İSTANBUL TİCARET ODASI YAYIN NO : VE HUKUKSAL SORUNLAR. Hazırlayanlar: Yard. Doç. Dr. İbrahim KIRÇOVA Araş, Gör.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İSTANBUL TİCARET ODASI YAYIN NO : 2000-29 VE HUKUKSAL SORUNLAR. Hazırlayanlar: Yard. Doç. Dr. İbrahim KIRÇOVA Araş, Gör."

Transkript

1

2 İSTANBUL TİCARET ODASI YAYIN NO : VE HUKUKSAL SORUNLAR Hazırlayanlar: Yard. Doç. Dr. İbrahim KIRÇOVA Araş, Gör. Pınar Öztürk

3 Bu eserin tüm teklif hakları İstanbul Ticaret Odası'na (İTO) aittir. İTO'nun ve yazarının ismi kaydedilmek koşuluyla yayından alıntı yapmak mümkündür. Ancak, İTO'nun yazılı izni olmadan yayının tamamı veya bir bölümü, kopyalanamaz, çoğaltılamaz, ticari amaçlarla kullanılamaz. Bu kitapta öne sürülen fikirler eserin yazarına aittir. İstanbul Ticaret Odası'nın görüşlerini yansıtmaz. Eylül 2000 İstanbul ISBN İTO yayınları için ayrıntılı bilgi İTO Ticari Dokümantasyon Şubesi'nden edinilebilir. Tel. : (212) / 372/373 Faks: (212) E. Posta: tr-ito.com BASKI MEGA AJANS REKLAMCİLİK MATBAACILIK FUAR HİZM. LTD. ŞTİ. Tel.: (212) Tel - Faks : (212)

4 ÖNSÖZ Oda'mız sürekli olarak ülkemiz ekonomisinin gelişmesine katkıda bulunmayı hedefleyip, bu arada teknolojik gelişmeleri de izlemektedir. Bu çerçevede 2000 yılı içinde takip ettiğimiz konulardan biri de internettir. İnternet tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de yeni yeni gelişen bir alandır. Bu süreç oldukça hızlı bir seyir takip etmekte olup, artık günlük hayatımıza yerleşmiş bir olgudur. İnternet zaman zaman geleneksel satış sistemlerinin tamamlayıcı unsuru, zaman zaman ise geleneksel ticaretin rakibi olarak ortaya çıkmaktadır. Ancak her ne yönden ele alınırsa almsm internetin gelişmesi hukuki yapının tamamlanmasına bağlıdır. Oda'mızca gerçekleştirilen bu çalışmada internetin alt yapısı, teknik özellikleri, pazarlama sistemlerine etkisi, mali piyasalara etkileri ve internetin hukuki boyutu incelenmiştir. Bu çalışmayı hazırlayan Yıldız Teknik Üniversitesi Öğretim Üyelerinden Yard. Doç. Dr. İbrahim Kırçova ile Araş. Gör. Pınar Oztürk'e teşekkür eder, yay mm ilgililere faydalı olmasını dilerim. Prof. Dr. İsmail ÖZASLAN Genel Sekreter

5

6 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ GİRİŞ 1 BİRİNCİ BÖLÜM İNTERNETTE TİCARET I- İNTERNETİN ORTAYA ÇIKIŞI 5 A- İNTERNETİN KULLANICI TANIMLAMASI 6 B- İNTERNETİN SAĞLADIĞI HİZMETLER 9 1- Elektronik Posta Usenet-Haber Grupları Telnet Listserv-Listproc: Posta Listeleri IRC {Internet Relay Chat) Gopher World Wide Web (WWW) 13 II-İNTERNETİN ETKİLERİ 15 A- İNTERNETİN GENEL EKONOMİYE ETKİLERİ 15 B- ELEKTRONİK TOPLULUKLAR VE İHTİYAÇLAR 15 C-İNTERNETİN PAZARLARA ETKİLERİ İnternetin Tüketiciler Pazarına Etkileri 21 a- Tüketici Alışkanlıklarında Meydana Gelen Değişiklikler 23 b- İnternetin Tüketicileri Sağladığı Kolaylıklar 24

7 bl- Alışveriş Kolaylığı 24 b2- Satmalma Sürecinin Denetimi İnternetin Endüstriyel Pazara Etkileri 26 a- Pazarlara Erişimde Kolaylık 28 b- İşletme Bütçesinden Tasarruf. 29 c- Zaman Tasarrufu 30 d- Fırsat Eşitliği 31 e- Zengin Bilgi ve Karşılıklı Etkileşim 32 III- İNTERNET ÜZERİNDE TİCARETİN İŞLEYİŞİ 33 A- İNTERNET ÜZERİNDE TİCARET SÜRECİ Web Sitesinin Hazırlanması 33 a- Teknik Özellikler 34 b- Web Sitesinin İçeriği 34 c- Web Sayfası Formu 35 d- Ticari Amaca Yönelik Web Sitesi 38 e- Web Sitesine Konulacak Bilgilerin Seçilmesi 39 f- Bir Servis Sağlayıcı Seçilmesi ve Bilgilerin Yüklenmesi 39 B- İNTERNETTE PAZARLAMADA ÖDEME SİSTEMLERİ Kredi Kartlarıyla Ödeme Elektronik Kredi Kartları Elektronik Para ile Ödeme Diğer Ödeme Sistemleri 46

8 İKİNCİ BÖLÜM İNTERNETTE TİCARETTEN DOĞAN HUKUKSAL SORUNLAR I- İNTERNETTE TİCARETE BAŞLARKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR 47 A- ALAN ADLARI ( DOMAIN NAMES) 47 B- TÜKETİCİNİN KORUNMASI 50 C- SÖZLEŞME ÖNCESİ DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR 50 D- MÜŞTERİNİN KİMLİĞİ 51 II- SÖZLEŞMENİN MEYDANA GELMESİ 53 A- İCAP Genel Olarak İcapla bağlılık süresi 54 B- KABUL 55 C- SÖZLEŞMENİN MEYDANA GELMESİ VE HÜKÜM VE SONUÇLARINI DOĞURMASI 56 D- E-MAİL İLE YAPILAN SÖZLEŞMELER 56 E- WEB SİTESİ ARACILIĞIYLA YAPILAN SÖZLEŞMELER 57 III- SÖZLEŞMENİN ŞEKLİ VE İSPAT 59 A- GENEL OLARAK 59 B- SÖZLEŞMELERDE İMZA Genel Olarak İnternet Üzerinde Yapılan Sözleşmelerde İmza Sorunu 64

9 IV- ÖDEME MEKANİZMALARI: ŞİFRELEME VE DİJİTAL İMZA 65 A- GENEL OLARAK 65 B- ŞİFRELEME 68 1-GeneI Olarak 68 2-Şifre Programlarının Kontrolü 70 C- DİJİTAL İMZA VE ŞİFRELEMENİN KURUMSAL ALTYAPISI Genel Olarak Onay Makamları (Certifîcation Authorities-CAs) Anahtar Teslim Kuruluşları (Key Recovery Agencies) D- DİJİTAL İMZADAN DOĞAN SORUMLULUK VE UYUŞMAZLIKLAR 73 V- İNTERNETTE REKLAM 75 A- GENEL OLARAK 75 B- MUKAYESELİ (KARŞILAŞTIRMALI)-ALDATICI REKLAMLAR VE HAKSIZ REKABET 75 C- SPAMMING 79 D- WEB SAYFASINDAKİ LİNKLER 80 VI- İNTERNETTE TİCARETİN VERGİLENDİRİLMESİ 81 A- GENEL OLARAK 81 B- GELİR VERGİSİ 82 1-Tam Yükümlülük 82 2-Dar Yükümlülük 83

10 C- KURUMLAR VERGİSİ 84 l-tam Yükümlülük 84 2-Dar Yükümlülük 84 VII- MİLLETLERARASI MESELELER 85 A- GENEL OLARAK 85 B-YETKİ Genel Olarak Sözleşmeden Doğan Davalarda Yetki İkametgâh Tüketici Sözleşmeleri Yetki Anlaşması Haksız Fiillerde Yetki 91 C- UYGULANACAK HUKUK Sözleşmeye Uygulanacak Hukuk 92 a- Genel Olarak 92 b- Tüketici Sözleşmeleri Haksız Fiile Uygulanacak Hukuk 98 D- YABANCI MAHKEME KARARLARININ TENFİZİ 99 SONUÇ 101 TABLO, GRAFİK VE ŞEKİL LİSTESİ 103 KISALTMALAR 105 KAYNAKÇA

11

12 GİRİŞ İnternette ticaret bütün dünyada yeni gelişmekte olan bir olgudur. Teknolojik ilerlemeler sonucunda kişiler, şirketler ya da kurumlar dünyanın neresinde olursa olsun diğer bilgisayarlara kolayca bağlanabilme ve birbirleriyle iletişim kurma olanağını bulmuşlardır. İletişimi son derece geliştiren ve kolaylaştıran bu yöntemle, insanlar, şirketler ve kurumlar anlatmak istediklerini diğerlerine kolaylıkla ulaştırabilmektedirler. Bunlar, uzaya çıkma konusundaki düşünceler olabileceği gibi, satmak istenilen mal veya hizmetlerin özellikleri de olabilir. Buna karşılık, karşı taraftaki bir başka kişi de, aynı konudaki kendi görüşlerini ifade edebileceği gibi; sözkonusu mal ya da hizmeti almak istediğini de belirtebilir. İnternete bağlanmanın gerektirdiği altyapının maliyetinin son derece düşük ve de internet kullanımının basit ve kolay olması nedeniyle internete bağlananların sayısı hızla artmaktadır. Önceleri sadece iletişim amacıyla kullanılan internet, son dönemlerde ticari yanıyla da göze çarpmaya başlamıştır. Gerek tüketici ihtiyaçlarını karşılamak gerekse de endüstriyel pazarda mal ve hizmet akışını sağlamak amacıyla internet kullananların oluşturduğu pazaryeri, geleneksel ticaret sistemine alternatif bir sistem olarak ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu yoğun ilişkiler ortamında hukukun yeri ise, sanal ortamda ortaya çıkacak uyuşmazlıklara çözüm aramaktır. Hukukun işlevi, gelecekte meydana gelebilecek olguları düzenlemek değil, aksine mevcut olguları kurala bağlamaktır. Ancak, hukukun en temel kaynağı olan kanunların hazırlanması, genellikle yavaş işleyen bir süreç sonunda mümkün olabilmektedir. Kanunların hazırlanması, parlamento komisyonlarında ve genel kurulunda tartışılması belli bir zaman sürecini gerektirmektedir. Bu nedenle, hukuk kuralları çoğu zaman toplumsal hayatta ortaya çıkan yeniliklerin gerisinde kalır. İnternetin hayatımıza girmesi ile de böyle bir durum yaşanmıştır. Esas olarak, son birkaç yıldır yaygın olarak hayatımıza giren internetin kullanımı sırasında ortaya çıkabilecek hukuki sorunların neler olabileceği görülmüş ve tartışılmaya başlanmıştır.

13 İnternetin ticari potansiyeli de farkedilmiş olduğundan, kişilerin sisteme azami surette güven duymaları sağlanmak istenmiştir. Bu nedenlerle, son yıllarda dünya ülkeleri internet kullanımı nedeniyle ortaya çıkabilecek hukuki sorunların çözüme kavuşturulması amacıyla hızlı bir kanun yapma faaliyetine girişmişlerdir. Özellikle, Amerika Birleşik Devletleri'nde hemen her eyalet bu konuda hukuki düzenlemeler getirmiş bulunmaktadır. Avrupa Birliği de bu çabalarm gerisinde kalmamış, son yıllarda konu ile ilgili çeşitli direktifler çıkarmıştır. Bunlardan en önemlileri, 1995 yılında çıkarılmış olan Kişisel Bilgilerin Korunmasma İlişkin Direktif, 2000 yılında çıkarılmış bulunan Elektronik İmzalara ve İnternette Ticarete İlişkin Direktiflerdir. Direktifler, üye devletlere ulusal hukuklarmda aynı yönde düzenlemeler yapmaları konusunda yükümlülük getiren Avrupa Birliği'ne özgü metinlerdir. Üye devletlerden olan Almanya ve İtalya'nın daha önce internette ticaretle ilgili olarak kabul ettikleri kanunları bulunmaktadır. Bunlara ek olarak, bazı ülkelerin de, internette ticaretin gelişmesine paralel olarak mevzuatlarında değişiklik yaptıkları görülmektedir. Ancak internette ticaretin global boyutu düşünüldüğünde, ülkelerin kendi iç hukuklarında yapacakları düzenlemelerin sorunu çözmek bir yana, daha da karmaşık hale getirecekleri göz önüne alınmalıdır. Bunun için, uluslararası alanda yeknesak kurallar öngörülmeli, devletler bu kurallar doğrultusunda iç hukuklarmdaki düzenlemeleri yapmalıdırlar. İşte bu amaçla UNCITRAL, ICC, OECD gibi uluslararası kuruluşların bu alanda yeknesak kurallar oluşturmak için çalıştıkları görülmektedir. Uluslararası kuruluşların, bu alandaki çalışmalarma ek olarak, milli hukuk düzenleri de, bu yeni ortaya çıkan müesseseye, mevcut hukuk kurallarının cevap verip veremeyeceğini tartışmaya başlamışlardır. Kimileri, gerçek hayattaki ilişkilerden farklı bu sanal alemin kendine özgü yapısı gereği, yepyeni milli hukuk dışı kuralların oluşturulması gerektiğini savunur. 1 Ancak, bu konuda genel olarak varılan sonuç, milli hukuk düzenleri içerisinde yer alan birçok kuralm esnek olması sebebiyle uygulanma yeteneğine sahip olduğu, ancak çok özel durumlarda mevcut düzenlemelere ek getirmek suretiyle sorunun aşılabileceği yönündedir. 2 internetle ilgili olarak ortaya çıkması muhtemel hukuksal problemlere her ülkenin yaklaşımı farklı olabilmektedir. Bu konuda, denilebilir ki, Kara Avrupası hukuk sistemleri ile karşılaştırıldığında, İngiltere, Avustralya, Amerika Birleşik Devletleri gibi Anglo-Sakson hukuk sistemine {common law) tabi ülkelerde bu olgu çok daha kolay sindirilebilmektedir. 1 JONSON, D.R./POST, D.G..: Law and Borders-The Rise of Law in Cyberspace, s.u CHISSICK, M./KELMAN, A.: Electronic Commerce: Law and Practice, London 1999, s.53. 2

