ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI TÜRKİYE CUMHURİYETİ TARİHİ BİLİM DALI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI TÜRKİYE CUMHURİYETİ TARİHİ BİLİM DALI"

Transkript

1 ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI TÜRKİYE CUMHURİYETİ TARİHİ BİLİM DALI 167 NOLU ÇANAKKALE EYTAM SANDIĞINA MAHSUS TEMİNATLI İDANE DEFTERİ NİN TRANSKRİPSİYONU VE DEĞERLENDİRMESİ ( ) HAZIRLAYAN İrfan ÜNAL TEZ DANIŞMANI Yrd. Doç. Dr. Burhan SAYILIR Çanakkale-2010

2

3

4 i ÖZET Tez Adı: 167 Nolu Çanakkale Eytam Sandığına Mahsus Teminatlı İdane Defteri nin Transkripsiyonu ve Değerlendirmesi ( ) Osmanlı Devleti nde yetimlere miras yolu ile kalan malların korunması için 1851 yılında Eytam Nizamnamesi ile İstanbul da Eytam Sandığı kurulmuştur. Daha sonraki yıllarda Eytam İdaresi ne bağlı olarak taşrada 1880 li yıllarda eytam meclisleri ve sandıklarının kurulup teşkilatlandığı görülmektedir tarihli Eytam Nizamnamesi 1906 yılına kadar uygulanmış ve bu yıl içinde yeni bir nizamname kabul edilmiştir. Daha sonra da değişen şartlara uygun düzenlemeler yapılmıştır. Eytam sandıkları da hem yetimlerin mallarının korunmasında hem de yetim mallarının değerlendirilmesinde önemli görevler üstlenmiştir. Eytam sandıklarındaki paralar belirli koşullarda şahıslara verilerek değerlendirilmiştir. İncelediğimiz dönemde Çanakkale Eytam ve İdane Sandığından yılları arasında 136 kişi borç para almıştır. Eytam sandığından bu alanda Türkler faydalanmıştır. Çanakkale de bulunan Ermeni ve Yahudiler de borç para almıştır. Sandıktan para alanların mesleki yapılarına bakıldığı zaman ev hanımlarının en fazla para alan kesim olduğu görülmektedir. Eytam Sandığına ait defterin transkribinden Çanakkale de yıllarında var olan mahalle ve sokak adlarını da öğreniyoruz. Cami-i Kebir Mahallesi, Çınarlık Mahallesi, Hamidiye Mahallesi, Aziziye Mahallesi, Arslanca Mahallesi, Yalı Mahallesi, Hastahane Bayırı Mahallesi, Harmanlık Mahallesi, Çay Mahallesi, Yahudi Mahallesi, Rum Mahallesi ve Ermeni Mahallesi dir. Günümüzde bu mahallelerin adları yoktur. Eytam İdaresi ve Sandıkları, I. Dünya Savaşı ve sonrasında Anadolu da başlayan işgal yıllarında zarar görmüştür. İstanbul da bulunan Eytam Sandığı görevini yapamadığı için kapatılmış olup Anadolu da bulunanlar varlıklarını 1926 tarihine kadar devam ettirmişlerdir. Bu tarihten sonra eytam sandıkları Eytam ve Eramil Bankası na devredilmiştir. Anahtar Kelimeler: Eytam, İdane, Çanakkale.

5 ii ABSTRACT Thesis title: 167 Çanakkale Eytam Chest Idan Secured Assessment Transcription Book ( ) In 1851, In the Ottoman Empire Eytam Chest was founded for the protection of the properties of the Orphans, through the inheritence. In later years It is seen that Eytam Assemblies and Eytam Chests were established and organised depending Eytam directory in 1880s. Eytam Regulation with the date 1851 was practised till 1906 and in the same year a new regulation wa accepted. In time same more regulations were done in it. Eytam Chests had important duties both to protect orphans properties and to regulate them. Money in the chest are used by giving to individuals with certain conditions. In the period we examiuned between the years people borrowed Money from Çanakkale Eytam Chest and Idan. Turks mostly borrowed but Armenians and Jews also borrowed. When looked at the occupational structure of those who borrowed from the chest,housewives are more than the others civil cervants, tradesman and soldiers followed them orderly. We learn the names of the streets or areas which exist in the years in Çanakkale from the transcription of the note book, belong to Eytam Chest. Cami-i Kebir, Arslanca, Çınarlık, Hamidiye, Hastahane Bayırı, Harmanlık, Çay, Aziziye, Yalı, Jews, Greek and Armenian areas are some of them. They do not exist today. Eytam Administration and the Chest is damaged in the years of occupation of Anatolia after the First World War. Eytam Chest in Istanbul was closed because it couldn t work as usual. The others in Anatolia kept their existance till After this date they were transferred to Bank Eramil. Key words: Eytam, Idan, Çanakkale

6 iii ÖNSÖZ Yetim hakları ve korunması İslam öncesi ve sonrası Türk Devletlerinde üzerinde durulan önemli bir konu olmuştur. Türklerin, dul ve yetimleri koruma konusunda Müslüman milletlerden çok daha önce örgütlenmiş olduğu yazılı belgelerde mevcuttur. Yetimlerin haklarını korumak, toplum içindeki hayatlarını sürdürebilmelerini sağlamak için çeşitli sosyal yardım kuruluşları oluşturulmuştur. Osmanlı Devleti nde de yetimlerin haklarını korumak amacıyla önceleri vakıflar kurulmuştur. Ancak bir takım aksaklıların olması üzerine; kiraya verilen vakıf mallarının kiralarının toplanamaması sonucunda yeni düzenlemeler yapılarak 1851 yılında Eytâm İdâresi ve Sandıkları oluşturulmuştur. Yetimlere malları üzerinden iaşe sağlandığı gibi eytam sandıkları bulundukları yörenin ekonomik yapısına da katkı sağlamışlardır. Eytam sandıklarından borç alanlar bu paraları işlerini geliştirmek için kullanmışlardır. Sandıktan belirli oranda faiz ile para alırken vergi ödedikleri gibi belirli oranda da sandıklara faiz ödemişlerdir. Böylece ülke ekonomisine de katkı sağlamışlardır. Bu çalışmada taşra eytâm teşkilâtından olan 167 Nolu Çanakkale Eytam Sandığına Mahsus Teminatlı İdane Defteri ( ) incelenmiştir. Defterin aslı İstanbul İslami Araştırmalar Merkezi ndedir. Bu çalışmanın yapılmasında çok değerli katkılarda bulunan tez danışmanım Yrd. Doç. Dr. Burhan SAYILIR a, Tarih Bölümü öğretim üyelerine, Cumhuriyet Savcısı Zafer ÜNAL a, eşime ve oğluma teşekkür ederim. İrfan ÜNAL Çanakkale-2010

7 iv İÇİNDEKİLER Sayfa ÖZET...i ABSTRACT...ii ÖNSÖZ...iii İÇİNDEKİLER..iv KISALTMALAR viii GİRİŞ 1 BİRİNCİ BÖLÜM TARİHLERİ ARASINDA TÜRKİYE VE ÇANAKKALE NİN SİYASİ, EKONOMİK VE SOSYO-KÜLTÜREL YAPISINA KISA BİR BAKIŞ Mondros Ateşkes Antlaşması ve İşgal Dönemi Milli Mücadelenin Başlaması Milli Mücadele ve Mustafa Kemal Paşa Erzurum ve Sivas Kongreleri Türkiye Büyük Millet Meclisi nin Açılması Siyasi Alanda Yapılan İnkılâplar Saltanatın Kaldırılması Cumhuriyetin İlanı Halifeliğin Kaldırılması Dini, Sosyal, Eğitim ve Kültürel Alanda Yapılan İnkılâplar

8 v Tevhid-i Tedrisat Kanunu Tarikatların ve Şeyhliklerin Faaliyetlerine Son Verilmesi, Tekke ve Zaviyelerin Kapatılması Kıyafette Değişiklik Takvim, Saat ve Ölçülerde Değişiklik Medeni Kanun ile Ceza Kanununun Kabul Edilmesi OSMANLI DEVLETİ NİN SOSYAL YAPISI Çanakkale nin Sosyal Yapısı Çanakkale nin Nüfusu Nüfus un Dini Gruplar İtibariyle Dağılımı Mahalleler İKİNCİ BÖLÜM EYTÂM İDARESİ VE SANDIKLARI 2.1. EYTÂM İDÂRESİ Eytâm İdâresinin Kuruluşu Eytâm İdâresinin Yapısı Eytâm İdâresinin Görevleri EYTÂM SANDIKLARININ KURULUŞU VE GÖREVLERİ TAŞRA EYTÂM TEŞKİLATI Kuruluşu Yapısı...43

9 vi Taşradaki Eytâm İdâresinin Görevleri SANDIK DEFTERLERİNDEKİ GÖREVLİLER Eytâm Müdürleri Müftüler Başkâtip Kadı Diğer Görevliler...48 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM ÇANAKKALE EYTAM SANDIĞI NDAKİ BİLGİLERİ İÇEREN TOPLU TABLO ANALİZİ ÇANAKKALE 167 NOLU EYTAM DEFTERİNİN GENEL DEĞERLENDİRMESİ SANDIKTAN PARA ALAN KİŞİLERİN MESLEKİ DEĞERLENDİRİLMESİ SANDIKTA YER ALAN YER ADLARI (MAHALLE / KÖY / SOKAK) ANALİZİ SANDIKTAN PARA ALANLARIN ETNİK DAĞILIM...84 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM 3. ÇANAKKALE 167 NOLU TE MİNÂTLI İDÂNE DEFTERİ TRANSKRİPSİYONU...85 SONUÇ.359 KAYNAKÇA...362

10 vii EKLER. 366 EK 1: Eytam Nizamnamesinin Osmanlıcası ve Transkripti EK 2: Emlak ve Eytam Bankası Kanunu EK 3: 167 Nolu Eytam Sandığına Mahsus Teminatlı İdane Defteri nden Örnekler

11 viii KISALTMALAR a.g.e. : Adı geçen eser a.g.m. : Adı geçen makale a.g.n. : Adı geçen nizamname Bkz.: Bakınız C. : Cilt Cad.: Cadde Çev.: Çeviren DİA. : Diyanet İslam Ansiklopedisi H.: Hicri İA.: İslam Ansiklopedisi Mah.: Mahalle M.: Miladi Md.: Müdürlüğü MEB: Milli Eğitim Bakanlığı Mhk.:Mahkeme OSAV. : Osmanlı Araştırmaları Vakfı s: Sayfa Vd.: Vade Yard.: Yardımcısı

12 GİRİŞ İslam inancında insan haklarına riayet edilmesine büyük önem verilmiştir. Bu itibarla himaye edilmeye ihtiyaç olduklarından dolayı, yetimlerin hakları her haktan üstün tutulmuştur. Aynı zamanda, yetimlerin cemiyet içindeki hukukî durumlarını düzenleyen ve onların haklarının gözetilmesi gerektiğini ifade eden birçok hadis de vardır. İslam Dininin bu kadar titizlik göstermesinden dolayı tarihte kurulmuş Müslüman Türk devletlerinde de bu konuda gereken hassasiyet gösterilmiştir. İşte bu itibarla Osmanlı Devleti nde de yetimlerin hakları aynı hassasiyetle korunmuştur. Osmanlı Devleti nde gerek dul ve yetimlerin haklarının gözetilmesi gerekse diğer yardıma muhtaç insanların toplum içerisindeki hayatlarını idame ettirebilmesini sağlamak için soysal yardımlar ile ilgili teşkilatlar tesis edilmiştir. Osmanlı Devleti nde sosyal yardımlar ile ilgili en önemli teşkilat vakıflardır. Vakıfların da, bilhassa avarız ve müessesât-ı hayriye isimlerini taşıyanları, toplumdaki bu yardıma muhtaç kişilere yönelik sosyal yarımları organize edici özelliğe sahip olmuştur. Toplumda bulunan yardıma muhtaç kimseler vakıf şeklinde kurulan hastane ve yetimhanelerde, aşevleri ve imarethanelerde, medrese ve şifa yurtlarında tedavi edilmiş, doyurulup barındırılmış, donatılıp okutulmuştur. Yine Osmanlı Devleti nde, söz konusu yardımlara yönelik başka teşkilatlar da kurulmuştur yılında Tuna Valisi Mithat Paşa tarafından çocuklar için açılan Islahhâneler, 1865 yılında kurulan Dârüşşafaka ve 1915 yılında Trablusgarb ve Balkan savaşlarında şehit olanların çocuklarının korunması amacına yönelik kurulan Dârüleytamlar bu teşkilatlara birer örnek olarak gösterilebilir 1. Osmanlı döneminde kurulan bu teşkilatların yanında, yetimlerin mallarını koruma ve onların toplum içerisindeki sosyal yaşamlarını idame ettirebilmeleri için devlet yöneticileri tarafından çeşitli ferman ve hükümler de yayımlanmıştır. Söz konusu bu hükümler, İstanbul Şeriyye Sicillerinde mevcuttur. Dersaâdet ve Bilâd-ı Selâse 2 de vefat edenlerin yetimlerine intikal eden gayr-ı menkullerin keşif ve tahmini işlerinde fazla harç alındığı ve bundan böyle fazla harç alınmamasına dairdir. Osmanlı Devlet yöneticileri tarafından gayri müslimlerin yetimlerinin bakımı, yedirilip içirilmeleri, okutulmaları yani kısaca onlarında 1.Ahmet Eryüksel, Osmanlı Devletinde Dul ve Yetimler, Şarkiyat Mecmuası, Sayı: 8, 1998, s İstanbul, Edirne ve Bursa hakkında kullanılan bir tabirdir.

