GÜÇ KAVRAMI VE ORTADOĞU DA DEĞİŞEN DENGELER ÜZERİNDEN GÜÇ OKUMASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GÜÇ KAVRAMI VE ORTADOĞU DA DEĞİŞEN DENGELER ÜZERİNDEN GÜÇ OKUMASI"

Transkript

1 GÜÇ KAVRAMI VE ORTADOĞU DA DEĞİŞEN DENGELER ÜZERİNDEN GÜÇ OKUMASI ZELİHA SAĞLAM Giriş Uluslararası ilişkilerde bütün politikalar aslında güç politikalarıdır ve gücü içerir. Bir devletin kendi çıkarlarını koruma veya taleplerini karşı tarafa kabul ettirme konusunda sahip olduğu maddi ve manevi potansiyel olarak tanımlanan güç kavramı, devletler arası ilişkilerde oldukça önemli bir yer tutar. Bir devlete ait coğrafya, tarih, kültür, o ülkenin gücünü belirleyen unsurlardandır. Ekonomik gelişmişlik, teknolojik yapılanma, askerî kapasitesi ve yetişmiş insan sayısı gibi faktörler de gücün potansiyel unsurlarını oluşturur. Güç, engellerin üstesinden gelme ve sonucu etkileyebilme yeteneğidir. Etki genellikle zorlamayla gerçekleşmez, caydırıcılık da bir güç göstergesidir. Realistlere göre güç, aktörlerin karşılıklı olarak birbirleriyle ilişkilerinde araç olarak kullanılır. Realistler potansiyel düşman olan bir devletin güçlenmesine seyirci kalmaktansa onu önlemek için savaşa başvurmayı meşru saymaktadır. Liberal ve idealistler bireyin kendi çıkarları için çalışırken toplum çıkarları için de çalışılması gerektiğini savunur. Bu çalışma, uluslararası ilişkilerde çokça tartışılan ve kavrama her geçen gün yeni anlamlar yüklenen güç ü ele almakta, gücün çeşitlerini ve bileşenlerini açıklamaktadır. Son olarak kısaca Ortadoğu tarihindeki gelişmelere ve bölgedeki güç çekişmelerine değinmektedir. 1/8

2 Güç nedir? Bir okçu vuracağı hedef çok uzak olduğunda, oklarının menzilini bilmesiyle hedeflerinin daha üstüne nişan alır. Amacı gerçek hedefi vurmaktır. Bununla beraber, hükümdarların yaşamaya başladığı şehirlerde hükümdarlığının bekasını sağlamada sahip olduğu kabiliyet, karşılaşacağı güçlüklerin derecesini belirleyecektir. 1 Uluslararası ilişkilerde güç kavramı, tarafların eylemlerinin ve kabiliyetlerinin tanımlanması için ele alınmaktadır. Tam anlamıyla tanımı yapılamayan ve her geçen gün anlamı genişletilen kavram, yine de uluslararası ilişkiler teorilerinde güç ve güç ilişkileri bakımından belirleyici bir unsurdur. Güç unsuru sadece savaş ve barış için değil ekonomik amaçlar için de kullanılan bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. Kavramın bu derece yaygın kullanımına bakarak uluslararası ilişkiler literatüründe güç kavramının anlamı konusunda herhangi bir açıklığın var olduğunu söylemek ise çok zordur. Tam aksine, kavramın çok yüzeysel bir şekilde tanımlandığını ve bunun bir sonucu olarak güce yakın anlamları olan otorite, baskı ve şiddet gibi kavramların güç kavramı yerine kullanıldığını gözlemlemek mümkündür. 2 Güç kavramının tanımlanmasına ilişkin iki temel zorluktan söz edilebilir. Birincisi, güç kavramının geniş kapsamı ve belirsiz niteliğinin tanımlamalarda çok sayıda unsurun dikkate alınmasını zorunlu kılmasıyla ilgilidir. Gücün unsurları kendi içlerinde ayrıntılandırıldığında bir ülkenin sahip olduğu nitelik ve niceliğe ilişkin hemen her şey gücün tanımına girmektedir. Üstelik eğitimin ve diplomasinin kalitesi gibi bazı unsurların güce nasıl dönüştüğünün somut bir şekilde açıklanması da kolay değildir. Bu da gücü daha belirsiz ve tanımlanması zor hale getirmektedir. Tüm bunlara ek olarak gücün unsurlarının elde bulundurulmasının, güçlü olmak anlamına gelmeyeceğini ileri sürenler de vardır. Buna göre bu unsurların yanında bir de siyasi irade olarak ifade edilebilecek eldeki gücün kullanılma niyeti olmalıdır. Kullanılma niyeti olmayan güç, uluslararası politika analizlerinde bir anlam ifade etmez. Örneğin Amerikan gücünün uluslararası politikada anlam ifade etmesi için sahip olduğu gücün gerektirdiği rolleri üstlenme niyetinin 2. Dünya Savaşı nın ardından ortaya çıkması gerekmiştir. 3 Zaman değiştikçe gücün tanımı ve anlamı da değişmektedir. Her gün yeni anlamlar yüklenen güç tanımı, aktörlerin çıkar ilişkilerindeki stratejileri farklılaştıkça yeni tanımlarla karşımıza çıkmaya devam edecektir. Peki, gücün uluslararası ilişkilerdeki yeri nedir? Güç, bir devletin kendi çıkarlarını koruma veya taleplerini karşı tarafa kabul ettirme konusunda sahip olduğu maddi ve manevi potansiyel olarak tanımlanabilir. Bir devletin gücünü belirleyen değişik unsurlar vardır. Coğrafyası, tarihi, kültürü o ülkenin gücünü etkileyen sabit unsurları oluştururken; ekonomik gelişmişlik, teknolojik yapı, askerî kapasitesi ve yetişmiş insan sayısı gibi faktörler de gücün potansiyel unsurlarını oluşturur. Devleti ve toplumu yönlendirme gücünü elinde tutan aktör, iktidar; yetkiyi elinde bulunduran organ, hükümettir. 4 Güç, engellerin üstesinden gelme ve sonucu etkileyebilme yeteneği olarak tanımlanabilir. Ulusal yeteneklerin bütünü veya etkilerin uygulanma süreci olarak da karşımıza çıkar. Etki genellikle zorlamayla gerçekleşmez, caydırıcılık da bir güç göstergesidir. Eğer bir aktörün etkileme potansiyeli varsa diğer ülkelerin misillemede bulunması pek mümkün değildir. Bütün kuramsal görüşler gücün önemini kabul etmektedir. Fakat realistlere göre güç, uluslararası ilişkilerde bir ülkenin değiştirme aracıdır. Uluslararası aktörlerin karşılıklı olarak birbirleriyle ilişkilerinde araç olarak kabul edilir. Bu sebeple en çok da realistlerin güce bakış açısı üzerinde durulur. 5 Realizme göre devlet adamını yönlendiren unsurlar korku, kuşku, güvensizlik-güvenlik ikilemi, üne kavuşma, prestij ve çıkar gibi unsurlardır. Kaldı ki realistler diğer bir devletin, bu aynı zamanda potansiyel bir düşman ise, güçlenmesine seyirci kalmaktansa onu önlemek için savaşa başvurmayı meşru saymaktadır. Bunun en önemli örneği Thucydides in çalışmasında görülmektedir. Thucydides Atina nın güçlenerek güç dengesini bozma olasılığına karşı Sparta ve müttefiklerinin savaşa başvurmasını bir zorunluluk olarak görmektedir. Machiavelli de haklı ve haksız savaş gibi kavramlar üzerinde durulmamaktadır. Eğer bir savaş, ulusal çıkarın korunması için gerekliyse yapılmalıdır. 6 Ulusların çıkarı siyasi, askerî, ekonomik, kültürel olarak gerçekleştirmek istediği hedeflerdir. Bu çıkarlar için realistler gücü devlet hegemonyası 2/8

