AVRASYA NIN JEOPOLİTİK ANAHTARI UKRAYNA ÜZERİNDE GÜÇ MÜCADELESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AVRASYA NIN JEOPOLİTİK ANAHTARI UKRAYNA ÜZERİNDE GÜÇ MÜCADELESİ"

Transkript

1 ANALİZ AĞUSTOS 2014 SAYI: 106 AVRASYA NIN JEOPOLİTİK ANAHTARI UKRAYNA ÜZERİNDE GÜÇ MÜCADELESİ FURKAN ŞENAY MUHAMMET KOÇAK

2

3 ANALİZ AĞUSTOS 2014 SAYI: 106 AVRASYA NIN JEOPOLİTİK ANAHTARI UKRAYNA ÜZERİNDE GÜÇ MÜCADELESİ FURKAN ŞENAY MUHAMMET KOÇAK

4 COPYRIGHT 2014 Bu yayının tüm hakları SETA Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı na aittir. SETA nın izni olmaksızın yayının tümünün veya bir kısmının elektronik veya mekanik (fotokopi, kayıt ve bilgi depolama, vd.) yollarla basımı, yayını, çoğaltılması veya dağıtımı yapılamaz. Kaynak göstermek suretiyle alıntı yapılabilir. Tasarım: Uygulama Kapak Fotoğrafı Baskı : M. Fuat Er : Ahmet Özil : AFP : Turkuvaz Matbaacılık Yayıncılık A.Ş., İstanbul SETA SİYASET, EKONOMİ VE TOPLUM ARAŞTIRMALARI VAKFI Nenehatun Caddesi No: 66 GOP Çankaya Ankara TÜRKİYE Tel: Faks : SETA İstanbul Defterdar Mh. Savaklar Cd. Ayvansaray Kavşağı No: Eyüp İstanbul TÜRKİYE Tel: Faks: SETA Washington D.C. Office 1025 Connecticut Avenue, N.W., Suite 1106 Washington, D.C., USA Tel: Faks: SETA Kahire 21 Fahmi Street Bab al Luq Abdeen Flat No 19 Cairo MISIR Tel:

5 AVRASYA NIN JEOPOLİTİK ANAHTARI: UKRAYNA ÜZERİNDE GÜÇ MÜCADELESİ IÇINDEKILER ÖZET 7 GİRİŞ 9 RUSYA NIN JEOPOLİTİK HESAPLARI 10 AVRUPA BİRLİĞİ NİN HAMLELERİ 18 ENERJİ JEOPOLİTİĞİ 23 AVRUPA NIN RUSYA İMTİHANI 29 SONUÇ 31 5

6 ANALİZ YAZAR HAKKINDA Furkan ŞENAY İstanbul Bilgi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Avrupa Çalışmaları alanlarında lisans eğitimini tamamlamış, aynı üniversitede Avrupa Çalışmaları bölümünde yüksek lisans eğitimini sürdürmektedir. Washington DC de ve Kahire de araştırmalarda bulunan Şenay, Londra Üniversitesi SOAS Enstitüsü ve Bologna Üniversitesi Balkan Enstitüsü başta olmak üzere çeşitli Avrupa ülkelerinde projelere katılmıştır. Arap Baharı nı araştırmak üzere Ortadoğu ülkelerinde de bulunan Şenay, SETA Dış Politika Araştırmaları biriminde çalışmalarını sürdürmektedir. Muhammet KOÇAK 2013 yılında Bilkent Üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümünden mezun oldu yazında Moskova da Puşkin Dil Enstitüsünde Rusça eğitimi alan Koçak, lisans öğreniminin bir senesini ABD de Franklin & Marshall College da geçirdi. Başlıca araştırma alanları Eski Sovyet coğrafyasında yaşanan siyasi ve sosyal dönüşümler ve Rusya daki Müslüman azınlıklardır. Bilkent Üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümünde Yüksek Lisans öğrencisidir. İngilizce ve Rusça bilmektedir. 6

7 AVRASYA NIN JEOPOLİTİK ANAHTARI: UKRAYNA ÜZERİNDE GÜÇ MÜCADELESİ ÖZET Soğuk Savaş sonrası ciddi bir jeopolitik güç kaybına uğrayan Rusya, kendisi için birinci derecede jeopolitik önemi haiz olan ülkelerin Avrupa Birliği (AB) ile imzalayacağı anlaşmaları bir tehdit olarak algıladı. Jeopolitik açıdan önemli bir noktada yer alan Ukrayna ise Batı ile Rusya arasında bir güç mücadelesine sahne oldu. Olaylar 2013 yılı Kasım ayında Devlet Başkanı Yanukoviç in AB Ortaklık Anlaşması nı imzalamak istememesiyle başladı. Muhalefetin sokaklara dökülmesinin ve yaşanan çatışmalar sonucu Başkan Yanukoviç in ülkeyi terketmesinin ardından bölgedeki jeopolitik dengelerin bozulmasından endişelenen Rusya, gelişmelere Kırım ı topraklarına katarak cevap verdi. Çatışmaların Doğu bölgesine sıçramasıyla Ukrayna da istikrarsızlık artarken bölgedeki etkinliğini sürdüren Rusya, Batı dünyasından gelen yaptırımlar ile mücadele etmeye çalışıyor. Ukrayna krizi, Soğuk Savaş ın sona ermesinden bu yana uluslararası sistemin en kırılgan hatlarından biri olarak ortaya çıkarken, AB nin Rusya ile genişleme politikaları üzerinden doğrudan karşı karşıya gelmesine neden oluyor. Kırım ın ilhakı ve Ukrayna da yaşanan iç çatışma ile bölgede istikrarsız bir tablo ortaya çıkarken AB ülkeleri ve ABD ile Rusya arasında gerilimin tırmandığı görülüyor. AB içinde ise ülkelerin ayrı ayrı sahip oldukları siyasi ve ekonomik maliyet hesapları Batı nın ortak bir dış politika oluşturmasında da güçlükler ortaya çıkarıyor. Batı ve Rusya arasında Soğuk Savaş dönemine benzer bir gerilim olduğu görülüyor. Hem işbirliği hem de çekişme içeren bir ilişkiyi yönetmek kolay değil. Fakat Ukrayna nın güvenliğinin ancak Batı ve Rusya nın işbirliği yapması halinde sağlanabileceği görülüyor. Yaşanan gerilimde anahtar nokta istikrarlı ve yaşayabilir bir Ukrayna nın hem Batı hem de Rusya nın ciddi katkısı olmadan gerçekleşemeyeceğidir. Gelecekte sadece Batı da yer alan bir Ukrayna tablosu en az mümkün olan senaryo olarak görünüyor. Ukrayna nın geleceği Batı ve Rusya arasında yapılacak görüşmeler ile şekillenecektir. İç çatışmalar yaşayan Ukrayna nın güvenliği ancak Batı ve Rusya nın işbirliği yapması halinde sağlanabilir. Bu analiz ekonomik işbirliği, enerji rotaları, jeopolitik hamleler ve gerilimler bağlamında AB - Rusya ilişkilerini inceleyerek izlenen politikaların bugünü ve geleceği üzerine değerlendirmelerde bulunacaktır. 7

8 ANALİZ Bu konjonktürde tarafların Ukrayna yı ne tamamen kontrol edebilmesi ne de tamamen kaybetmesi mümkün görünmüyor. Bu analiz ekonomik işbirliği, enerji rotaları, jeopolitik hamleler ve gerilimler bağlamında AB - Rusya ilişkilerini inceleyerek izlenen politikaların bugünü ve geleceği üzerine değerlendirmelerde bulunacaktır. Bu değerlendirmeler Ukrayna kriziyle birlikte AB-ABD ve Rusya nın stratejik hamlelerinin oluşturduğu kutuplaşmayı ve barındırdığı riskleri incelemeyi amaçlamaktadır. Sonuç kısmında ise Batı ve Rusya arasında bir gerilim hattı olan Ukrayna için senaryolar işlenecektir. 8

9 AVRASYA NIN JEOPOLİTİK ANAHTARI: UKRAYNA ÜZERİNDE GÜÇ MÜCADELESİ GİRİŞ Sovyetler Birliği nin ve Varşova Paktı nın çöküşü sonrası Orta Avrupa daki devletlerin hızla Avrupa Birliği (AB) ve NATO ya entegre oluşu Rus devleti için ciddi bir jeopolitik gerilemeye neden oldu. Renkli devrimlerin etkisinde Ukrayna da 2004 yılından itibaren yaşanan gelişmeler Rusya nın endişelerini arttırdı. Kremlin, Soğuk Savaş sonrası NATO nun genişlemeye yönelik adımlarından gittikçe rahatsızlık duyarken, Avrupa- Atlantik topluluğunun şekillenme sürecinde ve 1990 lı yılların ortalarından itibaren Amerika ve Avrupa, Kiev in ayrı kimliğine destek oldu. Başta Almanya olmak üzere Avrupalı ülkeler Ukrayna nın Avrupa daki sağlam yerini aldığına vurgu yaparken, Ukrayna nın Rusya ile sınırlı ve büyük ölçüde ekonomik alanda bütünleşme tutumu Rusya için Slavik Birlik kavramının gerçekleşmesini geçersiz kılıyordu. 1 Eski Sovyet coğrafyasında jeopolitik açıdan en önemli ülkelerden biri olan Ukrayna, Avrupa yla ilişkisi açısından Rusya için bir dönüm noktası olarak ortada duruyor. Ukrayna nın kendi geleceğine karar vermesi, Rusya nın da Avrupa ile olan ilişkisinin geleceğine karar vermesi açısından önem taşıyor. 1. Zbigniew Brzezinski, The Grand Chessboard: American Primacy And Its Geostrategic Imperatives, (Basic Books, New York: 1998), s.112 Soğuk Savaş sonrası dönemde AB siyasal bütünleşme ve genişlemeye yoğunlaşmıştı. Bu iki stratejinin sonucu olarak AB sıkı bir entegrasyon politikası izlemiş ve bu genişleme ile AB nin sınırları eski Sovyet coğrafyasına dayanmıştı. AB, 2000 li yıllarda üye olan ülkelerle entegrasyon politikasında ilerleme sağlarken, son genişleme dalgası ile komşu olunan bölgeler, AB için fırsatları ve zorlukları beraberinde getirmiştir. Fırsatlardan yararlanmak ve riskleri asgari düzeye indirmek için AB tarafından Avrupa Komşuluk Politikası-European Neighbourhood Policy (ENP) geliştirilmiştir. 2 ENP nin temel amacı beşinci genişleme dalgasının ardından, AB nin yeni komşularıyla ilişkilerinin derinleştirilmesini ve böylelikle Avrupa kıtasını bölen sınır çizgilerinin oluşmasını engellemekti. Nitekim komşuluk politikası yeni bir genişleme hedefinden ziyade yeni komşularla bağları güçlendirmek hedefini taşıyordu. AB tarafından Rusya ve Güney Kafkasya ile ilişkiler derinleştirilmek istenirken, Rusya Federasyonu ENP ye girmeyi reddederek AB ile daha eşit temelde bir işbirliği geliştirmeyi tercih etmişti. Soğuk Savaş sonrası zaten ciddi bir jeopolitik gerileme yaşamış olan Rusya, kendisi için birinci derecede jeopolitik öneme haiz olan ülkelerin AB ile imzalayacağı anlaşmaları bir tehdit olarak algıladı yılına gelindiğinde yaşanan Ukrayna krizi, Soğuk Savaş ın sona ermesinden bu yana uluslararası sisteme karşı en ciddi mücadele alanlarından biri olarak ortaya çıkarken, AB nin Rusya ile genişleme politikaları üzerinden doğrudan karşı karşıya gelmesine neden oluyor. Bu durum sadece Rusya nın Sovyet sonrası kaybettiği jeopolitik etki alanını yeniden sağlama isteğinden değil, özellikle Doğu Avrupa ya nüfuz etme stratejisinden de kaynaklanıyor. Rusya Devlet Başkanı Putin, başkanlığının ikinci döneminde Sovyetler Birliği nin dağılmasını 20. yüzyılın en büyük jeopolitik felaketi 2. Komşuluk Politikasının Temel Unsurları ve Amaçları, Türkiye Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı web sitesi 9

