Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download ""

Transkript

1 Yayýn no: 22/4 Ýstanbu Sanayi Odasý Avrupa Biriði'ne Tam Üyeik Sürecinde Ýstanbu Sanayi Odasý Mesek Komiteeri Sektör Stratejieri Geiþtirimesi Projesi OTOMOTÝV SANAYÝÝ SEKTÖRÜ Ýstanbu, Þubat 22

2 Yayýn no: 22/4 Ýstanbu Sanayi Odasý Avrupa Biriði'ne Tam Üyeik Sürecinde Ýstanbu Sanayi Odasý Mesek Komiteeri Sektör Stratejieri Geiþtirimesi Projesi OTOMOTÝV SANAYÝÝ SEKTÖRÜ Þubat 22 Ýstanbu

3 ISBN X 22. Tüm hakarý Ýstanbu Sanayi Odasý'na aittir. Bu yayýndaki bigier ancak kaynak gösterierek kuanýabiir. Ýrtibat için: Ýstanbu Sanayi Odasý - Mesek Komiteeri Þubesi Meþrutiyet Cad. no.118 Tepebaþý-Ýstanbu Te: (212) (24) (241) Faks: (212) E-mai: Kapak, Grafik ve Mizanpaj: Aytekin Þatýroðu Baský: Cem Ofset Matbaacýýk San. A.Þ. Beþyo, Fabrikaar Cad. no Sefaköy-Ýstanbu Te: (212) Faks: (212)

4 ÝSO 18. Grup "Kara Taþýtarý ve Yan Sanayi" Mesek Komitesi Üyeeri: Ahmet BAYRAKTAR - BAYRAKTARLAR MOTORLU VASITALAR TÝC. VE SAN. A.Þ. Osman Turgay DURAK - FORD OTOMOTÝV SAN. A.Þ. Ömer Ýtan BÝLGÝN - PÝMSA POLÝÜRETAN ÝMALAT SAN. VE TÝC. A.Þ A. Nezih OLCAY - TOFAÞ TÜRK OTOMOBÝL FAB. A.Þ. Abduah KANCA - KANCA EL ALETLERÝ DÖVME ÇELÝK VE MAKÝNE SAN. A.Þ. Hüsnü YEÞÝLTAÞ - SADIK OTOMOTÝV SAN. VE TÝC. A.Þ. Ahmet ÇAÐLAR - UZEL MAKÝNE SAN. A.Þ. Otomotiv Sanayi Sektörü At Çaýþma Grup Üyeeri: 1. OTOMOTÝV ANA SANAYÝ Prof. Dr. Ercan TEZER - OTOMOTÝV SANAYÝÝ DERNEÐÝ* Mücahit SEVÝM - OTOMOTÝV SANAYÝÝ DERNEÐÝ Yeþim ÖZENÇ - OTOMOTÝV SANAYÝÝ DERNEÐÝ Özgür ÖZEL - TOFAÞ TÜRK OTOMOBÝL FAB. A.Þ. Eyem ERTÜRK - FORD OTOMOTÝV SAN. VE TÝC. A.Þ. Özüm BASMAZ - HYUNDAI ASSAN OTOMOTÝV SAN. VE TÝC. A.Þ. Vahap ÇOYMAK - TOYOTA OTOMOTÝV SAN. TÜRKÝYE A.Þ. 2. OTOMOTÝV YAN SANAYÝ Barbaros DEMÝRCÝ - TAÞIT ARAÇLARI PARÇA SANAYÝCÝLERÝ DERNEÐÝ** Arzu BAYRAK - TAÞIT ARAÇLARI PARÇA SANAYÝCÝLERÝ DERNEÐÝ Gügün VAN - VAN PRES DÖKÜM KROMAJ SAN. VE TÝC. A.Þ. Mehmet SERDAR - KANCA EL ALETLERÝ DÖVME ÇELÝK MAKÝNA SAN. A.Þ. Proje Yürütme Kuruu: C. Taný KÜÇÜK (Ýstanbu Sanayi Odasý, Yönetim Kuruu Baþkaný) Ataman ONAR (Ýstanbu Sanayi Odasý, Yönetim Kuruu Üyesi) Necati ARIKAN (Ýstanbu Sanayi Odasý, Mecis Üyesi) Dr. Attia KARAOSMANOÐLU (Ýstanbu Sanayi Odasý, Baþdanýþmaný) Dr. Mehmet KABASAKAL (Ýstanbu Sanayi Odasý, Gene Sekreteri) Danýþmanar: Doç. Dr. Ruhi GÜRDAL Hasan KARACAL Proje Koordinatörü: Haktan AKIN (Ýstanbu Sanayi Odasý, Gene Sekreter Yardýmcýsý) ÝSO Proje Grubu: Rýza Nur FIRAT (Ýstanbu Sanayi Odasý, Mesek Komiteeri Þubesi Müdürü) Þeyma ÝPEK KÖSTEKLÝ (Ýstanbu Sanayi Odasý, Ekonomik ve Sosya Araþtýrmaar Þubesi Uzmaný) * Otomotiv Sanayii Derneði (OSD), Türkiye'de motoru taþýt araçarý ve tarým traktöreri aanýnda üretim yapan 17 sanayi kuruuþunun iþtirakiye kurumuþtur. Türk Otomotiv Sanayini temsi eden dernek, Uusararasý Otomotiv Üreticieri Derneði (OICA) üyesidir. ** Taþýt Araçarý Parça Sanayicieri Derneði (TAYSAD), tümü orijina ekipman üreticisi oan 17 üyeden ouþmaktadýr. Otomotiv yan sanayi üretim ve ihracatýnýn büyük bir kýsmýný temsi eden dernek, Avrupa Yan Sanayicier Derneði (CLEPA) üyesidir.

5

6 ÝÇÝNDEKÝLER Ýçindekier... v Þekier ve Taboar Listesi... vi Sunuþ... vii 1. Sektörün Tanýmý ve Kapsamý Sektörün Tanýmý Sektör Ürünerinin Tanýmý Ana Sanayi Ürüneri Yan Sanayi Ürüneri Sektördeki Mevcut Durum ve Geiþmeer Sektörün Ekonomideki Önemi Sektörün Geiþimi Sektör Teme Göstergeeri Gene Yapý Sektördeki Kuruuþar Üretim Ýthaat Ýhracat Ýstihdam Gümrük Biriði Kararý'nýn Sektöre Etkieri Dünya ve AB Otomotiv Sanayi, Seçimiþ Ükeer Karþýaþtýrmasý Dünya Otomotiv Üretiminin Geiþimi Dünya Otomotiv Sanayinde Son Geiþmeer Üretici Firmaarýn Durumu Küreseeþme ve Gümrük Biriði'nin Sektör Üzerindeki Etkieri AB Yeniden Yapýanma Süreci ve Seçimiþ Ükeerde Uyguanan Poitikaar AB Otomotiv Sanayinin Yeniden Yapýanma Sürecinden Kaynakanan Koþuar ve Etkieri Seçimiþ Bazý Ükeerde Uyguanan Poitikaar Sektördeki Teknoojik Geiþmeer ve Etkieri Dünya Ürün Teknoojisinde Gene Trender Türkiye Üretim Teknoojisinde Geiþmeer Türkiye Otomotiv Sanayinin Rekabet Gücü Sektörün Swot Anaizi Rekabet Gücünü Etkieyen Teme Faktörer Makro Ekonomik Geiþmeer Ana Sanayi - Yan Sanayi Arasýndaki Ýiþkier Kamu-Sanayi Ýiþkieri Yabancý Sermayenin Roü Rekabette Yabancý Sermayenin Roü 'erde Türkiye'de Yabancý Yatýrýmar Satýþ Vergieri Sistemi Sektöre Yöneik Teknik, Ticari ve Ýdari Mevzuat Dünyada Teknik Mevzuat Uyguamaarý Türkiye'de Teknik Mevzuat Türkiye'de Sektöre Yöneik Ticari ve Ýdari Mevzuatýn Deðerendirimesi Sanayinin Sorunarý Yapýsa Sorunar Otomotiv Pazarý ve Ekonomik Ortamdan Kaynakanan Sorunar Diðer Sorunar Sektörde Geeceðe Yöneik Bekentier Taep Projeksiyonu Otomobi Taebi Yurt Ýçi Topam Taep Projeksiyonu Üretim Projeksiyonu Ýhracat-Ýthaat Projeksiyonu Dünya Otomotiv Sanayinin Geeceði ve Avrupa Otomotiv Pazarý Sektör Stratejieri ve Poitikaarý Sektörün Vizyon ve Misyonu Stratejier Stratejik Hedefer Sektör Stratejieri ve Poitikaarý Uyguama Paný Sanayinin Sektöre Hedeferi Kamudan Bekenen Düzeneyici, Yönendirici ve Sanayinin Geiþmesini Hýzandýrýcý Düzenemeer... 8 Ek 1.AB Ükeerinde Motoru Taþýtar Vergi Sistemi Ek 2.Otomotiv Sektörüne Yöneik Uusararasý Teknik, Ticari ve Ýdari Mevzuat Avrupa Biriði'ne Tam Üyeik Sürecinde ÝSO Mesek Komiteeri Sektör Stratejieri Geiþtirimesi Projesi - "Otomotiv Sanayii Sektörü" v

7 ÞEKÝLLER VE TABLOLAR LÝSTESÝ Þekier Þeki 1: Taþýt Araçarý Taebinin Deðiþimi (197-2)... 4 Þeki 2: Taþýt Aracý Üretimi (1993-2) Þeki 3: Hafif Araç Üretimi (1993-2) Þeki 4: Otomobi ve Topam Üretimi (199-2) Þeki 5: Otomobi Ortaama Satýþ Fiyatarý (2) Þeki 6: Bazý Seçimiþ Ükeer Otomotiv Sektörü Ýþgücü Maiyeti Karþýaþtýrmasý (2) Þeki 7: Ýk On Firma Üretimi (2) Þeki 8: GSMH Büyüme Endeksi (1988-2) Þeki 9: AB Ükeerinde Otomobi Satýþ Vergieri Þeki 1: Türkiye Otomobi Taebinin Geiþimi (1978-2) Þeki 11: Otomotiv Sektörü Deðer Zinciri Taboar Tabo 1: Otomotiv Sanayi Ürüneri GTÝP Numaraarý... 2 Tabo 2: Otomotiv Ana Sanayinde Firmaar (21)... 7 Tabo 3: Otomotiv Sanayinde Firmaar (Gene Bigier/21)... 7 Tabo 4: Otomotiv Sanayinde Firmaar (Sermaye Durumu)... 8 Tabo 5: Otomotiv Sanayinde Firmaar (Kapasite/21)... 8 Tabo 6: Otomotiv Sanayinde Yýýk Kapasite Kuaným Oranarý (1992-2)... 9 Tabo 7: Otomotiv Sanayinde Dönemse Kapasite Kuaným Oranarý (1999-2)... 9 Tabo 8: Otomotiv Yan Sanayinde Yabancý Sermayei Firma Sayýsý... 9 Tabo 9: Ýmaat Sanayinde Ýzin Verien Topam Yabancý Sermaye Yatýrýmý Ýçinde Otomotiv Yan Sanayinin Payý (1997-2)... 9 Tabo 1: Otomotiv Yan Sanayinde Yabancý Sermaye Ortakýkarý... 9 Tabo 11: Otomotiv Sanayi Yurt Ýçi Üretimi (1993-2)... 1 Tabo 12: Otomotiv Yan Sanayinin Türk Ekonomisine Katký Potansiyei Tabo 13: Otomobi Yan Sanayi Arz ve Taep Dengesi (1997-2) Tabo 14: Topam Motoru Taþýt Araçarý Pazarý (1989-2) Tabo 15: Fiyat Endeksindeki Deðiþim ve Bazý Yabancý Paraarýn TL'sýna Karþý Deðer Kazaným Oranarý (1993-2) Tabo 16: Çeþiti Ükeerin Otomobi Ýthaatýnda Pazar Payý (1999) Tabo 17: Türkiye Otomobi ve Hafif Ticari Araç Pazarýnda Ýtha Satýþar (1993-2) Tabo 18: Üke Bazýnda Gerçekeþen Otomobi Ýthaatý (1995-2) Tabo 19: Motoru Taþýt Araçarý Ýthaatý (1995-2) Tabo 2: Motoru Taþýt Araçarý Ýhracatý (1995-2) Tabo 21: 87. GTÝP Kapsamýnda Motoru Taþýt Araçarý ie Aksam ve Parçaarý Ýçin Dýþ Ticaret Dengesi (1992-2) Tabo 22: Otomotiv Sektörü Ýhracatý (1992-2)... 2 Tabo 23: Otomobi Ýhracatýnýn Üke/Üke Gruparýna Göre Daðýýmý (1999-2)... 2 Tabo 24: Karayou Taþýtarý Ýmaat Sanayinde Ýstihdam (1995-2) Tabo 25: Motoru Taþýt Araç Ýthaatýnda Tarifeer Tabo 26: Dünya Otomobi Üretiminin Geiþimi ( ) Tabo 27: Üretici Ükeerin Durumu (2) Tabo 28: Otomotiv Üretiminin Üretimin Yapýdýðý Bögeere Göre Daðýýmý (1999) Tabo 29: Grup Þirketerde Kürese Üretim ( )... 3 Tabo 3: Bögeer Ýtibariye Otomobi Montaj Tesisi Karakteristikeri Tabo 31: Otomotiv Sanayinde Ortak Patform Kuanýmý Tabo 32: Otomotiv Yan Sanayinde Rekabetçi Önceiker Tabo 33: Otomotiv Yan Sanayinde Tedarikçi Seçim Kritereri Tabo 34: Otomotiv Yan Sanayinde Rekabeti Beireyen Faktörer Tabo 35: Otomobi Satýþ Vergieri (1995-2) Tabo 36: Topam Taep Projeksiyonu Tabo 37: Üretim Projeksiyonu Tabo 38: Ýhracat-Ýthaat Projeksiyonu Tabo 39: Stratejik Hedefer Tabo 4: Ýhracat Hedeferi vi Ýstanbu Sanayi Odasý