3 kurma ve uluslararası ilişkilere yön verme yetkisini elinde tutma aracı olarak görmektedirler. İdealistler ise politikanın ahlaki normlarla yapılmasını savunurlar, bu yönüyle de gücün kullanımında realistlerden ayrılırlar. Liberal veya idealistler bireyin kendi çıkarları için çalışırken toplum çıkarları için de çalışmış olmasını savunurlar. İdealistler uluslararası ilişkilerde devletlerin nasıl davranmaları gerektiği üzerinde durur ve gücü felaketlerin yaşanmaması için politikalar üretmek, hukuksal ve kurumsal düzenlemeler yapmak için kullanılmasını öncelerler. Öte yandan öncesinde realist sonrasında Marksist olan İngiliz tarihçi Edward Hallet Carr, liberal ve idealistlerin kendi çıkarlarını gizlemek için evrensel çıkar adı altında dünyayı etkilemeye çalıştıklarını vurgulamıştır. Konstrüktivist yaklaşıma göre ise devletlerin davranışlarını şekillendiren temel unsur, kanılar/ fikirler ve çıkarlardır. Burada çıkar kavramı somut ve objektif bir kavram olarak ele alınmamaktadır. Çıkarı maddi güçle (askerî ve ekonomik) özdeşleştiren realizmin aksine konstrüktivizmde çıkarlar fikir ve kanılarla ilişkilendirilir. Çıkarlar objektif olarak var olamaz ve belirli fikirler ve algılamalar etrafında şekillendirilir. Gücün maddi unsurları ise bu tanımlanan çıkarlar doğrultusunda bir anlam ifade eder. Belirli fikirler, ilişkiler, algılamalar ve tercihler etrafında şekillenen çıkarlar doğrultusunda kullanılmaksızın tek başına güç çok fazla anlam ifade etmez. Örneğin üzerinde yaşanan coğrafyanın, sahip olunan doğal kaynakların veya ordunun bir güç unsuru mu yoksa bir zafiyet mi olduğu, o ülkeyi çevreleyen ülke ve sorunların algılanışı ve onlara ilişkin kanılar, fikirler ve ilişkiler bağlamında bir anlam ifade eder. Gücün unsurları da tanımlanan çıkarların korunması ve geliştirilmesine yönelik olarak belirlenen politika bağlamında anlam kazanır. Devletlerin güce yaklaşımı, onu algılamaları ve kullanma niyetleri, fikirler, kanılar ve bu doğrultuda tanımlanan çıkarlar çerçevesinde şekillenir. 7 Uluslararası ilişkilerde bütün politikalar aslında güç politikalarıdır ve gücü içerir. 8 Bu politikalarda sadece güçlü olan tarafın gücü zayıf üzerinde nasıl kullandığı değil iki güçlü tarafın birbiriyle güç çekişmesi üzerinde durulur ve buna güç yaklaşımı denir. Uluslararası politikayı güç, devletlerarası ilişkileri de güç çekişmesi ile açıklamaya çalışan bu yaklaşım ilk defa Hans J. Morgenthau ( ) tarafından getirilmiştir. Bu yaklaşıma göre, uluslararası politika, tüm politikalar gibi bir güç ve iktidar mücadelesidir. Askerî güçle siyasi güç arasında ayırım yapan Morgenthau, siyasi gücü insanın diğer insanların düşünce ve davranışları üzerindeki kontrolü olarak tanımlamış ve bunun psikolojik bir ilişki türü olduğunu belirtmiştir. Buna göre; sahip olunan psikolojik etki, taraflardan birinin diğeri üzerinde istediklerini yaptırabilmesine imkân sağlamaktadır. Fayda beklentisi, zarar korkusu ve aktöre saygı gibi etkenler psikolojik ilişkide taraflardan birinin diğerinin isteklerini yerine getirmesini sağlamak için gerekli koşullardır. Böyle bir psikolojik etki yaratılabilmiş ve bu tür bir ilişki kurulabilmişse burada bir güç ilişkisinden söz edilebilir. Bu durumda emir, tehdit, karizma veya bunların bileşenleri kullanılarak istenen sonuçlar elde edilebilir. Şiddet kullanılması ise psikolojik ilişkiye son verilmesi ve istenenlerin zor yoluyla elde edilmeye çalışılması anlamına gelmektedir. Ancak taraflar arasında fiilen şiddet uygulanmaksızın sadece şiddet uygulama olasılığı içeren bir psikolojik etki metodu da geliştirilebilmektedir. Aktörler bu etkiyi genellikle diplomasi üzerinden gerçekleştirmektedir. Diplomasi, aktörlerin ilişkilerini kendi çıkarlarına uygun biçimde yürütmek için kullandıkları ilişki biçimidir. Karar alıcılar arasındaki anlaşmazlıkları barışçı yollarla çözmeyi öngören bir dış politika aracıdır. Müzakerelerle başlayan sorun çözmeye yönelik girişimlerde aktörlerin yerini temsilciler, diplomatlar almaktadır. Diplomasinin beş ana işlevi; çatışma yönetimi, problem çözümü, kültürler arası iletişim, müzakere ve pazarlık ve program yönetimi dış politika kararlarında etkilidir. Müzakere iki adımı içerir: İyi niyete dayalı bir anlaşmaya ve müzakere dışında da çalışmalara devam etmek. Taraflar çatışmanın çözümünü tehdit ve güç kullanımı üzerinden veya pazarlıkla anlaşmaya varılması, üçüncü bir hakemin çözüm üretmesi, aktörün hüküm vermesi yoluyla da gerçekleştirebilir. Taraflar birbirlerini etkilemek için ekonomik araçları -para yardımı, ambargo, ekonomik ödül veya ceza- sıklıkla dolaylı olarak kullanmaktadır. Diplomasinin beş ana işlevine göre müzakereci ve caydırıcı girişimlerle takınılan tavır ya da yürütülen siyaset değiştirilmeye çalışılmaktadır. Thucydides, Machiavelli ve Hobbes, uluslararası ilişkilerde güç tanımını en keskin yapan isimlerdir. 3/8

4 Thucydides, Sparda ve Atina arasında süren savaşın analizini yapan çalışmasıyla askerî ve politik güç hesaplaşmalarını ilk realist bakış açısıyla ortaya koymaktadır. Hobbes insanın doğası gereği hayatta kalma mücadelesi verdiğini bu sebeple toplumda anarşinin var olduğunu vurgulamıştır. 9 İnsan insanın kurdudur, insan insanın düşmanıdır; bu sebeple toplumsal sözleşmeyle insanların elindeki gücü bir hükümdara devretmesi gerektiğini belirtmiştir. Aksi halde insanlar arasında var olan kuşku, korku ve şiddet kargaşaya sebep olacaktır. Machiavelli, gücü elinde bulunduran hükümdarın, diğer hükümdarlar arası ilişkilerinde, amaca ulaşmak için her türlü, iyi veya kötü, aracı kullanabileceğini söylemektedir. Bu düşünceden hareketle uluslararası ilişkilerde gücün tanımının bileşenler üzerinden yapıldığı ve amaca ulaşmak için her bir bileşenin önemli olduğunu söylenebilir. Güç Kavramının Bileşenleri Robert Dahl The Concept of Power adlı eserinde, bir aktörün (x) aksi takdirde yapamayacağı şeyi başka bir aktöre (y) yaptırabilme kapasitesini güç olarak tanımlamış; Steven Lukes ise, mevcut ilişkinin güç odaklı gerçekleştiğini söylemek için x in y nin davranışlarını, ikna yöntemi kullanmadan, kendi çıkarlarına ters düşmeyecek şekilde değiştirebilmesi gerektiğini belirtmiştir. Lukes, ikna yöntemini; davranışı değişecek y aktörünün kendi lehine bir durumu algılaması ve bundan dolayı davranışı sergilemesi ihtimali üzerine güç kullanımı ile bir tutmamıştır. Bu noktada, zarar verilmeden ve dirençle karşılaşılmadan uygulanan güç kavramının; çatışma, direniş ve şikâyetin olmadığı güç uygulamalarının en etkin yöntem olduğu fikri karşımıza çıkmaktadır. 10 Peki güç uygulanırken hangi bileşenleri kullanır. Gücü tanımlarken onu sadece bir yönüyle değil birçok bileşeni ile açıklayabiliriz. Bir ulusun yetenekleri somut elementlerle ölçülebilir. Bu elementler nüfus, büyük kara parçası, demografi, doğal kaynaklar, ekonomi ve askerî güçtür. Soyut elementler ise bir ülkenin politik, sosyal, doğal kaynaklarının kullanımı bakımından ekonomik gelişmişliktir. Aktörlerin kaynaklarıyla yeteneklerini kullanmaları da diğer aktörlerin diplomatik müzakereler ve pazarlıklarında etkilidir. Bir devletin soyut yeteneklerinden elde ettiği itibarı da güvenilirlik sağlar. Aşağıda gücün en önemli bileşenleri şu şekilde sıralanmıştır: a) Gücün doğal kaynakları 11 Coğrafya: Devletler her zaman büyüklüklerine göre değerlendirilir. Bu devletler ister süper güç olsun ister orta veya küçük, yine büyüklüklerine göre ölçülürler. Uluslara ait büyük kara parçaları devletlerin gücünü gösteren merkez elementlerdendir. Devletlerin yeteneklerinin ölçülebilmesinde coğrafyası etkilidir. Büyük kara parçaları, hem verimli doğal kaynakları hem de nüfus yoğunluğunu içinde barındırır. Bu sebeple tarım ve endüstriyel verimlilik de sağlanmış olur. Bir devletin büyük kara parçasına sahip olması, onun başka bir devlet tarafından işgal edilmesini zorlaştırır. Napolyon ve Hitler in orduları Moskova ya ilerlediğinde bunu deneyimlemişlerdi. Diğer taraftan 1990 yılında Kuveyt topraklarının Irak saldırısına açık olması, sahip olduğu küçük kara parçasıyla açıklanabilir. 12 Doğal kaynaklar: Bir ülkenin petrol, kömür, doğal gaz gibi enerji kaynakları endüstriyel güç için önemliyken özellikle enerji için uranyum, kobalt ve çelik yapımı için krom üretimi gelişmişlik için ciddi etkenlerdir. Nüfus: İnsan kaynağına sahip olmak bir ülkenin coğrafyasının büyüklüğü kadar önemlidir. İnsan sayısı kadar sahip olunan bireylerin yaşı, bölgeye göre dağılımı ve kalitesi de gücü etkiler. İnsanların yetenekleri eğitim ve iyi bir sağlık hizmeti ile ülkenin ekonomik, askerî ve kültürel gücünün gelişmesine katkı sağlar. Bir ülkenin süper güç olması için nüfus ve coğrafya her zaman gösterge değildir. Lüksemburg, Singapur, Belçika ve Danimarka az nüfusa sahip olmalarına rağmen varlıklı ülkeler arasındadır. b) Maddi güç Endüstriyel gelişme: Bir ülkenin ekonomisi dünya politikasını etkilemede oldukça önemli bir faktördür. Bir devletin ekonomik büyüklüğü ve performansı gayrisafi millî hasılasıyla ölçülür. Aynı zamanda ekonomik büyüme ve sermayenin kullanımı doğal kaynaklara ulaşılabilirlikle ilgilidir. Askerî güç: Realistler için merkezî gösterge olan askerî güç, devlet gücünün can alıcı bileşenidir. Bü- 4/8