10 ANALİZ olarak gördüğünü açıklamıştı. 3 Putin in bu bakış açısı onun gerek Rusya nın içerisindeki ayrılıkçı hareketleri gerekse bir anda kendilerini başka bir ülkenin vatandaşı olarak bulan milyonların bölge için yarattığı siyasi problemleri çözme yolunda nasıl bir yol izleyeceğinin de ipuçlarını veriyordu. Putin döneminde Rusya nın kendi jeopolitik etki alanında güçlenmek istediği bu yaklaşım bölgede AB ve ABD nin siyasi ve ekonomik entegrasyon stratejileriyle ters düşüyor ve bunun sonucunda gerilimli alanlar ortaya çıkıyordu. Bu analiz ortaya çıkan bu gerilimli alanların en önemlilerinden olan Ukrayna da halen devam eden gerilimin AB-Rusya ilişkilerine yansıyan boyutunu ekonomik işbirliği, enerji rotaları, jeopolitik hamleler bağlamında ele alarak AB ve Rusya ilişkilerini inceleyerek izlenen politikaların bugünü ve geleceği üzerine değerlendirmelerde bulunacaktır. Bu Ukrayna kriziyle birlikte AB- ABD ve Rusya nın stratejik hamlelerinin oluşturduğu kutuplaşmayı ve barındırdığı riskleri incelemeyi amaçlamaktadır. Sonuç kısmında ise Batı ve Rusya arasında bir gerilim hattı olan Ukrayna için üç senaryo işlenecektir. RUSYA NIN JEOPOLİTİK HESAPLARI Soğuk Savaş ın Ardından Sovyet Coğrafyası Sovyetler Birliği nin yıkılmasının ardından Rusya Federasyonu, derin ekonomik ve sosyal problemlerle yüzleşmek durumunda kaldı. Boris Yeltsin döneminde girişilen reformlar ülkenin problemlerini çözmek bir yana mevcut problemleri daha da derinleştirdi. Bunun sonucunda Rus halkının desteğini büyük oranda kaybeden Yeltsin, 1999 yılında görevinden istifa ederek Rusya yı çok daha farklı bir siyasi figür olan Vladimir Putin e devretti. Uzun yıllar KGB de görev yaptıktan sonra 3. Nick Allen, Soviet break-up was geopolitical disaster says Putin, The Telegraph, 26 Nisan siyasete atılan ve tavizsiz mizacıyla dikkat çeken Putin kısa zamanda Rusya ya çok daha farklı bir rota çizdi. İç politikada ülke ekonomisini devlete sadık şirketler üzerinden kontrol altında tutan Putin, aynı zamanda ayrılıkçı hareketlerin engellenmesi yönünde de müdahalelerde bulundu. Seneler boyunca birçok etnik ve dini grubu enternasyonal, milletler üstü yapay bir duygu ve düşünce ile elde tutmaya çalışan Sovyet yönetimi, zihinlerden Sovyet öncesi kültür havzalarının yarattığı etkiyi tam olarak silemese de, bu çabasında belli bir oranda başarılı oldu. Sovyet yönetimi, Soğuk Savaş boyunca sistemi derinden etkileyecek bir dini ya da milli tehdit ile karşılaşmadı. Fakat bu durumun ne denli yapay olduğu gerçeği Soğuk Savaş yıllarının sonlarına doğru ortaya çıkan krizlerle kendini gösterdi. Bu çerçevede tam 17 tane ülkenin doğuşunu hazırlayan süreç aynı zamanda bu ülkelerin en önemlisi olan Rusya Federasyonu içerisinde de büyük krizlere sebebiyet verdi. Halının altına itilmiş olan meselelere bakıldığında Soğuk Savaş sonrası bölgedeki dinamiklerin kendiliğinden istikrarlı bir hal almayacağı başından beri aşikârdı. Gerek Orta Asya da gerekse Kafkaslarda devam eden ve etkisi bölge sınırlarının çok ötesine ulaşan gerilimler Sovyetler Birliği nin hâkimiyeti altında kurulan düzenin sonuçlarıydı. Sovyetler Birliği nin yokluğu sorunların çözümü için yeterli değildi, hatta kimi zaman var olan problemlerin daha da içinden çıkılmaz hale gelmesinin ana sebeplerinden biriydi. Bu çerçevede 90 lı yıllarda Yakın Çevre (Near Abroad) projesi ile Rusya Federasyonu bölgede hâkim kılınmaya çalışılarak Sovyet sonrası düzene yumuşak bir geçiş arandı. Bu politikaların da etkisiyle bölgenin Sovyetlerin yıkılışı şiddetinde bir sarsıntı yaşaması engellenmiş oldu. Fakat bu hamleler yıllar yılı Sovyetler Birliği nin elinde toplanan gücü merkezden çevreye yaymak yerine gücün tekrar merkezileşmesine yol açtı. Bunun sonucunda gücünü toplamış bir Rusya Federasyonu nun tekrar Sovyetler Birliği nin mirasına 10

11 AVRASYA NIN JEOPOLİTİK ANAHTARI: UKRAYNA ÜZERİNDE GÜÇ MÜCADELESİ sahip çıkarak problemlerin kaynağında çözüm araması kaçınılmaz hale geldi. Yeltsin in görevi halefi Putin e devretmesinin ardından bu çabalar Rusya Federasyonu nun devlet olarak toparlanmasının ardından daha etkili olmaya başladı. Bu çerçevede Putin yönetimi altındaki Rusya ayrılıkçı hareketler ile kimi zaman şiddete de mahal veren baskı yolları kullanarak mücadele ederken eski Sovyet cumhuriyetlerini de gerek ekonomik gerekse siyasi yollarla kontrol altında tutmaya çalıştı. Bu minvalde Avrasya Birliği adı altındaki bir oluşumu projeleştiren Putin bu yolla eski Sovyet cumhuriyetlerini Rusya nın kontrolü altına almayı hedefliyor. Uluslararası arenayı ulus devletlerden çok medeniyetler üzerinden okuyan bir anlayışa sahip olan Putin in zihninde Sovyetler sonrası kurulan devletler arasındaki sınırların bu çerçevede pek bir önemi yok. Putin den sıklıkla duyulan tarih ve kültür vurgusu da bu anlayışın bir ürünü. Rusya nın şu an yürüttüğü politikaları ve gelecek hedeflerini değerlendirirken bu noktaları da göz önünde bulundurmak faydalı olacaktır. Putin in Ukrayna hamlesi 2003 yılında baş gösteren ve eski Sovyet cumhuriyetlerinin bir kısmında görülen renkli devrimler bölge için önemli bir dönüm noktası oluşturdu. Gerçekleşen siyasi dalgalanma sonucunda Ukrayna ve Gürcistan da yönetim değişiklikleri meydana geldi, ayrıca diğer eski Sovyet ülkeleri de bu dalgalardan etkilendi. Fakat bu dalga uzun sürmedi ve Rusya dan ekonomik bağımsızlığını tam anlamıyla kazanamamış olan bu devletler tekrar kademeli olarak Rusya ya sadık liderlerin etkisine girdi. Bu dönemde jeopolitik olarak Ukrayna Rusya nın Avrupa ile olan bağlantısını ve Karadeniz deki etkinliğini sürdürmesini sağlıyordu. Ukrayna nın devlet başkanları değişse de Rusya ile enerji ve güvenlik alanlarındaki işbirliği Sovyetlerin yıkılmasından bu yana devam etmişti. Ukrayna nın batıya yaklaşması, ayrıca olası bir NATO üyeliği Rusya için tam bir felaket senaryosuydu. Ukrayna nın bir şekilde Rusya nın kontrolü altında bulunması Rusya nın uluslararası gaz trafiğinin ya da belli jeopolitik avantajlarının da ötesinde psikolojik olarak oldukça önemliydi. Özellikle Rusya da halen yönetim üzerinde büyük etkiye sahip Avrasyacı ideolojiye sahip gruplar Ukrayna nın kaybını Rusya nın emperyal kimliğinden tamamen sıyrılmış uzak bir Asya ülkesi haline gelmesi yönünde bir gelişme olarak gördü. Bu yüzden Rusya, Yanukoviç e AB ile Ortaklık Anlaşması nı imzalamaktan vazgeçmesi karşılığında oldukça kârlı bir anlaşma önerdi. Fakat karışan sokaklar Rusya yı daha da sert önlemler almaya ve daha sonrasında da müdahale etmeye itti ve Rusya Şubat 2014 ün sonuna doğru bölgede yoğunlaşan gerilimden de istifade ederek Kırım ı ilhak etti. Ukrayna nın Avrupa etkisine girmesi Rusya da bir panik etkisi yarattı ve müdahaleye zemin hazırladı. Rusya nın Kırım a yaptığı müdahale özellikle Batı da büyük infiale sebep oldu. Sivil görünümlü milis güçlerin operasyonu sonucu Kırım Parlamentosu nda iktidarın Rus yanlısı güçlere geçmesinin ardından referandum kararı alınan Kırım Yarımadası nda 16 Mart günü gerçekleşen referandum sonrasında Kırım Rusya Federasyonu na bağlanma kararı aldı. Kırım ın Rusya Federasyonu na bağlanması Rusya nın büyük çoğunluğu tarafından destek gördü 4, ayrıca Putin in içerideki imajına oldukça olumlu bir katkı yaptı.5 Yanukoviç in ülkeyi terk etmesinin ardından gelen Kırım hamlesi gerek var olan endişe gerek- 4. Vast majority of Russians welcome Crimea decision, poll shows, RT, 17 Mart Adam Taylor, Putin s approval rating hits 80 percent, Washington Post, 26 Mart

12 ANALİZ Putin in Soğuk Savaş sonrası izlediği dış politika bölgesel düzeyde Sovyetler Birliği nin yıkılışının ardından ortaya çıkan güç boşluğunu pro-aktif hamleler ile doldurmayı olduğu kadar, küresel düzeyde Sovyetler Birliği nin Soğuk Savaş tan mağlubiyetle çıkmasının ardından yaşadığı kayıpları da telafi etmeyi hedefliyor. se kaybolduğu düşünülen jeopolitik avantajın bir an önce geri kazanılması için atılan bir adım oldu. Psikolojik olarak bu hamlenin Rus halkını ve idaresini tatmin etmiş durumda olduğu görülüyor. Fakat Yanukoviç in ülkeden ayrılmasının ardından panik içerisinde alınan bu kararın ekonomik ve sosyal sonuçları için olumlu konuşmak oldukça zor görünüyor. İlk olarak, bu kararın uluslararası ilişkiler açısından her ne kadar karşılaşılan yaptırımlar yeterli olmasa da belirli ölçekte bir bedeli oldu. Kırım ın ilhakı sonucu Rusya nın özellikle Libya ve Suriye örneğinde sıkça kullandığı egemen devletlerin içişlerine karışılmaması ilkesi görmezden gelinmiş oluyor. Bunun yanında 1994 yılında imzalanan ve Ukrayna nın toprak bütünlüğünü nükleer silahlarını imha etmesi karşılığında ABD, İngiltere ve Rusya nın garantisi altına alan Budapeşte Anlaşması da ihlal edilmiş olundu. 6 Bu ilhak Rusya nın ileride uluslararası hukuka dayanarak belli diplomatik argümanlar geliştirmesini zorlaştıracaktır. Örneğin Rusya nın Kosova konusunda sıklıkla öne sürdüğü hukuki argümanlar Putin in Kırım ın ilhakını Kosova ya benzeterek Batı ya seslenmesi ile zarar gördü. 7 İkinci olarak, bu ilhakın uluslararası arenada tanınmaması sonucunda Rusya nın Kırım ın jeopolitik öneminden ticari anlamda yararlanması mümkün olmuyor. Kırım ın ilhak sonrası uluslararası ticaret ve turizm gelirlerinde büyük azalma gözleniyor. Bununla bağlantılı son gelişme AB nin Kırım ve Sivastopol dan ihracatı yasaklaması oldu. 8 Son olarak Rusya yarımadanın ekonomik yükünü kendi başına yüklenmek durumunda kaldı, yerel kurumların dönüşümü ve Rusya sistemine eklemlenmesi Rusya ya oldukça pahalıya mal oldu. Putin in Soğuk Savaş sonrası izlediği dış politika bölgesel düzeyde Sovyetler Birliği nin yıkılışının ardından ortaya çıkan güç boşluğunu pro-aktif hamleler ile doldurmayı olduğu kadar, küresel düzeyde Sovyetler Birliği nin Soğuk Savaş tan mağlubiyetle çıkmasının ardından yaşadığı kayıpları da telafi etmeyi hedefliyor. Daha geniş planda Putin in bir anlamda Soğuk Savaş ın sonuçları ile tekrar hesaplaşarak kazananları ve kaybedenleri tekrar belirleme amacı taşıdığı söylenebilir. ABD nin Bush dönemindeki çizgisinden uzaklaşarak sınır dışı askeri operasyonlardan -insansız hava araçları kullanımı haricinde- kaçınması ve özellikle de Obama nın Suriye konusundaki tutumu Putin i cesaretlendiren faktörlerden oldu. Ukrayna özelinde ve eski Sovyet coğrafyası genelinde Rusya nın çizdiği kırmızı çizgilerin farkında olmak gerekiyor. Zira Putin, deklare ettiği Avrasya Birliği ni kurmak için hem AB den hem de ABD den çok daha fazla fedakârlık yapmaya şimdiden hazır gözüküyor. Bu minvalde Rusya çıkarlarını korumak için oldukça agresif davranmaktan da çekinmeyeceğini Gürcistan savaşının ardından ilk defa en net biçimde Ukrayna da gösterdi. Bu bağlamda bu iki ülkenin NATO ile olan ilişkilerine de dikkat çekmek gerekiyor. Rusya 2008 yılında NATO nun Gürcistan a üyelik önermesi üzerine bu ülkeye yaptığı askeri müdahale ile NATO nun genişlemesini durdurduğunu 6. Budapest Memorandums on Security Assurances, 1994, Council on Foreign Relations, 5 Aralık Putin: Crimea similar to Kosovo, West is rewriting its own rule book Russia Today, 18 Mart EU Bans Imports From Crimea, The Moscow Times, 23 Haziran

