KAYDED LMES NDE SAH PL KLE LG L R SK VE GET R LER N ALICIYA NAKLED LMES

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KAYDED LMES NDE SAH PL KLE LG L R SK VE GET R LER N ALICIYA NAKLED LMES"

Transkript

1 UMS - 18 HASILAT STANDARDI VE A.B.D DÜZENLEMELER IfiI INDA MAL SATIfi HASILATININ KAYDED LMES NDE SAH PL KLE LG L R SK VE GET R LER N ALICIYA NAKLED LMES KOfiULUNA L fik N AÇIKLAMA VE ÖRNEKLER Doç. Dr. Serdar ÖZKAN Dokuz Eylül Üniversitesi, ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi flletme Bölümü, Ö retim Üyesi 1.G R fi fl hayat nda has lat n muhasebelefltirilmesi anlam nda en kolay sat fl ifllemi peflin mal sat fllar gibi görünmektedir. Örne in bir süpermarkette müflteri mal raftan almakta ve kasada mal bedelini ödemektedir. Bu ifllemde hem mal teslim edilmifl hem de sat fl tutar tahsil edilmifltir. fllemin muhasebelefltirilmesi de son derece kolayd r. Ancak mal sat fl sözleflmesinde bulunan de iflik flartlar ya da sat lan mal n niteli i has lat tutar n n mali tablolara al nmas n karmafl k hale getirebilmektedir. UMS uygulamalar ele al nd nda, UMS-18 mal sat fllar yla ilgili temel ilkeleri getirmifl olmas bak m ndan önemlidir 1. Ancak UMS lerin genel olarak kural temelli olmay p ilke temelli olmalar ndan dolay UMS-18 deki aç klamalar da karmafl k mal sat fl ifllemlerinin çözülmesinde yeteri kadar detayl de ildir. A.B.D de ise mal sat fllar na iliflkin aç klamalar temelde CON-5, CON-6 ve SAB-104 kapsam nda yer almaktad r. Bunlardan baflka özellikli baz mal sat fl ifllemleri için ek düzenlemeler (Örne in FAS-48) getirilmifltir 2. Bu çal flmada UMS-18 esas al nmak üzere öncelikle mal sat fllar ve mal sat fl ha- 1 International Accounting Standards Board (IASB), International Accounting Standard, IAS-18- Revenue, Çal flman n bundan sonraki bölümlerinde IAS -18 e at f yap ld nda UMS-18 ifadesi kullan lacakt r. 2 Financial Accounting Standards Board (FASB), Statements of Financial Accounting Concepts, (CON), Recognition and Measurement in Financial Statements of Business Enterprises, No: 5. Financial Accounting Standards Board (FASB), Statements of Financial Accounting Concepts, (CON), Elements of Financial Statements, No: 6. Bu metinler dan edinilebilirler. Securities and Exchange Commision (SEC), SEC Staff Accounting Bulletin (SAB) No:104 -Revenue Recognition in Financial Statements, December 17, Bu metin adresinden edinilebilir. Financial Accounting Standards Board (FASB), Statement No:48, FAS-48-Revenue Recognition when Rigt of Return Exist. SMMMO Yay n Organ 66

2 s lat na iliflkin genel aç klamalar getirilmekte, ard ndan mal sat fl has lat n n mali tablolara al nmas na iliflkin koflullardan birisi olan sahiplikle ilgili risk ve getirilerin al c ya nakledilmifl olmas kofluluna iliflkin örnek uygulamalara yer verilmektedir. Anlafl labilirli in artt r labilmesi amac yla çal flmada yer verilen aç klamalar UMS-18 de yer almayan ancak bu standartla da çeliflmeyen A.B.D. kaynakl düzenlemelerden al nt larla desteklenmeye çal fl lmaktad r. 2. MAL SATIfiLARINA L fik N GENEL LKELER UMS-18 deki mal tan m ndan hare ketle bu çal flmada kullan lan mal sat fllar ifadesi ticari mal sat fllar, mamul sat fllar ve sat lmak üzere elde bulundurulan gayrimenkul sat fl lar için geçerlidir. Zira UMS-18 de mal kavram afla daki gibi tan mlan m flt r 3 : Mal kavram, sat fl amac yla iflletme taraf ndan üretilen mamulleri, sat lmak üzere al nan ticari mallar ve sat lmak üzere elde bulundurulan arazi, arsa ve di er gayrimenkulleri kapsar. A.B.D. düzenlemelerinde ise mal sat - fl na iliflkin afla daki aç klama temel kabul edilmektedir 4. Bütün di er gelirler gibi, mal sat fl da kazan lm fl ve gerçekleflmifl ya da gerçekleflebilir olmas durumunda mali tablolara al nabilir. Genellikle sat fl geliri mal n müflteriye teslim edilmesiyle kazan lm fl say l r. Söz konusu gelir, müflterinin mal bedelini ödemeyi taahhüt etmesi halinde de gerçekleflebilirlik koflulunu sa lar (müflterinin ödeme yapmas ile ilgili herhangi bir flüphe yoksa). Ancak pek çok di er belirsizlik sat fl gelirinin mali tablolara al nmas n engelleyebilmektedir. A.B.D. uygulamalar nda bir mal sat fl ile ilgili olarak yukar daki temel ilkelerden baflka mal sat fl has lat n n mali tablolara al nabilmesi için SAB-104 te verilen dört koflulun da sa lanm fl olmas gerekmektedir. SAB-104 teki koflullar afla daki gibi s ralanabilirler 5 : a) Sözleflmenin ikna edici bir kan t olmal d r. b) Teslimat yap lm fl ya da iflletme üzerine düfleni yapm fl olmal d r. c) Al m sat ma iliflkin tutar belirlenmifl ya da belirlenebilir olmal d r. d) Tahsilat kabul edilebilir ölçüde güvence alt na al nm fl olmal d r. UMS-18 e göre ise bir mal sat fl iflleminin has lat olarak kaydedilebilmesi için afla daki koflullar n sa lanm fl olmas gerekmektedir 6 : 1) Mallar n sahipli iyle ilgili önemli risk ve getirilerin al c ya nakledilmifl olmas, 2) flletmenin, sat lan mallar n yöne timiyle sahipli in gerektirdi i flekilde ilgili olmamas ve söz konusu mallar üzerinde etkin bir kontrolünün bulun mamas, 3 UMS-18, para CON-5, para SAB-104, 13A1. 6 UMS-18, para. 14. SMMMO Yay n Organ 67

3 3) Has lat n miktar n n güvenilir bir flekilde ölçülebilmesi, 4) fllemle ilgili ekonomik faydan n iflletme taraf ndan elde edilece inin muhtemel olmas, ve 5) fllemle ilgili olarak yüklenilen veya yüklenilecek olan maliyetlerin güve nilir bir flekilde ölçülebilmesi. Buraya kadar fazla detaya girilmeden UMS-18 ve A.B.D. düzenlemelerinde yer alan mal sat fllar na iliflkin genel ilkelere yer verilmifltir. Çal flman n bundan sonraki k sm UMS-18 de mal sat fl has lat n n mali tablolara al nabilmesi için gerekli koflullardan ilki olan mallar n sahipli iyle ilgili önemli risk ve getirilerin al c ya nakledilmifl olmas koflulu ile ilgili detayl aç klama ve örneklere yer verilmektedir MALLARIN SAH PL YLE LG L R SK VE GET R LER Mal sat fllar nda mallar n al c ya teslim edilmesiyle mallar fiziksel olarak al c - n n eline geçmektedirler ve bu durum mallar n zilyetli inin al c ya geçmifl olmas fleklinde ifade edilmektedir. Ancak baz sat fl ifllemlerinde mallar n fiziksel olarak al c n n eline geçmifl ol mas, has lat n mali tablolara al nmas için yeterli olmamaktad r. Burada ö nemli olan mal n yaln zca zilyetli inin de il, zilyetlikle birlikte UMS-18 deki ifadesiyle mal n sahipli i ile ilgili önemli risk ve getirilerin de al c ya geçmesidir. Sahiplikle ilgili risk ve getiriler ifadesi bir mala sahip olman n mal sahibi üzerindeki her türlü etkisi fleklinde yorumlanabilir. Mala sahip olman n mal sahibi üze rinde yaratt ya da yaratabilece i olumsuz etkiler risk, olumlu etkiler de getiri olarak düflünülmelidir. Her mal n sahibi için oluflturdu u riskler ve getiriler, mal n cinsine, zamana ve pazar n durumuna ba l olarak farkl l k göstermektedir. Teknolojik eskime, bozulma, çürüme, çal nma, yer iflgal etme, stok maliyeti yaratma, mal n pazar de erinin düflmesi gibi sonuçlar mal n sahipli inden do an risklere örnek olarak verilebilir. Mal n pazar de erinin artmas, mal n kullan m hakk na sahip olma, mal n kullan m n s n rlama hakk na sahip olma vb. olumlu sonuçlar da mal sahipli- inden do an getirilere örnek olarak verilebilir. UMS-18 e göre flletme sahiplikle ilgili önemsiz bir risk tafl yorsa, ifllem sat flt r ve has lat tahakkuk ettirilir. Örne in sat c yaln zca tahsilat tutar n güvence alt na almak amac yla hukuki sahipli i muhafaza edebilir. E er iflletme böyle bir durumda sahiplikle ilgili önemli risk ve yararlar devretmiflse, ifllem bir sat flt r ve has lat tahakkuk ettirilir. flletme taraf ndan sahipli e iliflkin önemsiz risk tafl nmas na iliflkin bir 7 UMS-18 kapsam na giren mal, hizmet ve di er ifllemlerle ilgili olarak has lat n mali tablolara al nmas na iliflkin detayl aç klamalar için bkz. ÖZKAN, Serdar, Has lat n Belirlenmesi (SPK Mevzuat, Uluslararas Finansal Raporlama Standartlar ve Tekdüzen Hesap Plan le Uyumlu), Yaklafl m Yay nlar, Ankara, May s SMMMO Yay n Organ 68

4 baflka örnek de al c n n memnun kalmamas durumunda bedelin iade edilece i perakende sat flt r. Bu gibi durumlarda has lat, sat c n n gelecekteki mal iadelerini güvenilir biçimde tahmin edebilmesi ve bunlar için geçmifl deneyimler ve di er ilgili veriler çerçevesinde bir karfl l k ay rmas kofluluyla, sat fl n gerçekleflti i tarih itibariyle tahakkuk ettirilir.. 8 Sat fl iflleminde mallar n sahipli iyle ilgili önemli risk ve getiriler al c ya geçmedikçe o ifllemle ilgili has lat mali tablolara al nmamal d r. UMS-18 de buna iliflkin afla daki ifadeler yer almaktad r 9 : E er iflletme sahiplikle ilgili önemli riskleri tafl yorsa, bu ifllem bir sat fl de- ildir ve has lat tahakkuk ettirilmez. Bir iflletme sahiplikle ilgili önemli riski çeflitli flekillerde tafl yabilir. flletmenin sahiplikle ilgili önemli risk ve yararlar tafl yabildi i durumlara iliflkin örnek ler afla dad r: a) iflletmenin normal garanti hükümleri kapsam d fl ndaki tatmin edici bulun mayan performansa iliflkin yükümlülük tafl mas ; b) sat fl has lat n n iflletme taraf ndan tahsil edilmesinin, al c n n söz konusu mal üçüncü kiflilere satmas kofluluna ba l olmas ; c) sat fl n ilgili varl n monte edilmesi kofluluyla yap ld ve sözleflmenin önemli bir bölümünü oluflturan mon taj n henüz iflletme taraf ndan tamam lanmam fl olmas ; d) al c n n sat fl sözleflmesinde belir tilen bir gerekçeye dayanarak al mdan vazgeçme hakk n n bulunmas ve iflletmenin söz konusu mallar n iade edilmeyece inden emin olmamas. Yukar da s ralanan olaylar afla da örneklerle detayl bir flekilde ele al nmaktad r Garanti Koflullar ndan Do an Yükümlülükler Pek çok mal sat fl iflleminde, sat fl sonras nda mallar n performans nda ortaya ç kabilecek sorunlar gidermek üzere garanti sözleflmeleri de yap lmaktad r. Normal garanti sözleflmelerinde genel likle garantinin kapsad süre içer sinde mal n performans nda sorun ç kmas halinde yenisiyle de ifltirilmesi ya da tamir edilmesi gibi flartlar yer almaktad r. Normal garanti kapsam nda yap lan bu taahhütler sat fl iflleminin do al parças olarak düflünülmelidir. Yaln zca normal garanti koflullar içeren sözleflmelerde mal n teslim edilmesiyle birlikte has lat n muhasebelefltirilmesinde bir sak nca yoktur. Ancak burada dikkat edilmesi gereken nokta, söz konusu taahhütlerin iflletmeye getirece i maliyetin ne oldu unun güvenilir bir flekilde tahmin edilebiliyor olmas d r. flletmeler normal garanti koflullar nda 8 UMS-18, para UMS-18, para. 16. SMMMO Yay n Organ 69

