Ağ Altyapısı ve Dağıtılmış İşlem

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Ağ Altyapısı ve Dağıtılmış İşlem"

Transkript

1 Ağ Altyapısı ve Dağıtılmış İşlem Ahmet Burak Can Hacettepe Üniversitesi Dağıtılmış İşlem Bilgisayar ağlarında dağıtılmış işlem temel olarak iki bağlamda düşünülür: Ağ düzeyi Birlikte (Koşut) İşlem (Parallel Processing) Görev Göçü (Process migration) İstemci-Sunucu (Client-Server) Bilgisayar sistemlerindeki uygulamalara dağıtılmış işlem yeteneğini kazandırabilmek için, bir iletişim altsistemine ihtiyaç vardır. Böyle bir altsistem, kütüklerin kullanım kolaylığında, bilgisayarlar arası iletişime imkan sağlamalıdır. 1 2 Bilgisayarlar Arası Veri İletişimi TCP/IP Protokol Katmanları 3 4

2 TCP/IP de Veri Gönderimi IP Paket Görünümü 5 6 IP Adreslerinin Noktalı Onlu Gösterimi TCP ve UDP Datagram Görüntüleri 7 8

3 İstemci/Sunucu Yaklaşımı Socket Sistem Çağrılarıyla İstemci- Sunucu Program İletişimi 9 10 Satır Yankılaması Yapan Sunucu Programı - 1 Satır Yankılaması Yapan Sunucu Programı - 2 [...] /*include*/ #define MAX 80 #define SUNUCU_KAPISI 1490 main(){ char yastik[max]; int fd, sock; /*Connection and Rendezvous descriptors*/ int nb; unsigned long istemci_boyu; struct sockaddr_in sunucu, istemci; sunucu.sin_family = AF_INET; sunucu.sin_addr.s_addr = INADDR_ANY; sunucu.sin_port = htons(sunucu_kapisi); sock = socket(af_inet, SOCK_STREAM, 0); bind(sock, (struct sockaddr *)&sunucu, sizeof sunucu); listen(sock, 5); istemci_boyu = sizeof istemci; while(1) { fd=accept(sock,(struct sockaddr *)&istemci, istemci_boyu); while((nb = read(fd, yastik, MAX)) > 0) write(fd, yastik, nb); 11 12

4 Satır Yankılama İsteyen İstemci Programı - 1 Satır Yankılama İsteyen İstemci Programı - 2 [...] /*include*/ #define MAX 80 #define SUNUCU_KAPISI 1490 main(int argc, char *argv[]) { int nb, sock; char yastik[max]; char sunucu_adi[max]; struct sockaddr_in sunucu; struct hostent *s_bilgi; sock = socket(af_inet, SOCK_STREAM, 0); strcpy(sunucu_adi, argv[1]); s_bilgi = gethostbyname(sunucu_adi); sunucu.sin_family = s_bilgi->h_addrtype; memcpy(&sunucu.sin_addr, s_bilgi->h_addr, s_bilgi->h_length); sunucu.sin_port = htons(sunucu_kapisi); 13 if((connect(sock,(struct sockaddr *)&sunucu, sizeof sunucu))< 0){ printf("bağlanti yapilamiyor\n"); exit(1); printf("%s sunucusuna bağlanıldı.\n", argv[1]); while((nb = read(0, yastik, MAX)) > 0){ /* Klavyeden oku */ write(sock, yastik, nb); /* Sunucu ya yolla */ nb = read(sock, yastik, MAX); /* Sunucu dan geri al */ write(1, yastik, nb); /* Ekrana yaz */ close(sock); 14 Yankılama Programının Çalışması Little-endien, Big-endien Gösterimleri Sunucu (mars makinası) mars$ sunucu& mars$ İstemci (dunya makinası) dunya$ istemci mars mars sunucusuna bağlanıldı. merhaba merhaba hayat var mı? hayat var mı? soruma cevap ver! soruma cevap ver! 15 16

5 Sunucu Programın Koşut Hizmet Vermesi Örnek sunucu programında, bir istemci, sunucudan hizmet almaya başladıktan sonra, istemci sonlanmadan diğer istemciler sunucuya bağlanıp hizmet alamazlar. connect() komutu ile bağlanmaya çalışan diğer istemci, listen() komutunun tanımladığı kuyruğa bağlanarak sunucu programın accept() komutuna dönmesini bekler. Bu yaklaşım, istemci programların sunucudan eşanlı hizmet almalarına olanak vermez. Koşut İşlem Yapabilen Sunucu Program Örneği - 1 [...] /*include*/ #define MAX 80 #define SUNUCU_KAPISI 1490 main(){ char yastik[max]; int fd, nb, sock; unsigned long istemci_boyu; struct sockaddr_in sunucu, istemci; sunucu.sin_family = AF_INET; sunucu.sin_addr.s_addr = INADDR_ANY; sunucu.sin_port = htons(sunucu_kapisi); signal(sigchld, SIG_IGN); Koşut İşlem Yapabilen Sunucu Program Örneği - 2 SIGCHLD iletisi sock = socket(af_inet, SOCK_STREAM, 0); bind(sock, (struct sockaddr *)&sunucu, sizeof sunucu); listen(sock, 1); istemci_boyu = sizeof istemci; while(1) { fd=accept(sock,(struct sockaddr *)&istemci,&istemci_boyu); if(fork() == 0) { /* Bu kesimi oğul sunucu görev çalıştırır */ while((nb = read(fd, yastik, MAX)) > 0) write(fd, yastik, nb); exit(0); else /* Bu kesimi ata sunucu görev çalıştırır */ close(fd); 19 UNIX te görevlerin sonlanmasına sağlayan exit() komutu, ata göreve signal komutu ile SIGCHLD iletisini gönderir. Ata görev, signal() komutu aracılığıyla SIGCHLD iletisini almadan oğul görevin görev iskeleti silinmemektedir. UNIX te görev iskeletine sahip sonlanmış görevler, hortlak görev (zombie process) olarak adlandırılır. Hortlak görevler, ata görevleri sonlanana kadar sistemde kalır. UNIX te tüm görevlerin ilk atası init görevidir. Bir görev, yarattığı oğul görevler sonlanmadan sonlanırsa, oğul görevler, yetim (orphan) durumuna düşer. UNIX te, yetim görevler, init görevini ata olarak alırlar. 20

6 Connectionless Modda İstemci ve Sunucu Çağrıları Connectionless Modda İstemci ve Sunucu Program Yapıları sendto(sock, buf, buf_len, flags, address, address_length); recvfrom(sock, buf, buf_len, flags, address, &address_length); sock: socket() çağrısının döndürdüğü gösterge (rendezvous descriptor), buf: Aktarıma konu olan veri yastığı göstergesi, buf_len: Aktarıma konu olan veri yastığı boyu, flags: Özel seçenek göstergesi, genelde 0, address: sendto() bağlamında verinin gönderileceği hedef uygulama, recvfrom() bağlamında verinin alınacağı kaynak uygulama, address_length: Uygulama adresinin boyudur Connectionless Modda Sunucu Örneği - 1 Connectionless Modda Sunucu Örneği - 2 [...] /*include*/ #define MAX 80 #define SUNUCU_KAPISI 1490 main() { char yastik[max]; int nb, sock; unsigned long istemci_boyu; struct sockaddr_in sunucu, istemci; sunucu.sin_family = AF_INET; sunucu.sin_addr.s_addr = INADDR_ANY; sunucu.sin_port = htons(sunucu_kapisi); sock = socket(af_inet, SOCK_DGRAM, 0); bind(sock, (struct sockaddr *)&sunucu, sizeof sunucu); istemci_boyu = sizeof istemci; while(1) { while ((nb = recvfrom(sock, yastik, MAX, 0, (struct sockadd *)&istemci, &istemci_boyu))>0) sendto(sock, yastik, nb, 0, (struct sockaddr *)&istemci, sizeof istemci); 23 24