5 yük orduya sahip olmak millî gücün hesaplanması için önemlidir. Çin, Rusya ve ABD nin silahlı ordu nüfusu oldukça fazladır. Lakin en büyü k orduya sahip olan devlet, dünyanın en güçlü devletidir demek doğru değildir. Çok büyük bir orduya sahip olmak, uluslararası alanda istediklerini her zaman yaptırabilmek anlamına gelmez. 1. ve 2. Dünya Savaşları ve Soğuk Savaş dönemi, çok güçlü ordulara sahip olmalarına rağmen, politikalarını başka ülkelere benimsetmekte çok zorlanan ülke örnekleriyle doludur. Ama diğer taraftan, askerî gücü tamamen dışarıda bırakarak sadece GSMH, büyüme hızı ve dış ticaret hacmi gibi ekonomik verilere bakılarak da güç hesaplaması yapmak mümkün değildir Bir devletin salt ekonomik gücünü öne çıkararak bölgesel ve küresel hedeflerine ulaşmasına imkân yoktur. 13 Machiavelli askerî gücü şöyle açıklar; her devletin temel kurumlarının varlığı, iyi kanunlara ve güçlü ordulara sahip olmasına bağlıdır. Hükümdar güçlü ordulara sahip olmadan iyi kanunlara sahip olamaz. İyi kanunlar, güçlü ordulardan sonra gelir. 14 c) Soyut güç Ulusal imaj: Bir devletin diğer devletlere verdiği imajla ilgilidir. Kültürel zenginlik, ekonomik güç, üretilenlerin kalitesi, kaliteli nüfus yoğunluğu, insan hakları ve düşünce özgürlüğü karşısındaki tutum, entelektüel kapasiteye sahip olma, bilim ve teknoloji üretmeye yönelik çalışmalar, turizm sektörünün aktifliği gibi unsurlar yumuşak gücün belirleyici unsurlarındandır. Bu unsurları bünyesinde barındıran ülkeler üniversiteleriyle, sinema ve TV filmleriyle reklamlarını dışarıya taşıyabilmektedir. Halk desteği: Bir ülkenin halk desteğine sahip olması o ülkenin dünyadaki imajını da etkilemektedir. Liderlik: Karizmatik ve vizyon sahibi liderler gücü etkileyen unsurlardan biridir. Hindistan da Mohandas Gandhi, Fransa da Charles de Gaulle, ABD de Franklin Roosevelt, Almanya da Otto von Bismarck, İngiltere de Winston Churchill karizmatik liderlere örnek verilir. Tüm bu yumuşak güç unsurları, aktörler tarafından dış politikada enstrüman olarak kullanılmaktadır. Gücün Çeşitleri a) Sert güç: Askerî güç kullanmak, zor kullanmak ve müdahale etmek sert gücü tanımlayan eylemlerdir. Thomas Schelling sert gücü tehdit ve ikna olarak iki ana kaynakla ifade eder. İkna için ödül ve hediyeler tehditten daha hoş karşılansa da etkili olan yöntem tehdit olarak görülmektedir Zorlayıcılık ve ikna kiralamayı, sindirmeyi, satın almayı ve pazarlık etmeyi içerir. 15 Güç başlıca beş çeşit olarak sınıflandırılır; baskı, ikna, otorite, zorlama ve manipülasyon. Gerçekte sadece zorlama ve manipülasyon gücün tartışmasız unsurlarıdır. 16 b) Yumuşak güç: Uluslararası alanda istediği hedeflere kaba güç kullanarak ulaşmak yerine diğer aktörleri ikna yoluyla ulaşma anlayışı uygulayan aktörlerdir. Bir aktörün kendi çıkarını diğer aktörlerin çıkarlarıyla örtüştürüp kabiliyetlerini de kullanarak amaca ulaşmak için kullandığı yöntem olarak da ifade edilebilir. Kavram ilk kez 1990 yılında Harvard Üniversitesi nde öğretim görevlisi olan Joseph Nye tarafından Bound to Lead kitabıyla üzerinde konuşulmaya başlanmıştır. O günden bu yana yumuşak gücün tanımı geliştirilmektedir. Hollywood un ürettiği sinemaların dünyaya verdiği imaj, Amerika da bulunan dünyanın en iyi 10 üniversitesinin etkileri, Hindistan ve Malezya nın bilgisayar parçası üretimindeki bilinirliği, sadece turizmi ile kendisini dünyaya tanıtan Maldivler, yumuşak güce örnek olarak verilebilir. c) Akıllı güç: Güç kullanımının modern zamanda farklı şekilde uygulaması için yapılan tanımdır. Akıllı gücü uygulayan aktör başarıya odaklanır, asıl hedef için bazı küçük hedeflerden vazgeçebilir, diğer aktörlerle iyi ilişkiler kurar, korkutmaktan çok teşvik ederek elindeki tüm imkânları sonuna kadar kullanır. Bunları söylerken Machiavelli nin hükümdarda bulunması gereken şu sözlerini vurgulamak gerekir: Hükümdar, hayvani bir şekilde nasıl davranması gerektiğini öğrenmeye zorlandığında bu bilgiyi tilki ve aslandan alır. Çünkü aslan tuzaklara karşı, tilki ise kurtlara karşı savunmasızdır. Tuzakları ortaya çıkarmak için tilki, kurtları korkutmak için de aslan olmak gerekir. 17 5/8

6 Joseph S. Nye akıllı gücü ne sert ne de yumuşak, ikisinin ustalıkla birleşimi olarak belirtmiş, ABD için hazırladığı çalışmada da akıllı gücün anlamının sert ve yumuşak gücü birleştirerek Amerikan hedeflerine ulaşacak araçları kullanarak entegre olabilen bir strateji geliştirmek olduğu tespitinde bulunmuştur. Bu yaklaşım güçlü bir askerî yapılanmaya ihtiyacı gösterirken aynı zamanda güçlü ittifaklar, ortaklıklar ve kurumlar kurarak her düzeyde Amerikan etkisini genişletmeyi ve eylemlerinin meşruiyetini sağlamayı hedefler. 18 Akıllı güç aynı zamanda akıllı bir diplomasi demektir. John Zogby e göre akıllı bir diplomasi diğer ülkelere karşı saygı göstermek ve istekli bir şekilde bölgesel ihtiyaç ve sorunlarını anlamaktır. Ortadoğu ya Bakış Ortadoğu 19 olarak adlandırılan coğrafya; Türk İran havzası (Türkiye, İran Afganistan), Arap Yarımadası (Suudi Arabistan, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Umman, Katar, Yemen), Bereketli Hilal (Hilal-i Münbit) diye tabir edilen bölge (Irak, İsrail, Ürdün, Lübnan, Suriye) ve Afrika kıtasındaki Mısır dan oluşmaktadır. 20 Tarihte Ortadoğu ya ilk ağır darbe Moğol İstilası yla vurulmuştur. Bu dış müdahale İslam dünyasında sorunlara yol açmış ve sorunlu akımlar bu saldırılardan sonra ortaya çıkmıştır. Haçlı Seferleri ile bölgeye yapılan saldırılarla durum ağırlaşmıştır. Osmanlı dönemi bölgenin dinamikleriyle oluşmuş bir yapıyı tarih sahnesine çıkarmıştır. Ortadoğu da 400 yıl devam eden Osmanlı yönetiminin ardından 2. Dünya Savaşı sonunda bölgede Batılıların eliyle parçalanma meydana gelmiştir. İsrail in 1948 yılında kurulmasıyla sorunlar katlanarak büyümeye başlamış, bölgeye yapılan dış müdahaleler ise her zaman problemleri ağırlaştırmıştır. Tunus ta başlayan ve 2011 Ocak ayında zirveye ulaşan halk hareketleri Sykes-Picot düzeninin geriye dönüşü olarak da yorumlanmaktadır. Arap dünyasının kendi iç dinamikleriyle başlayan bu hareketler Arap dünyası denen jeopolitik alanın sunduğu düzen ve o düzenin ürettiği düzenler Sykes-Picot Antlaşması 21 sonrası oluşturulmuştur. 22 Bu antlaşma yıl siyasi, iktisadi, idari ve kültürel bütünlük arz eden bölgenin dış müdahaleyle parçalanması anlamına gelmektedir ve Ortadoğu ve Kuzey Afrika da bölgenin dinamiklerini bastırarak oluşturulmuştur. Arap hareketleri, tam da yapılandırılmış olan bu düzeni bir açıdan altüst eden ve geriye doğru değerlendirme ve sorgulamaya götürecek bir olay olma özelliği taşımaktadır. İngilizler ve Fransızlar, Akdeniz den İran a ve körfeze kadar 19. yüzyılda uygulamaya başladıkları ulus devlet modelini Ortadoğu da yeni oluşturulmak istenen yapılar üzerinde devreye sokmuşlardı. Fakat bölgenin kültürü, yapısı, geleneği, dini Batı nın bu dayatmasına uygun değildi. Bu dayatmacı politikalar sonucunda Arap dünyasında parçalanma hızlandı, Araplar kendi aralarında da bölündü. İrili ufaklı on altı devlet; aralarında Türkiye, İran gibi köklü devlet geleneğine sahip olanların da bulunduğu ülkelerin çoğu Irak, Ürdün, Suriye, Suudi Arabistan, Lübnan, Filistin ve Kuveyt 20. yüzyılın ilk yarısında, o döneme yön veren sömürgeci Avrupa devletlerinin çizdiği suni sınırlarla kurulmuştu. Jeopolitik anlamda Anadolu da Mezopotamya dan ayrılmış ve bunun sonucunda Türkler Araplardan uzaklaştırılmıştı. Kürtler Türkiye, Irak, Suriye ve İran Kürtleri olmak üzere dörde ayrılmıştı. Yahudilerin Filistin e göçünü resmileştiren ve Filistin de bir Yahudi devleti kurulmasının ilk adımını oluşturan Balfour Deklarasyonu 23 da bölgeye vurulan en bölücü darbe oldu. 2. Dünya Savaşı ndan sonra Filistin toprakları üzerinde bir Yahudi ulus devleti kuruldu. Arap-İsrail ve Filistin sorunu bu şekilde üretildi. Osmanlı Devleti nin bölünmesiyle oluşturulan bu suni ulus devletler kaçınılmaz olarak devletler içinde aşiretlerin, mezheplerin, dinlerin, hanedanların Batı sistemiyle irtibatını sağlamış, onun yönetimi altında bir düzen oluşturulmuştu. İç düzenlerde totaliter ve otokratik yapılar devletlerin başındaydı ve demokrasiden beslenen Batı tarafından desteklenmekteydi. Batı, sert güç kullanımıyla yeni oluşturulan bu devletçikleri kontrol atında tutuyor, demokrasi ve çoğulculuğun ihlal edildiği azınlık yönetimlerinin ayakta kalabilmesi için otokratik yapıları besliyordu. Soğuk Savaş ın ardından bazı Ortadoğu ülkelerinde de polis devletleri oluştu. Irak ta Baas Partisi nin yönetimi ve Suriye rejimi bunun en tipik örnekleridir lü yılların ortalarında Avrupalı ülkeler tarafından sınırları çizilen Ortadoğu ülkeleri, tek tek bağımsız- 6/8