13 AVRASYA NIN JEOPOLİTİK ANAHTARI: UKRAYNA ÜZERİNDE GÜÇ MÜCADELESİ savunmuştu. 9 Rusya nın Ukrayna ya Yanukoviç üzerinden kârlı bir anlaşma ile müdahalesinin Ukrayna nın Rusya ile olan bağını zayıflatma kapasitesine sahip Ortaklık Anlaşması ile gelmesi, Gürcistan ve Ukrayna müdahalesi arasındaki paralelliklerden bir tanesidir. Rusya, Soçi Kış Olimpiyatları sırasında Ukrayna da baş gösteren krize, parlatmaya çalıştığı uluslararası prestijine zarar vermemek amacıyla müdahil olmadı. Fakat olimpiyatların bitmesinin ardından Rusya gözünü bir anda Ukrayna daki krize çevirdi ve birkaç hafta gibi kısa bir süre içerisinde Kırım ın Rusya nın bir parçası olduğu Rusya Federasyonu Duma sı tarafından kabul edildi. Dünya henüz Kırım ın işgalini hazmedememişken gerilim Ukrayna nın diğer kentlerine de sıçradı ve tıpkı Kırım da olduğu gibi kurgulanan referandumlar sonrasında Ukrayna nın toprak bütünlüğü tehlike altına girdi. Kiev yönetiminin bir türlü yerinde ve güçlü irade gösterememesi sonucu gittikçe karmaşık bir hal alan ve Yanukoviç döneminde Rusya ya olan bağlılığı oldukça artan Ukrayna, Rusya ya tek başına karşılık verecek güçte bir ekonomik ve askeri kapasiteye sahip değil yılının sonunda başlayan olaylar sonucu Yanukoviç in istifa etmesinin ardından Rusya ile ekonomik ilişkileri oldukça zedelenen Ukrayna nın bu konuda da kısa vadede mesafe kat etmesi oldukça güç. Bu yüzden Ukrayna bu konuda dış aktörlerin desteğini bekledi. Fakat gerek AB nin gerekse diğer batılı ülkelerin uyguladığı yaptırımlar Rusya yı caydırmaya yetecek yoğunluğa ulaşmadı. Sovyet Mirası Rus Propaganda Aygıtı Kapalı bir toplum olan Sovyetler Birliği nde Gorbaçov tarafından devreye sokulan ve Glasnost dönemine kadar ülkeyi devletin çıkarları yönünde ustaca konsolide etmeye yeten propaganda aygıtı sayesinde vatandaşların ülke politikalarını tartış- ması ya da eleştirmesi engelleniyordu. Kırım ın işgal edilmesinin ardından yaşanan süreç şaşırtıcı düzeyde bu propaganda aygıtının halen güçlü ölçüde var olduğunu gösterdi. Sovyet döneminde olduğu gibi öncelikle gerçekleştirilen eylem tarih ve medeniyet gibi Rusya şartlarında oldukça sübjektif hale gelebilen zeminlerde süslenerek kamuoyuna sunuldu. Ukrayna ile Rus halklarının kardeşliği, Kırım a büyük ölçüde sonradan getirilen Rusların varlığı ve Kırım ın tarihsel olarak Rusya ya ait olduğu argümanları bu süreçte sıkça kullanıldı. Bu politika çerçevesinde aşırı sağcı gazeteci Dmitry Kiselyov Ukrayna daki olaylarda takındığı tarafsız tutum nedeniyle Putin tarafından ödüle boğuldu. Ayrıca bu isim yeni kurulan ve Rusya nın devlet televizyon kanalı RIA Novosti ve devlet radyo kanalı Rusya nın Sesi Radyosunun çatı organizasyonu olarak kurulan Rusya Segodniya nın başına geçirildi. 10 Bu bürokratik düzenlemelerin ardından devletin basın üzerindeki etkisi daha da arttı. Ukrayna da meydana gelen gelişmeler Rusya da olduğundan farklı bir şekilde yankı buldu. Gerek Ukrayna hükümeti gerekse sokaklarda eylemlerde yer alan, hatta yalnızca ülkesinin içinde bulunduğu tehlikeden rahatsız olan Ukraynalılar faşist ya da aşırı milliyetçi damgası vurularak Rus halkı nezdinde itibarsızlaştırıldı. Odesa da geçtiğimiz günlerde meydana gelen yangın ve bu gibi zaman zaman Rusların başına gelen olaylar da bu propaganda aygıtı tarafından oldukça verimli bir şekilde kullanıldı. Bu sayede Rus halkının tavrı tamamen işgal yanlısı ve batı karşıtı şeklinde şekillendi. Öte yandan Batı dünyasındaki zihinler de bu propaganda aygıtının yarattığı dezenformasyondan oldukça etkilendi. Rusya tarafından yönlendirildikleri aşikâr olan küçük yeşil adamlar olarak da medyada yer bulan sokak çeteleri aynı Sovyet döneminde 1986 Almatı 9. Denis Dyomkin, Russia says Georgia war stopped NATO expansion, Reuters, 21 Kasım President Vladimir Putin issues decree to reorganize Voice of Russia, RIA Novosti to Rossiya Segodnya news wire, The Voice of Russia, 9 Aralık

14 ANALİZ olaylarında olduğu gibi tekrar sahneye çıktı. Sokakların yönlendirilmesi amacıyla kullanılan, daha az riskli ve etkili bir yöntem olan sokak çetelerinin sahadaki karşılığı Rusya tarafından sunulduğundan daha düşük popülariteye sahip olsa da bu propagandalar Batı yanlısı trendin karşıtı olan güçleri olduğundan çok daha güçlü gösterdi. Gerek Kırım da gerekse Ukrayna nın birkaç doğu vilayetinde gerçekleştirilen ve sahada görev yapan hemen hemen tüm gözlemciler tarafından usulsüz olarak nitelendirilen 11 seçimler Batı dünyasında gerek bölge hakkında gerekse seçimin Rus algısında nerede durduğu hakkında kısıtlı bilgiye sahip olanları ikna etmeye yetti. Bununla beraber Putin in işgalden sonra yaptığı konuşmada dile getirdiği Rusya ile Ukrayna arasındaki kardeşlik unsurunun 12 Rus tarih okumasındaki yeri Rusların yanısıra Batı dünyasında dahi bazı çevrelerin işgale karşı tutumunu etkiliyor. Bu çerçevede, Kissinger ın Kırım ın işgalinin ardından verdiği demeçte Ukrayna ile Rus halklarının kardeşliğine yaptığı vurgunun tarihsel tartışmaların dışında ve Rusya nın komşularına karşı takındığı tavır dikkate alınarak okunması faydalı olacaktır. Putin in söylemleri Kırım ın ilhakından sonra yumuşamak şöyle dursun aşırı milliyetçi ve şovenist yaklaşımları İkinci Dünya Savaşı öncesinde Avrupa da kullanılan söylemleri hatırlatıyor. Bu söylem neticesinde kamuoyundaki desteği bir anda tavan yapan Putin in 13 ise güçlü lider imajından taviz vermeye niyetli olmadığı görülüyor. Ülke devlet televizyonlarından yapılan yayınlar ile sakin Ukrayna vatandaşları faşist ilan edilirken Rus halkının adeta savaş tehlikesi altında bulunan bir millet gibi güçlü liderin etrafında kümelenmesi bekleniyor. Hem Ukrayna da hem 11. David Adesnik, How Russia Rigged Crimean Referendum, Forbes, 18 Mart Address by President of the Russian Federation, kremlin.ru 18 Mart Putin s rating climbes to 5 years peak. Russia Today, 20 Mart 2014 Rusya da propagandanın yarattığı trajikomik sonuçlarla karşılaşmak da mümkün. Ukrayna da yakını bulunan Ruslar, yahut Rusya da yakını bulunan Ukrainler telefon görüşmelerinde birbirlerine kendilerine yansıtıldığı ya da tecrübe ettikleri kadarıyla olaylar hakkında iletişim kurmakta güçlük çekiyor. Rus tarafı garip bir biçimde olaylar öncesinde oldukça pozitif hisler beslediği Ukrayna yı faşistler tarafından politikaları belirlenen ve bir anda gerek politik gerekse sosyal olarak Rus karşıtlığının merkezi haline gelen bir ülke olarak görürken doğu bölgeleri hariç münferit olaylar haricinde barış içerisinde hayatını sürdüren Ukrainler ise Rusların bu tavrına anlam vermekte güçlük çekiyor. Bunun yanında Rusya kendi topraklarındaki propagandasının dahi en iyi ihtimalle yargılanma ile sonuçlanacağı âdemi merkeziyetçilik ve federalleşme gibi reformları Ukrayna nın gerçekleştirmesini bekleyen bir söylem kullanıyor. Topraklarında onlarca farklı etnik grubu barındıran, Çeçenistan daki ayrılıkçı güçleri insan haklarını hiçe sayarak bastıran Rusya, Ukrayna ya çoğunlukla sonradan yerleştirilmiş Rusça konuşan nüfusu kullanarak gerek içeride gerekse dışarıda eylemlerine dayanak bulabiliyor. Ukrayna nın gerekse bölgenin selameti için Rusya nın bu çabalarının bölgenin tarihi dinamikleri göz önüne alınarak iyi tahlil edilmesi ve Ukrayna meselesinin her ulusun hakkı olan uluslararası hukuk ilkelerine uygun bir şekilde ele alınması gerekiyor. Ukrayna jeopolitik konumu itibariyle Rusya ya düşman olarak kalamayacağı gibi Rusya nın da panik içerisinde Ukrayna yı içeride medya gücüyle itibarsızlaştırmasının uzun vadede bir karşılığı bulunmuyor. Rusya nın attığı adım Soğuk Savaş ın ardından yaşanacak en büyük sistemik krizi de beraberinde getirebilecek öneme sahip bir adım olarak öne çıkıyor. Ayrıca yaşanmakta olan sistemik değişimin ardından yerleşecek dinamiklerde söz sahibi olabilmek ise bu süreçte etkin olmayı gerektiriyor. 14