14 Bu alanda, hiç şüphesiz öncülüğü, yukarıda da belirtildiği gibi, uluslararası ticaret alanında hemen hemen tüm yeni kurumların ortaya çıktığı ve oradan dünyaya yayıldığı Amerika Birleşik Devletleri yapmaktadır. Bugün için ABD'de her eyalette internet konusunda yasal düzenlemeler kabul edilmiş ve sıra federal düzeyde kabul edilecek kanunlara gelmiştir. 3 internette ticaretin yasal bir çerçeveye oturtulmasında, hukuk tekniği açısmdan ortaya çıkabilecek sorunlarm dışında, kanun koyucuların teknik olan bu alan konusunda fazla bilgiye sahip olmamaları, hem hukuki çerçevenin oluşturulmasmı güçleştirmekte hem de bu süreci geciktirmektedir. 4 Soruna ülkemiz açısmdan baktığımızda, mevzuatımızın bu yeni gelişen teknolojiye uyum sağlayıp sağlayamayacağı, ortaya çıkacak hukuki uyuşmazlıkları adalete uygun olarak çözüp çözemeyeceği sorusu karşımıza çıkmaktadır. Ülkemizde ayrı bir internet kodu çıkarılması, internete ilişkin bütün konularm bu kodun çatısı altında çözüme kavuşturulması yönünde bir görüş ortaya atılmıştır. Buna karşılık, bize göre böyle bir kanuna gerek bulunmamaktadır. Elbette internet servis sağlayıcılarının (ISS) bir hukuki statüye kavuşturulmaları, bunların sorumluluklarının açıkça ortaya konması gereklidir. Ya da bir web sitesinin fikri haklar kapsamında korunmasının ne şekilde olacağı, bunun bir eser sayılıp sayılmayacağı, internet ortamına taşınmış bulunan bir eserin sahibinin haklarının nasıl korunacağı konuları açıklığa kavuşturulmalıdır. Ancak bunun için internet kodu adı altmda ayrı bir kanun çıkarmaya gerek yoktur. Sorunların ilgili kanunlara eklenecek birkaç madde ile çözüme kavuşturulabileceği görüşündeyiz. Örneğin, telif hakları için Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda 5, internet üzerinden yapılacak sözleşmeler için Borçlar Kanunu'nda, ispat sorunu için Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda değişiklikler yapılması yeterli olacaktır. 3 WRIGHT, B.: The Verdicy on Plaintext Signatures: They're Legal, p.mallxom/nais7n.cyber.org.html. 4 FABER, J.S.: Regulation of the Internet: A Lesson in Reaching Too Far, www, cyber 1 aw. com/r egint.htm 1 5 Türkiye'nin ilk internet davası olarak bilinen ve bir web sitesindeki Türkiye haritasını izin almadaan ve kaynak göstermeden yayımlayan PC Net Dergisfnç karşı, eser sahibi tarafından açılan tazminat davası, eser sahibi lehine sonuçlanmıştır. Davalı, mahkemede yaptığı savunmada, nternetin, herkesin kullanımına açık nitelikte olan bilginin bilgisayar ortamında aktarılması şeklinde tanımlamış ve internetten alman bir resmi, dergide yayımlamış olması sebebiyle istenen tazminatın fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Ancak mahkeme bu talebi kabul etmemiş ve davalıyı tazminat ödemeye mahkum etmiştir. Mahkeme, bu olayda, sözkonusu olayda, bu fiilin Fikir ve Sanat Eserleri Kanunun bir ihlali olduğunaa ve izinsiz olarak kullanılan eserin gerçek dünyada olması ile internet ortamında olması arasında bir fark bulunmadığına karar vermiştir: Bkz. 3

15 Çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde internetin ortaya çıkışı ve gelişmesi, internete bağlanmak için gerekli altyapı unsurları ve internette pazarlar ele alınmıştır. Ayrıca internette ticaret süreci aşamalarıyla açıklanarak ödeme sistemleri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde ise; internette ticaret yapacak kişilerin karşılaşabilecekleri hukuki sorunlara işaret edilmeye ve bunlara muhtemel çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır. Bu nedenle, öncelikle internette 'işyerinin' açılmasından başlayarak internette ticaret yapanların karşılaşacakları sorunlara dikkat çekilmiştir. Yine bu bölümde ticaret yapan herhangi bir kişi ya da kurumun; tüketicinin korunması, internet üzerinde açılacak olan sitede yer alacak sorumsuzluk kayıtları, rekabet ve sözleşme öncesi dikkat edilmesi gereken hususlar ve de müşterinin kimliği konusunda kısaca bilgi sahibi olması amaçlanmıştır. Daha sonra, internet üzerinde yapılacak sözleşmeler ele alınmıştır. Bir sözleşmenin nasıl kurulacağı, hüküm ve sonuçlarmı nasıl doğuracağı anlatılmıştır. Ayrıca internet üzerinde yapılacak olan reklamların neden olabilecekleri uyuşmazlıklar değerlendirilmiştir. Bundan başka, internette yapılan ödemelerde güvenliğin sağlanması ve internette yapılan ticaretin vergilendirilmesi konularına kısaca değinilmiştir. Son olarak, internette ticaretin milletlerarası karakteri dolayısıyla, meydana gelebilecek milletlerarası özel hukuk meselelerine işaret edilmiştir. Çalışmamız, alanmda yapılan ilk çalışmalardan birisidir. İnternet ve internette ticaret konusu son derece hızlı gelişen ve değişen bir olgudur. Bu nedenle çalışmanm bazı eksiklikleri elbette ki vardır. Bu tür eksiklikler yazarlarm sorumluluğundadır. Bundan sonra yapılacak çalışmalarda yararlı olması amaçlanmıştır. 4

16 BİRİNCİ BÖLÜM İNTERNETTE TİCARET I-İNTERNETİN ORTAYA ÇIKIŞI İnternet ilk olarak A.B.D.'de askeri amaçlı bir proje ile ortaya çıkmıştır. 1960'lı yıllarda soğuk savaş döneminin nükleer çatışma tehdidi yüzünden savunma amaçlı projelere büyük harcamalar yapılmaktaydı. A.B.D. tarafìndan geliştirilen ve ARPANET (Advanced Research Projects Authoritiy Net) adı verilen proje, ülke savunmasını birbirine bağlı bilgisayarlarla kurulacak iletişimle koordineli bir biçimde sağlamak amacıyla 1969 yılında geliştirilmiştir. 6 Projeye göre herhangi bir bilgisayarm devre dışı kalması ağa bağlı diğer bilgisayarları etkilemeyecek ve iletişim devam edecekti. Ağı düzenleyen ya da denetleyen herhangi bir merkez bulunmadığmdan sürekli ve kesintisiz bir iletişim mümkün olabilecekti. Bugünkü internetin temelini oluşturan bu projede daha sonra aynı ağa başka yeni bilgisayarlarm eklenmesiyle ağ üzerinden iletişim giderek arttı ve çok sayıda kullanıcının yararlandığı elektronik mektup, tartışma üsteleri, forumlar, dosya transfer hizmetleri gibi yeni kullanım alanları ortaya çıktı. ARPANET'ten başka bilimsel amaçlı NSFNET 1986 yılında (National Science Foundation), ticari amaçlı (Compuserve) gibi yeni ağlar da kullanıma açıldı. İlk olarak 1973 yılında birbirinden farklı ağların aralarında veri iletimi sağlayabilecekleri, ortak bir dil oluşturularak birleştirilmeleri kararlaştırıldı. Bu amaçla geliştirilen TCP/IP (Transmission Control Protocol/Inter net Protocol) kullanılmaya başlandı.tcp/ip, internet üzerinde yer alan farklı özellikteki bilgisiyarlarm ve ağların birbirleriyle sağlıklı bir şekilde iletişim kurabilmelerini sağlayan ortak bir dil olarak geliştirilmiştir. 7 İnternetin gelişmesindeki son aşama ise WWW in (World Wide Web) geliştirilmesidir. WWW internet kullanımı ve kullanıcısının artmasında sağladığı kolaylıkla önemli bir işlevi yerine getirmiştir. 6 YILDIZ, M.: İnternet Hikayesi, BYTE, Eylül 1988, s LYNCH, D.C. Globalization of the Internet, The Internet System Handbook, Ed.Daniel C. Lynch-Marshall T. Rose, Boston: MA:Addison Wesley, 1993, s.27. 5

17 A-İNTERNETİN KULLANICI TANIMLAMASI İnternete doğrudan bağlı her bilgisayarı tanımlayan bir IP numarası bulunmaktadır. Bu numara aynı zamanda IP adresi olarak da tanımlanabilir ve birbirlerinden noktalarla ayrılmış 4 rakam kümesinden oluşur. Örneğin Yıldız Teknik Üniversitesinin IP numarası şeklindedir. Bu rakam kümesi internetin hiyerarşik yapısmı tanımlar. Internet birbirinden farklı ağları birleştiren bir ağ olması bakımından internet hiyerarşisinde ilk adım birinci rakam olan "domain" basamağıdır. Her rakam daha alt basamaklara inerek internete doğrudan bağlı bilgisayarları ya da host'u tanımlar. Bu tek bir bilgisayar ya da kullanıcı anlamma gelmez. Host bir firmanın bir çok terminalinin veya ticari bir internet servis sağlayıcı firmanın, çok sayıda müşterisini bulundukları işyeri, ev ve benzeri yerlerden internete ulaştıran sunucu (server) denilen büyük bilgisayarların geçici olarak belirledikleri ortaklaşa kullanılan bir IP adresi de olabilir. İnternet bağlantılarında rakamların zaman zaman sorun yaratması nedeniyle aynı basamakları sözcüklerle gösteren ve sözcükler bilgisayara girildiğinde doğru adresi bulan işlemlerin yapılmasını sağlayan "Alan Adı Sistemi" (Domain Name System) adı verilen yazılımın geliştirilmesi internet erişimini daha kolay hale getirmiştir. Örneğin gibi çok basamaklı ve birbirinden farklı rakamlar yerine yazılarak aynı işlem yapılabilerek microsoft sayfalarma ulaşılabilir. "Alan Adı Sistemi"ne göre bir alan adı noktalarla ayrılan dört ana bölümden oluşur. Soldan sağa doğru ilk bölüm kullanılan TCP/IP alt protokolünü gösterir. Buna göre www, ftp, telnet, ire, gopher alanlar anlaşılır. İkinci kısım ilgili bilgisayarm adıdır. Sonraki bölüm ise bilgisayarın bağlı olduğu kurumun hangi türden bir kurum olduğunu gösterir. Örneğin "com" ticari kuruluşları gösterirken, "edu" kısaltması eğitim kuruluşları/üniversiteleri gösterir. En sondaki kısaltma ise bilgisayarm bulunduğu ülkeyi gösterir. Örneğin "uk" İngiltere'yi, "tr" Türkiye'yi gösterir. Ülke kısaltmaları açısından ortaya çıkan özel bir durum da internetin ilk olarak A.B.D.'de ortaya çıkması ve yayılmasının düşünülmemesi nedeniyle bu ülkedeki alan adlarının sonlarına ".us" konulmaması durumudur. Bunun yanısıra ülke adı kısaltması olmadan A.B.D. dışından da bu ülkedeymiş gibi alan adı almak mümkündür. Özellikle çokuluslu şirketlerin uluslarası web sitelerinin adresleri böyle alınmıştır. Örneğin veya gibi A.B.D.dışmdaki Türk şirketleri de A.B.D.'deymiş gibi alan adı alabilmektedirler. 6

18 İnternetin son yıllardaki hızlı gelişimi sonucu halen kullanılan alan adı sistemi ile ilgili çeşitli tartışmalar yaşanmaktadır. Tartışmaların en önemli noktası gelecekte yetersiz hale gelecek alan adı sisteminin nasıl ve kimler tarafından düzenlenerek geliştirilebileceğidir. Halen, alan adlarını Network Solutions Incorparated (NSI) of Hemdon, isimli kuruluş 1993 yılından beri US National Foundation ile yaptığı bir anlaşmaya dayanarak jenerik üst düzey domain isimleri (TLDs) olarak adlandırılan.com,.net,.gov ve.edu alanlarını yönetmek tedir..mil alan adı; Amerikan Ordusu tarafından,.int ise; International Telecomunucation Union tarafından yönetilmektedir,.gov,.edu,.int ve.mil dışmdaki TLD'ler A.B.D.dışmdaki talepleri de karşılamaktadır. 8 Tablo 1. Alan Adı (Domain Name) Uzantıları Alan Adı Uzantısı.edu.kl2.com.gov.net.int.mil.org Anlamı Eğitim Kuruluşu/ Üniversiteler Üniversite Öncesi Eğitim Kuruluşları Ticari Kuruluşlar Kamu Kuruluşları Bilgisayar Ağları Uluslararası Kuruluşlar Askeri Kuruluşlar Ticari Olmayan Organizasyonlar Kaynak: AKGÜL, M. ve GÖKÇÖL, Z : /turkce/css/ ascii/ AKGÜL/GÖKÇÖL, 7

19 Tablo 2. Bazı Alan Adı Ülke Kısaltmaları Alan Adı Ülke Kısaltması.af Anlamı Afganistan.ca Kanada.ch İsviçre.dk Danimarka.mk Makedonya.fr Fransa.tr Türkiye.uk Birleşik Krallık Kaynak: AKGÜL/GÖKÇÖL, edu.tr/turkce/css/ ascii/ Ülkemizde ise alan adları Ortadoğu Teknik Üniversitesine bağlı bir kuruluş olan "DNS Administration" tarafından yönetilmektedir. İnternetin hızlı büyümesi ve ticarileşmesi ile ilgili bir başka tartışma konusu ise alan adlarının birer ticari marka olarak taşıdıkları önemdir. İlk zamanlarında ticari olarak nasıl gelişeceği belli olmadığından internetin işleyişi ile ilgili temel kuralları belirleyen RFC kurallarında "ilk gelen alır" ilkesi benimsenmişti. Bu nedenle, kendi adlarını almak isteyen firmalar, kendilerinden önce başkalarınm aldıkları kendi adlarmı taşıyan alan adlarmı satın almak için büyük paralar ödemektedirler. 8

