FĐNANSAL KRĐZLERĐN KOBĐ LER ÜZERĐNDE ETKĐLERĐ VE BAŞARILI-BAŞARISIZ KOBĐ LERĐN KRĐZ DÖNEMĐ STRATEJĐLERĐ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "FĐNANSAL KRĐZLERĐN KOBĐ LER ÜZERĐNDE ETKĐLERĐ VE BAŞARILI-BAŞARISIZ KOBĐ LERĐN KRĐZ DÖNEMĐ STRATEJĐLERĐ"

Transkript

1 SÜLEYMAN DEMĐREL ÜNĐVERSĐTESĐ SOSYAL BĐLĐMLER ENSTĐTÜSÜ ĐŞLETME ANABĐLĐM DALI FĐNANSAL KRĐZLERĐN KOBĐ LER ÜZERĐNDE ETKĐLERĐ VE BAŞARILI-BAŞARISIZ KOBĐ LERĐN KRĐZ DÖNEMĐ STRATEJĐLERĐ DOKTORA TEZĐ ĐBRAHĐM HALĐL EKŞĐ TEZ DANIŞMANI Prof. Dr. DURMUŞ ACAR ISPARTA

2 T.C. SÜLEYMAN DEMĐREL ÜNĐVERSĐTESĐ SOSYAL BĐLĐMLER ENSTĐTÜSÜ ĐŞLETME ANABĐLĐM DALI FĐNANSAL KRĐZLERĐN KOBĐ LER ÜZERĐNDE ETKĐLERĐ VE BAŞARILI-BAŞARISIZ KOBĐ LERĐN KRĐZ DÖNEMĐ STRATEJĐLERĐ DOKTORA TEZĐ ĐBRAHĐM HALĐL EKŞĐ TEZ DANIŞMANI: Prof. Dr. DURMUŞ ACAR ISPARTA

3

4 I ÖZET Yaşanılan finansal krizler, makro ve mikro anlamda, tüm ekonomik birimleri çeşitli derecelerde etkilemektedir. Bu etkilenmenin derecesi, ülkeden ülkeye, firmadan firmaya değişebilmektedir. Bu çalışmada, finansal krizlerin ekonominin en küçük yapı taşları konumundaki işletmeleri nasıl etkilediği konusu araştırılmıştır. Đşletmelerin içinde ise, ekonomideki ağırlıkları bakımından önemli bir yer tutan KOBĐ ler incelenmiştir. Finansal krizlerin KOBĐ ler üzerindeki etkilerini incelemek ve kriz sürecinde başarı ile faaliyetine devam eden KOBĐ lerin finansman uygulamalarını tespit amacı ile yapılan bu çalışmada, öncelikle krizlerle ilgili literatür özetlenmiş ve KOBĐ ler hakkında detaylı bilgiler verilmiştir. Bu çerçevede Güney Doğu Asya ve Kasım 2000-Şubat 2001 Krizleri incelenmiştir. Çalışmanın uygulama kısmında ise, finansal krizlerin KOBĐ ler üzerindeki etkilerini incelemek ve başarılı KOBĐ lerin kriz sürecindeki stratejilerini gözlemlemek amacı ile Gaziantep te faaliyet gösteren KOBĐ lerin kriz sürecinde ( ve 2003) denetimden geçmiş mali tablo verilerinden yararlanılarak, firmaların likitide, mali yapı, faaliyet ve karlılık oranları hesaplanmıştır. Bu oranlar hesaplandıktan sonra, KOBĐ niteliğindeki işletmeler, çeşitli kriterlere (ölçek, sektör, başarı ve dış ticaret düzeyleri bakımından ) göre sınıflandırılmış ve söz konusu kriterler doğrultusunda hipotezler kurulmuştur. Hipotezlerin test edilmesi, verilerin yapısına, varsayımlarına ve çalışmanın amacına uygun bir şekilde bağımlı iki grup t-testi ve diskriminant analizi veri yöntemleriyle yapılmıştır. Araştırma sonucunda, KOBĐ lerin genelde kriz dönemlerinde borçlandıkları ancak kriz sonrası süreçte mali yapılarının kısmen düzeldiği, bu süreçte likitideye önem verdikleri, karlılıklarının kriz sonrasında da genelde düşme eğiliminde olduğu gözlemlenmiştir. Başarılı firmaların kriz sürecinde daha az stokla çalıştıkları, likitide seviyelerini yüksek tuttukları ve öz kaynaklarının yüksek olduğu görülmüştür. Bununla birlikte, dış ticaret seviyesinin ise, likitide, karlılık ve mali yapı açısından önemli bir faktör olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler : KOBĐ, kriz, likitide, mali yapı, karlılık, tekstil, kimya-plastik, gıda.

5 II ABSTRACT Experienced financial crises, in means of macro and micro economics affect different degrees of all economics units. The degree of this effect can change from country to country or firm to firm. In this research how the financial crises affect small business is being examined. Among the businesses SME s those performing very important function in economy and existing manufacturing are examined. Đn this research, that is made to determine the financial applications of the businesses those continue their business successfully against the financial crises and to examine the effects of financial crises on SME s; both primarily the literature related to the crises is summarized and detailed information is given about the SME s. South East Aisa and November 2000 February 2001 Crises are examined. Đn the application part of study to examine the effect of financial crises on SME s and to watch the strategies of successful SME S during the crises period ( ) in Gaziantep; the liquidity, financial structure, activity and profit proportions of the firms are calculated regarding to the financial table datas. After the calculation of these proportions the businesses accepted to be successful SME s are seperated according to some criteria (as sector, success, scale and foreign trade level) and hypothesis are formed related to these criteria. To test the hypothesis, two groups dependentto the stucture of the datum and aim of study are analized using t-test and discrimination analysis. The firms are observed to get into dept during the crises period yet partly put their financial structure into on order afterwards; also in this period they re found to give importance to liquidity and their profitability is observed to decrease also after the crises. Successful firms are observed to work with less stock, keep the liquidity level high, and have more main sources. Foreign trade level is also found to be important in aspects of liquidity,, profibility and financial structure. Key Words: SME s, crises, liquitiy, financial structure, profibility, textile, chemistry-plastic, food.

6 III ĐÇĐNDEKĐLER SAYFA ĐÇĐNDEKĐLER KISALTMALAR DĐZĐNĐ TABLOLAR DĐZĐNĐ III XI XII GĐRĐŞ 1 BĐRĐNCĐ BÖLÜM FĐNANSAL KRĐZLER 1.1.Finansal Krizlerin Tanımı, Türleri Ve Göstergeleri Kriz Kavramı Finansal Kriz Kavramı Finansal Kriz Türleri Para Krizleri Bankacılık Krizi Borçlanma Krizleri Krizin Göstergeleri Öncü Göstergeler Temel Göstergeler Kriz Modelleri Finansın Küreselleşmesi Ve Finansal Krizler Küreselleşmenin Tanımı Ekonomi ve Finansın Küreselleşmesinin Etkileri Tarihsel Süreç Đçerisinde Finansal Krizler Güney Doğu Asya Krizi Krizin Nedenleri 21

7 IV SAYFA Krizin Ortaya Çıkışı Krizin Sonuçları Kasım 2000 Şubat 2001 Krizleri, Nedenleri, Ortaya Çıkışı ve Sonuçları Krizlerin Nedenleri Krizin Ortaya Çıkışı ve Kriz Kronolojisi Krizin Sonuçları 31 ĐKĐNCĐ BÖLÜM DÜNYADA VE TÜRKĐYE DE KOBĐ LER VE KRĐZ YÖNETĐMĐ 2.1 Küçük Ve Orta Ölçekli Đşletmelerin (Kobi) Genel Özellikleri Ve Tanımlanma Kriterleri KOBĐ lerin Genel Özellikleri KOBĐ lerin Avantajları KOBĐ lerin Dezavantajları KOBĐ lerin Gelişme Olanakları Küreselleşme Sürecinde KOBĐ ler KOBĐ lerin Tanımlanmasında Kullanılan Kriterler Nitel ( Kalitatif ) Kriterler Nicel ( Kantitatif ) Kriterler Dünya Ülkelerinde Kobi lerin Tanımlamaları Ve Ekonomideki Konumları Çeşitli Ülkelerdeki KOBĐ Tanımlamaları AB Ülkelerindeki KOBĐ Tanımlamaları Amerika Birleşik Devletleri nde KOBĐ Tanımlaması Japonya da KOBĐ Tanımlaması 44

8 V SAYFA Bazı Asya Ülkelerindeki KOBĐ Tanımlamaları KOBĐ lerin Ekonomideki Konumları KOBĐ lerin Finansman Olanakları KOBĐ lere Sağlanan Destekler Başlıca Sorunları KOBĐ lerin Ekonomiye Katkıları Türkiye de Kobi lerin Tanımlamaları Ve Ekonomideki Konumları Çeşitli Kurumların KOBĐ Tanımları Türkiye deki KOBĐ lerin Konumları Türkiye deki KOBĐ lere Sağlanan Destekler Finansman Destekleri Teknolojik, Eğitim ve Diğer Destekler Türkiye deki Kobi lerin Sorunları Türkiye deki KOBĐ lerin Genel Sorunları Yönetim Ve Organizasyonla Đlgili Sorunları Dış Pazarlara Açılmayla Đlgili Sorunları Diğer Fonksiyonlarla Đlgili Sorunları Finansal Sorunları Stokların Finansmanı ve Yönetimi Đle Đlgili Sorunları Alacak Yönetimi Đle Đlgili Sorunları Sabit Sermaye Yatırımıyla Đlgili Sorunları Kaynak Kullanımları Đle Đlgili Sorunları Türkiye deki Kobi lerde Finansal Yönetim Uygulamaları Varlık Yönetimi 66

9 VI SAYFA Đşletme Sermayesi Yönetimi Duran Varlıkların Yönetimleri KOBĐ lerde Kaynak Yönetimi Ticari Borçların Yönetimi Mali Borçların Yönetimi Öz Kaynak Yönetimi Sermaye Piyasasından Yararlanma Olanakları Tezgah Üstü Piyasalardan Yararlanma Olanakları KOBĐ lerin Finansal Araçları Kullanımları Kriz Yönetimi Kriz Yönetimi ve KOBĐ ler Đçin Önemi Krizin Đşletme Fonksiyonları Üzerindeki Etkileri Krizin Yönetim Fonksiyonu Üzerindeki Etkileri Krizin Üretim Fonksiyonu Üzerindeki Etkileri Krizin Pazarlama Fonksiyonu Üzerindeki Etkileri Krizin Finans Fonksiyonu Üzerindeki Etkileri Krizin Mali Yapı Üzerindeki Etkileri Krizin Likitide Üzerindeki Etkileri Krizin Karlılık Üzerindeki Etkileri Kobi lerin Kriz Dönemlerindeki Finansal Eylem Ve Önlemleri Likitideye Yönelik Eylem Önlemler 80

10 VII SAYFA Mali Yapıya Yönelik Eylem-Önlemler Yatırım Politikalarına Yönelik Eylem-Önlemler Maliyeti Düşürmeye Yönelik Eylem-Önlemler 81 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM KASIM 2000 VE ŞUBAT 2001 KRĐZLERĐNĐN KOBĐ LERE ETKĐLERĐ ÜZERĐNDE AMPĐRĐK BĐR ARAŞTIRMA 3.1.Araştırmanın Özellikleri Araştırmanın Önemi Problemin Tanımı Araştırmanın Amacı Araştırmanın Sınırları Araştırmanın Örneklemi Ve Kapsamı Araştırmanın Örneklemi Araştırmanın Kapsamı Uygulama Alanı Sektör Seçimi Araştırmanın Verileri Verilerin Niteliği Ve Boyutları Verilerin Toplanması Araştırmada Kullanılan Oranlar Verilerin Güvenilirliği Araştırmanın Gruplandırma Kriterleri, Varsayımları Ve Hipotezleri Araştırmanın Gruplandırma Kriterleri 95