8 SUNUÞ Otomotiv sanayi, saðadýðý katma deðer, yarattýðý istihdam ve etkieþim içinde oduðu diðer sanayi koarýya, üke ekonomierindeki öncü sektörerden biridir. Sektör, kendi bögesinde ieri düzeyde bir otomotiv sanayine sahip tek üke omasý sebebiye Türkiye açýsýndan stratejik bir öneme de sahiptir. Otomotiv sanayi, demir-çeik, petro-kimya, astik, teksti, cam, eektrik-eektronik gibi teme sanayi daarýnýn baþýca aýcýsý ve bu sektörerdeki teknoojik geiþmeerin tetikeyicisidir. Turizm, atyapý, inþaat, uaþtýrma ve tarým sektörerinin gereksinim duyduðu her çeþit motoru araç buradan saðanmaktadýr. Sektör, kendi bünyesi dýþýnda, hammadde ve yan sanayi ie nihai ürünerin tüketiciye uaþmasýný saðayan pazarama, bayi, servis, akaryakýt, finans ve sigorta sektöreriye de yakýndan iiþkii oup, savunma sanayinin geiþmesine de en önemi desteði veren sanayi daý niteiðindedir. Otomotiv Sanayii Sektörü Raporu, Ýstanbu Sanayi Odasý'nýn "AB'ne Tam Üyeik Sürecinde ÝSO Mesek Komiteeri Sektör Stratejieri Geiþtirimesi" projesi kapsamýnda gerçekeþtirdiði ikinci uyguamadýr. Baþta 18. Grup "Kara Taþýtarý ve Yan Sanayii" Mesek Komitemiz omak üzere sektör içinde yer aan firmaara birikte, otomotiv ana ve yan sanayini temsi eden Otomotiv Sanayii Derneði (OSD) ve Taþýt Araçarý Parça Sanayicieri Derneði'nin (TAYSAD) katýým ve katkýarýya gerçekeþtirien bu rapor, kapsamý, vizyonu, stratejisi ve uyguama paný açýsýndan tam bir "birikte ouþturma" anayýþýnýn ürünüdür. Bu rapor ie ortaya konuan stratejik yakaþým, yoðunuðu giderek artan kürese geiþim sürecinin ve 2 sonu ve 21 yýý baþýndaki ekonomik krizerin izerini taþýmaktadýr. Kürese düzeyde hýza deðiþen pazar ve rekabet koþuarýna parae oarak dünya otomotiv sanayindeki üretici firma sayýsý, bireþme ve satýn amaar nedeni ie giderek azamaktadýr. Yoðun rekabet yanýnda, Ar-Ge çaýþmaarý, pazardaki sýnýrý büyüme, kapasite fazasýnýn mai yükü, müþterierin daha taepkar hae gemesi ve teknoojik geiþmeerin giderek daha yüksek maiyetere uaþmasý bu eðiimi hýzandýrmaktadýr. Yakýn bir geecekte taþýt aracý üretici sayýsýnýn en çok 5'i, ana sistem üreticierinin ise 3'u geçmeyeceði ve bu firmaar arasýndaki þirket eviikerinin süreceði tahmin edimektedir. Bu süreç özeike yan sanayide daha da büyük bir önem kazanmýþtýr. Dünyada 6 ükeye ait 2 doayýnda firma, otomotiv sanayi ve ticaretinin yüzde 9'dan fazasýna hakimdir. Otomobi üretimi, topam motoru taþýt aracý üretiminin yüzde 7'ini ouþturmaktadýr. Bu oran Türkiye için de geçeridir. Geiþmiþ pazarardaki çevreye ve güveniðe yöneik yüksek standartar ve ieri tüketici istekeri, otomotiv sanayinde yoðun bir teknoojik geiþmeye yo açmaktadýr. Bunun sonucu oarak, müþteri tercih ve bekentieri büyük oranda deðiþikiðe uðramakta ve bütün ürün segmentasyonu deðiþmektedir. 196'ý yýarda "Ýtha Ýkamesi" hedefi ie zor þartar atýnda kuruan ükemiz otomotiv sanayi, sýk araýkara yaþanan ekonomik krizer nedeniye istikrarsýz bir ortamda geiþmek zorunda kamýþtýr. Otomotiv sanayimiz, yere ve kürese oumsuzukara karþýn, özeike 198'i yýarýn baþýndan bu yana yaptýðý yoðun atýýmar sayesinde rekabetçi bir sektör niteiði kazanmayý baþarmýþtýr. Özeike niteiki insan gücü, üretimde uaþýan kaite süreci ve yüksek verimiike saðanan maiyet üstünüðü, otomotiv sektörümüzü, kürese pazarar için yeni ve uygun bir üretim merkezi haine getirmiþtir. Avrupa Biriði'ne Tam Üyeik Sürecinde ÝSO Mesek Komiteeri Sektör Stratejieri Geiþtirimesi Projesi - "Otomotiv Sanayii Sektörü" vii

9 Otomotiv sanayi, son yýarda yabancý sermayenin en faza igi duyduðu, özeike üretim ve ihracata dönük yatýrýmar yaptýðý bir sektör omuþtur. Gerçekeþtirien ortakýkarda ieri düzeyde entegrasyon saðanmýþ, uusararasý rekabet gücüne uaþýmýþ ve çok sayýda ihracat projesi hayata geçirimiþtir. Türkiye otomotiv sanayi, sahip oduðu iyi yetiþmiþ, niteiki insan gücüne baðý oarak Ar-Ge potansiyeini önemi oranda artýrmýþ ve kürese þirketerin yeni ürün geiþtirme projeerinde yer amaya baþamýþtýr. Özeike uusararasý teknik mevzuata uyum çaýþmaarýndaki baþarýsý birçok sektöre örnek oacak niteiktedir. Türk otomotiv sektörünün ayýrt edici özeikerinden birisi de güçü, standartarý yüksek ve rekabetçi bir yan sanayinin varýðýdýr. Otomotiv yan sanayi, özeike son 5 yý içinde teknoojik oarak ieri bir düzeye gemiþ ve Batý'da faaiyet gösteren Orijina Ekipman Ýmaatçýarýna (OEM) üretim yapacak standartara uaþtýðý uusararasý denetimere tespit edimiþtir. Ýhracatýn yüzde 6'ýnýn AB ükeerine gerçekeþtiriiyor omasý, sektörde uaþýan teknooji düzeyinin önemi bir göstergesidir. Otomotiv sektörü, tümü ie kayýt atýnda oan üretim ve ticari faaiyeti nedeniye güveniir ve kesin bir vergi kaynaðý niteiðindedir. Ancak, istikrarsýz iç pazar koþuarý, aþýrý ithaat, aþýrý kapasite, firma sayýsýnýn çokuðundan doðan sorunar, özeike yan sanayinin destekenmesi için gereken finansman araçarýnýn yetersiziði, karmaþýk yapýsý ie yüksek satýþ vergi sistemi, uusa strateji eksikiði, otomotiv sanayinin geiþmesi ve üke ekonomisine daha çok katkýda buunmasýnýn önündeki somut engeer oarak karþýmýza çýkmaktadýr. Bu saydýkarýmýzýn ötesinde, sýk araýkara yaþanan ekonomik krizerin yarattýðý sýkýntýar, ekonomimiz için büyük bir itici güç oan otomotiv endüstrimizi oumsuz yönde etkiemiþ ve geiþimini ihracata yöneik sanayi stratejieri çerçevesinde sürdürmesine neden omuþtur ekonomik krizi, pazarda yüzde 5 doayýnda bir küçümeye neden omuþtur yýýnda 548 bin oan topam pazar, 1994 yýýnda 268 bin adete kadar geriemiþtir. Krizin oumsuz etkierinden kurtuma çabasý içinde ounan 1996 yýýnda Gümrük Biriðine girimesi ie sektör, yoðun bir rekabete sahne omuþ ve itha ürüner, topam pazarýn yüzde 5'sini ouþturmuþtur. Sonraki dönemde yýýk 3 bin doayýnda seyreden pazar büyüküðü, 2 yýýnda ise 659 bin adede uaþmýþtýr. Ancak, 2 yýý sonu ve 21 yýý baþýndaki krizere baðý oarak 21 yýýnda pazar, yüzde 7 gibi büyük bir gerieme ie 196 bin adede düþmüþtür. Ekonomik krizer ie ortaya çýkan aþýrý taep deðiþikikeri, bir taraftan sektörün geiþmesini sekteye uðratýrken, diðer taraftan sanayinin ihracata yöneik yeniden yapýanma sürecini engeemektedir. Türkiye, 1999'da bin kiþiye düþen 62 otomobi sayýsý ie dünya ortaamasý oan 82'nin odukça atýndadýr. AB'nde 476 oan bu rakam, geiþmekte oan Bugaristan'da 2'dür. Bu durum, geir daðýýmýndaki dengesiz yapý yanýnda, otomobi satýþarýna uyguanmakta oan yüksek vergiere taebin bastýrýmasýndan da kaynakanmaktadýr. Otomotiv sanayinin rekabet gücünü artýrabimesi ve bu gücüne sürekiik kazandýrýabimesi, ana sanayi ie yan sanayi arasýnda tam bir entegrasyonun saðanmasýný gerektirmektedir. Ancak otomotiv sanayinin viii Ýstanbu Sanayi Odasý

10 rekabet gücü, yan sanayi dýþýnda diðer birçok sektöre de yakýndan baðýdýr. Bu çerçevede raporumuzda sektörün vizyonunu ouþturan teme öðeer; sürdürüebiir bir rekabet gücü ie yeni teknoojier üreten ve uyguayan, Ar-Ge yeteneði yüksek, güçendirimiþ iç pazara ve geiþmiþ üke pazararýna yöneik katma deðeri yüksek ma ve hizmet üretimini ana ve yan sanayisi tam bir bütünük içinde gerçekeþtiren bir sektör yapýsýna kavuþturmak oarak tespit edimiþtir. Bu vizyon doðrutusunda sektörün misyonu, uusa ve uusararasý pazarara yüksek katma deðer ie ma ve hizmet üretmek þekinde ifade edimektedir. Otomotiv sanayinin vizyon ve misyonu doðrutusunda teme stratejieri, "kapasite kuanýmýný ve rekabet gücünü artýrmak", "ana ve yan sanayi arasýnda etkin entegrasyon ve birikte geiþmeyi saðamak" oarak öngörümektedir. Stratejik hedeferin gerçekeþtirimesinde, istikrarý bir iç pazarýn ouþturumasý, vazgeçimez bir koþu niteiðindedir. Raporumuzda, büyümeyen ve ekonomik istikrarsýzýkardan kaynakanan taep iniþ ve çýkýþarýnýn sýkça yaþandýðý bir iç pazar ortamýnda, bu sanayinin artýk sürdürüebiir bir geiþmeyi yakaama ve ihracatýný devam ettirebime þansýnýn omayacaðý vurguanmaktadýr. Bu çerçevede, sanayinin kamudan bekentisi; sektörün, geiþmesinin ve stratejik hedeferine uaþmasýnýn önündeki engeeri kadýracak düzenemeerin yapýmasýdýr. Bu hedefe yöneik oarak yapýmasý gerekener de uyguama paný ie önerimektedir. Hiç þüphesiz, bu stratejierin hayata geçirimesi igii tüm kurum ve kuruuþarýn katkýarý ve ortak çaýþmaarý ie mümkün oacaktýr. Gerçekeþtirdiðimiz çaýþmadan asý bekentimiz de bu doðrutuda öncü bir adým omasýdýr. "Otomotiv Sanayii Sektörü" Raporumuzu, Türkiye Otomotiv Sanayinin önümüzdeki yýarda tasarým, teknooji geiþtirme ve üretimde mükemmeiyetin merkezi omasý dieðiye bigierinize sunuyoruz. Bu vesie ie çaýþmamýza katýarak yakýn igi ve desteðini esirgemeyen, otomotiv ana ve yan sanayi sivi topum kuruuþarýna, sektör temsicierine ve katkýda buunan tüm kiþi ve kuruuþara teþekkür ediyoruz. Saygýarýmýza, C. Taný KÜÇÜK Ýstanbu Sanayi Odasý Yönetim Kuruu Baþkaný Avrupa Biriði'ne Tam Üyeik Sürecinde ÝSO Mesek Komiteeri Sektör Stratejieri Geiþtirimesi Projesi - "Otomotiv Sanayii Sektörü" ix

11

12 1. SEKTÖRÜN TANIMI VE KAPSAMI 1.1. Sektörün Tanýmý Motoru karayou taþýtarý, bir yanmaý veya patamaý motora tahrik edien, yük veya yocu taþýmak ve karayou trafiðinde seyretmek üzere beiri teknik mevzuata göre üretimiþ buunan dört veya daha faza astik tekereki taþýt araçarýdýr. Bu araçarý üreten sanayi "Ana Sanayi" oarak adandýrýmaktadýr. Otomotiv "Yan Sanayi" ise hem taþýt araçarý imaat sanayinde faaiyet gösteren firmaara hem de parktaki araçarýn parça yenieme taebine yöneik ana sanayi tarafýndan beirenen teknik dökümanara uygun aksam, parça, modü ve sistem üreten sanayi koudur. Otomotiv sanayi bu iki at sektörün tümünü kapsamaktadýr Sektör Ürünerinin Tanýmý Ana Sanayi Ürüneri - Motoru Karayou Taþýt Araçarý Motoru karayou taþýtarý, aþaðýdaki uusararasý sýnýfandýrmaya göre tanýmanmaktadýr: (Tanýmarda kuanýan "Azami Küte" ifadesi ie "Teknik Açýdan Ýzin Verien Azami Yükü Küte" beirtimektedir. Bu taným daha önce kuanýan "Gross Vehice Weight (GVW) - Azami Yükü Aðýrýk (AYA)" deyimeri karþýýðýdýr.) M Sýnýfý : En Az Dört Tekereki, Motoru Yocu Taþýma Amaçý Araçar M 1 Sýnýfý: Sürücü dýþýnda en faza sekiz kiþiik oturma yeri oan, yocu taþýmaya yöneik motoru araçardýr. Bunar; otomobi, SW (Station Wagen), MPV (Mutipurpose Vehice - Çok Amaçý Araç), SUV (Specia Utiity Vehice - Öze Kuaným Amaçý Araç) veya CDV (Car Derived Vehice - Otomobi Patformundan Türetimiþ Pikap) tipi araçar. M 2 Sýnýfý: Sürücü dýþýnda sekizden faza oturma yeri oan, yocu taþýmaya yöneik ve azami kütesi 5 tonu aþmayan, motoru araçardýr. Minibüs bu sýnýfta yer amaktadýr. M 3 Sýnýfý: Sürücü dýþýnda sekizden faza oturma yeri oan, yocu taþýmaya yöneik ve azami kütesi 5 tonu aþan, motoru araçardýr. Midibüs ve otobüser bu sýnýftadýr. N Sýnýfý : En Az Dört Tekereki, Motoru Yük Taþýma Araçarý N 1 Sýnýfý: Azami kütesi 3,5 tonu aþmayan, motoru yük taþýma araçarýdýr. Kamyonet ve van tipi araçar bu sýnýftadýr. N 2 Sýnýfý: Azami kütesi 3,5 tonu aþýp, 12 tonu aþmayan, motoru yük taþýma araçarýdýr. Orta kamyonar bu sýnýf içindedir. N 3 Sýnýfý: Azami kütesi 12 tonu aþan, motoru yük taþýma araçarýdýr. Aðýr kamyonar bu sýnýfta yer amaktadýr. O Sýnýfý : Römorkar (Yarý Römorkar Dahi) O 1 Sýnýfý: Azami kütesi,75 tonu aþmayan römorkardýr. O 2 Sýnýfý: Azami kütesi,75 tonu aþýp, 3,5 tonu aþmayan römorkardýr. O 3 Sýnýfý: Azami kütesi 3,5 tonu aþýp, 1 tonu aþmayan römorkardýr. O 4 Sýnýfý: Azami kütesi 1 tonu aþan römorkardýr. Motoru taþýt araçarý içinde M 1, M 2 ve N 1 sýnýfarýnda buunan yocu ve yük taþýma araçarý geneike "Hafif Araçar" oarak da anýmaktadýr. Avrupa Biriði'ne Tam Üyeik Sürecinde ÝSO Mesek Komiteeri Sektör Stratejieri Geiþtirimesi Projesi - "Otomotiv Sanayii Sektörü" 1