5 ortaya ç kabilecek maliyetleri, geçmifl deneyimlerinden yararlanarak tahmin leyebilmektedir. Tahmin edilen bu maliyetler için iflletmenin karfl l k ay rmas gerekmektedir. Örnek 1: Normal Garanti Koflullar nda Yükümlülükler, Karfl l k Ay rma ve Tahminin Düzeltilmesi Olay: ABC flletmesi beyaz eflya üretip satmaktad r. flletme her mal n sat fl n izleyen iki y l içerisinde ücretsiz bak m onar m hizmeti vermeyi garanti etmektedir. Bu flart iflletme için normal garanti koflullar alt nda üstlenilen bir yükümlülüktür y l bafl nda ülkede, garantilerden kaynaklanabilecek giderler için karfl l k ayr lmas gerekti ine ve karfl l k lar n hangi ilkelere göre ayr laca na iliflkin hükümler içeren yeni bir yasal düzenleme getirilmifltir. Söz konusu garanti koflullar ndan dolay ileride ortaya ç kabilecek maliyet lerin tahminlenmesi gerekmektedir. flletme bu sektörde 10 y ldan beri faaliyet gösterdi inden tahminlemede geçmifl y llarda edindi i tecrübelerden yararlanabilecektir. Geçmifl verilere bak ld nda iflletme nin sat lan mallarla ilgili olarak sat fl takip eden birinci y l içersinde sat fllar n % 2 si, ikinci y l içerisinde ise sat fllar n %1 i oran nda normal ga ranti koflullar alt nda ücretsiz bak m onar m giderine katland anlafl lm flt r. flletmenin 2004 y l toplam sat fl tutar TL. dir. flletme bu tahminler fl nda 2004 y l sat fllar için sat fl an nda garanti karfl l klar ay rm flt r y l sonuna gelindi inde 2004 sat fllar yla ilgili olarak TL. lik bak m-onar m gideri yap ld anlafl lm flt r. flletme yapt tahmindeki sapman n nedenlerini araflt rm fl ve bundan böyle sat fl takip eden ilk y l için %2 de il, %2,5 karfl l k ayr lmas na karar vermifltir y l toplam sat fllar TL. olmufltur. flletme 2005 y l boyunca sat fllar na %2 oran nda karfl l k ay rmaya devam etmifltir. Ancak 2005 so nuna gelindi inde yeni tahmin do rultusunda %0,5 lik ek karfl l k ayr lmas - na karar verilmifltir. Çözüm: 2004 y l boyunca her sat fl yap ld nda izleyen ilk y l için sat fl tutar n n % 2 si, ikinci y l için ise %1 i kadar garanti karfl l ayr lm flt r. Ancak ifllemin bütününün rahat görülebilmesi bak m ndan garanti karfl l klar yla ilgili olarak 2004 toplam sat fllar için afla- daki kayd n gösterilmesi tercih edilmifltir x % 2 = TL x % 1 = TL... /.. SMMMO Yay n Organ 70

6 120 ALICILAR YURT Ç SATIfiLAR 374 GARANT G DER KARfiILIKLARI 474 GARANT G DER KARfiILIKLARI y l içerisinde 2004 sat fllar için TL. gider yap ld n n belirlenmesi:.. / GARANT G DER KARfiILIKLARI 659 D ER OLA AN G DER VE ZARARLAR KASA y l içerisinde her sat fl yap ld nda karfl l k ayr lmas : TL. x % 2 = TL TL. x % 1 = TL... / ALICILAR YURT Ç SATIfiLAR 374 GARANT G DER KARfiILIKLARI 474 GARANT G DER KARfiILIKLARI sonunda sat fl takip eden ilk y lla ilgili %2 lik bak m onar m gideri tahmininin % 2,5 olarak düzeltilmesi ve % 0,5 lik ek karfl l k ayr lmas : TL. x % 0,5 = TL... / YURT Ç SATIfiLAR GARANT G DER KARfiILIKLARI Aral k 2005 tarihli bilançoda 374 ve 474 Garanti Gider Karfl l klar hesaplar n n bakiyeleri (alacak): 374 GARANT G DER KARfiILIKLARI TL. (2004 ve 2005 le ilgili) 474 GARANT G DER KARfiILIKLARI TL. (2005 le ilgili) Toplam Karfl l k Tutar TL. SMMMO Yay n Organ 71

7 Bir mal n sat fl ile ilgili olarak, normal garanti koflullar nda ileride ortaya ç kabilecek maliyetlerin güvenilir bir flekilde tahminlenemedi i durumlarda iflletme bu tahmini yapabilir hale gelinceye kadar sat fl has lat n n tahakkuku ertelenmelidir. Baz sat fl ifllemlerinde normal garanti koflullar nda ortaya ç kabilecek maliyetler güvenilir bir flekilde tahmin edilememektedir. Örne in mal n yeni olmas, o mal ile ilgili normal garanti koflullar nda de ifliklik yap lm fl olmas gibi nedenler geçmifl deneyimlerin tahminlerde kullan lmas na izin vermemektedir. Böyle durumlarda has lat n mali tablolara al nmas garanti süresinin sonuna kadar ertelenmelidir. Bunlarla birlikte, baz sat fl ifllemlerinde sat c lar al c lara normal garanti sözleflmeleri kapsam n aflan baflka garantiler de sa layabilmektedirler. Bu tür ifllemlerde mal n teslim edilmesi an nda has lat n mali tablolalara hangi flartlarla al nabilece i, sat fl iflleminin detayl bir flekilde analizini gerektirmektedir. Buna iliflkin örnekler afla da verilmifltir. Örnek 2: Normal Garanti Koflullar D fl nda Yükümlülük Olay: X flletmesi demir çelik iflletmelerine de iflik tonajlarda presler satmaktad r. Ancak preslerin al c iflletmenin fabrikas na tafl nmas ve montaj gerekmektedir. flletme X, Y flletmesine 500 tonluk bir pres satm fl ve çal fl r halde teslim etmifltir. Normal garanti koflullar na göre presle ilgili ortaya ç kabilecek sorunlar konusunda iflletmeye bak m onar m hizmeti ücretsiz sunulacakt r. flletme bununla birlikte Y flletmesi nin iki y l içerisinde baflka bir yere tafl nmas söz konusu oldu unda presi yeni fabrika binas nda yeniden monte etmeyi taahhüt etmektedir. Çözüm: Yukar daki ifllemde al c n n tafl nmas durumunda presin yeni fabrika binas na tafl nmas ve kurulmas taahhüdü normal garanti koflullar d fl nda bir taahhüt oldu undan, iflletme presin sat fl an nda sat fl tutar n has lat kaydetmekle birlikte, iki y l içersinde ortaya ç kabilecek muhtemel tafl nma olay n n kendisine yükleyebilece i maliyetleri tahminleyerek uygun bir karfl l k ay rmak durumundad r Tahsilat n Mal n Al c Taraf ndan Üçüncü Kiflilere Sat lmas na Ba l Olmas Baz ifllemlerde mallar al c ya teslim edildikleri halde sat fl has lat n n tahsil edilmesi al c n n mallar kullanmas ya da satmas flart na ba lanmaktad r. Böyle ifllemler iflletme dilinde konsinye sat fllar olarak adland r lmaktad r. Konsinye sat fllarda mallar fiziksel olarak al c ya teslim edilmifl olmas na ra - SMMMO Yay n Organ 72

8 men, mallar n sahipli i ve sahiplikten do an risk ve getiriler al c ya geçmemektedir. Dolay s yla bu tür teslimatlar has lat olarak düflünülmemelidir 10. Konsinye ifllemlerinde al c elindeki mallar kulland kça ya da baflkalar na satt kça mal bedelini konsinye verene ödemektedir. Örnek 3: Konsinye Sat fllar Olay: T bbi malzemeler satan X flletmesi, Özel Y Hastanesi ne anjiyo ifllemlerinde kullan lan de iflik boy ve markadaki kateterleri konsinye olarak teslim etmifltir. Hastanede hem sosyal güvenlik kurumlar ndan sevkle gelen hastalara hem de özel hastalara hizmet verilmektedir. Aralar ndaki anlaflmaya göre sevkle gelen hastalara kateter kullan ld kça Hastane kateter bedellerini X flletmesi ne ödeyecektir. Özel hastalara kateter kullan ld nda ise kateter bedelini hastalar do rudan X flletmesi ne ödeyeceklerdir. Hastane bu kullan mlardan %2 komisyon alacakt r. Çözüm: Yukar daki örnekte X flletmesi nin kataterleri Hastaneye teslim etmesiyle kateterlerin sahipli i ve sahiplikten do an risk ve getiriler hastaneye geçmedi inden, has lat teslimat an nda de il, kateterler sevkle gelen kullan ld nda ve özel hastalara sat ld nda muhasebelefltirilmelidir Montaj fllemi Baz sat fl ifllemlerinde montaj n niteli i ve sat fl anlaflmas na dahil olup olmamas has lat n mali tablolara al nmas n etkilemektedir. UMS-18 in maddeleri içerisinde montaj n niteli i ile ilgili herhangi bir aç klama olmamas na karfl n, standard n ekler k sm ndan montaj iflleminin basit montaj ve karmafl k montaj olarak ayr mland anlafl lmaktad r. Buna göre sat - lan mal n monte edilmesi basit bir süreç ise, mal n teslim edildi i anda has lat n muhasebelefltirilmesinde bir sak nca görülmemektedir 11. Buna karfl n A.B.D. düzenlemelerinden SAB-104 te montaj önemli ve önemsiz fleklinde ayr mlanm flt r. UMS-18 deki basit ve karmafl k fleklindeki ayr m, SAB-104 teki önemli ve önemsiz fleklindeki ayr mla efllefltirilebilir. SAB-104 e göre: Montaj n nas l yap ld montaj yap lan ekipman n özelliklerini ve kapasitesini etkileyebilecek ya da ekipman n kullan laca binan n elektrik vb. ba lan t la- 10 SAB-104, 13A2. 11 UMS-18, Ekler, para. 2. (UMS-18 in Ekler k sm n n bafl nda, eklerin standard n bir bölümü olmad ve eklere yaln zca standartta yer alan maddelerin anlafl labilirli ini artt rmak amac yla yer verildi i ifade edilmektedir.) SMMMO Yay n Organ 73