7 Connectionless Modda İstemci Örneği - 1 Connectionless Modda İstemci Örneği - 2 [...] /*include*/ #define MAX 80 #define SUNUCU_KAPISI 1490 main(int argc, char *argv[]){ int nb, sock; unsigned long sunucu_boyu; char yastik[max]; char sunucu_adi[max]; struct sockaddr_in sunucu, istemci; struct hostent *s_bilgi; istemci.sin_family = AF_INET; istemci.sin_addr.s_addr = INADDR_ANY; istemci.sin_port = 0; /*Kapı Numarasını sistem belirlesin*/ sock = socket(af_inet, SOCK_DGRAM, 0); bind(sock, (struct sockaddr *)&istemci, sizeof istemci); strcpy(sunucu_adi, argv[1]); s_bilgi = gethostbyname(sunucu_adi); sunucu.sin_family = s_bilgi->h_addrtype; memcpy(&sunucu.sin_addr, s_bilgi->h_addr, s_bilgi->h_length); sunucu.sin_port = htons(sunucu_kapisi); sunucu_boyu = sizeof sunucu; while((nb = read(0, yastik, MAX)) > 0){ sendto(sock,yastik,nb,0,(struct sockaddr *) &sunucu, &sunucu_boyu); nb = recvfrom(sock,yastik,max,0,(struct sockaddr *) &sunucu, &sunucu_boyu); write(1, yastik, nb); close(sock); Yankılama Programının Connectionless Modda Çalışması Alan Adı Sistemi (DNS-Domain Name System) Sunucu (mars makinası) mars$ sunucu& mars$... mars$ istemci localhost localhost sunucusuna bağlanıldı. bir sinyal aldık bir sinyal aldık ne yapacağız? ne yapacağız? off, vazgeçtim boşver! off, vazgeçtim boşver! İstemci (dunya makinası) dunya$ istemci mars mars sunucusuna bağlanıldı. merhaba merhaba hayat var mı? hayat var mı? soruma cevap ver! soruma cevap ver! IP numaraları yerine, bilgisayarların simgesel adlarla (hostname) tanımlanabilmesi Internet kullanımını kolaylaştırır. Simgesel adlardan, IP numaralarına dönüşümü DNS sistemi sağlar. DNS sisteminde, Internet alan adları (domain names) hiyerarşik bir ağaç yapısı şeklinde ele alınır. Ağacın yönetimi, en tepede ABD de INTERNIC tarafından ele alınır. INTERNIC, alt dalların yönetimini yerel otoritelere bırakır

8 Alan Adı Sistemi Adlandırma Sıradüzeni DNS sunucular ve resolver Herbir Internet alanı (domain) ile ilgili bilgilerin saklanması ve yönetimi, ilgili Internet alanı için ayrılmış olan DNS sunucu tarafından yapılır. Herbir Internet alanı için bir birincil (primary) DNS sunucunun yanında, ikincil (secondary) DNS sunucular atanabilir. DNS sunucular üzerinde iki çeşit sorgu yapılabilir: Hostname-to-IP number IP number-to-hostname Resolver yazılımı, DNS istemcisi olarak çalışıp, DNS sunuculardan adres sorgulaması yapar. Adres sorgulaması, resolver tarafından özyineli veya özyineli olmayan istem şeklinde DNS sunucuya gönderilir Alan Adı Sunucuları Arası İşbirliği Düzeneği Özyineli DNS Sorgusu Özyineli olmayan sorgulara, DNS sunucular cevap olarak başka DNS sunucu adreslerini döndürürler. Özyineli sorgularda, DNS sunucu aranan IP adresini veya makinanın bulunamadığı uyarısını döndürür

9 DNS İstemci ve Sunucu Önbellekleri Network File System (NFS) ve Network Information Service (NIS) Adres dönüştürme işlemini hızlandırmak ve bazı sorguları engellemek için uygulama programları, DNS resolver ve DNS sunucular ayrı ayrı önbellekler bulundurabilirler. Referans: 33 UNIX işletim sistemi, ağ düzeyi kütük paylaşım hizmetini, Network File System (NFS) sistemiyle vermektedir. NFS sistemi, bir UNIX makinasının yerel diskindeki kütükleri, başka bir UNIX makinasının erişimine açmaya imkan verir. Windows ta ağ düzeyi kütük paylaşımı, File and Printer Sharing servisleri ile yapmaktadır. Windows tan, bir UNIX makinasında saklanan kütüklere erişmek için, Samba sistemi kullanılabilir. NFS ile uzaktan erişime açılan kütüklere, erişim haklarını belirlemek için, Network Information Service(NIS) kullanılır. NIS sistemi, bir ana makinada saklanan UNIX kullanıcı bilgilerinin, başka makinalara paylaştırılmasına ve kullanıcıların bu makinalara girişine imkan sağlar. 34 NFS Bağlamında Uzak Kütük İşlemlerinin Ele Alınışı Uzak Alt Kılavuzun Yerel Kılavuz İçinde Sanal Konumu 35 36

10 Uzak bir Alt Kılavuza mount Programı ile Bağlanılması Uzak Kütüklere İlişkin Sistem Çağrılarının Ele Alınışı NFS-VFS ile Farklı Kütük Yönetim Sistemlerine Erişim Dağıtık Protokollere Örnek: Distributed Transaction Processing Dağıtık veritabanı (Distributed Database) sistemlerinde, veri, birden fazla veritabanı sunucusunda saklanır. Bir transaction, ağ üzerinden birden fazla veritabanı sunucusunda işletilebilir. Bir transaction un gerektirdiği işlemler bitirildiği zaman, transaction a katılan bütün sunucular üzerinde commit işleminin yapılarak sonuçların kalıcı olarak dağıtık veritabanlarına yazılması gerekir. Eğer herhangi bir nedenle, bir sunucuda yapılması gereken işlemler yapılamazsa, transaction abort edilmelidir. Commit/abort işlemlerinin, sunucuların çakılması, ağ bağlantısının kopması gibi durumlarda, veri bütünlüğünü bozmadan yapılması önemli bir problemdir

11 İki-aşamalı Onaylama (Two-Phase Commit) Protokolü İki-aşamalı Onaylama Protokolü İki aşamalı onaylama (2PC) protokolü, dağıtık sistemler üzerinde, düğümlerin bir transaction konusunda ortak commit/abort kararına varmasını sağlayan bir dağıtık algoritmadır. Protokole katılanlar: Coordinator: Protokolü yöneten düğüm Cohort: Protokole katılan diğer düğümler Protokolün aşamaları: Commit-Request aşaması Commit aşaması Coordinator Commit-Request Aşaması Commit Aşaması Query to commit Aggrement(Yes)/Abort(No) Commit/Rollback Acknowledgement Cohort İki-aşamalı Onaylama Protokolü İki-aşamalı Onaylama Protokolünün Problemleri Coordinator, Query-to-commit gönderdikten sonra, bir cohort çakılırsa, coordinator timeout sonunda abort gönderir. 2PC, bloklayan bir protokoldür. Bir cohort mesaj bekleme sırasında sonsuz bekleme durumuna düşebilir. Eğer bir cohort, agreement mesajını gönderdikten sonra, coordinator çakılırsa, bu cohort, başka bir cohort tan transaction sonucunu öğrenene kadar beklemek zorunda kalır

12 Üç-aşamalı Onaylama (Three-Phase Commit) Protokolü Üç-aşamalı Onaylama Protokolü Üç-aşamalı onaylama (3PC) protokolü, 2PC protokolünün eksiklerini gidermek üzere tasarlanmıştır. Bu protokol, aşağıdaki durumlarda, işlevsel olan sunucuların bir transaction hakkında karar vermesini sağlar ve bloklanmayı engeller: Commit işlemi sırasında coordinator veya cohort lardan birinin veya birkaç tanesinin çökmesi durumunda Bazı sunucuların ağının erişilemez olması durumlarında Üç-aşamalı Onaylama Protokolü Referanslar

