Diferansiyel Gelişim Algoritmasının Termik Birimlerden Oluşan Çevresel Ekonomik Güç Dağıtım Problemlerine Uygulanması

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Diferansiyel Gelişim Algoritmasının Termik Birimlerden Oluşan Çevresel Ekonomik Güç Dağıtım Problemlerine Uygulanması"

Transkript

1 Diferasiyel Gelişim Algoritmasıı Termik Birimlerde Oluşa Çevresel Ekoomik Güç Dağıtım Problemlerie Uygulaması Differetial evolutio algorithm applied to evirometal ecoomic power dispatch problems cosistig of thermal uits Celal YAŞAR 1 Hasa TEMURTAŞ 2 Serdar ÖZYÖN 3 13 Mühedislik Fakültesi Elektrik-Elektroik Müh. Bölümü Dumlupıar Üiversitesi KÜTAHYA 2 Mühedislik Fakültesi Bilgisayar Müh. Bölümü Dumlupıar Üiversitesi KÜTAHYA Özet Elektrik eerjisi üretimide geellikle fosil kayaklı yakıtlar kullaıldığıda bu üretim birimleri çevre kirliliğie yol açmaktadır. Bu edele eerji problemleri çözülürke çevre kirliliği de dikkate alımalıdır. Çevre kirliliğii dikkate ala bu tür problemlere çevresel ekoomik güç dağıtım problemleri adı verilmektedir. Bu çalışmada ekoomik güç dağıtım problemi ağırlıklı toplam metodu (ATM kullaılarak tek amaçlı optimizasyo problemie döüştürülmüştür. Döüştürüle problemi çözümü içi diferasiyel gelişim algoritması (DGA metodu kullaılmıştır. DGA ı uygulaması içi IEEE 6 geeratörlü 30 baralı test sistemi seçilmiştir. Problemi farklı ağırlıklar (w içi optimal çözümleri elde edilmiş ve souçlar tartışılmıştır. Aahtar Kelimeler: Çevresel ekoomik güç dağıtımı Diferasiyel gelişim algoritması Ağırlıklı toplam metodu. Abstract Sice fossil-based fuels are used for geeratio of electrical eergy these geeratio uits case evirometal pollutio. Therefore evirometal pollutio should be take ito cosideratio whe eergy problems are solved. Such kid of problems that take the evirometal pollutio ito cosideratio are called evirometal ecoomic power dispatch problems. I this study ecoomic power dispatch problem has bee tured ito sigle purpose optimizatio problem by usig the weighted sum method. For the solutio of this problem differetial evolutio algorithm (DEA method has bee used. For the applicatio of differetial evolutio algorithm IEEE test system with 6 geerators 30 buses has bee selected. Optimum solutios of the problem have bee optaied for differet weights (w ad results have bee discussed. Keywords: Evirometal ecoomic power dispatch Differetial evolutio algorithm Weighted sum method. 1. Giriş Sistemdeki mevcut yükü sistemi kısıtları altıda üretim birimleri tarafıda miimum maliyetle karşılaabilmesi içi birimleri aktif güç çıkışlarıı ayarlaması geleeksel ekoomik güç dağıtım problemi olarak biliir. Çevresel kriterler dikkate alıdığıda geleeksel ekoomik güç dağıtım algoritmalarıyla elde edile souçlar e iyi souçlar olarak değerledirilmeyebilir. Bu edele çevrei temiz tutulabilmesi içi üretim birimleri tarafıda üretile emisyo miktarı azaltılmak zorudadır. Emisyo miktarıı düşürmek içi daha az emisyo ürete üretim birimlerii daha fazla kullamak bir yötem olarak ortaya çıkar. Sistemde hem daha ekoomik hem daha az emisyolu güç üretilmesi isteildiğide problem geleeksel güç dağıtım problemide çevresel ekoomik güç dağıtım problemie döüşür [1-3]. Optimizasyo problemleride hem maliyet foksiyou hem de emisyo miktarı birlikte miimize edilmek istediğide problem çok amaçlı optimizasyo problemie döüşmektedir. Çevresel ekoomik güç dağıtımı problemi de çok amaçlı optimizasyo problemidir. Çok amaçlı optimizasyo problemleri literatürde iki farklı şekilde çözülmektedir. Bularda biri çok amaçlı optimizasyo problemlerie doğruda çok amaçlı optimizasyo problemlerii çöze metotları uygulaması diğeri ise çok amaçlı optimizasyo problemlerii tek amaçlı optimizasyo problemlerie döüştürdükte sora bu tür problemleri çöze metotları uygulaması şeklidedir. Çok amaçlı optimizasyo problemlerii tek amaçlı optimizasyo problemlerie döüştürmek içi kullaıla metotlarda biride ATM dir [2]. Literatürde bazı çevresel ekoomik güç dağıtım problemlerii çözümü çok amaçlı optimizasyo problemii olarak doğruda diferasiyel gelişim algoritmasıyla [4] çok amaçlı evrimsel algoritma metoduyla [56] parçacık sürüsü optimizasyou veya geliştirilmiş parçacık sürüsü optimizasyou metoduyla [37] geetik veya geliştirilmiş geetik algoritmayla [8] ve aalitik metotla [9] çözümü gerçekleştirilmiştir. Problem ATM yle tek amaçlı optimizasyo problemie döüştürüldükte sora parçacık sürüsü optimizasyou veya geliştirilmiş parçacık sürüsü optimizasyou metoduyla [37] birici derece gradyet metotla [10] ve geetik algoritmayla [126] çözülmüştür. Bu çalışmada çevresel ekoomik güç dağıtım problemi ATM yardımıyla tek amaçlı optimizasyo problemie döüştürülmüş ve çözüm içi diferasiyel gelişim algoritması (DGA uygulamıştır. DGA basit ama güçlü popülasyo tabalı bir algoritmadır. Çözüm uzayıı çok büyük olduğu 108

2 durumlarda veya matematiksel yötemleri çok uzu zamada çözüm bulabildiği problemlerde kullaılması daha uygudur. 2. Problemi Formülasyou Çevresel ekoomik güç dağıtımı problemii çözümü sistem kısıtları altıda ATM yle birleştirilmiş amaç foksiyouu (toplam termik maliyet ve toplam NO x emisyo miktarı miimize edilmesi şekliyle buluur. Sistemdeki üretim birimlerii termik maliyeti her bir birim içi aktif güç üretimii 2. derece foksiyo olarak alımıştır [121011]. F ( P a b P c P ( R/ h (1 2 G G G Her bir termik birim tarafıda üretile NO x emisyo miktarı birimi çıkış gücü ciside aşağıdaki gibi taımlamıştır [2467]. 2 E( PG d e. PG fpg gexp( hpg ( to / h (2 Deklem (1-(2 de P i birimi MW olarak alımaktadır. G Kayıplı sistemdeki güç dege kısıtı deklem (3 deki gibi alımıştır. PG Pyük Pkayıp 0 ( N G (3 Termik üretim birimlerii çalışma sıır değerleri deklem (4 de verilmiştir. mi PG PG PG ( N G (4 Sistemi iletim hatlarıda meydaa gele güç kayıpları B kayıp matrisi ile deklem (5 kullaılarak hesaplamaktadır [111617]. (5 P P. B. P B. P B kayıp G j G j 0 G 00 j NG Miimize edilecek ola çevresel ekoomik güç dağıtım problemii ağırlıklı toplamla birleştirilmiş amaç foksiyou (AF aşağıdaki gibidir [3]. AF w F ( P (1 w E ( P (6 G G Deklemde (R/h olarak termik maliyeti F( P G le ve (to/h olarak NO x emisyo miktarı foksiyou ise E( P G le gösterilmektedir. ölçekleme faktörü w ise (0 w 1 şeklide değişe ağırlık faktörüü ve N G sistemdeki tüm termik üretim birimlerii kümesii göstermektedir [3]. Burada w=10 değeri sadece termik maliyeti w=00 değeri ise sadece NO x emisyo miktarıı miimum olmasıa karşılık düşmektedir. Sistemdeki toplam termik maliyet FT( P G ve toplam NO x emisyo miktarı ET( PG sırasıyla deklem (7 ve (8 kullaılarak hesaplamaktadır. F ( P F ( P (R/h (7 T G G E ( P E ( P (to/h (8 T G G 3. Diferasiyel Gelişim Algoritması DGA Price ve Stor tarafıda 1995 yılıda geliştirilmiş işleyiş açısıda geetik algoritmaya dayaa popülasyo temelli sezgisel bir optimizasyo tekiğidir. Özellikle sürekli parametreli problemleri çözümüe yöelik geliştirilmiştir. Popülasyoa dayalı çalışmayıp tek tek kromozomlar operatörlere tabi tutularak yei bir birey elde edilmektedir. Bu işlem sırasıda mutasyo ve çaprazlama operatörleri kullaılmaktadır. Yei bireyi uyguluğu side daha iyi ise yei birey aksi takdirde birey bir soraki jeerasyoa (esile aktarılmaktadır. Bu algoritmaı kolay kodlaabilmesi diğer algoritmalara göre üstülüğü olarak belirtilebilir. Algoritmaı basit bir şeması Şekil 1 de verilmiştir [12-18]. DGA da kullaıla parametreler; popülasyo büyüklüğü (NP değişke sayısı (ge sayısı D çaprazlama oraı (CR esil (jeerasyo (123.g (g ölçekleme faktörü (F şeklide belirtilebilir. DGA da yer ala işlem basamakları kodlama mutasyo çaprazlama ve seçim olarak belirtilebilir. Başlagıç Kromozomlarıı Oluşturulması Mutasyo ve Yeide Oluşum Çaprazlama Seçim Bitir Şekil 1. DGA i akış diyagramı Kodlama ve başlagıç popülasyou Popülasyou büyüklüğü (NP üçte büyük olmalıdır. Çükü DGA da yei kromozomları üretilmesi içi mevcut kromozom dışıda üç adet kromozom daha gereklidir. NP adet D boyutlu kromozomda meydaa gele başlagıç popülasyouu üretimi aşağıdaki gibidir [12-18]. ( l ( u ( l x jig 0 x j rad j[01].( x j x j (9 Deklemde x jig g eslideki i kromozomuu j ( l ( u parametresii ( xj xj değişkelere ait alt ve üst değerleri göstermektedir. Mutasyo Mutasyo kromozomu geleri üzeride rassal değişiklikler yapmaktır. DGA da mutasyoa tabi tutulmak içi kromozom dışıda ve birbirleride farklı ola üç kromozom seçilir (r 1 r 2 r 3. İlk ikisii farkı alıır ve F ile çarpılır. F geellikle 0-2 arasıda değerler almaktadır. Ağırlıkladırılmış fark kromozomu ile üçücü kromozom toplaır [12-18]. jig 1 x jr 3 g F.( x jr 1 g xjr 2 g (10 Deklemde jig+1 g+1 mutasyo ve çaprazlaştırmaya tabi tutulmuş ara kromozom r 1 r 2 r 3 yei kromozom üretilmeside kullaılacak rastgele seçilmiş kromozomları r NP r1 r2 r3 i göstermektedir. Çaprazlama Mutasyo soucuda elde edile fark kromozomu ve x ig kromozomu kullaılarak yei kromozom ( uig 1 üretilir. Deeme kromozomu içi geler CR olasılıkla fark kromozomuda (1-CR olasılıkla mevcut kromozomda seçilir. j j koşulu e az bir tae gei üretile yei rad 109

