parasal İktisat ECO312 Bahar 6 3+0+0 3 6 Ön Koşul ECO202 (Makroekonomi) Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı İngilizce Zorunlu

Detaylı

DOLARLIK MAL VE HİZMET H ÜRETEN ÜLKE TARAFINDAN DOLARLIK KREDİ HACMİ SORUN YARATIYOR

DOLARLIK MAL VE HİZMET H ÜRETEN ÜLKE TARAFINDAN DOLARLIK KREDİ HACMİ SORUN YARATIYOR KÜRESEL KRİZİN N ANATOMİSİ MORTGAGE KRİZİ VE HEDGE FONLAR KRİZİ TÜREV ÜRÜNLER PİYASASINDA KIRILMA 64 TRİLYON DOLARLIK DÜNYA D EKONOMİSİNDE, NDE, 18 TRİLYON DOLARLIK MAL VE HİZMET H ONU ÜRETEN ÜLKE TARAFINDAN

Detaylı

il Milli Egitim MiidiirIiigii

il Milli Egitim MiidiirIiigii T.e. ADANA V ALILIGI il Milli Egitim MiidiirIiigii Sayl : 98258552/604.011178924 11103/2013 Konu: ~imdi DU;iiinme Zamanl ~ah;ima Takvimi... KA YMAKAMLIGINA (ii

Detaylı

2012-2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILINDAN İTİBAREN GEÇERLİ OLACAK NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT-İ.Ö

2012-2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILINDAN İTİBAREN GEÇERLİ OLACAK NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT-İ.Ö I. YIL YY KODU Z/S DERSİN ADI DERSİN İNGİLİZCE ADI HAFTALIK DERS SAATI ECTS KREDİSİ İKTİÖ-101 Z Davranış Bilimleri Introduction to Behavioral Sciences 3+0-3 3 İKTİÖ-103 Z Genel Muhasebe-I Financial Accounting

Detaylı

The Portuguese Experience (Portekiz Deneyimi)

The Portuguese Experience (Portekiz Deneyimi) Türkiye nin Avrupa Birliği Sürecinde Stratejik Liderlik Sorunları Üzerine Seminer Seminar Dünya Bankası ve Dışişleri Bakanlığı tarafından hazırlanmıştır 30 Mart 2005, Ankara The Portuguese Experience (Portekiz

Detaylı

Genel olarak ticaret ve işbölümü ne kadar fazla serbest olursa ve rekabet mevcut ise halk o ölçüde fazla fayda sağlar. Adam Smith

Genel olarak ticaret ve işbölümü ne kadar fazla serbest olursa ve rekabet mevcut ise halk o ölçüde fazla fayda sağlar. Adam Smith C.Can Aktan (Ed.), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak- İş Konfederasyonu Yayını, 2002. NİÇİN BAZI MİLLETLER ZENGİN, BAZILARI YOKSUL? Genel olarak ticaret ve işbölümü ne kadar fazla serbest

Detaylı

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2:

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: A N A L Z Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: Sektör Mücahit ÖZDEM R May s 2015 Giri Geçen haftaki çal mam zda son aç klanan reel ekonomiye ili kin göstergeleri incelemi tik. Bu hafta ülkemiz

Detaylı

T.e. MILLfEGITIM BAKANLIGI Ortaogretim Genel Muaurlugu

T.e. MILLfEGITIM BAKANLIGI Ortaogretim Genel Muaurlugu T.e. MILLfEGITIM BAKANLIGI Ortaogretim Genel Muaurlugu SaYl :145120141704.01/4573630 15110/2014 Konu: MEB ADSL Paketleri...vALiLiGiNE ( II Milli Egitim Mudurlugii)'" ilgi : Bilgi ilem Dairesi Ballkanhgmm

Detaylı

KRİZ DÖNEMİNDE İŞSİZLİĞİ ÖNLEMEDE KULLANILABİLECEK ALTERNATİF BİR MODEL

KRİZ DÖNEMİNDE İŞSİZLİĞİ ÖNLEMEDE KULLANILABİLECEK ALTERNATİF BİR MODEL Yıl: 23 Sayı:83 Nisan 2009 25 KRİZ DÖNEMİNDE İŞSİZLİĞİ ÖNLEMEDE KULLANILABİLECEK ALTERNATİF BİR MODEL Orhan ŞENER * I. Giriş Son otuz yıldan beri gelişmiş ülkelerde kamunun bürokrasi, adam kayırma ve kötü

Detaylı

2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması

2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması 2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması Mahmut YARDIMCIOĞLU Özet Genel anlamda krizler ekonominin olağan bir parçası haline gelmiştir. Sıklıkla görülen bu krizlerin istatistiksel

Detaylı

Depolama Tarifesi. AKIM-TEK Enerji Elektrik Dretim Petrol Drlinleri Pazarlama Nakliyat San. Ve Tic. A.S.