9 r nda de ifliklik yap lmas n gerektirebilecek düzeyde ve Montaj hizmeti sat c iflletme d fl nda baflka iflletmeler taraf ndan sa lana m yor ise montaj önemlidir. Bu özelliklerdeki bir montaj ifllemi tamamlanana kadar sat fl has lat n n mali tablolara al nmas ertelenmelidir 12. Örnek 4: Montaj fllemi I Olay: Bir hipermarkette modüler bil gisayar masalar sat lmaktad r. Masa lar müflterilerin iste ine ba l olarak monte edilmifl halde ya da monte edilmemifl halde teslim edilebilmektedir. Masalar n montaj oldukça basit bir sü reçtir. Her masayla birlikte müflteriye montaj n nas l yap laca n gösteren k lavuz, montajda kullan lacak vidalar ve tornavidadan oluflan bir set teslim edilmektedir. Sat fl sözleflmesinde masalar n müflterilere monte edilmifl halde teslim edilmesi fleklinde bir flart yoktur. Çözüm: Bu ifllemde montaj basit süreçli oldu undan, müflterilerin kendi bafllar na ya da d flar dan yard m alarak masalar monte edebileceklerinden masalar müflterilere teslim edildikleri anda has lat n muhasebelefltirilmesinde sorun yoktur. Yukar daki ifllemde dikkat edilecek bir önemli konu da montaj iflleminin sözleflmenin önemli bir parças olup olmad d r. Buna göre sözleflme gere i masalar n montaj n n müflterinin istedi i yerde yap lmas gibi bir flart var ise montaj basit süreçli olsa da montaj ifllemi tamamlanmadan has lat n mali tablolara al nmamas gerekmektedir. Di er yandan yine SAB-104 e göre: Sat lan ekipman sat c n n standart bir mamulü ise, Montaj ifllemi ekipman n kapasitesini etkilememekte ise ve Montaj hizmeti sat c iflletme d fl nda baflka iflletmeler taraf ndan da sa la nabiliyor ise montaj önemsizdir. Bu durumda has lat, ekipman n al c ya tes lim edilmesiyle birlikte muhasebelefltirilebilir 13. Montaj önemli olan bir ekipman n sat lmas durumunda montaj n sat fl sözleflmesinde yer almamas al fl lm fl bir durum de ildir. Böyle durumlarda montaj tamamlanmadan mal n perfor mans da belli olmayaca ndan al c - n n mal kabul etmemesi do ald r ve has lat n mali tablolara al nmas erte lenmelidir. UMS-18 e göre mal n montaj önem siz olsa bile, e er sat fl sözleflmesinde montaja yer verilmifl ise, has lat n tahakkuku montaj tamamlanana kadar ertelenmelidir. UMS-18 de tam olarak bu flekilde bir ifade yer almamakla birlikte standart metninde montaj anlaflman n önemli bir parças ise has lat ertelenmelidir ve standard n ekler k s- 12 SAB-104, 13A7. 13 SAB-104, 13A7. SMMMO Yay n Organ 74

10 m nda montaj önemsizse has lat tahakkuk ettirilebilir denilmektedir. 14 Bu iki ifade birlefltirildi inde montaj önemsiz olsa da anlaflman n önemli bir parças ise has lat n mali tablolara al nmas ertelenmeli dir sonucuna var labilir 15. Montaj n sat fl anlaflmas n n önemli bir parças olmas durumunda has lat n ertelenmesi, montaj tamamlanmad nda has lat n tahsil edilememesi ya da mal n al c taraf ndan iadesi gibi sonuçlar ortaya ç karabilecek olmas ndan kaynaklanmaktad r. Örnek 5: Montaj fllemi II X Sanayi A.fi. de iflik özelliklerde A makinesi üretip satmaktad r. flletmede iki üretim hatt bulunmaktad r. Bun lardan ilki, standart özelliklere sahip standart A makinesi (SA) üretimine aittir. kinci hat ise müflterilerin istek lerine göre standart modele de iflik özelliklerin eklenebildi i özel A maki nesi (ÖA) üretim hatt d r. SA n n montaj büyük parçalar n paket lerden ç kar larak biraraya getirilmesi ve elektrik ba lant s n n yap lmas n dan ibaret odu undan oldukça kolayd r. Geçmifl deneyimlere dayan larak al c lar n SA n n montaj konusunda hemen hiç bir problemle karfl laflmad klar bilinmektedir. SA sat fllar nda montaj sat fl sözleflmelerinin bir parças da de ildir. flletme her model makine ile ilgili olarak normal garanti koflullar na dahil yükümlülükleri üzerine almaktad r. flletmenin kalite güvence sistemi gere i, makineler üretimin de iflik afla malar nda kalite kontrol testlerinden geçirilmektedir. Sat fl ifllemi söz konusu oldu unda ise her makine müflteriye teslim edilmeden önce son bir kez daha test edilmektedir. Olay 1: Y flletmesi ne 2 adet SA sat - fl yap lm fl ve teslim etmifltir. Mal bedeli teslimatla birlikte tahsil edilmifltir. Çözüm 1: Bu sat fl iflleminde has lat teslimatla birlikte tahakkuk ettirilebilir. Çünkü SA n n montaj hem basittir hem de sat fl anlaflmas na dahil de ildir. Olay 2: Z flletmesi kendi fabrikas ndaki di er makinelerle uyumlu bir ÖA siparifli vermifltir. Di er bir ifadeyle Z flletmesi için üretilecek makineler Z nin entegre üretim sisteminin bir parças olacakt r. X flletmesi Z ye, ÖA n n üretim hatt ndaki di er makinelerle uyumunu garanti etmifltir. Makine Z flletmesi ne gönderilmifltir. Çözüm 2: Yukar daki örnekte X flletmesi nin ÖA y kendi fabrika ortam nda test etmesi olanakl de ildir. ÖA n n performans al c Z fllet mesi nin üretim sistemine entegre oldu- unda anlafl lacakt r. ÖA n n Z flletmesi nin di er makineleriyle uyumlu olaca garanti edildi i için, sat fl has - 14 UMS-18, para. 16, UMS-18, Ekler, para ÖZKAN, Serdar, TMS-4 Sat fllar ve Ola an Gelirler Standard n n Uluslararas Uygulamalarla Karfl laflt r lmas ve T.D.H.P. na Uyarlanmas, Muhasebe ve Denetime Bak fl, Say : 9, 2003, s. 65. SMMMO Yay n Organ 75

11 lat ancak montaj ifllemi tamamland ktan ve ÖA n n di er makinelerle uyumu gözlendikten sonra mali tablolara al nmal d r Al c n n ade Hakk Baz sat fl sözleflmelerinde, al c ya sat fl ifllemini iptal etme ve sat lan mallar iade etme hakk n n bulunmas sat fl iflleminin ne zaman tamamlanm fl say - laca konusunda belirsizlik yaratmaktad r. Bu maddede üzerinde durulan al c n n sat fl anlaflmas n iptal etme hakk, normal garanti koflullar nda al c n n kusurlu mallar iade etme hakk n n bulunmas anlam nda de ildir. Çünkü normal garanti koflullar n n karfl lana mamas durumunda al c ya kusurlu mallar iade etme hakk n n verilmesi al c n n do al hakk d r ve bu hak ülkelerdeki tüketici koruma yasalar dahilinde de korunmaktad r. Bu tür sat fl ifllemlerinde mallar al c ya teslim edildiklerinde has lat mali tablolara al nmal d r. Burada muhasebe aç s ndan dikkat edilecek bir di er nokta, normal garanti koflullar nda ortaya ç kabilecek iadelere ve dolay s yla gelir kay plar - na iliflkin iflletmenin belli bir miktar karfl l k ay rmas gere idir. Örne in pek çok perakende sat fl ifllemi normal garanti koflullar alt ndaki sat fl ifllemleri olarak düflünülebilir. UMS-18 de bu tür sat fllara iliflkin aç klama afla daki gibidir 16 :...perakende sat fllarda müflterinin memnun kalmamas durumunda sat - lan mal n flarts z geri al naca na iliflkin müflteriye bir garanti verilmesi durumunda da sahiplikle ilgili önemli risk ve getirilerin al c ya transfer edildi i kabul edilir. Bu gibi durumlarda has lat, sat c n n gelecekteki mal iadelerini güvenilir bir flekilde tahmin edebilmesi ve bunlar için geçmifl dene yimler ve di er ilgili veriler çerçevesinde bir karfl l k ay rmas flart yla, sat fl n gerçekleflti i tarih itibar yle mali tablolara al n r. Di er yandan baz sat fl ifllemlerinde ise, al c ya sözleflmeyle normal garanti koflullar d fl nda, baflka nedenlerden dolay sat fl iptal etme ve mallar iade etme hakk verilebilmektedir. Al c ya bu tür haklar sa layan sat fl ifllemle rinde has lat n mali tablolara al nmas, sat fl iflleminin iptal edilmeyece i ve mallar n iade edilmeyece i kesinle flinceye kadar ertelenmelidir ade Hakk Verilen fllemlerde Has lat n Sat fl An nda Kaydedilebilme Koflullar A.B.D. düzenlemelerinden FAS-48 özel olarak sat fl iflleminde al c n n iade hakk n n olmas halinde has lat n mali tablolara al nmas konusunu ele almaktad r. FAS-48 e göre, al c s na iade hakk tan yan bir bir sat fl ifllemi afla daki koflullar n hepsini birlikte sa layabiliyorsa, has lat tutar sat fl an nda mali tablolara al nabilir : 1. Al c için sat fl tutar belirlenmifl ya da belirlenebilir olmal d r. 16 UMS-18, para Buradaki aç klamalar normal garanti koflullar nda beklenen iadelere iliflkin karfl l klar n ayr ld n varsaymaktad r. 18 FASB, FAS-48, age., para. 6. SMMMO Yay n Organ 76

12 Sat fl an nda sat fl tutar n n belirlenmifl ya da belirlenebilir olmamas genel gelir ilkelerine de ayk r d r. Baz sat fl ifllemlerinde sat fl fiyat yla ilgili pazar l klar mallar teslim edildikten sonra da devam edebilmektedir. Al c ya mallar iade edebilmesi için tan nan sürenin ayn zamanda sat fl tutar ile ilgili pazarl klar n devam etti i süreye isabet etmemesi gerekmektedir. Böyle bir iade hakk fiyatta anlaflamamaktan kaynaklanan iade say lacakt r. 2. Has lat n tahsil edilebilirli i mal n al c taraf ndan üçüncü kiflilere sat l mas na ba lanm fl (sözleflmeyle ya da sözleflme d fl nda) olmamal d r: Bu tür bir sat fl ifllemi, ileride örnek lerle de aç klanaca gibi özün önceli i ilkesi gere i konsinye sat fl olarak kabul edilmelidir. 3. Mallar elde bulundurmaktan do an çal nma, bozulma vb. risklerin al c ya geçmifl olmas gerekmektedir. Mallar n sahipli inden do an riskler al c ya geçmedi i sürece has lat mali tablolara al nmamal d r. 4. Al c yla sat c ba ms z ekonomik birimler olmal d r: Bir sat fl iflleminde al c ile sat c n n birbirlerinden yeterince ba ms z eko nomik birimler olmamalar durumunda, al c n n ödeme gücü konusunda kuflkular olabilmektedir. Örne in al c sat c ya ba l bir da t mc ise, mallar n sahipli i ile ilgili önemli riskler da- t mc ya geçmeyebilmekte ve ço u zaman has lat n tahsil edilebilirli i al - c n n mallar üçüncü kiflilere satmas flart na ba l olmaktad r. Böyle bir flart aralar ndaki sözleflmede belirtilmemiflse de, al c n n ödemeleri mallar son kullan c lara sat ncaya kadar geciktirmesi halinde, sat c bu gecikmeyi hofl görüyor ise yine al c ile sat c n n ekonomik olarak ba ms z birimler olma özellikleri kaybolmaktad r. 5. Al c n n mallar üçüncü kiflilere satmas konusunda sat c n n herhangi bir sorumlulu u olmamal d r: Baz sat fl ifllemlerinde sat c al c n n mallar üçüncü kiflilere satmas konu sunda yard mc olacak taahhütlerde bulunabilmektedir. Böyle durumlarda mallar üçüncü kiflilere sat l ncaya ka dar sat c taahhütlerini yerine getir memifl say laca ndan, sat fl an nda has - lat n mali tablolara al nmamas gerekmektedir. 6. Gelecekte ortaya ç kabilecek iadelerin ve bu iadelerle ilgili olarak ortaya ç kabilecek maliyetlerin güvenilir bir flekilde tahmin edilmesi gerekmektedir. Mal n türüne, sat fl anlaflmas na, pazar n durumuna, zaman vb. farkl l k gösterebilecek iade miktarlar n n ve bunlarla ilgili maliyetlerin güvenilir bir flekilde tahminlenmesi ifllemi ilkelere dayand r lmal d r. Örnek 6: Al c ya ade Hakk Veren fllemlerde Has lat n Tahakkuku I Olay: ABC flletmesi temizlik madde leri üretip satmaktad r. Mallar n sat - fl nda co rafi bölgelerde bayilik verdi- i iflletmelerden yararlan lmak tad r. Örne in Ege Bölge Bayii XYZ ile yap lan anlaflma gere i, mallar XYZ iflletmesine teslim edildi inde, sahiplik SMMMO Yay n Organ 77