3 kromozomda alımasıı garati etmek içi kullaılmaktadır. Rastgele seçile j jrad oktasıdaki ge CR değerie bakılmaksızı jig 1 de seçilir [12-18]. x jg 1 eğer rad[01] CR veya j jrad x jug 1 (11 x jig aksi durumda Uyguluk foksiyou Mutasyo ve çaprazlama operatörleri kullaılarak hedef kromozomla birlikte üç farklı kromozom kullaılarak yei bir kromozom (deeme kromozu elde edilmiştir. Yei esile ( g g 1 aktarılacak ola kromozom uyguluk değerie bakılarak belirleir. Hedef kromozu uyguluk değeri zate bilimektedir. Problemi amaç foksiyou değeri hesaplaır [12-18]. Seçim Kromozomlarda uyguluğu yüksek ola kromozom yei esile aktarılır. Dögü g g olaa kadar devam eder g olduğuda mevcut e iyi birey çözüm olarak alıır [12-18]. xug 1 eğer f( xug 1 f( xig 1 xig 1 (12 x ig diğer durumlarda Algoritmaı durdurulması Amaç sürekli daha iyi uyguluk değerie sahip kromozomlar elde etmek ve optimumu yakalamak ya da yaklaşmaktır. Bu dögü g g olaa kadar devam ettirilmektedir. Algoritmada durdurma kriteri kullaıcı tarafıda popülasyodaki e iyi ve e kötü uyguluk değeri arasıdaki farkı kabul edilebilir çok küçük rakama ulaşması şeklide belirleir. Algoritmaı durdurulması belirlee iterasyo sayısıa bağlıdır [12-18]. 4. Diferasiyel Gelişim Algoritmasıı Probleme Uygulaması Bu bölümde DGA ı ATM yle birleştirilmiş çevresel ekoomik güç dağıtımı problemie uygulaması alatılmıştır. Başlagıç sürecide birey kümesi rassal olarak oluşturulur. M popülasyo içi P G deklem (4 de verile eşitliği sağlayacak uygu değerler rassal şekilde seçilir. Bir bireyi bileşei başlagıç olarak aşağıdaki deklem kullaılarak buluur [1718]. mi mi PG PG U(01 ( PG PG (13 Bu deklemde U (01 sıfırla bir arasıda düzgü dağılmış rassal sayıdır. Deklem (3 te verile aktif güç dege kısıtıı sağlamak içi bireyleri popülasyouu yaratmak çok öemlidir. Aktif güç dege kısıtıı sağlaması içi üretim gücü P Gl ola l. bağımlı geeratör rassal olarak seçilir. Bağımlı geeratör gücü ilk P i değeri başlagıç durumuda P P 0 Gl alıarak deklem(14 de hesaplaır [1718]. Gl yük kayıp G l NG kayıp kayıp P P P P (14 yei P Gl ide bulumasıyla deklem (5 te Pkayıp hesaplaır. Bua göre yei P Gl i değeri aşağıdaki eşitlikte tekrar hesaplaır. yei yei PGl PGl Pkayıp Pkayıp (15 Bu işlem deklem (16 daki eşitlikte kotrol edilir ve Hata TOLhata değerii altıda olduğuda deklem (3 eşitliği de sağlamış olur. yei Hata Pkayıp Pkayıp (16 Hata TOLhata yei Bu durumda elde edile PGl değerii deklem (4 kısıtıı sağlayıp sağlamadığıa bakılır. Eğer sağlıyorsa işleme devam edilir. Eğer sağlamıyorsa deklem (13 eşitliğie döülerek rassal atama işlemi yeide yapılır. Mutasyo işlemie gelice deklem (8 de taımlaa salıa bireyler üretilir. Deklem (4 teki eşitliği sağlamaya bireyleri herhagi elemaı aşağıdaki dekleme göre değiştirilir [1718]. mi mi P G eğer PG P G PG (17 P G eğer PG PG Popülasyoa mutasyo işlemide sora çaprazlama işlemi uygulaır. Salıa bireyler ve yei bireyler deklem (11 e göre seçilir. Değerledirme ve seçim bölümüde ise e iyi uyumu sağlaya birey deklem (11 e göre seçilir. Bu çalışmada deklem (6 daki amaç foksiyou uyguluk foksiyou olarak taımlaır. Tüm iterasyolarda tüm bireyleri miimum uyguluk değeri hesaplaır. İçleride e uygu foksiyo değerie sahip çözüm e uygu çözüm olarak seçilir. Durma kriteri olarak maksimum iterasyo sayısı belirleir. Bu sayıya ulaşıca iterasyo durdurulur. 5. Örek Problem Çözümü DGA ATM ile döüştürüle tek amaçlı optimizasyo problemie örek olarak IEEE 6 geeratörlü 30 baralı test sisteme P MW yük talebi içi hem kayıplı yük hemde kayıpsız olmak üzere iki kez uygulamıştır. Sisteme ait deklem (1 deki abc ve deklem (2 deki defgh katsayıları kayak [4] te ve B kayıp matrisi değerler kayak [17] de alımıştır. Yapıla çalışmada ölçekleme faktörü 1000 parametreler popülasyo büyüklüğü 25 değişke sayısı 5 çaprazlama oraı 08 ölçekleme faktörü 05 6 TOLhata 1 10 MW ve iterasyo sayısı ise 100 olarak alımıştır. Kayıplar ihmal edildiğide elde edile souçlar Tablo 1 de kayıplar dikkate alıdığıda elde edile souçlar ise Tablo 2 de verilmiştir. DGA çözüm metoduu test sistemie uygulamasıyla elde edile toplam termik maliyet değerlerii iterasyolara göre değişimii göstere grafikler kayıplar dahil edildiğide Şekil 2 de kayıplar dahil edilmediğide ise Şekil 3 te gösterilmiştir. Şekil 2 teki souçlar yaklaşık 35. Şekil 3 teki souçları yaklaşık 25. iterasyoda sora değişmediği görülmektedir. 110

4 Tablo 1. IEEE 30 baralı test sistemi içi elde edile souçlar (Kayıpsız w değerleri P G P G P G P G P G P G F T (R/h E T (kg/h Süre (s Tablo 2. IEEE 30 baralı test sistemi içi elde edile souçlar (Kayıplı w değerleri P G P G P G P G P G P G F T (R/h E T (kg/h P kayıp (MW Süre (s MATLAB R2008b de geliştirile program AMD 64 X2 Dual Core işlemcili ve 2 GB RAM bellekli bilgisayarda her bir ağırlık değeri içi 100 iterasyo çalıştırılmış ve bu çalışmalar Tablo 1 ve Tablo 2 de gösterile sürelerde tamamlamıştır. Literatürdeki souçlarla karşılaştırmak içi kayakça [5] deki ve w=1 ike elde edile souçlar Tablo 3 te verilmiştir. Tabloda NSGA NPGA modifiye edilmiş geetik algoritmaları ve SPEA da modifiye edilmiş gelişim algoritmasıı göstermektedir. Tablo 3 icelediğide DGA ile elde edile souçları literatürdeki souçları yakaladığı hatta bazı metotlarda daha iyi değerler verdiği söyleebilir. Tablo 3. Literatürde 30 Baralı test sistemi içi farklı metotlarla elde edile souçlar [5] Bara No NSGA NPGA SPEA DGA P G P G P G P G P G P G F T (R/h E T (to/h Süre (s İterasyo Sayısı Şekil 2. İterasyo sayısıa göre termik maliyetteki değişim (Kayıpsız İterasyo Sayısı Şekil 3. İterasyo sayısıa göre termik maliyetteki değişim (Kayıplı 111