Ağ Altyapısı ve Dağıtılmış İşlem

Ağ Altyapısı ve Dağıtılmış İşlem Ağ Altyapısı ve Dağıtılmış İşlem Ahmet Burak Can Hacettepe Üniversitesi abc@cs.hacettepe.edu.tr Dağıtılmış İşlem Bilgisayar ağlarında dağıtılmış işlem temel olarak iki bağlamda düşünülür: Ağ düzeyi Birlikte

Detaylı

Soket IPC (bağlantı doğrultusunda olan istemci and sunucu operasyonları) Sunucu. İstemci. socket() Bir soket yarat. bind()

Soket IPC (bağlantı doğrultusunda olan istemci and sunucu operasyonları) Sunucu. İstemci. socket() Bir soket yarat. bind() Soket IPC (bağlantı doğrultusunda olan istemci and sunucu operasyonları) Sunucu Bir soket yarat Sokete iyi bilinen bir port numarası bağla Bağlantılar için bir dinleme kuyruğu oluştur Bir bağlantıyı kabul

Detaylı

BLGM 343 DENEY 8 * TCP İLE VERİ İLETİŞİMİ

BLGM 343 DENEY 8 * TCP İLE VERİ İLETİŞİMİ BLGM 343 DENEY 8 * TCP İLE VERİ İLETİŞİMİ Amaçlar 1. TCP protokolünün öğrenilmesi 2. Ağ programlamada kullanacağımız sistem komutlarının öğrenilmesi 3. Ağ programlamanın kavranması TCP ile veri alışverişi

Detaylı

Bölüm 28 ve 29 : İstemci Sunucu Etkileşimi ve Soket API sine Giriş. Internet Protokolleri ve Ağ Uygulamaları. Internet Protokolleri Üzerinden İletişim

Bölüm 28 ve 29 : İstemci Sunucu Etkileşimi ve Soket API sine Giriş. Internet Protokolleri ve Ağ Uygulamaları. Internet Protokolleri Üzerinden İletişim Bölüm 28 29 : İstemci Sunucu Etkileşimi Soket API sine Giriş Kaynak : Douglas E. Comer, Computer Networks and Internets With Internet Applications, 4. Baskı, 2004, Prentice Hall Hazırlayan : Tacettin Ayar

Detaylı

Bölüm 28 ve 29 : İstemci Sunucu Etkileşimi ve Soket API sine Giriş. Internet Protokolleri ve Ağ Uygulamaları. Internet Protokolleri Üzerinden İletişim

Bölüm 28 ve 29 : İstemci Sunucu Etkileşimi ve Soket API sine Giriş. Internet Protokolleri ve Ağ Uygulamaları. Internet Protokolleri Üzerinden İletişim Bölüm 28 ve 29 : İstemci Sunucu Etkileşimi ve Soket API sine Giriş Kaynak : Douglas E. Comer, Computer Networks and Internets With Internet Applications, 4. Baskı, 2004, Prentice Hall Hazırlayan : Tacettin

Detaylı

Ayni sistem(host) üzerinde IPC. Ağ(network) aracılığı ile IPC

Ayni sistem(host) üzerinde IPC. Ağ(network) aracılığı ile IPC Ayni sistem(host) üzerinde IPC Prosesler Host P 1 P 2 P 3 IPC mekanizması OS kernel Ağ(network) aracılığı ile IPC Host A Host B Host C P 1 P 2 P 3 Ağ(Network) 1 Temel TCP/IP protokolleri OSI katmanları(layers)

Detaylı

Wireshark Lab.: DNS. 1. nslookup

Wireshark Lab.: DNS. 1. nslookup Wireshark Lab.: DNS Domain Name System (DNS), host adlarını IP adreslerine çeviren ve Internet alt yapısında ciddi role sahip olan bir protokoldür. Bu deneyde DNS in istemci tarafı incelenecektir. İstemciler

Detaylı

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr. Gölhisar Meslek Yüksekokulu

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr. Gölhisar Meslek Yüksekokulu Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr Gölhisar Meslek Yüksekokulu İnternet Nedir? Internet, birçok bilgisayar sisteminin birbirine bağlı olduğu, dünya çapında yaygın olan ve sürekli büyüyen bir

Detaylı

MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu

MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu Teknik Özellikleri Ethernet 10BaseT Dahili TCP/IP Stack TCP/IP Client-Server Bağlantı Özelliği Dahili DNS İstemcisi DHCP veya Statik IP ile çalışabilme UDP, TCP,ARP,ICMP(ping)

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Sistemleri Laboratuarı ĐSTEMCĐ VE SUNUCU MĐMARĐLERĐ

Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Sistemleri Laboratuarı ĐSTEMCĐ VE SUNUCU MĐMARĐLERĐ Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Sistemleri Laboratuarı ĐSTEMCĐ VE SUNUCU MĐMARĐLERĐ Đstemci ve sunucu mimarileri gerek bilgisayar alanında

Detaylı

Görsel Programlama DERS 12. Görsel Programlama - Ders12/

Görsel Programlama DERS 12. Görsel Programlama - Ders12/ Görsel Programlama DERS 12 1 Java Ağ İşlemleri (Java Networking) Birbirleri ile ağ araçları ve kabloları ile bağlantılı bilgisayarlar bir ağ sistemi oluştururlar. İnternet, şirketlerin yerel bilgisayar

Detaylı

AĞ HİZMETLERİ. Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ. Version 4.0

AĞ HİZMETLERİ. Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ. Version 4.0 AĞ HİZMETLERİ Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ Version 4.0 İSTEMCİ SUNUCU İLİŞKİSİ İnsanlar her gün başkalarıyla iletişim kurmak ve rutin görevlerini yerine getirmek için ağ ve İnternet üzerinden sağlanan hizmetleri

Detaylı

ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU. Sistem ve Ağ Uzmanlığı Eğitimi İçeriği

ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU. Sistem ve Ağ Uzmanlığı Eğitimi İçeriği ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU Sistem ve Ağ Uzmanlığı Eğitimi İçeriği BÖLÜM 1 KİŞİSEL BİLGİSAYAR DONANIMI 1.1. Kişisel Bilgisayarlar ve Uygulamalar Bilgisayarların Kullanım Şekli ve Yeri Bilgisayar Tipleri (Sunucular,

Detaylı

ERİŞİM ENGELLEME DOS VE DDOS:

ERİŞİM ENGELLEME DOS VE DDOS: DoS nedir? ERİŞİM ENGELLEME DOS VE DDOS: Denial of service türkçesi erişim engelleme saldırısı olarak anlaşılmaktadır. Hedef bilgisayar ağının kaynaklarını kullanamayacak şekilde erişilmez kılınmasını

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 1

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 1 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 1 Yerel Ağlar (LANs) ve Ethernet ÖN BİLGİ Yerel Ağ ve Ethernet Bilgisayar ağları, yerel ve geniş alan ağları olarak

Detaylı

TBİL-407 İşletim Sistemleri BÖLÜM 1 1- İşletim sistemi, kullanıcılar ile donanım arasında yer alan bir yazılımdır. Doğru

TBİL-407 İşletim Sistemleri BÖLÜM 1 1- İşletim sistemi, kullanıcılar ile donanım arasında yer alan bir yazılımdır. Doğru TBİL-407 İşletim Sistemleri BÖLÜM 1 1- İşletim sistemi, kullanıcılar ile donanım arasında yer alan bir yazılımdır. 2- İşletim sistemi kullanıcılara kolay bir işletim ortamı sunarken sistem kaynaklarının

Detaylı

Proses. Prosesler 2. İşletim Sistemleri

Proses. Prosesler 2. İşletim Sistemleri 2 PROSESLER Proses Bir işlevi gerçeklemek üzere ardışıl bir program parçasının yürütülmesiyle ortaya çıkan işlemler dizisi Programın koşmakta olan hali Aynı programa ilişkinbirdenfazlaprosesolabilir. Görev