13 de XYZ ye geçmekte ve XYZ mallar kendi deposunda saklamaktad r. XYZ, ABC den ald mallar n bede lini, kendisi üçüncü kiflilere satt nda ödemektedir. Temizlik malzemelerinin büyük ölçüde turistik tesislere sat l mas söz konusu oldu undan, sözlefl me gere i XYZ nin 6 ayl k turizm mevsimi içerisinde satamad mallar ABC ye iade etme hakk bulunmaktad r. Bununla birlikte XYZ istedi i takdirde sat lmayan mallar n bedelini ABC ye ödeyerek kendi elinde de tutabilmektedir. Çözüm: Bu olayda mallar n sahipli i teslimat an nda XYZ ye geçmifl olma s na ra men, sahiplikle ilgili risklerin tümüyle XYZ ye geçmedi i görülmek tedir. Çünkü XYZ sat lmayan mallar ABC ye geri gönderme hakk n sakl tutmaktad r. Dolay s yla mallarla ilgili pazar riski 6 ay boyunca ABC üzerin dedir. Di er yandan mallar n tahsilat, teslimat izleyen alt ay boyunca mallar n üçüncü kiflilere sat lmas na ba l - d r. Bu ifllemde ABC iflletmesi has lat, teslimat an nda de il mallar XYZ taraf ndan turistik tesislere sat ld kça veya mallar iade edilmeyip XYZ taraf ndan sat n al n rlarsa muhasebelefltirmelidir. FAS-48 de iadelerin tahminlenmesini zorlaflt rabilecek faktörler dört madde halinde s ralam flt r: Mal n teknolojik eskimeler ve talep dalgalanmalar gibi d flsal faktörlere duyarl oldu u bilinmektedir. 2. ade etme hakk için (göreceli olarak) uzun bir süre belirlenmifltir. 3. flletmenin benzer mallar n benzer sat fl koflullar nda sat lmas na iliflkin geçmifl deneyimi yoktur ya da ifllet menin pazarlama politikalar ve müfl terileri ile iliflkilerinde ortaya ç kan de- ifliklikler nedeniyle söz konusu deneyimler kullan lamamaktad r. 4. Deneyim say labilecek say da benzer sat fl ifllemleri henüz gerçeklefltirilememifltir. SAB-104 te sat fl iadelerinin tahmin lenmesini zorlaflt ran dört maddelik FAS-48 aç klamas na at fta bulunularak, FAS-48 deki flartlar sa lanmad - nda has lat n mali tablolara al nmamas önerilmektedir. Bununla birlikte iadelerin güvenilir bir flekilde tahminlenmesini etkileyebilecek faktörler SAB-104 te de afla daki gibi listelen mifltir 20 : 1) Da t m kanallar ndaki stok düzeyinin h zla art yor olmas ya da da - t m kanallar n n stok bak m ndan dolu olmas. (Örne in fabrikalar n zaman zaman bayilere gere inden fazla stok yükledikleri bilinmektedir.) 2) Da t m kanallar ndaki stok miktar n n, bu kanallardan son kullan c lara yap lan sat fl düzeylerinin bilinememesi ya da gözlenememesi. 19 FASB, FAS-48, age., para SAB-104, 13A1. SMMMO Yay n Organ 78

14 3) Mallar teknolojik eskimeye u ratacak yeni ürünlerin piyasaya ç kaca zaman n ve yeni teknoloji nedeniyle eskimeye u rayan mallarla ilgili iade düzeyinin tahminlenememesi. 4) Belli bir da t c n n sat c n n iflletme, sat fl ve pazarlama faaliyetleri üzrinde etkili olmas. 5) Sat lan mal n yeni bir mal olmas. 6) Rakiplerin piyasaya daha üst teknolojiye sahip mallarla ç kmas ya da rakip mallar n pazarda beklenenden daha fazla pay almas. 7) Pazarda iflletmenin mal na olan talebi etkileyebilecek di er faktörlerle, yine talebi etkileyebilecek de iflen trendlerin söz konusu olmas ade Hakk Türleri Al c lara kendilerine teslim edilen mallar kabul etmeyerek iade etme hakk veren sat fl ifllemleri incelendi inde, iadelerin temelde iki nedenden kaynakland söylenebilir. Bunlardan ilki, al c ya ihitiyac olmayan bir mal n teslim edilmifl olmas d r. Di eri ise, teslim edilen mal n al c n n istedi i özelliklere sahip olmamas d r. Bu tür ifllemlerde sat fl gerçekleflmedi inden herhangi bir has lat tahakkuk ettirilme melidir 21. Al c s na sat fl anlaflmas n feshetme ve mallar iade etme hakk veren sat fl ifllemleri incelendi inde bunlar n afla daki gibi s n fland r labilir: 1) Mallar n deneme ya da de erlen dirme amac yla gönderilmesi, 2) Al c n n tatmini ile ilgili sübjektif nedenlerden kaynaklanan iade hakk, 3) Sat c taraf ndan belirlenmifl kriter lerin karfl lanamamas halinde mal yenisiyle de ifltirme hakk (mal n stan dart performans kriterlerini karfl laya mamas ndan do an iade hakk ), 4) Sat c n n taahhüt etti i flartlar n karfl lanamamas halinde iade etme hakk Mal n deneme ya da de erlendirme amac yla gönderilmesi Bu tür ifllemlerde sat fl ifllemi gerçek leflmeden önce sat c al c ya mal teslim etmekte ve al c ya mal almadan önce bir süre denemesi, memnun kal mazsa iade etmesi hakk verilmektedir. Deneme sonunda, mal n sat n al nm fl say labilmesi için baz ifllemlerde al c - n n resmi olarak sat n alma iste ini bildirmesi beklenmektedir. Baz ifllemlerde ise al c ya deneme için belli bir süre verilmektedir ve bu sürenin sonuna kadar al c mallar iade etmezse, onlar sat n alm fl kabul edilmektedir. Yukar daki iki durumda da, deneme süresi sonunda müflterinin mallar al p almad kesinleflinceye kadar sat fl has lat n n mali tablolara al nmas ertelenmelidir. Bu tür ifllemlerde ço u zaman mal n sahipli i ve sahipli inden kaynaklanan risk ve getiriler al c ya geçmemektedir. Dolay s yla bu ifllemler konsinye sat fllar n bir türü olarak da de erlendirilebilir. fl hayat nda mallar n sahipli inin al c - ya geçti i ve yine de deneme amac yla al c lara gönderildi i ifllemler de görül- 21 SAB-104, 13A2 SMMMO Yay n Organ 79

15 mektedir. Sahipli in al c ya geçmesi de özün önceli i bak m ndan bu ifllemlerin konsinye olarak de erlendirilmesine engel olmamaktad r. Böyle ifllemlerde de deneme süresinde müflteri kabulünün kesinleflmesine kadar has lat mali tablolara al nmamal d r. Örnek 7: Mallar n Deneme Amac yla Teslimi I Olay: X flletmesi plastik çocuk oyuncaklar üretmektedir. flletmenin üretimde kulland hammadde ithal edilmektedir. X flletmesi Y flletmesi nden kendilerinin Türkiye de üretti i yerli hammaddeyle üretim yap lmas halinde üretim maliyetlerinde önemli bir azalma olaca n, kendi ürettikleri hammaddenin ithal hammaddenin özelliklerine bire bir sahip oldu u ve güvenle kullan - labilece ini bildiren bir mektup alm flt r. Sat n alma departman denemek üzere Y flletmesi nden bir miktar hammadde istemifltir. Yap lacak testler sonunda yerli hammaddenin istenen özellikleri karfl lamamas halinde kullan lmayan k sm n n iade edilece ini bildirmifltir. X flletmesi ne istedi i miktarda ham madde teslim edilmifltir. Çözüm: Yukar daki iflleme göre ham madde deneme amaçl al nm flt r. Y flletmesi teslimat an nda herhangi bir has lat tahakkuk ettirmemelidir. Deneme üretimi sonunda X flletmesi ham maddeden memnun kal r ve sat n ald n bildirirse, has lat tahakkuk ettirilebilir. X flletmesi nin hammaddeyi be enmeyerek kullan lmam fl olan k sm iade etmesi halinde, Y flletmesi X flletmesi nin deneme üreti minde kulland ve iade edemedi i mallar n maliyetini pazarlama sat fl ve da t m gideri olarak muhasebelefltirmesi mümkündür. fl hayat nda mallar n deneme amaçl gönderilmesi d fl nda al c s na iade hakk tan yan baflka ifllemler de vard r. Bu tür ifllemlerde mallar al c n n sipa rifli do rultusunda, sat fl sözleflmesi haz rlanm fl, ödeme koflullar belir lenmifl halde al c ya teslim edilmek tedir. Böyle sözleflmelerde verilen iade hakk al c n n sat n ald malla ilgili beklentilerinin karfl lanaca n garanti etmek üzere verilmektedir. Bunlar afla - daki gibi incelenebilir Subjektif nedenlerle iade hakk Bu tür sat fllarda al c, sat n ald mal herhangi bir neden ileri sürmeksizin iade etme hakk na sahiptir. Buna göre kendisine tan nan süre içerisinde mal teslim etti inde mal bedelini de geri alabilecektir. Örnek 8: Subjektif Nedenlerle ade Hakk, ade Karfl l Ay rma I Olay: ABC flletmesi adet A mal n tanesi 10 TL.den satm flt r. A mal - n n kay tl de eri 6 TL.dir ve al c lardan iade edilen mallar n baflka lar na sat lmak üzere yeniden paketlenmesi 2 TL. ye mal olmaktad r. Al c lara sat n ald klar mal 30 gün içersinde iade etme hakk verilmifltir. flletme iadelerin sat fllar n % 4 ü kadar olaca n tahminlemifltir. Çözüm: fllem afla daki gibi muhasebelefltirilmelidir: Mallar teslim edildi inde yap lmas gereken kay t: SMMMO Yay n Organ 80