13 Böüm 1. SEKTÖRÜN TANIMI VE KAPSAMI GTÝP Ürün Kauçuktan yeni dýþ astik Kauçuktan iç astiker Fren baataarý ve yastýkarý Kara taþýtarýnda kuanýan benzin motorarý Kara taþýtarýnda kuanýan dize motorarý Aksam ve parçaar Ýçten yanmaý pistonu motorar için yakýt, yað ve soðutma motorarý Biyaý rumanar Transmisyon, krank ve kam mieri Yatak kovanarý Diþier Voanar Kapiner Contaar Akümüatörer Manyetoar, bujier, aternatörer, marþ motorarý Her türü aydýnatma düzeneri, cam siicier Þoför dahi en az 1 kiþiyi taþýmaya mahsus motoru taþýtar (M 2 ve M 3) 87.3 Binek otomobieri (M 1) Benzini < 1 cc Benzini > 1 < 15 cc Benzini > 15 < 16 cc Benzini > 16 < 2 cc Benzini > 2 < 3 cc Benzini > 3 cc Dize < 1 cc Dize > 1 < 15 cc Dize > 15 < 16 cc Dize > 16 < 2 cc Dize > 2 < 3 cc Dize > 3 cc 87.4 Eþya taþýmaya mahsus motoru taþýtar Dize AYA < 5 ton (N 1 + N 2) Dize AYA > 5 < 2 ton (N 3) Dize AYA > 2 ton (N3) Benzini AYA < 5 ton (N 1 + N 2) Benzini AYA > 5 < 2 ton (N 3) Benzini AYA > 2 ton (N3) 87.5 Öze amaçý motoru taþýtar ia 87.5 GTÝP'nda yer aan taþýtarýn motoru þasieri 87.1 ia 87.5 GTÝP'nda yer aan taþýtarýn karoserieri 87.1 ia 87.5 GTÝP'nda yer aan taþýtarýn aksam ve parçaarý Tamponar Emniyet kemereri Fren sistem ve parçaarý Vites kutuarý Diferansiye kutuarý Taþýyýcý aksar Tekereker Amortisörer Radyatörer Ekzos sistemeri, susturucuar Debriyajar Direksiyon sistem ve parçaarý Diðereri Yan Sanayi Ürüneri Farký sektörere yöneik üretim yapýmasý nedeniye yan sanayide at grupar ancak Gümrük Tarife Ýstatistik Pozisyonarýna (GTÝP) göre tanýmanabimektedir. Tabo 1'de ana sanayi ie baþýca yan sanayi ürünerinin GTÝP numaraarý ve açýkamaarý verimektedir. Tabo 1. Otomotiv sanayi ürüneri GTÝP numaraarý Kaynak: OSD 2 Ýstanbu Sanayi Odasý

14 2. SEKTÖRDEKÝ MEVCUT DURUM VE GELÝÞMELER 2.1. Sektörün Ekonomideki Önemi Otomotiv sanayi, tüm sanayieþmiþ ükeerde ekonominin okomotif sektörerinden biridir. Sektörün ekonomideki sürükeyici-okomotif etkisinin nedeni, ekonominin diðer sektöreri ie oan çok yakýn iiþkisidir. Otomotiv sanayi, demirçeik, petro-kimya, astik gibi teme sanayi daarýnda baþýca aýcý ve bu sektörerdeki teknoojik geiþmenin de sürükeyicisidir. Turizm, atyapý ve inþaat ie uaþtýrma ve tarým sektörerinin gerek duyduðu her çeþit motoru araç, sektör ürüneri ie saðanmaktadýr. Bu nedene sektördeki deðiþimer, ekonominin tümünü yakýndan etkiemektedir. Otomotiv sanayi, "Motoru taþýt aracý ie aksam ve parçaarýný" üreten bir sanayidir. Dünyada topam motoru taþýt üretiminin yakaþýk yüzde 7'ini otomobi üretimi ouþturmaktadýr. Türkiye için de bu oran geçeridir. Bu nedene otomobi üretimi, güçü bir yan sanayi ouþturarak diðer motoru taþýtarýn üretimine de destek omaktadýr. Otomotiv sanayi, bazý teme niteikere sahiptir: Uzay-havacýýk sanayinden sonra önemi mühendisik aanarýný içeren karmaþýk/ mutidisipiner bir teknooji gerektirmektedir. Motoru taþýt aracý; niteiði, mazeme yapýsý, prosesi, teknoojisi ve üretim yeri farký oan 5 bin doayýnda parçanýn, ortak kaite yönetimi ve verimiik anayýþý ie üretimi ve biraraya getirimesi ie ortaya çýkmaktadýr. Bir motoru aracýn üretimi ve trafiðe çýkabimesi için güvenik, trafik ve çevre ie igii 5 doayýnda kürese teknik mevzuata uyumu omasý ve bunun begeendirimesi zorunudur. Bunun yaný sýra, isteðe baðý oarak uyguanabien 1 doayýnda diðer uusararasý mevzuat buunmaktadýr. Ayrýca, söz konusu kapsamý mevzuat, teknoojideki geiþmeere baðý oarak süreki yenienmektedir. Özeike çevre ie igii yeni mevzuat hazýrýkarý, sektörü büyük baský atýnda tutmaktadýr. Pazardaki yoðun rekabet nedeni ie müþteri tatmini ancak teknoojik geiþme ie saðanmaktadýr. Bu nedene sektörde, yoðun Ar-Ge ve süreki geiþme esastýr. Otomotiv sektörü kendisi dýþýnda, hammadde ve yan sanayi ie otomotiv ürünerinin tüketiciye uaþmasýný saðayan ve bunu destekeyen pazarama, bayi, servis, akaryakýt, finans ve sigorta sektörerinde geniþ iþ hacmi ve istihdam yaratmaktadýr. Sektör, savunma sanayinin geiþmesinde ve teknoojik düzeyin yüksemesinde de teme ouþturmaktadýr. Bu özeikeri nedeni ie otomotiv sanayi, stratejik bir sanayi oarak bütün ükeerin yakýn igisini çekmekte ve sektöre yöneik öze panamaar yapýmaktadýr. Hýza küreseeþmekte oan bu sektörde rekabet büyük yoðunuk kazanmaktadýr. Bunun bir sonucu oarak, sanayieþmiþ ükeer ie AB (Avrupa Biriði), NAFTA (Kuzey Amerika Serbest Ticaret Bögesi) gibi ekonomik birikerde sektörün korunmasý ve rekabet gücünün geiþtirimesi amacýya öze poitikaar uyguanmaktadýr. Otomotiv sanayi, kürese düzeyde hýza deðiþen pazar ve rekabet koþuarý nedeni ie süreki ve dinamik bir geiþim içindedir. Türkiye'deki otomotiv sanayi de bu sürece uyum saðamaýdýr. Özeike Gümrük Biriði Kararý ie birikte, 199 öncesine göre birçok farkýýk taþýyan pazar ve rekabet koþuarý, Türkiye'deki otomotiv sanayini yeni bir yapýanma sürecine sokmuþtur. Bu sürecin mutaka küreseeþme ogusu ve dünya pazararýndaki geiþmeerin çerçevesinde geiþeceði göz önünde Avrupa Biriði'ne Tam Üyeik Sürecinde ÝSO Mesek Komiteeri Sektör Stratejieri Geiþtirimesi Projesi - "Otomotiv Sanayii Sektörü" 3

15 Böüm 2. SEKTÖRDEKÝ MEVCUT DURUM VE GELÝÞMELER 1 (x 1) 1993 yýýndaki tahmin: 2 yýý için 1 miyon Kapaý Pazar Gümrük Biriði Þeki 1. Taþýt araçarý taebinin deðiþimi (197-2) Yeri satýþ Topam satýþ Taep 2 buundurumaýdýr. Bu deðiþim süreci, tehditer kadar fýrsatar da içermektedir. Yere oanakar uygun þekide kuanýabidiði takdirde, küreseeþmeden doðan fýrsatardan yararanmak mümkündür. Bu sayede yere sanayi kürese sanayinin önemi bir parçasý haine geebiecektir Sektörün Geiþimi Türkiye'de "Ýtha Ýkamesi" amacý ie 196'ý yýarda kurumaya baþanan otomotiv sanayi, baþangýçta iç pazarda tarým ve taþýmacýýk sektörerinin ihtiyaçarýna dönük oarak traktör ve yük taþýyan ticari araçarýn üretimini gerçekeþtirmiþtir. 197'i yýarda ise otomobi üretimi için küçük öçeki yatýrýmar baþamýþtýr. Bu yýarda Türkiye'de gerek hammadde ve gerekse yan sanayi ürünerinde üretim düzeyi yetersizdir. Bunun yaný sýra, söz konusu yýarda özeike otomobi için gerçekeþen taep büyük tesiserin kurumasý için, düþük düzeydedir yýarý arasýnda otomotiv sektöründe üretim/taep deðiþimi, büyük iniþ ve çýkýþar göstermiþtir. Motoru taþýt araçarý pazarýndaki taep, ekonomik ve sosya yaþamdaki istikrarsýzýkardan büyük öçüde etkienmiþtir. Bununa birikte, sektöre yöneik beiri bir geiþim stratejisinin buunmayýþý da sektörü oumsuz yönde etkiemiþtir yýarý arasýndaki verier bu yargýyý pekiþtirmektedir: Sektörde üretim/taep 197 yýýnda 16 bin adetten, 1976 yýýnda 6,9 kat artýþa 11 bin adete yüksemiþtir yýýndan sonra yaþanan ekonomik ve poitik oumsuzukar sonucu üretim 2,3 kat azaarak 1981 yýýnda 47 bin adete kadar inmiþtir. Üretim/taep ancak 1 yý sonra, 1986 yýýnda, 112 bin adet ie yeniden 1976 yýýndaki düzeyine uaþabimiþtir. Yüksek vergiendirmeden kaynakanan oumsuz koþuara raðmen, taep potansiyeindeki büyük açýk nedeni ie 1989/1993 yýarý arasýnda taepte önemi artýþar izenmiþtir yýýndan sonra 1993 yýýna kadar üretim 3,8 kat artarak 1993 yýýnda 548 bin adete yüksemiþtir. 1989/1993 yýarý arasýndaki dönemde, otomobi taebindeki hýzý artýþ, ithaata da yansýmýþtýr. Bu dönemde, ithaat taebi topam taebe göre daha hýzý artmýþtýr. Otomobi ve özeike hafif ticari araçarda AB dýþý üçüncü ükeerin ithaat içindeki payý, AB ve EFTA (Avrupa Serbest Mübadee Biriði) ükeerine orana artmýþtýr yýýndaki ekonomik kriz nedeni ie taep 1993 yýýndaki taebin yakaþýk yarýsý oan 268 bin adete kadar düþmüþtür. Daha sonraki 4 Ýstanbu Sanayi Odasý

16 Böüm 2. SEKTÖRDEKÝ MEVCUT DURUM VE GELÝÞMELER dönemde yýýk 3 bin doayýnda seyreden taep 1997 yýýnda 518 bin düzeyine eriþmiþtir. Ancak 1998 yýýnda yaþanan kriz taebin yeniden azama trendine girmesine neden omuþtur. Topam üretim 1998 yýýnýn ik atý ayýnda artýþ kaydederken, 1998 yýýnýn son üç ayýnda yüzde 24 azama göstermiþtir arasýnda ithaatta da benzer bir geiþme yaþanmýþtýr.1994 yýýndaki kriz nedeni ie itha araca oan taep yüzde 72 oranýnda azamýþtýr yýý sonrasý ithaatýn pazardaki payý özeike EURO bögesinden yapýan ithaattaki aþýrý artýþ sonucunda 2 yýýnda yüzde 52 omuþtur. AB ve EFTA ükeerinin otomobi ithaatýndaki payý, 1993 yýýnda yüzde 2, 1995 yýýnda yüzde 46 iken 2 yýýnda yüzde 87 gibi önemi bir düzeye çýkmýþtýr. AB ve EFTA ükeerinin hafif ticari araç ithaatýndaki payý ise, 1993 yýýnda yüzde 1,2, 1995 yýýnda yüzde 3,2 iken 2 yýýnda yüzde 58 omuþtur yýýnda 42 bin oan topam taep 2 yýýnda yüzde 64 gibi büyük bir artýþa 66 bin adede uaþmýþtýr. 21'de taepte 2 yýý sonu ve 21 yýý baþýndaki krizere baðý oarak yüksek oranda bir düþüþ yaþanmýþtýr. Türkiye'deki otomotiv sanayi, kuruduðu 196'ý yýardan beri AB otomotiv sanayi ie yakýn bir entegrasyon içindedir. 197'i yýarda isans aarak "Teknik Ýþbiriði" ie üretim baþatýmýþtýr. Bu iþbiriði 198'i yýarýn ortasýnda giderek artan yabancý sermaye katýýmý ie "Ekonomik Ýþbiriði"ne dönüþmüþtür. 199 yýýna kadar geçen 25 yýýk süre içinde, ükemizde ima edien her türü motoru araç, otomotiv yan sanayinin geiþmesini de saðamýþtýr. Bu dönemde üretien miyonarca araçta yeri katký oraný, zamana yüzde 9'arý aþmýþ, bazý parçaar, otomotiv yan sanayinde günün teknoojisine uygun oarak yapýan yatýrýmarýn da katkýsýya üretimiþtir. Bu dönemde otomotiv yan sanayi gene oarak, Türk sermayesi ie teknoojik isansarýn gücünü kuanmýþ ve gümrük duvararýnýn desteðini arkasýna amýþtýr. 199 yýýna geindiðinde, otomotiv sektörünü döviz kazandýran sektör konumuna getirecek tedbirer aýnmýþtýr. Yeni ve günce mode araç üretimine dönük yatýrýmar teþvik edimiþtir. Otomotiv sanayi teþvikte tercih edien sektörer kapsamýna aýnmýþ, teknooji ithai ve yabancý sermaye ortakýkarý koayaþtýrýmýþ ve destekenmiþtir. 199'ý yýarýn baþýnda özeike otomobide taebin her yý yüzde 25'er düzeyinde ve istikrarý oarak artýþý ie ana ve yan sanayide çok yoðun yatýrýmar yapýmýþtýr. Kapasite artýþý yanýnda özeike rekabet için teknooji yenieme ve yeni mode yatýrýmarý ie Ar-Ge çaýþmaarý bu dönemde büyük hýz kazanmýþtýr. Öte yandan 199'ý yýarda ana ve yan sanayideki üretici firmaara, pazarama kuruuþarýnda yeniden yapýanma çaýþmaarý tamamanmýþtýr. Bu yýarda çaðdaþ üretim teknikeri yoðun eðitim programarý ie uyguamaya geçirimiþ ve özeike kaite yönetim sistemeri kuruarak, firmaar bu açýdan uusararasý kuruuþar tarafýndan begeendirimiþtir. Süreki artan otomotiv üretimi ve ihracatý, aýnan karararýn ve gerçekeþtiren yatýrýmarýn doðruuðunu kanýtamýþtýr. Böye bir ortamda, günce araçar üretimeye baþanmýþ, yan sanayi, 2 yýý için hedefenen yýda 1 miyon araçýk kapasiteye yetecek yatýrýmarý gerçekeþtirerek ükemizde büyük bir teknooji ve teknik istihdam potansiyei yaratmýþtýr. Ancak, finansa yönetimdeki hataar, uyguanan poitikaardaki istikrarsýzýk ve yanýþ hükümet karararý nedeniye 1994 yýýndan sonra sistem tersine dönmüþ ve dengeer tamamen bozumuþtur. AB ie 1996 yýýnda gerçekeþtirien Gümrük Biriði süreci, pazarda yeni koþuar yaratmýþ ve özeike ithaatýn giderek serbesteþmesi ie pazarda aþýrý rekabet koþuarý ouþmuþtur yýýnda yaþanan finansa kriz ve iyi yönetimeyen müzakereer ie yapýan Gümrük Biriði Kararý sonucu, otomotiv ana ve yan sanayinde uzun vadei hedefer, biraz daha Avrupa Biriði'ne Tam Üyeik Sürecinde ÝSO Mesek Komiteeri Sektör Stratejieri Geiþtirimesi Projesi - "Otomotiv Sanayii Sektörü" 5