5 w ı değeri 00 da başlayarak 01 aralıklarla 10 a doğru arttırılırke toplam termik maliyeti azalmasıa karşılık toplam NO x emisyo miktarıı arttığı durum kayıpsız Şekil 4 te kayıplı olarak Şekil 5 te görülmektedir. Tablo 12 ve Şekil 4 5 te görüleceği üzere kayıplar ihmal edildiğide ağırlık faktörü w=00 ike toplam termik maliyet R/h NO x emisyo miktarı ise kg/h olmaktadır. w=10 alıdığıda ise toplam termik maliyet R/h toplam NO x emisyo miktarı ise kg/h olarak ortaya çıkmaktadır. Kayıplar ihmal edilmediğide ise w=00 ike F T = R/h E T = kg/h w=10 ike F T = R/h ve E T = kg/h olmaktadır. Şekil 4. Toplam NO x emisyo miktarıa göre toplam termik maliyetteki değişim (Kayıpsız Şekil 5. Toplam NO x emisyo miktarıa göre toplam termik maliyetteki değişim (Kayıplı 6. Souçlar Çalışmada çevresel ekoomik güç dağıtım problemii çözümü içi termik birimlerde oluşa kayıplı bir sisteme DGA uygulamıştır. DGA ağırlık katsayısı w ı her değeri içi e iyi souca ulaşmaya çalışmıştır. Çözüm işlemide ağırlık faktörü w=00 da başlayarak 01 lik artımlarla w=10 a kadar değiştirilmiştir. Elde edile souçlar literatürdeki souçlara yakısamıştır. Souç olarak basit ve kolay kodlaabilir algoritma ola DGA ı ATM le birleştirilmiş çevresel ekoomik güç dağıtım problemlerie kolayca uygulaabileceği görülmüştür. Soraki çalışmalar içi DGA geliştirilerek kısa döem hidrotermal çevresel ekoomik güç dağıtım problemlerie uygulaabilir. 7. Kayaklar [1] Yaşar C. Özyö S. Temurtaş H. "Termik Üretim Birimleride Oluşa Çevresel-Ekoomik Güç Dağıtım Problemii Geetik Algoritma Yötemiyle Çözümü" ELECO Elektrik-Elektroik Mühedisliği Sempozyumu ve Fuarı Elektrik-Kotrol Kitapçığı Sayfa Kasım 2008 BURSA. [2] Özyö S. Yaşar C. Temurtaş H. "Ham eerji kayağı kısıtlı birim içere hidrotermal güç sistemleride çevresel ekoomik güç dağıtımı problemii çözümü" Dumlupıar Üiversitesi Fe Bilimleri Estitüsü Dergisi KÜTAHYA Sayı : 21 Sayfa: Nisa [3] Wag L. Sigh C. "Evirometal/Ecoomic Power Dispatch Usig a Fuzzified Multi-Objective Particle Swarm Optimizatio Algorithm" Electric Power Systems Research Vol.77 No.12 s October [4] El Ela A.A.A. Abido M.A. Spea S.R. " Differetial evolutio algorithm for emissio costraied ecoomic power dispatch problem" Electric Power Systems Research 80 s [5] Abido M.A. "Multiobjective evolutioary algorithm for electric power dispatch problem" IEEE Trasactios o Evolutioary Computatio Vol.10 No.3 s Jue [6] Abido M.A. "Evirometal/ecoomic power dispatch usig multiobjective evolutioary algorithms" IEEE Trasactios o Power Systems Vol.18 No.4 s [7] Abido M.A. "Multiobjective particle swarm optimizatio for evirometal/ecoomic dispatch problem" Electric Power Systems Research 79 s [8] Yalcioz T. Köksoy O. "A multiobjective optimizatio method to evirometal ecoomic dispatch" Electric Power ad Eergy Systems 29 s [9] Palaichamy C. Babu N.S. "Aalytical solutio for combied ecoomic ad emissios dispatch" Electric Power Systems Research 78 s [10] Yaşar C. Fadıl S. "Solutio to Evirometal Ecoomic Dispatch Problem by Usig First Order Gradiet Method" 5 th Iteratioal Coferece o Electirical ad Electroics Egieerig ELECO December Electric Cotrol Proceedig s [11] Wood A. J. Wolleberg B. F. "Power Geeratio Operatio ad Cotrol " New York-Wiley [12] Ktürk T. Diferasiyel gelişim algoritması YA/EM XXVI. Ulusal Kogresi 3-5 Temmuz 2006 KOCAELİ s [13] Ktürk T. Diferasiyel gelişim algoritması İstabul Ticaret Üiversitesi Fe Bilimleri Dergisi Yıl:5 Sayı:9 2006/1 s [14] Karaboğa D. Yapay Zeka Optimizasyo Algoritmaları Atlas Yayı Dağıtım Mayıs 2004 İSTANBUL. [15] Noma N. Iba H. "Differetial evolutio for ecoomic load dispatch problems" Electric Power Systems Research Vol.78 No.8 s [16] Guerrero R.E.P. Maldoado J.R.C. Ecoomic power dispatch with o-smooth cost fuctios usig differetial evolutio" Power Symposium 2005 NAPS 2005 Proceedigs of the 37 th Aual North America s [17] Malik T.N. Asar A.U. Wye M.F. Akhtar S. "A ew hybrid approach for the solutio of ocovex ecoomic dispatch problem with valve poit effects" Electric Power Systems Research Vol.80No.9 s [18] Yua X. Wag L. Zhag Y. Yua Y. "A hybrid differetial evolutio method for dyamic ecoomic dispatch with valve-poit effects" Expert systems with applicatios Vol.36 No.2 Part. 2 s [19] Michalewicz Z. Schoeauer M. "Evoulutioary algorithm for costraied parameter optimizatio problem" Evol. Comput. Vol.4 No.1 s

Diferansiyel Gelişim Algoritmasının Valf Nokta Etkili Konveks Olmayan Ekonomik Güç Dağıtım Problemlerine Uygulanması

Diferansiyel Gelişim Algoritmasının Valf Nokta Etkili Konveks Olmayan Ekonomik Güç Dağıtım Problemlerine Uygulanması 6 th Iteratioal Advaced Techologies Symposium (IATS ), 6-8 May 0, Elazığ, Turkey Diferasiyel Gelişim Algoritmasıı Valf Nokta Etkili Koveks Olmaya Ekoomik Güç Dağıtım Problemlerie Uygulaması S. Özyö, C.

Detaylı

Harmoni Arama Algoritmasının Çevresel Ekonomik Güç Dağıtım Problemlerine Uygulanması

Harmoni Arama Algoritmasının Çevresel Ekonomik Güç Dağıtım Problemlerine Uygulanması Çukurova Üiversitesi Mühedislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 26(2), ss. 65-76, Aralık 2011 Çukurova Uiversity Joural of the Faculty of Egieerig ad Architecture, 26(2), pp.65-76, December 2011 Özet Harmoi

Detaylı

Termik Üretim Birimlerinden Oluşan Çevresel-Ekonomik Güç Dağıtım Probleminin Genetik Algoritma Yöntemiyle Çözümü

Termik Üretim Birimlerinden Oluşan Çevresel-Ekonomik Güç Dağıtım Probleminin Genetik Algoritma Yöntemiyle Çözümü ermik Üretim Birimleride Oluşa Çevresel-Ekoomik üç Dağıtım Problemii eetik Algoritma Yötemiyle Çözümü Celal YAŞAR, Serdar ÖZYÖN, Hasa EMURAŞ 3, Mühedislik Fakültesi, Elektrik-Elektroik Müh. Bölümü, Dumlupıar

Detaylı

Hibrit (Rüzgâr-Güneş) Enerji Sistemlerinin Çevresel Ekonomik Güç Dağıtımı üzerine Etkilerinin İncelenmesi

Hibrit (Rüzgâr-Güneş) Enerji Sistemlerinin Çevresel Ekonomik Güç Dağıtımı üzerine Etkilerinin İncelenmesi IMCOFE 15 : INERNAIONAL MULIDISCIPLINARY CONGREE of EURASIA Hibrit (Rüzgâr-Güeş) Eerji Sistemlerii Çevresel Ekoomik Güç Dağıtımı üzerie Etkilerii İcelemesi ÖZYÖN S 1. YAŞAR C. 2 EMURAŞ H. 3 1 serdar.ozyo@dpu.edu.tr,

Detaylı

ANALYSİS OF THE EFFECTS OF DİFFERENT SLACK BUS SELECTİON ON THE OPTİMAL POWER FLOW

ANALYSİS OF THE EFFECTS OF DİFFERENT SLACK BUS SELECTİON ON THE OPTİMAL POWER FLOW FARKLI SALINIM BARASI SEÇİMLERİNİN OPTİMAL GÜÇ AKIŞI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Serdar ÖZYÖN Celal YAŞAR ÖZET Günümüzde enerjiye olan ihtiyacın artmasına bağlı olarak enerji sistemlerinin büyümesi,

Detaylı

ÖĞRENME ETKİLİ HAZIRLIK VE TAŞIMA ZAMANLI PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ

ÖĞRENME ETKİLİ HAZIRLIK VE TAŞIMA ZAMANLI PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ Öğreme Etkili Hazırlık ve Taşıma Zamalı Paralel Makieli Çizelgeleme Problemi HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ TEMMUZ 2006 CİLT 2 SAYI 4 (67-72) ÖĞRENME ETKİLİ HAZIRLIK VE TAŞIMA ZAMANLI PARALEL

Detaylı

VALF NOKTA ETKİLİ KONVEKS OLMAYAN EKONOMİK GÜÇ DAĞITIM PROBLEMLERİNİN HARMONİ ARAMA ALGORİTMASIYLA ÇÖZÜMÜ

VALF NOKTA ETKİLİ KONVEKS OLMAYAN EKONOMİK GÜÇ DAĞITIM PROBLEMLERİNİN HARMONİ ARAMA ALGORİTMASIYLA ÇÖZÜMÜ VALF NOKTA ETKİLİ KONVEKS OLMAYAN EKONOMİK GÜÇ DAĞITIM PROBLEMLERİNİN HARMONİ ARAMA ALGORİTMASIYLA ÇÖZÜMÜ Serdar ÖZYÖN 1,*, Celal YAŞAR 2, Hasan TEMURTAŞ 3 1 Dumlupınar Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

Diferansiyel Gelişim Algoritmasının Yasak İşletim Bölgeli Ekonomik Güç Dağıtım Problemine Uygulanması

Diferansiyel Gelişim Algoritmasının Yasak İşletim Bölgeli Ekonomik Güç Dağıtım Problemine Uygulanması 61 Diferansiyel Gelişim Algoritmasının Yasak İşletim Bölgeli Ekonomik Güç Dağıtım Problemine Uygulanması Serdar ÖZYÖN 1, Celal YAŞAR 2, Hasan TEMURTAŞ 3, Gıyasettin ÖZCAN 4 1,2 Dumlupınar Üniversitesi,

Detaylı

İKİ ÖLÇÜTLÜ PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ: MAKSİMUM TAMAMLANMA ZAMANI VE MAKSİMUM ERKEN BİTİRME

İKİ ÖLÇÜTLÜ PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ: MAKSİMUM TAMAMLANMA ZAMANI VE MAKSİMUM ERKEN BİTİRME V. Ulusal Üretim Araştırmaları Sempozyumu, İstabul Ticaret Üversitesi, 25-27 Kasım 2005 İKİ ÖLÇÜTLÜ PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ: MAKSİMUM TAMAMLANMA ZAMANI VE MAKSİMUM ERKEN BİTİRME Tamer EREN

Detaylı

Yatırım Projelerinde Kaynak Dağıtımı Analizi. Analysis of Resource Distribution in Investment Projects