20 Halen bu durumu önlemek amacıyla A.B.D.'de bazı yasal düzenlemelerin yapıldığı bilinmektedir. Tartışmalar, RFC kuralları ile marka haklarını koruyan kanunların uyumsuzluğundan kaynaklanmak tadır. Konunun bir başka yönü ise jenerik bir takım isimlerin dağıtılması konusunda yaşanmaktadır. Örneğin gibi çok bilinen isimler büyük paralara el değiştirmiştir. Benzer sorunlara Türkiye'de rastlanmamakla birlikte alan adı almak için getirilen uzun bürokratik işlemler, girişimcileri com.tr uzantılı alan adları yerine, A.B.D.'den.com uzantılı adları almaya yönlendirdiği için eleştirilmektedir. B-İNTERNETİN SAĞLADIĞI HİZMETLER Temel olarak internetin sağladığı üç hizmet bulunmaktadır. hizmetler aşağıdaki gibidir. Bu Elektronik posta (e-rnail), FTP (file transfer protokol) WWW (world wide web) Elektronik posta internete bağlı çok sayıdaki kullanıcının birbirleriyle haberleşebilmek için kullandıkları elektronik mesaj iletim sistemidir. Halen internet hizmetleri içinde en fazla kullanılan hizmet türüdür. 9 FTP ise internet üzerinde büyük hacimli veri dosyalarının transferi için kullanılmaktadır. Çeşitli amaçlarla geliştirilmiş yazılımlar, manyetik ortamda depolanmış bilgiler bu yolla kısa zamanda çok uzak mesafelere gönderilmektedir. WWW ise hypertext adı verilen ve üzerindeki öğelere tıklatılarak birbirine bağlanabilen metinlerin kullanıcılara sunulduğu hizmettir. Bunların yanısıra farklı kullanıcıların aynı anda birbirleriyle karşılıklı olarak klavye, mikrofon ve kamera kullanarak sohbet ettikleri IRC, belli konularm tartışıldığı haber grupları (news group) ve de kayıtlı kullanıcıların elektronik postalarmm dağıtıldığı listeleridir. 9 SHAH, R.: The Business of the Internet, business.html s.8,

21 Ayrıca Gopher, Archie, WAIS, Finger, Hytelnet, Telnet, Relay, Netserv gibi halen çok yaygın olmayan başka hizmetler de internet kapsamında yer almaktadır. 1- Elektronik Posta İnternetin oluşturulmasındaki temel amaç bilgisayarlararası güvenli ve hızlı bir şekilde haberleşme isteğidir. Yaygm kullanılan tanımlara göre e-posta (elektronic mail, ) internet üzerinde haberleşme amacıyla kullanılan servislere verilen addır. İnternet ve diğer ağlar üzerinde kullanılan aynı işlevi gören birbirinden farklı çok sayıda e-posta hizmetleri vardır. Bunlarm başhcaları SMTP (Simple Mail Transfer Protocol, TCIP/IP) IBM PROFS (Professional Office System), SNADS (SNA Distributet Systems) ve VaxMail'dir. E-posta ilk olarak sadece düz metinler göndermek amacıyla geliştirilmişken, 1995 yılından sonra geliştirilen tekniklerle; resim, ses, video, html dokümanları, çalışılabilir program gibi çokluortam uygulama larınm da iletilmesi mümkün hale gelmiştir. Ancak halen kullanılan e- posta programlarının büyük bir kısmı tip uygulamalar için uygun değildir. Elektronik posta hizmetinden yararlanabilmek için halen yaygm kullanılan tarayıcılarla (browser) birlikte verilen yazılımlardan yararlanmak gerekir. Internet Explorer ile birlikte kullanılan "outlook express" ya da Netscape Navigator ile birlikte kullanılan "message center" bunlardan en çok bilinenleridir. E-postanm hizmetlerinin kullanıldığı ancak ayrı bir internet hizmeti olarak görülmeyecek bir başka uygulama da "tartışma listelerindir. Bu listeler önceden belirlenmiş konularda tartışmak isteyenlerin e-posta ile üye oldukları servislerdir. Listenin sahip olduğu tek e-posta adresine üyelerin herhangi birinden gönderilen her mesaj üyelerinin tamamına gönderilmektedir. 10 AKGÜL/ GÖKÇÖL, a.g.web sitesi. 10

22 2- Usenet-Haber Grupları Usenet dünya üzerinde milyonlarca ağ kullanıcısının (internet/bitnet vb.) birbirlerine değişik konularda haberler, yazılar gönderdiği bir tartışma platformudur. Bu platform, konularma göre belirli bir hiyerarşik yapıdaki tartışma garplarından (news group, haber grubu) oluşmaktadır. Kullanıcı, iletisini içerik olarak en uygun gruba gönderir. Kullanıcı larm gönderdiği postalar (haber, değişik konularda yazı vb) internet için NNTP (Network News Transfer Protocol) isimli bir internet protokolü kullanılarak iletilir. Bir kişinin gönderdiği ileti (mail, posta) hiyerarşik yapıda dağıtılır ve dünya üzerinde internet erişimi olan kişiler tarafından bir "Usenet Servis Sağlayısı" aracılığıyla okunabilir. Usenet ileti trafiği internet hatlarının yanmda,uucp, BITNET gibi hatlar üzerinden de iletilebilir. Dolayısıyla, Usenet internete özgü değildir ancak arayüzü büyüktür. Usenet kapsamında değişik konularda sanal platformlar oluşturulmuştur. Bu platformlara ulaşabilmek için benzer şekilde elektronik posta yazılımlarından yararlanılabilir. Haber grubu servisi veren servis sağlayacılarmdan bu grupların isimlerini listelemek ve ilgili listeleri işaretlemek yoluyla var olan tartışmalara katılmak, aynı yoldan yeni bir tartışma yaratmak ya da yeni bir grup kurmak da müırikündür. 3-Telnet Telnet internet ağı üzerindeki bir makinaya uzaktan bağlanmak için geliştirilen bir TCP/IP protokolü ile bu işi yapan programlara verilen genel addır. Bu bağlantı esnasmda bağlanan bilgisayarlar bağlanılan uzaktaki ağın/bilgisayarın herhangi bir kullanıcısı gibi işlem yapabil inektedir. Örneğin İstanbul'dan Bilkent Üniversitesi'nin kütüphanesine telnet ile ulaşılabilmekte ve Bilkent Kütüphanesindeki herhangi bir terminalin yaptığı tüm işlemler İstanbul'dan yapılabilmektedir. 4-Listserv-Listproc: Posta Listeleri Kullanıcıların kendi istekleriyle üye oldukları grup haberleşme mekanizmaları, list/mail-reflektor/bulletin board gibi adlarlarla bilinmektedir. Bu mekanizmaları gerçekleştiren programlar çoğunlukla listserv, Listproc list-management yazılımı (liste düzenleme yazılımı, listeci servisi) olarak adlandırılırlar. Değişik konularda haberleşmelerin yapıldığı bu mekanizmalarda oluşturulan "haberleşme alanlarına" liste adı verilmektedir. 11

23 Listeler belirli bir konuda birbirleriyle mesaj alışverişinde bulunmak isteyen insanların bir araya gelip oluştuğu e-posta haberleşme gruplarıdır. Bu gruptaki herhangi birisi, iletisini (e-posta), ilgili kümeye (öbek) gönderir, "liste düzenleme" servisi ise, gelen bu mail'i bu kümeye üye olan herkese dağıtır. Listelere, Usenet haber gruplarmdan farklı olarak, üye olmak gere kir. Bir üyenin gönderdiği ileti listenin tüm üyelerine dağıtılır. Bu şekilde ileti akışı sağlanır. Her listenin bir yöneticisi vardır. Listserve'in diğer önemli bir fonksiyonu da bir dosya servis sağlayıcısı olarak çalışmasıdır. Gerekli komutları genellikle bir e-posta iletisi içinde göndererek Listserve'ler içindeki arşivlerden program lar/dosyalar alınabilir IRC (Internet Relay Chat) IRC, birçok kişinin aynı anda etkileşimli iletilerle (aym anda karşılıklı mesajlaşma) haberleşebildiği bir platform ve bunu sağlayan programlara verilen genel addır. IRC'de belirli bir konuda konuşmak, tartışmak isteyen insanlar "kanal" olarak adlandırılan ve genellikle bir konusu olan alanlarda toplanırlar. Birisinin yazdığı ileti, o anda kanaldaki herkese aym anda iletilir. Eş zamanlı sohbet amacıyla oluşturulan çok sayıda kanaldan ilgi alanına göre seçilen kanala giren kullanıcılar farklı ülkelerden, farklı kişilerle ses ve görünütü de içeren mesajlarla haberleşebilmektedirler. Bu amaçla yaygm olarak kullanılan programlardan bazıları ICQ ve MIRC'dir. Aynı amaçla web üzerinden kullanılabilen yazılımlarda mevcuttur. 6- Gopher Gopher, genellikle text tabanlı (düz yazı) bilgilere menüler yardımıyla kolayca ulaşılmasını sağlayan bir sistem ve bu sistemin kullandığı TCP/IP protokolüne verilen genel addır. Bu tür bir menü yapısı dizin-alt dizin ilişkisine benzemektedir. Ana menüdeki her bir madde seçildiğinde onun altında ya başka menüler vardır ya da görüntülenebilir bir doküman bulunmaktadır. Bu yolla istenilen bilgilere menüler izlenerek ulaşılır. 11 AKGÜL/GÖKÇÖL, a.g.web sitesi. 12

24 Gopher yılları arasında çok kullanılmaktaydı. Bilgi sınıflandırma ve sorgulama sistemi olarak internet dünyasında adeta bir devrim yaratmıştı. Web'in ortaya çıkışı, gopher'in gündemden çıkmasına neden oldu. Bu sistemlerin kullanımı her geçen gün azalmakla birlikte halen çok fazla sayıda bilgi gopher sitelerinde tutulmaktadır. 7-World Wide Web (WWW) WWW ya da W3 yazı, resim, ses, film, animasyon gibi çok farklı yapıdaki verilere kompakt ve etkileşimli bir şekilde ulaşılmasını sağlayan çoklu hyper ortam sistemidir. Hiper ortam bir dokümandan başka bir dokümanın çağrılmasına (navigate;-iç içe dokümanlar-) imkan sağlar. Bu ortamdaki her veri bir başka veriyi çağırabilir (link). Link aynı doküman içinde başka bir yere olabildiği gibi, fiziksel olarak başka bir yerde de (internet üzerindeki herhangi bir makinada) olabilir. Bütün bu farklı yapıdaki veriler uygun bir standart ile bir arada kullanılıp bir Web Listeleyicisi'nde (web browser) görüntülenebilir. Web'in diğer bir işlevi de, öteki bazı internet servislerini kendi içerisinde barındırmasıdır (ftp,gopher.news,wais). Web uygulamaları (web sayfaları) web listeleyicilerinde (browser, gezgin, tarayıcı) görüntülenir. Web sayfaları, başka sayfalara ve değişik türden verilere hiper linkler içermektedir. Buralara fare ile tıklayarak, başka sayfalara, oradan da başka sayfalara geçilir. Bu aslmda çok basit bir bilgiye erişim modelidir. Web sistemleri, kullanılan platformdan bağımsızdır. Bir Macintosh, PC ya da Unix Web Listeleyicisi aynı sayfaları, aynı şekilde alırlar. Sayfalarm alındığı Web Servisleri de farklı bilgisayar platformlarında olabilir. Web Listeleyicileri ve Web Servis Sağlayıcı ortamlar dünyada her yerde vardır ve global olarak kullanımları üstel bir şekilde artmaktadır. Web yapısmm bu kadar çok kabul görmesinin temel nedenleri aşağıdaki gibidir: Web açık bir sistemdir; platform, bilgisayar ve işletim sistemi gibi bağımlı değildir. Web üzerinden pek çok bilgi kaynağma kolaylıkla erişilmektedir, 13

25 Web uygulamaları geliştirmek ve bunları kullanıma sunmak çok kolay bir işlemdir. Çoğu durumlarda, fazla bilgisi olmayan kullanıcıların bile web sayfası dizayn edip kullanıma sunması uzmanlık gerektirme mesi nedeniyle mümkündür. Web ortamları artık son derece dinamiktir. Java ve ActiveX kullanarak, tamamen konfigüre edilebilir. İstemci (Client) uygulamaları geliştirerek, java* uygulamalarıyla firma, ürün tanıtımları yapılabilir. Bir kullanıcı, isteğe bağlı olarak, bağlandığı bir veri tabanından istediği bilgileri farklı gruplarda isteyebilir, (client side corporation) Aranılan bilgilere, bir takım tarama mekanizmaları (search engines) sayesinde kolayca ulaşılabilir. 12 AKGÜL/ GÖKÇÖL, a.g.web sitesi. 12 * Java web sayfalarının içerik ve görselliğini zenginleştirmede kullanılan bir programlama dilidir. Java Scripts ve Java Applet gibi türleri vardır. 14