Detaylı

BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015

BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 Ders- 12 Bilgisayar Ağları Yrd. Doç. Dr. Burcu Can Buğlalılar Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Katmanları İçerik Bilgisayar ağı nedir? Yerel alan ağları

Detaylı

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 2 Veri Modelleri. Mustafa Kemal Üniversitesi

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 2 Veri Modelleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 2 Veri Modelleri Veri modelleri, veriler arasında ilişkisel ve sırasal düzeni gösteren kavramsal tanımlardır. Her program en azından bir veri modeline dayanır. Uygun

Detaylı

FTP ve Güvenlik Duvarları

FTP ve Güvenlik Duvarları FTP ve Güvenlik Duvarları FTP Protokolü FTP, sık kullanılan protokoller(http, SMTP, DNS vs) arasında en sorunlu protokoldür. Diğer protokoller tek bir TCP/UDP portu üzerinden çalışırken FTP birden fazla

Detaylı

TBF 110 BİLGİSAYARDA VERİ İŞLEME ve UYGULAMALARI Ha9a- 2 - İnternet

TBF 110 BİLGİSAYARDA VERİ İŞLEME ve UYGULAMALARI Ha9a- 2 - İnternet BİLGİSAYARDA VERİ İŞLEME ve UYGULAMALARI Ha9a- 2 - İnternet 2015 2016 Akademik Yılı Öğr. Gör. Gülten Güngörmüş gulteng@baskent.edu.tr Oda No: B- 202 Öğr. Gör. Gizem Öğütcü ogutcu@baskent.edu.tr Oda No:

Detaylı

CHAPTER 9. DHCP Server

CHAPTER 9. DHCP Server 1 CHAPTER 9 DHCP Server 2 9.1 DHCP nedir? Bildiğiniz gibi bir ağda bulunan bilgisayarın birbirleri ile iletişim işinde bulunabilmeleri ve yine bu ağdaki internet bağlantısından faydalanabilmeleri için

Detaylı

Internetin Yapı Taşları

Internetin Yapı Taşları Internetin Yapı Taşları Ali Erdinç Köroğlu III. Linux ve Özgür Yazılım Şenliği 13 Mayıs 200 Milli Kütüphane - Ankara Internetin Yapı Taşları OSI Katmanı TCP Katmanı IP Katmanı IP Adresleme IP Sınıfları

Detaylı

BIL411 - BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI

BIL411 - BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI BIL411 - BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI ITS-101A INTERNET EĞİTİM SİSTEMİ TCP/IP THE DOMAIN NAME SYSTEM (ALAN ADI SİSTEMİ) İstanbul Ticaret Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Araş. Gör. Can EYÜPOĞLU

Detaylı

EC-100. Ethernet RS232/422/485 Çevirici. İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri

EC-100. Ethernet RS232/422/485 Çevirici. İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri EC-100 Ethernet RS232/422/485 Çevirici İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri EC-100, cihazlarınıza veya bilgisayara RS232/422/485 hattından bağlayarak kullanabileceğiniz tak-kullan şeklinde tasarlanmış

Detaylı

Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Ağları - 1 (BİL 403)

Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Ağları - 1 (BİL 403) Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Ağları - 1 (BİL 403) GENEL DERS BİLGİLERİ Öğretim Elemanı : Yrd.Doç. Dr. Birim BALCI Ofis : MUH 310 Ofis Saatleri : Telefon : 0216 626 10

Detaylı

Uygulama 6. Sunum 5. Oturum 4. Taşıma 3. Ağ 2. Veri iletim 1

Uygulama 6. Sunum 5. Oturum 4. Taşıma 3. Ağ 2. Veri iletim 1 OSI MODELİ OSI Modeli Farklıbilgisayarların ve standartların gelişmesi ile sorunların ortaya çıkması nedeniyle ISO (International Organization for Standardization), OSI(Open Systems Interconnection) modelini

Detaylı

DNS. Linux Yaz Kampı Bolu 2012 Eray Aslan

DNS. Linux Yaz Kampı Bolu 2012 Eray Aslan <eras@gentoo.org> DNS Linux Yaz Kampı Bolu 2012 Eray Aslan DNS Nedir? Dağınık, ölçeklenebilir, güvenilir, loosely coherent, dinamik database Üç bölümden oluşur: Name Space Sunucular Resolvers (istemciler)

Detaylı

Tarzan: A Peer-to-Peer Anonymizing Network Layer 1 EMRE YESĐRCĐ 2 KONULAR Giriş Anonimlik Nedir? Tasarım ve Hedefler Kural Tanımı Kodlama Sonuç 3 Giriş Tarzan her düğümünde bir karıştırıcı olan bir peer

Detaylı

Hazırlayan: Barış Şimşek. Bitirme Çalışması Sunumu. Ocak 2001, Trabzon KTÜ

Hazırlayan: Barış Şimşek. Bitirme Çalışması Sunumu. Ocak 2001, Trabzon KTÜ Hazırlayan: Barış Şimşek Bitirme Çalışması Sunumu Ocak 2001, Trabzon KTÜ Stanford Üniversitesi nde bir öğrenci olan Steve Deering, 1988'de bir proje üzerinde çalışırken multicast'i buldu. Deering bu konudaki

Detaylı

BTP 207 İNTERNET PROGRAMCILIĞI I. Ders 1

BTP 207 İNTERNET PROGRAMCILIĞI I. Ders 1 BTP 207 İNTERNET PROGRAMCILIĞI I Ders 1 2 Dersi Veren: Doç.Dr. Nuray At Mühendislik Fakültesi, Elektrik-Elektronik Müh. Bölümü, EEM213 e-mail: nat@anadolu.edu.tr Kaynaklar: 1. E. Yaşar, T. Özseven, İnternet

Detaylı

INTERNET PROGRAMCILIĞI. Kişisel Bağlantı. Neler Öğreneceğiz? Bağlantı Türleri. Gereksinimler. Modem

INTERNET PROGRAMCILIĞI. Kişisel Bağlantı. Neler Öğreneceğiz? Bağlantı Türleri. Gereksinimler. Modem INTERNET PROGRAMCILIĞI Seval ÖZBALCI Bilgisayar Programcılığı Bölümü Ders 2 Internet Teknolojileri ve Temel Internet Kavramları Neler Öğreneceğiz? Internet e Kişisel Bağlantı Kişisel Bağlantı İçin Gerekenler

Detaylı

Saldırı Tespit ve Engelleme Sistemleri Eğitimi Ön Hazırlık Soruları

Saldırı Tespit ve Engelleme Sistemleri Eğitimi Ön Hazırlık Soruları Saldırı Tespit ve Engelleme Sistemleri Eğitimi Ön Hazırlık Soruları 1. MAC adresleri kaç byte dır? 2. Aşağıdaki MAC adresi hangi firmaya aittir. 00:03:6C:1c:2c:3d 3. TCP SYN paketi kaç byte dır? 4. 100

Detaylı

EC-485. Ethernet RS485 Çevirici. İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri

EC-485. Ethernet RS485 Çevirici. İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri EC-485 Ethernet RS485 Çevirici İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri TR+: RS485 TR+ bağlantısı için kullanılır. TR-: RS485 TR- bağlantısı için kullanılır. EC-485, cihazlarınıza veya bilgisayara

Detaylı

Bilg-101. Bölüm 6. Bilgisayar Ağları. Ne Öğreneceğiz? Bilgisayar Ağı Nedir?