17 Böüm 2. SEKTÖRDEKÝ MEVCUT DURUM VE GELÝÞMELER uzakara ve beirsiz bir tarihe erteenmiþtir. Gümrük Biriði kapsamýnda sanayi maarýnýn serbest doaþýmý için zorunu oan, sinai ve ticari mevzuatýn uyumunda gereki düzenemeerde geç kaýnmasý sonucu, Türk sanayi maarýnýn ihracatý zoraþmýþ ve Gümrük Biriði çarpýk bir yapý kazanmýþtýr. Motoru araçar ithaatýnýn hiçbir ciddi düzenemeye tabi omamasý, itha araçarýn pazar payýnýn 2 yýýnda yüzde 52'er düzeyine yüksemesine neden omuþtur. Bu geiþme, ana sanayinin yeni mode araçarý üreterek ve üretimeyen modeeri itha ederek pazar payýný koruma gereksinimini artýrmýþtýr. Taebin baský atýnda omasý nedeni ie geiþemeyen otomotiv pazarýnda artan mode sayýsý, araç baþýna parça üretiminin küçümesine ve yeri parça kuanýmýnýn azamasýna neden omuþtur. Sanayi þirketerindeki sermaye iþbiriði son yýarda otomotiv pazarama þirketerine de yansýmýþtýr. Gümrük Biriði ie birikte Türkiye'de yoðun yatýrýmarý buunan ve yan sanayinin geiþmesinde büyük katkýarý oan Tofaþ-Fiat, Oyak-Renaut, Ford- Otosan ve Toyotasa (21 yýýndan sonra Toyota oarak) gibi þirketerde ortakar arasýndaki iiþkier farký bir boyut kazanmýþ, sermaye ve yönetimde eþitenmiþtir. Bu sürece son zamanarda Hyundai- Assan da katýmaktadýr. Bunun sonucunda yabancý ortakar Türkiye'deki tesiserini, kendi kürese stratejik geiþme projeeri içine amýþtýr. "Tam Entegrasyon" oarak adandýrýan bu süreçte, Türkiye'deki tesiser artýk dünya pazararýna üretim yapacak duruma gemiþtir. Bu dört firmanýn 2'i yýarýn baþýnda ihracat hacmi 4 bin araç düzeyine yükseecektir. 21 yýý ik on ayýnda ise, gerçekeþen ihracat yüzde 139 artýþa 165 bin adet omuþtur. Bu projeerin ouþmasýnda, özeike yan sanayinin uaþtýðý rekabet düzeyi ve ihracat potansiyeinin çok önemi katkýsý buunmaktadýr. Benzer geiþmeer daha önce otobüs üretiminde Mercedes-Benz ve Man þirketerinde de yaþanmýþtýr. Bu iki kuruuþun Türkiye üretimeri, baþta AB ükeeri omak üzere Asya ve Kuzey Afrika'da çeþiti ükeere pazaranmaktadýr. BMC þirketi kendi Ar- Ge oanakarý ie geiþtirdiði kamyon serisini 1998 yýý içinde AB pazarýna ihraç etmeye baþamýþtýr. Bütün bu geiþmeer Türkiye'deki otomotiv sanayinin, özeike 198'i yýarýn sonundan bu yana yapmýþ oduðu yoðun çaýþmaar sonucunda, her türü oumsuz koþua raðmen rekabet edebiir bir düzeye uaþtýðýný göstermektedir. Türkiye'deki otomotiv yan sanayinde ise bazý mamuer dýþýnda kaan ve aþaðýda beirtien baþýca otomotiv parçaarý ima edimektedir. Otomotiv yan sanayi, mamu üretim kapasitesi, mamu çeþitiiði ve uaþtýðý standartar itibariye, ükemizde ima edien taþýt araçarý için gereki oan parça ve komponenterin hemen hemen tamamýný karþýayabiecek düzeye eriþmiþtir. Sektör üretimini ouþturan ürün gruparý; Kompe motor ve motor parçaarý, Aktarma organarý, Fren sistemeri ve parçaarý, Hidroik ve pnömatik aksamar, Süspansiyon parçaarý, Emniyet aksamarý, Kauçuk ve astik parçaar, Þasi aksam ve parçaarý, Dövme ve döküm parçaar, Eektrik ve eektronik ekipmanarý, Aydýnatma ve ses sistemeri, Akü, Oto camarý, Kotukar ve iç döþeme oarak sýraanabiir Sektör Teme Göstergeeri Gene Yapý Türkiye'de haen kiþi baþýna düþen otomobi sayýsý, uusararasý öçekere göre düþüktür yýýnda dünya ortaamasý 88 oan bin kiþiye düþen otomobi sayýsý, AB'nde 476 iken, Türkiye'de 62 doayýndadýr. Söz konusu deðer, Yugosavya'da 87, Romanya'da 6 Ýstanbu Sanayi Odasý

18 Böüm 2. SEKTÖRDEKÝ MEVCUT DURUM VE GELÝÞMELER 12, kiþi baþýna mii geiri Türkiye ie benzer düzeyde oan Bugaristan'da ise 2'dür. Türkiye'de otomobi satýþarýna uyguanmakta oan yüksek satýþ vergieri yanýnda, kiþi baþýna mii geirin düþük omasý ve dengesiz geir daðýýmý, taebi oumsuz yönde etkieyen baþýca faktörerdir. Özeike yüksek vergiendirme, taebin serbest pazar koþuarýnda ouþmasýný engeeyerek, sektörün ekonomik öçekere uaþmasýný ve uusararasý rekabet gücüne eriþmesini geciktirmektedir. Potansiye taebin gerçekeþmesi hainde Türkiye otomotiv pazarýnýn hacmi, önümüzdeki 5-6 yýýk dönem sonunda, yýýk 1 miyar ABD Doarý'na uaþacaktýr. Bu taebin Türkiye'deki otomotiv sanayi ie karþýanmasý ekonomik bir zorunuuktur. Aksi hade, önemi bir döviz taebi ortaya çýkacak ve bu da dýþ ödemeer dengesi üzerinde oumsuz etki yaratacaktýr. Ope Türkiye firmasý 21 yýýnda adýðý bir karar ie üretim faaiyetine son vermiþtir. Karayou taþýt araçarý kapsamýndaki çekici, büyük kamyon, küçük kamyon, kamyonet, otomobi, otobüs, minibüs, midibüs üreten otomotiv sanayi sektöründe haen 15 kuruuþ faaiyetini sürdürmektedir (Tabo 3). Sektörde ana ve yan sanayi kuruuþarý geneike Marmara bögesinde yereþmiþtir. Ýki büyük otomobi Firmaar Yeri Üretim Konusu Kapasite Ýstihdam 1 A. Honda 2 A.I.O.S. 3 B.M.C. 4 Chryser Gebze/Kocaei Gebze/Kocaei Ýzmir Gebze/Kocaei Otomobi Kamyon, Kamyonet, Midibüs Kamyon, Kamyonet, Otobüs, Minibüs, Midibüs Kamyon, Kamyonet Sektördeki Kuruuþar 5 Ford Otosan Ýstanbu Eskiþehir Kamyon, Kamyonet, Göcük/Kocaei Minibüs Ana Sanayi 6 Hyundai-Assan Kocaei Otomobi, Kamyonet, Minibüs yýarý arasýnda hýza artan otomobi taebi nedeni ie son yýarda Uzak Doðu ükeeri ie isans ve joint-venture iiþkierinde bir hareketenme izenmektedir yýýndan sonra 3 yeni firma Toyota, Hyundai ve Honda otomobi üretimi için teþvik aarak yatýrým yapmýþtýr. Bugün için ana sanayideki 16 firmanýn 11'i AB'ndeki firmaar ie yakýn iiþki içinde buunmaktadýr. 7 Karsan 8 M.A.N. 9 M. Benz Türk 1 Otokar 11 Otoyo Bursa Ankara Ýstanbu Aksaray Sakarya Sakarya Kamyonet, Minibüs, Midibüs Çekici, Kamyon, Otobüs Kamyon, Otobüs Kamyonet, Minibüs, Midibüs Çekici, Kamyon, Kamyonet, Midibüs O. Renaut Bursa Otomobi Otomotiv Üreticieri AB Firmaarý AB Dýþý Firmaar Topam 15 * AB Firmaarý 7 * AB Dýþý Firmaar 6 ** L 4 ** JV 9 * Fiat Grubu JV * Ford - Avrupa JV * Rover Grubu L * Man JV * M.Benz JV * Peugeot L * Renaut JV * Isuzu JV * Mitsubishi L * Toyota JV * Honda JV * Hyundai JV * Hino L 13 Temsa 14 Tofaþ 15 Toyota Adana Bursa Sakarya Kamyon, Kamyonet, Otobüs, Midibüs Otomobi, Minibüs Otomobi JV: Joint-Venture L: Lisans Ýe Üretim Tabo 2. Otomotiv ana sanayinde firmaar (21) Tabo 3. Otomotiv sanayinde firmaar (Gene bigier/21) Kaynak: OSD Avrupa Biriði'ne Tam Üyeik Sürecinde ÝSO Mesek Komiteeri Sektör Stratejieri Geiþtirimesi Projesi - "Otomotiv Sanayii Sektörü" 7

19 Böüm 2. SEKTÖRDEKÝ MEVCUT DURUM VE GELÝÞMELER Firmaar A. Honda A.I.O.S. B.M.C. Chyser Ford Otosan Hyundai Assan Karsan M.A.N. M. Benz Otokar Otoyo O. Renaut Temsa Tofaþ Toyota Sermaye (Bin TL) Kuruuþ Yabancý Sermaye (%) , ,5 5 Sermaye (Bin TL) Tabo 4. Otomotiv sanayindeki firmaar (Sermaye durumu) Kaynak: OSD 2 Yýý Yabancý Sermaye (%) 5 29, ,8 75 fabrikasýnýn Bursa'da buunmasý ve iki adet "Organize Sanayi Bögesi"nin kurumuþ omasý otomotiv sanayinin özeike bu ide yoðunaþmasýna neden omuþtur. Ana sanayi kuruuþarýnýn 4 adedi Kocaei, 3 adedi Bursa, 3 adedi Sakarya, 2 adedi Ýstanbu ve birer adet omak üzere Ankara, Ýzmir, Eskiþehir ve Aksaray ii sýnýrarý içinde üretim faaiyetinde buunmaktadýr. Sektördeki firmaarda yabancý sermaye oraný kuruuþ dönemine göre gene oarak artýþ göstermiþtir. Özeike Gümrük Biriði sürecinde yabancý ortakara ihracata yöneik entegrasyonun tamamanmasý ie bu sermaye payýnýn artýþý arasýnda yakýn bir iiþki buunmaktadýr. Ancak bazý ticari araç üreten firmaarda yabancý sermaye payý baþangýçtan bu yana sýfýr oarak devam etmekte veya daha sonra sýfýranmýþ buunmaktadýr. Yabancý sermaye açýsýndan baþangýçta Avrupa ve ABD kaynaký oan yatýrýmara 1994 yýýndan sonra ve özeike Gümrük Biriði sürecinin de etkisi ie, Japon ve G. Kore kaynaký yabancý sermaye yatýrýmarý ekenmiþtir. Motoru taþýtar imaat sanayindeki firmaarda otomobi üretiminde topam kuruu kapasite 667 bin ve üretici sayýsý 6'dýr. Çekicierde 2.45 (2 firma), kamyonda 58.2 (8 firma), kamyonette 83.6 (9 firma), otobüste 5.8 (4 firma), minibüste 6.83 (6 firma) ve midibüsde ise (6 firma) düzeyindedir. Tüm ürünerde firma sayýsýnýn fazaýðý ve buna baðý oarak aþýrý kapasitenin varýðý dikkat çekicidir. Firmaar A.Honda A.I.O.S. B.M.C. Chryser Ford Otosan Hyundai Assan Karsan M.A.N. M. Benz Türk Otokar Otoyo O. Renaut Temsa Tofaþ Toyota Hafif Araçar Aðýr Ticari Araçar Otomobi Kamyonet Minibüs Çekici Kamyon Otobüs Midibüs Topam 3. ** ** ** ** ** ** 3. ** ** 7.2 ** ** ** ** 4.5 ** ** 4.5 ** ** ** 14.4 ** ** ** ** ** ** 125. ** ** ** ** ** ** ** ** 3.75 ** ** ** ** ** 11.1 ** ** ** ** ** 2.5 ** ** ** ** ** ** ** ** 162. ** 6. ** ** ** ** ** ** ** ** ** ** ** ** ** ** 1. Topam Tabo 5. Otomotiv sanayinde firmaar (Kapasite/21) Kaynak: OSD 8 Ýstanbu Sanayi Odasý