11 VIII SAYFA Dış Ticaret Seviyesi Firma Ölçeği Firma Başarısı Sektörel Ayrım Araştırmanın Varsayımları Araştırmanın Hipotezleri Araştırmanın Yöntemi Yöntemle Đlgili Literatürdeki Çalışmalar Bağımlı Đki Örnek T-Testi ve Varsayımları Diskriminant Analizi ve Varsayımları Verilerin Organizasyonu ve Kodlanması Hipotezlerin Test Edilmesi Firmaların Ölçekleriyle Đlgili Hipotezin Test Edilmesi Küçük Ölçekli Firmaların Kriz Öncesi Ve Kriz Dönemi Oranlarıyla Đlgili Hipotezin Test Edilmesi Küçük Ölçekli Firmaların Kriz Dönemi Đle Kriz Sonrası Dönemleriyle Đlgili Hipotezin Test Edilmesi Orta Ölçekli Firmaların Kriz Öncesi Ve Kriz Dönemi Oranlarıyla Đlgili Hipotezin Test Edilmesi Orta Ölçekli Firmaların Kriz Dönemi Ve Kriz Sonrası Dönemi Oranlarıyla Đlgili Hipotezin Test Edilmesi Firmaların Başarı Durumlarıyla Đlgili Hipotezin Test Edilmesi Kriz Öncesi Dönemde Başarılı Başarısız Kabul Edilen Firmalarla Đlgili Hipotezin Test Edilmesi 117

12 IX SAYFA Kriz Döneminde Başarılı Başarısız Kabul Edilen Firmalarla Đlgili Hipotezin Test Edilmesi Kriz Sonrası Dönemde Başarılı Başarısız Kabul Edilen Firmalarla Đlgili Hipotezin Test Edilmesi Firmaların Dış Ticaret Düzeyleri Đle Đlgili Hipotezin Test Edilmesi Firmaların Sektörleriyle Đlgili Hipotezlerin Test Edilmesi Tekstil Sektöründeki Firmaların Kriz Sürecindeki Oranlarının Karşılaştırılması Kimya-Plastik Sektöründeki Firmaların Kriz Sürecindeki Oranlarının Karşılaştırılması Gıda Sektöründeki Firmaların Kriz Sürecindeki Oranlarının Karşılaştırılması Grup Đstatistiklerinin Analizi Küçük Ölçekli Firmaların Grup Đstatistik Değerleri Orta Ölçekli Firmaların Grup Đstatistik Değerleri Firmaların Başarı Durumlarının Grup Đstatistik Değerleri Kriz Öncesi Dönem Grup Đstatistiklerinin Analizi Kriz Dönemi Grup Đstatistiklerinin Analizi Kriz Sonrası Dönem Grup Đstatistikleri Dış Ticaret Düzeyleri Đle Đlgili Grup Đstatistikleri Firmaların Sektörleriyle Đlgili Grup Đstatistikleri Tekstil Sektöründeki Firmaların Kriz Sürecindeki Grup Đstatistikleri 152

13 X SAYFA Kimya-Plastik Sektöründeki Firmaların Kriz Sürecindeki Grup Đstatistikleri Gıda Sektöründeki Firmaların Kriz Sürecindeki Grup Đstatistikleri 160 SONUÇ VE ÖNERĐLER 165 KAYNAKÇA 171 ÖZGEÇMĐŞ 194

14 XI KISALTMALAR DĐZĐNĐ AB ABD BASEL ERM G.D GSMH IMF ĐMKB KĐT KOBĐ TCMB TMSF TOBB TÜĐK ty : Avrupa Birliği : Amerika Birleşik Devletleri : Uluslar arası Takas Bankası Bünyesinde Oluşturulan Uluslar arası Bankacılık Standartları : Avrupa Para Sistemi nin Öngördüğü Döviz Kuru Mekanizması : Güney Doğu : Gayri Safi Milli Hasıla : Uluslar arası Para Fonu : Đstanbul Menkul Kıymetler Borsası : Kamu Đktisadi Teşebbüsleri : Küçük Ve Orta Ölçekli Đşletme : Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası : Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu : Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği : Türkiye Đstatistik Kurumu : Tarih Yok

15 XII TABLOLAR DĐZĐNĐ SAYFA Tablo 1.1. Bankacılık Krizleri Sonrası, Sektörü Kurtarmanın Ülkeye Maliyeti 9 Tablo 1.2. Krizin Göstergeleri 12 Tablo 1. 3 : Finansal Liberalizasyon ve Bankacılık Krizleri 19 Tablo 1. 4: Cumhuriyet Türkiye sinde Yaşanan Krizler 20 Tablo 1. 5: Güney Doğu Asya Krizinde Yaşananlar 24 Tablo 1.6: Kore deki Büyük Đşletmelerin Borçluluk Oranları (milyar dolar) 26 Tablo 1.7: Bankacılık Sektörü Yeniden Yapılandırmasını Maliyeti (Milyar dolar) 32 Tablo 2.1. : AB de KOBĐ lerin Sınıflandırılması 43 Tablo 2.2 : AB de KOBĐ lere Sağlanan Genel Finansal Destekler ve Kuruluşlar 49 Tablo 2.3: ABD de KOBĐ lere Sağlanan Destekler 50 Tablo 2.4 :Romanya daki Şirket Yöneticilerinin Şirket Sorunlarına Verdikleri Cevaplar 51 Tablo 2.5 : Gelişmiş Ülkelerdeki KOBĐ lerin Ekonomiye Katkıları 52 Tablo 2.6 : Toplam Đşletmelerin Büyüklüklerine Göre Dağılımı (2002) 56 Tablo 2.7: KOBĐ lerle Büyük Đşletmelerin Finansman Maliyetlerinin Karşılaştırılması 65 Tablo 3.1. Küçük Ölçekli Firmaların Yılı Oranlarının Karşılaştırılması 109 Tablo 3.2. Küçük Ölçekli Firmaların Yılı Oranlarının Karşılaştırılması 110

16 XIII SAYFA Tablo 3.3. Küçük Ölçekli Firmaların Yılı Oranlarının Karşılaştırılması 111 Tablo 3.4. Küçük Ölçekli Firmaların Yılı Oranlarının Karşılaştırılması 112 Tablo 3.5. Orta Ölçekli Firmaların Yılı Oranlarının Karşılaştırılması 113 Tablo 3.6. Orta Ölçekli Firmaların Yılı Oranlarının Karşılaştırılması 114 Tablo 3.7. Orta Ölçekli Firmaların Yılı Oranlarının Karşılaştırılması 115 Tablo 3.8. Orta Ölçekli Firmaların Yılı Oranlarının Karşılaştırılması 116 Tablo 3.9. Kriz Öncesi Dönemde Başarılı Başarısız Kabul Edilen Firmaların Değişkenlerinin Ayrıştırılması 117 Tablo Kriz Döneminde Başarılı Başarısız Kabul Edilen Firmaların Değişkenlerinin Ayrıştırılması 118 Tablo Kriz Döneminde Başarılı Başarısız Kabul Edilen Firmaların Değişkenlerinin Yapı Matrisi 119 Tablo Yılında Başarılı-Başarısız Kabul Edilen Firmaların Değişenlerinin Ayrıştırılması Yılında Başarılı-Başarısız Kabul Edilen Firmaların Değişkenlerinin Yapı Matrisi 121 Tablo Yılında Başarılı-Başarısız Kabul Edilen Firmaların Değişkenlerinin Farklılaştırılması Yılında Başarılı-Başarısız Kabul Edilen Firmaların Değişkenlerinin Yapı Matrisi 123

17 XIV SAYFA Tablo : 2002 Yılında Đhracatları Artan-Azalan Firmaların Değişkenlerinin Ayrıştırılması 124 Tablo 3.17 : 2002 Yılında Đhracatları Artan-Azalan Firmaların Değişkenlerinin Yapı Matrisi 125 Tablo 3.18 : 2003 Yılında Đhracatları Artan-Azalan Firmaların Değişkenlerinin Ayrıştırılması 126 Tablo 3.19 : Tekstil Firmalarının Yılı Oranlarının Karşılaştırılması 127 Tablo 3.20 : Tekstil Firmalarının Yılı Oranlarının Karşılaştırılması 128 Tablo 3.21 : Tekstil Firmalarının Yılı Oranlarının Karşılaştırılması 129 Tablo : Tekstil Firmalarının Yılı Oranlarının Karşılaştırılması 130 Tablo : Kimya-plastik Firmalarının Yılı Oranlarının Karşılaştırılması 131 Tablo 3.24: Kimya-Plastik Firmalarının Yılı Oranlarının Karşılaştırılması 132 Tablo 3.25 : Kimya-plastik Firmalarının Yılı Oranlarının Karşılaştırılması 133 Tablo 3.26 : Kimya-plastik Firmalarının Yılı Oranlarının Karşılaştırılması 134 Tablo 3.27 : Gıda Firmalarının Yılı Oranlarının Karşılaştırılması 135 Tablo 3.28 : Gıda Firmalarının Yılı Oranlarının Karşılaştırılması 136

18 XV Tablo 3.29 : Gıda Firmalarının Yılı Oranlarının Karşılaştırılması 137 Tablo 3.30 : Gıda Firmalarının Yılı Oranlarının Karşılaştırılması 138 Tablo 3.31 : Küçük Ölçekli Firmaların Yılı Grup Đstatistikleri 139 Tablo Küçük Ölçekli Firmaların Yılı Grup Đstatistikleri 140 Tablo 3.33: Küçük Ölçekli Firmaların Yılı Grup Đstatistikleri 141 Tablo 3.34 : Küçük Ölçekli Firmaların Yılı Grup Đstatistikleri 142 Tablo 3.35 : Orta Ölçekli Firmaların Yılı Grup Đstatistikleri 143 Tablo Orta Ölçekli Firmaların Yılı Grup Đstatistikleri 144 Tablo 3.37 : Orta Ölçekli Firmaların Yılı Grup Đstatistikleri 145 Tablo 3.38 : Orta Ölçekli Firmaların Yılı Grup Đstatistikleri 146 Tablo Kriz Öncesi Dönem Başarılı-Başarısız Kabul Edilen Firmaların Grup Đstatistikleri 147 Tablo Kriz Dönemi Başarılı-Başarısız Kabul Edilen Firmaların Grup Đstatistikleri 148 Tablo Yılı Başarılı-Başarısız Kabul Edilen Firmaların Grup Đstatistikleri 149 Tablo Yılı Başarılı-Başarılı Kabul Edilen Firmaların Grup Đstatistikleri 150 Tablo 3.43:2002 Yılında Đhracatları Artan-Azalan Firmaların Grup Đstatistikleri 151 Tablo 3.44: 2003 Yılında Đhracatları Artan-Azalan Firmaların Grup Đstatistikleri 152 Tablo 3.45 : Tekstil Firmalarının Grup Đstatistikleri 153 Tablo 3.46 : Tekstil Firmalarının Grup Đstatistikleri 154 Tablo 3.47 : Tekstil Firmalarının Grup Đstatsitikleri 155 Tablo 3.48 : Tekstil Firmalarının Grup Đstatsitikleri 156 Tablo 3.49 : Kimya-Plastik Firmalarının Yılı Grup Đstatistikleri 157 Tablo 3.50 : Kimya-Plastik Firmalarının Yılı Grup Đstatistikleri 158 Tablo 3.51 : Kimya-Plastik Firmalarının Yılı Grup Đstatistikleri 159 Tablo 3.52 : Kimya-Plastik Firmalarının Yılı Grup Đstatistikleri 160 Tablo 3.53 : Gıda Firmalarının Yılı Grup Đstatistikleri 161