7 lıklarına kavuştu. Fakat dünya 1945 ten sonra yeni bir sürece girdi. 2. Dünya Savaşı ndan sonra özellikle İngiltere ve Fransa nın dünya siyasetinden çekilmesinin ardından, dünya kesin çizgileriyle ( ) ABD ve Sovyetler Birliği nin çevresinde iki kutuplu bir yapıya dönüştü. Bu kutuplaşma güçler dengesini (balance of power) doğurmuş, büyük ve orta büyüklükteki devletlerin hemen hepsi iki blok içinde toplanmıştır. Taraf olan bu devletlerin aralarındaki anlaşmazlık ve çatışmanın doğrudan silah kullanılmadan sürdüğü bu dönem, Soğuk Savaş olarak adlandırılmış ve etkisini tüm dünyada hissettirmiş, hissettirmeye de devam etmektedir. Bu süreçte ilişkiler güç gösterisi üzerinden sürdürülmüştür. Dünya siyasetinde merkezî rol oynayan Ortadoğu, Soğuk Savaş döneminde de gücü elinde tutmak isteyen tarafların çıkar çatışmalarına sahne olmuştur. Temel enerji kaynağı olan petrolün bölgede bol miktarda çıkması, Ortadoğu üzerinde etki kurma mücadelesini körüklemiştir. Petrol, Ortadoğu daki Amerikan-Sovyet mücadelesinin temel sebeplerinden biri olmuştur. Sovyetler kendisine yetecek miktarda rezerve sahip olmasına rağmen Ortadoğu daki petrolün Batı ya akışını engellemeye çalışmış, ABD de Ortadoğu petrolünün Sovyet kontrolü altına girmemesi için mücadele etmiştir. Bu mücadele hâlâ devam etmektedir. ABD ve şimdilerde Rusya, kendi güçleri için Ortadoğu ülkeleri üzerinden siyaset yürütmektedir. Ortadoğu da Değişen Dengeler ve Güç Politikaları Ortadoğu, 17 Aralık 2010 tarihinde Tunus ta yaşayan 26 yaşındaki seyyar satıcı Muhammed Buazizi nin eylemiyle sarsıldı. Bir polisin Buazizi nin tezgâhını dağıtması ve ona şiddet uygulaması, genç adamın herkesin gözü önünde kendisini yakmasıyla sonuçlanmıştı. Geri dönüşü olmayan bu davranış, Ortadoğu da Arap halk hareketlerinin 24 başlangıcı oldu. Bu hareket, Ortadoğu daki ülkelerin iç siyaset dengelerini alt üst ederken bölgesel dengelerin sömürge döneminde inşa edilen ve sonrasında statükonun bölge ülkelerdeki hâkimiyetlerinin- de sorgulanmasını sağladı. Bu anlamda Ortadoğu nun son yüzyılda en karışık dönemden geçtiği söylenebilir. Tunus taki halk hareketinin başlamasından bir ay sonra Tunus Cumhurbaşkanı Zeynel Abidin bin Ali Tunus u terk etti ve halk hareketi, başladığı ilk ülkede yumuşak güç kullanılarak başarıya ulaştı. Tunus tan sonra Mısır da başlayan halk hareketleri de kararlılıkla devam etti. 15 Ocak 2011 de başkent Kahire nin Tahrir Meydanı nı dolduran kalabalıklar 15 gün boyunca oradan ayrılmadı, ardından Mısır ı yöneten Hüsnü Mübarek iktidarı bıraktı. Yemen in ardından Şubat 2011 de Libya da başlayan hareketlenme ile Kaddafi aşırı güç kullanmış ve demokratikleşme talep eden halka sert bir şekilde karşılık vermişti. 18 Mart 2011 de Fransız ve Amerikan uçakları Kaddafi nin sert tutumunu kırarak -sözde halkı desteklemek için- Libya ya saldırdı. Libya ya büyük oranda zarar veren bu saldırılar sonucunda askerî ve teknolojik altyapı yıkıldı. Diktatör Muammer Kaddafi bu saldırılarda yaralandı ve kendi halkı tarafından linç edilerek öldürüldü in başında Suriye deki halk hareketleriyle başlayan iç savaş ise hâlâ devam etmekte ve dışarıdan yapılan desteklerle daha da derinleşmesi beklenmektedir. Ürdün de Kasım 2012 itibarıyla bir karışıklık yaşanırken İsrail hükümeti de yaklaşan seçimlerde avantaj sağlamak için Gazze yi bombalamakta. Dışarıdaki güç dengelerinin Ortadoğu daki halk hareketini yönlendirmeye çalışması da bölgenin kendi geleceğini tayin etme hakkını tehlikeye atmaktadır. Yumuşak ve akıllı güç kullanarak bölgedeki hareketleri kendi çıkarları doğrultusunda yönetmek isteyen ABD, Rusya, Çin ve Avrupa ülkeleri Soğuk Savaş dönemindeki gibi kamplaşmalara sebep olmaktadır. Binali nin devrilmesinden önce Tunus ta dramatik bir şekilde gelişen olaylar karşısında büyük şaşkınlık yaşayan ABD nin gelişmeler karşısında net bir tutum geliştiremediği ve tereddüt ettiği biliniyor. Ancak Binali nin devrilmesiyle birlikte ABD Başkanı Obama, Tunus halkını destekleyen bir tutum sergileyerek halkı şaibesiz bir seçim yapmaya ve demokratik bir rejim kurmaya davet etmekte gecikmedi. Bundan sonra ABD, geçici Tunus hükümetinin oluşturulması sürecini yakından takip etti ve Kurucu Ulusal Meclis seçimlerine büyük ilgi gösterdi. Nitekim Binali nin devrilmesinin üzerinden iki ay geçtikten sonra, ABD Dışişleri Bakanlığı bünyesinde bulunan Ortadoğu Ortaklık Girişimi Ofisi, Tunus un dönüşümünü desteklediğini bu dönüşüme katkı sağlayacak 20 milyon dolar tahsis ettiğini açıklayarak gösterdi. Ofis bu desteği medya, sivil toplum, siyasi partiler ve diğer alanlar arasında 7/8

8 bölüştürdü. Girişim Ofisi, ABD li sivil toplum kuruluşları ve yerel aktörlerle birlikte kararlaştırılan bazı programları aşamalı olarak hayata geçirmek için çalışmalara başladı. Ayrıca ABD, Binali nin devrilmesinden seçimlerin yapılmasına kadarki süre zarfında, güvenlik alanı dışında kullanılmak üzere, Tunus a bu dönüşüm sürecine katkı sağlayacak olan 55 milyon dolar yardımda bulundu. 25 ABD sadece Tunus ta değil halk hareketlerinin yaşandığı diğer ülkelerde diplomasi çalışmalarıyla ekonomik ve siyasi ilişkilerini çıkarları doğrultusunda yönlendirmeye çalışmaktadır. Bölgedeki iki önemli aktör; Türkiye ve İran da halk hareketlenmelerini kendi çıkarları doğrultusunda yönlendirmeye çalışmaktadır. Prof. Dr. Peter Jones, İran ın Arap isyan hareketlerine üç temel perspektif üzerinden yaklaşmaktadır. Bunlardan birincisi dinî lider tarafından da paylaşılan Arap Baharı nı gerçek anlamda bir İslami uyanış olarak gören yaklaşımdır. İran Dışişleri Bakanlığı ise Arap Baharı nın Batılı güçlerin kendi çıkarları doğrultusunda Arap devrimlerini manipüle ve provoke ettiğini öne süren ikinci yaklaşıma yakın durmaktadır. Öte yandan daha bağımsız analizcilerin benimsediği üçüncü yaklaşım; Arap isyan dalgasını yozlaşmış rejimlere karşı gerçekleşen bir halk hareketi olarak görmektedir. İran da bugün ilk iki yaklaşımın daha yaygın olduğunu belirten Jones, ülkeden ülkeye bu yaklaşımların dış politikadaki ağırlığının arttığını ifade etmektedir. Jones a göre, İran ın yumuşak gücü bölgeyi etkisi altına alan isyan dalgasıyla birlikte büyük zarar gördü. Özellikle Suriye krizinin İran ın bölgesel imajını olumsuz etkilediğini dile getiren Jones, Arap Baharı nın ardından İran ın bölgedeki etkisinin daha da azalacağı yorumunda bulundu. Jones bu yorumunu destekleyecek iki unsur belirtti: Öncelikle Arap Baharı yla birlikte yükselişe geçen İslami hareketler, artık İran ın yaptırımlarla daha da güç kaybeden ekonomik ve siyasi modelini benimsememekte, kendi modellerini üretmektedir. İkinci olarak Arap Baharı yla birlikte bölgede düşüşe geçen ABD etkisi, Jones a göre, İran a fayda sağlamayacaktır. Zira Tunus ve Mısır da iktidara gelen İslami kökenli partiler, Filistin gibi bölge meselelerini daha çok sahiplenerek, dış politikada daha millî bir duruş sergileyeceklerdir. Bu da İran ın emperyalizm ve Amerikan karşıtı dış politika retoriğinin tekelini kıracaktır. 26 İran, nükleer görüşmelere ve nükleer enerji çalışmalarına devam etmektedir. İsrail in İran, İran ın da İsrail üzerinden güç gösterisi yapma yarışı birbirini düşmanlık üzerinden besleyen bir politikaya dönüşmüş görünmektedir. Lübnan da Hizbullah, kendi meşruiyetinin de sorgulanmasına sebep olacak şekilde Suriye rejimine destek vermektedir. Esad giderse Hizbullah sadece çok önemli bir hâmisini kaybetmiş olmayacak, aynı zamanda Lübnan siyasetinde de mevzi kaybedecek. İsrail in bu fırsattan yararlanmayı ihmal etmeyeceği açıktır yılından sonra Türkiye nin Orta Doğu politikası komşularla sıfır sorun üzerine kuruldu. Dört tarafımız düşmanlarla çevrili anlayışından dört tarafımızda partnerlerimiz var anlayışına geçiş sürecinde, Ortadoğu ülkeleri ile ilişkilerde yeni bir döneme girildi. Bir Güneydoğu Asya ülkesi olan Malezya nın Müslüman ülkeler arasındaki popülaritesini artırmak için 2000 li yıllarda cesurca yaptığı çıkışlar -ki bu çıkışların önemlisi İsrail in Ortadoğu bölgesindeki meşruiyetini sorgulatan Mahatir Muhammed söylemleri- bir yumuşak güç aracı olarak kullanılıyordu. Türkiye, bölgede yükselen bir trend olma yolunda ilerlerken özellikle Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan ın 2009 yılında Davos ta İsrail Devlet Başkanı na karşı Filistinli insanların haklarını savunmak üzere yaptığı çıkışıyla Ortadoğu ülkelerinin ve Müslüman ülkelerin takdirini topladı. Ayrıca Ortadoğu nun bir çok bölgesinde çalışma yapan Türkiyeli STK lar da Türkiye nin yumuşak gücünü besleyen unsurlar arasında sayılabilmektedir. Özellikle 11 Eylül sonrasında Afganistan, ABD işgalinin ardından Irak, 1948 lerden bu yana sorunlu olan Filistin, son yıllarda Tunus, Mısır, Libya, Suriye de Türkiyeli STK lar tarafından gerçekleştirilen insani yardımlar bunlara örnek verilebilmektedir. Bunun yanında son yıllarda Türkiye deki dizi ve filmlerin Ortadoğu da gösterime girmesi, Ortadoğu daki Türkiye algısını yönlendiren etkenler arasındadır. 31 Mayıs 2011 tarihinde İsrail in Gazze ye insani yardım götüren Mavi Marmara gemisine yaptığı saldırıda 9 insani yardım gönüllüsünü katletmesi ve 54 kişiyi yaralamasının ardından Türkiye nin İsrail e 8/8