20 Böüm 2. SEKTÖRDEKÝ MEVCUT DURUM VE GELÝÞMELER Tiper Otomobi Ticari Araçar Traktör Tabo 6. Otomotiv sanayinde yýýk kapasite kuaným oranarý (1992-2; Yüzde) Kaynak: OSD Tiper Otomobi Ticari Araçar Traktör Oca.- Mar. Nis.- Haz Tem.- Eki.- Oca.- Nis.- Ey. Ara. Mar. Haz. Tem.- Ey Tabo 7. Otomotiv sanayinde dönemse kapasite kuaným oranarý (1999-2; Yüzde) Kaynak: OSD Eki.- Ara yýýnda uaþýan yüksek düzeydeki üretimden sonra, özeike 1994 krizini izeyen 1995 yýý ie 1998 yýýnýn ikinci yarýsýnda ortaya çýkan kürese krizin etkieri ie otomobi üretiminde KKO (Kapasite Kuaným Oraný) büyük öçüde azamýþtýr. Ancak, 1999 yýýnda otomobide yüzde 32, ticari araçarda yüzde 48 oan KKO, 2 yýýnda sýrasýya yüzde 43'e ve yüzde 76'ya yüksemiþtir. 2 yýý gerek otomobi gerekse ticari araçar üretimi açýsýndan 1999 yýýna göre iyi bir yý omuþtur. 2 yýý otomobi pazarý 1993 yýýna göre yüzde 6 artmýþ omasýna karþýn yine de 2 yýýnda yüzde 43 oarak gerçekeþen KKO, en üst seviyesinde oduðu 1993 yýýna göre yüzde 73 azamýþtýr. Bu durum, ithaatýn pazar payýnýn yüksekiðine dikkat çekmektedir. 2 yýý Ocak-Mart döneminde otomobide yüzde 32 oan KKO, yýýn ikinci ve üçüncü çeyreðinde taebin yüksemesi nedeni ie artmýþtýr. Ancak Ekim- Araýk döneminde ithaatýn artmasý ve ekonomik krizin ortaya çýkmasý sonucunda KKO yüzde 44 oarak gerçekeþmiþtir. Otomobiden farký oarak ticari araçardaki KKO, özeike 2 yýýnda hýza artýþ göstermiþtir Büyük kamyon ve hafif ticari araçardaki taep artýþý bu geiþmede beireyici omuþtur Yan Sanayi Otomotiv yan sanayinde ana sanayiye, at yan sanayi mamueri (yað, radyo, astik, vida vb.) dahi omak üzere, aksam ve parça tesimatý yapan binin üzerinde firma faaiyet göstermesine raðmen, uusararasý pazarda rekabet gücüne ve ihracat yeteneðine sahip Yabancý Sermaye Oraný (Yüzde) Firma Sayýsý Tüm Firmaara Oraný (Yüzde) Tabo 8. Otomotiv yan sanayinde yabancý sermayei firma sayýsý Kaynak: Uudað Ýhracatçý Birikeri (UÝB), Otomotiv Yan Sanayi Araþtýrmasý, 1999 Yýar Yabancý Sermaye Yatýrýmý Ýçinde Otomotiv Yan Sanayinin Payý (Yüzde) 11,1 6,1 9,6 13,9 Tabo 9. Ýmaat sanayinde izin verien topam yabancý sermaye yatýrýmý içinde otomotiv yan sanayinin payý (1997-2; Yüzde) Kaynak: UÝB Aied Signa Hoppecke Petri Ate Brakes Hp Chemie Pezer Phoenix Autoiv Impo Pirei Basf Inamacom Ac Pastic Omnium Bertrand Faure Irausa PPG Bosa JCI R.Bosch Bosch Brakes Knorr Bremse Rehau Bridgestone Kronprinz Rieter Brose Lear Robert Bosch Bruno Barbieri Lemförder Sa Monroe Cefab Lemmerz Saiag Btr Cummins Lucas Siemens Dana Diff Magna Siemenszf Friedrichshafen AG Dephi Eectrica Magnetti Marei Sommer Aibert Eaton Trans. Mando Machinery Std Products Exide Mannesmann Syea Federa Mogu Mannesman-Sachs Teksid Freudenberg Meritor Tenneco Automotiv G.M. Overseas Corp. Meritor Axe Tmci AC Gedora GmbHMeritor Brakes TRW Ghiardini Meritor Window Reg Vaeo Good Year Michein Kronprinz Webasto Grammer MonroeWoco Tabo 1. Otomotiv yan sanayinde yabancý sermaye ortakýkarý Kaynak: TAYSAD Avrupa Biriði'ne Tam Üyeik Sürecinde ÝSO Mesek Komiteeri Sektör Stratejieri Geiþtirimesi Projesi - "Otomotiv Sanayii Sektörü" 9

21 Böüm 2. SEKTÖRDEKÝ MEVCUT DURUM VE GELÝÞMELER oan firma sayýsý 3-35 civarýndadýr. Diðer firmaar küçük öçeki üretim tesiserini ouþturmaktadýr. Yan sanayi firmaarýnýn tümü öze sektöre aittir. Otomotiv yan sanayindeki firmaarýn yüzde 91,3'ü Ýstanbu, Bursa, Ýzmir, Kocaei ve Ankara'da faaiyet göstermektedir. Bögese bazda deðerendiridiðinde, firmaarýnýn yüzde 79'u Marmara, yüzde 11'i Ege, yüzde 7'si Ýç Anadou ve yüzde 3'ü de diðer bögeerde buunmaktadýr. Ýhracat potansiyeinin yüksek omasý ve Türkiye'nin bögese avantajarý nedeni ie Türk otomotiv yan sanayine yabancý sermayenin igisi giderek artýþ göstermektedir. Sektörde 1999 yýý itibariye, baþta AB þirketeri omak üzere 138 yabancý firmanýn ortakýðý mevcuttur. Ýmaat sanayinde izin verien topam yabancý sermaye yatýrýmý içinde otomotiv yan sanayinin payý yüzde 14 düzeyindedir (Tabo 9). Otomotiv yan sanayinde faaiyet gösteren baþýca yabancý sermaye firmaarý Tabo 1 da gösterimiþtir Üretim Ana Sanayi 1998 yýýndaki siyasa beirsizik, kürese krizin para piyasasýnda yarattýðý tedirginik ve Marmara depremeri, 1999 yýýnda otomotiv sektörü üretiminde keskin düþüþerin yaþanmasýna neden omuþtur. 2 yýýnda faiz oranarýnýn düþmesi sonucunda 1998 ve 1999 yýarýnda erteenmiþ oan taebin cananmasý ie birikte üretime hýz verimiþtir. Bu dönemde topam taþýt aracý üretimiþ ve böyece üretimde 1993 yýýna göre yüzde 2, 1999 yýýna göre yüzde 45 oranýnda artýþ yaþanmýþtýr. 2 yýý aðýr ticari araç üretimi, 1999 yýýna göre yüzde 73 artmýþtýr. Ancak 1998 yýýna göre yüzde 3 ve en yüksek üretimin gerçekeþtiði 1997 yýýna göre yüzde 22 azamýþtýr. Topam taþýt araç üretimi içinde aðýr ticari araç üretimin 1993 yýýnda yüzde 1 oan payý 1997'de yüzde 16'ya çýkmýþ, 1998'den itibaren azama eðiimine girerek 2 yýýnda yüzde 1'a düþmüþtür yýý baþýnda uyguamaya giren Karayoarý Trafik Kanunu çerçevesinde "Aþýrý Yük Kontroü" ve G. Doðu'da kýsmen hýz kazanan ekonomik yaþam, ticari araç üretimini oumu yönde etkiemiþtir. Buna karþýn kürese kriz, siyasa beirsiziker ve Marmara depremi aðýr ticari araç üretimi üzerinde oumsuz etki yaratmýþtýr yýýna göre 2 yýýnda aðýr ticari araç üretimi midibüste yüzde 16, küçük kamyonda yüzde 48, minibüste yüzde 6, otobüste yüzde 81, kamyonette yüzde 83 ve büyük kamyonda yüzde 214 oranýnda artmýþtýr. Hafif araç üretimi içinde hafif ticari araç üretiminin payý süreki yükseerek 1993'te yüzde 8'den 1998'de yüzde 2'ye ve 2 yýýnda yüzde 23'e eriþmiþtir. Hafif ticari araç üretimi 2 yýýnda 1999 yýýna göre yüzde 77 oranýnda artmýþtýr. Araç Sýnýfý Otomobi Hafif Araçar Minibüs Kamyonet Ara Topam Midibüs Otobüs Aðýr Araçar K.Kamyon B.Kamyon Ara Topam Topam Tabo 11. Otomotiv sanayi yurt içi üretimi (1993-2) Kaynak: OSD 1 Ýstanbu Sanayi Odasý

22 Böüm 2. SEKTÖRDEKÝ MEVCUT DURUM VE GELÝÞMELER Topam Hafif Aðýr ticari araç Aðýr ticari araç (%) Þeki 2. Taþýt aracý üretimi (1993-2) Kaynak: OSD Topam Otomobi Hafif ticari araç Hafif ticari araç (%) Þeki 3. Hafif araç üretimi (1993-2) Kaynak: OSD Otomobi Otomobi + ticari araç Þeki 4. Otomobi ve topam üretimi (199/2) Kaynak: OSD Avrupa Biriði'ne Tam Üyeik Sürecinde ÝSO Mesek Komiteeri Sektör Stratejieri Geiþtirimesi Projesi - "Otomotiv Sanayii Sektörü" 11

23 Böüm 2. SEKTÖRDEKÝ MEVCUT DURUM VE GELÝÞMELER 2 yýýnda adet otomobi üretimiþtir yýýna göre topam üretim yüzde 45, otomobi üretimi ise yüzde 34 oranýnda artmýþtýr. Ancak, bu artýþa karþýn 2'de 1993 yýýnýn ancak yüzde 85'i düzeyinde otomobi üretimi gerçekeþtirimiþtir. Topam üretim açýsýndan ise 2 yýý ( adet), uaþýan en yüksek üretim düzeyi omuþtur. Buna karþýn 2 yýý üretimi 1993 yýý üretiminden sadece yüzde 2 daha yüksektir. Kýsaca, 8 yý içinde otomotiv sanayi adeta yerinde saymýþtýr. 21 yýý ise tüm imaat sanayinde oduðu gibi, özeike otomotiv sanayi için kayýp bir yý omuþtur Yan Sanayi Otomotiv yan sanayi üretim kapasitesi, taþýt araçarý imaat sektörünün yüzde 8 kapasite kuanýmýnda çaýþmasý ve ükemizde ima edien araçarda yüzde 6 yeri parça kuanýmýnýn saðanmasý hainde yýda 9 miyar ABD Doarýk üretim deðeri yaratabiecek düzeydedir. Kýsaca otomotiv yan sanayi yýda 5,4 miyar ABD Doarýk katma deðer, 3 miyar ABD Doarýk ihracat geiri ve 45 miyon ABD Doarýk yatýrým yapacak potansiyee sahiptir. Sektörün, bu düzeye eriþmesi hainde 15 bin kiþiye direk ve 15-2 bin kiþiye de endirek istihdam saðamasý mümkündür. Otomotiv yan sanayinde çok sayýda firmanýn çok sayýda mamu ima etmesi ve bu mamuerde üretim kapasiteerinin deðiþik birimere tanýmanmasý nedeniye sektörün goba bazda üretim kapasitesi beirenememektedir. Otomotiv yan sanayi mevcut potansiyeinin çok atýnda faaiyet göstermektedir yýýnda yüzde 36'ya gerieyen KKO, 2 yýýnda taþýt araç üretiminin artýþýna parae oarak ancak yüzde 52'ye çýkmýþtýr. Otomotiv yan sanayinde son 4 yýda, yýda ortaama miyon ABD Doarýk üretim gerçekeþmiþ oup, bu süre içinde üretim potansiyeinin ancak ortaama yüzde 43'ü kuanýabimiþtir. Otomotiv yan sanayinin yýarý arasýnda göstermiþ oduðu performans, miyon ABD Doarý Üretim Deðeri (Ciro) Katma Deðer* Yatýrým Harcamaarý Ýhracat Dövizi Direkt Ýstihdam (kiþi) Miyon ABD $ Tabo 12. Otomotiv yan sanayinin Türk ekonomisine katký potansiyei * Katma deðer topam cironun (üretim deðerinin) yüzde 6'ý aýnmýþ, topam cironun yüzde 5'i kadar yatýrým yapýacaðý ve üretimin 1/3'ünün ihraç edieceði varsayýmýþtýr. Kaynak: TAYSAD Üretim Ýthaat Ýhracat Ýç satýþar Katma deðer Topam yatýrým* Dýþ ticaret açýðý Kapasite kuanýmý (%) Ýthaat / Ýç satýþar (%) Ýhracat / Üretim (%) Ýhracat / Ýthaat (%) Tabo 13. Otomotiv yan sanayi arz ve taep dengesi (1997-2; Miyon ABD $) Tabodaki verier (üretim+ithaat=satýþ+ihracat) formüü baz aýnarak hesapanmýþtýr. Üretim= ana sanayi firmaarýnýn yan sanayiye ödemeeri ortaama ABD doar kuruna çevrimiþ, buunan rakama yüzde 25 oranýnda yenieme ve diðer sektörere yöneik üretim rakamara iave edimiþtir. Ýthaat rakamarý DÝE ithaat istatistikerinden derenmiþ, ihracat rakamarý ise UÝB'den aýnmýþtýr. * Topam üretim deðerinin yüzde 5'i öçüsünde yatýrým yapýdýðý varsayýarak rakamar yuvaranmýþtýr. Kaynak: TAYSAD bazýnda Tabo 13'de gösterimiþtir Ýstanbu Sanayi Odasý

Avrupa Biriði'ne Tam Üyeik Sürecinde Ýstanbu Sanayi Odasý Mesek Komiteeri Sektör Stratejieri Geiþtirimesi Projesi Deri ve Deri Ürüneri Ayakkabý Ayakkabý Yan Sanayii ve Suni Deri Sektörü Ýstanbu, Þubat

Detaylı

OTOMOTİV SANAYİİ-2014 ve GELECEK. 24.Ekim.2014 Tarihinde MDK Toplantısı FIRAT Üniversitesi Mühendislik Fakültesi / ELAZIĞ

OTOMOTİV SANAYİİ-2014 ve GELECEK. 24.Ekim.2014 Tarihinde MDK Toplantısı FIRAT Üniversitesi Mühendislik Fakültesi / ELAZIĞ OTOMOTİV SANAYİİ-2014 ve GELECEK 24.Ekim.2014 Tarihinde MDK Toplantısı FIRAT Üniversitesi Mühendislik Fakültesi / ELAZIĞ Otomotiv Sanayinde Gelecek: Değer Zincirinde Değişim Üretimden Tüketiciye: Tedarik

Detaylı

TEKNOPAZAR TEKNOLOJİK ÜRÜN TANITIM VE PAZARLAMA DESTEK PROGRAMI

TEKNOPAZAR TEKNOLOJİK ÜRÜN TANITIM VE PAZARLAMA DESTEK PROGRAMI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BİLİM VE TEKNOLOJİ TEKNOLOJİK ÜRÜN TANITIM VE PAZARLAMA DESTEK PROGRAMI Biim, Sanayi ve Teknooji Bakanığı Biim ve Teknooji Gene Müdürüğü Biim, Sanayi ve Teknooji Bakanığı Biim ve Teknooji

Detaylı

Süheyl BAYBALI - TAYSAD. Süheyl BAYBALI Denetleme Kurulu Başkanı

Süheyl BAYBALI - TAYSAD. Süheyl BAYBALI Denetleme Kurulu Başkanı - TAYSAD Dünya da Otomotiv Sanayisi - Sıralama 1) ÇIN 2) JAPONYA 3) A.B.D. 4) ALMANYA 5) GÜNEY KORE 6) BREZILYA 7) HINDISTAN 8) ISPANYA 9) MEKSIKA 10) FRANSA 11) KANADA 12) TAYLAND 13) IRAN 14) BĠRLEġĠK

Detaylı

Alsancakıizmir/TÜRKiYE Tel :+90(232)464 30 40 (PBX) Fax:+90(232)464 39 19. Web site : http://www.hlbsaygin.com.lre-posta:mailbox@hlbsaygin.com.

Alsancakıizmir/TÜRKiYE Tel :+90(232)464 30 40 (PBX) Fax:+90(232)464 39 19. Web site : http://www.hlbsaygin.com.lre-posta:mailbox@hlbsaygin.com. ID!B Saygın Yemini Mai Müşavirik ve Bağımsız Denetim A.Ş. Rapor N : SYMM 116/1795-184 BÜYÜME AMAÇLI HİsSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU'NUN YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİşKİN

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ I II ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ Sayfa TÜRKÝYE EKONOMÝSÝNÝN GENEL GÖRÜNÜMÜ... 3 I- 2004 YILI GENEL EKONOMÝK HEDEFLERÝ... 9 A. BÜYÜME... 9 B. KAYNAKLAR-HARCAMALAR DENGESÝ... 10 II- MÝLLÝ

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ I II ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ Sayfa TÜRKÝYE EKONOMÝSÝNÝN GENEL GÖRÜNÜMÜ... 3 I- EKONOMÝNÝN GENEL DENGESÝ... 9 II- III- MÝLLÝ GELÝR VE SABÝT SERMAYE YATIRIMLARI A. GAYRÝ SAFÝ MÝLLÝ HASILA...