16 Mallar teslim edildi inde, iade edilmeyece i düflünülen mallar için has lat tahakkuk ettirilmelidir, iade edilmesi beklenenler için ise karfl l k ayr lmal d r: Buna göre karfl l k tutar = TL. x % 4 = 400 TL... / KASA YURT Ç SATIfiLAR SATIfi ADES KARfiILIKLARI 400 ade edilmeyece i düflünülen mallar için maliyet kayd : 960 adet x 6 TL. = 5760 TL... / SATILAN MAMULLER MAL YET MAMULLER ade süresi bitti inde 35 adet mal n iade edildi i anlafl lm flt r: adeler tahmin edilenden (40 adet) az oldu u için, 5 adet mal n has lat ve maliyetinin kay tlara al nmas gerekmektedir... / SATIfi ADES KARfiILIKLARI YURT Ç SATIfiLAR 50 5 adet x 6 TL. = 30 TL. lik maliyet... / SATILAN MAMULLER MAL YET MAMULLER 30 ade edilen mallar için müflteriye geri ödeme: 35 adet x 10 TL. = 350 TL... / SATIfi ADES KARfiILIKLARI KASA 350 ade edilen mallar için paketleme giderlerinin tahakkuku: 35 adet x 2 TL. = 70 TL... / MAMULLER KASA fllemin anlafl l rl n artt rmak amac yla paketleme maliyeti do rudan Mamuller hesab na aktar lm flt r. SMMMO Yay n Organ 81

17 Sat c taraf ndan belirlenmifl kriterlerin karfl lanamamas halinde mal yenisiyle de ifltirme hakk Baz sat fl ifllemlerinde, teslim edilen mal n sat fl sözleflmesinde kendisine vaad edilen özelliklerde ç kmamas durumunda al c ya mal iade etme ya da yenisiyle de ifltirilmesini isteme hakk verilmektedir. Bu kategorideki iade ya da mal yenisiyle de ifltirme haklar n n benzer nitelikteki tüm müflteriler için ayn olmas gerekmektedir. Di er bir ifadeyle bu haklar n al c dan al c ya de iflmedi i, malla ilgili ortaya ç kabilecek bir kusurun tüm müflteriler için ayn derecede memnuniyetsizli e yol açaca varsay lmaktad r. Sat c n n, mal n al c ya taahhüt edilen özellikleri tafl d na iliflkin inanc güçlü ise, burada bahsedilen iade hakk n n normal garanti koflullar dahilinde verilen haklardan oldu u düflünülebilir. Buna göre bu tür sat fl ifllemlerinde sat c lar has lat teslim an nda kay tlara alabilirler. Ancak di er yandan da mallar n kusurlu ç kmas ya da vaad edilen di er özellikleri tafl mamas gibi olas - l klar tahminleyerek gerekli karfl l klar ay rmal d rlar 23. Örnek 9: Sat c Taraf ndan Belirlenmifl Kriterlerin Karfl lanamamas Durumunda ade Hakk Olay: X flletmesi nin kullanmakta oldu u A marka yaz c boyutlar nede niyle ofislerde çok yer kaplamaktad r ve yaln zca orjinal A marka kartufllarla çal flmaktad r. fl hacmi giderek artan iflletme için kartufl gideri önemli boyut lara ulaflm flt r. flletmenin tüm bilgi ifllem ekipman (bilgisayar, yaz c, tara y c, monitor, vb.) A markad r ve dolay s yla ekipmanlar n birbirleriyle uyum sorunu yaflanmamaktad r. flletme kartufllar A ya göre daha ucuz olan ve daha az yer kaplayan B marka yaz c sat n almak istemektedir. Ancak bu defa da B marka yaz c n n di er ekipmanlarla uyumlu olup olmayaca konusunda flüpheleri vard r. Sat c Y flletmesi uzun süredir B marka yaz c y satmaktad r ve flimdiye kadar sat lan yüzlerce yaz c n n sat ld klar iflletmelerin ekipmanlar na uyumu konusunda çok büyük flikayetler gelmemifltir. Al c X fllet mesi ne de B marka yaz c n n her marka bilgisayarla uyumlu oldu u söylenmifltir. Hatta Y flletmesi ne davet edilen sat n alma eleman na B marka yaz c n n farkl marka bilgisayarlarla uyumu konusunda bir sunum da yap lm flt r. Ayn zamanda al c ya, herhangi bir uyum sorunu yaflanmas halinde yaz c lar n de- ifltirilmesi ya da geri al nmas taahhüt edilmektedir. X flletmesi ne tanesi 50 TL.den 60 adet yaz c teslim edilmifl, fatura bedeli peflin tahsil edilmifltir. 23 EPSTEIN, Barry J., MIRZA, Abbas Ali, Wiley IAS 2003, Interpretation and Application of International Accounting Standards, Wiley and Sons, New Jersey, 2003, s SMMMO Yay n Organ 82

18 Çözüm: Y flletmesi nin flimdiye kadar yukar dakine benzer pek çok sat fl ifllemi yapt, B marka yaz c n n di er ekipmanlarla uyumu konusunda flüp hesi olmad, zaten B marka yaz c n n uyumunun pek çok kez hem kendi ifllet mesinde hem de di er müflterilerinde denendi i bilindi inden, Y flletme si nin sat fl bedelini teslimatla birlikte has lat olarak muhasebelefltirmesinde bir sak nca yoktur. Ayn zamanda bu yaz c lar n kusurlu ç kmas na iliflkin maliyetlerin güvenilir bir flekilde tahmin edilmesi ve karfl l k ayr lmas gerekmektedir. flletmenin B marka yaz - c sat fl na iliflkin yeterince geçmifl deneyimi oldu undan hareketle karfl l k tutarlar n n belirlenmesinde de sorun yaflanmayaca düflünülmektedir Al c taraf ndan belirlenmifl kriterlerin karfl lanamamas halinde iade hakk Genellikle al c lar n istedikleri özellik lere sahip, siparifl baz nda üretim ve sat fl yapan iflletmelerin sat fllar nda, mallar n performans al c iflletmede kullan lmadan belli olmamaktad r. Di er bir ifadeyle de, sat lan mal n performans al c iflletmenin ifl yeri koflullar na ba l olarak de ifliklik gösterebilmektedir. Örne in al c ya özel üretilen ekipman sat fllar nda, al c n n istedi i yerde kurulan havaland rma, s nma, iletiflim, ses, fl k vb. sistemlerin sat fl nda sat - lan mallar n performans bu ekipman ve sistemlerin kurulmas ndan sonra anlafl labilmektedir. Hatta kurulumlar n takip eden bir sürede de ekipmanlar n ve sistemlerin denenmesi, deneme üretimlerinin yap lmas, baz ayarlamalar n yap lmas gerekebilmektedir. Dolay s yla sat c n n, mallar n al c n n istedi i özelliklere sahip olup olmad n kendi iflletmesinde denemesine olanak yoktur. Bu tür sat fllarda has lat, sat lan mal n al c n n belirledi i kriterlere uygunlu- u kesinleflmeden tahakkuk ettirilme melidir. Bununla birlikte baz iflletmeler siparifl baz nda üretim ve sat fl yap yor olma lar na ra men, olanaklar na ve sat lan mal n türüne ba l olarak kendi ifllet melerinde al c iflletmenin koflullar n yaratarak mal n al c iflletmede ortaya koyaca performans teslimden önce anlayabilmektedirler. E er bu deneme ler sonunda, iflletmenin satt mallar n geri gelmeyece ine iliflkin düflünceleri güçlü ise, sat fl an nda has lat mali tablolara almas nda sak nca yoktur. Örnek 10: Al c Taraf ndan Belirlenmifl Kriterlerin Karfl lanamamas Durumunda ade Hakk Olay: zmir de faaliyet gösteren X flletmesi ev ve iflyerlerinde kullan la bilecek tafl nabilir klima satmaktad r. Klimalar n 100 m2 ye kadar olan alan lar istenen s cakl kta ya da serinlikte tutma özelli i vard r. X flletmesi bundan önce defalarca ayn klimadan satm fl ve al c lardan kliman n performans konusunda önemli bir flikayet almam flt r. Birkaç müflteri flikayetinde ise klimalarda fabrika hatas oldu u tesbit edilmifl, kusurlu klimalar hemen yenileriyle de ifltirilmifltir. SMMMO Yay n Organ 83

19 Manisa daki Y flletmesi nin sat n alma eleman bir klima almak üzere X flletmesi ne gelmifl, klimay deneye rek sat n alm flt r. Ancak sat n alma eleman kliman n kullan laca salo nun hacmi konusunda flüpheye düfl müfltür. Çünkü kliman n kullan laca salonun al fl lm fl n d fl nda bir tavan yüksekli ine sahip oldu unu düflün mektedir. Sat fl ifllemi yap lm flt r ancak kliman n performans Y flletmesi nde denene cektir. Sonuç olumsuz olursa Y fllet mesi klimay iade edebilecektir. Mal n iade edilip edilmeyece i ancak 3 gün sonra belli olacakt r. Mal bedeli peflin tahsil edilmifltir. Çözüm: Yukar daki ifllemde X flletmesinin klimay Y flletmesi nin flartlar nda önceden test etmesi olanakl de- ildir. Bu nedenle sat c tahsil edilen sat fl bedelini has lat olarak, klima Y flletmesi taraf ndan denendikten sonra kabul edilirse muhasebelefltirmelidir. Klima Y flletmesi taraf ndan kabul edildi inde, al c n n bu sat flla ilgili iade hakk normal garanti koflullar çerçevesinde sakl kalacakt r. Dolay s yla iflletme buna göre karfl l k ay rmal d r. SONUÇ Bilindi i gibi ülkemizde Uluslaras Muhasebe Standartlar (yeni adland r mayla da Uluslararas Finansal Muhasebe Standartlar ) SPK ya tabi iflletmeler taraf ndan Seri:XI, No: 25, tarihli Muhasebe Standart lar Hakk nda Tebli yoluyla uygu lanmaya bafllanm flt r. Bununla birlikte Türkiye Muhasebe Standartlar Kurulu (TMSK) da kanundan ald yetkiyle ülkemiz için UFRS leri esas alarak Türkiye Muhasebe Standartlar n yay mlamaktad r. fiimdiye kadar Kav ramsal Çerçeve ve 8 adet standart Res mi Gazete yay mlanm flt r. Bu çal flman n konusunu oluflturan UMS-18 Has lat standard henüz tamamlanmad ndan TMS-18 ad yla resmi nitelik kazanmam flt r. Bu nedenle çal flmada TMS-18 yerine UMS-18 kullan lmas tercih edilmifltir. Özellikle A.B.D. de geçti imiz y llarda yaflanan ve sermaye piyasalar n olumsuz etkileyen olaylara iliflkin raporlara bak ld nda en problemli muhasebe alanlar ndan birininde has lat n belirlenmesi ve raporlanmas na iliflkin oldu u görülmektedir. Bu sorunlu muhasebe alan na iliflkin olarak A.B.D. de de iflik kurum ve kurulufllar taraf ndan yay mlanm fl 200 e yak n düzenleme bulunmaktad r. UFRS lere bak ld nda ise dünyan n atfetti i öneme karfl - l k has lata iliflkin yeterli düzenlemeler olmad görülmektedir. Bununla birlikte has lat standard n n pek çok yönüyle yetersizli inin de iflik platformlarda tart fl l r hale geldi ini de söylemek gerekir. Bu çal flmayla UMS-18 Has lat standard n n mal sat fllar nda has lat n tahakkuk ettirilebilmesi için getirdi i koflullardan yaln zca bir tanesi olan mal n sahipli inden do an risk ve getirilerin al c ya nakledilmesi koflulu örneklerle aç klanmaya çal fl lm flt r. Aç klama ve örneklerden de anlafl la ca üzere mal n sahipli inden do an risk ve getirilerin al c ya nakledilip SMMMO Yay n Organ 84