Yatırım Projelerinde Kaynak Dağıtımı Analizi. Analysis of Resource Distribution in Investment Projects Uşak Üiversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (2012) 5/2, 89-101 Yatırım Projeleride Kayak Dağıtımı Aalizi Bahma Alp RENÇBER * Özet Bu çalışmaı amacı, yatırım projeleride kayak dağıtımıı icelemesidir. Yatırım

Detaylı

SIRA-BAĞIMLI HAZIRLIK ZAMANLI İKİ ÖLÇÜTLÜ ÇİZELGELEME PROBLEMİ: TOPLAM TAMAMLANMA ZAMANI VE MAKSİMUM ERKEN BİTİRME. Tamer EREN a,*, Ertan GÜNER b ÖZET

SIRA-BAĞIMLI HAZIRLIK ZAMANLI İKİ ÖLÇÜTLÜ ÇİZELGELEME PROBLEMİ: TOPLAM TAMAMLANMA ZAMANI VE MAKSİMUM ERKEN BİTİRME. Tamer EREN a,*, Ertan GÜNER b ÖZET Erciyes Üiversitesi Fe Bilimleri Estitüsü Dergisi 23 (1-2) 95-105 (2007) http://fbe.erciyes.edu.tr/ ISSN 1012-2354 SIRA-BAĞIMLI HAZIRLIK ZAMANLI İKİ ÖLÇÜTLÜ ÇİZELGELEME PROBLEMİ: TOPLAM TAMAMLANMA ZAMANI

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.tekolojikarastirmalar.com e-issn:134-4141 Makie Tekolojileri Elektroik Dergisi 28 (3) 41-48 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Makale Düşük Sıcak Kayaklı Isı Pompaları Eerji Maliyet Aalizi Özet Murat KAYA Hitit

Detaylı

Cebirsel Olarak Çözüme Gitmede Wegsteın Yöntemi

Cebirsel Olarak Çözüme Gitmede Wegsteın Yöntemi 3 Cebirsel Olarak Çözüme Gitmede Wegsteı Yötemi Bu yötem bir izdüşüm tekiğie dayaır ve yalış pozisyo olarak isimledirile matematiksel tekiğe yakıdır. Buradaki düşüce f() çizgisi üzerideki bilie iki oktada

Detaylı

OPTİMUM GÜÇ AKIŞININ YAPAY ARI KOLONİSİ İLE SAĞLANMASI

OPTİMUM GÜÇ AKIŞININ YAPAY ARI KOLONİSİ İLE SAĞLANMASI OPTİMUM GÜÇ AKIŞININ YAPAY ARI KOLONİSİ İLE SAĞLANMASI A. Doğan 1 M. Alçı 2 Erciyes Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü 1 ahmetdogan@erciyes.edu.tr 2 malci@erciyes.edu.tr

Detaylı

NİĞDE İLİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ WIND ENERGY POTENTIAL OF NIGDE PROVINCE

NİĞDE İLİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ WIND ENERGY POTENTIAL OF NIGDE PROVINCE Niğde Üiersitesi Mühedislik Bilimleri Dergisi, Cilt 1, Sayı, (1), 37-47 NİĞDE İLİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ Uğur YILDIRIM 1,* Yauz GAZİBEY, Afşi GÜNGÖR 1 1 Makie Mühedisliği Bölümü, Mühedislik Fakültesi,

Detaylı

TUTGA ve C Dereceli Nokta Koordinatlarının Gri Sistem ile Tahmin Edilmesi

TUTGA ve C Dereceli Nokta Koordinatlarının Gri Sistem ile Tahmin Edilmesi TMMOB Harita ve Kadastro Mühedisleri Odası, 5. Türkiye Harita Bilimsel ve Tekik Kurultayı, 5 8 Mart 5, Akara. TUTGA ve C Dereceli Nokta Koordiatlarıı Gri istem ile Tahmi Edilmesi Kürşat Kaya *, Levet Taşcı,

Detaylı

Robot Navigasyonunda Potansiyel Alan Metodlarının Karşılaştırılması ve Đç Ortamlarda Uygulanması

Robot Navigasyonunda Potansiyel Alan Metodlarının Karşılaştırılması ve Đç Ortamlarda Uygulanması Robot Navigasyouda Potasiyel Ala Metodlarıı Karşılaştırılması ve Đç Ortamlarda Uygulaması Eyüp Çıar 1 Osma Parlaktua Ahmet Yazıcı 3 1, Elektrik-Elektroik Mühedisliği Bölümü, Eskişehir Osmagazi Üiversesi,

Detaylı

Çevresel/Ekonomik Yük Dağıtımında Genetik Algoritmanın Kullanılması

Çevresel/Ekonomik Yük Dağıtımında Genetik Algoritmanın Kullanılması Çevresel/Ekoomik Yük Dağıtımıda Geetik Algoritmaı Kullaılması Ayşe Demiröre, H. Lale Zeyelgil İ.T.Ü. Elektrik-Elektroik Fakültesi, Elektrik Müh. Bölümü Maslak, 80626 İstabul ayse@elk.itu.edu.tr zeyel@elk.itu.edu.tr

Detaylı

HAM ENERJİ KAYNAĞI KISITLI TERMİK BİRİM İÇEREN SİSTEMLERDE ÇEVRESEL EKONOMİK GÜÇ DAĞITIMI PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ

HAM ENERJİ KAYNAĞI KISITLI TERMİK BİRİM İÇEREN SİSTEMLERDE ÇEVRESEL EKONOMİK GÜÇ DAĞITIMI PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi Cilt:XXIV, Sayı:, 2011 Journal of Engineering and Architecture Faculty of Eskişehir Osmangazi University, Vol: XXIV, No:1, 2011 Makalenin

Detaylı

TAHMİNLEYİCİLERİN ÖZELLİKLERİ Sapmasızlık 3.2. Tutarlılık 3.3. Etkinlik minimum varyans 3.4. Aralık tahmini (güven aralığı)

TAHMİNLEYİCİLERİN ÖZELLİKLERİ Sapmasızlık 3.2. Tutarlılık 3.3. Etkinlik minimum varyans 3.4. Aralık tahmini (güven aralığı) 3 TAHMİNLEYİCİLERİN ÖZELLİKLERİ 3.1. Sapmasızlık 3.. Tutarlılık 3.3. Etkilik miimum varyas 3.4. Aralık tahmii (güve aralığı) İyi bir tahmi edici dağılımı tahmi edilecek populasyo parametresie yakı civarda

Detaylı

Problemlerine Geliştirilmiş Parçacık

Problemlerine Geliştirilmiş Parçacık Çankaya University Journal of Science and Engineering Volume 9 (2012), No. 2, 89 106 Yasak İşletim Bölgeli Ekonomik Güç Dağıtım Problemlerine Geliştirilmiş Parçacık Sürü Optimizasyonu Yaklaşımı Serdar

Detaylı

YENĐ BĐR ADAPTĐF FĐLTRELEME YÖNTEMĐ: HĐBRĐD GS-NLMS ALGORĐTMASI

YENĐ BĐR ADAPTĐF FĐLTRELEME YÖNTEMĐ: HĐBRĐD GS-NLMS ALGORĐTMASI Uludağ Üiversitesi ühedislik-imarlık Fakültesi Dergisi, Cilt 3, Sayı, 008 YENĐ BĐR ADAPĐF FĐLRELEE YÖNEĐ: HĐBRĐD GS-NLS ALGORĐASI Sedat ĐRYAKĐ * eti HAUN ** Osma Hilmi KOÇAL ** Özet: Bu makalede, adaptif

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Pamukkale Üiversitesi Mühedislik Bilimleri Dergisi, Cilt 19, Sayı 2, 2013, Sayfalar 76-80 Pamukkale Üiversitesi Mühedislik Bilimleri Dergisi Pamukkale Uiversity Joural of Egieerig Scieces TEK MAKİNELİ

Detaylı

İleri Diferansiyel Denklemler

İleri Diferansiyel Denklemler MIT AçıkDersSistemi http://ocw.mit.edu 18.034 İleri Diferasiyel Deklemler 2009 Bahar Bu bilgilere atıfta bulumak veya kullaım koşulları hakkıda bilgi içi http://ocw.mit.edu/terms web sitesii ziyaret ediiz.

Detaylı

Mekânsal Karar Problemleri İçin Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Çok Ölçütlü Karar Analizinin Bütünleştirilmesi: TOPSIS Yöntemi

Mekânsal Karar Problemleri İçin Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Çok Ölçütlü Karar Analizinin Bütünleştirilmesi: TOPSIS Yöntemi Mekâsal Karar Problemleri İçi Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Çok Ölçütlü Karar Aalizii Bütüleştirilmesi: TOPSIS Yötemi Derya Öztürk Odokuz Mayıs Üiversitesi Harita Mühedisliği Bölümü, 55139 Samsu. dozturk@omu.edu.tr

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık Ders 3: MERKEZİ EĞİLİM VE DAĞILMA ÖLÇÜLERİ Prof. Dr. İrfa KAYMAZ Taım Araştırma souçlarıı açıklamasıda frekas tablosu ve poligou isteile bilgiyi her zama sağlamayabilir. Verileri

Detaylı

ANA NİRENGİ AĞLARINDA NİRENGİ SAYISINA GÖRE GPS ÖLÇÜ SÜRELERİNİN KURAMSAL OLARAK BULUNMASI

ANA NİRENGİ AĞLARINDA NİRENGİ SAYISINA GÖRE GPS ÖLÇÜ SÜRELERİNİN KURAMSAL OLARAK BULUNMASI TMMOB Harita ve Kadastro Mühedisleri Odası 13. Türkiye Harita Bilimsel ve Tekik Kurultayı 18 22 Nisa 2011, Akara ANA NİRENGİ AĞLARINDA NİRENGİ SAYISINA GÖRE GPS ÖLÇÜ SÜRELERİNİN KURAMSAL OLARAK BULUNMASI

Detaylı

MEKANİK TESİSATTA EKONOMİK ANALİZ

MEKANİK TESİSATTA EKONOMİK ANALİZ MEKANİK TESİSATTA EKONOMİK ANALİZ Mustafa ÖZDEMİR İ. Cem PARMAKSIZOĞLU ÖZET Düya çapıda rekabeti ö plaa çıktığı bu gükü şartlarda, e gelişmiş ürüü, e kısa sürede, e ucuza üretmek veya ilk yatırım ve işletme