26 II - İNTERNETİN ETKİLERİ A-İNTERNETİN GENEL EKONOMİYE ETKİLERİ internetin ticari alanda gösterdiği gelişmeye bakılacak olursa, çok kısa bir zaman dilimi içinde ekonomide yeni kavramlarm geliştiği ve gelişeceği görülmektedir. "Sanal Ekonomi" "İnternet Ekonomisi" ve benzeri isimlerle anılan bu kavramların gerçek ekonomik ortama paralel bir gelişme içinde olacağı ve onu tamamlayacağı görülmektedir. İnternet ekonomisinin yaratacağı etkiler açısından yapılacak bir değerlendirmede maliyet, zaman, etkinlik ve verimilik kavramlarının ön plana çıktığı görülmektedir. Üreticiden tüketiciye (B to C) ya da işletmeden işletmeye (B to B) işlemlerin daha az zamanda, daha etkili, daha verimli ve daha düşük maliyetle gerçekleştirilmesi giderek daha kolay hale gelmektedir. Bu durum işletmelerin daha dinamik, daha esnek ve daha rekabetçi bir yapıya dönüşmelerini sağlayacaktır. Aynı zamanda bireysel olarak tüketici ihtiyaçlarını karşılayabilecek kadar mikro pazarlama uygulamalarma da gidebilmelerine imkan verecektir. Bu noktada hem işletmelerarası pazarda hem de tüketiciler pazarmda tarafların memnuniyeti artacak ve ekonomik anlamda etkinlik sağlanacaktır. B-ELEKTRONİK TOPLULUKLAR VE İHTİYAÇLAR İnternetin büyük bir kullancı kesimi tarafından kullanılmaya başlanmasıyla, birbirleriyle internet üzerinden haberleşen, çeşitli bilgi kaynaklarına ulaşan, tartışan, forumlar düzenleyen başka bir deyişle zamanının önemli bir bölümünü internet üzerinde geçiren çok sayıda kullanıcının oluşturduğu ve "Elektronik Topluluk" olarak adlandırabileceğimiz bir kullanıcı kitlesi oluşmuştur. Bu kitle ilk olarak araştırma amaçlı çalışmalar için kullandığı interneti daha sonra eğlence, dinlenme, bilgilenme ve ticari olarak alışveriş amaçlı kullanmaya başlaymca kullanıcıların sayısı giderek artmıştır. Geometrik olarak artan bu kitlenin sayısının yıllar itibariyle izlediği artış aşağıda tablo 1.3' de görülmektedir. 15

27 Tablo 3. Dünya Üzerinde İnternet Kullanıcıları (000) Ülkeler (t) Avrupa A.B.D Japonya Diğer Ülkeler Tüm Dünya (t) tahmini Kaynak: KUNT, A: İnternetin Geleceği, BT/Haber, 31 Mart-6 Nisan 1998, S. 111, s.53. Elektronik toplulukların (electronic communities) ortaya çıkışı, internet üzerinde birbiriyle online iletişim kurma ihtiyacı duyan insanların, kurumların ve ticari işletmelerin sayesinde gerçekleşmiştir. Kullanıcıların çok büyük bir hızla artması, iletişimin yanısıra araştırma, eğlence, tartışma, sohbet ve alışveriş gibi çok farklı amaçlar için de yararlanılabilmesi nedeniyle, bu ortamı kullanan çok sayıda insanm oluşturduğu çeşitli alt grupların meydana gelmesini sağlamıştır. 13 İnternetin günlük yaşantıya girmesiyle ortaya çıkan ve günümüzde gözardı edilemeyecek bir büyüklüğe ulaşan internet toplumunun alt grupları olan elektronik topluluklar, ticari faaliyetlerin de bu alana kayması nedeniyle, aym zamanda tüketici olarak da ihtiyaçlarını karşılayabileceği farklı bir araç elde etmiş bulunmaktadır. STERNE, J.: The Internet Gift Culture, Web Master Magazine, targeting, com/webmaster 1196.html,

28 Önceleri elektronik ortam ile ilgili ihtiyaçlarm karşılanmaya başlanması, zamanla her türlü alışverişin de internet üzerinden yapılabileceğinin anlaşılması işletmecileri harekete geçirmiş ve ticari internet gelişmeye başlamıştır. Halen internet üzerinde en hızlı gelişen alan ticari internet alanıdır. Ticari interneti, araştırma ve eğitim sektörü izlemektedir. Bu üç sektör internet nüfusunun üçte ikisini oluşturmaktadır. 14 Ticari alanda meydana gelen gelişmeler ticari internet ya da elektronik ticaret adı verilen alanı oluşturmuştur. Bu alan bilet rezervasyonundan, uzaktan eğitime, sağlık danışmanlığından, uçak satışına kadar çok sayıda alanda giderek artan miktarlarda iç hacmi oluşmasmı sağlamıştır. Ticaret bankalarının da ödeme ile ilgili kısımda sisteme girmesiyle birlikte geleneksel ticaret sistemini bütünleyen bir ticaret sistemi oluşmuştur. Bilginin üretilmesi, paylaşılması, sınırsızlığı, ve iletişim olanaklarının son derece gelişmesi gerek tüketiciler pazarında gerekse endüstriyel pazarda yeni iş modellerinin oluşmasma yol açmıştır. Bu bağlamda ticaret sisteminin temelini oluşturan pazarlama kavramı da yapısal anlamda önemli değişikliklere uğramıştır. Bu değişikliklerin başlıcaları aşağıdaki gibidir; 15 Bilgisayarlar, kurum içi ve kurumlararası ağlar, sadece sayısal bilgilerin derlenip, düzenlendiği bir araç olmaktan öte, bilgilerin elde edilip paylaşıldığı bir araç olarak da giderek daha fazla önem kazanmaktadır, Uygun bir ağ iletişim modeli seçilip, işletmenin her bir bilgisayarmı hem bilgi toplayan, hem de bilgi dağıtan bir niteliğe kavuşturmalıdır, CARTLETT, CH.: Internet Evolotion and Future Directions, The Internet System Handbook, EdDaniel C. Lynch-Marshall T. Rose, Boston: MA:Addison Wesley, 1993, s McCANNJ. Marketing's Shared Memory: Concepts and Implications for Computer Support, August 1995, duke.edu/mccann/mim/infostra.html,

29 Sürekli bilgisayar kullanan, işlerinin büyük bir bölümünü bilgisayarlarla yürüten, iletişim, eğitim, eğlence gibi çok farklı amaçlar için bilgisayar kullanan insanların oluşturduğu yeni tüketici toplumu sonunda kendisine tüketici olarak ihtiyaçlarını karşılayabileceği bir ortamı da yaratmayı başarmıştır. Son yıllarda özellikle A.B.D.'de ortaya çıkan ve batı toplumlarmda hızla yerleşen yeni yaşam biçiminin bir sonucu da içe kapanık, zamanının büyük bir bölümünü televizyon ya da bilgisayar başında geçiren, sosyal ilişkileri zayıf bir insan prototipinin ortaya çıkmasıdır. Buna göre insanlar çok az neden için dışarı çıkmakta ve dış dünyayla bağlantılarını televizyon ya da bilgisiyarla sağlamaktadırlar. Bu gelişme geleneksel yöntemlerle alışveriş yapan tüketicilere alternatif olarak farklı yapıda ve özelliklerde bir tüketici kitlesinin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu tüketici kitlesi temel olarak bilgisayar kullanmasını bilen, sofistike ürünlere meraklı, teknolojik gelişmelere duyarlı, daha çok yüksek öğrenim görmüş ve ağırlıklı olarak gençlerden oluşan bir yapı göstermektedir. Ancak dünyanın hemen tüm ülkelerinde kısa bir geçmişi olmasına karşm, sağlanan gelişmelere bakıldığında daha geniş kitlelerin de ilgi duyarak katıldığı, sayıca giderek artan bir büyüklüğe ulaşan bir tüketici topluluğundan söz etmek gerekecektir. Halen bu ortamda yer alan elektronik topluluklarm üyeleri olan ve yeni tip tüketici olarak adlandırdığımız bu tüketiciler dört değişik alandan yararlanabilmektedirler; 16 Alım-satım işlemi ve Bilgi Dağıtımı: Elektronik topluluk, mal ve hizmetlerin alım satımı ile, bu alım satıma ilişkin bilgilerin dağıtım işlevini öncelikle yerine getirmektedir. Sistemin katılımcıları, özel bir alışveriş işlemi için diğer katılımcılar tarafından teşvik edilirlerken, zaman zaman tüketiciler birbirlerine danışarak da alışveriş yapabilmektedirler. 16 ARMSTRONG, A./HAGEL, J. The Real Value of On-line Communities, Harvard Business Review, May-June 1996, s

30 Ortak İlgi Alanları: Ortak ilgi alanları; daha çok belirli ilgi alanlarını paylaşan insanların yoğun bir iletişimle belli konularda fikir alışverişinde bulunmaları için belirlenmiştir. Çeşitli bilgileri paylaşmak, çeşitli forumlar ve tartışmalar düzenlemek, karşılıklı bilgi aktarmak yoluyla bu alandaki ihtiyaçları karşılamaktadır. Bu türden topluluklar bahçe bakımından, kişisel finansal kararlara kadar çok değişik alanlarda oluşabilmektedir. Fanteziler: İnternet ortamındaki bir başka grup türü de çeşitli fantezileri, hayalleri birbirleriyle paylaşmak isteyen kişiler tarafından oluşturulan topluluklardır. Bu toplulukları oluşturan katılımcılar, çeşitli tarihi karakterleri kullanarak roman, hikaye ve benzeri yazılar yazmak ya da çeşitli spor alanlarıyla ilgili, örneğin taraftarı olduğu takımı gerçek oyuncuların isimlerini kullanarak yeniden oluşturmak ve hayali karşılaşmalar yapmak amacıyla kullanmaktadırlar. Bu topluluklarda genellikle internet üzerinden yazarak konuşma (chat) yöntemi daha fazla kullanılmaktadır. Fantezi amaçlı olarak bir araya gelen kişilerin daha çok hobilerine yönelik satranç, dama gibi hobi oyunlar ile çeşitli kumar oyunlarına ilgi gösterdikleri ayrıca cinsel unsurlar içeren konuları da paylaştıkları bilinmektedir. İlişkiler: İnternet üzerinde birbirleriyle haberleşerek çeşitli konularda ayrıntılı bilgi sahibi olmak ya da tartışma amacıyla oluşturulan topluluklardır. Bu topluluklarm üyeleri belli bir konuda derin bilgi sahibi kişilerdir. Bu doğrultuda oluşturulan tartışma ortamına bütün üyeler katılmakta ve birbirlerini çeşitli konularda aydınlatmaktadırlar. Örneğin CompuServe (A.B.D.'de on-line hizmet sağlayıcı şirket) içinde yer alan kanser forumu üyeleri, kanserli hastalar ve ailelerinin birbirlerine çeşitli ilaçlar, tedavi yöntemleri, benzeri konularda bilgiler iletmektedirler. Halen sayılan bu dört tür ihtiyacın aynı anda yalnız bir tanesini karşılayabilmek durumunda olan elektronik topluluklar, yakın bir gelecekte, aynı anda birkaç ihtiyaca birden yönelmeyi amaçlamaktadırlar. Bu gruplarm ticari olarak kullanılması sonucunda tüketim amaçlı haber grubu oluşturma yoluna gidilmektedir. Oluşturulan bu tüketici grupları çeşitli mesajlarla harekete geçirilerek satmalmaya yöneltilmektedir. 19

31 C- İNTERNETİN PAZARLARA ETKİLERİ İnternetin gelişimine bakıldığında hem ulusal hem de uluslararası bir pazarlama aracı olarak kullanıldığından, geleneksel sınıflama açısmdan başlıca iki tür pazarm oluşmakta olduğu görülmektedir. Her ikiside büyük bir hızla gelişen ve geleneksel pazarlardan giderek daha fazla pay alan bu pazarların, yakın gelecekte çok büyük işlemlerin gerçekleşeceği alanlar olacağı açıktır. Aşağıda Grafik 1 'de tüketiciler ve endüstriyel pazarla ilgili gelişmeler görülmektedir. 17 Grafik 1. İnternette Tüketici ve Endüstriyel Pazarlarla İlgili Gelişmeler Tüketiciler Pazarı Endüstriyel Pazar Kaynak: Electronic Business Is More Than Just Electronic Commerce, www, pwcglobal. com/ gx / eng / insol/speec- nt/knapp/knap-05.htm, Tarafları itibariyle yapılacak değerlendirmede internetin ekonomik alanda yaratacağı etkiler aşağıdaki gibi değerlendirilebilir. Electronic Business Is More Than Just Electronic Commerce, lobal.com /gx /eng/in-sol/speec-int/knapp/knap-05.htm,

32 1- İnternetin Tüketiciler Pazarına Etkileri Elektronik toplulukların oluşturduğu tüketiciler pazarı hemen her tür tüketim malmm sipariş edilip satm almdığı pazar olarak internet üzerinde önemli bir yer tutmaktadır yılında toplam 13 milyar dolarlık alışveriş, 1 milyarlık dolar da reklam harcamasının gerçekleştiği tüketiciler pazarı internette pazarlamanın temelini oluşturmaktadır yılında 2.4 milyar dolar olan tüketiciler pazarı iş hacminin 2001 yılında 17.4 milyar dolara ulaşması beklenmektedir. 18 Ticari internette hemen her gelişme tüketiciler pazarı dikkate almarak oluşturulmakta ve işlem hacmi arttırılmaya çalışılmaktadır. Bu alanda pazarm gelişmesine engel olabilecek her tür yasal, kültürel, fiziksel, güvenlik ve dil sorunlarının da aşılmasına çalışılmaktadır. Bu amaçla geliştirilen standartlarla yakın bir gelecekte bu pazarın işlem hacminin çok büyük rakamlara ulaşması beklenmektedir. 19 Tüketiciler pazarının gelişmesi büyük ölçüde kişisel bilgisayar kullanımının artması, güvenlik sorunlarının çözülmesi ve erişim maliyetlerinin azaltılması gibi etkenlere bağlıdır. İnternet erişiminin en az düzeyde de olsa bilgisayar kullanma bilgisini gerektirmesi ayrıca bilgisayara sahip olma zorunluluğu, internette pazarlamanm gelişimini doğrudan etkilemektedir. Halen bilgisayara sahip aileler bakımından en fazla zengin ülkelerin başında A.B.D., Kanada ve Batı Avrupa ülkeleri bulunmaktadır. Bunun dışmda kalan ülkelerde özellikle bilgisayar fiyatlarının yüksek olması nedeniyle kişi basma düşen bilgisayar miktarı ile orantılı bir pazar seyri izlenmektedir. Kredi kartı kullanımı da internette tüketiciler pazarının gelişimine doğrudan etki eden bir başka etkendir. Halen internet üzerinden yapılan alışverişlerde ödemelerin büyük bir bölümünün kredi kartlarıyla yapılması, alternatif ödeme sistemlerinin tam anlamıyla yerleşmiş olmaması gibi nedenler pazarın gelişiminde kredi kartı etkeninin önemini ortaya koymaktadır ATUNER, İ.Ö./GÖNÜLLÜ, H.: Elektronik Ticaret, BYTE Türkiye, Mayıs 1998, s.5? s