Detaylı

> KAPAK. de kolayl kla nüfuz edebilece i düflünülüyor.

> KAPAK. de kolayl kla nüfuz edebilece i düflünülüyor. > KAPAK sektörerine biraz osun nefes ad racak. Türk müteahhiterimizin odukça etkin odu u bu pazararda, ticari engeerin kad r mas ie birikte Türk inflaat ürünerinin de koay ka nüfuz edebiece i düflünüüyor.

Detaylı

02 Mayıs 2007 tarih ve 26510 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

02 Mayıs 2007 tarih ve 26510 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Enerji Verimiiği 5627 SAYILI ENERJİ VERİMLİLİĞİ KANUNU; 02 Mayıs 2007 tarih ve 26510 sayıı Resmi Gazetede yayımanarak yürürüğe girmiştir. Enerji Verimiiği: Binaarda yaşam standardı ve hizmet kaitesinin,

Detaylı

TAYSAD SEKTÖR RAPORU MART 2012. İçindekiler:

TAYSAD SEKTÖR RAPORU MART 2012. İçindekiler: TAYSAD SEKTÖR RAPORU MART İçindekiler: Üretim sayfa 2-4 İhracat sayfa 5-7 İç pazar sayfa 8-9 Dünya da otomotiv sektörü sayfa 10 Taysad Fiyat Endeksi sayfa 11 ÜRETİM (Araç Türüne Göre) yılının Mart ayında

Detaylı

Türkiye'de Mesken Tipleri

Türkiye'de Mesken Tipleri Zeus tarafndan yazd. Perembe, 06 Austos 2009 18:53 - Son Günceeme Sa, 01 Arak 2009 15:20 Türkiye'de Mesken Tiperi Türkiye'de en ike saz meskenden en modern gökdeenere kadar çok çeiti mesken tiperi buunur.

Detaylı

TÜRKİYE NİN 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU İÇİNDE OTOMOTİV SANAYİİ

TÜRKİYE NİN 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU İÇİNDE OTOMOTİV SANAYİİ TÜRKİYE NİN 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU İÇİNDE OTOMOTİV SANAYİİ 1. OTOMOTİV SANAYİİ NİN YILLARA GÖRE KONUMU 2. SEKTÖRLER ARASINDA KIYASLAMA Temmuz 2014 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA ÖNSÖZ 1982

Detaylı

TÜRKİYE NİN 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU İÇİNDE OTOMOTİV SANAYİİ

TÜRKİYE NİN 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU İÇİNDE OTOMOTİV SANAYİİ TÜRKİYE NİN 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU İÇİNDE OTOMOTİV SANAYİİ 1. OTOMOTİV SANAYİİ NİN YILLAR GÖRE KONUMU 2. SEKTÖRLER ARASINDA KIYASLAMA Mayıs 2015 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA ÖNSÖZ 1982

Detaylı

TAYSAD Aylık Sektör Raporu Aralık 2011

TAYSAD Aylık Sektör Raporu Aralık 2011 ÜRETİM (Araç Türüne Göre) 2011 yılının Aralık ayında 51.066 adedi otomobil, 48.800 adedi hafif ticari araç, 4.587 adedi ağır ticari araç, 3.756 adedi ise traktör olmak üzere toplam 108.209 araç üretilmiştir.

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ I II ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ Sayfa TÜRKÝYE EKONOMÝSÝNÝN GENEL GÖRÜNÜMÜ... 3 I- 2002 YILI GENEL EKONOMÝK HEDEFLERÝ A. BÜYÜME... 9 B. KAYNAKLAR-HARCAMALAR DENGESÝ... 10 II- III- MÝLLÝ

Detaylı

TÜRKİYE'NİN 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU İÇİNDE OTOMOTİV SANAYİİ

TÜRKİYE'NİN 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU İÇİNDE OTOMOTİV SANAYİİ RAPOR 2013/15 TÜRKİYE'NİN 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU İÇİNDE OTOMOTİV SANAYİİ 1. OTOMOTİV SANAYİİ'NİN YILLARA GÖRE KONUMU 2. SEKTÖRLER ARASINDA KIYASLAMA TEMMUZ 2013 ÖNSÖZ İstanbul Sanayi Odası tarafından

Detaylı

ÜRETİM (Araç Türüne Göre)

ÜRETİM (Araç Türüne Göre) ÜRETİM (Araç Türüne Göre) 2010 yılının Aralık ayında 56.646 adedi otomobil olmak üzere toplamda 114.672 adet araç üretilmiştir. Bu değer 2008 yılının Eylül ayından beri ulaşılmış en yüksek aylık üretim

Detaylı

Otomotiv Sanayii nde Gelecek

Otomotiv Sanayii nde Gelecek OTOMOTİV SANAYİİ DERNEĞİ AUTOMOTIVE MANUFACTURERS ASSOCIATION Otomotiv Sanayii nde Gelecek Güçlü Bir Kara Araçları Altyapısı için Otomotiv Sektör Stratejisi SSM Türk Kara Savunma Sektörünün Ulaştığı Nokta

Detaylı

BASEL KRÝTERLERÝ ÇERÇEVESÝNDE ÝÞLETMELERÝN YATIRIM BÜTÇELERÝNÝN OLUÞUMUNDA VERGÝ PLANLAMASI

BASEL KRÝTERLERÝ ÇERÇEVESÝNDE ÝÞLETMELERÝN YATIRIM BÜTÇELERÝNÝN OLUÞUMUNDA VERGÝ PLANLAMASI 20_29_Layout 1 30.11.2011 16:23 Page 8 BASEL KRÝTERLERÝ ÇERÇEVESÝNDE ÝÞLETMELERÝN YATIRIM BÜTÇELERÝNÝN OLUÞUMUNDA VERGÝ PLANLAMASI Güran YAHYAOÐLU 1, Murat KORKMAZ 2 Ümit ÇATULAY 3 1 Çanakkae 18 Mart Üniversitesi

Detaylı

GÜÇLENDİRME PERDELERİNDE BOŞLUKLARIN KAPASİTEYE OLAN ETKİSİ

GÜÇLENDİRME PERDELERİNDE BOŞLUKLARIN KAPASİTEYE OLAN ETKİSİ 2. Türkiye Deprem Müendisiği ve Sismooji Konferansı 25-27 Eyü 213 MKÜ HATAY GÜÇLENDİRME PERDELERİNDE BOŞLUKLARIN KAPASİTEYE OLAN ETKİSİ ÖZET: K. Pençereci 1, S. Yıdırım 1, Y.İ. Tonguç 1 1 İnş. Yük. Mü.,Promer

Detaylı

KOB LER N ÜRET M VE F NANSAL POTANS YELLER NE YÖNEL K SINIFLANDIRILMASINDA YEN B R YAKLA IM: D SKR M NANT UYGUNLUK ANAL Z

KOB LER N ÜRET M VE F NANSAL POTANS YELLER NE YÖNEL K SINIFLANDIRILMASINDA YEN B R YAKLA IM: D SKR M NANT UYGUNLUK ANAL Z KOB LER N ÜRET M VE F NANSAL POTANS YELLER NE YÖNEL K SINIFLANDIRILMASINDA YEN B R YAKLA IM: D SKR M NANT UYGUNLUK ANAL Z Funda SEZG N stanbu Üniversitesi Eif Özge ÖZDAMAR Mimar Sinan G. S. Üniversitesi

Detaylı

Piyasalardaki Dalgalanma Otomotiv Sektörüne Nasıl Yansıyor?

Piyasalardaki Dalgalanma Otomotiv Sektörüne Nasıl Yansıyor? Piyasalardaki Dalgalanma Otomotiv Sektörüne Nasıl Yansıyor? Pınar ELMAS Otomotiv sektörü, ekonomide yarattığı katma değer, istihdama olan katkısı ve ilişkide bulunduğu diğer sektörlerdeki teknolojik gelişmenin

Detaylı

GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ VE İLLER İÇİN ÖNGÖRÜLER 2015 [AYDIN BALIKESİR DENİZLİ HATAY KAHRAMANMARAŞ MALATYA MANİSA MUĞLA TEKİRDAĞ TRABZON]

GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ VE İLLER İÇİN ÖNGÖRÜLER 2015 [AYDIN BALIKESİR DENİZLİ HATAY KAHRAMANMARAŞ MALATYA MANİSA MUĞLA TEKİRDAĞ TRABZON] GAYRİMENKUL ARAŞTIRMA RAPORU - 5 GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ VE İLLER İÇİN ÖNGÖRÜLER 2015 [AYDIN BALIKESİR DENİZLİ HATAY KAHRAMANMARAŞ MALATYA MANİSA MUĞLA TEKİRDAĞ TRABZON] Dr. Can Fat Gürese Stratejik Araştırmaar

Detaylı

Komatsu nun Hidrolik Sistemi ve Yeni Dizel Motoru Yakýt Tüketimini Azaltýr. CLSS Yüke Duyarlý Kapalý Devre Hidrolik Sistemi. Hidrolik Yað Tanký %20

Komatsu nun Hidrolik Sistemi ve Yeni Dizel Motoru Yakýt Tüketimini Azaltýr. CLSS Yüke Duyarlý Kapalý Devre Hidrolik Sistemi. Hidrolik Yað Tanký %20 Serisi Komatsu nun Yeniikçi Teknoojieriye Topam Ýþetim Maiyeterini Düþürün Geiþmiþ motor teknoojieri ve Komatsu nun eþsiz hidroik sistemi sayesinde, yeni CX50 serisi topam iþetim maiyeterinde kayda deðer

Detaylı

Ergene Havzas Kirlilikten Ar nd r lmal

Ergene Havzas Kirlilikten Ar nd r lmal > KAPAK Savafl M. Özaydemir TOBB Sanayi Odaar Konsey Sözcüsü Hai fiahin TOBB TSO Konsey Sözcüsü Ai Duru TOBB Ticaret Odaar Konsey Sözcüsü V. Türkiye Ticaret Ve Sanayi fiuras nda Bögeerin Sorunar Masaya Yat

Detaylı

BURSA GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ DEĞERLENDİRME VE ÖNGÖRÜLER 2015

BURSA GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ DEĞERLENDİRME VE ÖNGÖRÜLER 2015 GAYRİMENKUL ARAŞTIRMA RAPORU - 9 BURSA GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ DEĞERLENDİRME VE ÖNGÖRÜLER 2015 Dr. Can Fat Gürese Ekonomi ve Strateji Danışmanık Hizmeteri Ocak 2010 YAYINLAYAN Gayrimenk Yat r m Ortak Derne

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.org ISSN:134-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 25 (2) 1-11 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Davetli Makale Dünya da ve Türkiye de Otomotiv Sanayinin Sektörel Analizi Hüseyin

Detaylı

GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ VE İLLER İÇİN ÖNGÖRÜLER 2015 [ANTALYA-DİYARBAKIR-ERZURUM-ESKİŞEHİR-KAYSERİ- KOCAELİ-KONYA-MERSİN-SAMSUN]

GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ VE İLLER İÇİN ÖNGÖRÜLER 2015 [ANTALYA-DİYARBAKIR-ERZURUM-ESKİŞEHİR-KAYSERİ- KOCAELİ-KONYA-MERSİN-SAMSUN] GAYRİMENKUL ARAŞTIRMA RAPORU - 4 GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ VE İLLER İÇİN ÖNGÖRÜLER 205 [ANTALYA-DİYARBAKIR-ERZURUM-ESKİŞEHİR-KAYSERİ- KOCAELİ-KONYA-MERSİN-SAMSUN] Dr. Can Fat Gürese Stratejik Araştırmaar Enstitüsü

Detaylı

Plastik Enjeksiyon Parçaların Kalıp Tedariğinde Dışa Bağımlılık

Plastik Enjeksiyon Parçaların Kalıp Tedariğinde Dışa Bağımlılık OTOMOTĐV SANAYĐĐ DERNEĞĐ AUTOMOTIVE MANUFACTURERS ASSOCIATION Plastik Enjeksiyon Parçaların Kalıp Tedariğinde Dışa Bağımlılık Tolga YALGI Kıdemli Satınalma Müdürü Toyota Motor Europe 9 Haziran 2009 Türkiye

Detaylı

Dalg ç Pompalar AL 6-7 -8-10 -14

Dalg ç Pompalar AL 6-7 -8-10 -14 Dag ç ar AL 6-7 -8-1 -14 SU KADAR DE ERL ALARKO, DALGIÇ POMPADA HER ZAMAN 1 NUMARA Aarko dag ç pompaar kuan m ve içme suyu aan nda Her an kuan ma haz r Dertsiz Yat r m k sa sürede geri ödeyen KES NT S

Detaylı

TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Bölge Planı Hazırlık Çalışmaları. Sanayi Bilgi Notu

TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Bölge Planı Hazırlık Çalışmaları. Sanayi Bilgi Notu TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Bölge Planı Hazırlık Çalışmaları Sanayi Bilgi Notu 1 BÖLÜM 1 Sektörel Yapı ve Önde Gelen Sektörler i. TR41 Bölgesi Sanayi Genel Görünümü Tablo 3.1 İşletme Büyüklükleri (%)

Detaylı

Üye Seçimi ve Bireyse Baþvuru ie Bazý Yetki ve Göreveri Açýsýndan Anayasa Mahkemesi A. Hauk Kurnaz* 1. Gene Oarak Anayasaarýn 1 amaçarý arasýnda, insan hak ve özgürükerini korumak, adaet ve bireyse güveniði

Detaylı

2013 SBS (ORTAÖĞRETİME GEÇİŞTE TEK SINAV YENİ SİSTEM)

2013 SBS (ORTAÖĞRETİME GEÇİŞTE TEK SINAV YENİ SİSTEM) 2013 SBS (ORTAÖĞRETİME GEÇİŞTE TEK SINAV YENİ SİSTEM) (Şubat 2011-2641 Miî Eğitim Bakanığı Tebiğer Dergisi 113 Değişikikeri ie) 2012-2013 öğretim yıından itibaren 8. sınıfta uyguanacak oan yeni sistemde

Detaylı

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report OTOMOTİV SANAYİİ DERNEĞİ AUTOMOTIVE MANUFACTURERS ASSOCIATION AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report Kasım / November 29 Üretim/Production Satış/Sales İthalat/Imports İhracat/Exports OSD OICA Üyesidir

Detaylı

Servis ve Destek Videojet Uzaktan Servis

Servis ve Destek Videojet Uzaktan Servis Servis ve Destek Videojet Uzaktan Servis Ethernet özeiki 1000 Serisi yazıcıar için Üretkeniği artırmak için verierin ve bağantının gücünü kuanın Artık yazıcınızın verierine anında erişerek daha hızı yanıt

Detaylı

YENİ EKONOMİK DÖNEM VE GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ İÇİN ÖNGÖRÜLER