15 AVRASYA NIN JEOPOLİTİK ANAHTARI: UKRAYNA ÜZERİNDE GÜÇ MÜCADELESİ Kırım Tatarları Kırım Yarımadası nın otokton halkı olan Kırım Tatarları nın ise bölgede süren gelişmeler sonucu oldukça endişelendiğini söylemek mümkün. Sovyetler Birliği ve Rus İmparatorluğu döneminde toprakları işgal edilen ve göçe zorlanan halkın kolektif hafızasındaki anılar tazeliğini koruyor. Kırım Tatarları Ukrayna yönetimi altında kültürel haklarını ilgili kurumlar vasıtasıyla siyasal haklarını ise Kırım Tatar Milli Meclisleri aracılığıyla korumayı başarmışlardı. Bu sayede Kırım Tatarları nın hem anavatanlarına dönüş süreci kolaylaşmış hem de yurtlarında görece daha rahat koşullara sahip olabilmişlerdi. Özellikle Kırım Tatar Millet Meclisi nin dünyanın dört bir yanındaki Kırım Tatar diasporası ile kurduğu bağlantıya bu kurumun yarımada üzerindeki siyasi ağırlığının da eklenmesi Kırım Tatarları için oldukça pozitif bir durum yaratmıştı. Rusya nın ilhakının ardından Kırım Tatarları nda bu kazanımlarını kaybetme korkusu oluştu. Ayrıca mağduriyetleri bundan öncesine dayanan Kırım Tatarları nın yarattığı farkındalık geride kalan süreçte Kırım ın ilhakını zorlaştıran en önemli etmen oldu. Rusya himayesinde gerçekleştirilen referandumu boykot ederek bir anlamda pasif direnişe geçen Kırım Tatarları Ukrayna yönetimi altında kazandıkları görece özgürlüğü sürdürmek istiyorlar. Rusya da var olan islamofobinin ve Çeçenlere karşı yürütülen iki kanlı savaşın yanı sıra ülkedeki Müslüman azınlıkların Rus yönetimi altında yaşadığı zorluklar Kırım Tatarları için başlıca endişe kaynağı. Kırım Tatarları nın gerek Rusya ile yürüttükleri işgal ve hak ihlalleri ile örülü ilişkinin tarihsel gerçekliğinden gerekse Rusya nın içerisindeki Müslüman azınlıkların durumundan ileri gelen endişeleri Rusya nın ilhak sonrası duruşunda karşılık buldu. İlk planda Kırım Tatar yayın organlarından bazıları işgalin ardından Rus yönetimi tarafından aşırı bulunarak kapatıldı. Kırım Tatar milletinin lideri, geçtiğimiz günlerde Türkiye den de Cumhuriyet nişanı alan Kırımoğlu nun Kırım a girişinin yasaklanması bu konudaki endişeleri oldukça arttırdı. Rusya Federasyonu, işgalin kurumsallaşmasını hızla tamamlarken Kırım Tatarları ndan gelebilecek muhalefeti sindirdi; ayrıca uluslararası arenada gaz kozunu oynayarak yüzleşebileceği ağır yaptırımların da önüne geçti. Batı dünyasından gelen zayıf tepkiler ve Ukrayna nın çaresizliğine karşı Rusya nın kararlılığı dikkate alınacak olunursa, kısa vadede bölgede Kırım ın işgal sürecinin sekteye uğramayacağı söylenebilir. Orta ve uzun vadede Kırım Tatarları nın bölgedeki varlığının korunması için ise Kırım Tatarları nın başta Millet Meclisi olmak üzere milli kurumlarının Rusya tarafından tanınmasına çalışılmalı ayrıca Kırım Tatarları nın yarımadadaki konut, eğitim ve kültürel haklar gibi öncelikli problemlerinin çözümü için meclis muhatap alınmalı ve destek olunmalıdır. Kırım Tatarları nın süreçteki en büyük avantajları Rusya ya karşı yüzyıllardır sürdürdükleri barışçıl direniş hareketinin getirdiği tecrübe ve vizyon sahibi Abdulcemil Kırımoğlu gibi bir öndere sahip olmaları. Kırım Tatarları nın bölgedeki varlığının korunması için başta Kırım Tatar Millet Meclisi olmak üzere yerel kurumları desteklenmeli ve Kırım Tatarları nın yarımadadaki konut, eğitim ve kültürel haklar gibi öncelikli problemlerinin çözümü için Meclise destek olunmalıdır. Her ne kadar Rusya nın Ukrayna politikasında vites büyütmesiyle bir anlamda arka planda kalsalar da Kırım Tatarları halen Türkiye nin ve Türk Dış Politikasının bölgeye yönelik politikalarının öncelik sırasında oldukça başlarda yer alıyor. 18. Yüzyılın sonlarına doğru vatanlarından kademeli olarak koparılan ve en sonunda 1944 yılında Stalin in emriyle tek fert- 15

16 ANALİZ leri kalmayıncaya kadar topraklarından sürülen tarihi Kırım Hanlığı nın varisleri olan Kırım Tatarları nın büyük bir kısmı takip eden süreçte bir topraklarına bin bir zorlukla geri döndüler. Bugün yarımadanın nüfusa oranla yüzde 12 lik kısmını oluşturan Kırım Tatarları var olan milli meclisleri ile gerek Kırım gerekse Ukrayna siyasetinde önemli bir rol üstlendiler. Ukrayna da 2013 yılının sonlarında çıkan olaylarda AB yanlısı güçleri destekleyen fakat sokak olaylarına karışmayan Kırım Tatarları, Rusya nın ilhakını da büyük endişe ile karşıladılar. Süreç içerisinde binlerce Kırım Tatarı Ukrayna nın görece daha güvenli olan bölgelerine göç ederken bir kısmı da vatanlarında kalmayı tercih ettiler. Türkiye nin mevcut dış politika perspektifi Kırım Tatarları na gerekli desteğin verilmesini ve mevcut Türk-Rus ticari ilişkilerinin geliştirilmeye devam edilmesini öngörmektedir. Kırım Tatarları na özellikle Davutoğlu nun bakanlığı döneminde yardımını esirgemeyen Türkiye aynı zamanda Rusya nın en önemli ticari ortaklarından biri konumunda. Tıpkı AB gibi doğalgazının önemli bir kısmını Rusya dan ithal ediyor. Dolayısıyla Türkiye Ukrayna nın toprak bütünlüğünü koruma konusunda ilkesel bir tutum takınırken Rusya ile profesyonel bir şekilde ilişkilerini koruyor. Bir yandan Kırım Tatarlarına verilen koşulsuz destek sürerken bir diğer yandan Rusya ile ticaret hız kesmiyor. İlerleyen zamanlarda Rusya nın Türkiye ile olan ihracatını Kırım daki limanlar yoluyla yapmak isteme ihtimali veya Kırım Tatar Millet Meclisi ile alakalı alacağı kararlar, Türkiye yi bir ikileme iterek durumun daha da ciddileşmesine yol açabilir. Seçim Sonrası Ukrayna 25 Mayıs 2014 günü Ukrayna Devlet Başkanlığı seçimleri gerçekleşti. Kırım da yapılamayan seçimlere katılım Rus milis güçlerinin etkin olduğu doğu bölgelerinde ise oldukça düşük kaldı. Seçimin rahat bir havada geçtiği ve insanların iradesini ortaya koymasının önünde herhangi bir engel ya da zorlama ile karşı karşıya kalınmadığı söylenebilir. Yalnızca, oy kullanma merkezlerinin tek salonunun kullanılmasının belli dezavantajları olduğunu söylenebilir. Zaman zaman tek sıra halinde salonun hemen hemen her yerini dolduran vatandaşların varlığı gerek seçmenler gerekse seçim görevlilerine belli zorluklar yaşatmış olsa da bu tür teknik detayların dışında oy verme işlemi mevzuata uygun ve rahat bir atmosferde gerçekleşti. Gözlem gerçekleştirdiğimiz Odesa da güvenlik görevlileri gerekli yerlerde hem seçmenlere hem de sandık görevlilerine yardımcı olurlarken, seçim merkezlerinin güvenliğini sağlamak için de ellerinden geleni yaptılar. Halkla seçim esnasında yapılan mülakatlar, insanların demokratik süreçten beklentisinin sınırlı olduğunu ortaya koydu. Bununla beraber sandıklarda oy kullanmaya gelen gençlerin azlığı da dikkat çekici bir detaydı. Bazı yaşlı insanların ise eski Sovyet dönemlerinden kalma bir alışkanlıkla seçimi milli iradenin yansımasından çok bir festival olarak gördüğünü söyleyebiliriz. Birtakım olumsuzluklara rağmen Odesa halkı gelecekten ümitli ve eninde sonunda Ukrayna nın yaşanan badireleri atlatacağına inanıyorlar. Çikolata Kralı lakaplı zengin iş adamı Poroşenko nun ilk turda büyük bir farkla Başkanlığı kazandığı seçim zaferinin ardından ülkedeki durumun iyiye gitmesi beklenebilir. Poroşenko büyük bir farkla ikinci tura gerek bırakmadan seçildi. Bu durum yeni başkanın gerek içeride gerekse uluslararası arenada var olan meşruiyetini artıracaktır. Bu sayede Yanukoviç zamanında etkinliği kaybolan devlet kurumları zaman içerisinde daha fazla işlerlik kazanacaktır. Ayrıca Rusya 16

17 AVRASYA NIN JEOPOLİTİK ANAHTARI: UKRAYNA ÜZERİNDE GÜÇ MÜCADELESİ ile gerçekleşecek pazarlıklarda da bu meşruiyet Ukrayna nın elini güçlendirecektir. Poroşenko, seçim sonrasında yaptığı açıklamada önceliğinin barış ve düzen olduğunu ifade etti. Fakat Ukrayna nın içerisinden geçtiği dönem dikkate alındığında Poroşenko nun işinin kolay olduğunu söylemek oldukça güç. Yanukoviç döneminde devlet kurumlarının etkisini büyük ölçüde kaybetmesi nedeniyle özellikle doğu bölgelerinde düzenin hemen sağlanması oldukça zor görünüyor. Ekonomik anlamda da bu süreçten Ukrayna büyük zarar görürken, para biriminin değerinin düşmesinin yanı sıra, ülkenin Kırım daki limanını kaybetmesi ve endüstriyel merkez olan Doğu Ukrayna yı da kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kalması yeni başkan Poroşenko yu zor bir sınavın beklediğini gösteriyor. Fakat bunlara rağmen seçim sonrası Ukrayna nın siyasi istikrara kavuşarak ekonomisini de toparlamaya başlaması bekleniyor. Ayrıca şimdiden ilan edilen erken parlamento seçimlerinin Ukrayna nın durumuna pozitif katkı yapacağı da söylenebilir. Öte yandan Poroşenko nun seçim sonrasında yaptığı Kırım Ukrayna nındır 14 vurgusu Kırım Tatarları nın geleceği açısından oldukça önemli. Poroşenko nun bu konudaki kararlılığı aynı zamanda Kırım Tatarları için en çok çabayı gösteren Türkiye ile Ukrayna ilişkilerine de yansıyacaktır. İlerisi için Türkiye ile Ukrayna nın bu konuda ortak hareket edip daha sonra bu işbirliğini farklı alanlara yansıtmaları beklenebilir. Poroşenko başkanlığı devralmasının ardından öncelikle stratejik devlet kurumlarının güçlendirilmesine önem verdi. Askeri güçler ve polis kuvvetlerinde reformlara gidildi ayrıca Rusya ile sınır kontrolü sıkılaştırıldı. Kurulduğundan bu yana Rusya ile ilişkilerin iyi gitmesi Ukrayna nın ve Ukrainlerin gerçek manada bir devlet olmasını engellemişti. Son gelişmeler, Ukrayna nın 14. Ukraine President vows not to give up Crimea, The Guardian, 7 Haziran Rusya nın boyunduruğundan psikolojik olarak da kurtulma yolunda olduğunu gösteriyor. Rusya nın yerel ayrılıkçı güçlere verdiği destek ve yürüttüğü psikolojik savaş dikkate alındığında Ukrayna nın doğu bölgelerinde barışı sağlamasının oldukça zor olduğu söylenebilir. Diyalog geliştirilmesi kapsamında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna da iktidarı devralan mevkidaşı Petro Poroşenko ile Fransa da bir araya geldi. Rus yetkililerin açıklamasına göre iki lider, Ukrayna nın doğusunda ateşkes ilan edilerek kan akmasının önüne geçilmesi konusunda uzlaştı. 15 Putin, Fransa da İkinci Dünya Savaşı sırasında Batılı müttefiklerin Nazi işgali altındaki Fransa ya yaptığı çıkarmanın yıldönümü etkinlikleri sırasında ABD Başkanı Barack Obama ile de kısa bir görüşme yaptı. Haziran ayında yapılan ateşkes görüşmelerine rağmen bölgede sular durulmuş değil. Gerek ayrılıkçılar gerekse Ukrayna ordusunun saldırılarından siviller de oldukça olumsuz bir şekilde etkileniyorlar. Ukrayna hükümet yetkilileri harekâtı haftalar boyunca isyancı militanların elinde olan kente karşı terör operasyonunun aktif aşaması olarak tanımlarken ayrılıkçı güçler hakimiyet kurdukları bölgelerden çekilmek niyetinde değil. Ukrayna ordusu Sloviansk ı tamamen kuşatırken Rus ayrılıkçılar havan topu saldırılarıyla güvenlik görevlilerine ateş açıyor. Gerek AB gerekse ABD nin bölgeye yönelik politikalarının oyun değiştirici nitelikte olmadığı göz önüne alınırsa, Poroşenko nun Rusya ya bir miktar taviz vermesini ilerleyen zamanlarda beklemek mümkün. Ukrayna nın Rusya için önemi göz önüne alındığında Poroşenko nun elinde bulunan kozların da oldukça önemli olduğu söylenebilir. Ukrayna doğu bölgelerini yaptığı üst üste askeri operasyonlarla bir bir ele geçirirken, Rusya nın cephedeki ayrılıkçı birliklere verdiği destekle sahada olduğu biliniyor. Rusya propaganda aygıtlarını kullanarak Ukrayna nın gerçekleştirdiği 15. Putin ve Poroşenko ateşkesi görüştü, BBC Türkçe, 6 Haziran