33 Kişisel bilgisayar kullanımının getirdiği sınırlamaları dikkate alan şirketler pazarın gelişimini hızlandırmak amacıyla WebTV olarak bilinen ve evlerde kullanılan televizyonlardan internet erişimi sağlayan bir sistemi geliştirmek için uğraşmaktadırlar. Kablo TV şirketlerinin de bu konuya ilgi duymalarıyla yakın bir gelecekte internet erişiminin hem daha kolay hem de daha ucuz bir yoldan gerçekleşmesi ihtimali yüksektir. Pazarm gelişmesi ile ilgili bir başka etken de ürün kategorileri açısından görülen farklılıklardır. Halen internet üzerinde satışı en fazla yapılan ürünler yine bilgisayar sektörünün pazara sunduğu yazılım ve donanım ürünleridir. Bunun yanısıra hizmet sektörünün sunduğu danış manlık, eğlence, turizm ve finans hizmetleri de alışverişe en fazla konu olan ürünlerdir. Online versiyonu bulunan gazete ve dergilerin satışları da dikkat çekicidir. Örneği A.B.D.'de yayınlanan elektronik gazete sayısı civarındadır. Bu alanda faaliyet gösteren şirketlerin toplam cirosu 20 milyon dolar civarındadır. 20 Bir başka önemli ticaret alanı da hisse senedi piyasasıdır. Her yıl bir önceki yıla göre katlanarak giden bu piyasada hisse senedi işlemlerinin yaklaşık % 25'i internet üzerinden yapılmaktadır. 21 Diğer yandan hizmet sektörü dışmda yer alan fiziksel ürünlerin pazarlanması da internet ortamında bir çok şirketin gündeminde yer almaktadır. Geleneksel fiziksel dağıtım kanalma alternatif olarak ortaya çıkan internet bir çok şirketi yol ayrımına getirmektedir. Mağaza ve dükkan perakendeciliğine alternatif olarak gelişen internette en bilinen örnek Amazon.com kitapçı sitesidir. Benzer şekilde bir çok hypermarket internet üzerinden satış yapmaya başlamış ve çok sayıda ürün internet üzerinden sipariş edilebilir hale gelmiştir. Halen internet üzerinde konser biletinden pizzaya, kitaptan otomobile kadar her ürünü sipariş edebilmek mümkündür id=46 id= &rel=true 22

34 a-tüketici Alışkanlıklarında Meydana Gelen Değişiklikler Bilgi çağı yaşamın her alanını büyük ölçüde değiştirmektedir. Bu değişim sadece sınırsız bilginin insan yaşamma yaptığı etkilerle sınırlı değildir. Modern insanm yaşam biçimi de hızla değişmektedir. Globalleşme, uluslararası ticaretin gelişmesi, ekonomik anlaşmalar, şirket birleşmeleri, artan iş temposu, metropol yaşamının güçlükleri yeni bir insan tipinin ortaya çıkmasma neden olmaktadır. Giderek değişen yaşam biçimlerinin ortaya çıkardığı en önemli sorunlardan birisi de günlük yaşam içinde ulaşım, iletişim ve işe ayrılan sürelerin artmasıdır. Yaşam biçimlerinin ve tüketici beklentilerinin değişmesi, serbest piyasa ekonomisi nedeniyle yaşanan, şiddetli rekabete dayalı olarak, pazara sunulan binlerce tür ürün ve hizmet nedeniyle, alışveriş çok zaman alan zahmetli bir iş haline gelmektedir. Bir yandan refah toplumunun sağladığı nimetlerden yararlanan, diğer yandan da yeni yaşam biçiminin getirdiği güçlüklerle boğuşan günümüz tüketicisi, kendisine ve ailesine daha fazla zaman ayırabilmek, eğlenmek, dinlenmek ve çeşitli hobilerle uğraşabilmek amacıyla rutin olarak yaptığı pek çok işi daha kolay bir biçimde yapabilmek için çareler aramaktadır. Ortaya çıkan çeşitli pazar fırsatları içinde hazır yemek, eve teslim kargo sistemi, kuru temizleme hizmetleri, ev ve ofis temizlik sistemleri gibi çok sayıda hizmet bulunmaktadır. 22 Alışveriş yapma, harcanan zaman açısından bakıldığında, günümüz tüketicisi için önemli bir sorun olarak görülmektedir. Bir yandan binlerce tür ürün ya da hizmet, öte yandan çok geniş alana yayılmış alışveriş merkezleri ve de aynı zamanda ulaşım ve park yeri sorunları alışverişi içinden çıkılmaz bir sorun haline getirmektedir. Aynı zamanda ürün ve hizmet niteliklerinin de sürekli değişmesi bu konuda çok fazla bilgiyi gerektirmektedir. İnternet bu noktada günün her saatinde evden, bürodan, otomobilden, okuldan ya da bir bilgisayarın ya da telefonun bulunduğu her yerden alışveriş imkanı sağlaması, üstelik harcanan zaman açısmdan çok ekonomik olması ve ürün ya da hizmet fiyatları açısından ilave maliyetler getirmediği, aksine ucuz bir seçenek olması gibi nedenlerle giderek daha fazla tercih edilmektedir KOTLER, P./ARMSTRONG,G. : Principles of Marketing, Prentice Hall International Ine, 8 th ed.n.j.1999.s SHEIN, E.: Special Net Delivery, PC Week Online, , printme.fcgi?=pcweek,

35 b-internetin Tüketicileri Sağladığı Kolaylıklar Günün herhangi bir saatine sıkıştırılmış ve kısa bir sürede sadece birkaç mağaza gezerek yapılacak alışveriş yerine, örneğin; evden yapılacak bir bağlantı ile fiyat ve kalite karşılaştırması yaparak, gerekirse uzmanlara danışarak, evde yaşayan diğer aile fertlerine ürünün rengini, biçimini, stilini ve fiyatını sorarak yapılacak bir alışveriş daha doyurucu olmaktadır. Bu nedenle internet müşterilere, hem zaman, hem de mekan bakımından eşsiz kolaylıklar sağlamaktadır. Tüketiciler açısından yarattığı faydalar açısından internetin getirdiği yenilikler aşağıdaki gibi özetlenebililir; bl-alışveriş Kolaylığı Geleneksel alışveriş yöntemleri tüketicinin herhangi bir ürün ya da hizmeti satın alması için çeşitli alternatifler yaratmıştır. Pazarlamanın gelişim süreci içinde bakkaldan alışverişten, telefonla pazarlamaya, katalogla alışverişten, televizyondan alışverişe kadar çeşitli seçenekler tüketicilere sunulmuştur. Ancak tüm bu seçeneklerin hepsinde çeşitli sınırlamalar sözkonusudur. Alışverişlerin ürün, hizmet, dağıtım ya da fiyat gibi konuların herhangi birisi ya da birkaçı açısmdan çeşitli sınırlar içinde yapılması adeta bir zorunluluktur. Örneğin internette alışverişe en çok benzeyen yöntemlerden birisi olan katalogla alışverişte ürün sayısı, türü ve alışveriş yeri çok sınırlıdır. Oysa internetin en belirgin özelliği sınırlarının olmayışıdır. Gerek coğrafi bakımdan satıcı işletmelerin yerleşim yerleri gerekse ürün ve hizmet çeşidi açısından herhangi bir sınırın olmaması interneti geleneksel alışveriş yöntemlerine göre daha üstün kılmaktadır. Ayrıca alışverişin çok kolay bir şekilde yapılabilmesi bir başka özelliktir. İnternetin bilgisayar kullanabilen her yaştan her kişinin kullanabileceği kadar basit bir araç olması, ucuz olması alışverişlerin kolay bir şekilde gerçekleşebilmesi açısmdan önemli üstünlükler yaratmaktadır. 24

Bilgisayar Sistemleri ilk ortaya çıktığında...

Bilgisayar Sistemleri ilk ortaya çıktığında... Bilgisayar Ağları Bilgisayar Sistemleri ilk ortaya çıktığında... Merkezi yapıya sahip ENIAC (1945) ~167 m² 30 ton IBM 650 (1960) K.G.M Dk.da ~ 74000 işlem 12 yıl kullanılmıştır http://the eniac.com www.kgm.gov.tr

Detaylı

Doç.Dr. Yaşar SARI ESOGÜ Turizm Fakültesi-Eskişehir BİLGİSAYAR AĞLARI (COMPUTER NETWORKS)

Doç.Dr. Yaşar SARI ESOGÜ Turizm Fakültesi-Eskişehir BİLGİSAYAR AĞLARI (COMPUTER NETWORKS) BİLGİSAYAR AĞLARI (COMPUTER NETWORKS) 1 BİLGİSAYAR AĞI Birden çok bilgisayarın birbirine bağlanması ile oluşturulan yapılara bilgisayar ağları denmektedir. Bu bağlantı bakır kablolarla yapılabildiği gibi,

Detaylı

Internet Nedir? Devlet Kurumları. Internet Servis Sağlayıcılar. Lokal Ağ. Eğitim Kurumları. Kişisel Bilgisayar. Dizüstü Bilgisayar.

Internet Nedir? Devlet Kurumları. Internet Servis Sağlayıcılar. Lokal Ağ. Eğitim Kurumları. Kişisel Bilgisayar. Dizüstü Bilgisayar. İnternet Nedir? Internet Nedir? Internet, bilgisayar ağlarını kapsayan uluslararası bir ağdır. Farklı büyüklükteki ve tipteki birbirinden bağımsız binlerce bilgisayar ağından oluşur. Bu ağların her birinde

Detaylı

TBF 110 BİLGİSAYARDA VERİ İŞLEME ve UYGULAMALARI Ha9a- 2 - İnternet

TBF 110 BİLGİSAYARDA VERİ İŞLEME ve UYGULAMALARI Ha9a- 2 - İnternet BİLGİSAYARDA VERİ İŞLEME ve UYGULAMALARI Ha9a- 2 - İnternet 2015 2016 Akademik Yılı Öğr. Gör. Gülten Güngörmüş gulteng@baskent.edu.tr Oda No: B- 202 Öğr. Gör. Gizem Öğütcü ogutcu@baskent.edu.tr Oda No:

Detaylı

Internet: Tarihçe ve Kavramlar

Internet: Tarihçe ve Kavramlar Internet: Tarihçe ve Kavramlar Umut Al umutal@hacettepe.edu.tr Internet in Tarihçesi 1945 Vannevar Bush memex 1962 Licklider (MIT) Galaktik Ağ 1969 DARPA ARPANET 1972 İlk e-posta 1983 TCP-IP 1991 Gopher,

Detaylı

WEB TASARIMIN TEMELLERİ

WEB TASARIMIN TEMELLERİ WEB TASARIMIN TEMELLERİ ~ Sunu 1 ~ Öğr. Gör. Mehmet Fatih TAN http://blog.kmu.edu.tr/mftan mftan@kmu.edu.tr Bilgi paylaşıldıkça kıymetlenir.. Kaynak göstermek şartıyla sunu içeriğini çalışmalarınızda kullanabilirsiniz.

Detaylı

Internet Nedir? Internet Adresleri. Internet Servisleri

Internet Nedir? Internet Adresleri. Internet Servisleri Internet Nedir? Internet, dünya kapsamında birçok bilgisayar sistemini TCP/IP protokolü ile birbirine bağlayan ve gittikçe büyüyen bir iletişim ağıdır. TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol),

Detaylı

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret www.maviperde.com 1995 li yıllardan sonra Dünyada ve Türkiye'de elektronik ticaretin ön plana çıkmasıyla ve gelecek yıllarda mekanik perde sistemi pazarının çoğunu elektronik ticaretle olacağı varsayımı

Detaylı

İnternet ve İnternet Tarayıcıları BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİSİ DERS NOTU - 2

İnternet ve İnternet Tarayıcıları BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİSİ DERS NOTU - 2 İnternet ve İnternet Tarayıcıları BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİSİ DERS NOTU - 2 Ağlar ve Internet Ağ, iletişim aygıtları ve iletim ortamı yoluyla, genellikle kablosuz olarak bağlanan bilgisayar ve aygıtların

Detaylı

BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015

BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 Ders- 12 Bilgisayar Ağları Yrd. Doç. Dr. Burcu Can Buğlalılar Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Katmanları İçerik Bilgisayar ağı nedir? Yerel alan ağları

Detaylı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI BALIKESİR / BANDIRMA İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ. Büro Yönetimi ve Resmi Yazışma Kuralları Kursu

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI BALIKESİR / BANDIRMA İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ. Büro Yönetimi ve Resmi Yazışma Kuralları Kursu T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI BALIKESİR / BANDIRMA İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ Büro Yönetimi ve Resmi Yazışma Kuralları Kursu Büro Yönetimi Öğretmeni Fatma GEZ TEKNOLOJİ TEKNOLOJİ NEDİR? Teknoloji insanoğlunun

Detaylı

5 milyon kişi online ticarete 31 milyar lira harcıyor

5 milyon kişi online ticarete 31 milyar lira harcıyor Tarih: 06.10.2013 Sayı: 2013/16 Türkiye de e-ticaret Raporu na göre online alışveriş beş yılda 3 e katlandı 5 milyon kişi online ticarete 31 milyar lira harcıyor İSMMMO nun Türkiye de e-ticaret adlı raporuna