Bilg-101. Bölüm 6. Bilgisayar Ağları. Ne Öğreneceğiz? Bilgisayar Ağı Nedir? Bilg-101 Bölüm 6 Bilgisayar Ağları 2006 Prentice-Hall, Inc Slide 1 Ne Öğreneceğiz? Bilgisayar Ağı Bilgisayar Ağlarının Avantaj ve Dezavantajları Bilgisayar Ağlarında Protokol ün önemi Ağ Çeşitleri Yerel

Detaylı

ProFTPD FTP Sunucusu. Devrim GÜNDÜZ. TR.NET Sistem Destek Uzmanı. devrim@gunduz.org

ProFTPD FTP Sunucusu. Devrim GÜNDÜZ. TR.NET Sistem Destek Uzmanı. devrim@gunduz.org Devrim GÜNDÜZ TR.NET Sistem Destek Uzmanı devrim@gunduz.org http://seminer.linux.org.tr http://belgeler.linux.org.tr http://lkd.belgeler.org http://www.linux.org.tr/belgeler.php http://www.gunduz.org/belgeler.php

Detaylı

Serdar SEVİL. TCP/IP Protokolü

Serdar SEVİL. TCP/IP Protokolü Serdar SEVİL TCP/IP Protokolü TCP/IP TCP/IP nin tarihi ARPANET ile başlayan Internetin tarihidir. Adreslerin dağıtımı NIC (Network Information Center) tarafından yapılır. Türkiye de ise bunu ODTÜ-TUBİTAK

Detaylı

qmail ile SPAM engelleme Devrim Sipahi Dokuz Eylül Üniversitesi devrim.sipahi@deu.edu.tr

qmail ile SPAM engelleme Devrim Sipahi Dokuz Eylül Üniversitesi devrim.sipahi@deu.edu.tr qmail ile SPAM engelleme Devrim Sipahi Dokuz Eylül Üniversitesi devrim.sipahi@deu.edu.tr Üniversitelerde kullanılan mail sisteminin iki belirgin özelliği vardır. 1. Çok sayıda kullanıcı (örneğin 10000)

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 8. Ağ Adresi Dönüştürme (NAT-Network Address Translation)

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 8. Ağ Adresi Dönüştürme (NAT-Network Address Translation) HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 8 Ağ Adresi Dönüştürme (NAT-Network Address Translation) Bu deneyde, Laboratuvar görünümü, Çizim 8.1 de gösterilen

Detaylı

Ağ programlama (Network programming) Altuğ B. Altıntaş 2003 Java ve Yazılım Tasarımı - Bölüm 13 1

Ağ programlama (Network programming) Altuğ B. Altıntaş 2003 Java ve Yazılım Tasarımı - Bölüm 13 1 Ağ programlama (Network programming) Altuğ B. Altıntaş 2003 Java ve Yazılım Tasarımı - Bölüm 13 1 Giriş Ağ programlama, uygulamaların ağ ortamı üzerinden iletişimde bulunarak veri alış-verişi yapılmasına

Detaylı

Toplu İleti Gönderimi

Toplu İleti Gönderimi Toplu İleti Gönderimi İK ve Bordro Plus ürünlerinde; personelin doğum günü, işe giriş kutlaması gibi özel tarihlerde çalışanlara e-posta ile kutlama mesajları otomatik olarak gönderilebilir. Bu işlem Sicil

Detaylı

NFS (Network File System) & NIS (Network Information System) H. Coşkun Gündüz cgunduz@cs.bilgi.edu.tr

NFS (Network File System) & NIS (Network Information System) H. Coşkun Gündüz cgunduz@cs.bilgi.edu.tr NFS (Network File System) & NIS (Network Information System) H. Coşkun Gündüz cgunduz@cs.bilgi.edu.tr NFS içerik: NFS nedir? Tarihçe NFS sunucu yapılandırma NFS istemci yapılandırma Genel problemler ve

Detaylı

İşletim Sistemleri. Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

İşletim Sistemleri. Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İşletim Sistemleri Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bu dersin sunumları, Abraham Silberschatz, Greg Gagne, Peter B. Galvin, Operating System Concepts 9/e, Wiley,

Detaylı

DOD / DEPARMENT OF DEFENCE

DOD / DEPARMENT OF DEFENCE DOD / DEPARMENT OF DEFENCE TCP/IP protokol grubunun referans aldığı DoD modeli 4 ayrı katmandan oluşur. Ağ Arayüz Katmanı İnternet Katmanı Aktarım Katmanı Uygulama Katmanı DoD / Deparment of Defence Ağ

Detaylı

Bunyamin Demir, , webguvenligi.org, 20/01/2011 ORACLE VERĠTABANI TRAFĠĞĠNĠN GÜVENLĠĞĠ

Bunyamin Demir, <bunyamindemir at gmail dot com>, webguvenligi.org, 20/01/2011 ORACLE VERĠTABANI TRAFĠĞĠNĠN GÜVENLĠĞĠ Bunyamin Demir, , webguvenligi.org, 20/01/2011 ORACLE VERĠTABANI TRAFĠĞĠNĠN GÜVENLĠĞĠ Oracle veritabanında, veritabanına yetkili erişim olmadan verinin elde edilebilmesi

Detaylı

BİLGİSAYAR AĞLARI. «Uygulama Katmanı»

BİLGİSAYAR AĞLARI. «Uygulama Katmanı» BİLGİSAYAR AĞLARI «Uygulama Katmanı» İÇİNDEKİLER TCP/IP ve OSI Modeli TCP/IP Modeli Neden TCP/IP Modeli TCP/IP Modeli (Protokolü)Katmanları OSI Modeli Neden OSI Modeli OSI Modeli Katmanları OSI ve TCP

Detaylı

AHTAPOT Merkezi Güvenlik Duvarı Yönetim Sistemi Kontrol Paneli

AHTAPOT Merkezi Güvenlik Duvarı Yönetim Sistemi Kontrol Paneli AHTAPOT Merkezi Güvenlik Duvarı Yönetim Sistemi Kontrol Paneli Bu dökümanda, Ahtapot bütünleşik güvenlik yönetim sisteminde kullanılan Merkezi Güvenlik Duvarı Yönetim Sistemi uygulamasının yapılandırması,

Detaylı

Bilgisayar Sistemleri ilk ortaya çıktığında...

Bilgisayar Sistemleri ilk ortaya çıktığında... Bilgisayar Ağları Bilgisayar Sistemleri ilk ortaya çıktığında... Merkezi yapıya sahip ENIAC (1945) ~167 m² 30 ton IBM 650 (1960) K.G.M Dk.da ~ 74000 işlem 12 yıl kullanılmıştır http://the eniac.com www.kgm.gov.tr

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 5. Yönlendiricilerde İşlem İzleme ve Hata Ayıklama

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 5. Yönlendiricilerde İşlem İzleme ve Hata Ayıklama HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 5 Yönlendiricilerde İşlem İzleme ve Hata Ayıklama Bu deneyde, Laboratuvar görünümü, Çizim 5.1 de gösterilen biçimde

Detaylı

AĞ HĠZMETLERĠ MODÜLÜ 1. TAŞIMA KATMANI PROTOKOLLERİ

AĞ HĠZMETLERĠ MODÜLÜ 1. TAŞIMA KATMANI PROTOKOLLERİ AĞ HĠZMETLERĠ MODÜLÜ 1. TAŞIMA KATMANI PROTOKOLLERİ 1.1. İstemci - Sunucu İlişkisi Sunucu, ağa bağlı diğer konak bilgisayarlara bilgi veya hizmet sağlayan bir yazılım uygulamasını çalıştıran konak bilgisayarı

Detaylı

Sızma Testlerinde İleri Düzey Teknikler. Ozan UÇAR ozan.ucar@bga.com.tr

Sızma Testlerinde İleri Düzey Teknikler. Ozan UÇAR ozan.ucar@bga.com.tr Sızma Testlerinde İleri Düzey Teknikler Ozan UÇAR ozan.ucar@bga.com.tr Ankara 2012 Konuşmacı Hakkında Bilgi Güvenliği Danışmanı ve Eğitmen Bilgi Güvenliği AKADEMİSİ () PenetraNon Tester Blog Yazarı blog.bga.com.tr

Detaylı

DNS Servis Yönetimi. Ender Güler HPC Sistem Sorumlusu Ulusal Yüksek Başarımlı Hesaplama Merkezi UHeM