19 XVI SAYFA Tablo 3.54 : Gıda Firmalarının Yılı Grup Đstatistikleri 162 Tablo 3.55: Gıda Firmalarının Yılı Grup Đstatistikleri 163 Tablo 3.56: Gıda Firmalarının Yılı Grup Đstatistikleri 164

20 1 GĐRĐŞ Küreselleşen dünyada ekonomileri sarsan en önemli gelişmelerden birisi de, çeşitli nedenlerle ortaya çıkan krizlerdir. Özellikle 20. yüzyılın son çeyreğinde 1980 li yıllarda dünya borç krizi ile başlayıp, ERM Krizi, Güney Doğu Asya Krizi, Rusya Krizi ve Türkiye nin yaşadığı Krizleri, gerek krizin yaşandığı ülkeyi ve gerekse diğer ülkeleri bir çok alanda etkilemektedir. Krizlerin bu yıkıcı etkilerinden dolayı krizleri açıklamaya yönelik teoriler ve krizleri önlemeye dönük öneriler geliştirilmiştir. Krizler genelde para, borçlanma ve bankacılık krizleri şeklinde sınıflandırılmaktadır. Söz konusu krizlerin maliyetleri çok ağır olmaktadır. Bu maliyetler kendini makro anlamda ülke ekonomilerinin kötüleşmesi, mikro anlamda da ekonominin en küçük yapı taşları konumundaki firmalar üzerinde göstermektedir. Krizler ülkenin yoksullaşması, borçlarının büyümesi, devalüasyon, yatırımlarda ve menkul kıymet borsalarında düşüş şeklinde kendini göstermektedir. Firmalar üzerinde ise, düşük talep nedeni ile satışların azalması, nakit sıkışıklığı, maliyetlerin artması, yabancı kaynak kullanımının artması ve iflas olaylarının artması şeklinde kendini göstermektedir. Literatürde yapılan çalışmalar, bir ülkede yaşanan krizlerin, gerek o ülkedeki ve gerekse söz konusu ülke ile doğrudan veya dolaylı şekilde ekonomik ilişkileri bulunan diğer ülkelerdeki firmaları çeşitli derecelerde etkilediğini ortaya koymaktadır. Đşte bu çalışmanın hareket noktası, küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBĐ) yaşanan krizlerden hangi noktalarda etkilendiğinin tespitidir. KOBĐ ler, bir ülke ekonomisi içinde, her açıdan (istihdam, katma değer, bölgesel kalkınma, ) ciddi pay sahibidirler. Bu nedenden dolayıdır ki, KOBĐ ler hemen her ülkede çeşitli şekillerde desteklenmektedir. KOBĐ lerin ölçeklerinin küçük olmasının getirdiği bazı avantajlar olduğu kadar, dezavantajlar da söz konusudur. Küçük ve orta ölçekli olmanın getirdiği dezavantajlar, genelde avantajlardan daha fazladır. KOBĐ lerin en önemli dezavantajlarından birisi de finansman noktasında yaşadıkları sıkıntılardır. Kriz dönemlerinin genel karakteristikleri söz konusudur. Bunlar arasında, faiz oranlarının, girdi maliyetlerinin ve belirsizliğin artması sayılabilir. Ayrıca, yapılan ampirik çalışmalarda, kriz dönemlerinin firmalar üzerinde yarattığı etkiler arasında, firmaların satışlarının azaldığı, likitidelerinin bozulması, finansman sıkıntılarının artması, maliyetlerin artması gibi olumsuzluklar sayılmaktadır. Normal faaliyet dönemlerinde başta finansman

21 2 sorunları olmak üzere, bir çok sorunla karşı karşıya kalan KOBĐ ler, kriz dönemlerine özgü sorunlarla da başa çıkmak durumunda kalmaktadırlar. Bu çalışmanın ilk iki bölümü, krizlerle ve KOBĐ lerle ilgili teorik ve ampirik çalışmalara ayrılmıştır. Bu amaçla, ilk bölümde, krizlerin tanımı, türleri, göstergeleri, küreselleşme ile ilişkisi ile beraber, Güney Doğu Asya Krizi ve Kasım Şubat 2001 Krizlerinin nedenleri ve sonuçları üzerinde durulmuştur. Đkinci bölümde ise, dünyadaki ve Türkiye deki KOBĐ lerin genel özellikleri, tanımlanmaları, ekonomideki konumları, sorunları ve finansal yönetim uygulamalarının yanında, krizin KOBĐ ler üzerindeki ve KOBĐ lerin kriz dönemindeki uygulamaları verilmiştir. Araştırmanın uygulama kısmında, Gaziantep te imalat sanayinde faaliyet gösteren KOBĐ niteliğindeki firmalar esas alınmıştır. Türkiye deki ana sektör grupları arasında gerek firma sayısı ve gerekse ekonomiye başta istihdam ve ihracat olmak üzere yaptıkları katkılarından dolayı imalat sanayi sektörü seçilmiştir. Çalışmanın uygulama alanı ise, Gaziantep te faaliyet gösteren KOBĐ ler olarak belirlenmiştir. Söz konusu firmaların, denetimden geçmiş mali tablolarından firmaların likitide, mali yapı, faaliyet ve karlılık oranları hesaplanmıştır. Oranlar, kriz öncesi ve kriz sonrası karşılaştırma yapabilmek amacı ile 5 yıllık ( ) hesaplanmıştır. Hesaplanan bu oranlar, araştırmanın hipotezlerine ve verilerin uygunluğuna bağlı olarak parametrik testler arasında değerlendirilen bağlı grup t-testi ve diskriminant analizi ile analiz edilmiştir. KOBĐ lerin krizlerden farklı derecelerde etkileneceği hipotezinden hareketle, analiz 4 farklı gruba ayrılarak gerçekleştirilmiştir. Bu ayrımlardan ilki sektörel ayrımdır. Bu kısımda Türkiye deki sektörel açıdan yoğunluk arz eden tekstil, kimya-plastik ve gıda firmaları ele alınmıştır. Firma ölçeğinin krizden etkilenmede önemli bir değişken olabileceği varsayımından hareketle, çalışmanın ikinci gruplandırma kriteri firma ölçeği olarak belirlenmiştir. Bu noktada firmalar aktif büyüklüklerine bağlı olarak küçük ve orta ölçekli olarak 2 gruba ayrılmış ve firmaların kriz sürecindeki oranları karşılaştırılmıştır. Yapılan çalışmalar kriz dönemlerinde sistematik ve sistematik olmayan risklerin arttığını, rekabetin yoğunlaştığını ve kriz sürecinde firma iflaslarının normal faaliyet dönemlerine oranla daha da arttığını ortaya koymaktadır. Bu noktadan hareketle, kriz dönemi firmalar açısından çok önem arz etmektedir. Bu dönemde firmanın başarılı olması, firmanın geleceğinin şekillenmesi açısından önem taşımakta ve bir anlamda firmanın

22 3 kaderini tayin etmektedir. Bu dönemde alınabilecek yanlış kararlar ve uygulamalar firmaları iflasa kadar götürebilecek nitelik taşımaktadır. Kriz dönemlerinin firma geleceği açısından taşıdığı bu önemden yola çıkılarak, çalışmada, firmalar varlık ve ortak karlılığına bağlı olarak, kriz sürecindeki başarı durumlarına bağlı olarak başarılı ve başarısız olan firmalar olmak üzere iki kısım şeklinde gruplandırılmıştır. Yapılan analizle kriz öncesi dönemde başarılı olan şirketlerin hangi finansal uygulamalarla başarılı oldukları tespit edilmeye çalışılmıştır. Yapılan literatür çalışmalarında firmaların kriz döneminin olumsuz etkilerinden korunmak ve krizin etkisini azaltmak amacı ile bazı uygulamalara giriştiklerini ortaya koymaktadır. Kriz sürecinde tasarruf tedbirlerinin uygulanması, yatırım projelerinin ertelenmesi veya iptal edilmesi ve likitide seviyelerinin yükseltilmesi bu girişimlerden bazılarıdır. Sayılan bu uygulamaların yanında, firmalar iç talebin azalmasının da etkisi ile dış pazarlara yönelme eğilimine girmektedirler. Đşte çalışmanın bir diğer gruplandırma kriteri de, kriz sürecinde dış ticaret düzeyleri artan ve azalan işletmeler olarak belirlenmiştir. Buradaki amaç, kriz sürecinde ihracat eğiliminin firmanın mali durumu üzerindeki etkisini test etmektir.

23 4 BĐRĐNCĐ BÖLÜM FĐNANSAL KRĐZLER 1.1. FĐNANSAL KRĐZLERĐN TANIMI, TÜRLERĐ ve GÖSTERGELERĐ Kriz Kavramı Etimolojik kökeni Latince ve Yunanca ya dayanan kriz sözcüğü birçok alanda, birçok farklı anlamlarda kullanılmaktadır. Kriz kavramının bu farklı anlamlardaki ortak yönü, krizlerin aniden ortaya çıkması, mevcut durumların krizi aşmada yetersiz kalması ve çoğu zaman olumsuz şekilde sonuçlanmasıdır. Kriz kavramı, sosyal bilimler alanında, buhran ve bunalım gibi kavramlarla eş anlamlı olarak kullanılmaktadır. Bu açıdan kriz, beklenmedik sosyal, ekonomik veya psikolojik gelişme karşısında, normal ilişkilerin ciddi olarak sarsılmasıyla karşılaşılan sorunun halledilmesinde, mevcut çözüm yollarının yetersiz kaldığı durumları ifade etmek için kullanılır (DELĐCE, 2003:57). Đşletme literatüründe ise kriz, bir firmanın, dengesini bozmaya yönelik iç ve dış çevre faktörlerinden kaynaklanan tehditlerin ortaya çıkardığı beklenmeyen durumları ve düzgün olmayan, reform gerektiren istikrarsız durumları tanımlamakta kullanılmaktadır (TÜZ,1996:3). Yine işletme yönetimi açısından kriz, organizasyonun önceliği yüksek olan hedeflerini tehdit eden, önlenmesi için zamanın yetersiz olduğu, ortaya çıktığında ise karar verici organ ve kişileri şaşırtan ve bu nedenden dolayı yoğun stres yaratan durumların ifadesinde kullanılmaktadır (HAŞĐT, 2000:7). Đşletmelerde ortaya çıkan krizlerin genel özelliklerini aşağıdaki şekilde sıralamak mümkündür (TUTAR, 2000:17-19) : - Beklenmeyen ve kolay kolay sezilemeyen, tahmin ve önleme mekanizmasının yetersiz kalması,