Detaylı

İÇİNDEKİLER GENEL KAVRAMLAR I. KİŞİLİK HAKKININ TANIMI, ÖZELLİKLERİ VE KONUSU 21

İÇİNDEKİLER GENEL KAVRAMLAR I. KİŞİLİK HAKKININ TANIMI, ÖZELLİKLERİ VE KONUSU 21 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER 9 KISALTMALAR CETVELİ 15 GİRİŞ 17 BİRİNCİ BÖLÜM GENEL KAVRAMLAR 1. KİŞİLİK HAKKI, RADYO-TELEVİZYON VE İNTERNET KAVRAMLARI 21 I. KİŞİLİK HAKKININ TANIMI, ÖZELLİKLERİ VE KONUSU 21

Detaylı

İnternet Nedir? 1. İnternet Teknolojileri. İçerik. İnternet Nedir? 2. Ders 1

İnternet Nedir? 1. İnternet Teknolojileri. İçerik. İnternet Nedir? 2. Ders 1 İnternet Nedir? 1 İnternet Teknolojileri Ders 1 Internet, teknik olarak, birçok bilgisayarın ve bilgisayar sistemlerinin birbirine bağlı olduğu, dünya çapında (170den fazla ülke arasında) yaygın olan ve

Detaylı

İnternet Teknolojileri. Ders 1

İnternet Teknolojileri. Ders 1 İnternet Teknolojileri Ders 1 İçerik İnternet nedir? İnternet in kısa tarihi Türkiye de internetin gelişimi World Wide Web İnternet Nedir? 1 Internet, teknik olarak, birçok bilgisayarın ve bilgisayar sistemlerinin

Detaylı

(Bilgisayar ağlarının birbirine bağlanarak büyük bir ağ oluşturmasıdır)

(Bilgisayar ağlarının birbirine bağlanarak büyük bir ağ oluşturmasıdır) İnternet ve WWW İnternet Dünyadaki en büyük bilgisayar ağı, (Bilgisayar ağlarının birbirine bağlanarak büyük bir ağ oluşturmasıdır) İnternet teki web site sayısının yüksek bir hızla artması ve beraberinde

Detaylı

E-Posta Hesapları ve Anında Mesajlaşma Yazılımları

E-Posta Hesapları ve Anında Mesajlaşma Yazılımları E-Posta Hesapları ve Anında Mesajlaşma Yazılımları Bu derste neler öğreneceğiz? E-posta Nedir? Hangi amaçla kullanılır? Yararları nelerdir? Anında mesajlaşma yazılımı nedir? Anında mesajlaşma yazılımlarını

Detaylı

Bilgi ve iletişim teknolojileri

Bilgi ve iletişim teknolojileri Bilgi ve iletişim teknolojileri 1 Bilgisayar, Hesap makinesi gibi araçlara neden ihtiyaç duyulmuştur? Zaman tasarrufu Bilginin depolanması ihtiyacı Hatasız işlem yapma isteği İletişim ihtiyacı 30\2 Bilişim

Detaylı

WTO(DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ): Mal ve hizmetlerin üretim, reklam, satış ve dağıtımlarının telekomünikasyon ağları üzerinden yapılmasıdır.

WTO(DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ): Mal ve hizmetlerin üretim, reklam, satış ve dağıtımlarının telekomünikasyon ağları üzerinden yapılmasıdır. E-Ticarete Giriş E-Ticaret Tanımı WTO(DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ): Mal ve hizmetlerin üretim, reklam, satış ve dağıtımlarının telekomünikasyon ağları üzerinden yapılmasıdır. OECD(İKTİSADİ İŞBİRLİĞİ VE KALKINMA

Detaylı

YEREL AĞ (LAN) GENİŞ ALAN AĞI (WAN) IP NUMARASI İNTERNET ADRESLERİ (URL) DOMAIN

YEREL AĞ (LAN) GENİŞ ALAN AĞI (WAN) IP NUMARASI İNTERNET ADRESLERİ (URL) DOMAIN YEREL AĞ (LAN) GENİŞ ALAN AĞI (WAN) IP NUMARASI İNTERNET ADRESLERİ (URL) DOMAIN LAN YEREL AĞ WAN GENİŞ ALAN AĞI Birbirine yakın mesafedeki bilgisayarların bir kablo ve ethernet kartı aracılığı ile bağlanmasından

Detaylı

Bilimsel ve Teknik Dokümantasyon. Yrd. Doç.Dr. Özlem Bayram ozlembayr@gmail.com

Bilimsel ve Teknik Dokümantasyon. Yrd. Doç.Dr. Özlem Bayram ozlembayr@gmail.com Bilimsel ve Teknik Dokümantasyon Yrd. Doç.Dr. Özlem Bayram ozlembayr@gmail.com Enformason Teknolojisi: Đnternet Bilgisayar ağı: Birden fazla bilgisayar arasındaki programların paylaşılabilmesine izin veren

Detaylı

BTP 207 İNTERNET PROGRAMCILIĞI I. Ders 1

BTP 207 İNTERNET PROGRAMCILIĞI I. Ders 1 BTP 207 İNTERNET PROGRAMCILIĞI I Ders 1 2 Dersi Veren: Doç.Dr. Nuray At Mühendislik Fakültesi, Elektrik-Elektronik Müh. Bölümü, EEM213 e-mail: nat@anadolu.edu.tr Kaynaklar: 1. E. Yaşar, T. Özseven, İnternet

Detaylı

Ağ Nedir? Birden fazla bilgisayarın iletişimini sağlayan printer vb. kaynakları, daha iyi ve ortaklaşa kullanımı sağlayan yapılara denir.

Ağ Nedir? Birden fazla bilgisayarın iletişimini sağlayan printer vb. kaynakları, daha iyi ve ortaklaşa kullanımı sağlayan yapılara denir. TEMEL AĞ TANIMLARI Ağ Nedir? Birden fazla bilgisayarın iletişimini sağlayan printer vb kaynakları, daha iyi ve ortaklaşa kullanımı sağlayan yapılara denir WAN ve LAN Kavramları Bilgisayarlar ve paylaşılan

Detaylı

E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz.

E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz. Mehmet Can HANAYLI Sanal ortamda hukuksal kurallara uyarak e-ticaret yapabileceksiniz. E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz. E-Ticarette

Detaylı

İnternet ve ağ kavramlarını tanımlamak. İnternet in nasıl çalıştığını açıklamak. Elektronik posta ve sohbet kavramlarını açıklamak.

İnternet ve ağ kavramlarını tanımlamak. İnternet in nasıl çalıştığını açıklamak. Elektronik posta ve sohbet kavramlarını açıklamak. Amaçlarımız 2 İnternet ve ağ kavramlarını tanımlamak. İnternet in nasıl çalıştığını açıklamak. Elektronik posta ve sohbet kavramlarını açıklamak. Dosya transferi ve arama motoru kavramlarını tanımlamak.

Detaylı

En iyi Ödeme Sistemi. www.turkpayonline.com

En iyi Ödeme Sistemi. www.turkpayonline.com En iyi Ödeme Sistemi www.turkpayonline.com ÖNSÖZ DITRIX Ltd. ve telekomünikasyon alanındaki markası Turk- PAY, ödeme sistemlerinin reel sektöre entegrasyonunu sağlamayı amaçlamaktadır. Şirketimiz için

Detaylı

INTERNET PROGRAMCILIĞI. Kişisel Bağlantı. Neler Öğreneceğiz? Bağlantı Türleri. Gereksinimler. Modem

INTERNET PROGRAMCILIĞI. Kişisel Bağlantı. Neler Öğreneceğiz? Bağlantı Türleri. Gereksinimler. Modem INTERNET PROGRAMCILIĞI Seval ÖZBALCI Bilgisayar Programcılığı Bölümü Ders 2 Internet Teknolojileri ve Temel Internet Kavramları Neler Öğreneceğiz? Internet e Kişisel Bağlantı Kişisel Bağlantı İçin Gerekenler

Detaylı

ELEKTRONİK TİCARET DR. AYŞEGÜL SAĞKAYA GÜNGÖR

ELEKTRONİK TİCARET DR. AYŞEGÜL SAĞKAYA GÜNGÖR ELEKTRONİK TİCARET DR. AYŞEGÜL SAĞKAYA GÜNGÖR E-İŞ Elektronik İş (E-iş) Bilgi ve iletişim teknolojilerinin bir şirketin tüm aktivitelerini desteklemek amaçlı uygulanması Şirketin iç ve dış veri sistemlerini

Detaylı

Internet ve World Wide Web

Internet ve World Wide Web Internet ve World Wide Web Bilişim Discovering Computers Teknolojileri 2010 Temelleri 2011 Living in a Digital World Dijital Bir Dünyada Yaşamak Internet Internet, milyonlarca şirketin, devlet ve öğretim

Detaylı

Etkinlik-Organizasyon Firmaları Sunumu. Powered by MyBilet

Etkinlik-Organizasyon Firmaları Sunumu. Powered by MyBilet Etkinlik-Organizasyon Firmaları Sunumu Powered by MyBilet Online yayın nedir? MyStreamTurkey teknolojisi ile, firmanız tarafından uygun bulunulan görsel içerik ile, ekibimiz tarafından firmanızın veya

Detaylı

AĞ SĠSTEMLERĠ. Öğr. Gör. Durmuş KOÇ

AĞ SĠSTEMLERĠ. Öğr. Gör. Durmuş KOÇ AĞ SĠSTEMLERĠ Öğr. Gör. Durmuş KOÇ Ağ Ġletişimi Bilgi ve iletişim, bilgi paylaşımının giderek önem kazandığı dijital dünyanın önemli kavramları arasındadır. Bilginin farklı kaynaklar arasında transferi,

Detaylı

GİRİŞ INTERNET İN TARİHİ INTERNET İN TANIMI

GİRİŞ INTERNET İN TARİHİ INTERNET İN TANIMI GİRİŞ Ünlü bilim kurgu yazarı William GIBSON romanlarında çok ileri teknolojiye sahip bir dünya tablosu çizmekte, tüm dünyayı saran matrix isimli bir bilgisayar ağından bahsetmekte ve bu ağın oluşturduğu

Detaylı

Kullanım ve Yardım Kılavuzu

Kullanım ve Yardım Kılavuzu Kullanım ve Yardım Kılavuzu 2007 Genel Bakış TradeMaster International, uluslar arası piyasalardaki Hisse Senedi ve Futures işlemlerini kolay ve hızlı bir şekilde yapmanıza olanak sağlayan bir uygulamadır.

Detaylı

TÜBİTAK UEKAE ULUSAL ELEKTRONİK ve KRİPTOLOJİ ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ

TÜBİTAK UEKAE ULUSAL ELEKTRONİK ve KRİPTOLOJİ ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ TÜBİTAK UEKAE ULUSAL ELEKTRONİK ve KRİPTOLOJİ ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ GÜVENLİ KURUMSAL MESAJLAŞMA UYGULAMASI Ulusal Elektronik İmza Sempozyumu, 7-8 Aralık 2006 İsmail GÜNEŞ E-posta:ismail@uekae.tubitak.gov.tr

Detaylı

TARIM REFORMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TARIM REFORMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ web uygulamaları Üyelik Koşulları; TARIM REFORMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KIRSAL KALKINMA YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİ PROGRAMI KAPSAMINDA TARIMA DAYALI EKONOMİK YATIRIMLARIN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (Tebliğ

Detaylı

Atabey Meslek Yüksek Okulu Web Tasarımının Temelleri

Atabey Meslek Yüksek Okulu Web Tasarımının Temelleri Atabey Meslek Yüksek Okulu Web Tasarımının Temelleri TEMEL KAVRAMLAR Web Tasarımının Temelleri, dersinin iyi anlaşılabilmesi için bu dersin temelini oluşturan kavramların iyi bilinmesi gerekir. İnternetin

Detaylı

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013 TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ Tutundurma, mal ya da hizmetleri satışını arttırabilmek için, alıcıları satın almaya ikna edebilmeye yönelik satıcı tarafından başlatılan tüm çabaların koordinasyonu

Detaylı

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101]

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] 5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] KARAR ADI NO E 2011/101 Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri ĠLGĠLĠ DĠĞER KARARLA R T...... 2005/201 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sisteminin

Detaylı

İNTERNET VE BİLGİSAYAR AĞLARI

İNTERNET VE BİLGİSAYAR AĞLARI İNTERNET VE BİLGİSAYAR AĞLARI İNTERNET NEDİR? Dünya genelindeki bilgisayar ağlarını ve kurumsal bilgisayar sistemlerini birbirine bağlayan elektronik iletişim ağıdır. BİLGİSAYAR AĞI NEDİR? İki ya da daha

Detaylı

MODÜL 1 BÖLÜM 3 İNTERNET VE E-POSTA BİLGİSAYAR KULLANMA. Şükrü BAKIR Bilişim Teknolojileri Öğretmeni

MODÜL 1 BÖLÜM 3 İNTERNET VE E-POSTA BİLGİSAYAR KULLANMA. Şükrü BAKIR Bilişim Teknolojileri Öğretmeni MODÜL 1 BÖLÜM 3 İNTERNET VE E-POSTA BİLGİSAYAR KULLANMA Şükrü BAKIR Bilişim Teknolojileri Öğretmeni AĞ NEDİR? Ağ, paylaşım amacıyla iki ya da daha fazla cihazın bir araya getirilmesiyle oluşturulan bir

Detaylı

İSTATİSTİKLERİ MEHMET ÖZÇELİK

İSTATİSTİKLERİ MEHMET ÖZÇELİK GİRİŞ TÜRKİYE DE İNTERNET KULLANIMI ve E-TİCARET Günümüz teknoloji çağında 2000 li yılların başından itibaren, özellikle bilişim teknolojilerindeki hızlı gelişmeler, bilgi toplumunun oluşmasına büyük katkı

Detaylı

ODTÜ KÜTÜPHANESİ YENİ WEB SAYFASININ TASARIMI VE KULLANILABİLİRLİK ÇALIŞMASI

ODTÜ KÜTÜPHANESİ YENİ WEB SAYFASININ TASARIMI VE KULLANILABİLİRLİK ÇALIŞMASI ODTÜ KÜTÜPHANESİ YENİ WEB SAYFASININ TASARIMI VE KULLANILABİLİRLİK ÇALIŞMASI Mustafa DALCI *, Özge ALÇAM*, Yasemin Oran SAATÇİOĞLU*, Feride ERDAL* * Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Bilgi İşlem Daire Başkanlığı,

Detaylı

İşletme Bilgi Yönetimi. Doç. Dr. Serkan ADA

İşletme Bilgi Yönetimi. Doç. Dr. Serkan ADA İşletme Bilgi Yönetimi Doç. Dr. Serkan ADA Bilgi Toplanmış, organize edilmiş, yorumlanmış ve belli bir yöntemle etkin karar vermeyi gerçekleştirmek amacıyla ilgili birime sevkedilmiş, belirli bir amaç

Detaylı

Ünite A. BAŞLANGIÇ B. WEB DE DOLAŞMA C. WEB DE ARAMA D. YER İŞARETLERİ (BOOKMARK) E. BAŞLANGIÇ F. İLETİLER G. İLETİNİN İLETİLMESİ H.