DNS Servis Yönetimi. Ender Güler HPC Sistem Sorumlusu Ulusal Yüksek Başarımlı Hesaplama Merkezi UHeM DNS Servis Yönetimi Ender Güler HPC Sistem Sorumlusu Ulusal Yüksek Başarımlı Hesaplama Merkezi UHeM Konu Başlıkları DNS Nedir? Kavramlar DNS türleri Kurulum Ayarlarmalar Standart kurulum CHROOT'un etkinleştirilmesi

Detaylı

HAZIRLAYAN BEDRİ SERTKAYA bedri@bedrisertkaya.com Sistem Uzmanı CEH EĞİTMENİ

HAZIRLAYAN BEDRİ SERTKAYA bedri@bedrisertkaya.com Sistem Uzmanı CEH EĞİTMENİ HAZIRLAYAN BEDRİ SERTKAYA bedri@bedrisertkaya.com Sistem Uzmanı CEH EĞİTMENİ Şekil:Üçlü el sıkışma süreci SCANNING NETWORKS: NMAP SCANNING TECHNIQUES: Nmap ön tanımlı olarak well-known(en çok bilinen)

Detaylı

mod ile açılacak olan dosyanın ne amaçla açılacağı belirlenir. Bunlar:

mod ile açılacak olan dosyanın ne amaçla açılacağı belirlenir. Bunlar: Dosyalama Çoğu programda, bazı verilerin disk üzerinde saklanmasına gerek duyulur. C programlama dilinde, disk dosyasına erişme (okuma ve yazma için) iki farklı yöntemle yapılır. Bunlar üst düzey ve alt

Detaylı

Ağ Projektörü Çalıştırma Kılavuzu

Ağ Projektörü Çalıştırma Kılavuzu Ağ Projektörü Çalıştırma Kılavuzu İçindekiler Hazırlık...3 Projektörü bilgisayarınıza bağlama...3 Kablolu bağlantı... 3 Projektörün uzaktan bir web tarayıcısı vasıtasıyla kontrol edilmesi...5 Desteklenen

Detaylı

CENG 362 Computer Networks (2005) Midterm Exam 1 Çözümleri

CENG 362 Computer Networks (2005) Midterm Exam 1 Çözümleri CENG 362 Computer Networks (2005) Midterm Exam 1 Çözümleri 1. (20 puan) (Hepsi doğru cevaplanırsa 25 puan) Aşağıda verilen her bir ifade için D (Doğru) veya (anlış) şıklarından birini işaretleyin. Doğru

Detaylı

Web Servis-Web Sitesi Bağlantısı

Web Servis-Web Sitesi Bağlantısı Web Servis-Web Sitesi Bağlantısı MCKS İthalatçı web servisleri internet üzerinden güvenli şekilde erişime açılmıştır. Erişime ait ağ bağlantısı aşağıda şematik olarak gösterilmiştir. Şekil - 1: MCKS-ithalatçı

Detaylı

Setup Yardımcı Programı

Setup Yardımcı Programı Setup Yardımcı Programı Kullanıcı Kılavuzu Copyright 2007 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Windows, Microsoft Corporation şirketinin ABD'de tescilli ticari markasıdır. Bu belgede yer alan bilgiler

Detaylı

7 Uygulama 6. Sunum 5 Oturum Taşıma. 4 Ara katman- Yazılım ve donanım arası 3. Ağ Veri iletim. 2 Ağ Grubu-Donanım 1. Fiziksel. Uygulama Grubu-Yazılım

7 Uygulama 6. Sunum 5 Oturum Taşıma. 4 Ara katman- Yazılım ve donanım arası 3. Ağ Veri iletim. 2 Ağ Grubu-Donanım 1. Fiziksel. Uygulama Grubu-Yazılım OSI Modeli Farklı bilgisayarların i l ve standartların gelişmesi ile sorunların ortaya çıkması nedeniyle ISO (International Organization for Standardization), OSI (Open Systems Interconnection) modelini

Detaylı

ENF102 TEMEL BİLGİSAYAR BİLİMLERİ VE C/ C++ PROGRAMLAMA DİLİ. Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

ENF102 TEMEL BİLGİSAYAR BİLİMLERİ VE C/ C++ PROGRAMLAMA DİLİ. Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü ENF102 TEMEL BİLGİSAYAR BİLİMLERİ VE C/ C++ PROGRAMLAMA DİLİ Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Giriş Data Hiyerarşisi Files (Dosyalar) ve Streams (Kaynaklar)

Detaylı

Yeni Nesil Ağ Güvenliği

Yeni Nesil Ağ Güvenliği Yeni Nesil Ağ Güvenliği Ders 6 Mehmet Demirci 1 Bugün Taşıma katmanı güvenliği (TLS, SSL) İnternet katmanı güvenliği (IPSec) Kablosuz bağlantı güvenliği Güvenlik duvarları 2 SSL/TLS SSL ilk olarak Netscape

Detaylı

Sızma Testlerinde İleri Düzey Teknikler. Ozan UÇAR ozan.ucar@bga.com.tr

Sızma Testlerinde İleri Düzey Teknikler. Ozan UÇAR ozan.ucar@bga.com.tr Sızma Testlerinde İleri Düzey Teknikler Ozan UÇAR ozan.ucar@bga.com.tr Ankara 2012 Konuşmacı Hakkında Bilgi Güvenliği Danışmanı ve Eğitmen Bilgi Güvenliği AKADEMİSİ (www.bga.com.tr) Penetration Tester

Detaylı

Veri Tabanı-I 1.Hafta

Veri Tabanı-I 1.Hafta Veri Tabanı-I 1.Hafta 2010-2011 Bahar Dönemi Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Burdur 2011 Muhammer İLKUÇAR 1 Veri ve Veri Tabanı Nedir? Veri Bir anlamı olan ve kaydedilebilen

Detaylı

Ağ Temelleri Semineri. erbil KARAMAN

Ağ Temelleri Semineri. erbil KARAMAN Ağ Temelleri Semineri erbil KARAMAN Gündem 1. 1. İnternet 2. 2. TCP // IP IP 3. 3. Ağ Analizi 4. 4. Ağ Güvenliği internet Yeni Varoluş Habitatı Bilgi Hız Özgürlük Dönüşüm iletişim Alış Veriş İnternet bağlantısı

Detaylı

AHMET YESEVİ ÜNİVERSİTESİ BİLİŞİM SİSTEMLERİ VE MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ LİSANS DÖNEM ÖDEVİ

AHMET YESEVİ ÜNİVERSİTESİ BİLİŞİM SİSTEMLERİ VE MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ LİSANS DÖNEM ÖDEVİ AHMET YESEVİ ÜNİVERSİTESİ BİLİŞİM SİSTEMLERİ VE MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ LİSANS DÖNEM ÖDEVİ TBIL-303-01 Veri Yapıları ve Algoritmalar LABİRENT HAZIRLAYAN 122132151 Fahri DÖNMEZ DANIŞMAN

Detaylı

EC-232C. Ethernet RS232 Çevirici. İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri

EC-232C. Ethernet RS232 Çevirici. İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri EC-232C Ethernet RS232 Çevirici İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri ACT: Veri alınırken/yollanırken yanıp söner. DCD: Bağlantı kurulduğunda aktif olur. Bu sinyal RS232 portunun DCD pininden okunabilir.