18 ANALİZ operasyonlardaki insan hakları ihlallerine dikkat çekerek bu konuda uluslararası toplumda bir kamuoyu oluşturmak istiyor. Rusya nın nihai hedefi Ukrayna yı doğusunda yaşayan Rusça konuşan azınlığın kültürel ve siyasi hakları yönünde karar almaya zorlamak. Önümüzdeki aylarda Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmanın cephe savaşlarından sıyrılarak diplomasi ekseninde gerçekleşecek Ukrayna da federalizm ve merkeziyetçilik tartışması üzerinden şekilleneceği söylenebilir. AVRUPA BİRLİĞİ NİN HAMLELERİ Avrupa nın Doğu Ortaklığı ve AB Ortaklık Anlaşması 2004 yılında AB tarafından komşuluk politikasının temel belgesi niteliğinde olan Avrupa Komşuluk Politikası Strateji Belgesi yayımlanmıştı.16 AB nin komşuluk politikası 2003 te Rusya yı, Batılı Yeni Bağımsız Devletler-Western Newly Independent States olarak nitelendirilen ülkeler olan Ukrayna, Belarus, Moldova gibi yeni komşuları ve Akdeniz ülkelerini kapsamaktadır. Bu kapsamda ticari ilişkilerin geliştirilmesi, STK lar ve gençler için eğitim ve kültür alanında değişim programları gerçekleştirilmesi, ortak güvenlik tehditlerinin önlenmesi için işbirliğinin yoğunlaştırılması, çatışma ve kriz yönetimi durumlarında AB nin siyasi olarak daha fazla müdahil olması, ulaştırma, enerji ve telekomünikasyon ağlarında Avrupa ya entegrasyonun sağlanması ve yeni finans kaynakları oluşturulması gibi kararlar alınmış ve her yıl yeni yol haritaları hazırlanılarak planlar pekiştirilmiştir. 17 AB Ukrayna yı 2004 te başlattığı Komşuluk Politikasına dâhil etmiş, Doğu Ortaklığı progra- 16. European Neighbourhood Policy, European Commission Strategy Paper, no. 373 (2004) ten bu yana Avrupa Komşuluk Politikası strateji metinleri için bkz., index_en.htm adresinde yer alan Strategy Papers of European Comission since 2003 başlıklı metinler. mı kapsamında da bu ülke ile güçlü ilişkiler geliştirmeyi amaçlamıştır. Ukrayna AB nin Doğu Ortaklığı programı içindeki en büyük ülke olması ve Rusya ile arasında stratejik bir geçiş hattı olması açısından önem arz etmektedir. Doğu Ortaklığı, AB nin Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan, Moldova, Beyaz Rusya ve Ukrayna ile gerçekleştirilen bir ortaklık anlaşmasıdır. Ortaklık, Polonya Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski nin önerisi ve İsveç in desteğiyle 26 Mayıs 2008 tarihinde Brüksel de ortaya konmuştur den itibaren hız kazanan Avrupa Komşuluk Politikası özellikle başta Polonya olmak üzere Doğu Avrupa ülkelerinin bu projenin hayata geçmesinde önemli rolleri oldu. Bugün üzerinde durulan ve Kırım ın ilhakı sonrası Ukrayna, Gürcistan ve Moldova ile hızla imzalanan AB Ortaklık anlaşması, birliğe henüz üye olmamış ülkeler ile ekonomik ilişkileri derinleştirerek entegrasyonu belli bir seviyeye getirmeyi planlıyor. Bunun yanında Avrupa daki organizasyonlara Ukraynalı gençlerin daha çok katılmasını sağlayacak programların geliştirilmesi öngörülüyor. Hatırlanacağı gibi bu anlaşmayı 1963 yılında imzalayan Türkiye AB ye üyelik sürecini de başlatmıştı. Soğuk Savaş ın bitişinin ardından AB Ortaklık Anlaşması Gürcistan ve Ukrayna gibi batı ile entegrasyona uygun görülen ülkelerle bir ön çerçeve oluşturmak amacıyla kullanılmaya başladı. Ortaklık Anlaşması çerçevesinde ilgili ülkenin pazarını Avrupa Birliği mallarına açması, aynı zamanda sivil toplum ve hukuk alanlarında bir takım reformlar yapması bekleniyor. Ukrayna bu anlaşmayı imzalaması halinde pazarını AB ye açarak kısa vadede çok da kârlı olmayan bir hamle yapmış olacaktı. Zaten Yanukoviç e getirilen eleştiriler de pragmatik düşünüp ülkeyi uzun vadede Avrupalı bir gelecek vizyonundan alıkoymasıydı. Dolayısıyla bir açıdan Yanukoviç in bu anlaşmayı Rusya dan daha kârlı bir anlaşma koparabilmek amacıyla kullandığını söylemek de mümkün. 18

19 AVRASYA NIN JEOPOLİTİK ANAHTARI: UKRAYNA ÜZERİNDE GÜÇ MÜCADELESİ AB ve Ukrayna Krizi Rusya ile AB arasında Ukrayna merkezli yaşanan gerilim ülkenin doğusunda yaşanan çatışmalar ve karşılıklı adımlar ile kalıcı bir krizi tetiklemiş oldu. Batı nın karşı hamlesi ise şimdilik ekonomik ve diplomatik yaptırımları içeren bir politikadan oluşuyor. Rusya da Ukrayna dan ziyade daha geniş ölçekte Avrupa-Atlantik işbirliğinin ne yapabileceğini izliyor. Yaptırımlar ile Putin e yakın çevrelerin Avrupa ya yönelik ekonomik faaliyetleri ve seyahat serbestliği yasaklanırken vize serbestliğine dair görüşmeler de askıya alındı. Washington yönetimi ise bundan böyle Rusya nın askeri amaçlı kullanabileceği yüksek teknoloji ürünlerine ihracat lisansı vermeyeceğini ve bu kapsamdaki mevcut lisansları da iptal edeceğini bildirildi. 18 ABD nin uygulayacağı yaptırımların daha etkili olması için Rusya ile geniş ölçekte ekonomik ilişkileri olan Avrupa nın desteğine ihtiyacı var. Ukrayna daki gelişmeler ABD nin dikkatini yeniden Asya dan doğu Avrupa ya çekerken ticari kapasite göz önüne alındığında AB yi yekpare bir şekilde yanına almadan ABD nin Rusya ya yönelik yaptırımlarının yeterli etkiyi yaratmayacağının altını çizmek gerekiyor. Bu yönde Alman hükümetinin de Alman şirketlerine Rusya ya silah ihracatı için izin vermeyeceği belirtildi. 19 Rusya ile yapılacak yeni anlaşmalar ve ikili zirveler iptal edildi, vize serbestliği görüşmeleri askıya alındı, Rusya G8 den çıkarıldı, NATO-Rusya ilişkileri askıya alındı ve Rusya nın AGİT e katılımı da askıya alındı. Avrupa Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso Atlantik Konseyi nde katıldığı bir toplantıda şimdiden milyar dolarlık ticari kararların durduğunu ifade etti. AB Rusya nın birinci derece ticari partneri olduğundan ekonomik yaptırımların sınırlı da olsa Rus ekonomisine olumsuz etkileri olacaktır. Ancak AB tarafında gerek askeri sanayi gerek enerji alımı konusunda ülkeler tara- 18. AB ve ABD den Rusya ya yeni yaptırımlar, euraticv.com.tr, 28 Nisan Almanya Rusya ya silah ihracatını durduruyor, abhaber.com, 25 Nisan fından yekpare bir boykot yapılmadığını da ifade etmek gerekir. Avrupa bir yandan ekonomik alanda ve serbest dolaşım konusunda önlemler alırken, diğer yandan Rusya ya olan yüksek enerji bağımlılığını azaltacak alternatif politikalar geliştirmeye çalışıyor. Enerji alanında önceliklerini, yatırımlarını ve ikili işbirliği alanlarını da gözden geçiriyor. Avrupa nın Rusya ya enerji bağımlılığının yanı sıra Rusya da esasen Avrupa ya giden malları ve enerji ihracatı ile Avrupa ya bağlı durumda. Zaman içinde Avrupa nın alternatif enerji rotaları elde etmesi durumunda, daha az enerji talebi ve enerji fiyatlarının bütçeyi ayakta tutmaya yetmeyecek noktaya gelmesi Kremlin in ayağını aksatabilir. Avrupa bir yandan ekonomik alanda ve serbest dolaşım konusunda önlemler alırken, diğer yandan Rusya ya olan yüksek enerji bağımlılığını azaltacak alternatif politikalar geliştirmeye çalışıyor. Ukrayna geçici Başbakanlığı yapmış olan Arseniy Yatsenyuk ile görüşen Avrupa Konseyi Başkanı Herman Van Rompuy Kiev yönetimine destek olmayı sürdüreceklerini açıklarken, 20 AB yetkilileri krizin çözülmesi için özellikle Başkanlık seçimlerinin adil ve şeffaf bir şekilde gerçekleşmesine önem veriyordu. 25 Mayıs ta yapılan seçimler krizin çözülmesinde kısmen önemli bir adım oldu. Ancak bu sadece Kiev deki yönetim krizini çözen sınırlı bir gelişmeydi ve Ukrayna nın toprak bütünlüğünün tehdit altında olması asıl kriz gündemini oluşturmaktaydı. AB, krizin ulusal diyalog ile aşılmasını umuyorsa da Ukrayna nın Doğu bölgesinde devam eden kaos, 20. Avrupa Birliği nden Kiev e Tam Destek euronews.com,13 Mayıs