9 sert tepki vermesi, bölgede Türkiye ye olan güveni arttırdı. Türkiye ye 2003 yılında gelen Arap turist sayısının ten 2001 yılında e yükselmesi algının iyi yönde geliştiğinin bir göstergesi olarak görülmektedir. 28 Suriye de başlayan halk hareketleri ardından Türkiye ve İran ın çıkarlarının çatışması ve bölge üzerinde hâkimiyet kurma çabaları, Türkiye de üretilen bölgede sıfır sorun politikasına zarar vermiştir. Yumuşak güç politikasıyla Ortadoğu ülkeleri ile iyi ilişkiler geliştirme yolunda adımlar atan Türkiye, Suriye de yaşanan iç savaşa karışmakla suçlanmakta ve bölgeye yön vermek isteyen Osmanlı mirası olarak yorumlanmaktadır. Körfezdeki emirlikler, Suudi Arabistan ın desteğiyle iç hareketlenmeleri bastırırken Hürmüz Boğazı nın niteliği konusunda Suudi Arabistan la İran arasında gerilim gün geçtikçe artmaktadır. Suudi Arabistan İran a karşı silahlanmakta, Ortadoğu ülkeleri sert güç kullanma yolunda adımlar atmaktadır. 9/8

10 Sonuç Niccolo Machiavelli The end justifies the means/ Amaç araçları mubah kılar cümlesiyle uluslararası ilişkilerdeki asıl hedefi ortaya koymuştur. Uluslararası ilişkilerde aktörler realizmin vurguladığı ulusların çıkarlarına göre hareket etmektedir. Çıkarlar için ahlaken yapılmaması gereken birçok şey, atılmaması gereken birçok adım atılabilmektedir. Ortadoğu nun, İngiltere ve Fransa başta olmak üzere Avrupalı devletler tarafından bölünmesi, parçalanması ve bölgede yapay sınırlar oluşturulması buna örnektir lü yılların ortalarında bağımsızlığını kazanmaya başlayan bu ülkelerin Soğuk Savaş dalgasıyla ABD ve Sovyetlerin güç çekişmelerinin arasında savrulmaları, 1917 deki Balfour Bildirisi yle Ortadoğu nun, İsrail in kurulmasına karar veren hegemonik güçlerin dayatmalarına maruz kalması ve şizofren bir İsrail in tehditleriyle yaşamaları gibi. Bölgede çıkan bol miktarda petrolün hesabını yapan başta ABD ve Rusya da kendi güçlerini artırmak için bölgeyi rahat bırakmayı hiç düşünmüyor. Amaçlarına ulaşana dek bölgede hâkimiyet kurmak için her türlü gücü kullanabiliyor. Dışarıdan müdahalelerle kendi içlerinde ayrışmaya giden Ortadoğu ülkeleri, şimdilerde yeni bir yol arayışına girdi. Arap halkı kendilerini sömüren ülkelerin geride bıraktıkları totaliter rejimlere karşı bir başkaldırı gerçekleştiriyor. Arap Baharı olarak adlandırılan bu yeni durum 2010 yılında Tunuslu bir seyyar satıcının kendini yakmasıyla başladı. Bölgede, özgürlük ve adalet arayışı olarak ortaya çıkan bu halk hareketleri, sonrasında Mısır a, Yemen e, Libya ya ve Suriye ye ve son zamanlarda küçük ölçekli de olsa Ürdün e sıçradı. Tunus ve Mısır da yumuşak güçle iktidar değişikliği yaşandı, ülkeyi yönetenler halkın isteklerine boyun eğmek zorunda kaldılar. Sert güç kullanılan Libya da iktidar Batı nın yardımı yla devrildi, Suriye de ise iktidar-halk çatışması halen devam ediyor. Bölge son yüzyılda en hareketli dönemini yaşıyor. Ortadoğu da Soğuk Savaş dönemi boyunca ve sonrasında devam eden ABD-Rusya arasındaki güç çekişmeleri mevcudiyetlerini korumak için halk isyanlarını teşvik eden veya bastıran stratejiler ve siyaset güdüyor. Yine bu çekişmelerin bölgede belirginleştirdiği diğer aktörler; İran, İsrail ve belki Türkiye, Ortadoğu siyasetinde güç dengelerini (ABD-Rusya) farklı merkezlere yayacağa benziyor. Kendi kaderini tayin etme hakları bu güç dengelerinin arasında hapsedilen Arap halkları, bundan sonra nasıl bir yol izleyecek, halkın talepleri hangi yönde yerine getirilecek ve yeni güç dengeleri nasıl oluşacak bunu ilerleyen günlerde, Ortadoğu daki bu tarihî olayın şahitleri olarak, hep birlikte göreceğiz. 10/8

11 Sonnotlar 1 2 Niccolo Machiavelli, Hükümdar, İstanbul: Şule Yayınları, 2007, s. 43. Atilla Eralp, Devlet ve Ötesi, İstanbul: İletişim Yayınları, 2011, s. 53. Ortadoğu (Middle East) kavramını ortaya atarlar. Kavramın kullanılmaya başlanmasının temelinde yatan sömürgeci kaygılar bu bölgenin geleceğinin şekillenmesinde etkin rol oynar Yrd. Doç. Dr. Haluk Özdemir, Uluslararası İlişkilerde Güç: Çok Boyutlu Bir Değerlendirme, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, cilt 63, no. 3, 2008, s Ahmet Emin Dağ, Uluslararası ilişkiler ve Diplomasi Sözlüğü, İstanbul: Anka Yayınları, 2004, s Karen A. Mingst, Essentials of Internatioanl Relations, New York: London: Norton Company, Fourth Edition, 2008, s Tayyar Arı, Uluslararası İlişkiler Teorileri, kisiseldepresyonanlari.com/2010/12/09/uluslararasiiliskiler-teorileri-tayyar-ari-4/ Haluk Özdemir, Uluslararası İlişkilerde Güç: Çok Boyutlu Bir Değerlendirme. Walter Carlsnaes, Thomas Risse & Beth A. Simmons (ed.), Handbook of International Relations, London: Sage Publications, 2005, s Brian C. Schmidt, Competing Realist Conseptions of Power, Millennium: Journal of International Studies, Vol. 33, no. 3, 2005, s Bekir Aydoğan, Güç Kavramı ve Kamu Diplomasisi, Ekopolitik Uluslararası İlişkiler Masası, Rapor no , Haziran 2011, s Karen A. Mingst, Essentials of Internatioanl Relations, New York: London, Norton Company, Fourth Edition, 2008, s Russett, Starr, Kinsella, World Politics: The Menu for Choice, 2000, s Çağrı Erhan, Dış Politikanın Yürütülmesinde Askerî Gücün Önemi, Niccolo Machiavelli, Hükümdar, Şule Yayınları, İstanbul, 2007, s Ömer Turan, Tarihin başladığı nokta Ortadoğu, İstanbul: Step Ajans, 2002, s Osmanlı Devleti nin Ortadoğu toprakları, İngiliz hükümeti adına Mark Sykes ile Fransız hükümeti adına Georges Picot tarafından imzalanan 16 Mayıs 1916 tarihli gizli antlaşma ile paylaşılmıştır. Buna göre Fransa Suriye, Lübnan, Kilikya ve Musul bölgelerini; İngiltere ise Ürdün, Irak ve Kuzey Filistin i eline geçirmekteydi. Filistin in geriye kalan toprakları üzerinde uluslararası bir rejim ve sınırları belli olmayan bir de Arap devleti kurulacaktı. Gerçekte, Sykes-Picot Antlaşması, İngiltere nin daha önce Araplarla yaptığı Ortadoğu düzenlemelerine aykırı düşmekte, İngiltere nin ikiyüzlü dış politikasını göstermekte ve bölgede bugüne kadar sürecek anlaşmazlık tohumlarını atmaktaydı. Çünkü İngiltere Osmanlı Devleti ne karşı savaşmalarını sağlamak ve böylece yükünü hafifletmek için Arapları kendi yanına almayı tasarlamış ve bunun için de Mekke Şerifi Hüseyin ile Mısır daki İngiliz Yüksek Komiseri Mc Mahon arasında, şimdi İngiltere ile Fransa arasında paylaşılmış bulunan topraklar üzerinde, bir Arap krallığının kurulması yönünde bir antlaşma imzalanmıştı. Öteki gizli antlaşmalarla birlikte Sykes-Picot antlaşmasının da Bolşevikler tarafından 1918 ilkbaharında açıklanması, özellikle Ortadoğu da büyük karışıklıklar çıkaracak ve bir yanda Araplarla öte yanda diğer Batılı devletlerle arası açılacaktır. Oral Sander, Siyasi Tarih: İlkçağlardan 1918 E, İstanbul: İmge Kitabevi, 2008, 17. Baskı, s Cengiz Çandar, Arap Uyanışı ve Bölgesel Düzen, İstanbul Küresel Forumu, 13 Ekim Kasım 1917 de İngiliz Dışişleri Bakanı Arthur Balfour tarafından Siyonist lider Lord Rotschild e gönderilmek üzere kaleme alınmıştır. İngiltere nin Filistin de bir Yahudi devleti kurulması için tüm imkân ve çabalarını kullanacağını açıklayan belgenin vaatleri; Filistin de ulusal vatanın temini konusunda İngiliz desteği, ve iş birliği, Filistin de Yahudi olmayan bir ülkedeki Yahudilerin sahip olduğu haklara ve statüye zarar verecek herhangi bir şeyin yapılmaması yönündeydi Joseph S. Nye, Jr., Soft Power, Hard Power and Leadership, , docs/11_06_06_seminar_nye_hp_sp_leadership.pdf Iain Mclean, Alistair Mcmillian, The Concise Oxford Dictionary of Politics, United States, Oxford University Press, s Bu kavram; Arap Baharı, Arap Uyanışı, Arap İsyanı, Arap Devrimi olarak da adlandırılmaktadır. Batı da kullanılan mevsimsel adlandırmanın politik olduğu ve bu hareketin yönünü değiştirerek kış, yaz, sonbahar olarak Batı nın çıkarları doğrultusunda manipüle edilebileceği kanaatiyle kavramın bu çalışmada Arap Hareketleri olarak kullanılması uygun görülmüştür. 17 Niccolo Machiavelli, Hükümdar, İstanbul: Şule Yayınları, 2007, s Richard L. Armitage & Joseph S. Nye, Jr., CSIS COMMISSION ON SMART POWER: A smarter, more secure America, org/files/media/csis/pubs/071106_csissmartpowerreport.pdf 19 Ortadoğu kavramı birçok siyasi kavram gibi ilk olarak 20. yüzyılın başlarında İngilizler tarafından kullanılmaya başlanır. Yakın Doğu kavramının (Near East -o dönem için Osmanlı Devleti nin kapladığı coğrafya) yetersiz kaldığını düşünen İngilizler, Osmanlı Devleti yle Hindistan arasında kalan bölgeyi kapsayacak Cüneyt Mengü, Türkiye - Arap Dünyası Turizm İlişkilerinde Durum ve Beklentiler, Ortadoğu Analiz, Haziran 2012, Cilt 4, Sayı 42, s. 106; Yazilar/Dosyalar/ _cuneytmengu.pdf 11/8