24 5 - Karar organlarında gerilim yaratması, - Acil cevap vermeyi gerektirmesi, - Gerçekleşmiş veya gerçekleşmesi olası olayların belirsizliği ve bu belirsizliğin gecikmeden bir şeyler yapmayı mecbur kılması, - Hem fırsat hem de tehlikeyi kapsaması Finansal Kriz Kavramı Kriz olgusu, ekonomi literatüründe çoğu kez finansal kriz olarak tanımlanmıştır. Finansal kriz kavramı ise, bir ülkedeki arz ve talep dengesinin çeşitli içsel ve dışsal faktörlerin etkisiyle değişmesi ve bu değişimin çeşitli şekillerde yansıması şeklinde gerçekleşmektedir. Finansal krizle ilgili olarak yapılan tanımlamalar şunlardır: - Finansal kriz, finansal piyasalardaki simetrik olmayan, ahlaki risk (moral hazard) ve tersine seçim (adverse selection) problemleri nedeni ile fonların verimli yatırım kanallarına etkin olarak dönüşememesidir (MĐSHKĐN, 1999a:17), - Genel olarak herhangi bir mal, hizmet, üretim faktörü veya finans piyasalarında fiyat ve/veya miktarlarda kabul edilebilir bir değişme sınırının ötesinde gerçekleşen şiddetli dalgalanmalardır (DELĐCE, 2003:57), - Finansal kriz, mania (cinnet, delilik), panik ve çökme süreçlerinden oluşan bir olgudur. Mania sürecinde, paradan reel veya finansal varlıklara kayma; panik sürecinde, reel veya finansal varlıklardan paraya geçmeye çalışma; çöküş sürecinde ise, mania sürecinde edinilen her türlü varlık fiyatları düşme eğilimine girmektedir (KARACAN, 1996:31) Finansal Kriz Türleri Finansal krizlerin çeşitleri ile ilgili literatürde farklı değerlendirmeler söz konusudur. Bu değerlendirmeleri aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür: - Feldstein, finansal krizleri cari hesap krizleri, bilanço krizleri, banka paniklerinin yol açtığı para-sirayet krizleri ve irrasyonel spekülasyon olmak üzere dört başlık altında toplamıştır (DELĐCE, 2003:59),

25 6 - Seyidoğlu ise finansal krizleri, döviz krizi, bankacılık krizi ve dış borç krizi olmak üzere üç kısımda incelenmektedir (SEYĐDOĞLU, 1999:583) - Uluslar arası Para Fonu (IMF) ise, krizleri, kaynaklandıkları sektöre göre, özel-kamu ve bankacılık-şirket krizleri; dengesizliklerin yapısına göre, akım dengesizlikleri (cari hesap ve bütçe dengesizlikleri) ve stok dengesizlikleri (varlıklar ve yükümlülüklerin uyumsuzluğu) ve bu dengesizliklerin kaynaklandığı finansmanın vadesine göre likidite krizi ve borç ödeyememe krizi şeklinde de sınıflandırmaktadır (DELĐCE, 2003:60), - Bussiere ve Fratzscher tarafından yapılan bir sınıflandırmada da finansal krizler, döviz, bankacılık, borçlanma, özel sektör ve sermaye piyasası krizleri olmak üzere 5 li bir sınıflandırmaya tabi tutulmuştur (BUSSĐERE VE FRATZSCHER, 2002:10). Farklı kriz değerlendirmelerinin hemen hepsinin ortak noktaları olarak krizleri, para, banka ve borçlanma krizleri olmak üzere 3 kısımda incelemek mümkündür Para Krizleri Para krizi, spekülatif fonların çok hızlı bir şekilde ülkeyi terk etmeye başlaması ve merkez bankasının desteklemelerine rağmen mevcut döviz kurunun sürdürülemeyerek, ulusal paranın devalüe edilmesi veya tamamen dalgalanmaya bırakılması şeklinde ortaya çıkan krizlerdir. Para krizlerinin temelde iki nedeni bulunmaktadır. Bunlardan ilki, hükümetlerin sorumsuz politikalarına bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Eğer ülkede sabit kur politikası uygulanıyorsa, bütçe açıklarının finansmanı açısından para basılması enflasyonun artmasına neden olmaktadır. Bu durum, yabancı paraya olan talebi artırmakta ve ülkelerin döviz rezervlerini azaltmaktadır. Bunu spekülatif ataklar izlemektedir. Đkinci neden ise, sabit kur politikası izleyen hükümetlerin, kendi para birimlerinin değerini koruyarak, para politikalarını uygulama mecburiyetinde kalmaları sonucunda faiz oranlarının yüksekliği nedeni ile ekonominin yavaşlamasıdır. Dolayısı ile ulusal para aşırı değerlenmiş olmakta ve para üzerinde spekülatif ataklar baş göstermektedir (USLU, 1999:427).

26 7 Para krizlerinin oluşmasında, ülkenin ulusal parasına olan güvenin kaybolması çok önemlidir. Para krizi sırasında merkez bankası piyasanın döviz talebini karşılamak için bir yandan piyasaya döviz sunarken, diğer yandan fon çıkışını caydırmak amacı ile faiz oranlarında bir artışa gidebilmektedir (SEYĐDOĞLU, 1999:583). Para krizlerinin çeşitli şekillerde sınıflandırıldığı gözlemlenmiştir. Bir sınıflandırmaya göre, para krizleri, ödemeler dengesi krizi ve döviz kuru krizi şeklinde iki kısımda incelenmiştir. Sabit kur sistemini uygulayan ülkelerdeki para krizleri ödemeler dengesi krizi diye adlandırılarak, döviz rezervi azalmaları üzerine yoğunlaşırken, esnek kur sistemi uygulanan ülkelerdeki krizler döviz kuru krizi olarak tanımlanmış, dikkatler rezerv azalmaları yerine kur değişmelerine yoğunlaşmıştır sonrası dönemde gelişmekte olan ülkelerde yaşanan para krizlerinin genelinde, krizi tetikleyen unsur yüksek sermaye hareketliliğidir. Teorik olarak, sermaye akımlarındaki bir tersine dönme para krizlerini başlatabilmekte ve dış finansman kaynaklarının tükenmesinden dolayı cari işlemlerdeki açıklarda bir azalmayı da beraberinde getirebilmektedir. Sermaye hesabı krizlerinin en önemli iki bileşeni, yüksek miktarlardaki sermaye girişleri ve bu sermaye içerisinde kısa vadeli kredilerin ağırlığının yüksek olmasıdır. Đşte söz konusu bu iki faktör para ve bankacılık krizlerine yol açmaktadır (DELĐCE, 2003:61). Diğer bir sınıflandırmada ise para krizleri 3 ayrı kategoride değerlendirilmiştir. Đlk jenerasyon modelleri olarak bilinen ilk kategoride, para krizleri sabit döviz kurunun tutarsız makro ekonomi politikalarının kaçınılmaz bir sonucu olarak görülmektedir. Örneğin Krugman, para krizlerinin artan bütçe açıklarının bir sonucu olduğunu ifade etmektedir. Đkinci kategoride ise, ülkelerin uluslar arası rezervlerinin tükenmesiyle, para otoritelerinin sabitlemeyi terk etmeleri yer almaktadır. Bulaşma modelleri olarak tanımlanan üçüncü kategoride ise para krizleri, yerel ekonomi ile diğer ülkeler arasındaki ilişki ile açıklanmaktadır (KRUGER VE DĐĞERLERĐ, 1998:4) Bankacılık Krizi Genellikle finansal altyapıları henüz tam oturmamış olan gelişmekte olan ülkelerde ortaya çıkan bankacılık krizleri, bankaların likitide sıkıntısı içine girmeleri

27 8 (yükümlülüklerini karşılayamamaları, mevduat sahiplerinin paralarını çekme isteklerini yerine getirememeleri) dolayısıyla ortaya çıkmaktadır. Krizin ortaya çıkmasında yine piyasadaki güven ortamının zayıflaması önemli rol oynamaktadır. Bankacılık krizlerinin bankalar açısından çok ciddi sonuçları söz konusudur. Bunlar, - Sorunlu bankaların kamulaştırılması (ONGENA VE DĐĞERLERĐ, 2003:27), - Banka yöneticilerinin işten çıkarılması, geçici olarak izin verilmesi, bankaların varlıklarının çoğunu kaybetmesi (ONGENA VE DĐĞERLERĐ, 2000:4), - Bankalardaki mevduat düzeyinin çok ciddi şekilde azalması bu sonuçlardan bazılarıdır (FERĐDHANUSETYAWAN VE PANGESTU, 2004:3). Bankacılık krizlerinde, bankaların yaşadıkları sorunlar, ülkedeki işletmelere de yansımaktadır. Bankacılık krizlerinin işletmeler üzerindeki etkisini ortaya koymak üzere yapılan bir çalışmada, büyük firmaların, bankaların iflasından daha az zarar gördükleri, benzer şekilde daha önce faaliyete geçmiş işletmelerinde genç işletmelere oranla daha az zarar gördükleri tespit edilmiştir (BREWER VE DĐĞERLERĐ, 2002:26). Bankacılık krizlerinin sonuçlarından bir diğeri de, ülkenin merkez bankasının iflas eden bankalara likitide sağlamaları ve merkez bankasının yatırımcılara garanti vermesi olayıdır (HOGGARD VE DĐĞERLERĐ, 2004:21). Ancak, Merkez bankalarının bankalara likitide sağlamaları, merkez bankalarının çok ciddi rezerv kaybetmesine neden olabilmektedir. Merkez bankasının rezerv kayıpları, ilk 6 ayda toplam rezervlerin %8 ine ulaşabilmektedir. Bu rakam ikili krizler olarak bilinen bankacılık ve para krizinin birlikte yaşandığı krizlerde ise, %25 düzeyine kadar yükselebilmektedir (KAMĐNSKY, 1998:25). Bankacılık krizlerinin en önemli sonuçlarından birisi de, kriz sonrası zor durumda olan bankaların yeniden yapılandırılması, diğer bir ifade ile söz konusu bankaların kurtarılmasıdır. Bankaları kurtarma operasyonunun ülke ekonomisine çok ciddi bir faturası doğmaktadır. Aşağıdaki tabloda, periyodunda yaşanan bankacılık krizlerinde, bankaları kurtarmanın maliyetinin GSMH ya oranı verilmektedir:

28 9 Tablo 1.1 : Bankacılık Krizleri Sonrası, Sektörü Kurtarmanın Ülkeye Maliyeti Krizin Yaşandığı Ülke-Yıl Kaynak : Kamin, 1999:9 Kurtarmanın Maliyeti / GSMH Arjantin 13% Çin 20% Meksika % Tayland 42% Endonezya 36% Kore 20% Malezya 21% Yukarıdaki oranlar, Türkiye de de benzer şekilde gerçekleşmiştir. Yaşadığımız en son krizde bankaların yeniden yapılandırılmasının maliyeti GSMH nın %32 sine ulaşmaktadır (ERDÖNMEZ, 2002:73). Para krizleri ve bankacılık krizleri ile ilgili olarak Eichengreen ve Bordo (2003) ve Bordo ve diğerleri (2001) tarafından yapılan değerlendirmelerde, para krizlerinin hem çok yaygın hem de daha fazla uluslar arası kargaşaya neden olduğu, oysa bankacılık krizlerinin çok sık yaşanmasına rağmen, para krizine göre, ülkenin spesifik olaylarına daha çok bağlı olduğu ortaya konulmuştur (DUNGEY VE DĐĞERLERĐ, 2005:31). Bu konuda IMF tarafından yapılan bir başka değerlendirmede ise, tipik bir para krizinin GSMH nın yaklaşık %4-7 si kadar bir üretim kaybına neden olduğu, ancak, para krizlerinin bankacılık krizleri ile birlikte meydana gelmesi durumunda bu zararın GSMH nın %15 ine ulaşabileceği değerlendirilmesi yapılmıştır (BRÜGGEMANN VE LĐNNE, 1999:4). Literatürde bankacılık krizleri ile ilgili olarak yapılan ampirik çalışmalarda elde edilen bulgular şunlardır (EĐCHENGREEN VE ARTETA, 2000:37): - Gelişme oranının düşüklüğü, enflasyonun ve faiz oranlarının yüksekliği, ve yasal düzenlemelerin zayıflığı, kriz olasılığını artırmaktadır, - Finansal liberalizasyon, merkez bankasının bağımsızlığının zayıf olması, varlık fiyatlarının azalması kriz olasılığını artırmaktadır,