20 ANALİZ diyaloğa kapıları kapatmış durumda. Rus ayrılıkçılar ile Ukrayna güçleri arasında silahlı çatışmalar yaşanırken bölgede yaşayan halk da tehdit altında. İnsanlar ticari faaliyetlerden ve eğitim olanaklarından ciddi manada mahrum olmaya başladı. Ukrayna nın doğu bölgesinde bulunan sanayi ve madenlerin de çoğu çalışamaz hale gelmiş durumda. Ekonominin toparlanması için en az 3 milyar dolarlık acil bir yardım paketine ihtiyaç var ve bunun önemli bir kısmının ortaklık anlaşması sonrası AB ve ABD tarafından sağlanması bekleniyor. Rusya ile AB arasında bir tampon bölge görevi de gören Ukrayna gibi büyük bir ülkenin iradesinin zayıf düşmesi ve Rusya tarafından manipüle edilmesi ileride AB karşısında başta gaz olmak üzere birçok konuda Rusya nın elini güçlendirecektir. Ukrayna yönetimi ise devam eden gerilim nedeniyle Rusya yı suçlarken Kremlin den ayrılıkçıları silah bırakmaya ve kamu binalarını terk etmeye çağırmasını talep ediyor. Ancak Putin Rus milislerden Ukrayna nın doğusunda gerçekleşecek referandumu ertelemeleri çağrısı yaptıysa da ayrılıkçılar bunu umursamayarak referandumu gerçekleştirdi. 21 Çatışmalar sürerken Ukrayna ordusunun kuşattığı Slavyansk ta da halk referandum için sandık başına gitti. Referandumda oyların şeffaf sandıkları açık olarak atılması da dikkat çekti. Bölgede kendi bağımsızlıklarını ilan eden ayrılıkçılar Donetsk Cumhuriyeti Başkanlık Bildirgesi yayımlayarak, ABD Başkanı Barack Obama, Almanya Başbakanı Angela Merkel, İngiltere Başbakanı David Cameron ve Avrupa 21. Ömer Melih Üzelce ve Bahtiyar Abdurkerimov, Donetsk referandum için sandık başında, Anadolu Ajansı, 11 Mayıs Birliği (AB) Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Catherine Ashton a bölgeye giriş yasağı koydu. 22 Zaten AGİT görevlilerinin de bölgede kaçırılması güvenlik sorununu gözler önüne seriyor. Ukrayna hükümeti ise doğu ve batıdan gelecek temsilcilerle ülke çapında ulusal diyalog başlatma ve yerel yönetimlerin güçlendirilmesi konusunu görüşme hazırlığı yapıyor. AB nin mevcut politikaları göz önüne alındığında Ukrayna daki durumun bu denli umutsuz bir hal almasının bir sebebinin de mevcut tablonun bir AB-Rusya çatışması olarak görülmesi olduğu söylenebilir. Rusya ve AB bölge üzerinde çok farklı boyutlarda ve düzeylerde hesaplara sahip iki aktör konumunda. Konunun sürekli bu zeminde tartışılması ve AB-Rusya merkezli bir çözüm arayışı şu ana kadar Ukrayna ya herhangi bir fayda getirmedi. Bünyesinde keskin bir karar almayı zorlaştıran 28 devleti barındıran ve Ukrayna nın geleceğine dair en azından Rusya kadar yüksek idealler taşımayan AB nin Rusya ya karşı etkili bir rol oynaması mümkün gözükmüyor. Gelinen noktada Ukrayna siyaseti işlerliğini yitirerek bu denli önemli bir meselenin dahi sakince tartışılmasının önüne geçti. Şu anki tabloda bir yanda ülkenin önemli bir kısmı Ukrayna dan ayrılırken, yeni Başbakan Yatsenyuk mezkûr anlaşmayı imzaladı. Bu anlaşma ile Ukrayna nın ihtiyacı olan desteği ne kadar elde edeceği bir soru işareti olarak ortada duruyor. AB nin şu ana kadar takındığı tavır göz önüne alınırsa Rusya nın bu jeopolitik oyunda daha da ileri gideceğini tahmin etmek zor değil. Gaz konusunda Rusya ya büyük oranda bağımlılığı devam eden Avrupa için, gaz koridorlarının önemli bir kısmını bulunduran Ukrayna nın üzerinde Rusya nın kontrolü arttırması olumlu bir gelişme değil. Rusya ile AB arasında bir tampon bölge görevi de gören Ukrayna gibi büyük bir ülkenin iradesinin zayıf düşmesi ve Rusya tarafından manipüle edilmesi ileride AB karşısında lidere giriş yasağı, TRT Türk web sitesi, 13 Mayıs

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

Araştırma Notu 15/179

Araştırma Notu 15/179 Araştırma Notu 15/179 27.03.2015 2014 ihracatını AB kurtardı Barış Soybilgen* Yönetici Özeti 2014 yılında Türkiye'nin ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 3,8 artarak 152 milyar dolardan 158 milyar dolara

Detaylı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı SİYASİ GELİŞMELER HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER AB Liderleri 27 Haziran da Jean- Claude Juncker i AB Komisyon Başkan adayı olarak belirledi. Schulz yeniden AP Başkanı oldu. AB Liderleri Jean-Claude

Detaylı

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Uluslararası Konferans Sivil Toplum-Kamu Sektörü İşbirliği 25-26 Nisan 2013, İstanbul 2 nci Genel Oturum

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BÜLTENİ AB SERVİSİ SAYI:15 NİSAN 2004/2

AVRUPA BİRLİĞİ BÜLTENİ AB SERVİSİ SAYI:15 NİSAN 2004/2 Hazırlayan: Müge ÇAKAR İÇİNDEKİLER 1. AB- TÜRKİYE SON DAKİKA 1.1. AB-Türkiye İlişkileri nde Kıbrıs 2. AB den ÖNEMLİ BAŞLIKLAR 2.1. Avrupa Birliği nde Tarihi Genişleme AVRUPA BİRLİĞİ BÜLTENİ AB SERVİSİ

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 İNCE GÜÇ VE KAMU DİPLOMASİSİ ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI TÜRKİYE NİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ PROGRAMLARI

Detaylı

KASIM AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Türkiye nin AB ye üyelik müzakereleri çerçevesinde 22 Nolu fasıl müzakereye açıldı.

KASIM AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Türkiye nin AB ye üyelik müzakereleri çerçevesinde 22 Nolu fasıl müzakereye açıldı. KASIM AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER SİYASİ GELİŞMELER Türkiye nin AB ye üyelik müzakereleri çerçevesinde 22 Nolu fasıl müzakereye açıldı. AB ile üyelik müzakerelerinde üç yıllık aradan sonra, 22. Fasıl müzakereye

Detaylı

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı.

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı. TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ HAFTA 2 Roma Antlaşması Avrupa Ekonomik Topluluğu AET nin kurulması I. AŞAMA AET de Gümrük Birliğine ulaşma İngiltere, Danimarka, İrlanda nın AET ye İspanya ve Portekiz in AET ye

Detaylı

Ayşegül DEDE / Etüd Araştırma Servisi / Uzman 2009 YILI TÜRKİYE-AB İLİŞKİLERİ GENEL DEĞERLENDİRME

Ayşegül DEDE / Etüd Araştırma Servisi / Uzman 2009 YILI TÜRKİYE-AB İLİŞKİLERİ GENEL DEĞERLENDİRME Ayşegül DEDE / Etüd Araştırma Servisi / Uzman 2009 YILI TÜRKİYE-AB İLİŞKİLERİ GENEL DEĞERLENDİRME 2009 yılı, Türkiye-AB ilişkileri için son derece önemli bir dönüm noktasıdır. 2008 yılı AB açısından verimli

Detaylı

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - İtalya İlişkileri: Fırsatlar ve Güçlükler ( 2014 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen

Detaylı

JENS STOLTENBERG İLE SÖYLEŞİ: NATO-RUSYA İLİŞKİLERİ VE BÖLGESEL İSTİKRARSIZLIK

JENS STOLTENBERG İLE SÖYLEŞİ: NATO-RUSYA İLİŞKİLERİ VE BÖLGESEL İSTİKRARSIZLIK JENS STOLTENBERG İLE SÖYLEŞİ: NATO-RUSYA İLİŞKİLERİ VE BÖLGESEL İSTİKRARSIZLIK NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, TPQ yla gerçekleştirdiği özel söyleşide Rusya ile yaşanan gerginlikten Ukrayna nın

Detaylı

İKV DEĞERLENDİRME NOTU

İKV DEĞERLENDİRME NOTU 113 Şubat 2015 İKV DEĞERLENDİRME NOTU TÜM AB VATANDAŞLARI İÇİN VİZESİZ TÜRKİYE Deniz SERVANTIE İKV Uzman Yardımcısı Deniz SERVANTIE 27 Ekim 2014 İKTİSADİ KALKINMA VAKFI www.ikv.org.tr TÜM AB VATANDAŞLARI

Detaylı

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam 978-605-5952-27-3 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam 978-605-5952-27-3 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011 Seri/Sıra No 2000 li Yıllar / 6 Kitabın Adı Türkiye de Dış Politika Editör İbrahim KALIN Yayın Hazırlık Arter Reklam ISBN 978-605-5952-27-3 BBaskı Tarihi Ağustos-2011 Ofset Baskı ve Mücellit Ömür Matbaacılık

Detaylı

ŞUBAT AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Macaristan a Resmi Bir Ziyaret Gerçekleştirdi

ŞUBAT AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Macaristan a Resmi Bir Ziyaret Gerçekleştirdi ŞUBAT AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER SİYASİ GELİŞMELER Cumhurbaşkanı Gül, Türk-Macar İş Forumu Açılış Oturumu da İş Adamlarına Hitap Etti. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Macaristan a Resmi Bir Ziyaret Gerçekleştirdi

Detaylı

EYLÜL AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER

EYLÜL AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER EYLÜL AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER SİYASİ GELİŞMELER ABAD, Türk vatandaşlarına vize uygulamasının hukuka uygun olduğuna hükmetti. Avrupa Birliği Adalet Divanı (ABAD), 24 Eylül de, Türkiye vatandaşlarının

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ

AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ Bilindiği üzere; Belçika, Federal Almanya, Fransa, Hollanda, İtalya ve Lüksemburg tarafından, 1951 yılında Paris te imzalanan bir Antlaşma ile Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT)

Detaylı

OCAK AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, AB Konsey Başkanı nın Daveti Üzerine Brüksel e Gitti

OCAK AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, AB Konsey Başkanı nın Daveti Üzerine Brüksel e Gitti OCAK AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER SİYASİ GELİŞMELER Beş yıl aradan sonra AB ye en üst düzeyde ziyaret gerçekleştirildi. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, AB Konsey Başkanı nın Daveti Üzerine Brüksel e Gitti

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 03 Temmuz 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 03 Temmuz 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 03 Temmuz 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER FED Başkanı Yellen: Faiz politikası istikrar endişeleriyle değişmemeli Fed Başkanı Yellen Washington da yaptığı konuşmada, düşük faiz oranlarının finansal

Detaylı

F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER

F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER 20. yy.da meydana gelen I. ve II. Dünya Savaşlarında milyonlarca insan yaşamını yitirmiş ve telafisi imkânsız büyük maddi zararlar meydana gelmiştir. Bu olumsuz durumun

Detaylı

Avrupalıların Müstakbel Bir AB Üyesi Olarak Türkiye ye Bakışları ve. Türkiye nin Avrupalılaşma Sorunları

Avrupalıların Müstakbel Bir AB Üyesi Olarak Türkiye ye Bakışları ve. Türkiye nin Avrupalılaşma Sorunları Avrupalıların Müstakbel Bir AB Üyesi Olarak Türkiye ye Bakışları ve Türkiye nin Avrupalılaşma Sorunları Merkezi Finans ve İhale Birimi AB ve Türkiye Arasında Sivil Toplum Diyaloğunun Geliştirilmesi Üniversiteler

Detaylı

ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU

ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU DAĞLIK KARABAĞ SORUNU DAR ALANDA BÜYÜK OYUN ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU Avrasya Araştırmaları Merkezi USAK RAPOR NO: 11-07 Yrd. Doç. Dr. Dilek M. Turgut Karal Demirtepe Editör Eylül 2011

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi, Ankara ve Atina nın Ortaklık başvurularını kabul etti.

11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi, Ankara ve Atina nın Ortaklık başvurularını kabul etti. ARAŞTIRMA RAPORU ÖZEL ARAŞTIRMA--AVRUPA BİRLİĞİ TÜRKİYE KRONOLOJİSİ 20/06/2005 1959 1963 1964 1966 1968 1970 1971 1972 1973 31 Temmuz: Türkiye, AET ye ortaklık için başvurdu. 11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi,

Detaylı

İKV DEĞERLENDİRME NOTU

İKV DEĞERLENDİRME NOTU 91 Eylül 2014 İKV DEĞERLENDİRME NOTU AB NİN ZİRVESİ NDE İKİ YENİ YÜZ: AB KONSEYİ YENİ BAŞKANI TUSK VE YENİ YÜKSEK TEMSİLCİ MOGHERINI Yeliz ŞAHİN İKV Uzmanı 1 İKTİSADİ KALKINMA VAKFI www.ikv.org.tr AB NİN

Detaylı

AVRUPA TOPLULUKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ

AVRUPA TOPLULUKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ AVRUPA TOPLULUKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ 1. AVRUPA TOPLULUKLARI 1.1. Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu nun kurulması yönündeki ilk girişim, 9 Mayıs 1950 tarihinde Fransız

Detaylı

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI 2010 Eğitim Öğretim Yılı Bahar Dönemi Zorunlu Dersler Uluslararası İlişkilerde Araştırma

Detaylı

Türkiye ve Avrupa Birliği

Türkiye ve Avrupa Birliği Türkiye ve Avrupa Birliği Türkiye ve Avrupa Birliği İlişkisi Avrupa Birliği 25 Mart 1957 tarihinde imzalanan Roma Antlaşması'yla Avrupa Ekonomik Topluluğu adı altında doğdu. Türkiye 1959 yılında bu topluluğun

Detaylı

MAYIS AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Avrupa Parlamentosu Seçimleri nde Aşırı Sağın Yükselişi

MAYIS AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Avrupa Parlamentosu Seçimleri nde Aşırı Sağın Yükselişi MAYIS AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER SİYASİ GELİŞMELER Avrupa Parlamentosu Seçimleri sonuçlandı. Avrupa Parlamentosu Seçimleri nde Aşırı Sağın Yükselişi 2014 Avrupa Parlamentosu Seçimleri, 22-25 Mayıs tarihlerinde