Detaylı

Tahmin Edici Elde Etme Yöntemleri

Tahmin Edici Elde Etme Yöntemleri 6. Ders Tahmi Edici Elde Etme Yötemleri Öceki derslerde ve ödevlerde U(0; ) ; = (0; ) da¼g l m da, da¼g l m üst s r ola parametresi içi tahmi edici olarak : s ra istatisti¼gi ve öreklem ortalamas heme

Detaylı

Obje Tabanlı Sınıflandırma Yöntemi ile Tokat İli Uydu Görüntüleri Üzerinde Yapısal Gelişimin İzlenmesi

Obje Tabanlı Sınıflandırma Yöntemi ile Tokat İli Uydu Görüntüleri Üzerinde Yapısal Gelişimin İzlenmesi Obje Tabalı Sııfladırma Yötemi ile Tokat İli Uydu Görütüleri Üzeride Yapısal Gelişimi İzlemesi İlker GÜNAY 1 Ahmet DELEN 2 Mahmut HEKİM 3 1 Gaziosmapaşa Üiversitesi, Mühedislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi,

Detaylı

Electronic Letters on Science & Engineering 5(2) (2009) Available online at www.e-lse.org

Electronic Letters on Science & Engineering 5(2) (2009) Available online at www.e-lse.org Electroic Letters o Sciece & Egieerig 5(2) (2009) Available olie at www.e-lse.org Asthma Disease Diagosis Usig Geetic Algorithms Orha Er a, Nejat Yumusak b, Feyzullah Temurtas a, Abdullah Ceti Tarikulu

Detaylı

Standart Formun Yapısı. Kanonik Form. DP nin Formları SİMPLEX YÖNTEMİ DP nin Düzenleniş Şekilleri. 1) Optimizasyonun anlamını değiştirme

Standart Formun Yapısı. Kanonik Form. DP nin Formları SİMPLEX YÖNTEMİ DP nin Düzenleniş Şekilleri. 1) Optimizasyonun anlamını değiştirme 5.0.06 DP i Düzeleiş Şekilleri DP i Formları SİMPLEX YÖNTEMİ ) Primal (özgü) form ) Kaoik form 3) Stadart form 4) Dual (ikiz) form Ayrı bir kou olarak işleecek Stadart formlar Simplex Yötemi içi daha elverişli

Detaylı

HARDY-CROSS METODU VE UYGULANMASI

HARDY-CROSS METODU VE UYGULANMASI HRY-ROSS MTOU V UYGUNMSI ğ şebekelerde debi bir oktaya çeşitli yollarda gelebildiği içi, şebekei er agi bir borusua suyu agi yolda geldiğii ilk bakışta söyleyebilmek geellikle mümkü değildir. Çözümleme

Detaylı

METAL MATRİSLİ DAİRESEL DELİKLİ KOMPOZİT LEVHALARDA ARTIK GERİLMELERİN ANALİZİ

METAL MATRİSLİ DAİRESEL DELİKLİ KOMPOZİT LEVHALARDA ARTIK GERİLMELERİN ANALİZİ PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K Bİ L İ MLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 1999 : 5 : -3 : 141-146

Detaylı

KAOTİK ATEŞBÖCEĞİ OPTİMİZASYON ALGORİTMASI KULLANILARAK TERMİK GÜÇ SANTRALLERİ ETKİSİNDEKİ EKONOMİK YÜK DAĞITIM PROBLEMLERİNİN ÇÖZÜMÜ

KAOTİK ATEŞBÖCEĞİ OPTİMİZASYON ALGORİTMASI KULLANILARAK TERMİK GÜÇ SANTRALLERİ ETKİSİNDEKİ EKONOMİK YÜK DAĞITIM PROBLEMLERİNİN ÇÖZÜMÜ KAOTİK ATEŞBÖCEĞİ OPTİMİZASYON ALGORİTMASI KULLANILARAK TERMİK GÜÇ SANTRALLERİ ETKİSİNDEKİ EKONOMİK YÜK DAĞITIM PROBLEMLERİNİN ÇÖZÜMÜ Nihat PAMUK TEİAŞ 5. İletim Tesis ve İşletme Grup Müdürlüğü, Test Grup

Detaylı

El Hareketini Takip Eden Vinç Sisteminin Giriş Şekillendirici Denetimi

El Hareketini Takip Eden Vinç Sisteminin Giriş Şekillendirici Denetimi Karaelmas Fe ve Mühedislik Dergisi / Karaelmas Sciece ad Egieerig Joural 3 (2), 43-47, 2013 Karaelmas Sciece ad Egieerig Joural Joural home page: http://fbd.beu.edu.tr Araştırma Makalesi El Hareketii Takip

Detaylı

İstanbul Göztepe Bölgesinin Makine Öğrenmesi Yöntemi ile Rüzgâr Hızının Tahmin Edilmesi

İstanbul Göztepe Bölgesinin Makine Öğrenmesi Yöntemi ile Rüzgâr Hızının Tahmin Edilmesi Makie Tekolojileri Elektroik Dergisi Cilt: 8, No: 4, 011 (75-80) Electroic Joural of Machie Techologies Vol: 8, No: 4, 011 (75-80) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.tekolojikarastirmalar.com e-issn:1304-4141

Detaylı

BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER

BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ İkici bölümde verileri frekas tablolarıı hazırlaması ve grafikleri çizilmesideki esas amaç; gözlemleri doğal olarak ait oldukları populasyo dağılışıı belirlemek ve dağılışı geel özelliklerii

Detaylı

ON THE TRANSFORMATION OF THE GPS RESULTS

ON THE TRANSFORMATION OF THE GPS RESULTS Niğde Üiversitesi Mühedislik Bilimleri Dergisi, Cilt 6 Sayı -, (00), 7- GPS SONUÇLARININ DÖNÜŞÜMÜ ÜZERİNE BİR İNCELEME Meti SOYCAN* Yıldız Tekik Üiversitesi, İşaat Fakültesi, Jeodezi Ve Fotogrametri Mühedisliği

Detaylı

BASAMAK ATLAYARAK VEYA FARKLI ZIPLAYARAK İLERLEME DURUMLARININ SAYISI

BASAMAK ATLAYARAK VEYA FARKLI ZIPLAYARAK İLERLEME DURUMLARININ SAYISI Projesii Kousu: Bir çekirgei metre, metre veya 3 metre zıplayarak uzuluğu verile bir yolu kaç farklı şekilde gidebileceği ya da bir kişii veya (veya 3) basamak atlayarak basamak sayısı verile bir merdivei

Detaylı

Türkiye Net Elektrik Enerjisi Tüketiminin Parçacık Sürü Optimizasyonu Tabanlı Modellenmesi

Türkiye Net Elektrik Enerjisi Tüketiminin Parçacık Sürü Optimizasyonu Tabanlı Modellenmesi Türkiye Net Elektrik Eerjisi Tüketimii Parçacık Sürü Optimizasyou Tabalı Modellemesi Eşref Boğar *1, Zeyep Özsüt Boğar 2 1 Pamukkale Üiversitesi Elektroik ve Otomasyo Bölümü, Deizli, Türkiye 2 Pamukkale

Detaylı

GAZİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK - MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. KM 482 Kimya Mühendisliği Laboratuarı III

GAZİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK - MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. KM 482 Kimya Mühendisliği Laboratuarı III GAZİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENİSLİK - MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENİSLİĞİ BÖLÜMÜ KM 482 Kimya Mühedisliği Laboratuarı III eey No : 2-a eeyi adı : Kesikli istilasyo eeyi amacı : a) Kolodaki basıç kaybıı belirlemek,

Detaylı

AYRIK DALGACIK DÖNÜŞÜMÜ İLE GÜRÜLTÜ SÜZME

AYRIK DALGACIK DÖNÜŞÜMÜ İLE GÜRÜLTÜ SÜZME AYRIK DALGACIK DÖNÜŞÜMÜ İLE GÜRÜLTÜ SÜZME Fahri VATANSEVER 1 Ferudu UYSAL Adullah UZUN 3 1 Sakarya Üiversitesi, Tekik Eğitim Fakültesi, Elektroik-Bilgisayar Eğitimi Bölümü, 54187 Esetepe Kampüsü/SAKARYA

Detaylı

ALTERNATİF SİSTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI

ALTERNATİF SİSTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI ALTERNATİF SİSTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI Bezetimi e öemli faydalarıda birisi, uygulamaya koymada öce alteratifleri karşılaştırmaı mümkü olmasıdır. Alteratifler; Fabrika yerleşim tasarımları Alteratif üretim

Detaylı

MATLAB VE ASP.NET TABANLI WEB ARAYÜZÜ KULLANILARAK DOĞRUSAL OLMAYAN SİSTEMLERİN ANALİZİ

MATLAB VE ASP.NET TABANLI WEB ARAYÜZÜ KULLANILARAK DOĞRUSAL OLMAYAN SİSTEMLERİN ANALİZİ Gazi Üiv. Müh. Mim. Fak. Der. Joural of the Faculty of Egieerig ad Architecture of Gazi Uiversity Cilt 27, No 4, 795-806, 2012 Vol 27, No 4, 795-806, 2012 MATLAB VE ASP.NET TABANLI WEB ARAYÜZÜ KULLANILARAK

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi ENERGY COST IN GEOTHERMAL POWER PLANTS

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi ENERGY COST IN GEOTHERMAL POWER PLANTS Joural of Egieerig ad Natural Scieces Mühedislik ve Fe Bilimleri Dergisi Sigma 2005/2 ENERGY COST IN GEOTHERMAL POWER PLANTS Ahmet DAĞDAŞ* Yıldız Tekik Üiversitesi, Makia Fakültesi, Makia Mühedisliği Bölümü,

Detaylı

ÜSTEL VE Kİ-KARE DAĞILIMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN SİMULASYON İLE ÜRETİLEN RANDOM SAYILARLA GÖSTERİLMESİ

ÜSTEL VE Kİ-KARE DAĞILIMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN SİMULASYON İLE ÜRETİLEN RANDOM SAYILARLA GÖSTERİLMESİ C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 4, Sayı, 3 97 ÜSTEL VE Kİ-KARE DAĞILIMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN SİMULASYON İLE ÜRETİLEN RANDOM SAYILARLA GÖSTERİLMESİ Yalçı KARAGÖZ Cumhuriyet Üiversitesi