29 10 - Kısa vadeli borçlanma oranlarındaki yükselme, kriz olasılığını artırmaktadır, - Krizlerin zamanlaması, süresi ve maliyetleri arasında önemli farklılıklar söz konusudur, - Đkili krizler (twin crisis) olarak bilinen bankacılık ve para veya döviz krizleri genellikle gelişen piyasalarda görülmektedir, - Tipik olarak, bankacılık krizleri döviz krizinden; finansal liberalizasyonda bankacılık krizinden önce gelmektedir Borçlanma Krizleri Dış borç krizi, dış borçlarını düzenli olarak ödemekte olan bir ülkenin karşılaştığı dış ödeme sorunları nedeni ile, ülkenin borçlarının ana para ve faizini ödeyememesini (borç servisinin yapılamaması) ilanıyla ortaya çıkmaktadır (SEYĐDOĞLU,1999:583). Borçlanma krizlerinde, kamu sektörünün geri ödeme yükümlülüklerini yerine getiremeyeceği şeklindeki risk algılamaları, özel sermaye girişlerinde şiddetli bir düşüşe ve beraberinde bir para krizine yol açabilmektedir (DELĐCE, 2003:61). Alınan dış borçların verimli alanlara kanalize edilemeyerek tüketimde veya verimsiz, geri dönmesi yüksek risk taşıyan uzun vadeli yatırımlarda değerlendirilmesi borçlanma krizlerinin nedenlerindendir (ALTAN VE BEZĐRCĐ, 2001:456). Bunun yanında uluslar arası bankaların da borçlanma krizlerinde önemli rollerinin olduğu, uluslar arası bankaların, gelişmekte olan ülkelere risk unsurunu gözardı ederek, çok yüksek miktarlarda sermaye pompalamaları nedeni ile krize ortam hazırladıkları değerlendirilmesi yapılmaktadır (DEMĐRAG VE GADDARD, 2001:37). Borçlanma krizleri ile ilgili olarak yapılan bir çalışmada, bir ülkenin ekonomik göstergeleri kötü olsa bile, borç seviyesinin düşük olması durumunda, bir döviz krizinden kaçınmanın mümkün olabileceği ortaya konulmuştur. Diğer taraftan, bir ülkenin borçlanma seviyesinin oldukça yüksek seviyelerde olsa bile, ülkenin ekonomik göstergelerinin yeterince iyi olması durumunda, söz konusu ülkenin borç

30 11 krizinden kurtulmasının mümkün olabildiği tespit edilmiştir DĐĞERLERĐ, 2003:26). (BAUER VE Finans literatüründe, para, bankacılık ve borçlanma krizleri olmak üzere üçlü sınıflandırmaya ek olarak, son yıllarda özellikle Güney Doğu Asya krizinin bir sonucu olarak krizlerle ilgili farklı değerlendirmeler de yapılmaktadır. Bunlardan birinde, G.D.Asya krizi ile ilgili olarak, krizin, söz konusu ülkelerin yerel finansal kırılganlığı ile, yabancı sermaye ve döviz piyasalarındaki sürü davranışlarının birleşimi şeklinde meydana gelip, borsada ve dövizde ciddi dalgalanmalara neden olmasından dolayı, hybrid (melez) kriz adı altında yeni bir kriz tanımlaması yapılmıştır (CORBETT VE VĐNES, 1998:3) Krizin Göstergeleri Krizin göstergelerini, krizin habercisi olan öncü göstergeler ve krizin yaşandığını gösteren temel göstergeler olmak üzere iki kısımda incelemek mümkündür Öncü Göstergeler Krizler için erken uyarı göstergesi taşıması amacı ile yapılan bir diğer çalışmada, krizler için erken uyarı sinyali olarak gösterilen 4 gösterge şunlardır (EDĐSON, 2000:10): - Döviz hesaplarındaki göstergeler (reel döviz kuru, ihracat, ithalat), - Sermaye hesaplarındaki göstergeler (döviz rezervleri), - Reel sektör göstergeleri (endüstriyel üretim), - Finansal göstergeler (M2, GSMH). Bu konuda yapılan diğer bir çalışmada, bankacılık, para ve borçlanma krizleri ile ilgili uyarı niteliği taşıyan göstergeler ortaya konulmuştur. Bu göstergeler Tablo 2 de sunulmuştur.

31 12 GÖSTERGE Tablo 1.2. Krizin Göstergeleri AÇIKLAMA Reel Döviz Kuru Bu kriter, uluslar arası rekabetle ilgili olup düşük değerlemenin bir göstergesidir. + + Aşırı değerlenmiş reel döviz kuru, krizin bir göstergesidir Đhracattaki Gelişmeler Đhracattaki azalma, yerel paranın aşırı değerlenmesine neden olabilir. - - Đthalattaki Gelişmeler Đthalattaki aşırı gelişmeler, döviz hesaplarının kötüleşmesine neden olması bakımından önemlidir + Ticari Đlişkiler Ticari ilişkilerin artması, ülkenin ödemeler dengesi pozisyonunu sıkılatırır ve böylece, kriz olasılığı düşer Döviz Hesaplarının Bu orandaki artış, büyük dışsal sermaye girişleriyle GSMH'ya oranı düşünülür ve döviz hesaplarındaki artış, devalüasyonun bri göstergesidir. M2/ Yabancı Döviz Rezervi Merkez bankasının gücü, talepleri karşılamak için bu orana egemen olmalıdır + + Yabancı Döviz Rezervleri Yabancı rezervlerdeki azalma, devalüasyon baskısına neden olarak, krizin bir göstergesi olarak yorumlanır - - M1 ve M2'deki Gelişmeler Finansal liberalizasyonla düşünülen bu orandaki yükseliş, aşırı likitideye ve spekülatif ataklara neden olabilir + Borçlanmanın GSMH'ya oranı Bu oran, genellikle bankacılık krizlerinin ilk başlarında artar + + Reel M1 dengesinin aşılması Gevşek para politikası,döviz krizine neden olabilir + Ticari Bankaların Mevduatları Mevduat çıkışları, bir kriz belirtisi olabilmektedir - Banka Rezervleri/ Varlıkları Ters makroekonomik şoklar, bankacılık sisteminin likit olduğu ülkelerde daha az krize neden olur - Mali Denge/ GSMH'ya Yüksek açıklar, kriz olasığını artırır, hassasiyeti artırır, yatırımcıların güvenini zayıflatır + Endüstriyel Üretim Resesyon, finansal krizden çoğunlukla krizden önce gelmektedir - Borsa Fiyatlarındaki Değişmeler Varlık fiyatlarındaki patlama, genelde krizden önce gelir - Enflasyon Oranı Enflasyon oranı, nominal faiz oranı ile birlikte düşünülür ve kötü makroekonomik yönetimin göstergesidir + + Ulusal Tasarruftaki Gelişmeler Yüksek ulusal tasarruf miktarında, borcun yeniden programlanması olasılığını düşürdüğü tahmin edilir. - Dünya Petrol Fiyatları Petrol fiyatarının yüksekliği, resesyonla birlikte düşünülür + OECD'deki GSMH Gelişmeleri Yüksek dış satım, ihracatı sıkılaştırır ve kriz olasılığı düşer - - +,- ilgili göstergelerin yüksek/düşük olması durumunda, kriz olasılığının da yüksek olduğunu ifade etmektedir. Kaynak : LESTANO ve GERARD, 2003:7 Döviz Krizi Banka Krizi Borç Krizi

32 Temel Göstergeler Bir ekonomide finansal krizin öncü göstergelerinin yanında, yaşanan krizin boyutları hakkında bilgi veren temel göstergeler de söz konusudur. Söz konusu temel göstergelerden bazıları şunlardır: - Döviz kurlarındaki çok büyük dalgalanmalar, - Özellikle gecelik faizlerde yaşanan aşırı yükselmeler, - Döviz rezervlerindeki önemli miktarda azalmalar, - Dış ticaret açıklarının bozulması, - Bankaların açık pozisyonlarının aşırı artması, Kriz dönemlerinde kötüleşen ve krizin somut göstergeleri olarak nitelendirilen diğer ekonomik verilerde şunlardır (UYGUR, 2001:18): - Kısa Vadeli Dış Borç / Döviz Rezervi oranının artması, - Cari Açık / Döviz Rezervi oranının artması, - Cari Açık / GSYIH oranının artması, - Toplam veya Kısa Vadeli Dış Borç / Ihracat oranının artması, - Bankacılık Kesimi Açık Pozisyonu / Döviz Rezervi oranının artması, - Banka Kredisi / Döviz Rezervi oranının artması, - M2 / Döviz Rezervi oranının artması, - Yerel Para biriminin Değer Kazanması - Sermaye Hareketinde Dalgalanma - Dış Borç Faizinde ve Risk Priminde Yükselme, Dalgalanma - Kısa Vadeli Đç Faizde Dalgalanma Kriz Modelleri Finans literatüründe, krizleri açıklamak üzere çeşitli teoriler ortaya konulmuştur. Bu teoriler şunlardır (DUMAN, 2002: ):

33 14 - Aşırı Borç Birikimi :Fisher, Kindleberger gibi ekonomistlere göre, gerek firmaların gerekse ülkelerin hızlı büyüme dönemlerinde aşırı borç birikimi finansal krizin meydana gelmesinde önemli rol oynamaktadır, - Bankacılıkta Yaşanan Panik : Friedman, Schwartz ve Cagan tarafından ileri sürülen teoride yüksek enflasyon, bankacılık sektöründe paniğe neden olmaktadır, - Rasyonel Bekleyişler Teorisi : Flood, Garber, Blanchard, Watson ve Krugman; paniğe yol açan en önemli faktör olarak, fiyat değişmelerine ilişkin beklentileri görmektedir, - Belirsizlik Teorisi : Knight, Keynes, Schumpeter ve daha sonra Meltzer, Guttentag ve Herring tarafından tartışılan teori gelecekteki getirilerin, olasılık dağılımları ile modellenemediği koşullarda karar almanın önemini vurgulamaktadır, - Kredi Tayınlaması Teorisi : Stiglitz ve Weis tarafından ileri sürülen teori, bazı kredi talep eden grupların yatırımlarının beklenen verimliliği, kredi alan gruplardan daha yüksek olmasına rağmen kredi piyasasının dışına itilebileceklerini öngörmektedir - Asimetrik Bilgi ve Acenta Giderleri :George Akerlof, taraflar arasında asimetrik bilginin olduğu bir piyasanın işleyişinin finansal piyasalarda da olabileceğini ileri sürmektedir, - Dealer Piyasası Çöküş Teorisi : Davis ve Glosten tarafından ortaya atılan ve asimetrik bilgi artışının sonucu, finans piyasası aracılarının piyasa yapıcılığındaki isteksizliklerinin ters etkileri üzerine yoğunlaşan bu teori, daha çok finansal krizlerin piyasa çöküşünü açıklamaya yöneliktir, - Finansal Piyasa Teorisi : Davis tarafından geliştirilen bu teori, deregülasyondan kaynaklanan piyasaya giriş engellerinin azalması, yeni ürünlerin geliştirilmesi, yeni piyasaların gelişmesi ve diğer faktörler üzerinde durmaktadır. Yukarıda sayılan kriz teorilerine ek olarak krizleri açıklamak üzere geliştirilen diğer modelleri de şu şekilde sıralamak mümkündür:

34 15 - Yayılma Modelleri : Varlık piyasalarındaki davranışlar arasındaki sıkı korelasyon, finans literatüründe yayılma olarak tanımlanmaktadır (BOND VE DĐĞERLERĐ, 2004:2). Krizin, bir ülkeden diğerine yayılma olasılığı, krizi yaşayan ülkelerin özellikle ticari ve finansal bağımsızlığı ile ilgili olan bir konudur (FRATZSCHER, 2002:8). Krizlerin bir ülkeden diğer bir ülkeye yayılması, çeşitli şekillerde olabilmektedir. Örneğin, 1998 Güney Doğu Asya krizinin AB ülkelerine yayılması, bankacılık sektöründe problemlerin yaşanması şeklinde ortaya çıkmıştır (CURRĐE, 2005:2). Krizlerin yayılması konusunda yapılan diğer bir çalışmada (Dornbusch, Park ve Claessens 2000) finansal yayılmanın ticari ilişkiler, finansal ilişkiler ve rekabet devalüasyonu olmak üzere üç kanaldan gerçekleştiği ifade edilmektedir. Hernandez ve Valdes (2001) ise, değişik yayılma kanalları üzerinde çalışmış ve hem borsa endeksinin hem de egemenlik yayılması ile alternatif yayılma kanalları (ticari ilişkiler, finansal rekabet ve bölgesel ilişki) teşhis etmeye çalışmışlardır. Tahvil yayılmasını bağımlı değişken olarak aldıkları çalışmalarında, finansal rekabetin, yayılmanın arkasındaki en önemli kanal olduğu ortaya konulmuştur (JAQUE, 2004:9), - Birinci Nesil Modeller : Krugman, Flood ve Garber tarafından geliştirilen ve kanonik modeller olarak da adlandırılan birinci nesil modeller, krizi ateşleyen temel makroekonomik faktörlerin önemini vurgulamakta ve para krizlerini, makroekonomik politikaların yapısal uyumsuzluğu ile açıklamaktadır. Bu modellerde finansal krizlerin ekonomi politikalarındaki temel dengesizlikler ve döviz kurunu sabit tutma arasındaki tutarsızlıktan kaynaklandığı öne sürülmektedir (DELĐCE, 2003:65), - Đkinci Nesil Modeller : Bu modelde krizler, spekülatörlerin dövize doğru spekülatif atakları karşısında, yetkili organların dövizle ilgili gerekli önlemleri almamaları sonucu doğmaktadır. Modelde, kamu otoritelerinin, işsizliğin artmaması için, genellikle sermayenin ülke dışına çıkmasına seyirci kaldığı ve döviz kurunu dalgalanmaya bırakmakta geciktikleri ifade edilmektedir (EREN ve SÜSLÜ, 2001:663), - Üçüncü Nesil Modeller: Bu modellerde ise, Güney Doğu Asya Krizi tecrübesinden hareketle, bankacılık ve finans sektörünün ekonomideki rolünü

35 16 vurgulayarak, bankacılık krizleri ile para krizlerinin birbirini besleyen bir kısır döngüye neden olduğu temeline dayanmakta, bu yolla yayılma mekanizmasını açıklamaya çalışmaktadır. Krugman ın ahlaki risk yaklaşımı ve Sachs ın finansal atak yaklaşımları Güney Doğu Asya krizini açıklamak üzere geliştirilen üçüncü nesil kriz modelleri çerçevesinde değerlendirilmektedir (IŞIK, 2004:265), - Sürü Psikolojisi Modelleri : Sürü psikolojisi, bir ülkedeki yatırımcıların, herhangi bir olumsuzluk durumunda, çok hızlı bir şekilde o ülkeyi terk etmeleri, bunu yaparken birbirlerini çok yakından takip etmeleri olayıdır. Yatırımcıların bu psikolojiye girmesinin çok çeşitli nedenleri söz konusudur. Bu çerçevede Kautmos ve Booth (1995) tarafından yapılan çalışmada bir piyasadaki kötü bir haberin, diğer piyasalarda, dalgalanmaya neden olduğu ortaya konulmuştur (EBRAHĐM, 2000:13). Sürü psikolojisinde, varlık fiyatlarındaki değişikliklerin nedeni olarak piyasadaki beklenti gösterilmektedir. Para krizleri açısından olaya bakıldığında, başlangıç nedeni ne olursa olsun, bir satış dalgası beraberinde yatırımcıların bir koyun sürüsü psikolojisi ile hareket etmesine ve bunu izleyerek satış hacminin çok büyük miktarlara ulaşmasına neden olabilmektedir. Bu durum, o paradan toplu çıkışlara neden olmaktadır (SAYILGAN, 2000:33). Sürü psikolojisi ile ilgili olarak yapılan bir diğer bir çalışmada da, Güney Doğu Asya krizi sırasında, yabancı yatırımcıların yerel yatırımcılardan daha fazla sürü güdüsüne kapıldıkları tespit edilmiştir (BOWE VE DOMUTA, 2004:416), - Moral Hazard Modelleri : Moral Hazard, finansal piyasalardaki bilgi akışının sağlıklı olmamasından kaynaklanan ve fonların verimli alanlara kaymasını engelleyen bir olguyu ifade etmektedir (MĐSHKĐN, 1999a:17). Kamin (2002), çalışmasında son yıllarda uluslar arası finansal piyasalarda moral hazard olgusunun önemli bir etki olduğunu gösteren az sayıda kanıta ulaşmıştır (KAMĐN, 2002:2). Moral hazard olgusunun varlığı dışında söz konusu olgunun ekonomiler üzerindeki etkisi üzerine yapılan bir çalışmada ise (Schwartz, 1998), finansal kurumların moral hazard olgusunun oluşmasına neden oldukları ve yararlarından çok zararlarının olduğu ifade edilmektedir (HALDANE VE KRUGER, 2001:12), - Kendi Kendini Besleyen Krizler : Bu modellerde, ülke, döviz rezervleri ve kamu maliyesi gibi ekonomik büyüklükler açısından, krizlere karşı

36 17 zayıf duruma düşmektedir. Parasını etkin ve güçlü bir şekilde koruması beklenen bir ülkenin bu yönde bir çaba harcaması gerekirken, sabit kur rejimini sürdürmesi beklenmeyen bir ülkenin de, sonunda, bu rejimi, spekülatif ataklar nedeni ile beklenenden önce iptali durumu meydana gelmektedir. Đşte bu model, bu iki uç arasında kabul edilmektedir (SAYILGAN, 2000:33). 1.2.FĐNANSIN KÜRESELLEŞMESĐ VE FĐNANSAL KRĐZLER Küreselleşmenin Tanımı Küreselleşme, genel olarak ekonomik, sosyal ve siyasal bütünleşme ve etkileşim olarak tanımlanabilir. Özellikle son 35 yıldır, dünya gündeminden eksik olmayan küreselleşmeyi ortaya çıkaran faktörler şunlardır (EKĐN, 1999:50) : - Küreselleşmeye destek veren faktörler (bilgi, iletişim ve ulaşım teknolojilerindeki gelişmeler), - Hükümet politikaları (liberalizasyon çalışmaları), - Şirket stratejileri (artan dış ticaret ilişkileri) Küreselleşme kavramının çok çeşitli boyutu söz konusudur. Bu boyutlarından birisi de ekonomik ve finansal küreselleşmedir Ekonomi ve Finansın Küreselleşmesinin Etkileri Ekonominin küreselleşmesinin, olumlu ve olumsuz yönleri söz konusudur. Ekonominin küreselleşmesi, kıt ekonomik kaynakların dağılımında etkinliği artırarak, dünya üretimini ve refahını yükseltmesine katkıda bulunabilecek bir gelişme olarak yorumlanmaktadır. Yeni sanayileşmekte olan ülkeler mali liberalleşmeye ağırlık vererek yabancı sermayeden yararlanmakta ve kalkınma hızlarını yükseltmektedirler. Mali liberalleşme mikro düzeyde tasarrufçular, mali yatırımcılar ve isletme dışı kaynak kullanmak isteyen firmalar açısından da önemli avantajlar sağlayarak, fon arz ve talep edenlerin kendi iç piyasalarının dar kalıplarından kurtularak, dış piyasalara açılmalarına, böylece tasarruflarını daha iyi koşullarla değerlendirebilmelerine veya daha uygun koşullarla işletme dışı kaynak

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

Finansal Krizler ve Türkiye Deneyimi. Nazlı Çalıkoğlu 11103567 Aslı Kazdağlı 10103545

Finansal Krizler ve Türkiye Deneyimi. Nazlı Çalıkoğlu 11103567 Aslı Kazdağlı 10103545 Finansal Krizler ve Türkiye Deneyimi Nazlı Çalıkoğlu 11103567 Aslı Kazdağlı 10103545 Finansal Krizler İkinci Dünya Savaşı ndan sonra başlayıp 1990 sonrasında ivme kazanan ulusal ve uluslararası finansal

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TABLO LİSTESİ

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TABLO LİSTESİ TABLO LİSTESİ Tablo I.1. Ödemeler Dengesi (Milyar ABD doları) 6 Tablo I.2. Cari İşlemler Açığını Finanse Eden Taraflar (Milyar ABD doları) 7 Tablo I.3. Seçilmiş Ekonomilerde Cari İşlemler Dengesinin GSYİH

Detaylı

NDEK LER I. Finansal stikrarın Makroekonomik Unsurları II. Bankacılık Sektörü ve Di er Finansal Kurulu lar

NDEK LER I. Finansal stikrarın Makroekonomik Unsurları II. Bankacılık Sektörü ve Di er Finansal Kurulu lar İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... i İÇİNDEKİLER... iii TABLO LİSTESİ... v GRAFİK LİSTESİ... vii KUTU LİSTESİ... xiv KISALTMA LİSTESİ.... xvi GENEL DEĞERLENDİRME... xvii I. Finansal İstikrarın Makroekonomik Unsurları...

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı.

Detaylı

Ödemeler Dengesi Doç. Dr. Dilek Seymen Araş. Gör. Aslı Seda Bilman 1 Plan Ödemeler Dengesi, tanım, kapsamı Ana Hesap Grupları Cari Denge, Sermaye Hesabı Dengesi Farklı Ödemeler Dengesi Tanımları Otonom

Detaylı

Ayrım I. Genel Çerçeve 1

Ayrım I. Genel Çerçeve 1 İçindekiler Önsöz İçindekiler Ayrım I. Genel Çerçeve 1 Bölüm 1. Makro Ekonomiye Giriş 3 1.1. Ekonominin Tanımlanması ve Bir Bilim Olarak Ekonomi 4 1.2. Ekonomi Teorisi ve Politikası 5 1.3. Makro Ekonomi

Detaylı

F. Gülçin Özkan York Üniversitesi

F. Gülçin Özkan York Üniversitesi Finansal Đstikrar ve Makroekonomik Etkileşim F. Gülçin Özkan York Üniversitesi 1 Finansal kriz tanımı üzerinde hemfikir olunan bir tanım bulunmamakla birlikte, reel sektör etkisinin derecesi önemli bir

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ ÜNİTE EKONOMİK VE FİNANSAL SİSTEM İKİNCİ ÜNİTE PARANIN ZAMAN DEĞERİ

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ ÜNİTE EKONOMİK VE FİNANSAL SİSTEM İKİNCİ ÜNİTE PARANIN ZAMAN DEĞERİ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ ÜNİTE EKONOMİK VE FİNANSAL SİSTEM 1 13 1. EKONOMİK SİSTEM 2 2. FİNANSAL SİSTEM 5 3. FİNANSAL SİSTEMİN UNSURLARI 8 4. FİNANSAL PİYASALARIN YAPISI 9 4.1. Borç ve Öz Sermaye Yapısı 9 4.2.