Detaylı

OPNET IT Guru- Güvenlik Duvarı ve Sanal Özel Ağ (Firewalls and Virtual Private Network, VPN)

OPNET IT Guru- Güvenlik Duvarı ve Sanal Özel Ağ (Firewalls and Virtual Private Network, VPN) OPNET IT Guru- Güvenlik Duvarı ve Sanal Özel Ağ (Firewalls and Virtual Private Network, VPN) Amaç: Bu laboratuvar uygulamasının amacı, Internet gibi kamuya açık paylaşımlı ağların güvenliğinde Güvenlik

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN İçerik Dosya Organizasyonu (File Organization) Veritabanı Sistemleri (Database Systems) BM307 Dosya Organizasyonu (File Organization) İçerik Dosya

Detaylı

İleri Düzey Bilgisayar Ağları

İleri Düzey Bilgisayar Ağları İleri Düzey Bilgisayar Ağları Ders 5 İnternet te Ses ve Görüntü Transferi İçerik Dağıtım Ağları ve Eşler Arası Ağlar Mehmet Demirci 1 Bugün Multimedia Streaming İçerik Dağıtım Ağları (CDN) Eşler arası

Detaylı

Big Endian & Little Endian K.Atilla Toker İzmir Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu Bilgisayar Programcılığı 11-2009 Ver:01

Big Endian & Little Endian K.Atilla Toker İzmir Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu Bilgisayar Programcılığı 11-2009 Ver:01 Bilgisayar i Mimarisii i Big Endian & Little Endian K.Atilla Toker İzmir Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu Bilgisayar Programcılığı 11-2009 Ver:01 İZMIR ÜNIVERSITESI İZMIR ÜNIVERSITESI MYO BILGISAYAR PROGRAMLAMA

Detaylı

Bölüm 5 İletim(Transport) Katmanı

Bölüm 5 İletim(Transport) Katmanı Bölüm 5 İletim(Transport) Katmanı Oturum katmanından veriyi alıp, ihtiyaç duyulduğunda küçük bileşenlere ayırıp ağ katmanına geçirerek, diğer uca bu parçaların doğru bir şekilde ulaştığına emin olmak Normal

Detaylı

AĞ KULLANIM KILAVUZU. Yazdırma Günlüğünü Ağa Kaydetme. Sürüm 0 TUR

AĞ KULLANIM KILAVUZU. Yazdırma Günlüğünü Ağa Kaydetme. Sürüm 0 TUR AĞ KULLANIM KILAVUZU Yazdırma Günlüğünü Ağa Kaydetme Sürüm 0 TUR Notlara ilişkin açıklama Bu Kullanım Kılavuzu boyunca aşağıda belirtilen simgeler kullanılmıştır: Notlar, ortaya çıkabilecek bir duruma

Detaylı

SDÜ KMYO. Ağ Mimarileri ve Topolojileri

SDÜ KMYO. Ağ Mimarileri ve Topolojileri Ağ Mimarileri ve Topolojileri Bilgisayar Ağ Mimarisi İstemci-Sunucu / Sunucu Temelli (Client- Server, Server based) Türdeş (Peer-to-Peer) Mimari Client/Server ve Peer to Peer Lan daki bütün bilgisayarlar

Detaylı

FINDIK Herkese Açık Filtre 18.04.2009

FINDIK Herkese Açık Filtre 18.04.2009 FINDIK Herkese Açık Filtre 18.04.2009 FINDIK Ekibi Sunum Planı Neden içerik filtreleme? Peki neden FINDIK? FINDIK nasıl kullanılır? FINDIK uygulama tasarımı FINDIK nasıl geliştirilir? Gelecek

Detaylı

Karel Mobil. Kullanım Kılavuzu KULLANIM KILAVUZU

Karel Mobil. Kullanım Kılavuzu KULLANIM KILAVUZU KULLANIM KILAVUZU 1 2 KAREL ELEKTRONİK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. İSTANBUL Tel : 0.212.288.31.00 Faks : 0.212.275.40.01 istanbul@karel.com.tr ANKARA Tel : 0.312.293.01.00 Faks : 0.312.267.21.05 ankara@karel.com.tr

Detaylı

Qt ile Bir Ağ Uygulaması

Qt ile Bir Ağ Uygulaması Qt ile Bir Ağ Uygulaması Aykut Aksoy aykutaksoy@myway.com sürüm 1.0 Özet Bu belge Qt ile hazırlanmış bir ağ uygulamasını anlatır. C++ bilinmesi beklenir. Bu belgede "QProcess.h" kütüphanesine ağırlık verilmiştir.

Detaylı

www.oncuguvenlik.com.tr

www.oncuguvenlik.com.tr BİLGİSAYARDAKİ YEREL AĞ IP ADRES (LAN IP) AYARLARI Bu kitapçık; 3 farklı işletim sisteminde, bilgisayarınızın otomatik aldığı ip adresini öğrenmeyi ve bilgisayarınıza sabit ip verme işlemlerini göstermektedir.

Detaylı

BM 402 Bilgisayar Ağları (Computer Networks)

BM 402 Bilgisayar Ağları (Computer Networks) BM 402 Bilgisayar Ağları (Computer Networks) M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Not: Bu dersin sunumları, ders kitabının yazarları James F. Kurose ve Keith W. Ross tarafından

Detaylı

Ağ Nedir? Birden fazla bilgisayarın iletişimini sağlayan printer vb. kaynakları, daha iyi ve ortaklaşa kullanımı sağlayan yapılara denir.

Ağ Nedir? Birden fazla bilgisayarın iletişimini sağlayan printer vb. kaynakları, daha iyi ve ortaklaşa kullanımı sağlayan yapılara denir. TEMEL AĞ TANIMLARI Ağ Nedir? Birden fazla bilgisayarın iletişimini sağlayan printer vb kaynakları, daha iyi ve ortaklaşa kullanımı sağlayan yapılara denir WAN ve LAN Kavramları Bilgisayarlar ve paylaşılan

Detaylı

BÖLÜM 13 İNTERNETTE BİLGİSAYAR İSİMLENDİRME SİSTEMİ DOMAIN NAME SYSTEM [D N S]

BÖLÜM 13 İNTERNETTE BİLGİSAYAR İSİMLENDİRME SİSTEMİ DOMAIN NAME SYSTEM [D N S] BÖLÜM 13 İNTERNETTE BİLGİSAYAR İSİMLENDİRME SİSTEMİ DOMAIN NAME SYSTEM [D N S] 13.1 GİRİŞ TCP/IP de esas adreslemeyi IP adresleri sağlar Kullanıcılar IP adresleri yerine bunlara atanmış sembolik isimler

Detaylı

VPN NEDIR? NASıL KULLANıLıR?

VPN NEDIR? NASıL KULLANıLıR? VPN NEDIR? NASıL KULLANıLıR? VPN NEDIR? VPN, Virtual Private Network, yani Sanal Özel Ağ ın kısaltılmasıdır. VPN sayesinde ağlara uzaktan erişim sağlanır. VPN sanal bir ağ uzantısı oluşturduğu için ağa

Detaylı

Güvenli Kabuk: SSH. Burak DAYIOĞLU, Korhan GÜRLER {bd,kg}@dikey8.com

Güvenli Kabuk: SSH. Burak DAYIOĞLU, Korhan GÜRLER {bd,kg}@dikey8.com Güvenli Kabuk: SSH Burak DAYIOĞLU, Korhan GÜRLER {bd,kg}@dikey8.com İletişim Protokolleri ve Güvenlik Yaygın biçimde kullanılan pek çok iletişim protokolü, günün ihtiyaçları doğrultusunda, güvenlik gereksinimleri

Detaylı

İSİM ÇÖZÜMLEME STRATEJİSİ

İSİM ÇÖZÜMLEME STRATEJİSİ İSİM ÇÖZÜMLEME STRATEJİSİ NAME ANALYSIS STRATEGY Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2011 2012 Bahar Yarıyılı 7-8 May. 2013 Öğr. Gör. Murat KEÇECİOĞLU İstemci İsimlerinin Çözümlenmesi Olayı Windows Server işletim

Detaylı

WEB TASARIMIN TEMELLERİ

WEB TASARIMIN TEMELLERİ WEB TASARIMIN TEMELLERİ ~ Sunu 1 ~ Öğr. Gör. Mehmet Fatih TAN http://blog.kmu.edu.tr/mftan mftan@kmu.edu.tr Bilgi paylaşıldıkça kıymetlenir.. Kaynak göstermek şartıyla sunu içeriğini çalışmalarınızda kullanabilirsiniz.