Depolama Tarifesi. AKIM-TEK Enerji Elektrik Dretim Petrol Drlinleri Pazarlama Nakliyat San. Ve Tic. A.S. '. Depolama Tarifesi AKIM-TEK Enerji Elektrik Dretim Petrol Drlinleri Pazarlama Nakliyat San. Ve Tic. A.S. AKIM-TEK Glivercinlik Terminali Depolama Tesisi Lisans1n Tarih ve Say1s1 Tesis Adresi :02/12/201O-DEP/2901-9/28666

Detaylı

Doktora. 2. yıl Bahar / 4. yarıyıl DERS ÖĞRETİM PLANI. Dış Ticaret İşlemleri ve Finansmanı

Doktora. 2. yıl Bahar / 4. yarıyıl DERS ÖĞRETİM PLANI. Dış Ticaret İşlemleri ve Finansmanı DERS ÖĞRETİM PLANI Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Türü (Zorunlu, Seçmeli) Dersin Seviyesi (Ön Lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Dersin AKTS Kredisi 8 Haftalık Ders Saati 3 Haftalık Uygulama Saati

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyaset Bilimine Giriş PSIR 101 3 3 + 0 3 5. Temel siyasal deyimleri ayırt eder 1,2,3 A,C

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyaset Bilimine Giriş PSIR 101 3 3 + 0 3 5. Temel siyasal deyimleri ayırt eder 1,2,3 A,C DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Siyaset Bilimine Giriş PSIR 101 3 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

DERS PROFİLİ. Uluslararası İktisat ECO311 Güz 5 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Aslı Şen-Taşbaşı

DERS PROFİLİ. Uluslararası İktisat ECO311 Güz 5 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Aslı Şen-Taşbaşı DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Uluslararası İktisat ECO311 Güz 5 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin Amaçları

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

İlkçağlardan Günümüze Haklı Savaş Kavramı

İlkçağlardan Günümüze Haklı Savaş Kavramı Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com İlkçağlardan Günümüze Haklı Savaş Kavramı Fulya A. Ereker Arş. Gör., Ankara Üniversitesi,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yrd. Doç. Dr. Aşkın İnci Sökmen

ÖZGEÇMİŞ. Yrd. Doç. Dr. Aşkın İnci Sökmen ÖZGEÇMİŞ Yrd. Doç. Dr. Aşkın İnci Sökmen E Posta : incisokmen@gmail.com 1. Adı Soyadı : Aşkın İnci Sökmen - 2. Doğum Tarihi : 1970 3. Unvanı : Yard.Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998)

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Oktay Uygun 2. Doğum Tarihi 18. 01. 1963 3. Unvanı Profesör 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hukuk Fakültesi İstanbul Üniversitesi 1985 Yüksek Lisans Kamu Hukuku

Detaylı

Ders Profili - Ekonomi Bölümü

Ders Profili - Ekonomi Bölümü Ders Profili - Ekonomi Bölümü Dersin Kodu : ECO420 Zorunlu / Seçmeli : Zorunlu Katalog Tanımı: Türkiye ekonomisinin tarihsel gelişimi. Liberal iktisat politikaları dönemi. Etatist politika dönemi. Türk

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

DERS PROFİLİ. Türkiye Ekonomisi ECO420 Bahar 8 3+0+0 3 5. Prof. Dr. Nesrin Sungur Çakmak

DERS PROFİLİ. Türkiye Ekonomisi ECO420 Bahar 8 3+0+0 3 5. Prof. Dr. Nesrin Sungur Çakmak DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Türkiye Ekonomisi ECO420 Bahar 8 3+0+0 3 5 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin Amaçları

Detaylı

Prof.Dr. Ayten Ayşen Kaya

Prof.Dr. Ayten Ayşen Kaya Dersin Adı DERS ÖĞRETİM PLANI Dersin Kodu ECO 516 Dersin Türü (Zorunlu, Seçmeli) Dersin Seviyesi (Ön Lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Dersin AKTS Kredisi 5 Haftalık Ders Saati 3 Haftalık Uygulama