Detaylı

HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9

HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9 HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9 Konya hizmetler sektörü güven endeksi, 4 ayın ardından pozitif değer aldı: Şubat 2014 ten bu yana negatif değer alan Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, Haziran 2014

Detaylı

KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI

KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI Berna ERKAN Sunuş ASOSAI (Asya Sayıştayları Birliği) ve

Detaylı

Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi

Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi Büyükdere Cad. No. 106 34394 Esentepe - İstanbul AçıkDeniz Telefon Bankacılığı: 444 0 800 www.denizbank.com Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi 2013 Mali Verileri DenizBank bir Sberbank

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

İKV DEĞERLENDİRME NOTU

İKV DEĞERLENDİRME NOTU 99 Kasım 2014 İKV DEĞERLENDİRME NOTU JUNCKER KOMİSYONU GÖREVE BAŞLARKEN: TÜRKİYE BİR 5 YIL DAHA KAYBETMEYİ GÖZE ALABİLİR Mİ? Doç. Dr. Çiğdem Nas, İKV Genel Sekreteri İKTİSADİ KALKINMA VAKFI www.ikv.org.tr

Detaylı

Rusya nın İlhakı Sonrası Kırım ve Kırım Tatarları

Rusya nın İlhakı Sonrası Kırım ve Kırım Tatarları PERSPEKTİF SAYI: 45 NİSAN 2014 Rusya nın İlhakı Sonrası Kırım ve Kırım Tatarları MUHAMMED KOÇAK Kırım Tatar halkı bölge için ne ifade ediyor? Rusya neden ilhak boyutunda dramatik bir adım attı ve bundan

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI Hazırlayan: Ömer Faruk Altıntaş Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Daire Başkanı ANKARA 5 Nisan 2007 Birincil Kurucu Antlaşmalar Yazılı kaynaklar

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ SİGORTA MÜKTESEBAT REHBERİ

AVRUPA BİRLİĞİ SİGORTA MÜKTESEBAT REHBERİ AVRUPA BİRLİĞİ SİGORTA MÜKTESEBAT REHBERİ Hazırlayan: Berna Özşar Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği AB, Mevzuat ve Projeler Birimi Uzmanı AVRUPA BİRLİĞİ SİGORTA MÜKTESEBAT REHBERİ TSRŞB Yayın

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI.

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. 28 Şubat 2014 BASIN BÜLTENİ AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. AB (28) ve EFTA ülkeleri toplamına göre otomotiv pazarı 2014 yılı Ocak ayında 2013 yılı aynı ayına göre %5 büyüdü ve toplam

Detaylı

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ 1. "Azerbaycan Milli Güvenlik Stratejisi Belgesi", Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından 23 Mayıs 2007 tarihinde onaylanarak yürürlüğe girmiştir.

Detaylı

2014-2015 AKADEMİK YILI ERASMUS ARTI (+) PROGRAMI BİLGİLENDİRME TOPLANTISI

2014-2015 AKADEMİK YILI ERASMUS ARTI (+) PROGRAMI BİLGİLENDİRME TOPLANTISI 2014-2015 AKADEMİK YILI ERASMUS ARTI (+) PROGRAMI BİLGİLENDİRME TOPLANTISI SUNUM PLANI Erasmus artı( +) Programı Nedir? Erasmus artı (+) Programının Amacı? Programa Kapsamındaki Ülkeler Program Kapsamında

Detaylı

Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) 2014-IV. Çeyrek (Ekim, Kasım, Aralık) ve 2014 Yılı Değerlendirmesi

Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) 2014-IV. Çeyrek (Ekim, Kasım, Aralık) ve 2014 Yılı Değerlendirmesi SAYI: 9 NISAN Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) -IV. Çeyrek (Ekim, Kasım, Aralık) ve Yılı Değerlendirmesi ERDAL TANAS KARAGÖL te gerçekleşen ekonomik büyümenin kaynağı nedir? Ekonomik büyüme oranına bakıldığında

Detaylı

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir.

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir. İçişleri Bakanı Sayın İdris Naim ŞAHİN nin Entegre Sınır Yönetimi Eylem Planı Aşama 1 Eşleştirme projesi kapanış konuşması: Değerli Meslektaşım Sayın Macaristan İçişleri Bakanı, Sayın Büyükelçiler, Macaristan

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim) Rapor No: 212/23 Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (211/212 Ekim) Kasım 212 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (27) ve EFTA Ülkeleri nde otomobil pazarı 211 yılı

Detaylı

Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri

Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri 27.12.2012 Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri 000 Sinem KARADAĞ Gözde TOP Babasının denge siyasetini başarıyla yürüten İlham Aliyev, Azerbaycan ın bölgesel nitelikli

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ INSTITUTE FOR STRATEGIC STUDIES S A E STRATEJİK ARAŞTIRMALAR ENSTİTÜSÜ KASIM, 2003 11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ 11 EYLÜL SALDIRISI SONUÇ DEĞERLENDİRMESİ FİZİKİ SONUÇ % 100 YIKIM

Detaylı

Tarih: 13 Temmuz 2012 Daha fazla bilgi için Nurgül Usta Genel Md. Yardımcısı Tel: 0212 349 48 50 E mail:nurgul.usta@dorinsight.

Tarih: 13 Temmuz 2012 Daha fazla bilgi için Nurgül Usta Genel Md. Yardımcısı Tel: 0212 349 48 50 E mail:nurgul.usta@dorinsight. BASIN BÜLTENİ Tarih: 13 Temmuz 2012 Daha fazla bilgi için Nurgül Usta Genel Md. Yardımcısı Tel: 0212 349 48 50 E mail:nurgul.usta@dorinsight.com Hitay Yatırım Holding firmalarından Türkiye nin en büyük

Detaylı

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Siyasi İşler Başkanlığı 20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 - Reform İzleme Grubu nun (RİG) 20. Toplantısı, Devlet Bakanı ve Başmüzakerecimiz

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012 29. Uluslararası Tekstil Makineleri Fuarı 4. İstanbul Teknik Tekstiller ve Nonwoven Fuarı 9. Uluslararası İstanbul İplik Fuarı Hazırlayan TEKNİK Fuarcılık

Detaylı

SONUÇ RAPORU. CYF Fuarcılık A.Ş.

SONUÇ RAPORU. CYF Fuarcılık A.Ş. SONUÇ RAPORU Bitki sektörünün dev buluşması bu yılda 28 Kasım - 01 Aralık 2013 tarihleri arasında, İstanbul Fuar Merkezi nde gerçekleşti. Kıtaların buluşma noktası İstanbul da 21 farklı ülkeden gelen 286

Detaylı

5. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Türkiye - AB Sivil Diplomasi İnşası: Kapasite İnşası Yönetimi ve Çok Boyutlu İşbirliği

5. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Türkiye - AB Sivil Diplomasi İnşası: Kapasite İnşası Yönetimi ve Çok Boyutlu İşbirliği STRATEJİK VİZYON BELGESİ 5. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Türkiye - AB Sivil Diplomasi İnşası: Kapasite İnşası Yönetimi ve Çok Boyutlu İşbirliği ( 20-21 Kasım 2014, İstanbul - Türkiye ) Avrupa Birliği çerçevesinde

Detaylı

Çok tatil yapan ülke imajı yanlış!

Çok tatil yapan ülke imajı yanlış! Tarih: 19.05.2013 Sayı: 2013/09 İSMMMO nun Türkiye de Tatil ve Çalışma İstatistikleri raporuna göre Türkiye tatil günü sayısında gerilerde Çok tatil yapan ülke imajı yanlış! Türkiye, 34 OECD ülkesi arasında

Detaylı

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ Türkiye milli katılım organizasyonunun, T.C. Ekonomi Bakanlığı'na izin başvurusu yapılmış olup, Türkel

Detaylı

PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013

PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013 PINAR ÖZDEN CANKARA İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD Yüksek Lisans/MA Lisans/BA İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Siyaset

Detaylı

PROGRAMI PROGRAM GENEL TANITIMI

PROGRAMI PROGRAM GENEL TANITIMI PROGRAMI PROGRAM GENEL TANITIMI T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI TÜRK ULUSAL AJANSI AB Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığı HAYATBOYU ÖĞRENME GENÇLİK Aralık 1999 2002 Helsinki Zirvesi - Topluluk

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU

HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, geçen aya göre yükselirken, geçen yıla göre düştü. Önümüzdeki 3 ayda hizmetlere

Detaylı

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014 Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye ile Kürdistan arasındaki ekonomik ilişkiler son yılların en önemli rakamlarına ulaşmış bulunuyor. Bugünlerde petrol anlaşmaları ön plana

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü AVRUPA BİRLİĞİNEDİR? Hukuki olarak: Uluslar arası örgüt Fiili olarak: Bir uluslararası örgütten daha fazlası Devlet gibi hareket

Detaylı

Türkiye nin AB Süreci nde Yeni İletişim Stratejisi

Türkiye nin AB Süreci nde Yeni İletişim Stratejisi SAYI: 75 EKİM 2014 Türkiye nin AB Süreci nde Yeni İletişim Stratejisi FURKAN ŞENAY Türkiye neden yeni bir AB stratejisine ihtiyaç duyuyor? Eksiklikler nelere sebep oldu? Yeni bir iletişim stratejisi ihtiyacının

Detaylı

Enerji Verimliliği: Yüzde 50 Çözüm

Enerji Verimliliği: Yüzde 50 Çözüm Enerji Verimliliği: Yüzde 50 Çözüm Almanya nın Büyümesi 4,000,000 3,500,000 3,000,000 2,500,000 2,000,000 Enerji Kullanımı Energy Use GSYH GDP 1,500,000 1,000,000 500,000 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ İLETİŞİM STRATEJİSİ

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ İLETİŞİM STRATEJİSİ TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ İLETİŞİM STRATEJİSİ 1 AB İLETİŞİM STRATEJİSİ (ABİS) NEDİR? Türkiye - AB müzakere sürecinin üç ayağı: 1- Siyasi reformlar 2- AB yasal düzenlemelerinin kabul edilmesi ve uygulanması

Detaylı

Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) 2015-III. Çeyrek (Temmuz, Ağustos, Eylül) Değerlendirmesi

Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) 2015-III. Çeyrek (Temmuz, Ağustos, Eylül) Değerlendirmesi SAYI: 118 ARALIK 15 Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) 15-III. Çeyrek (Temmuz, Ağustos, Eylül) Değerlendirmesi ERDAL TANAS KARAGÖL 15 yılı üçüncü çeyrekte gerçekleşen ekonomik büyümenin kaynağı nedir? Gerçekleşen

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu: Gezi Parkından dünyaya yansıyan ses daha fazla özgürlük, daha fazla demokrasi sesidir. Tarih : 15.06.2013 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu Türkiye de görev yapan yabancı

Detaylı

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ Yazar : Erdem Denk Yayınevi : Siyasal Kitabevi Baskı : 1. Baskı Kategori : Uluslararası İlişkiler Kapak Tasarımı : Gamze Uçak Kapak

Detaylı

İLAN TARİHİ 3 Mart 2014. SON BAŞVURU TARİHİ: 25 Mart 2014

İLAN TARİHİ 3 Mart 2014. SON BAŞVURU TARİHİ: 25 Mart 2014 2013-2014 ÖĞRETİM YILI ERASMUS ÖĞRENCİ STAJ HAREKETLİLİĞİ BAŞVURU DUYURUSU İLAN TARİHİ 3 Mart 2014 SON BAŞVURU TARİHİ: 25 Mart 2014 Erasmus Stajı Nedir? Staj (yerleştirme), bir yararlanıcının programa

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 42

HABER BÜLTENİ Sayı 42 KONYA PERAKENDE SEKTÖRÜ DURAĞAN SEYRETTİ: HABER BÜLTENİ 04.08.2015 Sayı 42 Konya Perakende Güven Endeksi (KOPE) değeri geçen aya göre önemli bir değişim göstermedi. Önümüzdeki 3 aydaki satış fiyatı ve

Detaylı

Türkiye nin Yeni AB Stratejisi ve Ulusal Eylem Planları

Türkiye nin Yeni AB Stratejisi ve Ulusal Eylem Planları T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI Türkiye nin Yeni AB Stratejisi ve Özlen Kavalalı Müsteşar Yardımcısı V. 50 yıldan fazla bir geçmişe sahip Türkiye-AB ilişkileri günümüzde her iki tarafın da yararına olan

Detaylı

Anket`e katılan KOBİ lerin ait olduğu branş 10,02% 9,07% 5,25% 3,10% Enerji sanayi. Oto sanayi. Gıda sanayi. Ağaç sanayi. İnformasyon teknolojisi

Anket`e katılan KOBİ lerin ait olduğu branş 10,02% 9,07% 5,25% 3,10% Enerji sanayi. Oto sanayi. Gıda sanayi. Ağaç sanayi. İnformasyon teknolojisi Metodoloji Anket`e katılan KOBİ lerin ait olduğu branş 25,0% 2 17,42% Birden fazla cevap 22,20% 15,0% 1 5,0% 12,89% 10,02% 9,07% 7,88% 8,11% 6,21% 5,97% 5,25% 5,49% 5,25% 3,10% 12,17% 10,26% 2,86% 3,58%

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8

HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8 HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8 Konya hizmetler sektörü güven endeksi geçen aya göre düştü: 2014 ün başından bu yana düşme eğilimini sürdüren Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, Mayıs 2014 te bir önceki

Detaylı

Kafkaslarda Barýþa Giden Yol Savaþtan mý Geçmeli?