Detaylı

IPv6 Geçiş Yöntemleri Analizi

IPv6 Geçiş Yöntemleri Analizi Ulusal IPv6 Protokol Alt Yapısı Tasarımı ve Geçiş Projesi 12-13 Ocak 2011 IPv6 Geçiş Yöntemleri Analizi Selçuk COŞAN Dünyada IP IANA(Internet Assigned Numbers Authority) Dünyada ve IPv6 adreslerinin sorumluğu

Detaylı

Wolvox Kapı Ekranı. AKINSOFT Wolvox Kapı Ekranı Yardım Dosyası. Doküman Versiyon : 1.02.01

Wolvox Kapı Ekranı. AKINSOFT Wolvox Kapı Ekranı Yardım Dosyası. Doküman Versiyon : 1.02.01 AKINSOFT Yardım Dosyası Doküman Versiyon : 1.02.01 Tarih : 15.11.2014 1 1. KULLANIM AMACI Personel takip sistemi kullanmak isteyen tüm işletmeler için geliştirilmiştir. WOLVOX İnsan Kaynakları programı

Detaylı

CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ KÜTÜPHANE VERİTABANLARINA ÜNİVERSİTE DIŞINDAN ERİŞİM

CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ KÜTÜPHANE VERİTABANLARINA ÜNİVERSİTE DIŞINDAN ERİŞİM Celal Bayar Üniversitesi kütüphane veritabanlarına üniversite dışından erişebilmek için kullandığınız internet tarayıcısına uygun olarak bazı ayarlar yapmanız gerekmektedir. Aşağıda tanımlanan ayarlar

Detaylı

Giriş RFC (Yorumlar için talep) DNS IPv6 IPv6 ve DNS Örnekler. 13 Ocak 2011 IPv6 Konferansı

Giriş RFC (Yorumlar için talep) DNS IPv6 IPv6 ve DNS Örnekler. 13 Ocak 2011 IPv6 Konferansı Giriş RFC (Yorumlar için talep) DNS IPv6 IPv6 ve DNS Örnekler Hemen hemen her TCP / IP trafiğinin akışı en az bir DNS işlemi ile başlar. DNS Internet'te kullanıcıların dolaşım yeteneklerini kolaylaştıran

Detaylı

Veri Tabanı-I 5.Hafta

Veri Tabanı-I 5.Hafta Veri Tabanı-I 5.Hafta DataBase Oluşturma 1 DATABASE Kolon,özellik,alanColumn,attributes,fields) Sunucu Tablo numarası adı soyadı 0913109001 Ali Can 0913109002 Nuri Koç Database 0913109003 Fatma Kara Satır,Kayıt

Detaylı

Bilgisayar Programcılığı

Bilgisayar Programcılığı Bilgisayar Programcılığı Uzaktan Eğitim Programı e-bġlg 121 AĞ TEKNOLOJĠLERĠNĠN TEMELLERĠ Öğr. Gör. Bekir Güler E-mail: bguler@fatih.edu.tr Hafta 6: Ağ (Network) katmanı II 4.4 İnternet ağ katmanı fonksiyonları

Detaylı

Türkiye Linux Kullanıcı Grubu NFS & NIS. Kerem ERZURUMLU. kerem@linux.org.tr. 1. Linux ve Özgür Yazılım Şenliği. www.linux.org.tr

Türkiye Linux Kullanıcı Grubu NFS & NIS. Kerem ERZURUMLU. kerem@linux.org.tr. 1. Linux ve Özgür Yazılım Şenliği. www.linux.org.tr Kullanıcı NFS & NIS Kerem ERZURUMLU kerem@linux.org.tr Kapsam NFS (Network File System), NFS Nedir? NFS in Faydaları, NFS Tarihçesi, Sürüm 2 Sürüm 3 Farkları, Autofs Hakkında, NFS in Yönetimi, Sistem yöneticisinin

Detaylı

BİLGİSAYAR AĞLARI Bilgisayar İletişimi Nedir? Veri İşleme Modelleri ve Ağ Gelişimi Merkezi İşleme

BİLGİSAYAR AĞLARI Bilgisayar İletişimi Nedir? Veri İşleme Modelleri ve Ağ Gelişimi Merkezi İşleme BİLGİSAYAR AĞLARI Bilgisayar ağlarının kullanımındaki temel amaç bilgi ve servislerin paylaşımıdır. Bu bölümde bilgisayar ağlarının sınıflandırılması ve kullanım amaçları anlatılmaktadır. Bu bilgi ve servislerin

Detaylı

Kütük Yönetimi. Kütük Yönetim Sisteminin İşlevleri. Hacettepe Üniversitesi abc@cs.hacettepe.edu.tr. Kavramsal Kütük Modeli.

Kütük Yönetimi. Kütük Yönetim Sisteminin İşlevleri. Hacettepe Üniversitesi abc@cs.hacettepe.edu.tr. Kavramsal Kütük Modeli. Kütük Yönetim Sisteminin İşlevleri Kütük Yönetimi Ahmet Burak Can Hacettepe Üniversitesi abc@cs.hacettepe.edu.tr Mantıksal kütük yapılarından fiziksel yapılara geçişin sağlanması Kütük başına göreli mantıksal

Detaylı

Sistem Programlama. (*)Dersimizin amaçları Kullanılan programlama dili: C. Giriş/Cıkış( I/O) Sürücülerinin programlaması

Sistem Programlama. (*)Dersimizin amaçları Kullanılan programlama dili: C. Giriş/Cıkış( I/O) Sürücülerinin programlaması Sistem Programlama Sistem programlama bilgisayar mühendisliğinin bir alanı olup karmaşık sistemlerin ve bu sistemlerin parçalarının ile ilgilenir. İşletim Sistemlerinin Programlaması Giriş/Cıkış( I/O)

Detaylı

Temel Linux Sunucusu Kurulumu

Temel Linux Sunucusu Kurulumu Temel Linux Sunucusu Kurulumu Kerem ERZURUMLU kerem@linux.org.tr http://www.penguen.net Hacettepe Üniversitesi Bilgisayar Bilimleri Mühendisliği Sunumun Amacı Katılımcılarımıza sunucu kurulumu ile ilgili

Detaylı

Atabey Meslek Yüksek Okulu Web Tasarımının Temelleri

Atabey Meslek Yüksek Okulu Web Tasarımının Temelleri Atabey Meslek Yüksek Okulu Web Tasarımının Temelleri TEMEL KAVRAMLAR Web Tasarımının Temelleri, dersinin iyi anlaşılabilmesi için bu dersin temelini oluşturan kavramların iyi bilinmesi gerekir. İnternetin

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 11. DHCP - Dynamic Host Configuration Protocol

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 11. DHCP - Dynamic Host Configuration Protocol HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 11 DHCP - Dynamic Host Configuration Protocol ÖN BİLGİ Bilindiği gibi, uç bilgisayarlar, kullandıkları TCP-IP

Detaylı

Setup Yardımcı Programı Kullanıcı Kılavuzu

Setup Yardımcı Programı Kullanıcı Kılavuzu Setup Yardımcı Programı Kullanıcı Kılavuzu Copyright 2007 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Windows, Microsoft Corporation şirketinin ABD'de tescilli ticari markasıdır. Bu belgede yer alan bilgiler

Detaylı

Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2014 2015 GÜZ Yarıyılı. 16-17 EKi. 2012 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU

Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2014 2015 GÜZ Yarıyılı. 16-17 EKi. 2012 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2014 2015 GÜZ Yarıyılı 16-17 EKi. 2012 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU TCP/IP PROTOKOL GRUBU Protokol belirli bir işi düzenleyen kurallar kümesidir. Ağ protokolleri

Detaylı

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 2. Ağ Modelleri

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 2. Ağ Modelleri Veri İletişimi Data Communications Suat ÖZDEMİR Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 2. Ağ Modelleri Ağ Modelleri Bir ağ ğ bir noktadan diğer bir noktaya veri ileten donanım ve yazılımların

Detaylı