Detaylı

3D NESNE MODELLEMEYE YÖNELİK LAZERLİ BİR TARAYICI SİSTEMİN TASARIMI VE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ

3D NESNE MODELLEMEYE YÖNELİK LAZERLİ BİR TARAYICI SİSTEMİN TASARIMI VE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ D NESNE MODELLEMEYE YÖNELİK LAZERLİ BİR TARAYICI SİSTEMİN TASARIMI VE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ Erka BEŞDOK Bilal KASAP Jeodei ve Fotogrametri Mühedisliği Bölümü Mühedislik Fakültesi ve Bilgisayar Müh. ABD, Fe

Detaylı

ARAŞTIRMA MAKALESİ /RESEARCH ARTICLE

ARAŞTIRMA MAKALESİ /RESEARCH ARTICLE ANADOLU ÜNİVERSİESİ BİLİM VE EKNOLOJİ DERGİSİ A Uygulamalı Bilimler ve Mühedislik ANADOLU UNIVERSIY JOURNAL OF SCIENCE AND ECHNOLOGY A Applied Scieces ad Egieerig Cilt/Vol.: 4-Sayı/No: : 67-74 (23) ARAŞIRMA

Detaylı

Vektör bileşenleri için dikey eksende denge denklemi yazılırak, aşağıdaki eşitlik elde edilir. olarak elde edilir. 2

Vektör bileşenleri için dikey eksende denge denklemi yazılırak, aşağıdaki eşitlik elde edilir. olarak elde edilir. 2 Açıklama Sorusu : V kayışlar, ayı mekaizma büyüklükleride düz kayışlara göre daha yüksek dödürme mometlerii taşıyabildikleri bilimektedir. V kayışları düz kayışlara göre gözlee bu üstülüğü sebebi "kama

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık Ders 3: MERKEZİ EĞİLİM VE DAĞILMA ÖLÇÜLERİ Prof. Dr. İrfa KAYMAZ Taım Araştırma souçlarıı açıklamasıda frekas tablosu ve poligou isteile bilgiyi her zama sağlamayabilir. Verileri

Detaylı

GAUSS HÜZMESİNİN YÜKSEK FREKANSLARDA PLAZMA ORTAMLA ETKİLEŞİMİ

GAUSS HÜZMESİNİN YÜKSEK FREKANSLARDA PLAZMA ORTAMLA ETKİLEŞİMİ Gai Üiv. Müh. Mim. Fak. Der. Joural of the Faculty of Egieerig ad Architecture of Gai Uiversity Cilt 3, No, 73-79, 15 Vol 3, No, 73-79, 15 GAUSS HÜZMESİNİN YÜKSEK FREKANSLARDA PLAZMA ORTAMLA ETKİLEŞİMİ

Detaylı

Doç. Dr. M. Mete DOĞANAY Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

Doç. Dr. M. Mete DOĞANAY Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ TAHVİL DEĞERLEMESİ Doç. Dr. M. Mee DOĞANAY Prof. Dr. Ramaza AKTAŞ 1 İçerik Tahvil ve Özellikleri Faiz Oraı ve Tahvil Değeri Arasıdaki İlişki Tahvili Geiri Oraı ve Vadeye Kadar Geirisi Faiz Oraı Riski Verim

Detaylı

ÖRNEKLEME TEORİSİ VE TAHMİN TEORİSİ

ÖRNEKLEME TEORİSİ VE TAHMİN TEORİSİ İSTATİSTİKSEL TAHMİNLEME VE İSTATİSTİKSEL YORUMLAMA TAHMİNLEME SÜRECİ VE YORUMLAMA SÜRECİ ÖRNEKLEME TEORİSİ VE TAHMİN TEORİSİ ÖRNEKLEME VE ÖRNEKLEME ÖRNEKLEME DAĞILIMLARI VE ÖRNEKLEME DAĞILIMLARI Yorumlama

Detaylı

Doğrusal Olmayan Kısıtlı Programlama ile Yapay Sinir Ağlarının Eğitilmesi ÖZET

Doğrusal Olmayan Kısıtlı Programlama ile Yapay Sinir Ağlarının Eğitilmesi ÖZET Doğrusal Olmaya Kısıtlı Programlama ile Yapay Siir Ağlarıı Eğitilmesi Sabri ERDEM 1 ve Şe ÇAKIR 2 1 Dokuz Eylül Üiv. İşletme Fak., İg. İşletme Bölümü, İzmir, Türkiye sabri.erdem@deu.edu.tr 2 Dokuz Eylül

Detaylı

KİMYASAL DENGE (GİBBS SERBEST ENERJİSİ MİNİMİZASYONU) MODELLEMESİ

KİMYASAL DENGE (GİBBS SERBEST ENERJİSİ MİNİMİZASYONU) MODELLEMESİ KİMYASAL DENGE (GİBBS SERBEST ENERJİSİ MİNİMİZASYONU) MODELLEMESİ M. Turha ÇOBAN Ege Üiversitesi, Mühedislik Fakultesi, Makie Mühedisliği Bölümü, Borova, İZMİR Turha.coba@ege.edu.tr Özet: Kimyasal degei

Detaylı

AÇIK ĐŞLETME BASAMAKLARI TENÖR KONTROLÜNDE JEOĐSTATĐSTĐKSEL TAHMĐN MODELĐ SEÇĐMĐ

AÇIK ĐŞLETME BASAMAKLARI TENÖR KONTROLÜNDE JEOĐSTATĐSTĐKSEL TAHMĐN MODELĐ SEÇĐMĐ Eskişehir Osmagazi Üiversitesi Müh.Mim.Fak.Dergisi C.XXI, S., 2008 Eg&Arch.Fac. Eskişehir Osmagazi Uiversity, Vol..XXI, No:, 2008 Makalei Geliş Tarihi : 2.02.2007 Makalei Kabul Tarihi : 23.03.2007 AÇIK

Detaylı

POLİNOMLAR. reel sayılar ve n doğal sayı olmak üzere. n n. + polinomu kısaca ( ) 2 3 n. ifadeleri polinomun terimleri,

POLİNOMLAR. reel sayılar ve n doğal sayı olmak üzere. n n. + polinomu kısaca ( ) 2 3 n. ifadeleri polinomun terimleri, POLİNOMLAR Taım : a0, a, a,..., a, a reel sayılar ve doğal sayı olmak üzere P x = a x + a x +... + a x + a x + a biçimideki ifadelere x e bağlı reel katsayılı poliom (çok terimli) deir. 0 a 0 ax + a x

Detaylı

HARMONİK DİSTORSİYONUNUN ÖLÇÜM NOKTASI VE GÜÇ KOMPANZASYONU BAKIMINDAN İNCELENMESİ

HARMONİK DİSTORSİYONUNUN ÖLÇÜM NOKTASI VE GÜÇ KOMPANZASYONU BAKIMINDAN İNCELENMESİ HARMONİK DİSORSİYONUNUN ÖLÇÜM NOKASI VE GÜÇ KOMPANZASYONU BAKIMINDAN İNCELENMESİ Celal KOCAEPE Oktay ARIKAN Ömer Çağlar ONAR Mehmet UZUNOĞLU Yıldız ekik Üiversitesi Elektrik-Elektroik Fakültesi Elektrik

Detaylı

Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. Doç. Dr. Nil ARAS ENM411 Tesis Planlaması Güz Dönemi

Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. Doç. Dr. Nil ARAS ENM411 Tesis Planlaması Güz Dönemi Mühedislik Fakültesi Edüstri Mühedisliği Bölümü Doç. Dr. Nil ARAS ENM4 Tesis Plalaması 6-7 Güz Döemi 3 Sisteme ekleecek tesis sayısı birde fazladır. Yei tesisler birbirleri ile etkileşim halide olabilirler

Detaylı

SBE 601 ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ, ARAŞTIRMA VE YAYIN ETİĞİ

SBE 601 ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ, ARAŞTIRMA VE YAYIN ETİĞİ SBE 601 ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ, ARAŞTIRMA VE YAYIN ETİĞİ ÖRNEKLEM BÜYÜKLÜĞÜNÜN SAPTANMASI ÖRNEKLEME YÖNTEMLERİ Prof. Dr. Ergu Karaağaoğlu H.Ü. Tıp Fakültesi Biyoistatistik ABD ÖRNEKLEM BÜYÜKLÜĞÜNÜN SAPTANMASI

Detaylı

ALTERNATİF SİSTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI

ALTERNATİF SİSTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI µ µ içi Güve Aralığı ALTERNATİF İTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMAI Bezetimi e öemli faydalarıda birisi, uygulamaya koymada öce alteratifleri karşılaştırmaı mümkü olmasıdır. Alteratifler; Fabrika yerleşim tasarımları

Detaylı

HİPOTEZ TESTLERİ. İstatistikte hipotez testleri, karar teorisi olarak adlandırılır. Ortaya atılan doğru veya yanlış iddialara hipotez denir.

HİPOTEZ TESTLERİ. İstatistikte hipotez testleri, karar teorisi olarak adlandırılır. Ortaya atılan doğru veya yanlış iddialara hipotez denir. HİPOTEZ TETLERİ İstatistikte hipotez testleri, karar teorisi olarak adladırılır. Ortaya atıla doğru veya yalış iddialara hipotez deir. Öreği para hilesizdir deildiğide bu bir hipotezdir. Ortaya atıla iddiaya

Detaylı

REGRESYON DENKLEMİNİN HESAPLANMASI Basit Doğrusal Regresyon Basit doğrusal regresyon modeli: .. + n gözlem için matris gösterimi,. olarak verilir.