Detaylı

Ekonomik Rapor 2011 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.tr

Ekonomik Rapor 2011 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.tr Ekonomik Rapor 2011 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 67. genel kurul 49 50 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 2008 yılında ABD de ipotekli konut kredisi piyasasında ortaya çıkan ve hızla tüm dünya ekonomilerinde

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. M. Arcan TUZCU

Yrd. Doç. Dr. M. Arcan TUZCU Yrd. Doç. Dr. M. Arcan TUZCU Siyasal Bilgiler Fakültesi İşletme Bölümü Öğretim Üyesi EĞİTİM Doktora Yüksek Lisans Lisans Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Bölümü 1999 2003 Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme

Detaylı

DERSLİK KAPASİTE. Öğre nci Sayıs ı. Bölü m Kodu. Grup Adı. Ders Kodu. Sınav Saati. Duru m PROG. Sınav Tarihi. Zorunlu. Ders Adı

DERSLİK KAPASİTE. Öğre nci Sayıs ı. Bölü m Kodu. Grup Adı. Ders Kodu. Sınav Saati. Duru m PROG. Sınav Tarihi. Zorunlu. Ders Adı PROG Bölü m Kodu Ders Kodu Ders Adı Grup Adı Zorunlu Duru m Öğre nci Sayıs ı Sınav Tarihi EKONOMETRİ PR. EAS 102 İktisada Giriş 2 B Zorunlu Aktif 80 11.04.2016 09:00 EKONOMETRİ PR. EC 360 Merkez Bankacılığı

Detaylı

Türkiye de Uluslararası İlişkiler Çalışmaları ve Eğitimi Toplantı Tutanakları

Türkiye de Uluslararası İlişkiler Çalışmaları ve Eğitimi Toplantı Tutanakları Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Türkiye de Uluslararası İlişkiler Çalışmaları ve Eğitimi Toplantı Tutanakları Bu makalenin

Detaylı

DERS PROFİLİ. Rus Dış Politikası POLS 439 Güz 7 3+0+0 3 6. Mehmet Turan Çağlar

DERS PROFİLİ. Rus Dış Politikası POLS 439 Güz 7 3+0+0 3 6. Mehmet Turan Çağlar DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Rus Dış Politikası POLS 439 Güz 7 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin Amaçları

Detaylı

1990 lardangünümüze Türkiye-İsrail Stratejik İşbirliği

1990 lardangünümüze Türkiye-İsrail Stratejik İşbirliği Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com 1990 lardangünümüze Türkiye-İsrail Stratejik İşbirliği Serhat Erkmen Araştırmacı, Avrasya

Detaylı

ELEKTRİK PİYASALARI 2015 YILI VERİLERİ PİYASA OPERASYONLARI DİREKTÖRLÜĞÜ

ELEKTRİK PİYASALARI 2015 YILI VERİLERİ PİYASA OPERASYONLARI DİREKTÖRLÜĞÜ ELEKTRİK PİYASALARI 2015 YILI VERİLERİ PİYASA OPERASYONLARI DİREKTÖRLÜĞÜ 1 GENEL MÜDÜR SUNUŞU; Gündelik hayatın vazgeçilmez unsuru haline gelen enerji, bireylerin yaşamında ve ülkelerin sosyo-ekonomik

Detaylı

KÜRESEL KRİZ SONRASI GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ VE TÜRKİYE İÇİN ÖNGÖRÜLER 2015 DR. CAN FUAT GÜRLESEL EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ

KÜRESEL KRİZ SONRASI GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ VE TÜRKİYE İÇİN ÖNGÖRÜLER 2015 DR. CAN FUAT GÜRLESEL EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ KÜRESEL KRİZ SONRASI GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ VE TÜRKİYE İÇİN ÖNGÖRÜLER 2015 DR. CAN FUAT GÜRLESEL EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ KÜRESEL GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ TİCARİ GAYRİMENKUL KREDİLERİNE DAYALI

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Amerikan Dış Politikası POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Latin Amerika da Toplum ve Siyaset PSIR 453 7-8 3 + 0 3 6

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Latin Amerika da Toplum ve Siyaset PSIR 453 7-8 3 + 0 3 6 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Latin Amerika da Toplum ve Siyaset PSIR 453 7-8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli Dersin

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 11 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Çağlar Kuzlukluoğlu 1 DenizBank Ekonomi

Detaylı

ii Milli Egitim Miidiirliigii

ii Milli Egitim Miidiirliigii T.C......,. MUS V ALILIGI ii Milli Egitim Miidiirliigii Say1 : 73774402/160.02.09/ 1174493 Konu: Mangala Y an~mas1 19/03/2014... KA YMAKAMLIGINA Il

Detaylı