12 Kaynakça Arı, Tayyar. Uluslararası İlişkiler Teorileri, kisiseldepresyonanlari.com/2010/12/09/uluslararasi-iliskilerteorileri-tayyar-ari-4/ Armitage, Richard L. & Nye, Joseph S. CSIS COMMISSION ON SMART POWER: A smarter, more secure America, org/files/media/csis/pubs/071106_csissmartpowerreport.pdf Aydoğan, Bekir. Güç Kavramı ve Kamu Diplomasisi, Ekopolitik Uluslararası İlişkiler Masası, rapor no , Haziran, Carlsnaes, Walter. Risse, Thomas. & Simmons, Beth A. (eds.), Handbook of International Relations, London: Sage Publications, Çandar, Cengiz. Arap Uyanışı ve Bölgesel Düzen, İstanbul Küresel Forumu, 13 Ekim Dağ, Ahmet Emin. Uluslararası İlişkiler ve Diplomasi Sözlüğü, İstanbul: Anka Yayınları, Eralp, Atilla. Devlet ve Ötesi, İstanbul: İletişim Yayınları, Erhan, Çağrı. Dış Politikanın Yürütülmesinde Askerî Gücün Önemi, Son Yüzyılın En Kanlı ve Karışık Orta Doğu su, Ferhavi, Fuad. ABD nin Tunus a Artan İlgisi: Görünenler ve Nedenler, Machiavelli, Niccolo. Hükümdar, İstanbul: Şule Yayınları, Mclean, Iain, Mcmillian, Alistair. The Concise Oxford Dictionary of Politics, United States: Oxford University Press. Mengü, Cüneyt. Türkiye - Arap Dünyası Turizm İlişkilerinde Durum ve Beklentiler, Ortadoğu Analiz, Sayı 42, Haziran Dosyalar/ _cuneytmengu.pdf Mingst, Karen A. Essentials of Internatioanl Relations, New York: London, Norton Company, Nye, Joseph S. Jr. Soft Power, Hard Power and Leadership, docs/11_06_06_seminar_nye_hp_sp_leadership.pdf Özdemir, Haluk. Uluslararası İlişkilerde Güç: Çok Boyutlu Bir Değerlendirme, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Cilt 63, Russett, Starr, Kinsella, World Politics: The Menu for Choice, Sander, Oral. Siyasi Tarih: İlkçağlardan 1918 e, İstanbul: İmge Kitabevi, Schmidt, Brian C. Competing Realist Conseptions of Power, Millennium: Journal of International Studies, Vol. 33, no. 3, Seta Panel, İran Arap Baharına Nasıl Bakıyor?, 7 Kasım aspx?dil=tr&hid=132268&q=iran-arap-baharina-nasil-bakiyor Turan, Ömer. Tarihin Başladığı Nokta Ortadoğu, İstanbul: Step Ajans, /8

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı DÜNYA - SİYASET 2012 yılının Şubat ayında Tunus ta yapılan Suriye nin Dostları Konferansı nın ikincisi Nisan 2012 de İstanbul da yapıldı. Konferansta Esad rejimi üstündeki uluslararası baskının artırılması,

Detaylı

İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011

İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011 GELECEK İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011 SARIKONAKLAR İŞ TÜRKĠYE MERKEZİ C. BLOK ĠÇĠN D.16 BÜYÜME AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE ÖNGÖRÜLERĠ 02123528795-02123528796 2025 www.turksae.com Nüfus,

Detaylı

Araştırma Notu 15/179

Araştırma Notu 15/179 Araştırma Notu 15/179 27.03.2015 2014 ihracatını AB kurtardı Barış Soybilgen* Yönetici Özeti 2014 yılında Türkiye'nin ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 3,8 artarak 152 milyar dolardan 158 milyar dolara

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013

PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013 PINAR ÖZDEN CANKARA İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD Yüksek Lisans/MA Lisans/BA İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Siyaset

Detaylı

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - İtalya İlişkileri: Fırsatlar ve Güçlükler ( 2014 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi 2 de Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi AK Parti İstanbul İl Kadın Kolları nda AK Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya gelmenin mutluluğunu yaşadı. 8 de YIL: 2012 SAYI

Detaylı

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ INSTITUTE FOR STRATEGIC STUDIES S A E STRATEJİK ARAŞTIRMALAR ENSTİTÜSÜ KASIM, 2003 11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ 11 EYLÜL SALDIRISI SONUÇ DEĞERLENDİRMESİ FİZİKİ SONUÇ % 100 YIKIM

Detaylı

İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI

İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI Eski adıyla İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) günümüzde nüfusunun çoğunluğu veya bir kısmı Müslüman olan ülkelerin üye olduğu ve üye ülkeler arasında politik, ekonomik, kültürel,

Detaylı

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 VİZYON BELGESİ(TASLAK) ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 (03-05 Aralık 2015, İstanbul) BÖLÜM 1 Nükleer Güç Programı (NGP) Geliştirilmesinde Önemli Ulusal Politika Adımları Temel

Detaylı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ Furkan Güldemir, Okan Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Tarihsel Süreç Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık

Detaylı

ORSAM ORTADOĞU STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3

ORSAM ORTADOĞU STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3 KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3 - CENTER FOR MIDDLE EASTERN STRATEGIC STUDIES KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS

Detaylı

Değerli Çekmeköy Anadolu İmam Hatip Lisesi Öğrencileri

Değerli Çekmeköy Anadolu İmam Hatip Lisesi Öğrencileri Tarihi boyunca bağımsızlığını koruyabilmiş ve Afrika Kıtası'nın Avrupa devletlerince sömürge yapılamamış tek ülkesi olan Etiyopya (Habeşistan) dünya tarihinin en eski medeniyetlerinden biri olarak biliniyor.

Detaylı

SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ

SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ Bismillairrahmanirrahim 1. Suriye de 20 ayı aşkın bir süredir devam eden kriz ortamı, ülkedeki diğer topluluklar gibi

Detaylı

İran'ın Irak'ın Kuzeyi'ndeki Oluşum ve Gelişmelere Yaklaşımı Kuzey Irak taki sözde yönetimin(!) Parlamentosu Kürtçü gruplar İran tarafından değil, ABD ve çıkar ortakları tarafından yardım görmektedirler.

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL Title of Presentation Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL İçindekiler 1- Yeni Büyük Oyun 2- Coğrafyanın Mahkumları 3- Hazar ın Statüsü Sorunu 4- Boru Hatları Rekabeti 5- Hazar

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

Kerkük, Telafer, Kerkük...

Kerkük, Telafer, Kerkük... Kerkük, Telafer, Kerkük... P R O F. D R. Ü M İ T Ö Z D A Ğ A L A E D D İ N PA R M A K S I Z BAĞIMSIZ TÜRKMENELİ CUMHURİYETİ Kerkük Krizi ve Türkiye'nin Irak Politikası gerekçelerden vazgeçerek konuyu

Detaylı

TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI

TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI Sektörlerindeki ürünlerin, en son teknolojik gelişmelerin, dünyadaki trendlerin ve son uygulamaların sergilendiği, 25-28 Eylül 2014 tarihleri arasında

Detaylı

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI Genel Değerlendirme Haziran 2014 2012 yılı dünya seramik sağlık gereçleri ihracat rakamlarına bakıldığında, 2011 yılı rakamlarına nazaran daha az dalgalanma gösterdiği

Detaylı

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014 Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye ile Kürdistan arasındaki ekonomik ilişkiler son yılların en önemli rakamlarına ulaşmış bulunuyor. Bugünlerde petrol anlaşmaları ön plana

Detaylı

------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ

------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ ------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ İslam Ülkeleri Düşünce Kuruluşları Platformu (İSTTP); TASAM öncülüğünde İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi devletlerin temsilcileri ile dünyanın

Detaylı

YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI

YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI KEMAL KILIÇDAROĞLU NUN KONUK KONUŞMACI OLDUĞU TOPLANTI YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI 1 ARALIK 2014 İZMİR Cumhuriyet Halk Partisi nin çok değerli Genel Başkanı ve çalışma arkadaşları,

Detaylı

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir Yalnız z ufku görmek g kafi değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir 1 Günümüz bilgi çağıdır. Bilgisiz mücadele mümkün değildir. 2 Türkiye nin Jeopolitiği ; Yani Yerinin Önemi, Gücünü, Hedeflerini

Detaylı

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI BİRİNCİ HAFTA 2 TURİZM OLAYI VE GELİŞİMİ Turizm kelimesinin Latincede dönmek, etrafını dolaşmak, geri dönmek anlamına gelen tornus kökünden türetildiği

Detaylı

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI NİSAN 2014 İçindekiler 2013 YILI İHRACAT RAKAMLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME... 3 2013 YILI TR 71 BÖLGESİ İHRACAT PERFORMANSI... 4 AKSARAY...

Detaylı

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı. MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi.

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

JENS STOLTENBERG İLE SÖYLEŞİ: NATO-RUSYA İLİŞKİLERİ VE BÖLGESEL İSTİKRARSIZLIK

JENS STOLTENBERG İLE SÖYLEŞİ: NATO-RUSYA İLİŞKİLERİ VE BÖLGESEL İSTİKRARSIZLIK JENS STOLTENBERG İLE SÖYLEŞİ: NATO-RUSYA İLİŞKİLERİ VE BÖLGESEL İSTİKRARSIZLIK NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, TPQ yla gerçekleştirdiği özel söyleşide Rusya ile yaşanan gerginlikten Ukrayna nın

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

Çimento Sektörü ve 2010 Beklentileri

Çimento Sektörü ve 2010 Beklentileri Çimento Sektörü ve 2010 Beklentileri Nisan,2010 Çimento tüketimi gelişmiş ülkelerde az çok uzun dönem GSMH ile orantısal bir büyüklüğü sahip iken gelişmekte olan ülkelerde GSMH daki büyümenin çok üstünde

Detaylı

İSLAM ÜLKELERİNDE MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM KONGRESİ SONUÇ DEKLARASYONU

İSLAM ÜLKELERİNDE MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM KONGRESİ SONUÇ DEKLARASYONU 18-20 Haziran 2009 İSLAM ÜLKELERİNDE MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM KONGRESİ 1 İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) üyesi 57 ülkeye yönelik düzenlenen İslam Ülkelerinde Mesleki ve Teknik Eğitim Kongresi 18-20 Haziran

Detaylı

Amerikan Stratejik Yazımından...