20 nakledilmedi i konusuna gerekli özen gösterilmedi i durumda has lat n mik tar ve zamanlamas konusunda kolayl kla hataya düflülebilmektedir. Uygulay c lar n bu konuda hata yapmamak için sat fl iflleminin do as n tüm yönleriyle dikkatli bir flekilde analiz etmeleri gerekmektedir. Standart metninden de hareketle sat fl sonras garanti flartlar, montaj iflleminin niteli i, al c ya iade hakk n n hangi flartlarla verildi i ve mal n sat lm fl say labilmesi için mal n üçüncü kiflilere sat lmas koflulunun yer al p almad gibi konulara özel olarak e ilmek gerekmektedir. Bu konu yal n zca muhasebe ve finansal raporlama yapan meslek mensuplar n n de il, ayn zamanda denetim faaliyetinde bulunan meslek mensuplar n n da üze rine dikkatle durmas gereken has latla ilgili özellikli bir alan olarak düflünülmelidir. KAYNAKÇA EPSTEIN, Barry J., MIRZA, Abbas Ali, Wiley IAS 2003, Interpretation and Application of International Accounting Standards, Wiley and Sons, New Jersey, 2003, s Financial Accounting Standards Board (FASB), Statement No:48, FAS-48-Revenue Recognition when Rigt of Return Exist. Financial Accounting Standards Board (FASB), Statements of Financial Accounting Concepts, (CON), Recognition and Measurement in Financial Statements of Business Enterprises, No: 5. Financial Accounting Standards Board (FASB), Statements of Financial Accounting Concepts, (CON), Elements of Financial Statements, No: 6. Securities and Exchange Commision (SEC), SEC Staff Accounting Bulletin (SAB) No:104 - Revenue Recognition in Financial Statements, December 17, International Accounting Standards Board (IASB), International Accounting Standard, IAS- 18- Revenue, ÖZKAN, Serdar, Has lat n Belirlenmesi (SPK Mevzuat, Uluslararas Finansal Raporlama Standartlar ve Tekdüzen Hesap Plan le Uyumlu), Yaklafl m Yay nlar, Ankara, May s ÖZKAN, Serdar, TMS-4 Sat fllar ve Ola an Gelirler Standard n n Uluslararas Uygulamalarla Karfl laflt r lmas ve T.D.H.P. na Uyarlanmas, Muhasebe ve Denetime Bak fl, Say : 9, 2003, s. 65. Sermaye Piyasas Kurulu, Muhasebe Standartlar Hakk nda Tebli, Seri:XI, No: 25, SMMMO Yay n Organ 85

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle bu ifllemlerin üzerinden al nan dolayl vergiler farkl l k arz etmektedir. 13.07.1956 tarih 6802 say l Gider Vergileri Kanunu

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve ÖZEL MATRAH fiekl NE TAB ALKOLLÜ ÇK SATIfiLARINDA SON DURUM H.Hakan KIVANÇ Serbest Muhasebeci Mali Müflavir I. G R fi K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve modern

Detaylı

TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR. Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi

TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR. Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 1 2. B Ö L Ü M TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 199 12. Bölüm, TMS-19 Çal flanlara Sa lanan Faydalar

Detaylı

MKB'de fllem Gören Anonim fiirketlerin Kendi Paylar n Sat n Almalar Hakk nda Sermaye Piyasas Kurulu Düzenlemesi Hakk nda

MKB'de fllem Gören Anonim fiirketlerin Kendi Paylar n Sat n Almalar Hakk nda Sermaye Piyasas Kurulu Düzenlemesi Hakk nda MKB'de fllem Gören Anonim fiirketlerin Kendi Paylar n Sat n Almalar Hakk nda Sermaye Piyasas Kurulu Düzenlemesi Hakk nda BFS - 2011/08 stanbul, 25.08.2011 Sermaye Piyasas Kurulunun afla da yer alan 10.08.2011

Detaylı

TMS 17 K RALAMA filemler. Doç. Dr. Fatih YILMAZ stanbul Üniversitesi flletme Fakültesi Muhasebe Anabilim Dal Ö retim Üyesi

TMS 17 K RALAMA filemler. Doç. Dr. Fatih YILMAZ stanbul Üniversitesi flletme Fakültesi Muhasebe Anabilim Dal Ö retim Üyesi 1 1. B Ö L Ü M TMS 17 K RALAMA filemler Doç. Dr. Fatih YILMAZ stanbul Üniversitesi flletme Fakültesi Muhasebe Anabilim Dal Ö retim Üyesi 183 11. Bölüm, TMS-17 Kiralama fllemleri 11.1 STANDARDIN AMACI Bu

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER N N KDV KANUNU KARfiISINDAK DURUMU

KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER N N KDV KANUNU KARfiISINDAK DURUMU KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER N N KDV KANUNU KARfiISINDAK DURUMU Bülent SEZG N* 1-G R fi: Bilindi i üzere 3065 say l Katma De er Vergisi Kanununun Verginin konusunu teflkil eden ifllemler bafll

Detaylı

TMS 38 MADD OLMAYAN DURAN VARLIKLAR. Doç. Dr. Bar fl S PAH Marmara Üniversitesi BF flletme Fakültesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi

TMS 38 MADD OLMAYAN DURAN VARLIKLAR. Doç. Dr. Bar fl S PAH Marmara Üniversitesi BF flletme Fakültesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 1 0. B Ö L Ü M TMS 38 MADD OLMAYAN DURAN VARLIKLAR Doç. Dr. Bar fl S PAH Marmara Üniversitesi BF flletme Fakültesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 171 10. Bölüm, TMS-38 Maddi Olmayan Duran

Detaylı

3 0.12.2007 tarih ve 26742 say l Resmi Gazetede yay mlanan 2007/13033

3 0.12.2007 tarih ve 26742 say l Resmi Gazetede yay mlanan 2007/13033 mali ÇÖZÜM 151 B NEK OTOMOB L K RALAMA fi RKETLER NDE (RENT A CAR) KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER NDE KDV ORANI %18 OLDU I-G R fi: Memifl KÜRK* 3 0.12.2007 tarih ve 26742 say l Resmi Gazetede yay

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda. BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012

Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda. BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012 Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012 Türev ürünlerin vergilendirilmelerine iliflkin aç klamalar n yap ld Maliye Bakanl Genel

Detaylı

TAHAKKUK VE DÖNEMSELL K LKELER

TAHAKKUK VE DÖNEMSELL K LKELER TAHAKKUK VE DÖNEMSELL K LKELER Altar Ömer ARPACI* I - G R fi 213 say l Vergi Usul Kanununun 19 uncu maddesinde, vergi alaca n n do umunu vergiyi do uran olay n vukuu veya hukuki durumun tekemmülüne ba

Detaylı

T evsik zorunlulu u Maliye Bakanl taraf ndan kay t d fl ekonomi ile

T evsik zorunlulu u Maliye Bakanl taraf ndan kay t d fl ekonomi ile mali ÇÖZÜM 133 ALACA IN TEML K HAL NDE VE AYNI ÖDEMELERDE TEVS K ZORUNLULU U Memifl KÜRK* I-G R fi: T evsik zorunlulu u Maliye Bakanl taraf ndan kay t d fl ekonomi ile mücadele amac yla getirilen uygulamalardan

Detaylı

EEE Yönetmeli ine Uygundur.

EEE Yönetmeli ine Uygundur. Bu ürün, çevreye sayg l modern tesislerde do aya zarar vermeden üretilmifltir. EEE Yönetmeli ine Uygundur. Garanti Belgesi Arçelik taraf ndan verilen bu garanti, Cam Kapl Mutfak Robotu nun normalin

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER

KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER Bülent SEZG N* 1-G R fi Katma de er vergisinde vergilendirme dönemi, 3065 Say l Katma De- er Vergisi Kanununun 39 uncu maddesinin 1

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU Aytaç ACARDA * I G R fi flletmeler belli dönemlerde sat fllar n artt rmak ve iflletmelerini

Detaylı

YARGITAY 7. HUKUK DA RES

YARGITAY 7. HUKUK DA RES YARGITAY 7. HUKUK DA RES 2260 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 5 Y l 2007 YARGITAY 7. HUKUK DA RES E: 2006/1028 K: 2006/1293 T: 24.04.2006 T CARET HUKUKU T CAR DAVA KAVRAMI HAKSIZ EYLEMDEN DO AN DAVA

Detaylı

ÖZEL (YAP-SAT) NfiAAT

ÖZEL (YAP-SAT) NfiAAT mali ÇÖZÜM 215 ÖZEL (YAP-SAT) NfiAAT F RMALARINDA MAL YET S STEM N N OLUfiTURULMASI Ö r. Gör. Ender BOYAR Fatih Üniversitesi stanbul Meslek Yüksek Okulu Ö r. Gör. Ali Haydar GÜNGÖRMÜfi Fatih Üniversitesi

Detaylı

Soru ve Cevap. ÇÖZÜM Say : 93-2009 SORU 1:

Soru ve Cevap. ÇÖZÜM Say : 93-2009 SORU 1: Soru ve Cevap SORU 1: Hisse devir sözleflmesinin noterde onaylanmas aflamas nda al nacak noter harc n n flirket sermayesinin tamam üzerinden mi yoksa sat n al - nan toplam hisse bedeli üzerinden mi tahsil

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U Cengiz SAZAK* 1.G R fi Bilindi i üzere Katma De er Vergisi harcamalar üzerinden al n r ve nihai yüklenicisi, (di er bir

Detaylı

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de KURUMLARDAN ELDE ED LEN KAR PAYLARININ VERG LEND R LMES VE BEYANI Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü I.- G R fi T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de flirketlerce

Detaylı

Uluslararas De erleme Uygulamas 2 Borç Verme Amac na Yönelik De erleme

Uluslararas De erleme Uygulamas 2 Borç Verme Amac na Yönelik De erleme Uluslararas De erleme Uygulamas 2 Borç Verme Amac na Yönelik De erleme Girifl Kapsam Tan mlar Muhasebe Standartlar yla lgisi Uygulama Tart flma Aç klama Yükümlülü ü Standartlardan Ayr lma Hükümleri Yürürlük

Detaylı

YARGITAY 14. HUKUK DA RES

YARGITAY 14. HUKUK DA RES YARGITAY 14. HUKUK DA RES 408 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 82 Say : 1 Y l 2008 YARGITAY 14. HUKUK DA RES E: 2007/9988 K: 2007/10710 T: 25.09.2007 TAPU TAHS S BELGES N N N TEL MÜLK YET HUKUKU Özet: Bir mülkiyet

Detaylı

Kontratl Hofl Geldiniz Paketleri Kampanya Taahhütnamesi

Kontratl Hofl Geldiniz Paketleri Kampanya Taahhütnamesi KONTRATLI HOfi GELD N Z PAKETLER KAMPANYA TAAHHÜTNAMES TURKCELL LET fi M H ZMETLER A.fi. ye; Turkcell letiflim Hizmetleri A.fi. ( flbu Taahhütnamede k saca TURKCELL olarak an lacakt r) nin 22.06.2010 tarihinden

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

Yat r m Ortakl klar nda Vergi Rejimi. BFS - 2008/13 stanbul, 10.06.2008

Yat r m Ortakl klar nda Vergi Rejimi. BFS - 2008/13 stanbul, 10.06.2008 Yat r m Ortakl klar nda Vergi Rejimi BFS - 2008/13 stanbul, 10.06.2008 Menkul K ymet Yat r m Ortakl klar, Sermaye Piyasas Mevzuat gere ince sadece portföy iflletmecili i faaliyetlerinde bulunmakta ve buradan

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER Merdan ÇALIfiKAN* I. G R fi 1163 say l Kooperatifler Kanunu na göre kooperatiflerin zaruri 3 organ bulunmaktad r. Bunlardan en yetkili

Detaylı

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının bağlantıları kontrol edilir. Güz ve Bahar dönemindeki

Detaylı

TMS 23 BORÇLANMA MAL YETLER. Doç. Dr. Bar fl S PAH Marmara Üniversitesi BF flletme Bölümü Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi

TMS 23 BORÇLANMA MAL YETLER. Doç. Dr. Bar fl S PAH Marmara Üniversitesi BF flletme Bölümü Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 5. B Ö L Ü M TMS 23 BORÇLANMA MAL YETLER Doç. Dr. Bar fl S PAH Marmara Üniversitesi BF flletme Bölümü Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 81 5. Bölüm, TMS-23 Borçlanma Maliyetleri 5.1 STANDARDIN

Detaylı

YARGITAY 14. HUKUK DA RES KARARLARI

YARGITAY 14. HUKUK DA RES KARARLARI YARGITAY 14. HUKUK DA RES E: 2004/5475 K: 2004/9296 T: 30.12.2004 SATIfi VAAD SÖZLEfiMES N N GERÇEKLEfiME OLANA I MAR PLANLARI (3194 SK. m. 18/son) YARGITAY 14. HUKUK DA RES KARARLARI Özet: Bir tafl nmazda

Detaylı

ARAMALI VERG NCELEMES NDE CEZA MUHAKEMELER KANUNU NUN ARAMAYA L fik N HÜKÜMLER N N DURUMU. K l c n yapamad n adalet yapar. KANUN SULTAN SÜLEYMAN

ARAMALI VERG NCELEMES NDE CEZA MUHAKEMELER KANUNU NUN ARAMAYA L fik N HÜKÜMLER N N DURUMU. K l c n yapamad n adalet yapar. KANUN SULTAN SÜLEYMAN ARAMALI VERG NCELEMES NDE CEZA MUHAKEMELER KANUNU NUN ARAMAYA L fik N HÜKÜMLER N N DURUMU K l c n yapamad n adalet yapar. KANUN SULTAN SÜLEYMAN 80 ARAMALI VERG NCELEMES NDE CEZA MUHAKEMELER KANUNU NUN

Detaylı

YARGITAY 6. HUKUK DA RES

YARGITAY 6. HUKUK DA RES YARGITAY 6. HUKUK DA RES 354 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 82 Say : 1 Y l 2008 YARGITAY 6. HUKUK DA RES E: 2007/7994 K: 2007/9777 T: 24.09.2007 CRA TAK B NE VEK L TARAFINDAN YAPILAN T RAZ SONUCU C- RA MAHKEMES

Detaylı

KURUL GÖRÜ Ü. TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler. Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A..

KURUL GÖRÜ Ü. TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler. Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A.. KURUL GÖRÜ Ü TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A.. Kurul Toplant Tarihi : 18/10/2011 li kili Standart(lar) : TFRS 2, TFRS

Detaylı

28 Mayıs 2016 tarihli ve 29725 sayılı Resmî Gazetede yayınlanmıştır. KURUL KARARI. Karar No : 6282-3 Karar Tarihi : 13/05/2016

28 Mayıs 2016 tarihli ve 29725 sayılı Resmî Gazetede yayınlanmıştır. KURUL KARARI. Karar No : 6282-3 Karar Tarihi : 13/05/2016 28 Mayıs 2016 tarihli ve 29725 sayılı Resmî Gazetede yayınlanmıştır. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan : KURUL KARARI Karar No : 6282-3 Karar Tarihi : 13/05/2016 Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

DOĞRUDAN FAALİYET DESTEĞİ PROGRAMI PROJE UYGULAMA EĞİTİMLERİ

DOĞRUDAN FAALİYET DESTEĞİ PROGRAMI PROJE UYGULAMA EĞİTİMLERİ DOĞRUDAN FAALİYET DESTEĞİ PROGRAMI PROJE UYGULAMA EĞİTİMLERİ PROJE UYGULAMA EĞİTİMLERİ 2 İÇERİK Eğitim temel olarak; Sözleşme yönetimini, Projelerin izleme çerçevesini, Proje yönetimi, uygulama usul ve

Detaylı

Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015

Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015 Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015 BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİĞİN UYGULANMASINA İLİŞKİN GENELGE (2015/50) Bu Genelge, 25.05.2015

Detaylı

HASTANELERDE H ZMET ÜRET M MAL YETLER N N TMS 2 YE GÖRE MUHASEBELEfiT R LMES ACCOUNTING FOR COST OF SERVICES IN HOSPITALS IN ACCORDANCE WITH IAS 2

HASTANELERDE H ZMET ÜRET M MAL YETLER N N TMS 2 YE GÖRE MUHASEBELEfiT R LMES ACCOUNTING FOR COST OF SERVICES IN HOSPITALS IN ACCORDANCE WITH IAS 2 HASTANELERDE H ZMET ÜRET M MAL YETLER N N TMS 2 YE GÖRE MUHASEBELEfiT R LMES ACCOUNTING FOR COST OF SERVICES IN HOSPITALS IN ACCORDANCE WITH IAS 2 Yrd.Doç.Dr. Ali COfiKUN* Ö r.gör. Ali Haydar GÜNGÖRMÜfi

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

YARGITAY 19. HUKUK DA RES

YARGITAY 19. HUKUK DA RES YARGITAY 19. HUKUK DA RES 432 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 82 Say : 1 Y l 2008 YARGITAY 19. HUKUK DA RES E: 2007/2009 K: 2007/5577 T: 31.05.2007 HUKUK YARAR KOfiULU SIRA CETVEL SIRA CETVEL NE T RAZ TEDB

Detaylı

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM),

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM), TÜRK YE B L MSEL VE TEKN K ARAfiTIRMA KURUMU YAYIN YÖNETMEL (*) B R NC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tan mlar Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu Yönetmelik ile; Baflkanl k, Merkez ve Enstitülere ait tüm yay nlar

Detaylı

ATAÇ Bilgilendirme Politikası

ATAÇ Bilgilendirme Politikası ATAÇ Bilgilendirme Politikası Amaç Bilgilendirme politikasının temel amacı, grubun genel stratejileri çerçevesinde, ATAÇ İnş. ve San. A.Ş. nin, hak ve yararlarını da gözeterek, ticari sır niteliğindeki

Detaylı

M ükellefler bazen istemeseler de ticari faaliyetlerine iliflkin belgeler, ellerine

M ükellefler bazen istemeseler de ticari faaliyetlerine iliflkin belgeler, ellerine Dönemsellik kavram, iflletmelerin s n rs z say lan yaflam sürelerinin s n rl uzunlukta belli dönemlere bölünmesi ve her dönemin faaliyet sonuçlar n n di- er dönemlerden ayr olarak saptanmas n ifade eder.

Detaylı

YASAL FA Z UYGULAMASI VE B R YARGITAY KARARI

YASAL FA Z UYGULAMASI VE B R YARGITAY KARARI KARAR ELEfiT R S YASAL FA Z UYGULAMASI VE B R YARGITAY KARARI KARAR ELEfiT R S Av. MEHMET BAYRAKTAR* I- G R fi 2003, 2004 ve 2005 Mali Y l Bütçe Kanunlar ile; 3095 say l Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine

Detaylı

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*)

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) Amaç Madde 1. Bu Esaslar, kurulufllar n teknolojik AR-GE yapma yetene inin TÜB TAK taraf ndan de erlendirilmesine iliflkin usul ve esaslar belirlemektedir. Kapsam

Detaylı

Ü lkemizde kredi kart kullan m oldukça yayg nlaflm fl durumda olup, bu

Ü lkemizde kredi kart kullan m oldukça yayg nlaflm fl durumda olup, bu mali ÇÖZÜM 209 KRED KARTI VASITASIYLA YAPILAN TAKS TL SATIfiLARDA KATMA DE ER VERG S MATRAHININ TESP T VE UYGULAMASI Serkan GÜNGÖR zmir Vergi Dairesi Baflkanl Vergi Denetmen Yard mc s I-Girifl: Ü lkemizde

Detaylı

ŞARKÜTERİ, BAKKAL VE GIDA PAZARLARI SATIŞ ELEMANI

ŞARKÜTERİ, BAKKAL VE GIDA PAZARLARI SATIŞ ELEMANI TANIM Şarküteri, bakkal ve gıda pazarlarında müşteriye ürünü tanıtan ve satmaya çalışan kişidir. A-GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN - Satışa sunulacak malları teslim alır, mal giriş kayıtlarını

Detaylı

ERNST & YOUNG BA IMSIZ DENET M RAPORU. Tofafl Türk Otomobil Fabrikas Anonim fiirketi Yönetim Kurulu'na:

ERNST & YOUNG BA IMSIZ DENET M RAPORU. Tofafl Türk Otomobil Fabrikas Anonim fiirketi Yönetim Kurulu'na: ERNST & YOUNG Güney S.M.M.M. A.fi. Büyükdere Cad. Beytem Plaza No: 22 Kat: 910, 34381 fiiflli stanbul Turkey Tel: (0212) 315 30 00 Faks: (0212) 230 82 91 www.ey.com BA IMSIZ DENET M RAPORU Tofafl Türk

Detaylı

NO: 2012/09 TAR H: 19.01.2012

NO: 2012/09 TAR H: 19.01.2012 VERG S RKÜLER NO: 2012/09 TAR H: 19.01.2012 KONU 5 Seri No lu Kurumlar Vergisi Genel Tebli i Resmi Gazete de Yay nlanm r. 19.01.2012 tarih ve 28178 say Resmi Gazete de yay mlanan 5 Seri No'lu Kurumlar

Detaylı

BA IMSIZ DENET M ULUSLARARASI DENET M STANDARTLARI KAPSAMINDA

BA IMSIZ DENET M ULUSLARARASI DENET M STANDARTLARI KAPSAMINDA ULUSLARARASI DENET M STANDARTLARI KAPSAMINDA BA IMSIZ DENET M Doç.Dr. Lerzan KAVUT stanbul Üniversitesi flletme Fakültesi Doç.Dr. Oktay TAfi stanbul Teknik Üniversitesi flletme Fakültesi Dr. Tuba fiavli

Detaylı

S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla

S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla mali ÇÖZÜM 171 E T M TES SLER VE REHAB L TASYON MERKEZLER NE L fik N KURUMLAR VERG S ST SNASI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla birlikte

Detaylı

S igortan n tan m Türk Ticaret Kanununda yap lm flt r. Türk Ticaret Kanununda

S igortan n tan m Türk Ticaret Kanununda yap lm flt r. Türk Ticaret Kanununda mali ÇÖZÜM 189 S GORTA ACENTELER VE KATMA DE ER VERG S KARfiISINDAK DURUMLARI Memifl KÜRK* I-G R fi: S igortan n tan m Türk Ticaret Kanununda yap lm flt r. Türk Ticaret Kanununda Sigorta " Bir akittir

Detaylı

H ZMET AKD LE ÇALIfiANLARIN T BAR H ZMET SÜRES NE OLACAK?

H ZMET AKD LE ÇALIfiANLARIN T BAR H ZMET SÜRES NE OLACAK? H ZMET AKD LE ÇALIfiANLARIN T BAR H ZMET SÜRES NE OLACAK? Cevdet CEYLAN* I-G R fi tibari hizmet süresi; a r, riskli ve sa l a zararl ifllerde fiilen çal flan ve bu ifllerin risklerine maruz kalan sigortal

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm)

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm) 3. KANAL KONSTRÜKS YONU Türk Standart ve fiartnamelerinde kanal konstrüksiyonu üzerinde fazla durulmam flt r. Bay nd rl k Bakanl fiartnamesine göre, bas nç s - n fland rmas na ve takviye durumuna bak lmaks

Detaylı

YARGITAY 14. HUKUK DA RES

YARGITAY 14. HUKUK DA RES YARGITAY 14. HUKUK DA RES E: 2006/7776 K: 2006/10511 T: 05.10.2006 fiarta BA LI SÖZLEfiME HÂSILAT K RASI SÖZLEfiMEN N FASINDA MKÂNSIZLIK OBJEKT F VE SÜBJEKT F MKANSIZLIK TARAF KUSURU HAKSIZ FES H K RACININ

Detaylı

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika Standartlar ve Sertifikalar.1. Genel Önceki bölümlerde paslanmaz çeliklere ait pek çok özellikler, standartlar ve karfl l klar hakk nda baz bilgiler verilmiflti.