Ünite A. BAŞLANGIÇ B. WEB DE DOLAŞMA C. WEB DE ARAMA D. YER İŞARETLERİ (BOOKMARK) E. BAŞLANGIÇ F. İLETİLER G. İLETİNİN İLETİLMESİ H. VII. İNTERNET VE İLETİŞİM Ünite A. BAŞLANGIÇ B. WEB DE DOLAŞMA C. WEB DE ARAMA D. YER İŞARETLERİ (BOOKMARK) E. BAŞLANGIÇ F. İLETİLER G. İLETİNİN İLETİLMESİ H. İLETİ YÖNETİMİ 179 A BAŞLANGIÇ Konuya Hazırlık

Detaylı

DESKPORT. Bilișim Hizmetleri. 2014 Yılı Hizmet Tanıtım Kataloğu

DESKPORT. Bilișim Hizmetleri. 2014 Yılı Hizmet Tanıtım Kataloğu 2014 Yılı Hizmet Tanıtım Kataloğu info@deskport.net BİZ KİMİZ? Biz Kimiz? Deskport Bilişim ekibinin karakteristik özellikleri olan; özgüven, çalısma azmi, tecrübe ve liderlik vasıflarımızla amacımız, müşterilerimizi

Detaylı

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR Doküman Adı: GELİŞTİRME SÜREÇLERİ Doküman No.: P508 Revizyon No: 01 5 1 Web Sayfası Hazırlama Talimatı iptal edildiği için 5.2 maddesinden ilgili cümle çıkartıldı. 3 1 Web Sayfası Hazırlama Talimatı iptal

Detaylı

BÖLÜM 7. Telekomünikasyon, İnternet ve, Kablosuz Teknoloji. Doç. Dr. Serkan ADA

BÖLÜM 7. Telekomünikasyon, İnternet ve, Kablosuz Teknoloji. Doç. Dr. Serkan ADA BÖLÜM 7 Telekomünikasyon, İnternet ve, Kablosuz Teknoloji Doç. Dr. Serkan ADA Bilgisayar Ağı Nedir? En yalın haliyle ağ, iki veya daha fazla birbirine bağlı bilgisayardan oluşur. Bilgisayar Ağı Nedir?

Detaylı

1. İNTERNET NEDİR?... 2 2. İNTERNET İNSANLARA NELER SAĞLAR?... 3 3.İNTERNETE BAĞLANMAK İÇİN NELER GEREKLİ?... 5

1. İNTERNET NEDİR?... 2 2. İNTERNET İNSANLARA NELER SAĞLAR?... 3 3.İNTERNETE BAĞLANMAK İÇİN NELER GEREKLİ?... 5 İÇİNDEKİLER 1. İNTERNET NEDİR?... 2 1.1. İNTERNETE KİMLER BAĞLANIR?... 2 1.2. İNTERNETE BİLGİLERİ KİM KOYAR?... 3 2. İNTERNET İNSANLARA NELER SAĞLAR?... 3 2.1. E-POSTA... 4 2.2. CHAT (MİRC)... 4 3.İNTERNETE

Detaylı

Bilgi ve iletişim NETWORK, I NTERNET

Bilgi ve iletişim NETWORK, I NTERNET Bilgi ve iletişim NETWORK, I NTERNET internet Nedir? Bir bilgisayarın birden fazla bilgisayarla bağlanması sonucu oluşan yapıya bilgisayar ağı denir. Dünyada bilinen en büyük bilgisayar ağına ise İnternet

Detaylı

BILG101 Bilgisayara Giriş

BILG101 Bilgisayara Giriş BILG101 Bilgisayara Giriş Ünite 12: İnternet in Altyapısı Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgisayar Teknolojisi ve Bilişim Sistemleri Bölümü Giriş Bu ünitede İnternet ve

Detaylı

Powered by www.etgigrup.com. www.vedubox.com

Powered by www.etgigrup.com. www.vedubox.com Powered by www.etgigrup.com www.vedubox.com Entegre E-Eğitim Sistemi Uzaktan Eğitim Sisteminiz 1DK da Hazır! Kolay Basit İnovatif Esnek Entegre Entegre Eğitim Platformu Uzaktan Eğitim, e-eğitim, Online

Detaylı

SANAL EĞİTİM BİLİMLERİ KÜTÜPHANESİ

SANAL EĞİTİM BİLİMLERİ KÜTÜPHANESİ IX.ULUSAL EĞİTİM BİLİMLERİ KONGRESİ Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi 27-30 Eylül 2000 ERZURUM SANAL EĞİTİM BİLİMLERİ KÜTÜPHANESİ Prof.Dr. Mustafa ERGÜN Konunun önemi Araştırmalarda

Detaylı

BİLGİSAYAR AĞLARI Bilgisayar İletişimi Nedir? Veri İşleme Modelleri ve Ağ Gelişimi Merkezi İşleme

BİLGİSAYAR AĞLARI Bilgisayar İletişimi Nedir? Veri İşleme Modelleri ve Ağ Gelişimi Merkezi İşleme BİLGİSAYAR AĞLARI Bilgisayar ağlarının kullanımındaki temel amaç bilgi ve servislerin paylaşımıdır. Bu bölümde bilgisayar ağlarının sınıflandırılması ve kullanım amaçları anlatılmaktadır. Bu bilgi ve servislerin

Detaylı

ELEKTRONİK SEKTÖRÜ RAPORU (2013/1)

ELEKTRONİK SEKTÖRÜ RAPORU (2013/1) T.C. BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI ELEKTRONİK SEKTÖRÜ RAPORU (2013/1) Sektörel Raporlar ve Analizler Serisi 1 İÇİNDEKİLER Şekiller Listesi... 3 Kısaltmalar Listesi... 3 YÖNETİCİ ÖZETİ... 4 1.SEKTÖRÜN

Detaylı

Hazırlayan: EMRAH HAS

Hazırlayan: EMRAH HAS Hazırlayan: EMRAH HAS Eşzamanlı ya da eş zamansız, metin, grafik, animasyon, ses, video gibi içeriğin tamamen işlenmiş, yarı işlenmiş ya da ham veri şeklinde dijital ortamda verinin toplanması, veriye

Detaylı

KONGRE VE FUAR HOSTESİ

KONGRE VE FUAR HOSTESİ TANIM Belirli bir süre içerisinde, kongre, fuar, seminer, sergi, toplantı vb. organizasyonlarda salon ve sergi alanlarını (stand) düzenleme, müşteri hizmetleri ve kayıt kabul işlemlerini yapma bilgi ve

Detaylı

İnternet Teknolojileri. Ders 3

İnternet Teknolojileri. Ders 3 İnternet Teknolojileri Ders 3 Internet adresi nedir? Domain ismi ve IP numarası ne demektir? mail.comu.edu.tr 193.255.97.3 İnternet'e bağlı her bilgisayarın kendine özgü bir adresi vardır. Domain Name

Detaylı

ÇEVRİM İÇİ VERİ TABANLARININ SEÇİMİ VE KULLANIMINDA KÜTÜPHANECİLERİN ROLÜ

ÇEVRİM İÇİ VERİ TABANLARININ SEÇİMİ VE KULLANIMINDA KÜTÜPHANECİLERİN ROLÜ ÇEVRİM İÇİ VERİ TABANLARININ SEÇİMİ VE KULLANIMINDA KÜTÜPHANECİLERİN ROLÜ Dr. Hatice Kübra Bahşişoğlu ÜNAK Kamil Çömlekçi ÜNAK Kütüphanecilerin Değişen Rolleri Geleneksel Roller Koleksiyon geliştirme ve

Detaylı

Türkiye E-Ticaret Sistemleri

Türkiye E-Ticaret Sistemleri Türkiye E-Ticaret Sistemleri Türkiye E-Ticaret Sistemleri E-Ticaret Sorunları E-Ticaret Sorunları Dağıtılan bilgi üzerindeki denetim eksikliği Bilginin çalınması ve yayılması üzerindeki denetim eksikliği

Detaylı

T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU. MEDYA VE İLETİŞİM PROGRAMI YENİ MEDYA IV. HAFTA Öğr. Gör. TİMUR OSMAN GEZER timurosmangezer@plato.edu.

T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU. MEDYA VE İLETİŞİM PROGRAMI YENİ MEDYA IV. HAFTA Öğr. Gör. TİMUR OSMAN GEZER timurosmangezer@plato.edu. T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU MEDYA VE İLETİŞİM PROGRAMI YENİ MEDYA IV. HAFTA Öğr. Gör. TİMUR OSMAN GEZER timurosmangezer@plato.edu.tr İÇERİK Yeni Medyanın Özellikleri YENİ MEDYANIN ÖZELLİKLERİ Etkileşim

Detaylı

KUŞCU GRUP. Alan Ağı Alt Yapı Çözümlerimiz KUŞCU GRUP. Bilişim Hizmetleri ŞTİ. İstanbul Ofis: Aydıntepe Mah.Dr.Sadık Ahmet Cad.Evren Sk.

KUŞCU GRUP. Alan Ağı Alt Yapı Çözümlerimiz KUŞCU GRUP. Bilişim Hizmetleri ŞTİ. İstanbul Ofis: Aydıntepe Mah.Dr.Sadık Ahmet Cad.Evren Sk. KUŞCU GRUP Alan Ağı Alt Yapı Çözümlerimiz KUŞCU GRUP Bilişim Hizmetleri ŞTİ. İstanbul Ofis: Aydıntepe Mah.Dr.Sadık Ahmet Cad.Evren Sk.No:3/1 TUZLA Tel: 0216 494 63 50 Fax:0216 494 63 51 Kayseri Ofis: Kayabaşı

Detaylı

BÖLÜM 2. Bilişim Sistemleri, İş Süreçleri ve İşbirliği. Doç. Dr. Serkan ADA

BÖLÜM 2. Bilişim Sistemleri, İş Süreçleri ve İşbirliği. Doç. Dr. Serkan ADA BÖLÜM 2 Bilişim Sistemleri, İş Süreçleri ve İşbirliği Doç. Dr. Serkan ADA İş Süreçleri - 1 İş süreçleri, bir ürün yada hizmet üretmek için gerekli olan faaliyetlerin bir derlemesidir. İşletme performansı

Detaylı

AĞ HİZMETLERİ. Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ. Version 4.0

AĞ HİZMETLERİ. Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ. Version 4.0 AĞ HİZMETLERİ Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ Version 4.0 İSTEMCİ SUNUCU İLİŞKİSİ İnsanlar her gün başkalarıyla iletişim kurmak ve rutin görevlerini yerine getirmek için ağ ve İnternet üzerinden sağlanan hizmetleri

Detaylı

İnternet Teknolojileri. IP numarası. IP numaraları. Internet adresi nedir? Domain ismi ve IP numarası ne demektir? Ders 3

İnternet Teknolojileri. IP numarası. IP numaraları. Internet adresi nedir? Domain ismi ve IP numarası ne demektir? Ders 3 Internet adresi nedir? Domain ismi ve IP numarası ne demektir? mail.comu.edu.tr 193.255.97.3 İnternet Teknolojileri Ders 3 İnternet'e bağlı her bilgisayarın kendine özgü bir adresi vardır. Domain Name

Detaylı

Toplu İleti Gönderimi

Toplu İleti Gönderimi Toplu İleti Gönderimi İK ve Bordro Plus ürünlerinde; personelin doğum günü, işe giriş kutlaması gibi özel tarihlerde çalışanlara e-posta ile kutlama mesajları otomatik olarak gönderilebilir. Bu işlem Sicil

Detaylı

Html temelleri. Ders 4

Html temelleri. Ders 4 Html temelleri Ders 4 1 Giriş World Wide Web (Kısaca web) uygun protokoller kullanarak haberleşen yazılımların çalıştırıldığı internet üzerindeki sistemlerin bir koleksiyonudur. Çoğu sistem gününüzde en

Detaylı

KULLANICI KILAVUZU: UEA FİX KULLANICILARININ SSLVPN ERİŞİMİ İMKB İÇİNDEKİLER

KULLANICI KILAVUZU: UEA FİX KULLANICILARININ SSLVPN ERİŞİMİ İMKB İÇİNDEKİLER KULLANICI KILAVUZU: UEA FİX KULLANICILARININ SSLVPN ERİŞİMİ İMKB Tarih: 29/01/2013 Versiyon Tarih Açıklama 1.0 29-01-13 İlk yazımı İÇİNDEKİLER 1. AMAÇ... 1-2 2. SSLVPN BAĞLANTI ADIMLARI... 2-2 2.1 Linux

Detaylı

Türkiye Belge Sağlama ve Ödünç Verme Sistemi (TÜBESS) Katılım Protokolü

Türkiye Belge Sağlama ve Ödünç Verme Sistemi (TÜBESS) Katılım Protokolü Türkiye Belge Sağlama ve Ödünç Verme Sistemi (TÜBESS) Katılım Protokolü 1. AMAÇ: Bu katılım protokolü, DPT Bilgi Toplumu Stratejisi (2006-2010) ve Ek Eylem Planının 38. Maddesinde yer alan E-Entegre Kütüphane

Detaylı

VPN NEDIR? NASıL KULLANıLıR?