Amerikan Stratejik Yazımından... Amerikan Stratejik Yazımından... DR. IAN LESSER Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri ve Jeopolitik Aldatma veya bağımsız bir Kürt Devletinden yana olmadığını ve NATO müttefiklerinin bağımsızlığını

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam 978-605-5952-27-3 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam 978-605-5952-27-3 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011 Seri/Sıra No 2000 li Yıllar / 6 Kitabın Adı Türkiye de Dış Politika Editör İbrahim KALIN Yayın Hazırlık Arter Reklam ISBN 978-605-5952-27-3 BBaskı Tarihi Ağustos-2011 Ofset Baskı ve Mücellit Ömür Matbaacılık

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü PAZARA GİRİŞ KOORDİNASYON YAPISI VE HEDEF ÜLKELER

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü PAZARA GİRİŞ KOORDİNASYON YAPISI VE HEDEF ÜLKELER T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü PAZARA GİRİŞ KOORDİNASYON YAPISI VE HEDEF ÜLKELER 4 Haziran 2012 SUNUŞ GÜNDEMİ Pazara Giriş Koordinasyon Yapısı Yeni Yaklaşım Pazara Giriş Komitesi Ülke Masaları

Detaylı

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı.

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı. TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ HAFTA 2 Roma Antlaşması Avrupa Ekonomik Topluluğu AET nin kurulması I. AŞAMA AET de Gümrük Birliğine ulaşma İngiltere, Danimarka, İrlanda nın AET ye İspanya ve Portekiz in AET ye

Detaylı

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları 1. Almanya ve İtalya'nın; XIX. yüzyıl sonlarından itibaren İngiltere ve Fransa'ya karşı birlikte hareket etmelerinin en önemli nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir? A) Siyasi birliklerini

Detaylı

2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ

2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ 2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ SUNUM PLANI Hizmet Sektörünün Desteklenmesi Vizyonu Dünya da ve Türkiye de Sağlık Turizmi Film, Bilişim ve Eğitim Sektörlerine

Detaylı

Mısır Devrimi Sözlüğü

Mısır Devrimi Sözlüğü TÜRKİYE ORTADOĞU ÇALIŞMALARI DERGİSİ Turkish Journal of Middle Eastern Studies Cilt: 2, Sayı: 1, 2015, ss.176-181 Mısır Devrimi Sözlüğü İsmail Numan TELCİ, İstanbul: Açılım Kitap, 2013, ss.352 Değerlendiren:

Detaylı

ABD-İSRAİL-İRAN-TÜRKİYE; ORTADOĞU DA DEĞİŞEN GÜÇ DENGELERİ EYLÜL 2009

ABD-İSRAİL-İRAN-TÜRKİYE; ORTADOĞU DA DEĞİŞEN GÜÇ DENGELERİ EYLÜL 2009 DIŞ POLİTİKA ABD-İSRAİL-İRAN-TÜRKİYE; ORTADOĞU DA DEĞİŞEN GÜÇ DENGELERİ EYLÜL 2009 SARIKONAKLAR İŞ MERKEZİ C. BLOK D.16 AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE 02123528795-02123528796 www.turksae.com ABD NİN ÇOK TARAFLI

Detaylı

Salvador, Guatemala, Kamboçya ve Namibya gibi yerlerde 1990 ların barış anlaşmaları ile ortaya çıkan fırsatları en iyi şekilde kullanabilmek için

Salvador, Guatemala, Kamboçya ve Namibya gibi yerlerde 1990 ların barış anlaşmaları ile ortaya çıkan fırsatları en iyi şekilde kullanabilmek için ÖN SÖZ Barış inşası, Birleşmiş Milletler eski Genel Sekreteri Boutros Boutros-Ghali tarafından tekrar çatışmaya dönmeyi önlemek amacıyla barışı sağlamlaştırıp, sürdürülebilir hale getirebilecek çalışmalar

Detaylı

Dr. Zerrin Ayşe Bakan

Dr. Zerrin Ayşe Bakan Dr. Zerrin Ayşe Bakan I. Soğuk Savaş Sonrası Dönemde Yeni Güvenlik Teorilerine Bir Bakış: Soğuk Savaş'ın bitimiyle değişen Avrupa ve dünya coğrafyası beraberinde pek çok yeni olgu ve sorunların doğmasına

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ Prof.Dr.Coşkun Can Aktan Demokrasi konusunda hep Batı demokrasilerini örnek gösterir ve bu ülkelerde demokrasinin gerçekten işler olduğundan sözederiz.

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

Türkiye-Kosova Serbest Ticaret Anlaşması IV. Tur Müzakereleri. Caner ERDEM AB Uzman Yardımcısı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü

Türkiye-Kosova Serbest Ticaret Anlaşması IV. Tur Müzakereleri. Caner ERDEM AB Uzman Yardımcısı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Türkiye-Kosova Serbest Ticaret Anlaşması IV. Tur Müzakereleri Caner ERDEM AB Uzman Yardımcısı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Eylül 2013 Sunum Planı STA ların Yasal Çerçevesi Türkiye nin

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER ABD de işsizlik başvuruları ve imalat sektörü PMI beklentilerin üzerinde gelirken, ikinci el konut satışlarında 4 aylık aradan sonra ilk kez artış yaşandı

Detaylı

AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP)

AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP) AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP) Türkçe Adı Akdeniz Eylem Planı Sekretaryası (AEP) İngilizce Adı Secretariat on Mediterrenaen Action Plan (MAP) Logo Resmi İnternet Sitesi http://www.unepmap.org Kuruluş

Detaylı

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015 Sayın YÖK Başkanı, Üniversitelerimizin Saygıdeğer Rektörleri, Kıymetli Bürokratlar ve Değerli Konuklar, Kalkınma Araştırmaları Merkezi tarafından hazırlanan Yükseköğretimin Uluslararasılaşması Çerçevesinde

Detaylı

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM)

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM) KURULUŞ RAPORLARI BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM) Kuruluş adı Birleşmiş Milletler (BM) Kuruluş Tarihi 1945 Merkezi New York (ABD) Üye ülke sayısı 192 Genel Sekreter Ban Ki-mun Genel Bilgiler Dünya barışı ve sosyal

Detaylı

SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ,

SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ, SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ, Araştırma grubumuza destek amacıyla 2000-2015 seneleri arasındaki konuları içeren bir ARŞİV DVD si çıkardık. Bu ARŞİV ve VİDEO DVD lerini aldığınız takdirde daha önce takip edemediğiniz

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Türkiye- Amerika İlişkileri SPRI 401 1 3 + 0 3 4

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Türkiye- Amerika İlişkileri SPRI 401 1 3 + 0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Türkiye- Amerika İlişkileri SPRI 401 1 3 + 0 3 4 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Fransızca Lisans Seçmeli Dersin Koordinatörü

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

ALT BAŞLIKLAR DİPLOMASİ. -Sosyal Medya ve Diplomasi. -Kamu Diplomasisinin Gelişimi. - Diplomasinin 11 Eylülü : Wikileaks. -Önleyici Diplomasi

ALT BAŞLIKLAR DİPLOMASİ. -Sosyal Medya ve Diplomasi. -Kamu Diplomasisinin Gelişimi. - Diplomasinin 11 Eylülü : Wikileaks. -Önleyici Diplomasi Kongre Kapsamı Uludağ Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Öğrenci Kongresi, uluslararası ilişkiler ve diğer ilgili bölümlerde öğrenimlerini sürdürmekte olan lisans, yüksek lisans ve doktora seviyesindeki

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 İNCE GÜÇ VE KAMU DİPLOMASİSİ ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI TÜRKİYE NİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ PROGRAMLARI

Detaylı

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir.

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir. İçişleri Bakanı Sayın İdris Naim ŞAHİN nin Entegre Sınır Yönetimi Eylem Planı Aşama 1 Eşleştirme projesi kapanış konuşması: Değerli Meslektaşım Sayın Macaristan İçişleri Bakanı, Sayın Büyükelçiler, Macaristan

Detaylı

AR& GE BÜLTEN ARAŞTIRMA VE MESLEKLERİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ HAZİRAN. Yurtdışı Müteahhitlik Hizmetlerinin Sorunları ve Çözüm Önerileri

AR& GE BÜLTEN ARAŞTIRMA VE MESLEKLERİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ HAZİRAN. Yurtdışı Müteahhitlik Hizmetlerinin Sorunları ve Çözüm Önerileri Yurtdışı Müteahhitlik Hizmetlerinin Sorunları ve Çözüm Önerileri Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri, doğrudan hizmet ihracatını gerçekleştirmenin yanısıra, mal ve servis ihraç eden birçok sektörün

Detaylı

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Dünyanın Enerji Kaynakları Konusunda En Zengin Ülkeleri A1 Capital Yorumu Coğrafya ve tarih kitaplarında ülkemiz için jeopolitik öneme sahip kilit ve kritik

Detaylı

5. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Türkiye - AB Sivil Diplomasi İnşası: Kapasite İnşası Yönetimi ve Çok Boyutlu İşbirliği

5. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Türkiye - AB Sivil Diplomasi İnşası: Kapasite İnşası Yönetimi ve Çok Boyutlu İşbirliği STRATEJİK VİZYON BELGESİ 5. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Türkiye - AB Sivil Diplomasi İnşası: Kapasite İnşası Yönetimi ve Çok Boyutlu İşbirliği ( 20-21 Kasım 2014, İstanbul - Türkiye ) Avrupa Birliği çerçevesinde

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ÇERÇEVE SUNU Gülçiçek ÖZKORKMAZ Başkanlık Baş Danışmanı Mukim Özel Temsilciler Direktörü ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI ve TÜRKİYE ÜZERİNE

Detaylı

USTAD Tahlil Nisan-2011

USTAD Tahlil Nisan-2011 Meydana Dökülme ve Öfke Bahreyn de 14 Şubat hareketi USTAD Tahlil Nisan-2011 Çalışma No:5 Nisan 2011 Mardin -TURKEY ÖZET: Bahreyn e Bahreyn den penceresinden baktığınızda, onu diğer ülkelerden ayıran önemli

Detaylı

Türkiye İle Yabancı Ülkeler Arasında Kültür, Eğitim, Bilim, Basın-Yayın, Gençlik Ve Spor Alanlarında Mevcut İşbirliği Anlaşmaları

Türkiye İle Yabancı Ülkeler Arasında Kültür, Eğitim, Bilim, Basın-Yayın, Gençlik Ve Spor Alanlarında Mevcut İşbirliği Anlaşmaları Türkiye İle Yabancı Ülkeler Arasında Kültür, Eğitim, Bilim, Basın-Yayın, Gençlik Ve Spor Alanlarında Mevcut İşbirliği Anlaşmaları - Türkiye ile Afganistan arasında 7 Kasım 1959 tarihinde Ankara'da "Kültür

Detaylı

N OLACAK ŞİMDİ? BEKİR AĞIRDIR. 26 Kasım 2015

N OLACAK ŞİMDİ? BEKİR AĞIRDIR. 26 Kasım 2015 N OLACAK ŞİMDİ? BEKİR AĞIRDIR 26 Kasım 2015 SİYASİ İRADENİN ÖNÜNDE İKİ SENARYO Kapsamlı bir reform ve kalkınma hareketine girmek Toplumsal barış Çözüm süreci Yeni anayasa Başkanlık arayışı ve kutuplaşma

Detaylı

6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU

6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) 6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU İslam Ülkelerinde Çok Boyutlu Güvenlik İnşası ( 06-08 Mart 2015, Serena Hotel - İslamabad ) Güvenlik kavramı durağan değildir.