YENİ EKONOMİK DÖNEM VE GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ İÇİN ÖNGÖRÜLER GAYRİMENKUL ARAŞTIRMA RAPORU - 8 YENİ EKONOMİK DÖNEM VE GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ İÇİN ÖNGÖRÜLER Dr. Can Fat Gürese Ekonomi ve Strateji Danışmanık Hizmeteri Temmz 2009 YAYINLAYAN Gayrimenk Yatırım Ortakığı Derneği

Detaylı

TÜRKİYE DE KONUT İHTİYACI VE TALEBİNE BAĞLI KONUT FİNANSMAN SİSTEMİNİN GELİŞME POTANSİYELİ 2015

TÜRKİYE DE KONUT İHTİYACI VE TALEBİNE BAĞLI KONUT FİNANSMAN SİSTEMİNİN GELİŞME POTANSİYELİ 2015 GAYRİMENKUL ARAŞTIRMA RAPORU 2 TÜRKİYE DE KONUT İHTİYACI VE TALEBİNE BAĞLI KONUT FİNANSMAN SİSTEMİNİN GELİŞME POTANSİYELİ 2015 Dr. Can Fat Gürese Stratejik Araştırmaar Enstitüsü Başkanı Araık 2006 YAYINLAYAN

Detaylı

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report OTOMOTİV SANAYİİ DERNEĞİ AUTOMOTIVE MANUFACTURERS ASSOCIATION AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report Aralık / December 29 Üretim/Production Satış/Sales İthalat/Imports İhracat/Exports OSD OICA

Detaylı

Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi www.esosder.org Electronic Journal of Social Sciences

Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi www.esosder.org Electronic Journal of Social Sciences Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi www.esosder.org Electronic Journal of Social Sciences info@esosder.org Güz-2008 C.7 S.26 (306-319) ISSN:1304-0278 Autumn-2008 V.7 N.26 OTOMOTİV ENDÜSTRİSİNİN TÜRKİYE

Detaylı

6Ekim 2004 tarihinde 59. Hükümet

6Ekim 2004 tarihinde 59. Hükümet Aziz ÇEL K Krista- f Sendikas E itim Müdürü Avrupa Sosya fiart ve Türkiye nin Çekinceeri 6Ekim 2004 tarihinde 59. Hükümet taraf ndan imzaanan Gözden Geçirimif Avrupa Sosya fiart, Hükümet taraf ndan onayanmak

Detaylı

Üstün performans... paranızın tam karşılığı

Üstün performans... paranızın tam karşılığı ve yűk dengei forkifter 4 Tekeri, Pnömatik Lastiki 1.5 3.5 ton FD/FG15N FD/FG18N FD/FG20CN FD/FG20N FD/FG25N FD/FG30N FD/FG35N Üstün performans... paranızın tam karşıığı Operatörün maksimum verim aması

Detaylı

BİNEK OTOMOBİL HAFİF TİCARİ ARAÇ PAZARI OCAK - MART 2010

BİNEK OTOMOBİL HAFİF TİCARİ ARAÇ PAZARI OCAK - MART 2010 BİNEK OTOMOBİL VE HAFİF TİCARİ ARAÇ PAZARI OCAK - MART 21 BİNEK OTOMOBİL VE HAFİF TİCARİ ARAÇ PAZARI Türkiye Otomotiv pazarında 21 yılı Ocak-Mart dönemi binek ve hafif ticari araç toplam pazarı 13.36 adet

Detaylı

KAFKAS DERNEKLERÝ FEDERASYONU Þenyuva Mahaesi Kafkas Sokak No: 60 06510 Beþtepe-ANKARA Teefon: +90 312 222 85 89 Faks: +90 312 212 52 40 www.kafkasfederasyonu.org www.kafkasfederasyonu.org KAFKAS DERNEKLERÝ

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde)

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde) V KAMU MALÝYESÝ 71 72 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 1996 yýlýnda yüzde 26.4 olan

Detaylı

TÜRKİYE DE PERAKENDE PAZARI VE ALIŞVERİŞ MERKEZLERİ İÇİN ÖNGÖRÜLER 2015

TÜRKİYE DE PERAKENDE PAZARI VE ALIŞVERİŞ MERKEZLERİ İÇİN ÖNGÖRÜLER 2015 GAYRİMENKUL ARAŞTIRMA RAPORU - 6 TÜRKİYE DE PERAKENDE PAZARI VE ALIŞVERİŞ MERKEZLERİ İÇİN ÖNGÖRÜLER 05 Dr. Can Fat Gürese Stratejik Araştırmaar Enstitüsü Haziran 008 TÜRK YE DE PERAKENDE PAZARI VE ALIfiVER

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ I II ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ Sayfa TÜRKÝYE EKONOMÝSÝNÝN GENEL GÖRÜNÜMÜ... 3 I- EKONOMÝNÝN GENEL DENGESÝ... 9 II- III- MÝLLÝ GELÝR VE SABÝT SERMAYE YATIRIMLARI A. GAYRÝ SAFÝ MÝLLÝ HASILA...

Detaylı

Önsöz Yeni aracýnýz oarak bir MITSUBISHI ürününü seçtiðiniz için teþekkürer. Bu kuanma e kitabý, aracýnýzýn bir çok ince özeikerini daha iyi anayarak, onun tüm konforunu yaþayabimenizi saðayacaktýr. Kitapta,

Detaylı

Kurumsal KURUMSAL YÖNETİM ALGI ARAŞTIRMASI BURSA KURUMSAL YÖNETİM ALGI ARAŞTIRMASI RAPORU

Kurumsal KURUMSAL YÖNETİM ALGI ARAŞTIRMASI BURSA KURUMSAL YÖNETİM ALGI ARAŞTIRMASI RAPORU KURUMSAL YÖNETİM ALGI ARAŞTIRMASI Kurumsa Kasim 2013-01 BURSA KURUMSAL YÖNETİM ALGI ARAŞTIRMASI RAPORU Rapor Hakkında; Bursa Kurumsa Yönetim Agı Araştırması Raporu, Türkiye Kurumsa Yönetim Derneği (TKYD)

Detaylı

KURUMSAL YÖNETİM ZİRVESİ. 15 Ocak 2014 SABANCI CENTER HACI ÖMER KONFERANS SALONU SPONSORLUK DOSYASI

KURUMSAL YÖNETİM ZİRVESİ. 15 Ocak 2014 SABANCI CENTER HACI ÖMER KONFERANS SALONU SPONSORLUK DOSYASI VII. Kurumsa Uusararası KURUMSAL YÖNETİM ZİRVESİ 15 Ocak 2014 SABANCI CENTER HACI ÖMER KONFERANS SALONU SPONSORLUK DOSYASI VII. ULUSLARARASI KURUMSAL..... YONETIM ZIRVESI 15 Ocak 2013 Şirketerin Piyasa

Detaylı

Marmara Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Marmara Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Marmara Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Çevre ve Şehircilik Bakanlığı adına, TÜBİTAK-KAMAG desteği ile yürütülmüş olan Türkiye de Avrupa Birliği Çevre Mevzuatı ile Uyumlu Tehlikeli Atık Yönetimi

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

Tek cam genişliğinde. Çift cam sıcaklığında

Tek cam genişliğinde. Çift cam sıcaklığında Isı Yaıtımı Eyü 2012 Tek cam genişiğinde. Çift cam sıcakığında Pikington Spacia Yeniikçi vakumu cam. Pikington Spacia Yeniikçi vakumu cam. Pikington Spacia vakumu cam Geişmiş Pikington Spacia teknoojisi

Detaylı

KOB Zirve lerinin V. si stanbul da. KOB lerin Z RVE si Cevahir de. Abdullah ÇÖRTÜ. Fettah GÜVENTÜRK. fiefik ÇALIfiKAN. Veli SARITOPRAK.

KOB Zirve lerinin V. si stanbul da. KOB lerin Z RVE si Cevahir de. Abdullah ÇÖRTÜ. Fettah GÜVENTÜRK. fiefik ÇALIfiKAN. Veli SARITOPRAK. Abduah ÇÖRTÜ Petro Fiyatar Üzerine n 18 de Fettah GÜVENTÜRK Vas f çeik kuan m nda teknoojik geifmeer n 5 te fiefik ÇALIfiKAN YTL nin ifevsizefti i ne zaman anaf acak? n 15 te Vei SARITOPRAK Hofgedin Gazi

Detaylı

TAYSAD SEKTÖR RAPORU. Haziran 2013 SEKTÖR RAPORU

TAYSAD SEKTÖR RAPORU. Haziran 2013 SEKTÖR RAPORU TAYSAD 0 Hafif Ticari Araç LCV Hafif Ticari Araç LCV ÜRETİM (Araç Türüne Göre) 2013 yılının Haziran ayında 55.989 adedi otomobil, 45.986 adedi ticari araç, 4.001 adedi ise traktör olmak üzere toplam 105.976

Detaylı

TAYSAD SEKTÖR RAPORU 0 Ekim 2015 SEKTÖR RAPORU Ekim 2015

TAYSAD SEKTÖR RAPORU 0 Ekim 2015 SEKTÖR RAPORU Ekim 2015 TAYSAD 0 Ağır Ticari Araç LCV Hafif Ticari Araç LCV ÜRETİM (Araç Türüne Göre) 2015 yılının Ekim ayında 77.243 adedi otomobil, 55.716 adedi ticari araç, 4.711 adedi ise traktör olmak üzere toplam 137.670

Detaylı

Türkiye'nin Tükenmeyen Kalemi. Adalet Meslek Yüksekokulu

Türkiye'nin Tükenmeyen Kalemi. Adalet Meslek Yüksekokulu Türkiye'nin Tükenmeyen Kaemi Adaet Mesek Yüksekokuu Atatürk, 1923 yıında çağdaş ve aik anayışa temeendirien Genç Cumhuriyetimizin, aydınanma younda ışığını gençerden aması gereğinin biinci ie eğitime yönedi.

Detaylı

Avrupa Birliði'ne Tam Üyelik Sürecinde Ýstanbul Sanayi Odasý Meslek Komiteleri Sektör Stratejileri Geliþtirilmesi Projesi Kimya Sektörü Avrupa Birliði'ne Tam Üyelik Sürecinde Ýstanbul Sanayi Odasý Meslek

Detaylı

OTOMOTİV ANA VE YAN SANAYİİ

OTOMOTİV ANA VE YAN SANAYİİ OTOMOTİV ANA VE YAN SANAYİİ SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI Ticarete konu olan tüm ürünler için iki temel sınıflandırma sistemi kullanılmaktadır. Detaylı veriler için Armonize Mal Tanımı ve Kodlama

Detaylı

BAĞIMLILIKLA MÜCADELE

BAĞIMLILIKLA MÜCADELE İ S T A N B U L K A L K I N M A A J A N S I BAĞIMLILIKLA MÜCADELE MALİ DESTEK PROGRAMI (Kar Amacı Gütmeyen Kuruuşar) 2015 Yıı Tekif Çağrısı Başvuru Rehberi Referans No: İSTKA/2015/BGM Son Başvuru Tarihi:

Detaylı

Türkiye Halk Sağlığı Kurumu 2014-2017 STRATEJİK PLANI

Türkiye Halk Sağlığı Kurumu 2014-2017 STRATEJİK PLANI Türkiye Hak Sağığı Kurumu 2014-2017 STRATEJİK PLANI Türkiye Hak Sağığı Kurumu 2014-2017 STRATEJİK PLANI Vatandaşın sağığı ve sağamığı her zaman üzerinde dikkate duruacak uusa sorunumuzdur. Çünkü; Cumhuriyet

Detaylı

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report Mart / March 215 Üretim/Production Satış/Sales İthalat/Imports İhracat/Exports OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 215 Mart Ayı Özeti / 215 March Summary

Detaylı

1960 lardan... 1966: İlk Türk yapımı otomobil; Anadol

1960 lardan... 1966: İlk Türk yapımı otomobil; Anadol 1960 lardan... 1966: İlk Türk yapımı otomobil; Anadol 1966 yılında, Koç Topluluğu, ilk Türk yapımı otomobil Anadol u Otosan A.Ş. fabrikalarında üretti. Büyük bir coşkuyla karşılanan ve üretildiği yıllar

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr.

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. V KAMU MALÝYESÝ 73 74 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 2000 yýlýnda uygulamaya konulan

Detaylı

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report OTOMOTİV SANAYİİ DERNEĞİ AUTOMOTIVE MANUFACTURERS ASSOCIATION AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report Aralık / December 213 Üretim/Production Satış/Sales İthalat/Imports İhracat/Exports OSD OICA

Detaylı

Polonya Otomotiv Sektörü Ve Yan Sanayii

Polonya Otomotiv Sektörü Ve Yan Sanayii Polonya Otomotiv Sektörü Ve Yan Sanayii Dış Ekonomik İlişkiler Müdürlüğü AB Masası Uzman Yardımcısı NESTEREN KESEN 2006 I. Sektörün Genel Özellikleri Avrupa Birliği üyeliği ile birlikte cazip bir pazar

Detaylı

Robot Kaynağı. Lazer Kesim. Üstün Teknoloji. KOZLUSAN Önce kalite, önce hizmet, önce memnuniyet anlayışı ile çalışıyor.