REGRESYON DENKLEMİNİN HESAPLANMASI Basit Doğrusal Regresyon Basit doğrusal regresyon modeli: .. + n gözlem için matris gösterimi,. olarak verilir. 203-204 Bahar REGRESYON DENKLEMİNİN HESAPLANMASI Basit Doğrusal Regresyo Basit doğrusal regresyo modeli: y i = β 0 + β x i + ε i Modeli matris gösterimi, y i = [ x i ] β 0 β + ε i şeklidedir. x y 2 gözlem

Detaylı

DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE PORTFÖY OPTİMİZASYONU VE İMKB VERİLERİNE UYGULANMASI ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA

DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE PORTFÖY OPTİMİZASYONU VE İMKB VERİLERİNE UYGULANMASI ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE PORTFÖY OPTİMİZASYONU VE İMKB VERİLERİNE UYGULANMASI ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Filiz KARDİYEN (*) Özet: Portföy seçim problemi içi klasik bir yaklaşım ola karesel programlama yötemi,

Detaylı

TĐCARĐ MATEMATĐK - 5.2 Bileşik Faiz

TĐCARĐ MATEMATĐK - 5.2 Bileşik Faiz TĐCARĐ MATEMATĐK - 5 Bileşik 57ÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER: Örek 57: 0000 YTL yıllık %40 faiz oraıyla yıl bileşik faiz ile bakaya yatırılmıştır Bu paraı yılı souda ulaşacağı değer edir? IYol: PV = 0000 YTL = PV (

Detaylı

OPTİMAL HİSSE SENETLERİNİN BELİRLENMESİNDE BULANIK DOĞRUSAL OLMAYAN PORTFÖY MODELİ

OPTİMAL HİSSE SENETLERİNİN BELİRLENMESİNDE BULANIK DOĞRUSAL OLMAYAN PORTFÖY MODELİ OPİMAL HİSSE SENELERİNİN BELİRLENMESİNDE BULANIK DOĞRUSAL OLMAYAN PORFÖY MODELİ Oza KOCADAĞLI Mimar Sia Güzel Saatlar Üiversitesi İstatistik Bölümü, Çırağa Cad. Çiğdem Sok. No. 34349 Beşiktaş, İSANBUL

Detaylı

FİBER BRAGG IZGARA TABANLI OPTİK SENSÖRÜN ANALİZİ

FİBER BRAGG IZGARA TABANLI OPTİK SENSÖRÜN ANALİZİ FİER RAGG IZGARA TAANLI OPTİK SENSÖRÜN ANALİZİ Lale KARAMAN 1 N. Özlem ÜNVERDİ Elektroik ve Haberleşme Mühedisliği ölümü Elektrik-Elektroik Fakültesi Yıldız Tekik Üiversitesi, 34349, eşiktaş, İstabul 1

Detaylı

(3) Eğer f karmaşık değerli bir fonksiyon ise gerçel kısmı Ref Lebesgue. Ref f. (4) Genel karmaşık değerli bir fonksiyon için. (6.

(3) Eğer f karmaşık değerli bir fonksiyon ise gerçel kısmı Ref Lebesgue. Ref f. (4) Genel karmaşık değerli bir fonksiyon için. (6. Problemler 3 i Çözümleri Problemler 3 i Çözümleri Aşağıdaki özellikleri kaıtlamaızı ve buu yaıda daha fazla soyut kaıt vermeizi isteyeceğiz. h.h. eşitliğii ölçümü sıfır ola bir kümei tümleyei üzeride eşit

Detaylı

Bileşik faiz hesaplamalarında kullanılan semboller basit faizdeki ile aynıdır. Temel formüller ise şöyledir:

Bileşik faiz hesaplamalarında kullanılan semboller basit faizdeki ile aynıdır. Temel formüller ise şöyledir: 1 BİLEŞİK FAİZ: Basit faiz hesabı kısa vadeli(1 yılda az) kredi işlemleride uygulaa bir metot idi. Ayrıca basit faiz metoduda her döem içi aapara sabit kalmakta olup o döem elde edile faiz tutarı bir soraki

Detaylı

TAMSAYILI PROGRAMLAMADA DAL KESME YÖNTEMİ VE BİR EKMEK FABRİKASINDA OLUŞTURULAN ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİNE UYGULANMASI

TAMSAYILI PROGRAMLAMADA DAL KESME YÖNTEMİ VE BİR EKMEK FABRİKASINDA OLUŞTURULAN ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİNE UYGULANMASI Uludağ Üiversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt XXIV, Sayı 1, 2005, s. 101-114 TAMSAYILI PROGRAMLAMADA DAL KESME YÖNTEMİ VE BİR EKMEK FABRİKASINDA OLUŞTURULAN ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİNE

Detaylı

İNTERNET SERVİS SAĞLAYICILIĞI HİZMETİ SUNAN İŞLETMECİLERE İLİŞKİN HİZMET KALİTESİ TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

İNTERNET SERVİS SAĞLAYICILIĞI HİZMETİ SUNAN İŞLETMECİLERE İLİŞKİN HİZMET KALİTESİ TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 17 Şubat 01 CUMA Resmî Gazete Sayı : 807 TEBLİĞ Bilgi Tekolojileri ve İletişim Kurumuda: İNTERNET SERVİS SAĞLAYICILIĞI HİZMETİ SUNAN İŞLETMECİLERE İLİŞKİN HİZMET KALİTESİ TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

20 (1), 109-115, 2008 20(1), 109-115, 2008. kakilli@marmara.edu.tr

20 (1), 109-115, 2008 20(1), 109-115, 2008. kakilli@marmara.edu.tr Fırat Üiv. Fe ve Müh. il. Dergisi Sciece ad Eg. J of Fırat Uiv. 0 (), 09-5, 008 0(), 09-5, 008 Harmoikleri Reaktif Güç Kompazasyo Sistemlerie Etkilerii İcelemesi ve Simülasyou da KKİİ, Koray TUNÇP ve Mehmet

Detaylı

Serdar BİROĞUL YÜKSEK LİSANS TEZİ (ELEKTRİK EĞİTİMİ) GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ANKARA

Serdar BİROĞUL YÜKSEK LİSANS TEZİ (ELEKTRİK EĞİTİMİ) GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ANKARA i GENETİK ALGORİTMA YAKLAŞIMIYLA ATÖLYE ÇİZELGELEME Serdar BİROĞUL YÜKSEK LİSANS TEZİ (ELEKTRİK EĞİTİMİ) GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ OCAK 2005 ANKARA ii Serdar BİROĞUL tarafından hazırlanan

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE KARAKTER TABANLI PLAKA TANIMA

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE KARAKTER TABANLI PLAKA TANIMA YAPAY SİNİR AĞLARI İLE KARAKTER TABANLI PLAKA TANIMA Cemil ÖZ 1, Raşi KÖKER 2, Serap ÇAKAR 1 1 Sakara Üiversiesi Mühedislik Fakülesi Bilgisaar Mühedisliği Bölümü, Eseepe, Sakara 2 Sakara Üiversiesi Tekik

Detaylı

Dr. AKIN PALA. Damızlık Değeri, genotipik değer, allel frekansları. Damızlık değeri hesabı. Damızlık değeri hesabı. Damızlık değeri hesabı

Dr. AKIN PALA. Damızlık Değeri, genotipik değer, allel frekansları. Damızlık değeri hesabı. Damızlık değeri hesabı. Damızlık değeri hesabı Damızlık Değeri, geotipik değer, allel frekasları Aki Pala, aki@comu.edu.tr ttp://members.comu.edu.tr/aki/ Damızlık değeri esabı µ Ökkeş =800 gr gülük calı ağırlık Sürü A Sürü µ Döller µ 500gr 700 DD esabı

Detaylı

Öğrenci Numarası İmzası: Not Adı ve Soyadı

Öğrenci Numarası İmzası: Not Adı ve Soyadı Öğreci Numarası İmzası: Not Adı ve Soyadı SORU 1. a) Ekoomii taımıı yapıız, amaçlarıı yazıız. Tam istihdam ile ekoomik büyüme arasıdaki ilişkiyi açıklayıız. b) Arz-talep kauu edir? Arz ve talep asıl artar

Detaylı

SEZGİSEL ALGORİTMA KULLANILARAK RÜZGÂR ÇİFTLİKLERİNİN GÜÇ SİSTEMİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ. Öğr. Gör. Mehmet Fatih Tefek Doç. Dr.

SEZGİSEL ALGORİTMA KULLANILARAK RÜZGÂR ÇİFTLİKLERİNİN GÜÇ SİSTEMİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ. Öğr. Gör. Mehmet Fatih Tefek Doç. Dr. SEZGİSEL ALGORİTMA KULLANILARAK RÜZGÂR ÇİFTLİKLERİNİN GÜÇ SİSTEMİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ Öğr. Gör. Mehmet Fatih Tefek Doç. Dr. Harun Uğuz * Rüzgâr kaynaklı enerji üretimi, yenilenebilir enerji kaynakları

Detaylı

PLC CİHAZI İLE SERADA SICAKLIK VE NEM KONTROLÜNÜN PID DENETLEYİCİYLE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ

PLC CİHAZI İLE SERADA SICAKLIK VE NEM KONTROLÜNÜN PID DENETLEYİCİYLE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ PL İHAZI İLE SERAA SIAKLIK VE NEM KONTROLÜNÜN PI ENETLEYİİYLE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ M.egiz TAPLAMAIOĞLU 1 Ali SAYGIN 2 Evre EĞİRMENİ 3 em TEZAN 4 1,3,4 Elektrik-Elektroik Mühedisliği Bölümü Mühedislik Mimarlık

Detaylı

TOPOLOJİK TEMEL KAVRAMLAR

TOPOLOJİK TEMEL KAVRAMLAR TOPOLOJİK TEMEL KAVRAMLAR 1.1. Kümeler ve Foksiyolar A ı bir elemaıa B i yalız bir elemaıı eşleye bağıtıya bir foksiyo deir. f : A B, Domf = U A ve ragef B dir. Taım 1.1.1. f : A B foksiyou içi V A olsu.

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ VE RÜZGÂR ENERJİSİ DÂHİL OLAN HİBRİT GÜÇ SİSTEMİNDE FARKLI ALGORİTMALAR İLE EKONOMİK YÜK DAĞITIMININ İNCELENMESİ

GÜNEŞ ENERJİSİ VE RÜZGÂR ENERJİSİ DÂHİL OLAN HİBRİT GÜÇ SİSTEMİNDE FARKLI ALGORİTMALAR İLE EKONOMİK YÜK DAĞITIMININ İNCELENMESİ 3. İzmir Rüzgâr Sempozyumu // 8-10 Ekim 2015 // İzmir 29 GÜNEŞ ENERJİSİ VE RÜZGÂR ENERJİSİ DÂHİL OLAN HİBRİT GÜÇ SİSTEMİNDE FARKLI ALGORİTMALAR İLE EKONOMİK YÜK DAĞITIMININ İNCELENMESİ Gül Kurt 1, Deniz

Detaylı

Su Yapıları II Hidroelektrik Enerji Üretimi

Su Yapıları II Hidroelektrik Enerji Üretimi Su Yapıları II Hidroelektrik Eerji Üretimi Yrd. Doç. Dr. Burha ÜNAL Bozok Üiversitesi Mühedislik Mimarlık Fakültesi İşaat Mühedisliği Bölümü Yozgat Yrd. Doç. Dr. Burha ÜNAL Bozok Üiversitesi aat Mühedislii

Detaylı

Öğrenme Etkili Tam Zamanında Çizelgeleme Problemi Ve KOBĐ de Uygulama

Öğrenme Etkili Tam Zamanında Çizelgeleme Problemi Ve KOBĐ de Uygulama It.J.Eg.Research & Developmet,Vol.,No.2,Jue 2009 Öğreme Etkili Tam Zamaıda Çizelgeleme Problemi Ve KOBĐ de Uygulama 29 Mesut emil ĐŞLER a, Bilal TOKLU b, Veli ÇELĐK c, Süleyma ERSÖZ d a-devlet Malzeme

Detaylı

İstatistik Nedir? Sistem-Model Kavramı

İstatistik Nedir? Sistem-Model Kavramı İstatistik Nedir? İstatistik rasgelelik içere olaylar, süreçler, sistemler hakkıda modeller kurmada, gözlemlere dayaarak bu modelleri geçerliğii sıamada ve bu modellerde souç çıkarmada gerekli bazı bilgi

Detaylı

6. BÖLÜM VEKTÖR UZAYI VEKTÖR UZAYI VEKTÖR UZAYLARI

6. BÖLÜM VEKTÖR UZAYI VEKTÖR UZAYI VEKTÖR UZAYLARI 6. BÖLÜM VEKTÖR LARI -BOYUTLU (ÖKLİT) I Taım: Eğer pozitif bir tam sayı ise sıralı -sayı, gerçel sayılar kümesideki adet sayıı (a 1, a 2,, a ) bir dizisidir. Tüm sıralı -sayılarıı kümesi -boyutlu uzay

Detaylı

YAPISAL ELEMANLARIN TİTREŞİM FREKANSLARININ ANALİZİ İÇİN ÜÇ BOYUTLU TIMOSHENKO KİRİŞ ELEMANI

YAPISAL ELEMANLARIN TİTREŞİM FREKANSLARININ ANALİZİ İÇİN ÜÇ BOYUTLU TIMOSHENKO KİRİŞ ELEMANI 2. Türkiye Deprem Mühedisliği ve Sismoloji Koferası YAPISAL ELEMANLARIN TİTREŞİM FREKANSLARININ ANALİZİ İÇİN ÜÇ BOYUTLU TIMOSHENKO KİRİŞ ELEMANI ÖZET: O. Soydaş 1 ve A. Sarıtaş 2 1 Doktora Öğrecisi, İşaat

Detaylı

KALİTELİ İŞ PAYLAŞIMI PROBLEMİ İÇİN BULANIK MANTIK YAKLAŞIMI

KALİTELİ İŞ PAYLAŞIMI PROBLEMİ İÇİN BULANIK MANTIK YAKLAŞIMI İstabul Ticaret Üiversitesi Fe Bilimleri Dergisi Yıl: 5 Sayı:0 Güz 2006/2 s.3-22 KALİTELİ İŞ PAYLAŞIMI PROBLEMİ İÇİN BULANIK MANTIK YAKLAŞIMI Efedi N.NASİBOV*, A. Övgü KINAY** ÖZET Bu çalışmada, işleri

Detaylı

ÜNİTE. İSTATİSTİĞE GİRİŞ Prof.Dr.Erkan OKTAY İÇİNDEKİLER HEDEFLER İNDEKSLER

ÜNİTE. İSTATİSTİĞE GİRİŞ Prof.Dr.Erkan OKTAY İÇİNDEKİLER HEDEFLER İNDEKSLER HEDEFLER İÇİNDEKİLER İNDEKSLER Basit İdeksler Bileşik İdeksler Tartısız İdeksler Tartılı İdeksler Mekâ İdeksleri İSTATİSTİĞE GİRİŞ Prof.Dr.Erka OKTAY İktisadi göstergeleri daha iyi yorumlayıp karşılaştırılabilecek

Detaylı

ANALİTİK HİYERARŞİ YÖNTEMİ İLE İLKOKUL SEÇİMİ

ANALİTİK HİYERARŞİ YÖNTEMİ İLE İLKOKUL SEÇİMİ Marmara Üiversitesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2008, CİLT XXIV, SAYI 1 ANALİTİK HİYERARŞİ YÖNTEMİ İLE İLKOKUL SEÇİMİ Yrd.Doç.Dr. Üal H. ÖZDEN * ÖZET Aalitik hiyerarşi yötemi (AHY) karar almada, bir kişii veya

Detaylı

Deniz ERSOY Elektrik Yük. Müh.

Deniz ERSOY Elektrik Yük. Müh. Deniz ERSOY Elektrik Yük. Müh. AMACIMIZ Yenilenebilir enerji kaynaklarının tesis edilmesi ve enerji üretimi pek çok araştırmaya konu olmuştur. Fosil yakıtların giderek artan maliyeti ve giderek tükeniyor

Detaylı

AKIŞKAN BORUSU ve VANTİLATÖR DENEYİ

AKIŞKAN BORUSU ve VANTİLATÖR DENEYİ AKIŞKA BORUSU ve ATİLATÖR DEEYİ. DEEYİ AMACI a) Lüle ile debi ölçmek, b) Dairesel kesitli bir borudaki türbülaslı akış şartlarıda hız profili ve eerji kayıplarıı deeysel olarak belirlemek ve literatürde

Detaylı

İSTATİSTİK DERS NOTLARI

İSTATİSTİK DERS NOTLARI Balıkesir Üiversitesi İşaat Mühedisliği Bölümü umutokka@balikesir.edu.tr İSTATİSTİK DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Umut OKKAN idrolik Aabilim Dalı Balıkesir Üiversitesi İşaat Mühedisliği Bölümü Bölüm 5 Örekleme

Detaylı

HAZIRLIK ZAMANLARININ ÖĞRENME ETKİLİ OLDUĞU DURUMDA BİR AKIŞ TİPİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ

HAZIRLIK ZAMANLARININ ÖĞRENME ETKİLİ OLDUĞU DURUMDA BİR AKIŞ TİPİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ Gazi Üiv. Müh. Mim. Fak. Der. J. Fac. Eg. Arch. Gazi Uiv. Cilt 22, No 2, 353-36, 2007 Vol 22, No 2, 353-36, 2007 HAZIRLIK ZAMANLARININ ÖĞRENME ETKİLİ OLDUĞU DURUMDA BİR AKIŞ TİPİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ Tamer

Detaylı

DİFERANSİYEL GELİŞİM ALGORİTMASI

DİFERANSİYEL GELİŞİM ALGORİTMASI İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Yıl: 5 Sayı: 9 Bahar 2006/1 s.85-99 DİFERANSİYEL GELİŞİM ALGORİTMASI Timur KESKİNTÜRK ÖZET Doğrusal olmayan problemlerin çözümüne yönelik olarak geliştirilmiş

Detaylı

YAPIM YÖNETİMİ - EKONOMİSİ 04

YAPIM YÖNETİMİ - EKONOMİSİ 04 İşaat projelerii içi fiasal ve ekoomik aaliz yötemleri İşaat projeleri içi temel maliyet kavramları Yaşam boyu maliyet: Projei kafamızda şekillemeye başladığı ada itibare başlayıp kullaım ömrüü tamamlayaa

Detaylı

HARMONİK VE SIÇRAMA İÇEREN ELEKTRİK GÜÇ ŞEBEKESİ GERİLİM İŞARETİNE KİLİTLENMENİN YİNELENEN EN KÜÇÜK KARELER METODUYLA İNCELENMESİ

HARMONİK VE SIÇRAMA İÇEREN ELEKTRİK GÜÇ ŞEBEKESİ GERİLİM İŞARETİNE KİLİTLENMENİN YİNELENEN EN KÜÇÜK KARELER METODUYLA İNCELENMESİ P AM U K K A L E Ü N İ V E R S İ E S İ M Ü H E N D İ S L İ K F A K Ü L E S İ P A M U K K A L E U N I V E R S I Y E N G I N E E R I N G F A C U L Y M Ü H E N D İ S L İK B İ L İM L E R İ D E R G İS İ J O

Detaylı

DAYANIKLI SAYISAL RESİM DAMGALAMA

DAYANIKLI SAYISAL RESİM DAMGALAMA DAYAIKLI SAYISAL DAMGALAMA Chasa CHOUSE Sogül ALBAYRAK, Bilgisayar Mühedisliği Bölümü Elektrik-Elektroik Fakültesi Yıldız Tekik Üiversitesi, 80750, Beşiktaş, İstabul e-posta: chasac@yahoo.com e-posta:

Detaylı

DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkanı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ

DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkanı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkaı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ ARAŞTIRMADA PLANLAMA VE ÇÖZÜMLEME (03-09 Ocak 014 Y.ÇELİK) Araştırma Süreci (The research

Detaylı

DİKDÖRTGEN SPİRAL ANTENLER ÜZERİNE BİR İNCELEME

DİKDÖRTGEN SPİRAL ANTENLER ÜZERİNE BİR İNCELEME DİKDÖRTGEN SPİRAL ANTENLER ÜZERİNE BİR İNCELEME Uğur SAYNAK ve Alp KUŞTEPELİ Elektrik-Elektroik Mühedisliği Bölümü İzmir Yüksek Tekoloji Estitüsü, 35430, Urla, İZMİR e-posta: ugursayak@iyte.edu.tr e-posta:

Detaylı

İşlenmemiş veri: Sayılabilen yada ölçülebilen niceliklerin gözlemler sonucu elde edildiği hali ile derlendiği bilgiler.

İşlenmemiş veri: Sayılabilen yada ölçülebilen niceliklerin gözlemler sonucu elde edildiği hali ile derlendiği bilgiler. OLASILIK VE İSTATİSTİK DERSLERİ ÖZET NOTLARI İstatistik: verileri toplaması, aalizi, suulması ve yorumlaması ile ilgili ilkeleri ve yötemleri içere ve bu işlemleri souçlarıı probabilite ilkelerie göre

Detaylı