VPN NEDIR? NASıL KULLANıLıR? VPN NEDIR? NASıL KULLANıLıR? VPN NEDIR? VPN, Virtual Private Network, yani Sanal Özel Ağ ın kısaltılmasıdır. VPN sayesinde ağlara uzaktan erişim sağlanır. VPN sanal bir ağ uzantısı oluşturduğu için ağa

Detaylı

İLETİŞİM PROSEDÜRÜ. 1. AMAÇ Bu prosedürün amacı, Yıldız Teknik Üniversitesi ndeki iletişim yöntemlerini ve sorumlulukları belirlemektedir.

İLETİŞİM PROSEDÜRÜ. 1. AMAÇ Bu prosedürün amacı, Yıldız Teknik Üniversitesi ndeki iletişim yöntemlerini ve sorumlulukları belirlemektedir. Sayfa 1/5 Revizyon Takip Tablosu REVİZYON NO TARİH AÇIKLAMA 00 01.03.2012 İlk Yayın 1. AMAÇ Bu prosedürün amacı, Yıldız Teknik Üniversitesi ndeki iletişim yöntemlerini ve sorumlulukları belirlemektedir.

Detaylı

4.Sınıf. Dersin amacı öğrencilerin Türkiye deki idari ve yasal düzenlemeler hakkında bilgi sahibi

4.Sınıf. Dersin amacı öğrencilerin Türkiye deki idari ve yasal düzenlemeler hakkında bilgi sahibi 4.Sınıf 7. Yarıyıl (Güz Dönemi) Yönetim ve Mevzuat (AKTS 4) 3 saat Dersin amacı öğrencilerin Türkiye deki idari ve yasal düzenlemeler hakkında bilgi sahibi olmasını sağlamaktır. Türkiye Cumhuriyeti nin

Detaylı

TURİZM PAZARLAMASI REKLAM

TURİZM PAZARLAMASI REKLAM TURİZM PAZARLAMASI Turizm Pazarlamasında Tutundurma REKLAM Reklâm; belirli bir ücret karşılığında ve ücretin kimin tarafından ödendiği bilinecek biçimde; bir turizm işletmesinin ve turizm bölgesinin ürünlerinin

Detaylı

ÖĞRENCİLER İÇİN ÖĞRENME YÖNETİM SİSTEMİ KULLANMA KILAVUZU

ÖĞRENCİLER İÇİN ÖĞRENME YÖNETİM SİSTEMİ KULLANMA KILAVUZU ÖĞRENCİLER İÇİN ÖĞRENME YÖNETİM SİSTEMİ KULLANMA KILAVUZU ÖĞRENME YÖNETİM SİSTEMİ MOODLE Öğrenme Yönetim Sistemleri, Ağ üzerinden eş zamanlı olmayan öğrenme materyali sunma, sunulan öğrenme materyalini

Detaylı

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr ANKARA KALKINMA AJANSI www.ankaraka.org.tr TÜRKİYE'NİN En Genç Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, bölgenin rekabet gücünü artırmak ve gelişimini hızlandırmak

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SPK 7. ARAMA KONFERANSI NDA YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 ARALIK

Detaylı

ELEKTRONİK TİCARET KANUNU KAPSAMINDA HİZMET SAĞLAYICILARIN BİLGİ VERME YÜKÜMLÜLÜĞÜ

ELEKTRONİK TİCARET KANUNU KAPSAMINDA HİZMET SAĞLAYICILARIN BİLGİ VERME YÜKÜMLÜLÜĞÜ ELEKTRONİK TİCARET KANUNU KAPSAMINDA HİZMET SAĞLAYICILARIN BİLGİ VERME YÜKÜMLÜLÜĞÜ Ufuk ÜNLÜ 25 ÖZ İnternet kullanıcı sayısının gün geçtikçe artması, ticari ilişkilerin de bu ortama kaymasına neden olmuştur.

Detaylı

E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz.

E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz. Mehmet Can HANAYLI Sanal ortamda hukuksal kurallara uyarak e-ticaret yapabileceksiniz. E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz. E-Ticarette

Detaylı

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA TEMEL BİLGİSAYAR Ders Notları Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA İnternetin Tanımı: İnternet, belirli bir amaç için bilgi alıp vermek üzere birbirine bağlanmış bilgisayarların oluşturduğu uluslararası bilgisayar

Detaylı

HOTEL IPTV SYSTEMS. ETUS IPTV Solutions Zum Laurenberg Hof 10 60594 Frankfurt am Main GERMANY www.etusip.tv

HOTEL IPTV SYSTEMS. ETUS IPTV Solutions Zum Laurenberg Hof 10 60594 Frankfurt am Main GERMANY www.etusip.tv HOTEL IPTV SYSTEMS ETUS IPTV Solutions Zum Laurenberg Hof 10 60594 Frankfurt am Main GERMANY 1. GIRIŞ IPTV (INTERNET PROTOCOL TELEVISION) Eskiden IP trafik yoğunluğu, yüksek hızda veri nakli eksikliği

Detaylı

İÜ Genel Sekreterlik İletişim Prosedürü

İÜ Genel Sekreterlik İletişim Prosedürü lik Sayfa No : 1/5 1. AMAÇ Bu prosedürün amacı, İstanbul Üniversitesi ndeki iletişim yöntemlerini ve sorumlulukları belirlemeye, iç ve dış iletişimin nasıl sağlanacağına ve mevcut iletişim ağının sağlıklı

Detaylı

ABD, İngiltere, İrlanda, Kanada, Hollanda, Avustralya, Yeni Zelanda.

ABD, İngiltere, İrlanda, Kanada, Hollanda, Avustralya, Yeni Zelanda. VerdeTaks dünya çapında vergi iadeleri hizmeti veren yeni kurulmuş bir şirkettir. Şirketimiz finansal, müşteri hizmetleri, pazarlama ve satış alanlarında 14 yıldan fazla bir deneyime sahiptir. Uzmanlarımızın

Detaylı

Yeni E-Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (01.05.2015 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek)

Yeni E-Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (01.05.2015 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek) Yeni E-Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (01.05.2015 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek) Yeni düzenleme neler getiriyor Nisan 2015 DUBAI İçindekiler Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun...

Detaylı

Endüstriyel Tasarım Tescilinde Yenilik ve Ayırt Edici Nitelik Değerlendirmesi. İç Mimarlık Ve Çevre Tasarımı Bölümü, Beytepe Kampusu 06800 Ankara,

Endüstriyel Tasarım Tescilinde Yenilik ve Ayırt Edici Nitelik Değerlendirmesi. İç Mimarlık Ve Çevre Tasarımı Bölümü, Beytepe Kampusu 06800 Ankara, Endüstriyel Tasarım Tescilinde Yenilik ve Ayırt Edici Nitelik Değerlendirmesi Öğr. Gör. Dr. Gülçin Cankız ELİBOL Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, İç Mimarlık Ve Çevre Tasarımı Bölümü, Beytepe

Detaylı

*1997 senesinde yeni binasında hizmet vermeye başlamıştır

*1997 senesinde yeni binasında hizmet vermeye başlamıştır BİR KÜTÜPHANEDE AĞ OLUŞUMU VE WEB SAYFASI: MARMARA ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KÜTÜPHANESİ ÖRNEĞİ Tamer TEKGÜL Şube Müdürü Marmara Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı *Marmara Üniversitesi

Detaylı

İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI

İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI BİRİNCİ BÖLÜM FRANCHISING SİSTEMİNİN TANIMI, KAPSAMI VE ÇEŞİTLERİ 1. FRANCHISING KAVRAMI VE TANIMI... 1 1.1. Franchising Kavramı.. 1 1.2. Franchising Sistemi 2

Detaylı

Kütüphane Web Sitesi Nedir? Bina x Web sitesi

Kütüphane Web Sitesi Nedir? Bina x Web sitesi Kütüphane Web Sitelerinde İçerik Zenginleştirme Adnan Menderes Üniversitesi Aydın 26 Ekim 2001 Dr. Hatice Kübra Bahşişoğlu kubra@hacettepe.edu.tr 04.06.2008 ÜNAK 1 Kütüphane Web Sitesi Nedir? Bina x Web

Detaylı

İSMET AKTAR ANADOLU TEKNİK LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ALANI WEB PROGRAMCILIĞI DALI

İSMET AKTAR ANADOLU TEKNİK LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ALANI WEB PROGRAMCILIĞI DALI İSMET AKTAR ANADOLU TEKNİK LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ALANI WEB PROGRAMCILIĞI DALI WEB TASARIMI VE PROGRAMLAMA DERSİ TEMEL KAVRAMLAR Bilişim Teknolojileri Web Tasarımı ve Programlama Dersi Durhan GABRALI

Detaylı

Bir Eğitim Aracı Olarak Internet ve Internet te Bilgiye Erişim

Bir Eğitim Aracı Olarak Internet ve Internet te Bilgiye Erişim Bir Eğitim Aracı Olarak Internet ve Internet te Bilgiye Erişim Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr Internet Birçok bilgisayarın birbirine bağlı olduğu bir iletişim ağı Temel

Detaylı

Web yapısının bu kadar çok kabul görmesinin bazı sebeplerini sıralamak gerekirse :

Web yapısının bu kadar çok kabul görmesinin bazı sebeplerini sıralamak gerekirse : World Wide Web Nedir? WWW, Web, ya da W3 (World Wide Web), yazı, resim, ses, film, animasyon gibi pek çok farklı yapıdaki verilere kompakt ve etkileşimli bir şekilde ulaşmamızı sağlayan bir çoklu hiper

Detaylı

Bilgi ve iletişim teknolojileri Dersi Ders Notlarıdır?

Bilgi ve iletişim teknolojileri Dersi Ders Notlarıdır? Bilgi ve iletişim teknolojileri Dersi Ders Notlarıdır? Bilgisayar, Hesap makinesi gibi araçlara neden ihtiyaç duyulmuştur? Zaman tasarrufu Bilginin depolanması ihtiyacı Hatasız işlem yapma isteği İletişim

Detaylı

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ ÖĞRETİM YÖNETİM SİSTEMİ (LMS-LEARNING MANAGEMENT SYSTEM) KULLANIM KILAVUZU 2013 İÇERİK Uzaktan Eğitim Merkezi Hakkında Genel Bilgi...3 Uzaktan Eğitim Merkezi

Detaylı

SERNET ET232CAS x2 RS232 Seri Kanal Sunucu KULLANICI KILAVUZU. Telif Hakkı Uyarısı. >>> Otomasyon Ürünleri www.argenom.com

SERNET ET232CAS x2 RS232 Seri Kanal Sunucu KULLANICI KILAVUZU. Telif Hakkı Uyarısı. >>> Otomasyon Ürünleri www.argenom.com SERNET ET232CAS x2 RS232 Seri Kanal Sunucu KULLANICI KILAVUZU Telif Hakkı Uyarısı Bu doküman Argenom Elektronik tarafından hazırlanmıştır. Tüm hakları saklıdır. SERNET tescilli bir Argenom Elektronik markasıdır.

Detaylı

Doç.Dr. Mehmet MARANGOZ İNTERNETTE PAZARLAMA. Beta

Doç.Dr. Mehmet MARANGOZ İNTERNETTE PAZARLAMA. Beta Doç.Dr. Mehmet MARANGOZ İNTERNETTE PAZARLAMA İstanbul - 2014 Beta I Yayın No : 3055 İşletme-Ekonomi Dizisi : 639 1. Baskı - Ocak 2014 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-082 - 0 Copyright Bu kitab n bu bas s

Detaylı

SERNET ET232CAS x2 RS232 Seri Kanal Sunucu KULLANICI KILAVUZU. Telif Hakkı Uyarısı. >>> Otomasyon Ürünleri www.argenom.com

SERNET ET232CAS x2 RS232 Seri Kanal Sunucu KULLANICI KILAVUZU. Telif Hakkı Uyarısı. >>> Otomasyon Ürünleri www.argenom.com SERNET ET232CAS x2 RS232 Seri Kanal Sunucu KULLANICI KILAVUZU Telif Hakkı Uyarısı Bu doküman Argenom Elektronik tarafından hazırlanmıştır. Tüm hakları saklıdır. SERNET tescilli bir Argenom Elektronik markasıdır.

Detaylı

Bilg-101. Bölüm 6. Bilgisayar Ağları. Ne Öğreneceğiz? Bilgisayar Ağı Nedir?

Bilg-101. Bölüm 6. Bilgisayar Ağları. Ne Öğreneceğiz? Bilgisayar Ağı Nedir? Bilg-101 Bölüm 6 Bilgisayar Ağları 2006 Prentice-Hall, Inc Slide 1 Ne Öğreneceğiz? Bilgisayar Ağı Bilgisayar Ağlarının Avantaj ve Dezavantajları Bilgisayar Ağlarında Protokol ün önemi Ağ Çeşitleri Yerel

Detaylı

Beyhan KARPUZ, Uzman Kütüphaneci Karadeniz Teknik Üniversitesi 2016

Beyhan KARPUZ, Uzman Kütüphaneci Karadeniz Teknik Üniversitesi 2016 Beyhan KARPUZ, Uzman Kütüphaneci Karadeniz Teknik Üniversitesi 2016 EndNote X7 EndNote; makale ya da tezinizi yazarken kullanabileceğiniz bir bibliyografik -lisanslı- yazılımdır. Sürekli gelişim, akademik

Detaylı

İnternet'in Tarihi. İnternet Teknolojileri. İnternet'in Tarihi. NSFNET omurgası 1971. Ders 2

İnternet'in Tarihi. İnternet Teknolojileri. İnternet'in Tarihi. NSFNET omurgası 1971. Ders 2 İnternet'in Tarihi İnternet Teknolojileri Ders 2 1971 yılında Ağ Kontrol protokolü (NCP-Network Control Protocol) ismi verilen bir protokol ile çalışmaya başladı. 1972 yılı Ekim ayında gerçekleştirilen

Detaylı

İnternet Teknolojileri. Ders 2

İnternet Teknolojileri. Ders 2 İnternet Teknolojileri Ders 2 İnternet'in Tarihi 1971 yılında Ağ Kontrol protokolü (NCP-Network Control Protocol) ismi verilen bir protokol ile çalışmaya başladı. 1972 yılı Ekim ayında gerçekleştirilen

Detaylı