Kafkaslarda Barýþa Giden Yol Savaþtan mý Geçmeli? Kafkaslarda Barýþa Giden Yol Savaþtan mý Geçmeli? Dr. Ali Asker (*) AGÝT Minsk Grubu = AGÝT Turizmi Son birkaç aydan beri Azerbaycan siyasi terminolojisine yeni bir terim dahil edilmiþtir: AGÝT Turizmi.

Detaylı

Ekonomik ve Sosyal Komite - Avrupa Komisyonu Genişleme Genel Müdürlüğü AB Politikaları AB Konseyi AB Bakanlar Kurulu Schengen Alanı

Ekonomik ve Sosyal Komite - Avrupa Komisyonu Genişleme Genel Müdürlüğü AB Politikaları AB Konseyi AB Bakanlar Kurulu Schengen Alanı Avrupa Komisyonu SCHUMANN Roma Antlaşması Brüksel Almanya - Avrupa Parlamentosu Đktisadi Kalkınma Vakfı Adalet ve Özgürlükler AB - AVRO Politikaları AB Konseyi Bakanlar Kurulu Schengen Alanı Üye Devlet

Detaylı

ABD İLE İLİŞKİLERDE YENİ DÖNEM: MODEL ORTAKLIK

ABD İLE İLİŞKİLERDE YENİ DÖNEM: MODEL ORTAKLIK DIŞ POLİTİKA ABD İLE İLİŞKİLERDE YENİ DÖNEM: MODEL ORTAKLIK NİSAN 2009 SARIKONAKLAR İŞ MERKEZİ C. BLOK D.16 AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE 02123528795-02123528796 www.turksae.com ABD İLE İLİŞKİLERDE YENİ DÖNEM:

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı DÜNYA - SİYASET 2012 yılının Şubat ayında Tunus ta yapılan Suriye nin Dostları Konferansı nın ikincisi Nisan 2012 de İstanbul da yapıldı. Konferansta Esad rejimi üstündeki uluslararası baskının artırılması,

Detaylı

Günlük Yorum. IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı. Piyasalarda Bugün Ne Oldu? USDTRY BRENT PETROL GBPUSD EURUSD ALTIN

Günlük Yorum. IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı. Piyasalarda Bugün Ne Oldu? USDTRY BRENT PETROL GBPUSD EURUSD ALTIN Günlük Yorum IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Piyasalarda Bugün Ne Oldu? USDTRY BRENT PETROL GBPUSD EURUSD ALTIN Gündemdekiler Piyasalar yeni haftaya da gerçekleşen Brexit in gölgesi altında başladı.

Detaylı

Değişim Programları Bilgilendirme Sunumu (Hukuk Fakültesi) Aralık 2012, Altunizade

Değişim Programları Bilgilendirme Sunumu (Hukuk Fakültesi) Aralık 2012, Altunizade Değişim Programları Bilgilendirme Sunumu (Hukuk Fakültesi) Aralık 2012, Altunizade Bugünün Gündemi 1. Erasmus Öğrenim Hareketliliği 2. Erasmus Staj Hareketliliği 3. Diğer Değişim Programları Neden Değişim?

Detaylı

European Gas Conference 2015 Viyana

European Gas Conference 2015 Viyana GAZMER - GAZBİR European Gas Conference 2015 Viyana Toplantı Notları Rapor No : 2015 / 001 Tarih : 29.01.2015 Bu rapor 27.01.2015-29.01.2015 tarihlerinde yapılan Avrupa Gaz Konferansına katılım gösteren;

Detaylı

Yüksek Lisans ve Doktora Öğrenci Alımı TÜRKÇE

Yüksek Lisans ve Doktora Öğrenci Alımı TÜRKÇE Yüksek Lisans ve Doktora Öğrenci Alımı TÜRKÇE 2013-2014 Eğitim-Öğretim Yılı Güz Döneminde, Polis Akademisi Başkanlığı Güvenlik Bilimleri Enstitüsünde faaliyet gösteren Yüksek Lisans ve Doktora Programlarına

Detaylı

Amerikan Stratejik Yazımından...

Amerikan Stratejik Yazımından... Amerikan Stratejik Yazımından... DR. IAN LESSER Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri ve Jeopolitik Aldatma veya bağımsız bir Kürt Devletinden yana olmadığını ve NATO müttefiklerinin bağımsızlığını

Detaylı

Salvador, Guatemala, Kamboçya ve Namibya gibi yerlerde 1990 ların barış anlaşmaları ile ortaya çıkan fırsatları en iyi şekilde kullanabilmek için

Salvador, Guatemala, Kamboçya ve Namibya gibi yerlerde 1990 ların barış anlaşmaları ile ortaya çıkan fırsatları en iyi şekilde kullanabilmek için ÖN SÖZ Barış inşası, Birleşmiş Milletler eski Genel Sekreteri Boutros Boutros-Ghali tarafından tekrar çatışmaya dönmeyi önlemek amacıyla barışı sağlamlaştırıp, sürdürülebilir hale getirebilecek çalışmalar

Detaylı

Komisyon EN GÜNCEL BİLGİLER VE SORULAR ISBN 978-605-364-502-3. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon EN GÜNCEL BİLGİLER VE SORULAR ISBN 978-605-364-502-3. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon EN GÜNCEL BİLGİLER VE SORULAR ISBN 978-605-364-502-3 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2013, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

Standart Eurobarometer 82. AVRUPA BİRLİĞİ NDE KAMUOYU Sonbahar 2014 ULUSAL RAPOR KIBRIS TÜRK TOPLUMU

Standart Eurobarometer 82. AVRUPA BİRLİĞİ NDE KAMUOYU Sonbahar 2014 ULUSAL RAPOR KIBRIS TÜRK TOPLUMU Standart Eurobarometer 82 AVRUPA BİRLİĞİ NDE KAMUOYU Sonbahar 2014 ULUSAL RAPOR KIBRIS TÜRK TOPLUMU Bu araştırma Avrupa Komisyonu Basın ve İletişim Genel Müdürlüğü tarafından talep ve koordine edilmiştir.

Detaylı

Türkiye-Kosova Serbest Ticaret Anlaşması IV. Tur Müzakereleri. Caner ERDEM AB Uzman Yardımcısı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü

Türkiye-Kosova Serbest Ticaret Anlaşması IV. Tur Müzakereleri. Caner ERDEM AB Uzman Yardımcısı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Türkiye-Kosova Serbest Ticaret Anlaşması IV. Tur Müzakereleri Caner ERDEM AB Uzman Yardımcısı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Eylül 2013 Sunum Planı STA ların Yasal Çerçevesi Türkiye nin

Detaylı

IV. Uluslararası Türk-Asya Kongresi Sonuç Raporu

IV. Uluslararası Türk-Asya Kongresi Sonuç Raporu IV. Uluslararası Türk-Asya Kongresi Sonuç Raporu 1. IV. Uluslararası Türk - Asya Kongresi 27-29 Mayıs 2009 tarihleri arasında İstanbul da icra edilmiş ve son derece yapıcı ve samimi bir ortam içerisinde

Detaylı

Uluslararas Bir Aktör Olarak AB nin zledi i Politikalar

Uluslararas Bir Aktör Olarak AB nin zledi i Politikalar Uluslararas Bir Aktör Olarak AB nin zledi i Politikalar Meriç GÜVEN* 11 Eylül 2001 de New York taki Dünya Ticaret Merkezi ne yapılan saldırı, ABD dış politikasını ve ulusal güvenlik stratejisini değiştirmiş;

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI İstanbul Ekonomi ve Finans Konferansı Dr. İbrahim Turhan Başkan Yardımcısı 20 Mayıs 2011 İstanbul 1 Sunum Planı I. 2008 Krizi ve Değişen Finansal Merkez Algısı II. III.

Detaylı

GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI

GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI (2015) GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI İRAN ANLAŞMASININ TÜRKİYE ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİLERİ İRAN ANLAŞMASININ TÜRKİYE ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİLERİ İran ın nükleer programı üzerine dünya güçleri diye

Detaylı

Katılım Öncesi Risk İletişim Semineri 6-7 Mayıs 2014 Belgrad/Sırbistan

Katılım Öncesi Risk İletişim Semineri 6-7 Mayıs 2014 Belgrad/Sırbistan Katılım Öncesi Risk İletişim Semineri 6-7 Mayıs 2014 Belgrad/Sırbistan Seminerin Amacı? Aday ve potansiyel aday ülkelere, AB Gıda Güvenlik Otoritesi (EFSA) tarafından AB üye ülkelerinde risk iletişiminin

Detaylı

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi. Uluslar arası İlişkiler Bölümü

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi. Uluslar arası İlişkiler Bölümü TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Uluslar arası İlişkiler Bölümü Avrasya da Ekonomik İşbirliği İmkanları: Riskler ve Fırsatların Konsolidasyonu Mustafa Aydın Ankara, 30 Mayıs 2006 Avrasya Ekonomik

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 22 Temmuz 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 22 Temmuz 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 22 Temmuz 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER Avrupa ya jeopolitik tehdit Yakın bir zamanda kadar Avrupa nın tehdit eden iç risklerdi. Örneğin Euro bölgesindeki borçlanma krizi üyeler arasında çok gerginlik

Detaylı

AB GÜNDEMİNDE ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB-İran Arasındaki Nükleer Müzakere Görüşmelerinde Uzlaşı Sağlandı

AB GÜNDEMİNDE ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB-İran Arasındaki Nükleer Müzakere Görüşmelerinde Uzlaşı Sağlandı AB GÜNDEMİNDE ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER SİYASİ GELİŞMELER Nükleer güvenlik alanında uluslararası işbirliği çalışmalarına gidiliyor. AB-İran Arasındaki Nükleer Müzakere Görüşmelerinde Uzlaşı Sağlandı AB üye

Detaylı

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar:

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar: Kadın Dostu Kentler Projesi İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün ulusal ortağı ve temel paydaşı olduğu Kadın Dostu Kentler Projesi, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu-UNFPA ve Birleşmiş Milletler

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ MUSTAFA ÇALIŞKAN

AVRUPA BİRLİĞİ MUSTAFA ÇALIŞKAN MUSTAFA ÇALIŞKAN Yüzyıllardan bu güne yaşadığımız ilişkiler AB ile son dönemde daha farklı bir boyut kazanarak devam etmektedir.bir bütün olarak Avrupa Birliği ilişkileri daha önce yaşadığımız tek tek

Detaylı

Şişecam, Yenişehir de dünya genelinde tek lokasyonda kurulu en büyük Cam Kompleksi nin yeni yatırımlarını açtı.

Şişecam, Yenişehir de dünya genelinde tek lokasyonda kurulu en büyük Cam Kompleksi nin yeni yatırımlarını açtı. Basın Bülteni Şişecam, Yenişehir de dünya genelinde tek lokasyonda kurulu en büyük Cam Kompleksi nin yeni yatırımlarını açtı. Şişecam, Yenişehir Cam Kompleksi nde yer alan Anadolu Cam Fabrikası 4. Cam

Detaylı

T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ. 21. Reform İzleme Grubu Toplantısı Basın Bildirisi Ankara, 26 Temmuz 2010

T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ. 21. Reform İzleme Grubu Toplantısı Basın Bildirisi Ankara, 26 Temmuz 2010 T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ 21. Reform İzleme Grubu Toplantısı Basın Bildirisi Ankara, 26 Temmuz 2010 Reform İzleme Grubu nun (RİG) 21. Toplantısı, İçişleri Bakanımız Sayın Beşir

Detaylı