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 14 Temmuz Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı Mayıs verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Bankacılık sektörü 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Şubat 2012 İçerik Bankacılık sektörünü etkileyen gelişmeler ve yansımalar 2012 yılına ilişkin beklentiler Gündemdeki başlıca konular 2

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. Gelir Amaçlı Esnek Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2008-31.12.2008 dönemine ilişkin

Detaylı

GENEL DEĞERLENDİRME TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

GENEL DEĞERLENDİRME TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI GENEL DEĞERLENDİRME Küresel kriz sonrası özellikle gelişmiş ülkelerde iktisadi faaliyeti iyileştirmeye yönelik alınan tedbirler sonucunda küresel iktisadi koşulların bir önceki Rapor dönemine kıyasla olumlu

Detaylı

Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı

Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı 13 Ekim 2011 Malatya KÜRESEL KRİZ ORTAMINA NASIL GELİNDİ? Net Bugünkü Değer Yöntemi Varlık fiyatlarının indirgenmiş nakit akımları (Net

Detaylı

TÜRKĐYE CUMHURĐYET MERKEZ BANKASI

TÜRKĐYE CUMHURĐYET MERKEZ BANKASI TÜRKĐYE CUMHURĐYET MERKEZ BANKASI Türkiye Ekonomisi ve Para Politikası Uygulamaları Durmuş YILMAZ Başkan 12 Ocak 2011 1 Sunum Planı I. Küresel Görünüm II. Türkiye Ekonomisi III. Para Politikası Gelişmeleri

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI GRAFİK LİSTESİ

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI GRAFİK LİSTESİ GRAFİK LİSTESİ Grafik I.1. VIX Endeksi 1 Grafik I.2. itraxx Europe Crossover Endeksi 1 Grafik I.3. Gelişmiş Ülke Döviz Kurları 2 Grafik I.4. ABD 10 Yıllık Devlet Tahvili Getirisi 2 Grafik I.5. Gelişmiş

Detaylı

109 MİLYAR DOLARLIK YABANCI PORTFÖYÜ VAR

109 MİLYAR DOLARLIK YABANCI PORTFÖYÜ VAR -1- 109 MİLYAR DOLARLIK YABANCI PORTFÖYÜ VAR Yabancıların, 8 Haziran itibariyle Türkiye de 53 milyar 130 milyon dolarlık hisse senedi, 38 milyar 398 milyon dolar devlet iç borçlanma senedi (DİBS) ve 407

Detaylı

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ İÇİNDEKİLER BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ Giriş... 1 1. Makroekonomi Kuramı... 1 2. Makroekonomi Politikası... 2 2.1. Makroekonomi Politikasının Amaçları... 2 2.1.1. Yüksek Üretim ve Çalışma Düzeyi...

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ 1 İçerik Finansal Yönetim, Amaç ve İşlevleri Piyasalar, Yatırımlar ve Finansal Yönetim Arasındaki İlişkiler İşletmelerde Vekalet Sorunu (Asil

Detaylı

1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU

1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU ve TEMEL KAVRAMLAR 11 1.1.Makro Ekonominin Doğuşu 12 1.1.1.Makro Ekonominin Doğuş Süreci 12 1.1.2.Mikro ve Makro Ekonomi Ayrımı 15 1.1.3.Makro Analiz

Detaylı

SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR

SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR

Detaylı

Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü. 21 Ocak 2015

Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü. 21 Ocak 2015 Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü 21 Ocak 2015 Sunum Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Aydın ın değerlendirmesi Küresel ekonomi Türkiye ekonomisi Bankacılık sektörü 2 Değerlendirme

Detaylı

CARİ AÇIK NEREYE KADAR?

CARİ AÇIK NEREYE KADAR? CARİ AÇIK NEREYE KADAR? Prof. Dr. Doğan CANSIZLAR ANKARA - 14 Aralık 2011 1 Türkiye Ekonomisindeki Bazı Eşitlikler -Ekonomik Büyüme = Artan Dış Açık -Artan Dış Açık = Artan Dış Borçlanma -Artan Dış Borçlanma

Detaylı

GRAFİK LİSTESİ. Grafik I.7.

GRAFİK LİSTESİ. Grafik I.7. GRAFİK LİSTESİ Grafik I.1. VIX Endeksi 1 Grafik I.2. itraxx Europe Crossover Endeksi 1 Grafik I.3. Gelişmiş Ülke Borsa Endeksleri 2 Grafik I.4. Seçilmiş Bazı Ülkelerde Büyüme Oranları 2 Grafik I.5. Seçilmiş

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org. Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul 5 6 1. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ Küresel ekonomiyi derinden etkileyen 2008

Detaylı

Grafik I.1 Seçilmiş Ülkelerde Piyasa Güven Göstergeleri 1 Grafik I.2 Kredi İflas Takası Endeksleri 2 Grafik I.3 Gelişmiş Ülke Borsa Endeksleri 2

Grafik I.1 Seçilmiş Ülkelerde Piyasa Güven Göstergeleri 1 Grafik I.2 Kredi İflas Takası Endeksleri 2 Grafik I.3 Gelişmiş Ülke Borsa Endeksleri 2 GRAFİK LİSTESİ Grafik I.1 Seçilmiş Ülkelerde Piyasa Güven Göstergeleri 1 Grafik I.2 Kredi İflas Takası Endeksleri 2 Grafik I.3 Gelişmiş Ülke Borsa Endeksleri 2 Grafik I.4 Seçilmiş Gelişmekte Olan Ülkeler

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU Bu rapor Cigna Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş. Para Piyasası Likit Kamu

Detaylı

KÜRESEL KRİZ VE TÜRKİYE EKONOMİSİ K. ÖNDER ERGÜN MALİYE UZMANI

KÜRESEL KRİZ VE TÜRKİYE EKONOMİSİ K. ÖNDER ERGÜN MALİYE UZMANI KÜRESEL KRİZ VE TÜRKİYE EKONOMİSİ K. ÖNDER ERGÜN MALİYE UZMANI SUNUM PLANI 1 KÜRESEL KRİZİN GELİŞİMİ 2 KÜRESEL KRİZİN TÜRKİYE YE ETKİLERİ 3 4 TÜRKİYE NİN KONUMU KRİZDE SON DURUM KÜRESEL KRİZ 1929 DÜNYA

Detaylı

https://www.garantiemeklilik.com.tr/fon-ile-ilgili-duyurular.aspx internet adreslerinden

https://www.garantiemeklilik.com.tr/fon-ile-ilgili-duyurular.aspx internet adreslerinden GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTERNATİF STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak

Detaylı

İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ 1. YIL GÜZ DÖNEMİ İleri Makroiktisat I IKT801 1 3 + 0 6 Makro iktisadın mikro temelleri, emek, mal ve sermaye piyasaları, modern AS-AD eğrileri. İleri

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AYLIK EKONOMİK GÖSTERGELER EKİM 2015 Hazine Müsteşarlığı Matbaası Ankara, 22 Ekim 2015 İÇİNDEKİLER TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER i I. ÜRETİM I.1.1.

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 16 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 Mart 2009 ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2009 31.03.2009 Bankanın Ticaret Ünvanı : Bankpozitif Kredi ve Kalkınma

Detaylı

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR FDI doğrudan yabancı yatırım, bir ülke borsasında işlem gören şirketlerin hisselerinin bir diğer ülke veya ülkelerin kuruluşları tarafından satın alınmasını ifade eden portföy yatırımları dışında kalan

Detaylı

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month,

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month, Makro Veri Ödemeler Dengesi: Cari açık yeni rekorda İbrahim Aksoy Ekonomist Tel: +90 212 334 91 04 E-mail: iaksoy@sekeryatirim.com.tr Cari denge Aralık ta 7,5 milyar $ rekor açık verirken, rakam, piyasa

Detaylı

MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR

MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR Sermaye Hareketleri ve Döviz Kuru Politikaları Türkiye Ekonomi Kurumu Paneli Doç.Dr.Erdem BAŞÇI Başkan Yardımcısı, TCMB 11 Aralık 2010, Ankara 1 Konuşma Planı 1. Merkez

Detaylı

DERS ÖĞRETİM PLANI. Dersin Kodu

DERS ÖĞRETİM PLANI. Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Kodu DERS ÖĞRETİM PLANI Dersin Türü (Zorunlu, Seçmeli) Dersin Seviyesi (Ön Lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Dersin AKTS Kredisi 5 Haftalık Ders Saati 4 Haftalık Uygulama Saati

Detaylı

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti TEPAV Değerlendirme Notu Şubat 2011 Cari işlemler açığında neler oluyor? Ekonomide gözlemlenen

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka Arz Tarihi 07/11/2008 Portföy Yöneticileri 31.03.2010 tarihi itibariyle Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam

Detaylı

Banka Bilançosunun Özellikleri Pazar, 26 Aralık 2010 18:24

Banka Bilançosunun Özellikleri Pazar, 26 Aralık 2010 18:24 Ticari bir işletme olarak bankaların belirli bir dönem içerisinde nasıl çalıştıklarını ve amaçlarına dönük olarak nasıl bir performans sergilediklerini değerlendirebilmenin yolu bankalara ait finansal

Detaylı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme: Yatırım ve Tasarrufun Fonksiyonu Büyüme : Büyümenin Temel Unsuru : Üretimin Temel Faktörleri : Üretimin Diğer

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 5

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 5 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 5 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 7. HAFTA GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE YÖNELİK ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ 4.7. Yabancı Direkt Yatırımların Gelişiminde ve Sağlıklı

Detaylı

Finansal Piyasa Dinamikleri. Yekta NAZLI ynazli@yahoo.com

Finansal Piyasa Dinamikleri. Yekta NAZLI ynazli@yahoo.com Finansal Piyasa Dinamikleri Yekta NAZLI ynazli@yahoo.com Neleri İşleyeceğiz? Finansal Sistemin Resmi Makro Göstergeler ve Yorumlanması Para ve Maliye Politikaları Merkez Bankası ve Piyasalar Finansal Piyasalardaki

Detaylı

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:4

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:4 EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:4 Bu sayıda; Kredi Derecelendirme Kuruluşu Standard and Poor s (S&P) un yerel para cinsinden Türkiye nin kredi not artış kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 29 Haziran 2015, Sayı: 17. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 29 Haziran 2015, Sayı: 17. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 17 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

Tu rkiye de Sekto rlerin Karlılıkları. Merkez Bankası Verileri 2008-2012

Tu rkiye de Sekto rlerin Karlılıkları. Merkez Bankası Verileri 2008-2012 Tu rkiye de Sekto rlerin Karlılıkları Merkez Bankası Verileri 2008-2012 2011 yılında kurulan Besfin, portföyünde bulunan 20 farklı sektörde faaliyet gösteren 42 müşterisine toplam faaliyetlerinden doğan

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013 Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program 22 Kasım 201 Büyüme Tahminleri (%) 4, 4,1 Küresel Büyüme Tahminleri (%) 4,1,2,0 ABD Büyüme Tahminleri (%) 2,,,,,,1,6,6 2,8 2,6 2,4 2,2

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Gruplara Yönelik Gelir Amaçlı Kamu Borçlanma Araçları

Detaylı

Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38

Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38 İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38 I. Finansman Nedir?, 6 Finansal Yönetim, 7; Yatırımlar, 9; Finansal Pazarlar, 10; Finansal Kurumlar, 13; Finansal Araçlar

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU. Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU. Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler A. TANITICI BİLGİLER Portföy Bilgileri Halka Arz Tarihi 13.06.2012 (*) 02 Ocak 2013 tarihi itibariyle Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler Portföy Yöneticileri Murat Zaman, Kerem Yerebasmaz, Serkan Şevik,

Detaylı

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 15 Haziran Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2.