Robot Kaynağı. Lazer Kesim. Üstün Teknoloji. KOZLUSAN Önce kalite, önce hizmet, önce memnuniyet anlayışı ile çalışıyor. LUSN firması Saih Kozu tarafından 978 yıında Manisa'nın khisar içesinde tarım makinaarı imaatı ie faaiyeterine başamıştır. 000 yıında kaorifer kazanı üretimine adım atan firmamız, şu an.000 m² kapaı aan

Detaylı

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report Ekim / October 212 Üretim/Production Satış/Sales İthalat/Imports İhracat/Exports OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 212 Ekim Ayı Özeti / 212 October

Detaylı

Referans: EuropeAid/133086/M/ACT/TR. Türkiye de Mesleki ve Teknik Eğitimin Kalitesinin Arttırılması Hibe Programı. Hibe Uygulama Rehberi

Referans: EuropeAid/133086/M/ACT/TR. Türkiye de Mesleki ve Teknik Eğitimin Kalitesinin Arttırılması Hibe Programı. Hibe Uygulama Rehberi Referans: EuropeAid/133086/M/ACT/TR Türkiye de Meseki ve Teknik Eğitimin Kaitesinin Arttırıması Hibe Programı Hibe Uyguama Rehberi Temmuz 2014 Referans: EuropeAid/133086/M/ACT/TR Türkiye de Meseki ve Teknik

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ İZMİR TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ Dilara SÜLÜN DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AB MASASI ŞEFİ (TD) Mayıs 2006 AB OTOMOTİV SEKTÖRÜ AB, dünya otomotiv pazarının %35'ine sahiptir. Otomobil

Detaylı

TÜRKİYE'NİN 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU İÇİNDE OTOMOTİV SANAYİİ

TÜRKİYE'NİN 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU İÇİNDE OTOMOTİV SANAYİİ RAPOR 2010/16 TÜRKİYE'NİN 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU İÇİNDE OTOMOTİV SANAYİİ 1. OTOMOTİV SANAYİİ'NİN YILLARA GÖRE KONUMU 2. SEKTÖRLER ARASINDA KIYASLAMA TEMMUZ 2010 ÖNSÖZ 1982 yılı itibari ile Istanbul

Detaylı

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report Aralık / December 214 Üretim/Production Satış/Sales İthalat/Imports İhracat/Exports OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 214 Aralık Ayı Özeti / 214 December

Detaylı

Otomasyon ve Üretim Teknolojileri Dünyasi

Otomasyon ve Üretim Teknolojileri Dünyasi Managers Navigator Otomasyon ve Üretim Teknoojieri Dünyasi German Engineering Industry Partner for Turkey 1. Baskı 2016 VDMA Pubishing VDMA Pubishing Knowedge Bakan dan Mesaj Sevgii okuyucuar, VDMA Pumps

Detaylı

TAYSAD. SEKTÖR RAPORU Mart 2015

TAYSAD. SEKTÖR RAPORU Mart 2015 TAYSAD 0 Ağır Ticari Araç LCV Hafif Ticari Araç LCV ÜRETİM (Araç Türüne Göre) 2015 yılının Mart ayında 72.781 adedi otomobil, 50.338 adedi ticari araç, 4.641 adedi ise traktör olmak üzere toplam 127.760

Detaylı

KISIM 1 Excel Ortamýný Ýncelemek

KISIM 1 Excel Ortamýný Ýncelemek KISIM 1 Exce Ortamýný Ýnceemek BÖLÜM 1 Microsoft Office Exce 2007 deki Yeniiker....3 BÖLÜM 2 Exce in Teme Özeikerini Keþfetmek.......21 BÖLÜM 3 Exce Çaýþma Aanýný Özeeþtirmek.........83 BÖLÜM 4 Güvenik

Detaylı

Toplumsal cinsiyet, özel istihdam büroları geçici iş ilişkisi, sendikalar

Toplumsal cinsiyet, özel istihdam büroları geçici iş ilişkisi, sendikalar Ortak tepki: Öze istihdam büroarı ik konuşumaya başadığı andan itibaren Türkiye'deki işçi konfederasyonarının ortak tepkisini çekti. DİSK, Türk-İş, Hak-İş üç büyük konfederasyon kendi çizgieri doğrutusunda,

Detaylı

Yatırımcı İlişkileri Sunumu 2015 1. Çeyrek Sonuçları Güncelleme: Mayıs 2015

Yatırımcı İlişkileri Sunumu 2015 1. Çeyrek Sonuçları Güncelleme: Mayıs 2015 Yatırımcı İlişkileri Sunumu 2015 1. Çeyrek Sonuçları Güncelleme: Mayıs 2015 D-AUTO Yatırımcı İlişkileri Sunumu - 41 2015 1 Gündem Doğuş Otomotiv / Değer Zinciri 2015 Makroekonomik Görünüm Otomotiv Pazarı

Detaylı

- 3 - İ Ç İ N D E K İ L E R BİRİNCİ BÖLÜM 2014 YILI İŞ PROGRAMI 1- GENEL EKONOMİK GÖRÜNÜM...3 Dünya Ekonomisinde Eksen Değişikiği...3 Türkiye Ekonomisi için 2014...4 2- TÜRKİYE EKONOMİSİNE İSTANBUL

Detaylı

Doğuş Otomotiv 2009 İlk Yarıyılı Finansal Göstergeleri. 26 Ağustos 2009

Doğuş Otomotiv 2009 İlk Yarıyılı Finansal Göstergeleri. 26 Ağustos 2009 Doğuş Otomotiv 2009 İlk Yarıyılı Finansal Göstergeleri 26 Ağustos 2009 Akış Dünyada ve Türkiye de Ekonomik Gelişmeler Dünyada ve Türkiye de Otomotiv Sektörü 2009 Yılında Doğuş Otomotiv 2009 İlk Altı Ay

Detaylı

TOFAŞ Ş 31.12.2009 ANALİST SUNUMU

TOFAŞ Ş 31.12.2009 ANALİST SUNUMU TOFAŞ Ş 31.12.2009 ANALİST SUNUMU 1 Index 2009 Yılı Performans Özeti Pazar Öngörüsü Yurtiçi Pazar & Tofaş Yurtiçi Satışları Pazar Payı İhracat Performansı Kapasite Kullanım ve Üretim İşletme Sermayesi

Detaylı

ÜRETÝM. Bu bölümde ekonominin temel sektörlerindeki üretim geliþmelerine ana hatlarý itibariyle yer verilmektedir. Tablo III-2

ÜRETÝM. Bu bölümde ekonominin temel sektörlerindeki üretim geliþmelerine ana hatlarý itibariyle yer verilmektedir. Tablo III-2 III ÜRETÝM 33 34 ÜRETÝM Bu bölümde ekonominin temel sektörlerindeki üretim geliþmelerine ana hatlarý itibariyle yer verilmektedir. A. TARIM Ülkemizde tarým sektörünün GSMH daki payý yüzde 13.2, sivil istihdamdaki

Detaylı

Markalama, kodlama ve sistem çözümleri. Otomotiv ve havacılık

Markalama, kodlama ve sistem çözümleri. Otomotiv ve havacılık Markaama, kodama ve sistem çözümeri Otomotiv ve havacıık Üretim hatarınızda, kendine has zorukara karşıaştığınızı biiyoruz Otomotiv ve havacıık sektörerinde, söz konusu ürün kaitesi oduğunda hataara yer

Detaylı

Üstün performans... paranızın tam karşılığı

Üstün performans... paranızın tam karşılığı DİZEL VE YŰK DENGELİ FORKLİFTLER 4 Tekeri, Pnömatik Lastiki 1,5 3,5 ton S FD/FG15N FD/FG18N FD/FG20CN FD/FG20N FD/FG25N FD/FG30N FD/FG35N Üstün performans... paranızın tam karşıığı Maksimum verim ede etmek

Detaylı

Otokar OTOKAR OTOMOTİV VE SAVUNMA SANAYİ A.Ş. 1 OCAK 31 MART 2014 ARA HESAP DÖNEMİ NE AİT FAALİYET RAPORU

Otokar OTOKAR OTOMOTİV VE SAVUNMA SANAYİ A.Ş. 1 OCAK 31 MART 2014 ARA HESAP DÖNEMİ NE AİT FAALİYET RAPORU OTOKAR OTOMOTİV VE SAVUNMA SANAYİ A.Ş. 1 OCAK 31 MART 2014 ARA HESAP DÖNEMİ NE AİT FAALİYET RAPORU OTOKAR OTOMOTİV VE SAVUNMA SANAYİ A.Ş. 31.03.2014 FAALİYET RAPORU Şirketimizin, 2014 yılının ilk çeyreğini

Detaylı

INVESTIGATION OF VARIATION OF SURFACE WATER QUALITY PARAMETERS IN WESTERN BLACK SEA BASIN AND CLASSIFICATION OF STATIONS USING CLUSTER ANALYSIS

INVESTIGATION OF VARIATION OF SURFACE WATER QUALITY PARAMETERS IN WESTERN BLACK SEA BASIN AND CLASSIFICATION OF STATIONS USING CLUSTER ANALYSIS 5. Uusararası İeri Teknoojier Sempozyumu (IATS 09), 1315 Mayıs 2009, Karabük, Türkiye BATI KARADENİZ SULARI HAVZASINDAKİ YÜZEY SUYU KALİTESİ PARAMETRELERİNDEKİ DEĞİŞİMİN İNCELENMESİ VE CLUSTER ANALİZİ

Detaylı

Aydınlatmada Son LED Teknolojisi

Aydınlatmada Son LED Teknolojisi www.osram.com.tr Ayınatmaa Son LED Teknoojisi OSRAM LED aiesi ie hem bütçeen hem enerjien tasarruf ein. DÜNYAYA YENİ BİR IŞIKLA BAKIN Osram LED Lambaar LED Yeteriiği ve Başarı Faktöreri Öncü teknooji,

Detaylı

TEKSTİL İMALATI SANAYİ SEKTÖR RAPORU

TEKSTİL İMALATI SANAYİ SEKTÖR RAPORU TEKSTİL İMALATI SANAYİ SEKTÖR RAPORU İÇİNDEKİLER YÖNETİCİ ÖZETİ 1.BÖLÜM TEKSTİL İMALATI SANAYİNİN TANIMI VE KAPSAMI 1.1 TEKSTİL İMALATI SANAYİ 1.2 TEKSTİL İMALATI SANAYİNİN KAPSAMI 2.BÖLÜM SEKTÖRÜN GELİŞİMİ

Detaylı

Yatırımcı İlişkileri Sunumu 2014 1. Çeyrek Sonuçları Güncelleme: Mayıs 2014

Yatırımcı İlişkileri Sunumu 2014 1. Çeyrek Sonuçları Güncelleme: Mayıs 2014 Yatırımcı İlişkileri Sunumu 2014 1. Çeyrek Sonuçları Güncelleme: Mayıs 2014 D-AUTO Yatırımcı İlişkileri Sunumu - 1Ç 2014 1 Gündem Doğuş Otomotiv / Değer Zinciri 2014 Makroekonomik Görünüm Otomotiv Pazarı

Detaylı

Ýlknur Menlik TGDF Kurumsal Ýletiþim Direktörü TGDF 24 sektörel üye dernek Türkiye Gýda ve Ýçecek Sanayisinin Üretim, Ýstihdam, Ýhracat ve ithalatýnýn %95 ni temsil etmekte Food Drink Europe TGDF 2006

Detaylı

Bina Isıtmada Enerji Tüketiminin Optimum Kontrolü JAGA Araştırması

Bina Isıtmada Enerji Tüketiminin Optimum Kontrolü JAGA Araştırması Bina Isıtmada Tüketiminin Optimum Kontroü JAGA Araştırması İç mekan ısıtma ve soğutma sistemerinde enerji tüketiminin kontro edimesi ısınma ve ikimeme teorisinde daima önemi ro oynayan bir konu omuştur.

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ I II ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ Sayfa TÜRKÝYE EKONOMÝSÝNÝN GENEL GÖRÜNÜMÜ... 3 I- 2004 YILI GENEL EKONOMÝK HEDEFLERÝ... 9 A. BÜYÜME... 9 B. KAYNAKLAR-HARCAMALAR DENGESÝ... 10 II- MÝLLÝ

Detaylı

Rapor: 2014/03 OTOMOTİV SANAYİİ 2013 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU

Rapor: 2014/03 OTOMOTİV SANAYİİ 2013 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU Rapor: 214/3 OTOMOTİV SANAYİİ 213 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU Mart 214 1. 213 Yılının Küresel ve Türkiye Ekonomik Değerlendirmesi ve 214 Yılına Ait Beklentiler 1 213 yılının ilk yarısı itibariyle küresel

Detaylı

YATIRIMCI SUNUMU. Şubat 2011

YATIRIMCI SUNUMU. Şubat 2011 YATIRIMCI SUNUMU Şubat 2011 İçerik Ford Otosan Türk Otomotiv Sektörü Rekabet Avantajları Faaliyet Sonuçları İMKB Performansı 2 Yatırımcı Sunumu Şubat 2011 FORD OTOSAN Şirket Tanıtımı Fabrikalar Yedek Parça

Detaylı

Dalgıç Pompa. 4 DMD-P Serisi

Dalgıç Pompa. 4 DMD-P Serisi Dagıç DMDP Serisi Aarko dagıç pompaarı, kuanım ve içme suyu aanında her an kuanıma hazır, dertsiz, yatırımı kısa sürede geri ödeyen KESİNTİSİZ, KİŞİSEL TEK SU KAYNAĞIDIR. Endüstriye tesis ve işetmeerde

Detaylı

KONYA YERLİ MOTOR ÜRETİMİNE HAZIR Doç. Dr. Recai KUŞ. Konya Otomotiv Yan Sanayi İş Kümesi recaikus@gmail.com

KONYA YERLİ MOTOR ÜRETİMİNE HAZIR Doç. Dr. Recai KUŞ. Konya Otomotiv Yan Sanayi İş Kümesi recaikus@gmail.com KONYA YERLİ MOTOR ÜRETİMİNE HAZIR Doç. Dr. Recai KUŞ Konya Otomotiv Yan Sanayi İş Kümesi recaikus@gmail.com BAŞLIKLAR Giriş Dünya da Motorlu Araç Üretimi Türkiye de Otomotiv Üretimi Konya Otomotiv Sanayi

Detaylı

2 0 1 6 / 1. D Ö N E M

2 0 1 6 / 1. D Ö N E M MALİ MÜŞAVİRLİK YETERLİLİK SINAVI HAZIRLIK KURSLARI YENİLENEN KURSLARIMIZIN AVANTAJLARINDANYARARLANIN bizime uaşın KURS YERLERİ Şişi (Gayrettepe, Dedeman İş Merkezi) Kadıköy (Hasanpaşa Mh.) Şirinever Eğitim

Detaylı

Kullanıldığı Yerler : FİAT-TOFAŞ 1600cc DOGAN,ŞAHİN,KARTAL MAKO-MARELLİ MUADİLİ MARŞ MOTOR PİNYON KAPAK ESKİ MODEL SFERO PİK DÖKÜM

Kullanıldığı Yerler : FİAT-TOFAŞ 1600cc DOGAN,ŞAHİN,KARTAL MAKO-MARELLİ MUADİLİ MARŞ MOTOR PİNYON KAPAK ESKİ MODEL SFERO PİK DÖKÜM 110 003 Ürün Grubu Mako Tipi Volant Yüksekliği 48.00 mm OEM Kodu 72332702 Arka Kovan Çap 72.90 mm Burç İç Çapı 10.00 mm Tam Boy 103.00 mm 65.90 mm 53.50 mm Kullanıldığı Yerler : RENAULT 12 MAKO-MARELLİ

Detaylı

Otomotiv Sanayii Dış Ticaret Raporu

Otomotiv Sanayii Dış Ticaret Raporu Otomotiv Sanayii Dış Ticaret Raporu Mayıs 2015 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA OTOMOTİV SANAYİİNDE DIŞ TİCARET Otomotiv Sanayi Ürünlerini İçeren UİB Verisine Göre 1 : 1. 2015 yılı Ocak-Mayıs

Detaylı

Dalgıç Pompa. 4 DMD Serisi

Dalgıç Pompa. 4 DMD Serisi Dagıç Pompa DMD Serisi Aarko dagıç pompaarı, kuanım ve içme suyu aanında her an kuanıma hazır, dertsiz, yatırımı kısa sürede geri ödeyen KESİNTİSİZ, KİŞİSEL TEK SU KAYNAĞIDIR. Endüstriye tesis ve işetmeerde

Detaylı

TÜRK OTOMOTİV SEKTÖRÜNÜN ÜLKE EKONOMİSİNE KATKILARI VE GELECEĞE YÖNELİK SEKTÖREL BEKLENTİLER

TÜRK OTOMOTİV SEKTÖRÜNÜN ÜLKE EKONOMİSİNE KATKILARI VE GELECEĞE YÖNELİK SEKTÖREL BEKLENTİLER 1213 TÜRK OTOMOTİV SEKTÖRÜNÜN ÜLKE EKONOMİSİNE KATKILARI VE THE CONTRIBUTIONS OF AUTOMOTIVE INDUSTRY IN TURKISH ECONOMY AND SECTORAL-EXPECTANCES ABOUT THE FUTURE Ali GÖRENER *, Ömer GÖRENER ** ÖZET Türkiye

Detaylı