Detaylı

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl Altan ÇET NKAL MESS fl Sa l ve Güvenli i Uzman Geliflen yeni yönetim anlay fllar, hiyerarflik yap - lanmadan

Detaylı

ÖZEL İLETİŞİM VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ (SERİ NO: 14) BİRİNCİ BÖLÜM

ÖZEL İLETİŞİM VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ (SERİ NO: 14) BİRİNCİ BÖLÜM Nisan 0 SALI Resmî Gazete Sayı : 97 TEBLİĞ Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı) ndan: ÖZEL İLETİŞİM VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ (SERİ NO: ) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak Amaç MADDE () Bu Tebliğin

Detaylı

m a l i Ç Ö Z Ü M 261 S M M M O Yay n Organ

m a l i Ç Ö Z Ü M 261 S M M M O Yay n Organ m a l i Ç Ö Z Ü M 261! I. G R fi Murat ÖZDAMAR* nflaat ülkemizde son üç senenin en çok büyüyen sektörü olmufltur. nflaat sektöründe meydana gelen rekor büyüme kiflilerin konut tercihlerini de de- ifltirmifltir.

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 Attila Hancıoğlu ve İlknur Yüksel Alyanak Sağlık programlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve ileriye yönelik politikaların belirlenmesi açısından neonatal, post-neonatal

Detaylı

ÜRET M, PAZARLAMA VE SATIfi PLANLARINIZI YEN DEN GÖZDEN GEÇ RECEKS N Z

ÜRET M, PAZARLAMA VE SATIfi PLANLARINIZI YEN DEN GÖZDEN GEÇ RECEKS N Z ÜRET M, PAZARLAMA VE SATIfi PLANLARINIZI YEN DEN GÖZDEN GEÇ RECEKS N Z MARKET DONANIMLARI VE YAZILIMLARI 2009 Market donan mlar ve yaz l mlar pazar araflt rmas, sektördeki tüm firmalara aç k kollektif

Detaylı

MERKEZ YÖNET M KAPSAMINDAK KAMU DARELER NDE DÖNEM SONU LEMLER. Ömer DA Devlet Muhasebe Uzman. www.omerdag.net

MERKEZ YÖNET M KAPSAMINDAK KAMU DARELER NDE DÖNEM SONU LEMLER. Ömer DA Devlet Muhasebe Uzman. www.omerdag.net MERKEZ YÖNET M KAPSAMINDAK KAMU DARELER NDE DÖNEM SONU LEMLER Ömer DA Devlet Muhasebe Uzman I. Geçici Mizandan Önce Yap lacak lemler a) Faiz Tahakkuklar Dönen ve duran varl klar ana hesap grubu içindeki

Detaylı

Uluslararas Finansal Raporlama Standartlar Cep K lavuzu - 2008

Uluslararas Finansal Raporlama Standartlar Cep K lavuzu - 2008 Uluslararas Finansal Raporlama Standartlar Cep K lavuzu - 2008 PricewaterhouseCoopers (www.pwc.com) dünyan n en büyük profesyonel hizmet organizasyonudur. Kalite ve dürüstlük ilkeleriyle sundu umuz hizmetlerimiz

Detaylı

YARGITAY 13. HUKUK DA RES

YARGITAY 13. HUKUK DA RES YARGITAY 13. HUKUK DA RES E: 2006/4967 K: 2006/7878 T: 15.05.2006 HAKSIZ AZ L AZ L TAR H NDE GEÇERL OLAN ÜCRET TAR FES ÜZER NDEN HESAPLAMA YAPILACA I (Avukatl k K. m. 164/4) Özet: Haks z olarak azledildi

Detaylı

Öncelikle Markamıza göstermiş olduğunuz ilgiden dolayı teşekkür ederiz.

Öncelikle Markamıza göstermiş olduğunuz ilgiden dolayı teşekkür ederiz. Sayın Prefix İş Ortağımız, Öncelikle Markamıza göstermiş olduğunuz ilgiden dolayı teşekkür ederiz. İşletmenize daha fazla kazanç sağlayabilmek, daha kaliteli ve daha süratli hizmet verebilmek için, mevcut

Detaylı

Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması

Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması 23 Aralık 2008 Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması Son günlerde akaryakıt fiyatları ile ilgili olarak kamuoyunda bir bilgi kirliliği gözlemlenmekte olup, bu durum Sektörü ve Şirketimizi itham altında

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

Bilgilendirme Politikası

Bilgilendirme Politikası Bilgilendirme Politikası Şirketin bilgilendirme politikası kurumsal internet sitesinde yayınlanmakta olup, bilgilendirme politikası ile ilgili işlerin izlenmesi, gözetimi ve geliştirilmesi sorumluluğu

Detaylı

Ticaret Unvanı: YAYLA ENERJİ ÜRETİM TURİZM VE İNŞAAT TİCARET A.Ş. Merkez Adresi : Turan Güneş Bulvarı İlkbahar Mah.606.Sok. No : 12 Çankaya / ANKARA

Ticaret Unvanı: YAYLA ENERJİ ÜRETİM TURİZM VE İNŞAAT TİCARET A.Ş. Merkez Adresi : Turan Güneş Bulvarı İlkbahar Mah.606.Sok. No : 12 Çankaya / ANKARA YAYLA ENERJİ ÜRETİM TURİZM VE İNŞAAT TİCARETANONİM ŞİRKETİ 01.01.2015 31.12.2015 DÖNEMİ YILLIK FALİYET RAPORU 1- GENEL BİLGİLER Raporun Ait Olduğu Dönem: 01.01.2015 31.12.2015 Ticaret Unvanı: YAYLA ENERJİ

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

ISL107 GENEL MUHASEBE I

ISL107 GENEL MUHASEBE I ISL107 GENEL MUHASEBE I Doç.Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr 8. HAFTA Menkulkıymetleraşağıdaki amaçlardoğrultusunda edinilebilir. Güvenlik Amacı: işletmeler sahip oldukları nakit mevcutlarının

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır. SAYI: 2013/03 KONU: ADİ ORTAKLIK, İŞ ORTAKLIĞI, KONSORSİYUM ANKARA,01.02.2013 SİRKÜLER Gelişen ve büyüyen ekonomilerde şirketler arasındaki ilişkiler de çok boyutlu hale gelmektedir. Bir işin yapılması

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

TMS 12 GEL R VERG LER (KURUM KAZANCI ÜZER NDEN HESAPLANAN VERG LER)

TMS 12 GEL R VERG LER (KURUM KAZANCI ÜZER NDEN HESAPLANAN VERG LER) 1 4. B Ö L Ü M TMS 12 GEL R VERG LER (KURUM KAZANCI ÜZER NDEN HESAPLANAN VERG LER) Prof. Dr. Cemal B fi Marmara Üniversitesi BF Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 233 14. Bölüm, TMS-12 Gelir

Detaylı

G elir Vergisi Kanunu'nun 40/2. maddesinde hizmetli ve iflçilerin iflyerinde

G elir Vergisi Kanunu'nun 40/2. maddesinde hizmetli ve iflçilerin iflyerinde 657 say l Devlet Memurlar Kanununun Yiyecek Yard m bafll kl 212. maddesinde, Devlet memurlar n n hangi hallerde yiyecek yard m ndan ne flekilde faydalanacaklar ve bu yard m n uygulanmas ile ilgili esaslar

Detaylı

VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES

VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES Copyright Vadeli fllem ve Opsiyon Borsas A.fi. Aral k 2010 çindekiler

Detaylı

Gümrük Müsteşarlığından: GÜMRÜK GENEL TEBLİĞİ (ULUSLARARASI ANLAŞMALAR) (SERİ NO: 7)

Gümrük Müsteşarlığından: GÜMRÜK GENEL TEBLİĞİ (ULUSLARARASI ANLAŞMALAR) (SERİ NO: 7) 10 Nisan 2008 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 26843 TEBLİĞ Gümrük Müsteşarlığından: GÜMRÜK GENEL TEBLİĞİ (ULUSLARARASI ANLAŞMALAR) (SERİ NO: 7) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, Türkiye ile Avrupa Topluluğu

Detaylı

08.09.2006 / 162 AKARYAKIT SATIŞLARINDA ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZ KULLANIMI İLE İLGİLİ TEBLİĞ YAYINLANDI

08.09.2006 / 162 AKARYAKIT SATIŞLARINDA ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZ KULLANIMI İLE İLGİLİ TEBLİĞ YAYINLANDI 08.09.2006 / 162 AKARYAKIT SATIŞLARINDA ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZ KULLANIMI İLE İLGİLİ TEBLİĞ YAYINLANDI Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında 3100

Detaylı

TÜRK BORÇLAR VE TÜRK T CARET KANUNU TASARILARI

TÜRK BORÇLAR VE TÜRK T CARET KANUNU TASARILARI YAZILAR TÜRK BORÇLAR VE TÜRK T CARET KANUNU TASARILARI PROF. DR. ERDO AN MORO LU (*) Türk Borçlar Kanunu Tasar s ndan sonra Türk Ticaret Kanunu Tasar s da Türkiye Büyük Millet Meclisi ne sunulmufl bulunmaktad

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

NOTEBOOK KAMPANYA TAAHHÜTNAMESİ

NOTEBOOK KAMPANYA TAAHHÜTNAMESİ NOTEBOOK KAMPANYA TAAHHÜTNAMESİ Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. ( TURKCELL ) tarafından 22.06.2012 tarihinden itibaren düzenlenen Notebook Kampanyası ndan ( Kampanya ) Bireysel abone olarak yararlanmak

Detaylı

Bireysel Emeklilik Sisteminden Ç k flta Uygulanan Vergi Stopaj na liflkin Son Geliflmeler. BFS - 2009/16 stanbul, 02.09.2009

Bireysel Emeklilik Sisteminden Ç k flta Uygulanan Vergi Stopaj na liflkin Son Geliflmeler. BFS - 2009/16 stanbul, 02.09.2009 Bireysel Emeklilik Sisteminden Ç k flta Uygulanan Vergi Stopaj na liflkin Son Geliflmeler BFS - 2009/16 stanbul, 02.09.2009 Bireysel Emeklilik Sistemi nden ç k flta uygulanan vergi kesintisi ile ilgili

Detaylı

LG BİREYSEL AKILLI TELEFON KAMPANYA TAAHHÜTNAMESİ

LG BİREYSEL AKILLI TELEFON KAMPANYA TAAHHÜTNAMESİ LG BİREYSEL AKILLI TELEFON KAMPANYA TAAHHÜTNAMESİ Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. ye; Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. ( TURKCELL ) tarafından 01.07.2013 tarihinden itibaren düzenlemekte olan LG Bireysel

Detaylı

VOB-DOLAR/ONS ALTIN. VOB-DOLAR/ONS ALTIN VADEL filem SÖZLEfiMES

VOB-DOLAR/ONS ALTIN. VOB-DOLAR/ONS ALTIN VADEL filem SÖZLEfiMES VOB-DOLAR/ONS ALTIN VOB-DOLAR/ONS ALTIN VADEL filem SÖZLEfiMES Copyright Vadeli fllem ve Opsiyon Borsas A.fi. Aral k 2010 VOB-DOLAR/ONS ALTIN VADEL filem SÖZLEfiMES V A D E L fi L E M V E O P S Y O

Detaylı

SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ

SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ Belirli amaçları gerçekleştirmek üzere gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan ve belirlenen hedefe ulaşmak için, ortak ya da yöneticilerin dikkat ve özen

Detaylı