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Ekonominin Tanımı... 3 1.3. Ekonomi Biliminde Yöntem... 4 1.4.

Detaylı

Orta, Doğu ve Güneydoğu Avrupa: Küresel Likidite Dalgası Çekilirken Toparlanmayı Korumak

Orta, Doğu ve Güneydoğu Avrupa: Küresel Likidite Dalgası Çekilirken Toparlanmayı Korumak Orta, Doğu ve Güneydoğu Avrupa: Küresel Likidite Dalgası Çekilirken Toparlanmayı Korumak Yazan By Reza Moghadam, Aasim M. Husain ve Anna Ilyina 29 Nisan 214 Avro bölgesindeki toparlanmanın akabinde Orta,

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit)

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN Girişimcinin finansman ihtiyacı: Finansman ihtiyacının karşılanmasında

Detaylı

KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR (BDDK)

KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR (BDDK) KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU (BDDK) KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇİNDE TÜRK FİNANSAL

Detaylı

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2003/6 http://www.tek.org.tr 2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Zafer Yükseler Aralık, 2003

Detaylı

K R Ü E R SEL L K R K İ R Z SON O R N A R S A I TÜR Ü K R İ K YE E KO K N O O N M O İSİND N E D İKT K İSAT A P OL O İTİKA K L A AR A I

K R Ü E R SEL L K R K İ R Z SON O R N A R S A I TÜR Ü K R İ K YE E KO K N O O N M O İSİND N E D İKT K İSAT A P OL O İTİKA K L A AR A I KÜRESEL KRİZ SONRASI TÜRKİYE EKONOMİSİNDE İKTİSAT POLİTİKALARI Prof. Dr. Adem ahin TOBB-ETÜ Öğretim Üyesi 14 Mayıs 2010, İSTANBUL KRİZLER 2008 2001 İç Kaynaklı Finansal Derinliği Olan Olumlu Makro Ekonomik

Detaylı

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2015 31.03.2015 Bankanın Ticaret Ünvanı Genel Müdürlük Adresi : Bankpozitif

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 BÜYÜME AMAÇLI ULUSLAR ARASI KARMA EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN 30.06.2009 TARİHİ İTİBARİYLE BİTEN HESAP DÖNEMİME

Detaylı

Dengesi Dr. Dilek Seymen Dr. Aslı Seda Bilman

Dengesi Dr. Dilek Seymen Dr. Aslı Seda Bilman Ödemeler 1 Dengesi Dr. Dilek Seymen Dr. Aslı Seda Bilman Plan 2 Ödemeler Dengesi, tanım, kapsamı Ana Hesap Grupları Cari Denge, Sermaye Hesabı Dengesi Farklı Ödemeler Dengesi Tanımları Otonom ve Denkleştirici

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

http://acikogretimx.com

http://acikogretimx.com 2009 S 4421- SERMYE PiYSSı VE FiNNSL KURUMLR 1. Birikim açığı olan ekonomik birimlerle birikim fazlalığı olan ekonomik birimlerin karşılaştığı ve finansal varlıkların alınıp satıldığı piyasalara ne ad

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GRUPLARA YÖNELİK ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GRUPLARA YÖNELİK ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GRUPLARA YÖNELİK ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU Bu rapor Cigna Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş. Gruplara Yönelik Esnek Emeklilik

Detaylı

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 1 TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 12.0 Türkiye GSYİH Büyüme Oranları(%) 10.0 9.4 8.4 9.2 8.8 8.0 6.0 4.0 6.8 6.2 5.3 6.9 4.7 4.0 4.0 5.0 2.0 0.7 2.1 0.0-2.0-4.0-6.0-8.0-5.7-4.8 Tahmin(%) 2014

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

Bankacılık sektörü. 2002-2008 Mart. Mayıs 2008

Bankacılık sektörü. 2002-2008 Mart. Mayıs 2008 Bankacılık sektörü 2002-2008 Mart Mayıs 2008 Sunumun içeriği I- Finansal sektörün büyüklüğü ve kamu ile ilişkisi II- Bankacılık sistemine ilişkin bilgiler III- Büyüme IV- Bilanço yapısında değişme V-Risk

Detaylı

TÜRKİYE NİN CARİ AÇIK SORUNU VE CARİ AÇIĞIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ SEDA AKSÜMER

TÜRKİYE NİN CARİ AÇIK SORUNU VE CARİ AÇIĞIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ SEDA AKSÜMER İÇİNDEKİLER 1.GİRİŞ 2. TÜRKİYE NİN CARİ AÇIK SORUNU Asıl Tehlike Cari Açığın Finansmanı 3. ENERJİDE DIŞA BAĞIMLIK SORUNU ve CARİ AÇIK İLİŞKİSİ 4.TÜRKİYE İÇİN CARİ AÇIK SÜRDÜRÜLEBİLİR Mİ? 5.SONUÇ ve ÖNERİLER

Detaylı

2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması

2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması 2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması Mahmut YARDIMCIOĞLU Özet Genel anlamda krizler ekonominin olağan bir parçası haline gelmiştir. Sıklıkla görülen bu krizlerin istatistiksel

Detaylı

PARA POLİTİKASI AMAÇLARI VE ARAÇLARI TÜRKİYE UYGULAMASI

PARA POLİTİKASI AMAÇLARI VE ARAÇLARI TÜRKİYE UYGULAMASI 1 PARA POLİTİKASI AMAÇLARI VE ARAÇLARI TÜRKİYE UYGULAMASI Para Politikasının Amaçları 2 1. Fiyat İstikrarı: Enflasyonu yıllık yüzde 1-2 seviyelerinde devam ettirmek. TCMB nin şu an izlediği politika enflasyon

Detaylı

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Aralık ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -7,5 Milyar doların üzerinde -8,322 milyar dolar olarak geldi. 2013 yılı cari işlemler açığı bir önceki yıla göre

Detaylı

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü 2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü Prof. Dr. Sudi Apak Beykent Üniversitesi İçerik 2 Slayt 1 - Türk Bankalarında kurum riski bulunmaktadır. 140,00% Türk Bankacılık Sektörünün Aktif Büyüklüğü /

Detaylı

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Gazi Erçel Başkan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 1 Nisan 1998 Ankara I. Giriş Ocak ayı başında

Detaylı

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ekim ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi 2,9 Milyar dolar eksiyken, veri beklentilere paralel 2,89 milyar dolar açık olarak geldi. Ocak-Ekim arasındaki 2013 cari

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 17 Ağustos 2015, Sayı: 23 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU

AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALİYET RAPORU Bu rapor AEGON Emeklilik ve Hayat A.Ş Dengeli Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.07.2010 30.09.2010 dönemine

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT

Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... VII BİRİNCİ BÖLÜM Makro İktisat 1. MAKRO İKTİSATIN ANLAMI... 1 2. MAKRO İKTİSATTA KARAR BİRİMLERİ (SEKTÖRLER)... 2 3. MAKRO İKTİSATTA PİYASA

Detaylı

HAFTALIK RAPOR 23 Şubat 2015

HAFTALIK RAPOR 23 Şubat 2015 23Q4 24Q2 24Q4 2Q2 2Q4 26Q2 26Q4 27Q2 27Q4 28Q2 28Q4 29Q2 29Q4 21Q2 21Q4 211Q2 211Q4 212Q2 212Q4 213Q2 213Q4 214Q2 214Q4 HAFTALIK RAPOR 23 Şubat 21 Makro ekonomik değişkenlerin takipteki alacaklar üzerindeki

Detaylı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı POLİTİKANOTU Mart2011 N201139 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Cari açık, uzun yıllardan

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

BANKACILIK SEKTÖRÜ YÖNETİCİ KESİMİ BEKLENTİ ANKETİ

BANKACILIK SEKTÖRÜ YÖNETİCİ KESİMİ BEKLENTİ ANKETİ BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU BANKACILIK SEKTÖRÜ YÖNETİCİ KESİMİ BEKLENTİ ANKETİ BİLGİ YÖNETİMİ DAİRESİ NİSAN 2012 27 Görüş ve Önerileriniz İçin: E-posta: beklentianketi@bddk.org.tr Tel: (312)

Detaylı

Finansal Hesaplar İstatistik Genel Müdürlüğü

Finansal Hesaplar İstatistik Genel Müdürlüğü Finansal Hesaplar İstatistik Genel Müdürlüğü Parasal ve Finansal Veriler Müdürlüğü İçindekiler I-Giriş... 2 II- Mali Kuruluşlar... 3 III. Genel Yönetim... 6 1 I-Giriş Son yıllarda uluslararası kuruluşlar

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MART 2016 (SAYI: 85) GENEL DEĞERLENDİRME 31.03.2016 Ekonomi ve İşgücü Piyasası Reformlarına Öncelik Verilmeli Gelişmiş ülkelerin çoğunda ve yükselen ekonomilerde büyüme sorunu

Detaylı

AYRINTILI ORAN ANALİZİ RAPORU

AYRINTILI ORAN ANALİZİ RAPORU AYRINTILI ORAN ANALİZİ RAPORU Analiz Adı: Oran analizi Analiz Dönemi: 2012 Tüm Yıl Likidite Oranları Oluşturulma Tarihi: 25.03.2013 11:00:24 Oran Adi 2011 Tüm Yıl Sonuç 2012 Tüm Yıl Sonuç 2012 Sektör Yorum

Detaylı

Haftalık Ekonomi ve Dış Ticaret Görünümü

Haftalık Ekonomi ve Dış Ticaret Görünümü EYLÜL TÜRKİYE Geçtiğimiz haftada yurtiçinde Gayri Safi Yurtiçi Hasıla II. Çeyrek verileri ile Temmuz ayı sanayi üretimi ve cari işlemler açığı verileri takip edildi. Tüik verilerine göre gayrisafi yurtiçi

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 27 Temmuz 2015, Sayı: 20. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 27 Temmuz 2015, Sayı: 20. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 20 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm

Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm T.C. KALKINMA BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm Erhan USTA Müsteşar Yardımcısı 29 Şubat 2012 3. İzmir Ulusal Ekonomi Kongresi 1970 li Yıllar : Dünya 1971 yılında Bretton Woods sisteminin çöküşü Gelişmekte

Detaylı

Rakamlarla 2011'de Türkiye Ekonomisi

Rakamlarla 2011'de Türkiye Ekonomisi On5yirmi5.com Rakamlarla 2011'de Türkiye Ekonomisi Avro bölgesindeki ülkelerde derinleşmekte olan kamu borç krizine rağmen 2011, Türkiye ekonomisinin yüksek büyüme hızı yakaladığı bir yıl oldu. Yayın Tarihi

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Para Piyasası Likit Emeklilik Yatırım Fonu(KAMU) Emeklilik Yatırım Fonu nun

Detaylı

BANKACILIK SEKTÖRÜ YÖNETĐCĐ KESĐMĐ BEKLENTĐ ANKETĐ

BANKACILIK SEKTÖRÜ YÖNETĐCĐ KESĐMĐ BEKLENTĐ ANKETĐ BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU BANKACILIK SEKTÖRÜ YÖNETĐCĐ KESĐMĐ BEKLENTĐ ANKETĐ BĐLGĐ YÖNETĐMĐ DAĐRESĐ NĐSAN 2010 19 Görüş ve Önerileriniz Đçin: E-posta: beklentianketi@bddk.org.tr Tel: (312)

Detaylı