13 2 toplum içindeki sosyal yaşamlarını garanti altına almak için çeşitli ferman ve hükümler yayımlanmıştır. Osmanlı Devleti nde, genellikle savaş zamanlarında ve ihtiyaç duyulduğunda ev başına alınan Avarız Vergisini ödeyemeyenler için mahalle ve köylerde Avarız Vakıfları 3 kurulmuştur. Zamanla toplanan bu verginin önemini kaybetmesi sonucu, vakıfta toplanan bu paralar zaman içerisinde sosyal amaçla kullanılmaya başlanmıştır 4. Yetimlerin ve dul kadınların ihtiyaçları bu vakıflardan karşılanmaya başlamıştır. Genel olarak düşünüldüğünde vakıfların muhtaç durumdaki yetimler için bir sosyal güvenlik şemsiyesi oluşturduğunu söyleyebiliriz. Vakıf imkanlarından ve hizmetlerinden faydalanma hakkına ve önceliğine sahip olan fakirler arasında yetimler de sayılabilir 5. Bu çerçevede aile vakıflarının da ilgili aileden fakir ve muhtaç olanların ihtiyaçlarını karşılaması nedeni ile yetim ve muhtaç çocuklara da destek olduğunu söyleyebiliriz. Osmanlı toplumunda yetimlere yönelik hizmetleri bunlarla da sınırlı değildir.vakıf müesseseleri arasında yer alan ve yetimlerin barındırılması amacıyla dârüleytâmlarda kurulmuştur. Bütün masrafları ilgili vakıf tarafından karşılanan dârüleytâmlarda kimsesiz çocukların her türlü ihtiyaçlarının karşılandığı görülmektedir 6. I. Ahmet (22 Ocak Kasım 1617) 7 zamanında yetim kalan çocukların mallarının muhafazası için Ağa Kapısı bünyesinde Kara Sandık 8 adıyla bir sandığın kurulduğu görülmektedir. Paraların sandığa teslimi konusunda zorunluluk yoktur. Sandığa muhafaza için teslim edilen yetimlerin malları koruma altına alınırdı. Sandığa teslim edilen paralar için faiz işletilmesi söz konusu değildir. Osmanlı toplumunda yetimlere miras yoluyla kalan menkul ve gayri menkul malların vasileri tarafından işletilmesi ve sermâyenin kontrol altına alınarak elde edilen gelirin, bu şahısların ihtiyaçlarının karşılanması için harcanması, reşit olduklarında ise kendilerine 3 Ömer Lütfî Barkan, Avarız, İslam Ansiklopedisi, C. II, Milli Eğitim Bakanlığı Yayını, İstanbul 1997, s Ahmet Akgündüz, İslam Hukukunda ve Osmanlı Tatbikatında Vakıf Müessesesi, 2. Baskı, Osmanlı Araştırmaları Vakfı, İstanbul 1996, s İbrahim Kâfî Dönmez. Yetim, İslam Ansiklopedisi, C. XIII, MEB, İstanbul 1997, s Tahsin Özcan, Osmanlı Toplumunda Sosyal Güvenlik Üzerine Bazı Gözlemler Osmanlı Vakfı Yeni Türkiye Yayınları, Ankara 1999 s F. Çetin Derin, Türk Dünyası El Kitabı, İkinci Baskı, Türk Kültürü Araştırma Enstitüsü Yayınları, Ankara 1992, s Ahmet Akgündüz, Osmanlı Kanunnameleri ve Hukuki Tahlilleri IX, OSAV, İstanbul 1996, s. 254.

14 3 teslim edilmesi için oluşturulan kurumlara, eytâm sandığı adı verilmektedir. Bu sandıkların görevi, keselerde saklanan malın veya paranın ihtiyaç sahiplerine kefiller göstermek kaydıyla verilmesi şeklindedir. Bu şekilde yapılan bir düzenleme hem yetimlerin mallarının değerlendirilmesi hem de çocuklar reşit oluncaya kadar başka şahısların onların paralarını borç karşılığı kullanması açısından önemlidir Yetimlere ait malların bu şekilde işletilmesi usulü 16. yüzyıldan itibaren yaygınlık göstermiştir. Bu usulün zamanla ferdi olmaktan çıkarak kurumsal bir hüviyet kazandığını görüyoruz. 19. yüzyılda terekelerin taksimi ve sahibine teslimi, sahibi olmayanların muhafazası için kurulan Terekât Müdürlüğü yetimlere ait malların da muhafaza ve işletilmesini üstlenmiştir. Tanzimat ın ilanı ile birlikte yetimlerin haklarının korunması ve mallarının muhafazası için bir takım yeni kurumlar kurulmuştur. Bunlardan ilk 1851 yılında kurulan Eytâm Nâzırlığıdır 9. Terekelerin daha iyi tesbiti, yetimlere ait malların daha iyi muhafazası için müstakil bir birim kurulmuş, bu çerçevede eytam sandıkları kurularak yetim mallarının bu sandıklar eliyle işletilmesi usulü benimsenmiştir tarihinde yayınlanan nizamname uygulamalarda yaşanan aksaklıklara rağmen yapılan değişiklik ve ilavelerle 1906 yılına kadar uygulanmıştır yılında yeni bir nizamname kabul edilmiştir. 117 madde halinde ve konu ayrıntılı bu nizamnamede daha sonra da değişen şartlara göre birtakım tadilatlar yapılmıştır. Yapılan bütün bu hukuki ve idari düzenlemeler ile yetim mallarının müstakil bir idareye kavuşturularak daha iyi muhafazası ve işletilmesi hedeflenmştir. Oluşturulan eytam sandıklarında her yetimin malının ayrı ayrı muhafaza edilerek ve muhasebesinin tutulduğu anlaşılmaktadır. Buna ilaveten yetimlere nafaka, kisve gibi harcamalar belirli esaslar dahilinde yapılmıştır. Yetim mallarının verimli bir şekilde işletilmesi konusunda gerekli tedbirler alınmış, benzer uygulamalarda alınan muhtelif harc ve rüsumlar eytam sandıklarının işlemleri muaf 9 Konu ile ilgili geniş bilgi teşkilat kısmında verilmiştir.

15 4 tutulmuştur. Taşrada bulunan eytam idareleri de merkez tarafından yakın bir şekilde takip edilmiştir 10. Eytâm sandıklarındaki paraların şahıslarla yapılan kredi işlemlerinin yanında bankalarda nemalandırılması yolu da kullanılmıştır. Nisan 1915 yılında yayınlanan bir tebligat ile eytâm sandıklarındaki paraların Ziraat Bankası nda nemalandırılması istenmekte banka iadersi ile tesbit edilen esaslar ilan edilmiştir. Ziraat Bankası nın şubelerinin bulunmadığı yerlerde ise işlemler Osmanlı Bankası eliyle yürütülmüştür 11. Eytam idareleri varlıklarını Cumhuriyetin ilk yıllarında da sürdürmüşlerdir. Cumhuriyet ilan edilmeden önce Türkiye Büyük Millet Meclisi hükümetleri tarafından muhtelif düzenlemeler yapılmış ve 1920 de alınan bir karar ile işlemlerin mevcut nizamnameye göre yapılması kararlaştırılmış, ayrıca eytam mallarının idaresinin Ankara Eytam Sandığı Müdüriyeti ne bağlanması kararlaştırılmış ancak daha sonra bu karardan vazgeçilerek işlemlerin mahalli sandıklarda yürütülmesi kararlaştırılmıştır. Bu şekilde Cumhuriyet döneminde bir süre varlıklarını sürdüren eytam sandıkları, son olarak 1926 yılında sona erdirilerek snadıkların mevcut mal varlıkları kurulan Eytam ve Eramil Bankası na devredilmiştir 12. Doğrudan yetimlere yönelik bir fon şeklinde kurulup işletilen eytam sandıkları yetimlerin daha iyi şartlarda yetiştirilmesine yönelik hizmetler açısından bir sosyal politika olarak bugün içinde örnek alınabilecek bir kurumsal uygulamadır.bu müessese bir nevi yatırım aracı ve kredi sağlayan banka gibi faaliyet göstermekle Çanakkale nin ekonomisine de katkı sağlamıştır. 10 Tahsin Özcan, Osmanlı Toplumunda Yetimlerin Himayesi ve Eytâm Sandıkları İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: 14, 2006, s Tahsin Özcan, Osmanlı Toplumunda Yetimler, İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2009, s Tahsin Özcan, Osmanlı, s. 102.

16 5 BİRİNCİ BÖLÜM TARİHLERİ ARASINDA TÜRKİYE VE ÇANAKKALE NİN SİYASİ, EKONOMİK VE SOSYO-KÜLTÜREL YAPISINA KISA BİR BAKIŞ Mondros Ateşkes Antlaşması ve İşgal Dönemi Osmanlı Devleti, İtilâf Devletleri ile imzaladığı Mondros Ateşkes Antlaşması ile I. Dünya Savaşı ndan çıktı. Bahriye Nazırı Hüseyin Rauf (Orbay) Bey başkanlığındaki Osmanlı heyeti ile İngiliz Amirali Kaltrop (Calthorpe) başkalığındaki İngiliz heyeti arasında 30 Ekim 1918 de Limni adasının Mondros limanında Agememnon savaş gemisinde imzalanmıştır. Antlaşma 25 maddeden oluşmaktadır. Antlaşmanın en önemli maddesi 7. Madde idi. İtilâf Devletleri bu maddeye dayanarak zaman geçirmeden işgallere başladılar 1. İmzalanan antlaşma uyarınca 55 gemiden oluşan müttefik donanması 13 Kasım 1918 tarihinde İstanbul a gelerek demirledi. Bunu takiben Mondros Antlaşması nın hükümleri uygulanmaya başladı. Bir müttefik askeri idaresi oluşturuldu. Osmanlı idaresindeki Arap toprakları, İtilâf Devletleri arasında nüfuz bölgelerine ayrılmıştı, sıra Türlerin oturduğu ana vatana gelmişti. Fransızlar Adana ve Anadolu demiryolu boyunca en önemli askeri noktaları işgal ettiler. 29 Nisan 1919 da İtalyanlar Antalya bölgesine asker çıkardılar. Savaş sırasında iş başında olan ve yenilgiden sorumlu tutulan İttihat ve Terakki ileri gelenleri yurt dışına kaçmışlardı. Bu partinin iktidarına muhalefetlerinden dolayı sürgünde bulunanlar, şimdi çoğunlukla Hürriyet ve İtilâf Partisi nde toplanarak iktidara gelmişlerdi. Takip ettikleri siyasette çok ifrata kaçarak seleflerinin hatalarını tekrarladılar. Hatta bu hareketlerinde o kadar ileri gittiler ki, bir süre sonra başlayacak olan Milli Mücadele yi dahi bir İttihat ve Terakki hareketi addederek körü körüne karşı çıktılar Milli Mücadelenin Başlaması Memleketin düştüğü bu durum, gerek idarecileri, gerekse aydınları gelecek için bir hal çaresi düşünmeye sevk etti. Bunların bir kısmı bağımsız olarak yaşamanın İngiliz veya Amerika mandası altında mümkün olabileceğini düşünüyorlardı. Paris Sulh Konferansında, 1 Zerrin Günal, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi XVII. XIX. Yüzyıl Islahat Hareketlerinden 1938 e, I. Basım, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara 2008, s

17 6 müttefiklerin Yunanlılar lehinde davranmaları sonucunda, İzmir in Yunanlılar tarafından işgal edilmesi kararlaştırılmıştı. Mondros mütarekesinin yedinci maddesine dayanılarak, önemli stratejik noktaları Yunanlıların işgal edebileceği hususu kararlaştırılmıştı. Avrupa kamuoyunda da tam bir tasvip görmemesine rağmen, bu karar yürürlüğe konmuş ve İzmir Yunanlılar tarafından 15 Mayıs 1919 da işgal edilmeye başlanmıştı. Yunanlılar az bir zaman zarfında kuvvetlerini arttırarak memleketin iç taraflarına nüfuz etmeye çalıştılar; on binlerce kişi yerlerini terk etmeye ve göçmen durumunda oradan oraya sürüklenmeye başladı. Balkan ve I. Dünya Savaşı nın sonucunda on binlerce Türk ve Müslüman anavatana gelerek göçmen ailesine I. Dünya Harbi sonunda yenileri eklendi. Savaş sırasında başka yerlere nakledilenler mütareke yapılınca memleketlerine dönerek terk ettikleri mülklerine yeniden sahip çıkmış ve bunun sonucunda onların yerlerine yerleştirilmiş on binlerce göçmen açıkta kalmıştı. Gerek bunlar ve gerekse Yunan işgali sebebi ile canlarını kurtarmak için yerlerini bırakıp göçmen olanların sayısı Aydın vilayetinde yüz elli bine ulaşmıştı. Olaylar bu şekilde devam ederken, memleketin geleceği hakkındaki fikir ayrılıkları Yunan işgalinin gerçekleşmesi sonucunda, yavaş yavaş ortadan kalkıyordu. Önceleri silahlı bir milli mücadele taraftarları çok az olup, meseleyi diploması ile halletmek isteyenler çoğunlukta idi. Yunan fiili işgali tahakkuk edince, silahlı bir milli mücadele yapılmasını isteyenlerin haklılıkları ortaya çıktı. Yunan işgalini protesto için, işgal ordularının silahları altında toplantılar yapıldı. İlk gizli mukavemet hareketinin tohumları atıldı. Anadolu da istilacı düşman kuvvetlerine karşı ilk silahlı mukavemet 28 Mayıs 1919 da Ödemiş te yapıldı. Küçük bir birlik tarafından yapılan bu karşı durma hareketi başarılı olamadı; fakat memleket içine doğru yayılan Yunan kuvvetleri karşısında daha başka milisler de ortaya çıktı. Bu küçük kuvvetler yavaş yavaş memleketin her tarafına yayılmaya başladı Milli Mücadele ve Mustafa Kemal Paşa Çanakkale de Anafartalar mevkiinde 1915 de kazandığı büyük başarı ile dikkati çeken, daha sonra Doğu cephesinde 1916 da Ruslara karşı kazanılan yegane zaferin sahibi bulunan Mustafa Kemal Paşa, 1917 de Yıldırım Orduları grubunun bir bölümü üzerine, yeni kurulan 7. Ordu komutanlığına tayin edilmişti; fakat, Alman generali Falkenhaim ile anlaşamayarak istifa ederek Ekim 1917 de İstanbul a döndü. 7 Ağustos 1918 de İngiliz karşı hücumu ile çözümlenmiş olan Suriye ve Filistin deki kuvvetleri derleyip çeki düzen

18 7 vermek için Halep civarında mücadeleye başlarken Mondros Mütarekesi imzalandı. 13 Kasım 1918 de düşman donanmasının İstanbul limanına girdiği gün o da İstanbul a geldi. Mustafa Kemal Paşa, Karadeniz sahillerinde, Türklerle Pontuscu Rumlar arasında çıkan devamlı mücadeleyi teskin etmek, orada her hangi başka mesele çıkmasını önlemek için ordu müfettişi olarak, bazı yetkilerle 30 Nisan 1919 da oraya memur edildi. Mustafa Kemal Paşa ya göre kendisine yetkileri verenler, durumu tam manasıyla anlamış değillerdi 2. Değişik sınıf ve rütbeden 18 subay 3 ile beraber, 16 Mayıs 1919 da İstanbul dan hareket edip, 19 Mayıs 1919 tarihinde Samsun a varan Mustafa Kemal Paşa nın yapacağı vazifeler şunlardır: a. Bölgede asayişi ve emniyeti temin etmek, b. Silahları toplatarak depolarda muhafazasını sağlamak ve çeşitli yerlerde kurulan cemiyetlere ordu yardımını önlemek. Ordu müfettişi olarak iki tümenli 3. Kolordu ile 15. Kolordu kendi emrinde idi; müfettişliğin sınırları içinde Trabzon, Erzurum, Sivas vilayetleri ile Erzincan ve Samsun müstakil sancakları bulunuyordu. Müfettişliğe sınırdaş olan komşu vilayet ve sancaklar ile kolordular, müfettişliğin müracaatını dikkate almak mecburiyetinde idiler. Müfettişlik Harbiye Nezareti ne bağlı olmakla beraber, daha yüksek makamlarla da görüşebilme hakkına sahipti. Mustafa Kemal Paşa, bu vazife ve yetkilerle 19 Mayıs 1919 da Samsun a çıktığı zaman, memleketin her tarafında birbirini takip eden mahalli müdafaa cemiyetleri kurulmuş ve kurulmakta idi. Edirne ve havalisinde Trakya ve Paşaeli Cemiyeti, Erzurum ve Elaziz de Vilâyat-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti, Trabzon da Müdafaai Hukuk Cemiyeti, İstanbul da Trabzon ve Havalisi Adem-i Merkeziyet Cemiyeti faaliyette bulunuyorlardı 4. İzmir in Yunanlılar tarafından işgalini takiben İzmirliler buna engel olmak için Redd-i İlhak prensibini ortaya attılar ve bir de miting tertip ettiler. Bunların 2 Selahattin Tansel, Mondros tan Mudanya ya Kadar, Cilt: I, Milli Eğitim Bakanlığı Basımevi, İstanbul 1991, s Fethi Tevetoğlu, Atatürk le Samsun a Çıkanlar, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayını, Ankara 1987, s Zerrin Günal, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, s.191.

19 8 yanı sıra, azınlıkların kurduğu ve bazı bölgelerin yabancı devletlere verilmesini öngören cemiyetler de vardı. Yunanlılar İzmir i ele geçirip içerilere doğru ilerlemeye başlayınca, İzmir in doğu, kuzey ve güneyinde üç cephe meydana geldi. Bu cepheler ordu mensupları ile eli silah tutan ve insan idare etmesini bilen kimseler tarafından yöneltiliyordu. İzmir in kuzeyinde teşekkül eden cepheye Miralay Kazım Bey (Meclis Reisi Kazım Özalp), ve Kaymakam Ali Bey (Nafıa Vekili Ali Çetinkaya) kumanda ediyorlardı. Ali Bey ilk olarak Ayvalık ta Yunanlılarla karşılaştı. Bundan başka Bursa ve havalisinde de büyük bir müfreze kurulmuştu. Bu kuvvetler üstün düşman kuvvetlerine karşı bir müddet dayandılar (Haziran ve Temmuz1919), fakat sonra bir kısmı dağıldı. Güney Anadolu ise Ocak 1919 dan itibaren İngilizler tarafından işgal edilmiş, daha sonra Fransızlara devredilmişti. Buna karşı 21 Ocak 1919 dan itibaren Adana ve Maraş cepheleri teşekkül etmişti. Vatansever kumandan ve subayların milli bir müdafaa teşkilatı meydana getirmeye çalıştıkları sırada, Osmanlı ordusunun dağıtılmamış kuvvetleri azdı. Mustafa Kemal Paşa, Samsun a geldiğinde ordu mevcudu e inmişti. Üç orduya bölünmüş olan bu kuvvetlerden üçüncü ordu müfettişliğinin merkezi Erzurum idi. Merkezi Sivas ta olan 3. Kolordu (Kumandanı Refet Bey/Paşa) ile vilayet valileriyle muhabereye başladı. Daha sonra bu faaliyetlerini hukukileştirerek, millet tarafından kabul edilecek bir hale getirmek için seçilmiş delegelerden meydana gelen bir meclis toplayıp o meclisin kararlarını esas tutmak istiyordu Haziran da Emir Subayı Cevat Abbas a Anadolu nun asker-sivil tüm idarecilerine göndermek üzere tarihimizde Amasya Genelgesi diye anılacak olan belgeyi yazdırttı 5. Bu genelgenin sonuncu maddesinde toplantı yerinin Erzurum olduğu bildirilmiş, toplantı tarihine kadar diğer vilayetlerin delegeleri Sivas a varabildikleri takdirde Erzurum kongresinin üyelerinin de Sivas toplantısına katılmaları istenmişti Erzurum ve Sivas Kongreleri Amasya Genelgesi nin yayınlanması üzerine, İstanbul hükümeti, Mustafa Kemal Paşa nın resmi vazifesine son verip, onu İstanbul a getirmek için çeşitli teşebbüslere girişti. Fakat Mustafa Kemal Paşa halkın sevgi gösterileri arasında Sivas a, oradan da Erzurum a geçti. Vilayat-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti nin Erzurum şubesi 5 Ünsal Yavuz, Atatürk İmparatorluktan Milli Devlete, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1990, s. 49.

20 9 tarafından toplanmasına çalışan Doğu vilayetleri kongresi Mustafa Kemal Paşa sayesinde 23 Temmuz 1919 da toplandı. Kongre hazırlıkları ile meşgul iken, resmi vazifesine son verileceğini anlayan Mustafa Kemal Paşa, vazifesinden istifa, ettiğine dair İstanbul a bir telgraf çekti. Toplanan kongre, reisliğe onu seçti. 14 gün süren kongre bir nizamname tanzim ettiği gibi, bir de beyanname yayınlandı. Her ikisinde de tespit edilen esas prensipler şunlardır: a. Milli sınırlar içinde vatan toprakları bir bütündür, bölünemez, b. Her türlü yabancı işgal ve müdahaleye karşı ve Osmanlı hükümetinin çökmesi halinde bütün millet bir olarak karşı koyacaktır, c. Merkezi hükümet vatanın ve istiklalin muhafazasına muktedir olamadığı takdirde, gayenin temini için muvakkat bir hükümet teşkil edilecektir. Bu hükümet milli bir kongre tarafından seçilecektir, ç. Esas olan milli kuvvetleri ve milli iradeyi hakim kılmaktır 6, d. Hıristiyan unsurlara siyasi hakimiyet ve içtimai dengeyi bozacak imtiyazlar verilemez, e. Manda ve himaye kabul edilemez. Erzurum Kongresi, Şarki Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adını alan cemiyetin nizamnamesine göre, kongre karalarını yürütmek için bir temsil heyeti seçti ve dağıldı. Bundan sonra bütün memlekete şamil yeni bir kongrenin toplanması için çalışılmaya başlandı. Esasen bu çok evvelden tespit edilmişti. Mustafa Kemal Paşa, 2 Eylül 1919 da Sivas a geldi; 4 Eylül de kongre toplandı. Bu kongrenin gayesi Erzurum da tespit edilen esasların bütün memlekete teşmil edilmesi idi. Ancak burada bazı esaslar değiştirildi. Sivas Kongresi sonrasıdır ki, Müdafaa-ı Hukuk-ı Millî Cemiyetleri, başında Mustafa Kemal Paşa nın bulunduğu bir Heyet-i Temsiliye ile Anadolu ve Rumeli Müdafaa-ı Hukuk Cemiyeti haline geldi ve ilerideki siyasi mücadelenin aracı oldu 7. Kongrede seçilen temsil heyeti vatanın bütününü temsil eder diye bir kayıt kondu. Türk 6 Mazhar Müfit Kansu, Erzurum dan Ölümüne Kadar Atatürk le Beraber, Cilt: I, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1966, s Bernard Lewis, Modern Türkiye nin Doğuşu, (çev. Metin Kıratlı), 2.Baskı, Türk Tarih Kurumu Yayını, Ankara 1970, s. 251.

21 10 hudutları Mondros Mütarekesi nin imzalandığı 30 Ekim 1918 deki sınırlar içinde kalan ve çoğunluğunu İslamların teşkil ettiği kısımlardan, yani doğuda Kars, Ardahan, Batum; batıda Edirne dahil olmak üzere Doğu Trakya; güneyde İskenderun dan başlayıp Cerablus a varan topraklar; Musul, Süleymaniye, Kerkük havalisinden meydana geliyordu, Sivas Kongresi 7 gün sürdü 11 Eylül de sona erdi. Bütün bunlar olurken, İstanbul da Ferit Paşa kabinesi düşüp yerine Ali Rıza Paşa kabinesi teşekkül etmişti. Anadolu ya Bahriye nazırı Salih Paşa gönderilerek bir anlaşma zemini bulmaya çalışıldı. Amasya görüşmeleri (20-22 Ekim 1919) üç gün sürdü. Bir nazırın gelerek müzakereye girişmesi bu teşekkülün resmen tanınması demekti. Salih Paşa, İstanbul hükümeti tarafından da kabul edilmek şartı ile Mustafa Kemal in Sivas Kongresi tarafından tespit edilen prensiplere dayanan teklifini kabul etti. Bunlar: a. Türklerle meskun yerlerde manda ve himaye kabul olunmaması, b. Müslüman olmayanlara, Türk topraklarında siyasi hakimiyet ve içtimai dengeyi bozacak imtiyazlar verilmemesi, c. Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti nin hukuki bir kuruluş olarak İstanbul hükümeti tarafından tanınması, ç. İtilaf devletleri ile Osmanlı devleti arasındaki sulh konferansına gidecek temsilcilerin tasvip edilecek kimselerden seçilmesi, d. Mebuslar Meclisi nin İstanbul da toplanması, güvenlik bakımından, doğru değildir 8. Salih Paşa, kabine arkadaşlarına kabul ettirmek vaadinde bulunduğu halde, sözünü yerine getiremedi. Bu sırada gerek Temsil Heyeti, gerekse İstanbul Hükümeti, Mebuslar Meclisi nin toplanması ile meşgul oldular. Temsil Heyeti, Mebuslar Meclisi nde milli dava için birlik ve azim içinde bir grup teşkil etmeye çalıştı. Bunun için İstanbul a yakın bir yer olan 27 Aralık 1919 da Ankara ya gelindi. Bu andan itibaren Temsil Heyeti nin merkezi Ankara oldu. 12 Ocak 1920 de son Osman Mebuslar Meclisi toplandı. Bu mecliste Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti kuvvetli bir grup ile temsil edilmişti. Bu meclisin Türk tarihi bakımından yaptığı en hayırlı iş, Misak-ı Milli müdafaanın programına veren bir 8 Selahattin Tansel, Mondros tan Mudanya ya Kadar, C. II, Milli Eğitim Bakanlığı Basımevi, İstanbul 1991, s. 146.

22 11 beyanname tanzim ve ilan etmiş olmasıdır. Bu Mebuslar Meclisi ne, Temsil Heyeti tarafından telkin edilmiş olan, Erzurum ve Sivas Kongrelerindeki prensiplerin ifadeleri yer almıştır. Misak-ı Milli 28 Ocak 1920 de ilan edilmiştir. Esasları: a Osmanlı Devleti, Arap çoğunluğu ile meskun olan ve mütareke yapıldığında müttefiklerin işgalinde bulunan topraklardan vazgeçecek ve bu toprakların mukadderatı ahalisinin reyleri ile tayin edilecektir. İşgal edilmemiş Türk toprakları ayrılık kabul etmez bir bütündür. b. Doğu bölgesinde reyleri ile Anavatana katılmış bulunan Kars, Ardahan, Batum için icap ederse tekrar halk reyine müracaat edebilir. c. Batı Trakya nın hukuki durumu, o bölge ahalisinin serbestçe verecekleri reylerine göre tespit edilecektir. ç. Hilafet ve saltanatım merkezi olan İstanbul ile Marmara Denizi her türlü tehlikeden uzak olmalıdır. Bu esas mahfuz kalmak şartı ile boğazlar geçişe ve ticarete açık olacak ve bu mesele Türkiye ile ilgili devletlerin birlikte verecekleri kararla tayin edilecektir. d. Azınlıkların hakları komşu Müslüman halkın haklarının korunması şartı ile gözetilir. e. Milli ve iktisadi gelişmemizi sağlayacak tam bir serbestlik ve istiklâl ile siyasi, adli, mali gelişmemize engel olan sınırlandırılmaların kaldırılması gerekir 9. Bu beyannamenin yayınlanması bir milli iradenin mevcudiyetini göstermesi bakımından önemlidir. Müttefik kuvvetler İstanbul hükümetinden bir takım kişilerin azlini veya merkezden uzaklaştırılmasını istemeye başladılar. 16 Mart 1920 de ise fiilen İstanbul u işgal ve aynı zamanda bazı mebusları tevkif ettiler 10. Tevkif edilmeyenlerden bir kısmı Ankara ya kaçarak milli mücadeleye katıldı. Bu arada sadaret makamına da 5 Nisan 1920 de bütün ikazlara rağmen Damat Ferit Paşa getirildi. Damat Ferit Paşa, sadarete gelir gelmez Kuva-yı Milliye yani milli mücadeleye girişenler aleyhinde müteaddit emirler yayınlandı. İstanbul da toplanan askeri mahkeme, 11 Mayıs 1921 de Mustafa Kemal ve en 9 Kemal Atatürk, Nutuk, Cilt: I, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul 1993, s Zerrin Günal, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, s.206.

23 12 yakın arkadaşlarını gıyaben ölüme mahkûm etti. Milli mücadeleyi yürütenler üzerine kuvvetler sevk edildiği gibi, İzmit, Bolu ve Trabzon da aleyhlerine ayaklanmalar tertiplendi. Kuva-yı İnzibatiye adı ile kurulan birlikler, sebepsiz yere birçok kardeşkanının dökülmesine sebep oldu. Fakat milli mücadele taraftarları bu tehlikeli teşebbüsleri anında yok ettiler. Ankara da Börekçi-zade Abdullah ın Mahkemesi de, Damat Ferit ve yakınlarını vatana ihanet suçundan gıyaben ölüme mahkûm etti Türkiye Büyük Millet Meclisi nin Açılması Erzurum ve Sivas kongreleri kararlarına, Amasya görüşmesi sonunda varılan mutabakata, 1908 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu na göre 1919 yılı sonlarında yapılan seçimlerle teşekkül eden Osmanlı Meclis-i Mebusan ının, 16 Mart 1920 tarihinde İstanbul un fiilen işgali üzerine serbestçe çalışamaz hale gelmesi sonucunda 18 Mart 1920 de faaliyetlerine ara verme kararını zaruri hale getirmiştir. Bu tarihten itibaren Türk Milleti nin tek meşru temsilcisi durumunda bulunan Ankara daki Heyet-i Temsiliye, 19 Mart 1920 de ortaya çıkan bu boşluğu doldurmak üzere harekete geçmiştir. Bu bakımdan Mustafa Kemal Paşa nın seçimlerin yenilenmesi ve Ankara da olağanüstü yetkilere sahip bir meclisin toplanmasına dair Heyet-i Temsiliye adına 19 Mart ta yayınladığı genelge oldukça önemlidir. Milletin sahipsiz olmadığı, milletin haklarını ve isteklerini yerine getirecek müesseselerin tekrar kurulabileceği ilan edilerek Türk Milleti nin ümitsizliğe düşmesine hiç gerek olmadığı gösterilmiştir 11. Ankara da Meclisi, İttihat ve Terakki Kulübü için yapılmakta olan binada toplanması kararlaştırıldıktan sonra, süratle bina tamamlanmış ve sade bir şekilde döşenerek toplantılara hazır hale getirilmiştir. Açılacak meclisin adı üzerindeki tartışmalarda Mustafa Kemal Paşa ve bazıları Meclis-i Milli üzerinde durdular. Sonunda Büyük Millet Meclisi adı kabul gördü. Seçimlere, hiçbir parti adayı olmadan, milletin güvenini kazanmış kişiler arası8ndan ve iki dereceli olarak yalnızca erkek seçmenler vasıtası ile gerçekleştirildi. Ayrıca İstanbul dan Meclis-i Mebusan reisi Celalettin Arif Bey, Halide Edip, Adnan Adıvar, Yozgat Mebusu İsmail Fazıl ve birkaç mebus daha kaçarak Ankara ya gelebildiler. Mustafa Kemal Paşa,21 Nisan de yayınladığı genelgede; Nisanın 23 üncü cuma 11 Zerrin Günal, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, s Kemal Atatürk, Nutuk, C. I, s. 430.

24 günü, cuma namazından sonra, Ankara da Büyük Millet Meclisi nin açılacağını duyurmuştu 13. Yine aynı genelgede özetle şu hususlara yer verilmiştir: a. Büyük Millet Meclisi nin açılış gününü Cuma ya rastlatmakla, o günün kutsallığından yararlanılacak, Kur an ın ve namazın nurlarından da feyz alınacaktı. b. Açılış günü için hatim indirilecek, Buhari-i Şerif okunacak ve Hatm-i Şerif in son kısımları uğur getirsin diye Cuma günü namazdan sonra meclisin toplanacağı yerin önünde tamamlanacaktır. c. Bugünden itibaren bütün memlekette Kur an ve Hadis okunmasına başlanacak, Cuma günüde hutbelerde, istiklal için Büyük Millet Meclisi nin oynayacağı rol açıkça anlatılacaktır. Bu genelge ile meclisin hangi günde, nasıl açılacağı belirtildiği gibi bütün milletin manevi desteğinin de kazanılması amaçlanmıştır. Milletin oyunu ve desteğini kazanmış bir meclisin ancak Türk Milleti nin istiklalini kazandıracağı vurgulanmıştır. 23 Nisan 1920 de Hacıbayram Camii nde Cuma namazı kılındıktan sonra tekbir getirilerek meclisin toplanacağı binanın önüne gelindi. Burada bir dua okunduktan sonra ve kurbanlar kesildikten sonra, milletvekilleri binaya girdiler. Meclis saat te en yaşlı milletvekili olan Sinop Milletvekili Şerif Bey in konuşması ve 115 milletvekilinin katılımı ile açıldı. Bu açılış, yeniden teşkilatlanmanın başlangıcı olduğundan, yeni Türk devletinin de kuruluş tarihidir. 24 Nisan da, Büyük Millet Meclisi nin huzurunda Mustafa Kemal Paşa, uzun bir konuşma yaparak 30 Ekim 1918 den,23 Nisan 1920 tarihine kadar geçen zaman içinde gelişen olayları anlattı.26 Nisan1920 de meclis başkanlık divanı 13 kişi ile seçildi. Meclis başkanlığına Mustafa Kemal Paşa getirildi ve verdiği önerge kabul olundu. Bu önergede şu hususlara yer verilmiştir 14 : a. Hükümetin kurulması zaruridir. b. Geçici olarak bir hükümet başkanı seçmek veya padişaha bir vekil tanımak mümkün değildir. 13 Kemal Atatürk, Nutuk, C. I, s Ünsal Yavuz, Atatürk, s

25 14 c. Mecliste yoğunlaşan milli idarenin doğrudan doğruya vatanın mukadderatına el koymuş olduğunu kabul etmek temel ilkedir. Türkiye Büyük Millet Meclisi nin üstünde bir kuvvet yoktur. ç. Türkiye Büyük Millet Meclisi yasama ve yürütme yetkisini kendinde toplar. d. Meclisten seçilecek ve vekil olarak görevlendirilecek bir heyet hükümet işlerine bakar. Meclis başkanı bu heyetinde başkanıdır. e. Padişah ve halife baskı ve zorlamadan kurtulduğu zaman meclisin düzenleyeceği kanuni esaslar çerçevesinde durumunu alır 15. Büyük Millet Meclisi açıldıktan sonra bir hükümet kurma işi hemen ele alınmıştı. 25 Nisan 1920 de Mustafa Kemal Paşa nın başkanlığında olmak üzere yedi kişilik geçici İcra Heyeti meclis tarafından seçildi. 26 Nisan da Sovyet Rusya Halk Komiserler Meclisi ne bir mektup göndererek ilk siyasi teşebbüs gerçekleştirildi. 27 Nisan da Padişaha bir Sadakat arızası kaleme alındı. Damat Ferit Paşa nın yeniden iş başına gelmesi Milli mücadele aleyhine bir beyanname yayınlanması Şeyhülislam Dürrizade nin yine milli hareket aleyhine bir fetva verilmiş olması Türkiye deki olayların iyice artmasına sebep oldu ve iç ayaklanmaların başlamasını da kolaylaştırdı. İşte Büyük Millet Meclisi memlekette meydana gelen olumsuz cereyanları önlemek ayaklanmaları kışkırtanlarla idare edenleri ve ayaklanmalarına katılanları yola getirmek amacıyla 29 Nisan 1920 de Hıyanet-i Vataniye Kanunu çıkarıldı 16. Bu kanunun birinci maddesinde hangi suçları işleyenlerin vatan haini sayılacağı ikinci ve üçüncü maddesinde bunlara verilecek cezalar açıklamakta idi ve vatanı hainlerin cezası ölümdü. 2 Mayıs 1920 de çıkarılan bir kanunla İcra vekilleri heyetinin seçileceği tespit edildi. Buna göre kurulacak hükümete icra vekilleri adı verilecek 11 kişiden oluşacağı her vekilin mecliste salt çoğunlukla seçileceği icra vekilleri arasında çıkarılabilecek anlaşmazlığın TBMM tarafından çözüleceği belirtilmişti. Bu kanun ile ilk defa Meclis Hükümeti sistemi uygulanıyor Sıhhat ve İçtimai Muavenet (Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı) ve İktisat 15 Kemal Atatürk, Nutuk, C. II, s Zerrin Günal, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, s.210.

26 15 Vekâleti kuruluyor ayrıca Erkân-ı Harbiye-i Umumiye (Genel Kurmay Başkanlığı) nin içinde yer almasına izin veriliyordu. İlk Türkiye Büyük Millet Meclisi, Türk Milleti nin tarihteki mevkiine parelel, yüksek seviyeli bir meclisti. Bir devletin değil, bir devleti oluşturan meclisti Siyasi Alanda Yapılan İnkılâplar Saltanatın Kaldırılması (1 Kasım 1922) Saltanat, Süryaniceden Arapçaya geçen bir kelime olup sultanlık, padişahlık, hükümdarlık anlamlarına gelmektedir 18. Türk tarihinde sultan unvanını ilk olarak kullanan Gazneliler Devleti hükümdarı olan sultan Mahmuddur. Daha sonra bu unvan Türk-İslam hükümdarlarınca kullanıla gelmiştir 19. Sultan, iktidar sahibi denektir. Hakimiyet, delil, ve burhan anlamlarınla da kullanılmıştır. İlk Osmanlı hükümdarları, kendi adlarına yazılmış olan eserlerde sultan diye anılmaktadır. Bu unvan, Osmanlılarda Abbasi Halifesi tarafından verilmiş olmayıp, tam aksine Osmanlı hükümdarları, bu unvanı kılıçlarının hakkıyla elde etmişlerdir. İran da Safevi Hükümdarları, kendileri için sultan karşılığı olarak şah unvanın almışlar ve o zamandan beri bu iki tabir, Sünniler ile Şiiler arasındaki ayrılığı ifade etmiştir 20. Saltanat kişisel egemenliğe dayanan bir rejimi ifade eder. Sultan, egemenliği elinde bulunduran, saltanat mevkiinde oturan kimsedir. Egemenlik hakkı, Sultana halk tarafından verilmemiş, aksine bunlar egemenliği zorla ellerine geçirmişlerdir. Hem doğuda hem de batıda egemenliği ellerinde bulunduranlar, bu güçlerini pekiştirmek için ilahi bir kaynağa istinad etmek istemişlerdir. Bu rejim şekli bütün dünyada yüzyılımızı başlarına kadar çok uzun bir süre uygulana gelmiştir. Buna mutlakiyet rejimi de denilmekte, eğer bir meclis bulunuyorsa Meşrutiyet adını almaktadır. Doğuda gördüğümüz beylik, sultanlık, padişahlık kavramları aynı zaman dilimleri içinde batıda Principality, Kingdom, Empire olarak hakim fikir olmuşlardır. 17 Refik Turan, Mustafa Safran, Muhammed Şahin, E. Semih Yalçın, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1994, s Ferit Develioğlu, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lugât, 11. Baskı, Aydın Kitabevi Yayınları, Ankara 1993, s M. Zeki Pakalın, Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü I-III, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, İstanbul 1993, s İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Osmanlı Devleti nin Saray Teşkilatı, Cilt: IV/I, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1992, s

27 16 Kişisel egemenliğe dayalı rejimler XIX. yüzyıldan itibaren önce Fransa dan başlayarak Avrupa da ve daha sonraları bütün dünyada siyaset sahnesinden çekilmeye başlamışlardır. Milli İrade, Milli Hakimiyet, Cumhuriyet ve Demokrasi kavramları politika biliminin başlıca konularını teşkil etmeğe, birer düşünce olmaktan çıkarak dünyanın her tarafından uygulama alanları bulmaya başlamışlardır. İslâm Devletinin hükümdarı hakimiyet gücünü Allah adına kullanmaktadır. Bir tek kişi bu gücü kullanabildiğine göre, niçin toplumun tamamı kullanmasın? Millet manevi bir varlık olduğuna göre gayet tabii olarak hakimiyet gücüne sahiptir. Medine İslâm Devleti nde Emirü l Müminin olarak devlet başkanlığı görevinde bulunan Hz. Ebubekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali ye bu görev toplum tarafından verilmiştir. Onlara siz bizim başımızsınız, sizi seçiyoruz demişlerdir. Bu kimseler hakimiyeti zorla ele geçirmiş değillerdir. Bu durum Emeviler zamanında değişmiş, Ümeyyeoğulları hakimiyeti silah zoruyla aldıklarını ileri sürerek, halkın devlet dairesindeki amirlik rolünü ortadan kaldırmışlardır. Doğudan Sasani Batıdan da Bizans Devleti geleneklerinden esinlenerek Mutlakiyetçi rejimin başlatıcıları olmuşlardır. İnsanlığın tarih içinde eriştiği en ideal yönetim biçimi Cumhuriyet ve Demokrasidir. Halkın, kendi geleceği hakkında bizzat kendisinin söz sahibi olmasıdır. Bu yönetim biçimi o kadar süratle yayılmaya başlayacaktır ki, ondan uzak durmanın veya ona engel olmanın imkânı kalmamıştır. I. Dünya Savaşı, büyük, insicamsız 21 imparatorlukları tasfiye etmekle kalmamış; kısa bir süre insicamlı, milli devletlerin kurulmasını sağlamıştır. Yeni Türkiye Devleti, insicamsız, çeşitli soy ve sosyolojik zümrelerden meydana gelmiş Osmanlı Devleti nin enkazı üzerinde yükselmiş çağdaş bir devlettir ve Misak-ı Milli sınırlar içinde onun tek ve meşru varisi olmuştur. Osmanlı Devleti, Mondros Antlaşması ile hukuken olmasa bile fiilen sona ermiştir. Tarihe intikal etmiş olan söz konusu devletin müesseselerini devam ettirmenin bir anlamı da yoktur. İlk Anayasamızda ima edildiği gibi, yeni Türk Devleti bir Cumhuriyet olacaktır. Milet, egemenliği eline alacaktır. Siyasi yapılaşmamız da ilk merhaleyi teşkil eden saltanat rejiminin kaldırılması 1 Kasım 1922 tarihinde ve 307 sayılı kanunla kabul edilmiştir 22. Buna göre Osmanlı Devleti çökmüş, Büyük Millet Meclisi Hükümeti teşekkül etmiştir. Büyük Millet Meclisi 21 Ferit Develioğlu, Osmanlıca-Türkçe, s Kemal Atatürk, Nutuk, C. II, s. 689.

28 17 Hükümeti, Osmanlı İmparatorluğu yerine kaim ve milli sınırlar içinde onun yeni varisidir. Anayasa ile milli hükümranlık milletin kendisine verilmiştir. Padişahlık yok olduğu ve tarihe intikal ettiğinden; İstanbul da meşru bir hükümet bulunmadığından; İstanbul ve civarının Büyük Millet Meclisi ne ait olduğu, bu yerlerin idaresinin Büyük Millet Meclisi ne verildiği açıklanmakta; Makam-ı Hilafet Türk Hükümeti nin meşru hakkı olduğundan dolayı buranın ecnebilerin elinden kurtarılacağı ilan edilmektedir Cumhuriyetin İlanı (29 Ekim 1923) Arapçada kalabalık anlamına gelen Cumhur kelimesinden türeyen Cumhuriyet, çoğunluk idaresi anlamındadır. Çok eski tarihlerden beri kaynaklarda bu kavrama rastlanıyorsa da, asıl uygulamaya başlaması geçen yüzyılın sonralarından itibarendir. Eski Atina da Cumhuriyetten bahsedilemez. Cumhuriyet, sınıfsız, imtiyazsız bir toplum öngörür. Demokraside Cumhuriyetle birlikte, belki de onun tabii bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Atatürk e göre cumhuriyet ile demokrasi birbirinden farklıdır. Cumhuriyetin bir şekilden ibaret olmasına karşılık, demokrasi bir ruh bir anlayış meselesidir 24. Cumhuriyeti bir devlet şekli, bir hükümet şekli olarak tanımlamak lazımdır. Buna göre, bir devlet şekli olarak Cumhuriyet egemenliğin bir kişi veya zümreye değil, toplumun tümüne ait olduğunu bir devleti ifade eder. Bir hükümet şekli olarak da başta devlet başkanı olmak üzere devletin başlıca temel organlarının seçim ilkesine göre kurulmuş olduğu özellikle bunların teşekkülünde veraset ilkesinin rol oynamadığı bir hükümet sistemini anlatır 25. Cumhuriyet ile demokrasinin birbirinden farkını göstermek bakımından günümüz devletlerindeki uygulamalara bir göz atmak mümkündür. Buna göre, bugün cumhuriyet olduğu halde demokrasi olmayan Çin, Küba gibi ülkeler bulunduğu gibi, Cumhuriyet olmayıp ta demokrasi olan İngiltere, Belçika ve İsveç gibi ülkelerde vardır. Ayrıca hem cumhuriyet hem de demokrasinin bulunduğu ülkeler Türkiye, Fransa da bulunmaktadır. En ideal olanı da her ikisinin birlikte oluşudur. Demokrasi en rahat uygulanırlığı cumhuriyette bulur. 23 Düstur Tertib, s Kemal Atatürk, Nutuk, C. II, Ergun Özbudun, Atatürk ve Devlet Hayatı, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi II, Yüksek Öğretim Kurumu Yayını, Ankara 1986, s. 44.

29 18 Cumhuriyet Türk Devleti ile bütünleşmiştir. Bu çok önemlidir. Onun içindir ki, Anayasamızda cumhuriyetin değiştirilemeyeceği, değiştirilmesini teklif dahi edilemeyeceği hükme bağlanmıştır. İzmir suikastı münasebetiyle Atatürk ün söylediği şu sözler bu gerçeğin ifadesidir. Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır, lakin Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır 26. Gerçek odur ki, Cumhuriyetin sayesinde Türkiye Cumhuriyeti nin bütün vatandaşları, kurtuluşunda ve kuruluşunda bulundukları devletlerinin geleceğini ellerine almışlardır. Bu kolay olmamıştır. Millet ve memleket işlerinin hallinde yegâne merciin milletin kendi olacağı düşüncesi ilk ifadesini Amasya da bulacaktır. Burada yayınlanan genelgede milleti içine düştüğü kötü durumdan yine milletin azim ve iradesi kurtaracaktır deniliyordu. Erzurum Kongresi nde, İstanbul da hükümet edenlerin milletin geleceği hakkında karar veremeyecekleri bildirilerek milli iradesinin esas, milli kuvvetlerin etkili kılınacağı ilan edilmiştir. Milli iradenin tek tecelli ettiği yer Türkiye Büyük Millet Meclisi olmuştur. Artık saltanat, hilafet gibi kavramlar, hiçbir anlam ve medlulü olmayan boş kavramlar olmuştur. Erzurum da irade-i milliyenin hakim ve kuva-i milliyenin etkin kılınacağı ilan edilmiş, irade-i milliyenin her şeye hakim olacağı, iradeyi milliyenin üstünde bir güç ve kuvvetin olmayacağı bütün millete ve dünyaya duyurulmuştur. Cumhuriyeti müjdeleyen en esaslı ifade 20 Ocak 1921 tarihli Anayasa da yeralmış; birinci madde hakimiyetin kayıtsız şartsız milletin olduğunu, irade şeklinin halkın geleceğini bizzat ve bilfiil idare etmesi esasına dayandığını ilan etmiştir 27. Lozan Antlaşması ile (24 Temmuz 1923) Türk Milli Misakı nda ifade edilmiş isteklerin genellikle milletlerarası tanınması; başarılan askeri ve siyasi programın dünyaca kabul edilmesinden sonra atılan en büyük adım Cumhuriyetin ilan edilmesi olmuştur. Türk Milleti ne en yaraşır siyasi rejim olan Cumhuriyetin ilanı günü 364 sayılı kanunla gerçekleştirilen anayasa değişikliği ile bütün ülkeye duyurulmuştur. Anayasanın 1, 2, 4, 10, 11, 12, maddeleri değiştirilmiş; birinci maddeye Türkiye Devleti nin hükümet şekli Cumhuriyettir ifadesi ilave edilmiştir. Ayrıca Türkiye Cumhurbaşkanı nın TBMM 26 E. Ziya Karal, Atatürk ten Düşünceler, Milli Eğitim Bakanlığı Yayını, İstanbul 1981, s Suna Kili, A. Şeref Gözübüyük, Türk Anayasa Metinleri , Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayını, Ankara 1982, s. 103.

30 19 Umumi Heyeti tarafından, kendi azası içinde ve bir seçim devresi için seçileceği Cumhurbaşkanı nın devletin reisi olduğu; Başbakan ın Meclis Üyeleri arasından cumhurbaşkanı tarafından seçileceği beyan edilmiştir 28. TBMM saatlerce süren görüşmelerden sonra gece da bir çok çekimserle, fakat hiçbir aleyhte oy olmaksızın karar 158 oyla kabul edildi. On beş dakika sonra milletvekilleri Mustafa Kemal i Cumhurbaşkanı seçtiler. Haber aynı gece bütün ülkeye yayınlandı ve gece yarısından sonra her tarafta 101 pare top atışı ile kutlandı Halifeliğin Kaldırılması (3 Mart 1924) Yeni Türk Devleti nin siyasi yapılaşmasındaki son merhale hilafetin kaldırılmasıdır. Nedir hilafet? Nasıl bir tarihi gelişme göstermiştir? İnsicamlı tam anlamıyla milli bir devlete geçildikten sonra böyle bir müessesenin devamı gereklimiydi? Bu soruların kısaca cevaplanması gerekir. Halifelik dini olmaktan ziyade dünyevi bir müessesedir. Çünkü, Hz Muhammed daha Mekke de iken büyük davasını, sadece dini bakımdan değil, aynı zamanda siyasi bakımdan da ele almıştır. O hem bir Peygamber, hem de bir devlet reisidir. İslamiyet bir din olarak yayılmakla kalmamış; daha ilk kurucusu zamanında bir imparatorluğa doğru süratle yükselen bir devletin nüvesini teşkil etmiştir 30. Halife bir öncekinden sonra gelen anlamında olup, esasen Hz. Peygamberin vefatından sonra İslam devletinin başına geçen kimseyi ifade etmektedir. Hilafet Hz. Ali nin vefatına kadar devam etmiştir. Emeviler Devleti ( ) ve Abbasiler Devleti ( ) de eski Sasani ve Bizans Devlet geleneğinin tesirinde kalınarak egemenliğin zorla ele geçirildiği; saltanat rejiminin işlerlik kazanmaya başladığı anlarda bile adı geçen devletlerin hükümdarlarının halifelik unvanı da kullandıkları görülmektedir. Bu unvanı kullanmalarındaki amaç, idare ettikleri Müslüman topluluklar üzerindeki hâkimiyetlerini pekiştirmekle alakalı olsa gerekir. Tek bir devlet, tek bir halife veya halifenin Kureyş ten olacağına dair telakkinin pratik hiçbir değeri yoktur. Böyle bir uygulama da tarihte hiç görülmemiştir. Şam da bir halife varken Kurtuba da ikinçi bir halife ortaya çıkmıştır. Abbasiler zamanında ise 28 Düstur Tertib, s Bernard Lewis, Modern, s Mustafa Keskin, Atatürk ve Türkiye nin Yeni Siyasi Yapılaşması, Askeri Tarih ve Stratejik Etüd Başkanlığı Yayını, Ankara 1990, s. 3.

MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİ MUSTAFA KEMAL İN SAMSUN A ÇIKIŞI GENELGELER KONGRELER

MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİ MUSTAFA KEMAL İN SAMSUN A ÇIKIŞI GENELGELER KONGRELER MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİ 1919-1922 MUSTAFA KEMAL İN SAMSUN A ÇIKIŞI GENELGELER KONGRELER Milli mücadele Hazırlık Dönemi Kronoloji 19 Mayıs 1919 Mustafa Kemal in Samsun a Çıkışı 28 Ocak 1919 Havza Genelgesi

Detaylı

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com MİLLİ MÜCADELE TRENİ TRABLUSGARP SAVAŞI Tarih: 1911 Savaşan Devletler: Osmanlı Devleti İtalya Mustafa Kemal in katıldığı ilk savaş Trablusgarp Savaşı dır. Trablusgarp Savaşı, Mustafa Kemal in ilk askeri

Detaylı

KURTULUŞ SAVAŞI ( ) Gülsema Lüyer

KURTULUŞ SAVAŞI ( ) Gülsema Lüyer KURTULUŞ SAVAŞI (1919-1922) Gülsema Lüyer KURTULUŞ SAVAŞI (1919-1922) Mondros Mütarekesi ve Mütareke Sonrası Genel Durum İşgaller ve Kurtuluş Savaşı Hazırlık Evresi T.B.M.M. nin Açılması Düzenli Ordu Hazırlıkları,

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ DERSİ I.DÖNEM MÜFREDAT PROGRAMI

ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ DERSİ I.DÖNEM MÜFREDAT PROGRAMI HAFTALAR KONULAR 1. Hafta TÜRK DEVRİMİNE KAVRAMSAL YAKLAŞIM A-) Devlet (Toprak, İnsan Egemenlik) B-) Monarşi C-) Oligarşi D-) Cumhuriyet E-) Demokrasi F-) İhtilal G-) Devrim H-) Islahat 2. Hafta DEĞİŞEN

Detaylı

İÇİNDEKİLER İLKSÖZ... 1

İÇİNDEKİLER İLKSÖZ... 1 İÇİNDEKİLER İLKSÖZ... 1 BÖLÜM 1: SEÇİLMİŞ KAVRAMLAR BÖLÜM 2: BÜYÜK DÖNÜŞÜM VE OSMANLILAR BÜYÜK DÖNÜŞÜMÜN İZLERİ...11 DEVRİMLER ÇAĞI VE OSMANLILAR...14 a) Sanayi Devrimi... 14 b) Fransız Devrimi... 17 c)

Detaylı

Tuba ÖZDİNÇ. Örgün Eğitim

Tuba ÖZDİNÇ. Örgün Eğitim ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ-I Dersin Adı Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi-I Dersin Kodu 630909 Dersin Türü Dersin Seviyesi Dersin AKTS Kredisi Haftalık Ders Saati Zorunlu Önlisans 2 AKTS 2 (Kuramsal)

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

BATI CEPHESİ'NDE SAVAŞ

BATI CEPHESİ'NDE SAVAŞ T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TEOG ÇIKMIŞ SORULAR - 3. ÜNİTE Batı cephesinde Kuvâ-yı Millîye birliklerinin faaliyetlerini ve düzenli ordunun kurulmasını değerlendirir.türk milletinin Kurtuluş Savaşı

Detaylı

SAYFA BELGELER NUMARASI

SAYFA BELGELER NUMARASI İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... SAYFA BELGELER NUMARASI 1. 27 Ekim 1922 tarihinde İsmet Paşa nın Dışişleri Bakanlığına ve Fevzi Paşa nın Batı Cephesi Komutanlığına atanması... 1 2. İstanbul daki mevcut

Detaylı

KARMA TESTLER 03. A) Yalnız l B) Yalnız II. C) Yalnızlll D) I ve II E) I, II ve III. 2. Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'na girmesine,

KARMA TESTLER 03. A) Yalnız l B) Yalnız II. C) Yalnızlll D) I ve II E) I, II ve III. 2. Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'na girmesine, KARMA TESTLER 03 1. Osmanlı Devleti'nde matbaanın kurulması, I. Sanayi II. Ticaret III.Kültür alanlarından hangileri ile ilgili değişikliğin hız kazanmasını sağlamıştır? A) Yalnızl B) Yalnız II C) Yalnızlll

Detaylı

T.C İnkılap Tarihi Ve Atatürkçülük

T.C İnkılap Tarihi Ve Atatürkçülük T.C İnkılap Tarihi Ve Atatürkçülük 2015-2016 T.C İnkılap Tarihi Ve Atatürkçülük Arif ÖZBEYLİ Türkiye Büyük Millet Meclisi nin Açılması Meclis-i Mebusan ın dağıtılması üzerine, Parlamento nun Mustafa Kemal

Detaylı

OSMANLI BELGELERİNDE MİLLÎ MÜCADELE VE MUSTAFA KEMAL ATATÜRK

OSMANLI BELGELERİNDE MİLLÎ MÜCADELE VE MUSTAFA KEMAL ATATÜRK T.C. BAŞBAKANLIK DEVLET ARŞİVLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayın Nu: 88 OSMANLI BELGELERİNDE MİLLÎ MÜCADELE VE MUSTAFA KEMAL ATATÜRK A N K A R A 2 0 0 7 1 P r o j e Y ö n e t i c

Detaylı

En İyisi İçin. Cevap 1: "II. Meşrutiyet Dönemi"

En İyisi İçin. Cevap 1: II. Meşrutiyet Dönemi Ne x t Le v e l Ka r i y e r 300ADET TAMAMIÖZGÜN ÇÖZÜMLÜAÇI KUÇLU SORU Kaymakaml ı k Sı navı nahazı r l ı k Tar i h Açı kuçl usor u Bankası En İ yi si İ çi n.. Necat i beycd.50.yı li şhanı Apt.no: 19/

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖNSÖZ... iii GİRİŞ A-İNKILÂP KAVRAMI 1-İnkılâp Türk İnkılâbının Özellikleri Atatürk ün İnkılâp Anlayışı...

İÇİNDEKİLER. ÖNSÖZ... iii GİRİŞ A-İNKILÂP KAVRAMI 1-İnkılâp Türk İnkılâbının Özellikleri Atatürk ün İnkılâp Anlayışı... İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... iii GİRİŞ... 1 A-İNKILÂP KAVRAMI 1-İnkılâp... 1 2-Türk İnkılâbının Özellikleri... 2 3-Atatürk ün İnkılâp Anlayışı... 2 B-İNKILÂPLA ALAKALI DİĞER KAVRAMLAR 1-İhtilâl... 4 2-Darbe...

Detaylı

Devleti yönetme hakkı Tanrı(gök tanrı) tarafından kağana verildiğine inanılırdı. Bu hak, kan yolu ile hükümdarların erkek çocuklarına geçerdi.

Devleti yönetme hakkı Tanrı(gök tanrı) tarafından kağana verildiğine inanılırdı. Bu hak, kan yolu ile hükümdarların erkek çocuklarına geçerdi. Orta Asya Türk tarihinde devlet, kağan adı verilen hükümdar tarafından yönetiliyordu. Hükümdarlar kağan unvanının yanı sıra han, hakan, şanyü, idikut gibi unvanları da kullanmışlardır. Kağan kut a göre

Detaylı

6 Mayıs 1922 - Başkomutanlık kanunu süresinin meclisçe tekrar uzatılması. 26 Ağustos 1922 - Büyük Taarruzun başlaması

6 Mayıs 1922 - Başkomutanlık kanunu süresinin meclisçe tekrar uzatılması. 26 Ağustos 1922 - Büyük Taarruzun başlaması 6 Mayıs 1922 - Başkomutanlık kanunu süresinin meclisçe tekrar uzatılması 26 Ağustos 1922 - Büyük Taarruzun başlaması 30 Ağustos 1922 - Başkumandan meydan muharebesi 2 Eylül 1922 - Yunan orduları başkomutanı

Detaylı

1895: Selanik Askeri Rüştiyesi ni bitirdi, Manastır Askeri İdadisi ne girdi.

1895: Selanik Askeri Rüştiyesi ni bitirdi, Manastır Askeri İdadisi ne girdi. ATATÜRK KRONOLOJİSİ 1881: Selanik te doğdu. 1893: Askeri Rüştiye ye girdi ve Kemal adını aldı. 1895: Selanik Askeri Rüştiyesi ni bitirdi, Manastır Askeri İdadisi ne girdi. 1899: Mart 13: İstanbul Harp

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı. MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi.

Detaylı

İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ BENZER SORULAR

İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ BENZER SORULAR İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ BENZER SORULAR TEOG Sınav Sorusu-3 ANABİLİM Ödev Testi 3. Atatürk ün çocukluk yıllarını geçirdiği Selanik şehrinin aşağıdaki özelliklerinden hangisi, şehirde farklı

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI TARİH

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI TARİH YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI TARİH CEVAP 1: (TOPLAM 2 PUAN) Savaş 2450-50=2400 yılının başında sona ermiştir. (İşlem 1 puan) Çünkü miladi takvimde, MÖ tarihleri milat takviminin başlangıcına yaklaştıkça

Detaylı

T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TESTİ

T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TESTİ T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TESTİ DİKKAT! BU BÖLÜMDE YANITLAYACAĞINIZ TOPLAM SORU SAYISI 0 DİR. ÖNERİLEN YANITLAMA SÜRESİ 40 DAKİKADIR. ) I Vatan ve Hürriyet Cemiyetini kurdu. ) Mondros Ateşkesi

Detaylı

ATATÜRK. Mustafa Kemal Atatürk, 1881 yılında Selanik'te doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde

ATATÜRK. Mustafa Kemal Atatürk, 1881 yılında Selanik'te doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde ATATÜRK Mustafa Kemal Atatürk, 1881 yılında Selanik'te doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde Hanımdır. Doğup büyüdüğü Selanik, o dönemde önemli bir kültürel merkezdi. XIX. yüzyılın son çeyreğinde

Detaylı

Mustafa Kemal Atatürk ün Hayatı

Mustafa Kemal Atatürk ün Hayatı Mustafa Kemal Atatürk ün Hayatı 1881 de Selanik te doğdu. Annesi Zübeyde Hanım, babası Ali Rıza Efendi dir. Sırasıyla, Mahalle Mektebi, Şemsi Efendi Okulu, Selanik Mülkiye Rüştiyesi, Selanik Askeri Rüştiyesi,

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ I Ders No : 05002000 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 2 Ders Bilgileri Ders Türü

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ATATÜRK İLKELERİ VE İNKİLAP TARİHİ I AI0 2 + 0 2 2 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze /

Detaylı

KAMU PERSONELİ SEÇME SINAVI KPSS. GENEL KÜLTÜR ve GENEL YETENEK

KAMU PERSONELİ SEÇME SINAVI KPSS. GENEL KÜLTÜR ve GENEL YETENEK KAMU PERSONELİ SEÇME SINAVI KPSS GENEL KÜLTÜR ve GENEL YETENEK KPSS Sınavına hazırlık dosyalarımız son 3 yılda yapılan sınavlarda çıkmış sorular baz alınarak hazırlanmıştır. İtinalı çalışmalarımıza rağmen

Detaylı

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923)

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Antlaşması, Türk Kurtuluş Savaşı nı sona erdiren antlaşmadır. Bu antlaşma ile Misak-ı Milli büyük ölçüde gerçekleşmiştir. Şekil 1. Kasım 1922 de Lozan Konferansı

Detaylı

En İyisi İçin. I. Kanun-u Esasi gerçek anlamda anayasa bir monarşi öngörmemektedir. (x)

En İyisi İçin. I. Kanun-u Esasi gerçek anlamda anayasa bir monarşi öngörmemektedir. (x) Ne x t Le v e l Ka r i y e r 250ADET TAMAMIÖZGÜN ÇÖZÜMLÜAÇI KUÇLU SORU Kaymakaml ı k Sı navı nahazı r l ı k Anayasa Açı kuçl usor u Bankası En İ yi si İ çi n.. Necat i beycd.50.yı li şhanı Apt.no: 19/

Detaylı

1881: Selanik te doğdu.

1881: Selanik te doğdu. 1881: Selanik te doğdu. 1893: Askeri Rüştiye ye girdi ve Kemal adını aldı. 1895: Selanik Askeri Rüştiyesi ni bitirdi, Manastır Askeri İdadisi ne girdi. 1899 Mart 13: İstanbul Harp Okulu Piyade sınıfına

Detaylı

13. ASKERLİK GÖREVİ Ordu Hayatı Savaş Yönetimi ve Siyaset Ordu Okuldur SEÇİM

13. ASKERLİK GÖREVİ Ordu Hayatı Savaş Yönetimi ve Siyaset Ordu Okuldur SEÇİM İÇİNDEKİLER SUNUŞ...1 GENELGE... 5 GİRİŞ... 9 AÇIKLAMA... 23 VATANDAŞ İÇİN MEDENÎ BİLGİLER NEDEN BAHSEDER?25 L MİLLET... 28 1.1. Türk Milletinin İncelenmesi... 28 2. DEVLET...37 2.1. Devlet Şekilleri...

Detaylı

KPSS YE HAZIRLIK ARİF ÖZBEYLİ. Youtube Kanalı: tariheglencesi

KPSS YE HAZIRLIK ARİF ÖZBEYLİ.  Youtube Kanalı: tariheglencesi KPSS YE HAZIRLIK ARİF ÖZBEYLİ www.tariheglencesi.com Youtube Kanalı: tariheglencesi 20.08.2017 T.C İnkılap Tarihi Ve Atatürkçülük Arif ÖZBEYLİ Türkiye Büyük Millet Meclisi nin Açılması Meclis-i Mebusan

Detaylı

Kuvay-ı Milliye Hareketinin Başlaması ve Batı Cephesi nin Kurulması

Kuvay-ı Milliye Hareketinin Başlaması ve Batı Cephesi nin Kurulması Kuvay-ı Milliye Hareketinin Başlaması ve Batı Cephesi nin Kurulması Kuvay-ı Milliye birliklerinin kurulmasında; Osmanlı Devleti nin Birinci Dünya Savaşı ndan yenik çıkması ve Mondros Ateşkes Anlaşması

Detaylı

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını denetleyen en yüksek organ ise devlettir. Hukuk alanında birlik

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I (HIST 101) Ders Detayları

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I (HIST 101) Ders Detayları Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I (HIST 101) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I HIST 101 Güz 2 0 0 2

Detaylı

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI II. Mahmut ve Tanzimat dönemlerinde devlet yöneticileri, parçalanmayı önlemek için ortak haklara sahip Osmanlı toplumu oluşturmak için Osmanlıcılık fikrini

Detaylı

Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir?

Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir? 1)Birinci İnönü Savaşının kazanılmasından sonra halkın TBMM ye ve düzenli orduya güveni artmıştır. Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir? A)TBMM seçimlerinin yenilenmesine

Detaylı

Türklerin İslamiyeti kabul etmeleriyle birlikte hukuk sisteminde değişiklikler yaşanmıştır. Töre devam etmekle birlikte Şeri Hukuk ta uygulanmaya

Türklerin İslamiyeti kabul etmeleriyle birlikte hukuk sisteminde değişiklikler yaşanmıştır. Töre devam etmekle birlikte Şeri Hukuk ta uygulanmaya Türklerin İslamiyeti kabul etmeleriyle birlikte hukuk sisteminde değişiklikler yaşanmıştır. Töre devam etmekle birlikte Şeri Hukuk ta uygulanmaya başlamıştır. Böylelikle Türk-İslam devletlerinde Hukuk

Detaylı

13. Aşağıdakilerden hangisi yeni Türk alfabesinin kabul edilme nedenlerinden biri değildir?

13. Aşağıdakilerden hangisi yeni Türk alfabesinin kabul edilme nedenlerinden biri değildir? 1. Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye Cumhuriyeti'nin diğer devletlerle ekonomik ilişkilerinde kolaylık ve uyum sağlamak için yapılan çalışmalardan A) Türk Tarih Kurumu'nun kurulması B) Tekke ve zaviyelerin

Detaylı

29 EKİM TÖRENLERİ. Cumhuriyet Bayramı Republic Day OFFICIAL HOLIDAY. Cumhuriyetin ilanı ve Atatürk'ün Cumhurbaşkanlığı'na seçilmesi

29 EKİM TÖRENLERİ. Cumhuriyet Bayramı Republic Day OFFICIAL HOLIDAY. Cumhuriyetin ilanı ve Atatürk'ün Cumhurbaşkanlığı'na seçilmesi 29 EKİM TÖRENLERİ Cumhuriyet Bayramı Republic Day OFFICIAL HOLIDAY Cumhuriyetin ilanı ve Atatürk'ün Cumhurbaşkanlığı'na seçilmesi 1923 Cumhuriyet ilân edildi. Mustafa Kemal Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk

Detaylı

Dönem : 4 Topiant, : 3 MİLLET MECLİSİ S. Sayısı : 194'e 2 nci Ek

Dönem : 4 Topiant, : 3 MİLLET MECLİSİ S. Sayısı : 194'e 2 nci Ek Dönem : 4 Topiant, : 3 MİLLET MECLİSİ S. Sayısı : 194'e 2 nci Ek 2 ve 4ncü Maddelerinin Değiştirilmesine, Değişik 60 nci ve Bu Kanuna Bir Ek Madde ile Bir Geçici Madde İlâvesine Dair nın C. Senatosunca

Detaylı

1. Aile tarihimizi araştırırken aşağıdaki eşyalardan hangisi bize yararlı olabilir? A) Çeyiz sandığı B) Oyuncak kamyon C) Bilgisayar D) Tansiyon aleti

1. Aile tarihimizi araştırırken aşağıdaki eşyalardan hangisi bize yararlı olabilir? A) Çeyiz sandığı B) Oyuncak kamyon C) Bilgisayar D) Tansiyon aleti 1. Aile tarihimizi araştırırken aşağıdaki eşyalardan hangisi bize yararlı olabilir? A) Çeyiz sandığı B) Oyuncak kamyon C) Bilgisayar D) Tansiyon aleti 2. Aile geçmişini öğrenen bir kimsede aşağıdaki duygulardan

Detaylı

Türkiye'de "Decentralization" Süreci

Türkiye'de Decentralization Süreci Türkiye'de "Decentralization" Süreci 30 Nisan 2013 Bahçeşehir Üniversitesi İlker Girit Ahmet Ketancı Türkiye'de "Decentralization" Süreci Decentralization Prensipleri Türkiye deki Tarihi Süreç Türkiye

Detaylı

MUSTAFA İPEK HALİLİYE SÜLEYMANİYE İMAM HATİP ORTAOKULU

MUSTAFA İPEK HALİLİYE SÜLEYMANİYE İMAM HATİP ORTAOKULU 1. Buna göre İstanbul hükümetinin tutumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? A) İşgallere karşı çıkılmıştır. B) Teslimiyetçi bir politika izlenmiştir. C) Bağımsızlığımızdan taviz verilmemiştir.

Detaylı

ÖZETLE. Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem

ÖZETLE. Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem ÖZETLE Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem MiLLETiN ONAYIYLA Mevcut Anayasa da Cumhurbaşkanı, Türkiye Cumhuriyeti Devleti nin başıdır. Sistemin işleyişi, devletin bekası ve vatanın bütünlüğü, Türkiye

Detaylı

Birinci Dünya Savaşı ndan yenik. Yılmadan Yorulmadan. Demokrasinin tam ve en bariz hükümet şekli Cumhuriyettir M. Kemal Atatürk. Dr.

Birinci Dünya Savaşı ndan yenik. Yılmadan Yorulmadan. Demokrasinin tam ve en bariz hükümet şekli Cumhuriyettir M. Kemal Atatürk. Dr. Yılmadan Yorulmadan Dr. Cihangir Dumanlı Demokrasinin tam ve en bariz hükümet şekli Cumhuriyettir M. Kemal Atatürk Birinci Dünya Savaşı ndan yenik çıkmış, orduları dağılmış, savaş yorgunu, yoksul Türk

Detaylı

UNI 201 MODERN TÜRKİYE NİN OLUŞUMU I

UNI 201 MODERN TÜRKİYE NİN OLUŞUMU I UNI 201 MODERN TÜRKİYE NİN OLUŞUMU I Prof. Dr. Coşkun ÇAKIR Ders saati: Salı, 09.00 10.30 Perşembe, 09.00 10.30 Ders Asistanı: Mustafa Batman Ofis saati: Salı, 11.00-12.00 Perşembe, 11.00 12.00 Ders Tanımı

Detaylı

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ TARİH

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ TARİH YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ TARİH SORU 1: MÖ 2450 yılında başlayan ve 50 yıl süren bir savaş kaç yılında sona ermiştir? İşlemi nasıl yaptığınızı gösteriniz ve gerekçesini belirtiniz. (2 PUAN) SORU 2: Uygurlar

Detaylı

BÖLÜKYAYLA ORTAOKULU 8. SINIFLAR İNKILAP TARİHİ DENEME SINAVI

BÖLÜKYAYLA ORTAOKULU 8. SINIFLAR İNKILAP TARİHİ DENEME SINAVI 2015-2016 BÖLÜKYAYLA ORTAOKULU 8. SINIFLAR İNKILAP TARİHİ DENEME SINAVI 4- TBMM hükümetinin ilk askeri ve siyasi başarısı A) Londra Konferansı B) Moskova antlaşması 1-) Arkadaşlar kongremizde yurt genelindeki

Detaylı

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Atatürk İlkeleri ve İnkilâp Tarihi 1 1.Ders

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Atatürk İlkeleri ve İnkilâp Tarihi 1 1.Ders UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Atatürk İlkeleri ve İnkilâp Tarihi 1 1.Ders XIX. YÜZYIL ISLAHATLARI VE SEBEPLERİ 1-İmparatorluğu çöküntüden kurtarmak 2-Avrupa Devletlerinin, Osmanlı nın içişlerine karışmalarını

Detaylı

Orta Asya Türkleriyle ilgili yukarıdaki kavramlardan hangisi varlığı sürekli olmayan toplumsal ve siyasal birimi ifade eder?

Orta Asya Türkleriyle ilgili yukarıdaki kavramlardan hangisi varlığı sürekli olmayan toplumsal ve siyasal birimi ifade eder? KPSS TARİH DENEME SINAVI 1: I- Orhun Anıtları II- Yenisey Yazıtları III- Manas Destanı Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Kırgız Türklerine aittir? A- Yalnız ll B-l ve ll C-ll ve lll D-l ve lll E-Yalnız

Detaylı

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları 1. Almanya ve İtalya'nın; XIX. yüzyıl sonlarından itibaren İngiltere ve Fransa'ya karşı birlikte hareket etmelerinin en önemli nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir? A) Siyasi birliklerini

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf...

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... 7 a. Fransız-Rus İttifakı (04 Ocak 1894)... 7 b. İngiliz-Fransız

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMALAR...XXI TABLOLAR

Detaylı

*Gazilik ve mareşallik unvanı Sakarya Savaşı *Güney sınırı Fransa-Ankara Ant.1921 *1.İnönü sonrası Londra Konferansı ve Moskova Ant.

*Gazilik ve mareşallik unvanı Sakarya Savaşı *Güney sınırı Fransa-Ankara Ant.1921 *1.İnönü sonrası Londra Konferansı ve Moskova Ant. *Gazilik ve mareşallik unvanı Sakarya Savaşı *Güney sınırı Fransa-Ankara Ant.1921 *1.İnönü sonrası Londra Konferansı ve Moskova Ant. *Tekâlif-i Milliye Ordu gereksinimi için, Sakarya Savaşı ndan önce *1921-TBMM

Detaylı

2-) Türkiye de tek dereceli seçim ilk kez hangi seçimlerde uygulanmıştır? A) 1942 B) 1946 C) 1950 D) 1962 E) 1966

2-) Türkiye de tek dereceli seçim ilk kez hangi seçimlerde uygulanmıştır? A) 1942 B) 1946 C) 1950 D) 1962 E) 1966 1-) 1921 Anayasası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A) Milli egemenlik ilkesi benimsenmiştir B) İl ve nahiyelerde yerinden yönetim ilkesi kabul edilmiştir. C) Yasama ve yürütme kuvvetleri

Detaylı

BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI'NIN SONU ve MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASI

BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI'NIN SONU ve MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASI T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TEOG ÇIKMIŞ SORULAR - 2. ÜNİTE BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI'NIN SONU ve MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASI Mondros Ateşkes Anlaşması nın imzalanması ve uygulanması karşısında Osmanlı

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I. Laboratuar (saat/hafta) Uygulama (saat/hafta) Teori (saat/hafta) AKTS. 1.YIL/ 1.yarıyıl Güz

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I. Laboratuar (saat/hafta) Uygulama (saat/hafta) Teori (saat/hafta) AKTS. 1.YIL/ 1.yarıyıl Güz Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I Dersin Adı Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I Önkoşullar Dersin dili Dersin Türü Dersin öğrenme ve öğretme teknikleri Dersin sorumlusu(ları) Dersin amacı Dersin öğrenme

Detaylı

SAMSUN BAHRİYE MEKTEBİ

SAMSUN BAHRİYE MEKTEBİ SAMSUN BAHRİYE MEKTEBİ BAKİ SARISAKAL SAMSUN BAHRİYE MEKTEBİ 1880 yılının başında Samsun da açıldı. Üçüncü Ordu nun sorumluluğu altındaydı. Okulun öğretmenleri subay ve sivillerdi. Bu okula öğrenciler

Detaylı

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır.

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır. T..C.. SAYIIŞTAY BAŞKANLIIĞII ÇALIIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİİK BAKANLIIĞII 2012 YIILII DENETİİM RAPORU EYLÜL 2013 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94

Detaylı

Devletin Şefleri Cumhurbaşkanları

Devletin Şefleri Cumhurbaşkanları Devletin Şefleri Cumhurbaşkanları Cumhuriyetin kuruluşu Anadolu insanının iman, namus, bağımsızlık, özgürlük, vatan ve millete sevgi ile bağlılığının inancı ve iradesi ile kendisine önderlik yapan Mustafa

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : GK. SEÇ. I: BİLGİ TOPLUMU VE TÜRKİYE Ders No : 0310250040 Teorik : 3 Pratik : 0 Kredi : 3 ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü

Detaylı

- Bu madde, ateşkesin en tehlikeli maddesidir. İti laf Devletlerinin bütün Anadolu topraklarını işgal edebileceklerini göstermektedir.

- Bu madde, ateşkesin en tehlikeli maddesidir. İti laf Devletlerinin bütün Anadolu topraklarını işgal edebileceklerini göstermektedir. GELDİKLERİ GİBİ GİDERLER Osmanlı Devleti, I. Dünya Savaşı nın uzaması ne deniyle insan ve malzeme yetersizliği yüzünden zor durumda kaldı. Bulgaristan ın savaştan çekilmesiy le Osmanlı Devleti nin Almanya

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Hukukun Dallara Ayrılması (Kamu Hukuku-Özel Hukuk) Kamu Hukuku Özel Hukuk Ayrımı Hukuk kuralları için yapılan eski ayrımlardan biri, hukukun kamu

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tarih Öğretmenliği Gazi Üniversitesi KEF 1999 Y. Lisans Türkiye Cumhuriyeti Tarihi

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tarih Öğretmenliği Gazi Üniversitesi KEF 1999 Y. Lisans Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Mustafa MÜJDECİ 2. Doğum Tarihi-Yeri: 30.07.1978 - Yerköy 3. Unvanı: Yrd.Doç.Dr. (Çankırı Karatekin Üniversitesi İİBF Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü) 4. Medeni Durumu: Evli

Detaylı

TERCİH ETTİĞİN OKOL GELECEĞİNDİR MEVLÜT ÇELİK 8.SINIF KAVRAM HARİTASI. Mevlüt Çelik. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük

TERCİH ETTİĞİN OKOL GELECEĞİNDİR MEVLÜT ÇELİK 8.SINIF KAVRAM HARİTASI. Mevlüt Çelik. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük YURDUMUZUN İŞGALİNE TEPKİLER YA İSTİKLÂL YA ÖLÜM TERCİH ETTİĞİN OKOL GELECEĞİNDİR MEVLÜT ÇELİK 19.yy.sonlarına doğru Osmanlı parçalanma sürecine girmişti. Bu dönemde

Detaylı

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 A. ANLATIM SORUSU (10 puan) Temsilde adalet yönetimde istikrar kavramlarını kısaca açıklayınız. Bu konuda

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1995-2008 2008-2014 Profesör Tarih/Yakınçağ Celal Bayar Üniversitesi Fen Edebiyat Fak. 2014

ÖZGEÇMİŞ. 1995-2008 2008-2014 Profesör Tarih/Yakınçağ Celal Bayar Üniversitesi Fen Edebiyat Fak. 2014 ÖZGEÇMİŞ 1.Adı Soyadı : MUZAFFER TEPEKAYA 2.Doğum Tarihi : 20.10.1962 3.Unvanı : Prof. Dr. / Tarih Bölümü 4. e-mail : muzaffer.tepekaya@cbu.edu.tr Öğrenim Hayatı: Derece Alan Üniversite Lisans Tarih Selçuk

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I (HIST 101) Ders Detayları

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I (HIST 101) Ders Detayları Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I (HIST 101) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I HIST 101 Güz 2 0 0 2

Detaylı

2- M. Kemal in fikir ve düşünce yaşamında etkili olan dört şehir hangileridir? ( Selanik, Manastır, İstanbul, Sofya)

2- M. Kemal in fikir ve düşünce yaşamında etkili olan dört şehir hangileridir? ( Selanik, Manastır, İstanbul, Sofya) İNKILAP TARİHİ ÇALIŞMA KAĞIDI 1- M. Kemal in ilk görev yeri neresidir? ( Şam) 2- M. Kemal in fikir ve düşünce yaşamında etkili olan dört şehir hangileridir? ( Selanik, Manastır, İstanbul, Sofya) 3- M.

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından:

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından: Mevduatın Vade ve Türleri ile Katılma Hesaplarının Vadeleri Hakkında Tebliğ (Sıra No: 2002/1) (29 Mart 2002 tarih ve 24710 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır)

Detaylı

8. SINIF T C İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ

8. SINIF T C İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ 8. SINIF T C İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ BİR KAHRAMAN DOĞUYOR ÜNİTESİ KONU ANLATIMI HASAN DOĞAN BİR KAHRAMAN DOĞUYOR M. Kemal 1881 de Selanik te doğdu. Annesi Zübeyde Hanım, Babası Ali Rıza Efendidir.

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

SAINT BENOIT FRANSIZ LİSESİ

SAINT BENOIT FRANSIZ LİSESİ COĞRAFYA NIVEAU / SEVIYE L-1 1-Coğrafya nedir coğrafyanın bölümleri. 2-Dünyanın şekli ve sonuçları. 3-Dünyanın hareketleri. 4-Harita bilgisi. 5-Atmosfer ve özellikleri. 6-İklim elemanları 7-Sıcaklık 8-Basınç

Detaylı

HÜRRİYET İLKOKULU EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 23 NİSAN ULUSAL EGEMENLİK ve ÇOCUK BAYRAMI KUTLAMA PROGRAMI

HÜRRİYET İLKOKULU EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 23 NİSAN ULUSAL EGEMENLİK ve ÇOCUK BAYRAMI KUTLAMA PROGRAMI HÜRRİYET İLKOKULU 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 23 NİSAN ULUSAL EGEMENLİK ve ÇOCUK BAYRAMI KUTLAMA PROGRAMI 1 23 NİSAN ULUSAL EGEMENLİK VE ÇOCUK BAYRAMI KUTLAMA PROGRAMI Sayın Müdürüm, Saygı Değer Öğretmenlerim,Kıymetli

Detaylı

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük KABOTAJ BAYRAMI, MUSTAFA KEMAL E SUİKAST GİRİŞİMİ, BİR DEVRİN ANALİZİ: NUTUK

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük KABOTAJ BAYRAMI, MUSTAFA KEMAL E SUİKAST GİRİŞİMİ, BİR DEVRİN ANALİZİ: NUTUK 1 Kabotaj Hakkı Nedir? Kabotaj, bir devletin kendi limanlarına deniz ticareti konusunda tanıdığı ayrıcalıktır. Bu ayrıcalıktan yalnızca yurttaşlarının yararlanması, millî ekonomiye önemli bir katkı sağlayacağından,

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

GLn ipisi için..." omülki A^mır. fark yaratmak istepenkre... Tarih. 300 Adet Tamamı Özgün Çözümlü Açık Uçlu Sorular.

GLn ipisi için... omülki A^mır. fark yaratmak istepenkre... Tarih. 300 Adet Tamamı Özgün Çözümlü Açık Uçlu Sorular. GLn ipisi için..." omülki A^mır "9 fark yaratmak istepenkre... // Tarih 300 Adet Tamamı Özgün Çözümlü Açık Uçlu Sorular n www.nextlevelkariyer.com 0312 418 99 99 09 EYLÜL 2017 KAYMAKAMLIK SINAVI HAZIRLIK

Detaylı

C D E C B A C B B D C A A E B D D B E B A A C B E E B A D B

C D E C B A C B B D C A A E B D D B E B A A C B E E B A D B 1- XIX. ve XX. yüzyılın başlarında. Osmanlı. Devleti her alanda çöküntü içinde olmasına karşılık, varlığını ve bağımsızlığını uzun süre korumuştur. Bu durumun en önemli nedeni, aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

TEOG Tutarlılık. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük

TEOG Tutarlılık. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 2015-2016 8. Sınıf TEOG Tutarlılık T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Sorularımızın TEOG sorularıyla benzeşmesi, bizler için olduḡu kadar, bu kaynaklardan beslenen yüz binlerce öḡrenci ve yüzlerce kurum

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ 1. Osmanlı İmparatorluğu nun Gerileme Devrindeki olaylar ve bu olayların sonuçları göz önüne alındığında, aşağıdaki ilişkilerden hangisi bu devir için geçerli

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : A.SEÇ.ATATÜRK İLK.VE İNK.TAR.SEMİNERİ Ders No : 0310400249 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü

Detaylı

T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ DERS NOTU I. DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ OSMANLI DEVLETİ NİN GENEL DURUMU. Ekonomik Durum:

T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ DERS NOTU I. DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ OSMANLI DEVLETİ NİN GENEL DURUMU. Ekonomik Durum: T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ DERS NOTU I. DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ OSMANLI DEVLETİ NİN GENEL DURUMU Ekonomik Durum: 1. Avrupa daki gelişmelerin hiçbiri yaşanmamıştır. Avrupa da Rönesans ve Reform

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Giriş... 1 I. BÖLÜM 19. YÜZYILDA OSMANLI YENİLEŞME HAREKETLERİ VE OSMANLI DEVLETİ NİN SON DÖNEMİNDEKİ DIŞ OLAYLAR

İÇİNDEKİLER. Giriş... 1 I. BÖLÜM 19. YÜZYILDA OSMANLI YENİLEŞME HAREKETLERİ VE OSMANLI DEVLETİ NİN SON DÖNEMİNDEKİ DIŞ OLAYLAR İÇİNDEKİLER Giriş... 1 I. BÖLÜM 19. YÜZYILDA OSMANLI YENİLEŞME HAREKETLERİ VE OSMANLI DEVLETİ NİN SON DÖNEMİNDEKİ DIŞ OLAYLAR I. 19. YÜZYILDA OSMANLI YENİLEŞME HAREKETLERİ... 21 Sanayileşen Avrupa Karşısında

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX BIRINCI BÖLÜM ANAYASA HUKUKUNUN KISA KONULARI 1. 1961 Anayasası ile 1982 Anayasası nın Hazırlanış ve Kabul Ediliş Süreçlerindeki Farklılıklar...1 2. Üniter, Federal ve Bölgeli

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ II Ders No : 005002004 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 2 Ders Bilgileri Ders Türü

Detaylı

TÜRKİYE ve IRAK. I I. TARİHSEL ARKA PLAN: ABD İŞGALİNE KADAR TÜRKİYE-IRAK İLİŞKİLERİ İngiliz Ordusu, 30 Ekim 1918'de imzaladığı Mondros Mütarekesi'ne rağmen, kuzeye doğru yaptığı son bir hamle ile Musul

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI BAŞLANGIÇ

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI BAŞLANGIÇ TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI BAŞLANGIÇ Türk Vatanı ve Milletinin ebedi varlığını ve Yüce Türk Devletinin bölünmez bütünlüğünü belirleyen bu Anayasa, Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu, ölümsüz önder ve eşsiz

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL TARİH VE GENEL TÜRK TARİHİ I. TARİH BİLİMİNE GİRİŞ...3

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL TARİH VE GENEL TÜRK TARİHİ I. TARİH BİLİMİNE GİRİŞ...3 İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL TARİH VE GENEL TÜRK TARİHİ I. TARİH BİLİMİNE GİRİŞ...3 A. Tarihin Tanımı...3 B. Tarihin Kaynakları...4 C. Tarihe Yardımcı Bilim Dalları...4 D. Tarihte Yüzyıl, Yarı Yüzyıl,

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI SEÇİM SİSTEMLERİNİN SEÇMEN İRADESİNE ETKİSİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI SEÇİM SİSTEMLERİNİN SEÇMEN İRADESİNE ETKİSİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI SEÇİM SİSTEMLERİNİN SEÇMEN İRADESİNE ETKİSİ Metin ÖZ Samsun, 2017 S E Ç İ M S İ S T E M L E R İ N İ N S E Ç M E N İ R A

Detaylı

TEŞKİLATLANMA VE KOLLEKTİF MÜZAKERE HAKKI PRENSİPLERİNİN UYGULANMASINA MÜTEALLİK SÖZLEŞME

TEŞKİLATLANMA VE KOLLEKTİF MÜZAKERE HAKKI PRENSİPLERİNİN UYGULANMASINA MÜTEALLİK SÖZLEŞME TEŞKİLATLANMA VE KOLLEKTİF MÜZAKERE HAKKI PRENSİPLERİNİN UYGULANMASINA MÜTEALLİK SÖZLEŞME Bu sözleşme, ILO'nun temel haklara ilişkin 8 sözleşmesinden biridir. ILO Kabul Tarihi: 18 Haziran 1949 Kanun Tarih

Detaylı

Cumhurbaşkanı. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu

Cumhurbaşkanı. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Cumhurbaşkanı Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu 2 3 Cumhurbaşkanı bir ülkede yönetim hakkının kalıtımsal, soya dayalı, kişisel olmadığını Kanyanğının dinsel kaynaklardan ilahi tanrısal

Detaylı

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiyenin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V GİRİŞ 1 A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 BİRİNCİ BÖLÜM: AVRUPA SİYASAL TARİHİ 1 2 I.

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi-I Ders No : 069030020 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 2 Ders Bilgileri Ders Türü

Detaylı

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr YENİ ANAYASA DEĞİŞİKLİK ÖNERİLERİMİZ (TCBMM Başkanlığı na iletilmek üzere hazırlanmıştır) 31.12.2011 İletişim: I. Anafartalar Mah. Vakıf İş Hanı Kat:3 No:

Detaylı

ÜNİTE:1. Osmanlı-Türk Anayasal Gelişmeleri ÜNİTE:2. Anayasaların Yapılması ve 1982 Anayasası ÜNİTE:3. Anayasaların Değiştirilmesi ve 1982 Anayasası

ÜNİTE:1. Osmanlı-Türk Anayasal Gelişmeleri ÜNİTE:2. Anayasaların Yapılması ve 1982 Anayasası ÜNİTE:3. Anayasaların Değiştirilmesi ve 1982 Anayasası ÜNİTE:1 Osmanlı-Türk Anayasal Gelişmeleri ÜNİTE:2 Anayasaların Yapılması ve 1982 Anayasası ÜNİTE:3 Anayasaların Değiştirilmesi ve 1982 Anayasası ÜNİTE:4 1982 Anayasası na Göre Devletin Temel Nitelikleri

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XVII I. BÖLÜM TBMM IX. DÖNEM ( )

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XVII I. BÖLÜM TBMM IX. DÖNEM ( ) IX İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XVII I. BÖLÜM TBMM IX. DÖNEM (1950 1954) A. 1950 SEÇİMLERİ... 3 Seçim Sonuçları... 3 Meclis Başkanlığı Seçimi... 4 Cumhurbaşkanlığı Seçimi...

Detaylı