Detaylı

T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. DÜNYA TÜRK GİRİŞİMCİLER KURULTAYI 10-11 NİSAN 2009 Boğazdan Körfeze Fırsatlar 1 SUNUM PLANI KÖRFEZ BÖLGE PROFİLİ KÖRFEZ ÜLKELERİ İLE İLİŞKİLER SONUÇ VE ÖNERİLER 2 Bölge Profili

Detaylı

26-29 EKİM 2015 I. TÜRK-ARAP. HAZIR GİYİM, TEKSTİL, KONFEKSİYON, DERİ, AYAKKABI, ÇANTA ve TEKNOLOJİLERİ FUARI İKİLİ GÖRÜŞME, ALIM HEYETİ ORGANİZASYONU

26-29 EKİM 2015 I. TÜRK-ARAP. HAZIR GİYİM, TEKSTİL, KONFEKSİYON, DERİ, AYAKKABI, ÇANTA ve TEKNOLOJİLERİ FUARI İKİLİ GÖRÜŞME, ALIM HEYETİ ORGANİZASYONU 26-29 EKİM 2015 I. TÜRK-ARAP HAZIR GİYİM, TEKSTİL, KONFEKSİYON, DERİ, AYAKKABI, ÇANTA ve TEKNOLOJİLERİ FUARI İKİLİ GÖRÜŞME, ALIM HEYETİ ORGANİZASYONU 1. ORGANİZASYON TANITIM TURAB Fuarcılık, Türk-Arap

Detaylı

Sayın DEİK Başkanım, Kıymetli Konuklar, Değerli Basın Mensupları, Hepinizi Türkiye İhracatçılar Meclisi ve şahsım adına saygıyla selamlıyorum.

Sayın DEİK Başkanım, Kıymetli Konuklar, Değerli Basın Mensupları, Hepinizi Türkiye İhracatçılar Meclisi ve şahsım adına saygıyla selamlıyorum. Sayın DEİK Başkanım, Kıymetli Konuklar, Değerli Basın Mensupları, Hepinizi Türkiye İhracatçılar Meclisi ve şahsım adına saygıyla selamlıyorum. Bu akşam, Ambargo Sonrası İran: Ekonomik ve Ticari Etki Analizi

Detaylı

Bush, Suudi Kralıyla petrol fiyatı konuştu

Bush, Suudi Kralıyla petrol fiyatı konuştu Bush, Suudi Kralıyla petrol fiyatı konuştu Orta Doğu gezisinin son durağı Suudi Arabistan'da bulunan ABD Başkanı George W. Bush, Suudi Kralı Abdullah'la, yüksek petrol fiyatlarının ABD'yi nasıl etkilediği

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ İLETİŞİM STRATEJİSİ

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ İLETİŞİM STRATEJİSİ TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ İLETİŞİM STRATEJİSİ 1 AB İLETİŞİM STRATEJİSİ (ABİS) NEDİR? Türkiye - AB müzakere sürecinin üç ayağı: 1- Siyasi reformlar 2- AB yasal düzenlemelerinin kabul edilmesi ve uygulanması

Detaylı

ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU

ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU DAĞLIK KARABAĞ SORUNU DAR ALANDA BÜYÜK OYUN ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU Avrasya Araştırmaları Merkezi USAK RAPOR NO: 11-07 Yrd. Doç. Dr. Dilek M. Turgut Karal Demirtepe Editör Eylül 2011

Detaylı

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ Yazar : Erdem Denk Yayınevi : Siyasal Kitabevi Baskı : 1. Baskı Kategori : Uluslararası İlişkiler Kapak Tasarımı : Gamze Uçak Kapak

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf...

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... 7 a. Fransız-Rus İttifakı (04 Ocak 1894)... 7 b. İngiliz-Fransız

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2010 yılı verilerine göre; dünyada Antep fıstığı üretiminde lider durumda bulunan ülke İran dır. Ancak

Detaylı

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 8. Toplantısı Yeni Kararlar İÇİNDEKİLER. Yeni Kararlar.. Üniversitelerin Ar-Ge Stratejilerinin Geliştirilmesine Yönelik Çalışmalar Yapılması [05/0].. Doktora Derecesine

Detaylı

Yaşar ONAY* Rusya nın Orta Doğu Politikasını Şekillendiren Parametreler

Yaşar ONAY* Rusya nın Orta Doğu Politikasını Şekillendiren Parametreler Bilge Strateji, Cilt 7, Sayı 12, Bahar 2015, ss.17-21 Rusya nın Orta Doğu Politikasını Şekillendiren Parametreler Yaşar ONAY* Adına Rusya denilen bu ülke, Moskova prensliğinden büyük bir imparatorluğa

Detaylı

Doç. Dr. Aylin GÜNEY Yaşar Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü

Doç. Dr. Aylin GÜNEY Yaşar Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Doç. Dr. Aylin GÜNEY Yaşar Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Raporun Anahatları Megatrends: Küresel ana eğilimler Game-Changers: Ana Eğilimlerde değişime yol açabilecek etkenler Senaryolar Ana

Detaylı

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU 2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 OCAK / TÜRKİYE

Detaylı

DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMETLER

DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMETLER DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMETLER Ali DİKİLİ Devlet Yardımları ve Ar-ge Dairesi Başkanı Serbest Bölgeler, Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler G.M. 2. DÜNYA TİCARET MÜŞAVİRLERİ KONFERANSI Ankara 5 Haziran 2012 1 DÖVİZ

Detaylı

ORTADOĞU'DA SİYASET VE TOPLUM KONGRESİ

ORTADOĞU'DA SİYASET VE TOPLUM KONGRESİ ORTADOĞU'DA SİYASET VE TOPLUM KONGRESİ 9-11 Ekim 2012 Sakarya - Türkiye DÜZENLEYENLER SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ve BİLGİ KÜLTÜR MERKEZİ BİLDİRİ ÇAĞRISI Önemli Tarihler Bildiri Özetleri

Detaylı

ATM DUBAI 2015 ULUSLARARASI TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU

ATM DUBAI 2015 ULUSLARARASI TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU ATM DUBAI 2015 ULUSLARARASI TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU ATM DUBAI 2015 ULUSLARARASI TURİZM FUAR RAPORU Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) bu yıl 22 inci kez gerçekleştirilen ATM Dubai 2015

Detaylı

TTYO Çıkmazına Karşı, Farklı Bir Öneri NİTELİKLİ SANAYİ BÖLGELERİ MEHMET ÖZÇELİK

TTYO Çıkmazına Karşı, Farklı Bir Öneri NİTELİKLİ SANAYİ BÖLGELERİ MEHMET ÖZÇELİK YÖNETİCİ ÖZETİ Günümüzde küresel ekonominin aktörleri; yeni pazarlara açılmak ve rekabet edebilirliklerini artırmak amacıyla çok taraflı ekonomik ve stratejik anlaşmalara yönelmektedir. Özellikle yakın

Detaylı

Türkiye ve Dünyanın 2016 Yılı

Türkiye ve Dünyanın 2016 Yılı Türkiye ve Dünyanın 2016 Yılı Dr. Nejat Tarakçı, Jeopolitikçi ve Stratejist ntarakci@gmail.com Giriş 2016 yılının dünya ve Türkiye tarihinde radikal siyasi değişimlere yol açması için oldukça fazla nedenimiz

Detaylı

İşletmelerin Büyüme Şekilleri

İşletmelerin Büyüme Şekilleri Yrd.Doç.Dr. Gaye Açıkdilli Yrd.Doç.Dr. Erdem Kırkbeşoğlu İŞLETMELERİN BÜYÜMESİ İşletmelerin Büyüme Nedenleri Optimum büyüklüğe ulaşma Piyasalarda etkinliği arttırarak kar elde etme olanaklarını arttırma

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

TÜRKİYE ve IRAK. I I. TARİHSEL ARKA PLAN: ABD İŞGALİNE KADAR TÜRKİYE-IRAK İLİŞKİLERİ İngiliz Ordusu, 30 Ekim 1918'de imzaladığı Mondros Mütarekesi'ne rağmen, kuzeye doğru yaptığı son bir hamle ile Musul

Detaylı

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN i 1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ Ömer Faruk GÖRÇÜN ii Yayın No : 2005 Politika Dizisi: 1 1. Bası Ağustos 2008 - İSTANBUL ISBN 978-975 - 295-901 - 9 Copyright Bu kitabın bu basısı

Detaylı

2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (SAĞLIK TURİZMİ SEKTÖRÜ)

2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (SAĞLIK TURİZMİ SEKTÖRÜ) 2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (SAĞLIK TURİZMİ SEKTÖRÜ) DÜNYADA HİZMET TİCARETİ SAĞLIK TURİZMİ Dünya ticaret hacmi yaklaşık 100 milyar ABD Doları Her yıl

Detaylı

F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER

F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER 20. yy.da meydana gelen I. ve II. Dünya Savaşlarında milyonlarca insan yaşamını yitirmiş ve telafisi imkânsız büyük maddi zararlar meydana gelmiştir. Bu olumsuz durumun

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı