AB KATILIM ÖNCESİ ARACI KIRSAL KALKINMA BİLEŞENİ (IPARD) KAPSAMINDA TÜRK TARIMINDAKİ DÖNÜŞÜM SÜRECİ º. Fatih Feramuz YILDIZ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AB KATILIM ÖNCESİ ARACI KIRSAL KALKINMA BİLEŞENİ (IPARD) KAPSAMINDA TÜRK TARIMINDAKİ DÖNÜŞÜM SÜRECİ º. Fatih Feramuz YILDIZ"

Transkript

1 AB KATILIM ÖNCESİ ARACI KIRSAL KALKINMA BİLEŞENİ (IPARD) KAPSAMINDA TÜRK TARIMINDAKİ DÖNÜŞÜM SÜRECİ º Fatih Feramuz YILDIZ 1. Giriş Avrupa Birliği (AB), yıllarında uygulamaya sokmak üzere Katılım Öncesi Aracı (IPA) adı altında yeni bir program hazırlamıştır yılları arasında uygulanan SAPARD (Tarım ve Kırsal Kalkınma İçin Özel Katılım Programı), ISPA (Katılım Öncesi Yapısal Politika Aracı), PHARE (Polonya ve Macaristan Ekonomilerinin Yeniden Yapılandırılmasına Yönelik Destek Programı) ve daha çok Balkan Ülkeleri için uygulanan CARDS (Yeniden Yapılanma, Kalkınma ve İstikrar İçin Birlik Yardımı) Programlarının bir karışımı olarak planlanan IPA Programı kapsamında beş farklı bileşen bulunmakla birlikte kırsal kalkınma bileşeni olan IPARD, Türk tarımı ve kırsal alandaki nüfus üzerinde etkili olacaktır. Bu bağlamda, Türk tarımında bazı olumlu ve olumsuz gelişmeler olması beklenmektedir. Bu çalışmada ise bu değişim ve dönüşüm sürecinin nasıl atlatılması ve nasıl hareket edilmesi gerektiğine dair önerilere yer verilmektedir. 2. IPA Programı yılları arasında yürürlükte olacak olan IPA Programının bütçesi yaklaşık olarak 15 milyar civarında olacaktır. Türkiye, Hırvatistan ve adaylığı yeni kabul edilen Makedonya ile potansiyel diğer aday ülkeler için uygulanacak olan IPA nın beş tane bileşeni vardır. Bunlar; - Kurumsal Kapasite Geliştirme, - Bölgesel ve Sınırötesi İşbirliği, - İnsan Kaynaklarını Geliştirme, - Bölgesel Kalkınma ve - Kırsal Kalkınma (Instrument for Pre-Accession Rural Development, IPARD). Özellikle son iki bileşen çerçevesinde Türk tarımının AB fonlarından faydalanması ihtimal dahilindedir. Kurumsal Kapasite Geliştirme Bileşeni aslında kamu yönetimi, adalet ve içişleri, eğitim ve sağlık ile insan hakları ve sivil toplum gelişimi konularda yapılacak olan º Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Türktarım Dergisi, Sayı: 167, s.20-28, 2006, Ankara AB Uzmanı (Gıda Müh., MBA), TKB DİATK,

2 reformları öngörmektedir. Bunlar aracılığı ile etkin bir kamu yönetiminin oluşması ve mali kontrolün daha verimli olması düşünülmektedir. Çevresel politikalar ile ulaştırma, bilgi, enerji ve diğer iletişim ağlarının geliştirilmesi de bu bileşen kapsamındaki diğer konulardır. Bölgesel ve Sınırötesi İşbirliği Bileşeni ise üye ve aday ülkeler arasında işbirliğinin, sınırlar ötesine taşınarak, bölgeler arasında karşılıklı işbirliğine gidilmesi ve uluslar üstü bir anlayışla çalışılmasını amaçlamaktadır. İnsan Kaynaklarını Geliştirme Bileşeni ise işçilerin ve girişimcilerin adaptasyonu, istihdam, sosyal kapsam, bilimsel ve mesleki eğitimler ile insan sermayesine yatırım, ortaklıklar yoluyla yatırım yapılması ve bunlara ilişkin kapasitelerin geliştirilmesi gibi hedefleri kapsamaktadır. Bu çerçevede yılları arası için İnsan Kaynakları Geliştirme Programı hazırlanacaktır. Ancak bundan daha önce de Ortak Kapsam Memorandumu ve Ortak Değerlendirme Belgesi gibi aşamaların gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bölgesel Kalkınma Bileşeni ise ulaştırma, çevre, enerji, sağlık ve eğitimine ilişkin altyapıların tamamlanması ve özellikle de KOBİ lerin (Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler) desteklenmesi odaklıdır. İstatistiki Bölge Birimi Sınıflamasına (NUTS) göre Düzey 2 seviyesinde (NUTS II) hazırlanacak olan Bölgesel Kalkınma Planı çerçevesinde, Bölgesel Kalkınma Ajansları kurulması düşünülmektedir. Bu ajanslara ilişkin olarak Devlet Planlama Teşkilatı nın (DPT) hazırlamış olduğu kanun tasarısı halihazırda Türkiye Büyük Millet Meclisi nde (TBMM) görüşülmektedir. Her bir bölgesel kalkınma planı için 2 milyar ya varan bütçeler kullandırılması düşünüldüğünde, bu yeni yapıların gücü bir kez daha anlaşılacaktır. Bölgesel kalkınma alanında, özellikle tarım, hayvancılık ve kırsal kalkınmaya dönük projelerin hazırlanmasına olanak sunulduğu da hatırlanırsa, Türk tarım sektörü için bu projelerin önemi bir kez daha ortaya çıkacaktır. Fakat, bu ajansların, ileride üyelikle birlikte Ödeme Kuruluşuna dönüşecek olan IPARD Ajansı ile karıştırılmaması gerekmektedir. Bölgesel Kalkınma Ajanslarının uygulama ajanslarına dönüştürülmesi ve insan kaynakları ile bölgesel kalkınma bileşeni çerçevesinde hareket etmesi düşünülmektedir. Bunun gerçekleşmesi için de ilgili diğer kurumların yanı sıra başta DPT ve İŞKUR un karşılıklı güvene dayalı bir işbirliğine gitmesi gerekmektedir. 3. IPARD Bileşeni IPARD, ilkeler ve uygulama açısından daha önceki 8 yeni üye ülke ile birlikte Bulgaristan ve Romanya gibi diğer aday ülkeler için uygulanan SAPARD Programıyla büyük benzerlikler taşımaktadır. Bu bileşenin temel amacı; Ortak Tarım Politikası (OTP) ile ilgili müktesebatın hazırlanmasına ve aday ülkelerdeki tarım sektörü ile kırsal alanların sürdürülebilir

3 bir biçimde adaptasyonu için bazı önceliklere ve sorunların çözümüne katkıda bulunmaktır. Bu bağlamda desteklenecek faaliyetlerde öncelikler; pazar verimliliği, kalite ve sağlık standartlarının iyileştirilmesi ile kırsal alanlarda yeni istihdam oluşturulması gibi konulara verilmektedir. IPARD, IPA içerisindeki diğer bileşenlerden farklı olarak, fonların tüm mali kontrolünün aday ülkeye tevdi etmekte yani Geliştirilmiş Merkezi Olmayan Uygulama Sitemi (EDIS) getirmektedir. Bu sistem; ulusal akreditasyon ve akredite olan kuruluşun izlenmesi Komisyon tarafından akredite olmuş IPARD Ajansına fon yönetiminin devri ve uygulamaların daha sonra denetlenmesi gibi ilave unsurları öngörmektedir. Yani, IPA nın diğer bileşenlerinin aksine IPARD için bir ajans kurulması zorunluluktur. Bu bağlamda, DPT nin koordinasyonunda kurulan ve daha sonraları ismi Kalkınma Ajanslarına çevrilen Bölgesel Kalkınma Ajanslarının kurulmasında AB den gelen bir zorunluluk ve dayatma yoktur. IPARD ile ilgili olarak farklı bir programlama ve uygulama mekanizması vardır. Buna göre; (i) programlama işlevinde, fonların hangi faaliyetlere (tedbirlere) yönelik projeler için ve hangi koşullarda kullanılabileceğini gösteren bir Kırsal Kalkınma Planının hazırlanması ve bu planın AB Komisyonu ile müzakere edilerek onaylanması ve (ii) uygulama işlevi için ise, öngörülen tedbirlerin her birisi için ayrı ayrı akredite edilen bir IPARD Ajansının (Kırsal Kalkınma Uygulama ve Ödeme Ajansı) kurulması gerekmektedir. Kırsal Kalkınma Planındaki önceliklerin ve bu öncelikler altında desteklenecek faaliyetlerin (tedbirlerin) belirlenmesinde, sektör analizi büyük öneme sahiptir. Sektör analizinde; sektördeki üretici/çiftçi, işleme sanayi, pazar ve ticaret ve hükümet politikalarındaki mevcut durumun tanımı, bunların AB standartlarına ulaşma düzeyinin analizi, geçmişteki eğilimler ve geleceğe yönelik muhtemel gelişmeler ile sektör düzeyinde güçlü ve zayıf yanların tanımlanması ve sektör için tavsiyelerin yer aldığı sonuçlar yer almalıdır. SWOT analizinin de mutlak surette yapılmış olması tavsiye edilir. IPARD ın uygulanmasının, SAPARD uygulaması ile aynı olması beklendiğinden, planı ve programı hazırlamak, Komisyonla müzakere etmekten sorumlu bir Yönetim Otoritesinin (Yönlendirme ve İletişim Komitesi) belirlenmesi gereklidir. Programın izlenmesi için ayrıca bir İzleme Komitesi kurulması gerekmektedir. İlgili kamu kurum ve kuruluşları, sosyal taraflar ve Avrupa Komisyonunun temsilcilerinden oluşan İzleme Komitesi esas itibarı ile yardımın ve uygulamanın etkinliği ve kalitesini temin etmekle yükümlüdür. AB den kırsal kalkınma için ayrılacak fonların kullanılması için IPARD Ajansının kurulması bir zorunluluktur. Bu ajans, AB

4 OTP harcamalarının yapıldığı Avrupa Tarımsal Yönlendirme ve Garanti Fonunun (FEOGA) Garanti Bölümünde öngörülen hesapların ibrasına yönelik işlemler (son denetim, hesapların ibrası ve uygunluğu kararı) gibi kapsamlı uygulamalardan sorumlu olmaktadır. İşlemler ve sorumluluklar FEOGA ile aynı olduğundan, IPARD Ajansından adaylık sürecinde gerekli deneyimi kazanması ve üyelik sonrasında, FEOGA dan sorumlu Ödeme Kuruluşu yapısına dönüştürülmesi beklenmektedir. Uygulama ve ödeme gibi iki ayrı işlevi bulunana IPARD Ajansının temel görevlerini; (i) Başvuruların istenmesi ve planda belirlenen kriterler kapsamında projelerin seçimi, (ii) Ödemelerin onaylanması, (iii) Ödemelerin yapılması, (iv) Ödemelerin muhasebesi, (v) Proje öncesi ve sonrası kontrollerin yapılması ve (vi) Raporlama şeklinde özetleyebiliriz. Ajansın mutlak surette, doğrudan ajans başkanına bağlı olarak çalışan bir İç Denetim Birimine ve veritabanı bazında çalışan bir bilgi işlem sistemine sahip olması gerekmektedir. Kırsal kalkınma ile ilgili olarak görev yapacak olan bu kurumun yerel düzeyde il veya bölge ofislerinin olması da önemli bir gerekliliktir. Öncelikle, İç Denetimi Biriminin IPARD Ajansı içinde yaptığı Kurumsal Değerlendirme Raporuna bağlı olarak bir ulusal akreditasyon yapılmalıdır. Aday ülke tarafından akredite edilen IPARD Ajansı daha sonra AB Komisyonunca da akredite edilir ve kırsal kalkınma odaklı AB fonlarının işlerliğini sağlayacak olan projelerin uygulanmasına başlanılır. Bu konuda Türkiye deki çalışmalar Tarım ve Köyişleri Bakanlığı (TKB) uhdesinde yürütülmektedir. Buna göre; AB Türkiye Mali İşbirliği çerçevesinde kabul edilen 2004 Projesi ile Kırsal Kalkınma Planının hazırlanması ve kurumsal kapasite gelişiminin sağlanması hedeflenmektedir Projesi ile de IPARD Ajansının kurulması amaçlanmıştır. Bu bağlamda, TKB tarafından hazırlanan ve diğer kurum ve kuruluşlarınca üzerinde görüş bildirilen IPARD Ajansı (Tarım ve Kırsal Kalkınma Ödeme Kurumu) kanun tasarısının 2006 yılı ilkbaharında TBMM de kabul edilerek yasalaşması beklenmektedir. 4. SAPARD Ülkelerindeki Gelişmeler Üye olan son 8 ülke ile Bulgaristan ve Romanya dan oluşan SAPARD Ülkelerinde mutlak surette bir SAPARD Ajansı kurulduğu görülmektedir. Daha sonra bu SAPARD Ajanslarının hepsi üyelikle birlikte Ödeme Kuruluşuna dönüşmüştür. Bu ülkelerden Polonya, 1.8 milyon tarım işletmesi, ortalama 8 ha işletme büyüklüğü ve 29,6 milyon ton hububat üretimi ile 10 yeni AB üyesi ülke içinde tarımsal ağırlığı olan bir ülke olup Türkiye ile benzer özelliklere sahiptir. Polonya daki toplam nüfusun %35 den fazlası (15 18 milyon) kırsal alanda yaşamakta

5 ve tarımın istihdam içindeki payı da %18 civarındadır. Adaylık sürecinde Polonya SAPARD Ajansı olarak görev yapan ARMA (Tarımda Yeniden Yapılanma ve Modernizasyon Kuruluşu), üyelikle birlikte Ödeme Kuruluşuna dönüşmüş ve kırsal kalkınma desteklerinin yanı sıra balıkçılık destekleri, DGD ve Polonya nın ulusal kaynaklarından karşılanan ödemeleri de yürütmeye başlamıştır. SAPARD Ajansı döneminin ilk başlarında yıllık olarak 100 milyon AB desteği aktaran ARMA, zaman içerisinde bu rakamın 170 milyon ya çıkmasında da önemli rol oynamıştır. Bu bağlamda ARMA örneğinin başarılı olduğu söylenebilir. Yine de ARMA nın AB fonlarının aktarmadaki başarısı %82 düzeyinde kalmıştır. En geç (35 ay) akredite edilen SAPARD Ajansına sahip olan Macaristan da sıkıntılı bir süreç yaşanmıştır. Macaristan Tarım ve Kırsal Kalkınma Bakanlığı nın devre dışı kalması ve diğer kamu kuruluşlarının etkin olmasından dolayı sahipsiz kalan SAPARD Ajansı hazırlıkları hep AB Komisyonu nun ve Brüksel in itelemesi ile güçlükle yürütülebilmiştir. Üyelikten önce SAPARD Ajansı ile Tarımsal Müdahale Merkezi (AIC) ile birleşerek Tarım ve Kırsal Kalkınma Ajansı (ARDA) adını almıştır. GSYİH (Gayri Safi Yurtiçi Hasıla) içindeki tarım payı yaklaşık olarak %5 civarında olan Macaristan, SAPARD Ajansı aracılığı ile yıllık olarak yaklaşık 55 milyon AB desteği almıştır. Bu rakamın düşük olması SAPARD Ajansının geç kurulmasından dolayıdır. Bu nedenle Macaristan için ayrılan AB desteğinin sadece %62 si kullanılmıştır. Bu oranlar açısından diğer SAPARD Ajanslarına bakıldığında; Estonya da ARIB için %91, Letonya da RSS için %92, Çek Cumhuriyeti nde SAIF için %95, Slovakya da APA için %83 ve Slovenya da AAMRD için %99 olarak görülmektedir. Litvanya SAPARD ajansı NPA ise %94 civarındaki bu oranı; SAPARD kapsamında ilk başta sadece 5 tedbirin seçilip akredite edilmesine ve tarımsal işletmelere yatırım, tarımsal ürünlerin işlenmesi ve pazarlanması ile kırsaldaki ekonomik faaliyetlerin çeşitlendirilmesi gibi tedbirlere gelen başvuruların sayıca çok olmasına ve dolayısıyla da kabul edilme yüzdesinin fazla olmasına borçludur. Ancak diğer SAPARD ülkelerinde olduğu gibi Litvanya da da, ormancılık ve çevreyle dost tarımsal üretim gibi tedbirlere pek başvuru gelmemiştir. En erken (18 ay) akredite edilen ajans olan Bulgaristan SAPARD Ajansı SFA ise ilk başlarda kuruluş aşamasında iken çok başarılı bir akreditasyon süreci geçirmiş olmasına rağmen zaman içerisinde bu hızını kaybetmiş ve etkinliğini yitirmiştir. Bu nedenle de AB fonlarının kullanılma yüzdesi %61 de kalmıştır. Romanya SAPARD Ajansı için bu rakam ancak %50

6 dolayındadır. Yani Romanya, üyelik öncesinde kendisine ayrılan AB kaynaklı kırsal kalkınma fonlarının ancak yarısını değerlendirebilmiştir. Türkiye ile benzer olan Polonya örneğine tekrar dönecek olursak, adaylık sürecinin ve müzakerelerin başlamasından önce Polonya nın temel tarım problemlerinin şunlar olduğu görülmektedir: - Tarımsal verimliliğin düşük olması, - Kırsal alanlardaki işsizlik ve yoksulluk, - Kırsal nüfusun eğitimsiz olması, - Devlet desteklerine bağımlılığın yüksek olması, - Tarım işletmelerinin küçük olması (geçimlik ve yarı-geçimlik), - Temel gıda üretiminin dahi ilkel metotlarla yapılması ve - Kırsal altyapının yetersiz olması. Ancak, AB macerasının başlaması ile Polonya, bu sorunlarını kısmen de olsa çözmeye başlamıştır. SAPARD Ajansı nın (ARMA) kurulması ve AB kaynaklarının aktarılması ile birlikte ortalama çiftlik büyüklüğü artmış, üretim oranları yükselmiş, gıda işleme endüstrisi çarpıcı bir şekilde gelişmiş, gıda ihracatı artmış ve belki de SAPARD Programı nın en olumlu etkisi olarak gösterilen kırsal altyapı iyileşmesi sağlanmıştır. İşte tüm bu süreçte toplam olarak 1.2 milyar AB desteği alınmıştır. Bu rakama, ulusal kaynaklardan ayrılan pay ile kırsal kalkınma projelerine başvuran faydalanıcıların katkısı da eklendiğinde, toplam 2.7 milyar civarında bir bütçenin Polonya kırsalının geliştirilmesi için harcanmıştır. Adaylık sürecindeki bu başarısı ve SAPARD Ajansının olumlu etkisi sonucu Polonya hükümeti müzakere sürecinden en avantajlı çıkan aday ülke olmuştur. Bu bağlamda, üyelik sonrası yılları için 7.2 milyar tutarında bir kaynağın Polonya tarımına aktarılması gündeme gelmiştir. Hazırlanan plana göre bu rakamın %40 ı doğrudan ödemeler, %32 si kırsal kalkınma, %17 si sektörel uygulama programları ve nihayetinde %11 i de piyasa düzenlemeleri ile ihracat geri ödemeleri için kullanılacaktır. Bu başarısını müzakereler sırasında da devam ettiren Polonya, bazı ürünler için belirlenen kota ve prim miktarlarında istediği oranı almayı bilmiştir. Öyle ki Polonya neredeyse Hollanda ve İtalya kadar yüksek bir süt kotasına (yaklaşık 9 milyon ton) sahip olmuştur. Üyelikten sonraki 5 yıl içinde, yarı geçimlik tarım işletmeleri için yıllık 1250 destek almayı başaran Polonya, özellikle hayvan refahı ve çevrenin korunması gibi başlıklarda da AB desteği

7 almayı garantilemiştir. Özellikle süt sektöründe büyük bir ilerleme sağlayan Polonya da; üretim konsantrasyonu artmış, her bir baş inek için olan verimlilik yükselmiş, AB ve 3.ülkelere olan ihracat hızla artmış ve süt fiyatları göreceli olarak yükselmiştir. 5 yıl öncesine kadar üretilen sütün sadece %20 si AB standartlarında olan Polonya da bu oran artık %90 lar civarındadır. Bu başarının arkasında SAPARD kapsamında uygulanan tarımsal işletmelere yatırım tedbirinin etkin olarak değerlendirilmesi ve kalite artırmaya yönelik yatırımların gerçekleşmesi gösterilebilir. SAPARD Programının başladığı yıl olan 1999 da Polonya da sadece 555 organik tarım çiftliği varken, 2003 te bu sayı 2286 ya (sertifikalı üretim yapan çiftlik olarak) çıkmıştır. Dolayısıyla, tüm sektörler baz alındığında, 2003 yılında Polonya nın AB ülkelerine olan tarım ürünleri ihracatı %43 artmıştır. Aynı yıl içinde Polonya nın ulusal parası (zloty) %20 değer kazanmıştır da %3.4 olan tarımın GSYİH daki oranı, 2003 te %2.3 e kadar düşmüştür. 5. Değişen AB Tarım Politikaları ve Türk Tarımı AB Ortak Tarım Politikası zaman içerisinde değişmekte ve AB bütçesi içerisindeki yeri de farklılaşmaktadır. Bu bağlamda, FEOGA Garanti Bölümü içerisindeki tarımsal desteklerin yıllara göre dağılımında da önemli değişimler yaşanmıştır. Buna göre, 1988 yılında AB FEOGA Garanti Bölümü desteklerinin yaklaşık %35 i yeniden yapılanmaya ayrılırken, %20 si doğrudan desteklere ile üretim kaynakları desteklere ve geri kalan %45 lik kısım da piyasa düzenlemeleri ve diğer müdahale desteklerine ayrılmıştır (Grafik 1). Ancak zaman içerisinde yeniden yapılanma destekleri azalmış ve nihayetinde 2002 yılında %10 a kadar gerilemiştir. Benzer bir şekilde aynı sürede piyasa destekleri ile müdahaleler de %4 lere kadar düşmüştür. Öte yandan doğrudan destekler artan bir eğilim göstermiş ve 2002 de %70 lerin üstünde bir paya sahip olmuştur yılı OTP Reformu (Mac Sharry Düzenlemeleri) ile FEOGA nın Garanti Bölümünden kırsal kalkınma destekleri verilmeye başlanmıştır yılı düzenlemeleri ile bu desteklerin gittikçe arttığı görülmektedir de %10 dan daha fazla paya sahip olan kırsal kalkınma destekleri artık en önemli tarımsal düzenleme haline gelmiştir. Bu nedenden dolayı AB FEOGA Garanti Bölümü kırsal kalkınma destekleri ile Yönverme Bölümü desteklerinin, Avrupa Tarımsal Kırsal Kalkınma Fonu (EAFRD) başlığı altında toplanmasına karar verilmiştir. Grafik 2 de ise AB nin ihracat geri ödemesine ayırdığı harcamanın yıllara göre olan değişimi görülmektedir. Buna göre, 90 lı yılların başında 10 milyar civarında olan ihracat geri ödeme destekleri zamanla hızla azalmış ve 2001 de 3,5 milyar ya kadar düşmüştür. Hazırlanan şeker reformu yasasından sonra bu rakamın 2 milyar ya kadar düşmesi beklenmektedir. Bu çerçevede, AB de tarımsal desteklerin azaldığı ve bir dönüşüm içerisinde olduğu gerçektir. Buna

8 paralel olarak, üye ve aday ülkelerde de değişiklikler olması olasıdır. Tarama sürecine giren Türkiye nin, müzakere sürecinde tarımsal anlamda dönüşüme uğraması kaçınılmazdır.

9 Grafik 1. FEOGA Garanti Bölümü Desteklerinin Yıllara Göre Değişimi (Kaynak : J.Plewa, 2005) 100% 80% 60% 40% 20% 0% Yeniden Yapılanma Doğrudan Destekler Piyasa Müdahale Destekleri Kırsal Kalkınma

10 Grafik 2. AB de Yapılan Toplam İhracat Geri Ödemesinin Yıllara Göre Değişimi (Kaynak : J.Plewa, 2005) Toplam İhracat Geri Ödemesi (milyon ) şeker reformu sonrası

11 Grafik 3. AB 15 Ülkeleri ve Türkiye deki Bazı Ürünlerin Fiyat Seviyelerinin Yüzdesel Karşılaştırılması (Kaynak : K.Bauer, 2005) AB 15 ve Türkiye İçin Üretici Fiyatları Seviyesi (2003) 200% 180% 160% 140% 120% 100% 80% 60% 40% 20% 0% AB 15 Fiyat Düzeyi Buğday Mısır Yağlı Tohumlar Patates Süt Sığır Eti Kümes Hayvanları Eti Koyun Eti AB standartlarındaki kalitede süt üretilmesi durumundaki fiyat farkı

12 AB tarım piyasaları ile mücadele etmek ve bir anlamda ayakta kalma mücadelesi vermek zorunda kalacak olan Türk tarımının karşısındaki en büyük engel, rekabetçi bir sektörün olmamasıdır. Türk tarımı, kendini yenilemeli ve rekabetçi bir yapıya kavuşmalıdır yılı verilerine göre Türkiye deki birçok ürünün fiyatları AB 15 fiyatlarından çok fazladır (Grafik 3). Süt fiyatlarının AB 15 fiyatlarından az olması bizi aldatmamalıdır. AB standartlarında süt üretilmesi gerektiği düşünülürse Türkiye deki süt fiyatlarının yine AB 15 ten yüksek olması beklenmektedir. Buna göre; Türkiye de üretilen sütün fiyatı, AB süt fiyatlarının %80 i civarında iken, AB standartlarında ve kalitesinde üretim yapılması durumunda AB 15 fiyatlarından daha pahalıya mal olmaktadır. Patates, buğday ve sığır eti fiyatları da AB 15 düzeyinin çok üstünde olmakla birlikte, bunun arkasında girdi maliyetlerinin ve yem fiyatlarının yüksek olması söylenebilir. Mısır ve yağlı tohumlar için de benzer şeyler söylenebilir. Kümes hayvanları et fiyatları hemen hemen AB 15 ile aynı iken, koyun etinde Türkiye deki fiyatlar AB 15 e göre nispeten daha ucuzdur. Ancak, müzakere süreci ve IPARD Programı boyunca Türkiye deki fiyatların AB deki düzeylere yaklaşması beklenebilir. AB 15 ile Türkiye ve Polonya daki üretici desteklerinin değişimine ilişkin bir başka projeksiyonda (Grafik 4) ise AB 15 ülkelerinde bu oranın %40 lar civarında seyrettiği görülmektedir. Oysa Türkiye için bu desteklerin 1998 yılında % arası, 2000 yılında %5 dolayında ve 2003 te ise yeniden %25 ler civarında olduğu görülmektedir. Öte yandan Polonya da bu oran, 1998 yılında Türkiye deki yakın bir düzeyde iken sürekli olarak azalma göstererek 2001 de %15 düzeyine ve bu eğilimin devam etmesi sonucunda da 2003 te %10 seviyesine kadar düşmüştür. Her ne kadar AB Komisyonu karşı çıksa da şahsi kanaatime göre Türkiye nin AB ye olası üyeliğine kadar mutlak surete üreticinin desteklenmesine ihtiyaç vardır. AB düzeyinde üretim miktarına ve AB standartlarında kaliteye ulaşılması için önümüzdeki müzakere sürecinde, en azından ulusal kaynakları kullanarak, Türk çiftçisi ve üreticisi desteklenmelidir. Ancak bunu yaparken AB ve DTÖ kıskacı dikkate alınmalı ve daha çok kırsal kalkınmaya dönük girişimler desteklenmeli, kaliteyi ve verimi artırıcı tedbirler uygulanmalıdır. Tüm bunları yaparken, kalıcı olan ve altyapısal dönüşümleri sağlayacak destekler sağlanmalıdır. AB, her ne kadar kendi kaynakları ile OTP ye aykırı destekleme yapılmasına karşı çıksa da diğer aday ülkeler gibi Türkiye ye de bazı desteklerde bulunmaktadır. Aşağıda yer alan Grafik 5 te ise yıları için AB tarafından Türkiye ye aktarılan Katılım Öncesi Destekler görülmektedir. Buna göre; 2002 de 120 milyon civarında olan AB Katılım Öncesi

13 Yardımı, 2003 te 150 milyon civarına, 2004 te 250 milyon düzeyine ve 2005 te de 300 milyon ya ulaşmıştır. Bu rakam 2006 da 500 milyon tutarında olacaktır. Grafik 4. Türkiye ve Polonya ile AB 15 Ülkelerindeki Üretici Desteklerinin Karşılaştırılması (Kaynak : K.Bauer, 2005) Tahmini Üretici Destekleri Yüzdesi 50 % Türkiye AB-15 Polonya Grafik Yıları Arasında Türkiye İçin Ayrılan AB Katılım Öncesi Desteği (Kaynak : K.Bauer, 2005) Türkiye İçin Katılım Öncesi AB Yardımı Milyon

14 AB Katılım Öncesi Yardımlar haricinde yılları için geçerli olan IPA Programı da Türkiye için önemli bir fırsattır. Her ne kadar son 10 üye ülkeye ayrılan kaynaklar kadar olmasa da Türkiye, IPA ve özellikle IPARD tan maksimum oranda faydalanmalıdır yılı Aralık ayındaki AB zirvesinde Makedonya nın da aday ülke olarak kabul edilmesiyle birlikte, IPARD Programından Türkiye ye düşecek olan pay azalacaktır. Özellikle Hırvatistan ın IPARD Ajansını kurma yolunda önemli mesafe kat etmesi ve 2006 da bu ajansı akredite ederek, AB kırsal kalkınma fonlarını aktarması hesaba katılacak olursa Türkiye nin kaybedecek zamanının kalmadığı bir kez daha idrak edilecektir. AB Katılım Öncesi Destekleri ve IPARD fonlarının aktarılmasını öngören kırsal kalkınma projeleri ile kısmen de olsa bir değişim sürecine girecek olan Türk tarımı, bir dönüşüm periyodunun arifesindedir. Bu dönüşümü yaparken, piyasa müdahale önlemlerinden daha çok, kalıcı olan ve altyapısal gelişimi sağlayacak olan tedbirler alınmalıdır. Türkiye, ancak kendi tarımını AB ye uyumlaştırırsa üyelikten kazançlı çıkacaktır. Aksi halde, OTP ye uyumunu gerçekleştiremeyen Türk çiftçisi ve köylüsü zor durumda kalacaktır. AB tarım politikalarına uyum sağlamak elbette OTP ye teslim olmak demek değildir. Bilakis, AB OTP si ile gelecek olan tehlikelerin önceden görülüp tedbir alınması ve bu bağlamda da oluşacak olan fırsatların iyi kullanması dönüşümü tetikleyecek etmenlerdir. Kısmen de olsa bunu sağlayan Polonya, 2003 verilerine göre, tarımsal desteklerin temel yapısına bakıldığında Türkiye ye oranla AB ile daha uyumlu bir yapıdadır (Grafik 6). Grafik 6. Türkiye, Polonya ve AB 15 deki Tarımsal Desteklerin Temel Yapısı (2003 Yılı) (Kaynak : K.Bauer, 2005) 100% 80% Türkiye, Polonya ve AB 15 de Tarımsal Destekleme Politikasının Temel Yapısı (2003 Yılı) 60% 40% Diğer Destekler Piyasa Fiyatı Desteği 20% 0% Türkiye AB -15 Polonya

15 6. Türkiye İçin Öneriler ve Sonuç Türkiye nin AB macerasının en dinamik olduğu şu günlerde ön tarama, ayrıntılı tarama ve nihayetinde de müzakere aşamaları tecrübe edilecektir. Adaylık sürecinde Türkiye nin destek alabileceği en önemli mali araç olan IPARD ın çok iyi değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu nedenle de IPARD Ajansı nın, AB Komisyonu nca akredite edilecek bir yapıda ve süratle kurulması gerekmektedir. Yukarıda özetlenen AB desteklerinin değişimi sürecinden de anlaşılacağı üzere yerinde durmayan bir OTP ve AB ye uyum sağlamak söz konusudur. Bunu başarmak için de AB ile uyumlu bir tarım sektörünün oluşturulması elzemdir. Bu yeniden yapılanma ve oluşumu gerçekleştirecek olan kurumsal yapılanma ise IPARD Ajansı dır. Aşağıda yer alan tabloya bakıldığında (Tablo 1), yeni 10 üye ülkenin eski üye ülkelere olan uyumu görülmektedir. Buna göre; AB 25 te GSYİH içinde tarımın payı %1.6 civarındadır. Tarımda çalışan nüfus açısında bakıldığında ise Polonya, Litvanya ve Letonya gibi yeni üye ülkelerdeki toplam istihdamda tarımın önemli bir yer tuttuğu anlaşılmaktadır. Öte yandan bu durum eski üye ülkelerden Portekiz ve Yunanistan için de benzer yüksek düzeyde olarak kabul edilebilir. Polonya ve Macaristan dışındaki yeni üyelerin kırsal nüfusları ve tarımla ilgili sektörlerde çalışan kişi sayısı AB 15 ile yakın seviyededir. Buna karşın, kırsalda yaşayan kişi başına düşen GSYİH ile tarımla uğraşan çiftçi hane halkı için olan GSYİH rakamları, AB 15 ülkelerinden azdır. Tüm bunlara bakıldığında, yeni 10 üye ülkenin, AB 15 ülkeleri ile giderek daha benzeşmekte olduğu görülmektedir. Türkiye nin yapması gereken temel şey, Polonya ve Macaristan gibi kısmen de olsa Türkiye ile benzer olan yeni üye ülkelerin üyelikle birlikte geçirdikleri dönüşümün net izlenmesi ve Bulgaristan ve Romanya gibi potansiyel üye aday ülkelerdeki uygulamaların tespit edilmesidir. AB ye aday hiçbir ülke için bu kadar canlı ve somut örnekler yoktu. Türkiye bu fırsatı iyi kullanmalı ve özellikle son 10 üye ülke ile Romanya ve Bulgaristan gibi 2 aday ülkenin tecrübelerinden mutlak surette faydalanmalıdır. Bu bağlamda, Polonya örneğinden çıkarılması gereken derslerin başında etkili bir tarım yönetimi ve sektörel işbirliği gelmektedir. Buna göre; Tarım ve Köyişleri Bakanlığı nın sosyal paydaşlarla ve tarımsal Sivil Toplum Kuruluşları (STK) ile işbirliğine girmesi, Bakanlığın insan kaynağı olan personeline yatırım yapması ve artık tarım, gıda, kırsal kalkınma, hayvancılık ve ilgili diğer alanlarda yetkili tek otorite olması gerekmektedir. Bu bağlamda DPT, Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM), Sanayi ve Ticaret Bakanlığı (STB), Şeker Kurumu ile Tütün Kurumu ve belediyeler gibi bazı kuruluşlara dağılmış bulunan yetki ve sorumluluklar TKB bünyesinde toplanmalıdır.

16 Tablo 1. AB 25 Ülkelerinde GSYİH, Tarımsal Nüfus ve Kırsal Nüfusa İlişkin Veriler (Kaynak : FAO, Birleşmiş Milletler ve AB Komisyonu 2003 yılı verilerinden uyarlanarak hesaplanmıştır) ÜLKELER GSYİH içinde Tarımın Oranı (%) Tarımla İlgili Alanlarda Çalışan Nüfus Tarımla İlgili Alanlarda Çalışan Nüfus Tahmini Kırsal Nüfus Ortalama Arazi Büyüklüğü (ha) Kırsalda Yaşayan Kişi Başına Düşen GSYİH Çiftçi Hane Halkı Başına Düşen GSYİH Yüzdesi (%) AB 25 1,6 5,2 10,082, ,934,000 18, ,408 BELÇİKA 1,0 1,7 70, ,000 25,4 9,189 37,282 ÇEK CUMHURİYETİ 1,1 4,5 212,000 2,602,000 66, ,782 DANİMARKA 1,6 3,3 89, ,000 54,7 2,901 25,359 ALMANYA 0,7 2,4 871,000 9,516,000 41,2 1,402 15,323 ESTONYA 2,2 6,3 37, ,000 21,6 1,067 11,368 YUNANİSTAN 5,4 16,3 654,000 4,239,000 4,3 2,428 15,739 İSPANYA 3,6 5,6 934,000 9,611,000 21,2 3,185 32,773 FRANSA 2,0 4,3 1,042,000 14,157,000 45,3 1,996 27,125 İRLANDA 1,9 6,4 113,000 1,600,000 32,3 1,332 18,862 İTALYA 2,2 4,7 1,040,000 18,596,000 6,4 1,546 27,646 GÜNEY KIBRIS R.Y. 3,7 5,2 17, ,000 3,5 1,856 27,077 LETONYA 2,1 14,6 146, ,000 10, ,952 LİTVANYA 2,6 18,7 276,000 1,135,000 9, ,197 LÜKSEMBURG 0,5 2,4 5,000 36,000 52,3 2,856 20,563 MACARİSTAN 2,7 5,4 211,000 3,334,000 5,6 1,059 16,742 MALTA 1,6 2,5 4,000 31,000 1,0 3,278 25,408 HOLLANDA 2,0 2,7 218,000 5,409,000 23,5 1,544 38,238 AVUSTURYA 1,2 5,5 204,000 2,777,000 16, ,385 POLONYA 2,3 18,2 2,485,000 14,625,000 7, ,467 PORTEKİZ 2,5 12,8 657,000 4,471,000 9, ,297 SLOVENYA 1,6 8,4 75, ,000 6, ,980 SLOVAKYA 1,2 6,0 130,000 2,274,000 29, ,511 FİNLANDİYA 1,0 5,3 126,000 2,044,000 29, ,958 İSVEÇ 0,6 2,5 111,000 1,474,000 46, ,889 İNGİLTERE 0,7 1,2 356,000 6,552,000 57,4 1,603 29,515

17 Polonya Tarım ve Kırsal Kalkınma Bakanlığı ile yeni üye ülkelerdeki idari yapılanmaya benzer bir şekilde AB ye uyum için 4 temel yapılanma mutlak surette olmalıdır. AB deki Sütun 1 konuları olan DGD, müdahale, ihracat geri ödemesi, ticaret mekanizması ve kotalar için politika ve plan üreten birimler (Bakanlık içinde) belirlenmelidir. Bunun dışında Sütün 1 kısmındaki AB desteklerinin (DGD hariç) ve balıkçılık ile su ürünleri ödemelerinin yürütülmesi için kısmen özerk olan bir Ödeme Kuruluşu seçilmelidir. Bu iş için de en uygun yapı Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü dür (TMO). Öte yandan AB deki Sütun 2 konuları olan kırsal kalkınma, kırsal altyapı, az gelişmiş bölge destekleri, tarımsal çevre uygulamaları, erken emeklilik tedbirleri ve genç çiftçilerin eğitimi ve teşvik edilmesi ile tarım arazilerinin ormanlaştırılması için planlama yapan bir birim (Kırsal Kalkınma Genel Müdürlüğü) belirlenmelidir. Bunun yanı sıra, adaylık süresince AB kırsal kalkınma desteklerini yürüterek IPARD Ajansı olarak faaliyet gösteren ve üyelikle birlikte DGD ve kırsal kalkınmadan sorumlu özerk bir Ödeme Kuruluşuna dönüşecek olan bir birime (Tarım ve Kırsal Kalkınma Ödeme Kurumu) ihtiyaç vardır. Sütün 1 ve Sütün 2 konularının haricinde AB Gıda Güvenliği, Hayvan Refahı ve Bitki Sağlığı konularına uyum için TKB nin re-organizasyonu sonunda kurulacak olan Gıda Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü ve Hayvancılık Genel Müdürlüğü gibi yapılara gereksinim olacaktır. Öte yandan, TMO tarafından koordine edilen ancak ilgili birimlere delege edilecek olan balıkçılık ve su ürünleri desteklemelerinin sağlıklı bir şekilde yürüyebilmesi için bu gibi konularda planlama görevi görecek olan Su Ürünleri Genel Müdürlüğü ne de ihtiyaç hasıl olacaktır. Ancak tüm bu sayılan yeniden yapılanmanın başarılı olabilmesi için çok yıllık planlar belirlenmeli ve bir strateji kapsamında hareket edilmelidir. Bunu yaparken de bütçe kısıtları dikkate alınmalıdır. Toplumsal mutabakatı sağlamak açısından önemli olan STK desteğinin yanı sıra çiftçilerle yüz yüze görüşmeler yapılmalıdır. Polonya nın müzakere sürecinde Tarım ve Kırsal Kalkınma Bakanlığı nın 1 milyon çiftçi ile birebir temas kurduğunu ve yaklaşık 5 yıl boyunca e yakın toplantı yapıldığı düşünülürse bu sektörün ana kitlesi olan çiftçilerin ve kırsal kesim yaşayanlarının önemi bir kez daha anlaşılacaktır. Türkiye yi özellikle müzakere sürecinde bekleyen bir temel sorun da diğer yeni üye ve aday ülkelerde olduğu üzere kurumlar arası çekişme ve kavgalardır. Özellikle son üye ülkelerden Macaristan da yaşanan süreç dikkatlice incelendiğinde SAPARD Ajansının kurulması

18 esnasında Macar Tarım ve Kırsal Kalkınma Bakanlığı içerisinde bir çok yanlış yönlendirmenin hakim olduğu ve çok hatalı kararlar alındığı gözlemlenmektedir. Öte yandan Macaristan daki diğer kurumların da art niyetli yönlendirmeleri ile Macar SAPARD Ajansı çok geç akredite olmuştur. Bundan en zararlı çıkan da hiç şüphesiz Macar tarım sektörü ve en başta da çiftçi ve köylü kesimidir. Bu bağlamda, Türkiye de yaşanması muhtemel kısır çekişmelerin ve kurumlar arası sürtüşmelerin önüne geçilmeli ve yetki, karar alma ve uygulama konusunda Bakanlıklar arası koordinasyon sağlanmalıdır. Bu çerçevede, yanlış anlaşılmaların da önüne geçilmelidir. Türkiye de çokça tartışıldığı üzere Kalkınma Ajansları, gerçek adıyla Bölgesel Kalkınma Ajansları da böyle bir sonuca yol açabilir. DPT nin koordinasyonunda kanun tasarısı hazırlanan ve daha sonraları ismi Kalkınma Ajanslarına çevrilen Bölgesel Kalkınma Ajanslarının kurulmasında AB den gelen bir zorunluluk ve dayatma yoktur. IPA Programının uygulanmasında diğer 4 bileşenin aksine sadece kırsal kalkınma bileşeni (IPARD) için ajans kurma zorunluluğu vardır. Bunu gören DPT yetkilileri ise tabiri caizse tam bir hayal kırıklığı olan ve AB deki benzerleri ile de uyumlu olmayan Bölgesel Kalkınma Ajansları için kurtuluşu, uygulama ajanslarına dönüştürmekte bulmuşlardır. Rotayı IPARD Ajansına çeviren ve Bölgesel Kalkınma Ajanslarını, IPARD Ajansına yamayarak kendi başarısızlıklarını örtbas etme yoluna gitmeyi düşünen DPT için herhangi bir sorun yoktur. Onca emek ve mesai harcanarak hazırlanan Bölgesel Kalkınma Ajansları, IPARD ve benzeri diğer kırsal kalkınma ajanslarının pekala uygulama görevini üstlenebilecektir. Ancak, olan Türk tarım sektörüne olacaktır. AB kuralları ile uyumsuz olan ve asla akredite edilmesi söz konusu olmayan böylesine bir yanlış yapılanmanın tüm cezasını Türk çiftçisi ve kırsalda yaşayan bireyleri ödeyecektir. Bu nedenle, IPARD Ajansı; görev tanımına uygun olarak, TKB bünyesinde ama özerk bir biçimde kurulmalı ve hem ödeme, hem uygulama ve hem de iç denetim görevlerini kendi uhdesinde bulundurmalıdır. Aksi bir hareket, AB Komisyonunca da tasvip edilmeyecek ve asla akreditasyon alınamayacaktır. IPARD Ajansı nın biran önce kurulması ve akredite edilerek AB fonlarının kullanımının % si yüksek olmasının sağlanmasının yanı sıra, artık Türkiye de bazı anlayışların da değişmesi gerekmektedir. Müzakere sürecinde yapısal dönüşüm geçirme olasılığı olan Türk tarımı için belki de en faydalı şey tarıma ve kırsala olan bakış açısının değişmesidir. AB ile yakalanan olumlu hava iyi değerlendirilmesi ve diğer tüm ülkelerde olduğu üzere tarım, hayvancılık, kırsal kalkınma, gıda, balıkçılık ve su ürünleri ile benzeri tüm sektörler için tek yetkili otorite Tarım ve Köyişleri Bakanlığı olmalıdır. Diğer Bakanlıklarda ve kurumlara dağılmış olan yetki ve

19 sorumluluklar TKB bünyesinde toplanmalıdır. Aksi halde, bölük pörçük ve parçalı yapı ile bırakın AB ye uyum sağlanması, kendi ulusal kaynaklarımız ile dahi Türk tarımını dönüştürmemiz mümkün değildir. Bu dönüşümün tam ortasında yer alan insan faktörü ise işe başlanması gereken ilk noktadır. Öncelikle yapılması gereken şey, TKB nin, İnsan Sermayesi Yönetimine (İSY) uygun olarak re-organize olmasıdır. Bunu yaparken de odak noktası olarak insan kaynağı ele alınmalıdır. Bu sayede iç müşterisi olan personelini ve çalışanını tatmin edecek olan Bakanlığımız, orta vadede de Türk çiftçisini ve nihayetinde de dış müşterisi olarak kabul edilen tüm tarım sektörünün refahını sağlayacaktır. Bu da, ülkemiz toplumunun toplam refahına katkıda bulunacaktır. Kaynakça 1. ABGS Tarım ve Balıkçılık Dairesi, Katılım Öncesi Aracı (IPA) Kırsal Kalkınma Bileşeni (IPARD), Ankara, AKIN Semiha, YILDIZ Fatih Feramuz, Kırsal Kalkınma Sorunlarının Çözümünde IPARD Ajansı, TKB Türktarım Dergisi, Kasım Aralık 2005,Yayında. 3. AKIN Semiha, YILDIZ Fatih Feramuz, Bölgesel Kalkınma Ajansları ve Türk Tarımına Etkileri, TKB Türktarım Dergisi, Sayı : 163, Mayıs Haziran 2005, Ankara, s BAUER, Kai, Türkiye nin AB ye Üyeliği : Tarım ve Kırsal Kalkınma Alanlarında Politik Zorluklar ve Fırsatlar Konulu Sunum, Türkiye AB Tarım Politikaları Konferansı, Heinrich Böll Stiftung Derneği, Kasım 2005, İstanbul. 5. EU Commission, Agriculture in the European Union Statistical and Economic Information 2004, 2005, Luxembourg. 6. PLEWA Jerzy, AB Genişleme Sürecinde Polonya Tarımı Konulu Sunum, Türkiye AB Tarım Politikaları Konferansı, Heinrich Böll Stiftung Derneği, Kasım 2005, İstanbul. 7. YILDIZ Fatih Feramuz, AB ile Müzakere Sürecinde Kırsal Kalkınma Ajansı, TZOB Yayın Organı Çiftçi ve Köy Dergisi, Sayı: 246, Ankara, Haziran s YILDIZ Fatih Feramuz, AB Üyeliği Yolunda Türkiye de Ödeme Kuruluşlarının Yapılanması, AB Uzmanlık Tezi, TKB DİATK, Kasım 2005, Ankara. 9. AB Internet Erişim Sayfası, 10.

TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU. Mali Yardımlar ve IPA N. Alp EKİN/Uzman

TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU. Mali Yardımlar ve IPA N. Alp EKİN/Uzman TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU Mali Yardımlar ve IPA N. Alp EKİN/Uzman 2 AB MALİ YARDIMLARI Ekonomik ve sosyal gelişmişlik farklılıklarını gidermek 3 AB MALİ YARDIMLARI AB Üyeliğine hazırlanmaları

Detaylı

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 Ulusal Emisyon Tavanlarının Belirlenmesi Ülkemizin, Ø Uzun Menzilli Sınırötesi Hava Kirliliği Sözleşmesi (CLRTAP)

Detaylı

Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi

Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi Büyükdere Cad. No. 106 34394 Esentepe - İstanbul AçıkDeniz Telefon Bankacılığı: 444 0 800 www.denizbank.com Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi 2013 Mali Verileri DenizBank bir Sberbank

Detaylı

AB Bütçesi ve Ortak Tarım Politikası

AB Bütçesi ve Ortak Tarım Politikası AB Bütçesi ve Ortak Tarım Politikası OTP harcamalarının AB bütçesinin önemli bölümünü kapsaması, bu politikayı bütçe tartışmalarının da odak noktası yaparken, 2014-2020 Mali Çerçeve içinde tarım, kırsal

Detaylı

KIRSAL KALKINMA SORUNLARININ ÇÖZÜMÜNDE IPARD AJANSI

KIRSAL KALKINMA SORUNLARININ ÇÖZÜMÜNDE IPARD AJANSI KIRSAL KALKINMA SORUNLARININ ÇÖZÜMÜNDE IPARD AJANSI Semiha AKIN 1, Fatih Feramuz YILDIZ 2 1. Giriş Kırsal kalkınma kavramı son zamanlarda sıkça gündeme gelmekte ve birçok değişik platformda tartışılmaktadır.

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim) Rapor No: 212/23 Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (211/212 Ekim) Kasım 212 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (27) ve EFTA Ülkeleri nde otomobil pazarı 211 yılı

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü AVRUPA BİRLİĞİNEDİR? Hukuki olarak: Uluslar arası örgüt Fiili olarak: Bir uluslararası örgütten daha fazlası Devlet gibi hareket

Detaylı

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI.

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. 28 Şubat 2014 BASIN BÜLTENİ AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. AB (28) ve EFTA ülkeleri toplamına göre otomotiv pazarı 2014 yılı Ocak ayında 2013 yılı aynı ayına göre %5 büyüdü ve toplam

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BÜTÇESİ

AVRUPA BİRLİĞİ BÜTÇESİ AVRUPA BİRLİĞİ BÜTÇESİ NİSAN 2016 ANKARA İçindekiler GİRİŞ... 2 AVRUPA BİRLİĞİ BÜTÇESİ... 2 I. AB BÜTÇESİNİN GELİRLERİ... 2 II. AB BÜTÇESİNİN HARCAMALARI... 4 1. Akıllı ve Kapsayıcı Büyüme... 4 2. Sürdürülebilir

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... TABLOLAR LİSTESİ... BİRİNCİ BÖLÜM AVRUPA BİRLİĞİ NİN GELİŞİM SÜRECİ VE TÜRKİYE

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... TABLOLAR LİSTESİ... BİRİNCİ BÖLÜM AVRUPA BİRLİĞİ NİN GELİŞİM SÜRECİ VE TÜRKİYE İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... TABLOLAR LİSTESİ... iii x BİRİNCİ BÖLÜM AVRUPA BİRLİĞİ NİN GELİŞİM SÜRECİ VE TÜRKİYE DÜNYADAKİ BAŞLICA BÜTÜNLEŞME SÜREÇLERİ... 1 AVRUPA BİRLİĞİNİN TARİHİ GELİŞİMİ VE AMAÇLARI... 2

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ YAPISAL FONLARI KAPSAMINDA BÖLGESEL KALKINMA İLE KIRSAL KALKINMA FONLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. Fatih Feramuz YILDIZ 1, Kerem AKDAĞ 2

AVRUPA BİRLİĞİ YAPISAL FONLARI KAPSAMINDA BÖLGESEL KALKINMA İLE KIRSAL KALKINMA FONLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. Fatih Feramuz YILDIZ 1, Kerem AKDAĞ 2 AVRUPA BİRLİĞİ YAPISAL FONLARI KAPSAMINDA BÖLGESEL KALKINMA İLE KIRSAL KALKINMA FONLARININ KARŞILAŞTIRILMASI Fatih Feramuz YILDIZ 1, Kerem AKDAĞ 2 1. Giriş Avrupa Birliği (AB) üye ve aday ülkeleri için

Detaylı

OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBU 31.07.2013

OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBU 31.07.2013 OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBU 31.07.2013 İÇERİK OECD Hakkında Genel Bilgi OECD Çalışma Şekli OECD Teşkilat Yapısı OECD Ticaret ve Tarım Direktörlüğü OECD ve Tarım 2 OECD HAKKINDA

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2011) Ankara

AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2011) Ankara AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER (Kasım 2011) Ankara İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR 1. Nüfus 28. Gayri Safi Ulusal Tasarruflar 2. İstihdam 29. Gayri

Detaylı

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

Erasmus+ OKUL DEĞERİNİ BİLİN! www.happykids.com.tr

Erasmus+ OKUL DEĞERİNİ BİLİN! www.happykids.com.tr Erasmus+ OKUL DEĞERİNİ BİLİN! Erasmus+ Okul Okul Eğitimi Programı AMAÇLARI Eğitimde kaliteyi artırmak, Program ülkeleri okullar ve eğitim personeli arasında işbirliğini güçlendirmek Erasmus+ Okul Hedef

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ İLE MÜZAKERE SÜRECİNDE TÜRKİYE DE ÖDEME KURULUŞLARININ YAPILANMASI º. Fatih Feramuz YILDIZ

AVRUPA BİRLİĞİ İLE MÜZAKERE SÜRECİNDE TÜRKİYE DE ÖDEME KURULUŞLARININ YAPILANMASI º. Fatih Feramuz YILDIZ AVRUPA BİRLİĞİ İLE MÜZAKERE SÜRECİNDE TÜRKİYE DE ÖDEME KURULUŞLARININ YAPILANMASI º Fatih Feramuz YILDIZ 1. Giriş Avrupa Birliği (AB) ile müzakere sürecinin konuşulduğu şu günlerde, en önemli ve en sorunlu

Detaylı

21- BÖLGESEL POLİTİKA VE YAPISAL ARAÇLARIN KOORDİNASYONU

21- BÖLGESEL POLİTİKA VE YAPISAL ARAÇLARIN KOORDİNASYONU 21- BÖLGESEL POLİTİKA VE YAPISAL ARAÇLARIN KOORDİNASYONU I- ÖNCELİKLER LİSTESİ ÖNCELİK 21.1 Topluluk standartlarına uygun hukuki ve idari çerçeve ile bölgesel politikaların programlanması, yürütülmesi,

Detaylı

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Recep Kapar Muğla Üniversitesi recepkapar@sosyalkoruma.net www.sosyalkoruma.net Sosyal Güvenlik Harcamaları Yüksek Değildir Ülke İsveç Fransa Danimarka Belçika

Detaylı

II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI

II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI Türk mali sektörü 27 yılının ilk altı ayında büyümesini sürdürmüştür. Bu dönemde bankacılık sektörüne yabancı yatırımcı ilgisi de devam etmiştir. Grafik II.1. Mali Sektörün

Detaylı

Examination of European Union Rural Development Programs in view of Rural Development of Turkey: SAPARD and IPARD Examples

Examination of European Union Rural Development Programs in view of Rural Development of Turkey: SAPARD and IPARD Examples GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 2007, 24 (2), 43-56 Avrupa Birliği Kırsal Kalkınma Programlarının Türkiye nin Kırsal Kalkınması Açısından İncelenmesi: SAPARD ve IPARD Örneği* Metin Can 1 Kemal Esengün 2

Detaylı

HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9

HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9 HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9 Konya hizmetler sektörü güven endeksi, 4 ayın ardından pozitif değer aldı: Şubat 2014 ten bu yana negatif değer alan Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, Haziran 2014

Detaylı

KASIM AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Türkiye nin AB ye üyelik müzakereleri çerçevesinde 22 Nolu fasıl müzakereye açıldı.

KASIM AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Türkiye nin AB ye üyelik müzakereleri çerçevesinde 22 Nolu fasıl müzakereye açıldı. KASIM AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER SİYASİ GELİŞMELER Türkiye nin AB ye üyelik müzakereleri çerçevesinde 22 Nolu fasıl müzakereye açıldı. AB ile üyelik müzakerelerinde üç yıllık aradan sonra, 22. Fasıl müzakereye

Detaylı

OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBUNUN 63. TOPLANTISINA KATILIM

OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBUNUN 63. TOPLANTISINA KATILIM OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBUNUN 63. TOPLANTISINA KATILIM Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Uluslararası Kuruluşlar Daire Başkanlığı AB Uzman Yrd. Zeynep ORAL 28.05.2014

Detaylı

Katılım Öncesi Araç-Kırsal Kalkınma Bileşeni (Instrument for Pre- Accession- Rural Development (IPARD))

Katılım Öncesi Araç-Kırsal Kalkınma Bileşeni (Instrument for Pre- Accession- Rural Development (IPARD)) T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Katılım Öncesi Araç-Kırsal Kalkınma Bileşeni (Instrument for Pre- Accession- Rural Development (IPARD)) Katılım öncesi araç- kırsal kalkınma bileşeni

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BÜLTENİ AB SERVİSİ SAYI:15 NİSAN 2004/2

AVRUPA BİRLİĞİ BÜLTENİ AB SERVİSİ SAYI:15 NİSAN 2004/2 Hazırlayan: Müge ÇAKAR İÇİNDEKİLER 1. AB- TÜRKİYE SON DAKİKA 1.1. AB-Türkiye İlişkileri nde Kıbrıs 2. AB den ÖNEMLİ BAŞLIKLAR 2.1. Avrupa Birliği nde Tarihi Genişleme AVRUPA BİRLİĞİ BÜLTENİ AB SERVİSİ

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8

HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8 HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8 Konya hizmetler sektörü güven endeksi geçen aya göre düştü: 2014 ün başından bu yana düşme eğilimini sürdüren Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, Mayıs 2014 te bir önceki

Detaylı

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı.

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı. TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ HAFTA 2 Roma Antlaşması Avrupa Ekonomik Topluluğu AET nin kurulması I. AŞAMA AET de Gümrük Birliğine ulaşma İngiltere, Danimarka, İrlanda nın AET ye İspanya ve Portekiz in AET ye

Detaylı

İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR

İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR 1. Nüfus 28. Gayri Safi Ulusal Tasarruflar 2. İstihdam 29. Gayri Safi Tasarruflar (özel sektör) 3. İşsizlik Oranı 30. Gayri Safi Tasarruflar (genel devlet)

Detaylı

T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI KATILIM MÜZAKERELERİ ÇERÇEVESİNDE 33 NO LU MALİ VE BÜTÇESEL HÜKÜMLER FASLININ MÜZAKERELERE AÇILMASI

T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI KATILIM MÜZAKERELERİ ÇERÇEVESİNDE 33 NO LU MALİ VE BÜTÇESEL HÜKÜMLER FASLININ MÜZAKERELERE AÇILMASI KATILIM MÜZAKERELERİ ÇERÇEVESİNDE 33 NO LU MALİ VE BÜTÇESEL HÜKÜMLER FASLININ MÜZAKERELERE AÇILMASI 18 Mart 2016 tarihinde gerçekleştirilen Türkiye-AB Zirvesi nde 33 No lu Mali ve Bütçesel Hükümler Faslının

Detaylı

TARIMSAL EMTİA FİYATLARI No 44 OCAK 2016

TARIMSAL EMTİA FİYATLARI No 44 OCAK 2016 TARIMSAL EMTİA FİYATLARI No 44 OCAK 2016 İstanbul Ticaret Borsası, Araştırma Proje ve İş Geliştirme Şubesi tarafından yapılan gayriresmi tercümedir. Yayın Tarihi: 18.04.2016 AVRUPA BİRLİĞİ 28 DÜNYA Tarımsal

Detaylı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı SİYASİ GELİŞMELER HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER AB Liderleri 27 Haziran da Jean- Claude Juncker i AB Komisyon Başkan adayı olarak belirledi. Schulz yeniden AP Başkanı oldu. AB Liderleri Jean-Claude

Detaylı

Hibe ve Destek Programları

Hibe ve Destek Programları Hibe ve Destek Programları Süreçler ve Fırsatlar Ocak, 2011 HİBE VE DESTEK PROGRAMLARI Hibe ve destek programları büyük, orta, küçük; tüm ölçekteki işletmelerin işlerini geliştirmesi için fırsattır. HİBE

Detaylı

Çok tatil yapan ülke imajı yanlış!

Çok tatil yapan ülke imajı yanlış! Tarih: 19.05.2013 Sayı: 2013/09 İSMMMO nun Türkiye de Tatil ve Çalışma İstatistikleri raporuna göre Türkiye tatil günü sayısında gerilerde Çok tatil yapan ülke imajı yanlış! Türkiye, 34 OECD ülkesi arasında

Detaylı

FASIL 18 İSTATİSTİK. Öncelik 18.1 ESA 95 e uygun anahtar ulusal hesap göstergelerinin zamanında oluşturulması. 1 Mevzuat uyum takvimi

FASIL 18 İSTATİSTİK. Öncelik 18.1 ESA 95 e uygun anahtar ulusal hesap göstergelerinin zamanında oluşturulması. 1 Mevzuat uyum takvimi FASIL 18 İSTATİSTİK Öncelik 18.1 ESA 95 e uygun anahtar ulusal hesap göstergelerinin zamanında oluşturulması 1 Mevzuat uyum takvimi Bu öncelik altında, bu aşamada herhangi bir mevzuat uyumu çalışması öngörülmemektedir.

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ Komşular SUNAR T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ Asgari Ücretin Tanımı Çalışan bir kişinin en azından temel ihtiyaçlarını

Detaylı

AB de Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma

AB de Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma AB de Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma AB Eşleştirme Projesi, Ankara Kursun 6. Haftası Carin Lindqvist-Virtanen Genel Müdür Yardımcısı Sigorta Bölümü AB Sosyal Politikası Sınırlı Yetkinlik Serbest

Detaylı

AVRUPA BĐRLĐĞĐ ICT PSP PROGRAMI 2012 ÇAĞRISI SONUÇLARI AÇIKLANDI

AVRUPA BĐRLĐĞĐ ICT PSP PROGRAMI 2012 ÇAĞRISI SONUÇLARI AÇIKLANDI AVRUPA BĐRLĐĞĐ ICT PSP PROGRAMI 2012 ÇAĞRISI SONUÇLARI AÇIKLANDI ICT PSP Programının 2012 Çağrısına ilişkin ilk değerlendirme sonuçları Avrupa Komisyonu tarafından açıklanmıştır. Programın 2012 Yılı Çağrısında,

Detaylı

Agrega (Beton, Asfalt), Çimento Hammaddeleri Madenciliği

Agrega (Beton, Asfalt), Çimento Hammaddeleri Madenciliği 7. ULUSAL KIRMATAŞ SEMPOZYUMU Agrega (Beton, Asfalt), Çimento Hammaddeleri Madenciliği Ergin ARIOĞLU Onursal Başkan 5-6 MART 2015 Sheraton Hotel Maslak / İstanbul 1 1996 yılında TMMOB Maden Mühendisleri

Detaylı

TARIMSAL EMTİA FİYATLARI No 37 - HAZİRAN 2015

TARIMSAL EMTİA FİYATLARI No 37 - HAZİRAN 2015 European Commission TARIMSAL EMTİA FİYATLARI No 37 - HAZİRAN 2015 İstanbul Ticaret Borsası, Araştırma Proje ve İş Geliştirme Şubesi tarafından yapılan gayriresmi tercümedir. Yayın Tarihi 02.10.2015 Avrupa

Detaylı

Ekonomik ve Sosyal Komite - Avrupa Komisyonu Genişleme Genel Müdürlüğü AB Politikaları AB Konseyi AB Bakanlar Kurulu Schengen Alanı

Ekonomik ve Sosyal Komite - Avrupa Komisyonu Genişleme Genel Müdürlüğü AB Politikaları AB Konseyi AB Bakanlar Kurulu Schengen Alanı Avrupa Komisyonu SCHUMANN Roma Antlaşması Brüksel Almanya - Avrupa Parlamentosu Đktisadi Kalkınma Vakfı Adalet ve Özgürlükler AB - AVRO Politikaları AB Konseyi Bakanlar Kurulu Schengen Alanı Üye Devlet

Detaylı

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU İzmir Bölge Müdürlüğü 1/54

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU İzmir Bölge Müdürlüğü 1/54 TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU İzmir Bölge Müdürlüğü 1/54 Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Gayri Safi Yurtiçi Hasıla Yoksulluk Araştırması Tüketici Güven Endeksi Sektörel Güven Endeksleri Dış Ticaret

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx.08.2014 Sayı 10

HABER BÜLTENİ xx.08.2014 Sayı 10 HABER BÜLTENİ xx.08.2014 Sayı 10 Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, geçen aya göre düştü: Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, Temmuz 2014 te bir önceki aya göre 0,8 puan düşerek 0,9 puan değerini

Detaylı

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3]

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] Ek Karar 5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] KARAR NO Y 2005/3 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri Ülkemizin bilim ve teknoloji performansı, aşağıdaki

Detaylı

TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI

TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI DOÇ.DR. AYŞE UZMAY ZMO İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi E.Ü. Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü 1 İÇERİK DÜNYADA SÜT ÜRETİMİ TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI

Detaylı

AB 7.Çerçeve Programı Bilgi Bölgeleri Alanı. Selda Ulutaş Araştırma Potansiyeli ve Bilgi Bölgeleri Ulusal İrtibat Noktası

AB 7.Çerçeve Programı Bilgi Bölgeleri Alanı. Selda Ulutaş Araştırma Potansiyeli ve Bilgi Bölgeleri Ulusal İrtibat Noktası AB 7.Çerçeve Programı Bilgi Bölgeleri Alanı Selda Ulutaş Araştırma Potansiyeli ve Bilgi Bölgeleri Ulusal İrtibat Noktası Kapsam AB Bölgesel Politikası ve Araştırma Politikası Etkileşimi Araştırma Politikası

Detaylı

EURO BÖLGESİ NDE İŞSİZLİK

EURO BÖLGESİ NDE İŞSİZLİK EURO BÖLGESİ NDE İŞSİZLİK MAYIS 2012 ANKARA EURO BÖLGESİNDE İŞSİZLİK 2 Mayıs 2012 tarihinde Eurostat tarafından açıklanan verilere göre Euro bölgesinde işsizlik oranı, Mart sonu itibariyle 1999 yılında

Detaylı

Emtia Fiyatları No 27 Ağustos 2014. Avrupa Birliği 28. Dünya. Tarımsal Emtia Fiyatları - Ağustos 2014

Emtia Fiyatları No 27 Ağustos 2014. Avrupa Birliği 28. Dünya. Tarımsal Emtia Fiyatları - Ağustos 2014 Emtia Fiyatları No 27 Ağustos 2014 AB Komisyonu nun tarımsal emtia fiyat bülteninin İSTİB tarafından yapılan çevirisidir. Tarımsal Emtia Fiyatları - Ağustos 2014 Yayın tarihi: 19.09.2014 Avrupa Birliği

Detaylı

DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ. Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği

DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ. Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Sunuş İçeriği Yeni Gıda Kanununa Giden Süreç Müzakere süreci

Detaylı

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Uluslararası Konferans Sivil Toplum-Kamu Sektörü İşbirliği 25-26 Nisan 2013, İstanbul 2 nci Genel Oturum

Detaylı

Katılım Öncesi AB Hibelerinin Belediyeler Tarafından Kullanılması

Katılım Öncesi AB Hibelerinin Belediyeler Tarafından Kullanılması Katılım Öncesi AB Hibelerinin Belediyeler Tarafından Kullanılması Hasan Çoban ( hcoban@dpt.gov.tr ) 04 Mart 2008 İller Bankası Tesisleri Ankara Hazine Müsteşarlığı - İller Bankası Genel Müdürlüğü İşbirliğinde

Detaylı

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu?

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Yrd. Doç. Dr. Elif UÇKAN DAĞDEMĠR Anadolu Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü Öğretim Üyesi 1. GĠRĠġ Avrupa Birliği (AB)

Detaylı

DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE - AVRUPA BİRLİĞİ MALİ İŞBİRLİĞİ TARİHSEL GELİŞİM Avrupa Komisyonu tarafından sunulan öneri üzerine, Avrupa Konseyi 17 Temmuz 2006 tarihinde yeni bir Katılım

Detaylı

KIRSAL KALKINMA PROGRAMI YÖNETİM OTORİTESİNİN GÖREVLERİ VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

KIRSAL KALKINMA PROGRAMI YÖNETİM OTORİTESİNİN GÖREVLERİ VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK Resmi Gazete Tarihi: 22.06.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28331 KIRSAL KALKINMA PROGRAMI YÖNETİM OTORİTESİNİN GÖREVLERİ VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

Mali Kaynaklar / Fon (Hibe) Kaynakları. Mali Kaynaklar

Mali Kaynaklar / Fon (Hibe) Kaynakları. Mali Kaynaklar Mali Kaynaklar / Fon (Hibe) Kaynakları Mali Kaynaklar 1 Mali Kaynaklar I. AB Katılım Öncesi Mali Yardım (Hibeler) II. AB Topluluk Programları III. Diğer Fon Kaynakları Mali Kaynaklar I. AB Katılım Öncesi

Detaylı

2014-2015 ERASMUS+ PERSONEL HAREKETLİLİĞİ BAŞVURUSU

2014-2015 ERASMUS+ PERSONEL HAREKETLİLİĞİ BAŞVURUSU 2014-2015 ERASMUS+ PERSONEL HAREKETLİLİĞİ BAŞVURUSU Değerli Öğretim Elemanlarımız ve İdari Personelimiz, Cumhuriyet Üniversitesi Dış İlişkiler Birimi ERASMUS+ Kurum Koordinatörlüğü 2014-2015 akademik yılında

Detaylı

Enerji Verimliliği: Yüzde 50 Çözüm

Enerji Verimliliği: Yüzde 50 Çözüm Enerji Verimliliği: Yüzde 50 Çözüm Almanya nın Büyümesi 4,000,000 3,500,000 3,000,000 2,500,000 2,000,000 Enerji Kullanımı Energy Use GSYH GDP 1,500,000 1,000,000 500,000 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

Detaylı

T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI SOSYAL, BÖLGESEL VE YENİLİKÇİ POLİTİKALAR BAŞKANLIĞI

T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI SOSYAL, BÖLGESEL VE YENİLİKÇİ POLİTİKALAR BAŞKANLIĞI T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI SOSYAL, BÖLGESEL VE YENİLİKÇİ POLİTİKALAR BAŞKANLIĞI UMUT AZAK AB İŞLERİ UZMANI 0312 218 16 60 uazak@ab.gov.tr adım adım üyelik 1996 Ticaret Gümrük Birliği 1999 Adaylık 2002

Detaylı

TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris)

TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris) TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris) Dr. A. Alev BURÇAK Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Sunu Planı OECD Hakkında

Detaylı

DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE AVRUPA BİRLİĞİ MALİ İŞBİRLİĞİ 2007-2013 IPA Dönemi Yapılar, Aktörler ve Sorumluluklar Katılım Öncesi Mali İşbirliği Aracı (Instrument for Pre-Accession Assistance-IPA)

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

AB ÜYESİ ÜLKELERDE VE ADAY ÜLKELERDE EKONOMİK GELİŞMELER

AB ÜYESİ ÜLKELERDE VE ADAY ÜLKELERDE EKONOMİK GELİŞMELER DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI MÜSTEŞARLIĞI AB ÜYESİ ÜLKELERDE VE ADAY ÜLKELERDE EKONOMİK GELİŞMELER AB ile İlişkiler Genel Müdürlüğü Şubat 2007 AB ÜYESİ ÜLKELERDE VE ADAY ÜLKELERDE EKONOMİK GELİŞMELER Selin

Detaylı

TAIEX PROGRAMI BÖLGESEL EĞİTİM PROGRAMI (RTP)

TAIEX PROGRAMI BÖLGESEL EĞİTİM PROGRAMI (RTP) TAIEX PROGRAMI BÖLGESEL EĞİTİM PROGRAMI (RTP) 1. Bölgesel Eğitim Merkezi (RTP) Bilindiği üzere; Avrupa Komisyonu Genişleme Genel Müdürlüğü Kurumsal Yapılanma Birimi tarafından uygulanan Bölgesel Eğitim

Detaylı

ARTEV ENTELEKTÜEL VARLIK YÖNETİMİ İSTANBUL SANAYİ ODASI SUNUMU 30 MART 2012

ARTEV ENTELEKTÜEL VARLIK YÖNETİMİ İSTANBUL SANAYİ ODASI SUNUMU 30 MART 2012 ARTEV ENTELEKTÜEL VARLIK YÖNETİMİ İSTANBUL SANAYİ ODASI SUNUMU 30 MART 2012 İçerik Entelektüel Varlık Yönetimi Avrupa İnovasyon Değerlemesi İstanbul Sanayi Odası - Genel Bilgiler Avrupa İşletmeler Ağı

Detaylı

HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU

HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, geçen aya göre yükselirken, geçen yıla göre düştü. Önümüzdeki 3 ayda hizmetlere

Detaylı

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar TARIM SEKTÖRÜ 1. Tarım sektöründe istihdam şartları iyileştirilecektir. 1.1 Tarıma yönelik destekler ihtisaslaşmayı ve istihdamı korumayı teşvik edecek biçimde tasarlanacaktır. Hayvancılık (Tarım Reformu

Detaylı

DAHİLDE İŞLEME REJİMİ HAKKINDA GENELGE (2005/2) TELAFİ EDİCİ VERGİ UYGULAMASI

DAHİLDE İŞLEME REJİMİ HAKKINDA GENELGE (2005/2) TELAFİ EDİCİ VERGİ UYGULAMASI ifade eder. DAHİLDE İŞLEME REJİMİ HAKKINDA GENELGE (2005/2) 1- Bu Genelge de geçen kısaltmalardan; TELAFİ EDİCİ VERGİ UYGULAMASI - AKÇT: Avrupa Kömür Çelik Topluluğu nu, - AT: Avrupa Topluluğu nu, - DİİB:

Detaylı

MÜZAKERE SÜRECİ ve AB YE UYUM

MÜZAKERE SÜRECİ ve AB YE UYUM MÜZAKERE SÜRECİ ve AB YE UYUM Dr. Kerim Nida ÇALIM Daire Başkanı 05/06/2014, Erzurum AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Türkiye AB İlişkileri 1959 TR ORTAKLIK BAŞVURUSU 1963 ANKARA ANLAŞMASI 1987 TAM

Detaylı

AB ve Türkiye Sivil Toplum Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Hibe Programı

AB ve Türkiye Sivil Toplum Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Hibe Programı AB ve Türkiye Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Avrupa Birliği Bakanlığı, Katılım Öncesi AB Mali Yardımı kapsamında finanse edilen diyalog sürecini desteklemeye devam etmektedir. Diyaloğu-IV

Detaylı

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU İzmir Bölge Müdürlüğü 1/52

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU İzmir Bölge Müdürlüğü 1/52 TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU İzmir Bölge Müdürlüğü 1/52 Fiyat Endeksleri Satınalma Gücü Paritesi,Tüketim Mal ve Hizmetleri Finansal Yatırım Araçları Tüketici, Sektörel Güven ve Sanayi İşgücü Girdi Endeksleri

Detaylı

Türkiye de Çevre Yönetimi için Kurumsal Kapasitenin Geliştirilmesi Projesi

Türkiye de Çevre Yönetimi için Kurumsal Kapasitenin Geliştirilmesi Projesi Bu proje Avrupa Birliği tarafından finanse edilmektedir. Türkiye de Çevre Yönetimi için Kurumsal Kapasitenin Geliştirilmesi Projesi Ambalaj Atıkları Direktifi DEA TOBB Danışma Toplantısı 26 Şubat 2015,

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx.02.2016 Sayı 28 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜNÜN, ÇALIŞAN SAYISI BEKLENTİSİ ARTTI

HABER BÜLTENİ xx.02.2016 Sayı 28 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜNÜN, ÇALIŞAN SAYISI BEKLENTİSİ ARTTI HABER BÜLTENİ xx.02.2016 Sayı 28 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜNÜN, ÇALIŞAN SAYISI BEKLENTİSİ ARTTI Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, geçen aya ve geçen yıla göre düştü. Önümüzdeki 3 ayda hizmetlere olan

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ İZMİR TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ Dilara SÜLÜN DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AB MASASI ŞEFİ (TD) Mayıs 2006 AB OTOMOTİV SEKTÖRÜ AB, dünya otomotiv pazarının %35'ine sahiptir. Otomobil

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI İstanbul Ekonomi ve Finans Konferansı Dr. İbrahim Turhan Başkan Yardımcısı 20 Mayıs 2011 İstanbul 1 Sunum Planı I. 2008 Krizi ve Değişen Finansal Merkez Algısı II. III.

Detaylı

Avrupa Komisyonu tarafından 25 Şubat 2008 tarihinde onaylanan Kırsal Kalkınma (IPARD) Programı; Türkiye nin katılım öncesi dönemdeki öncelikleri ve

Avrupa Komisyonu tarafından 25 Şubat 2008 tarihinde onaylanan Kırsal Kalkınma (IPARD) Programı; Türkiye nin katılım öncesi dönemdeki öncelikleri ve AB ve uluslararası kuruluşlardan sağlanan kaynakların, ülkemizde kırsal kalkınma programlarının uygulanmasına yönelik faaliyetlerin gerçekleştirilmesi için kullanılmasıyla görevli bir kurumdur. Tarım sektörümüzün

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÜYELİĞİ YOLUNDA TÜRKİYE DE ÖDEME KURULUŞLARININ YAPILANMASI

AVRUPA BİRLİĞİ ÜYELİĞİ YOLUNDA TÜRKİYE DE ÖDEME KURULUŞLARININ YAPILANMASI T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI DIŞ İLİŞKİLER VE AVRUPA TOPLULUĞU KOORDİNASYON DAİRESİ BAŞKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ÜYELİĞİ YOLUNDA TÜRKİYE DE ÖDEME KURULUŞLARININ YAPILANMASI AVRUPA BİRLİĞİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101]

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] 5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] KARAR ADI NO E 2011/101 Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri ĠLGĠLĠ DĠĞER KARARLA R T...... 2005/201 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sisteminin

Detaylı

AB Ülkeleri İle Türkiye Tarımsal Yapısının Karşılaştırılması

AB Ülkeleri İle Türkiye Tarımsal Yapısının Karşılaştırılması AB Ülkeleri İle Türkiye Yapısının Karşılaştırılması Atatürk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Erzurum e-posta: asuzsemi@atauni.edu.tr Geliş Tarihi/Received:17.05.2012 Özet: 2007 yılı

Detaylı

AB ve Türkiye de Tarım SektörüneYapılan Direkt Ödemelerin Karşılaştırılması

AB ve Türkiye de Tarım SektörüneYapılan Direkt Ödemelerin Karşılaştırılması AB ve Türkiye de Tarım SektörüneYapılan Direkt Ödemelerin Karşılaştırılması H. Arısoy¹ U. Gül² ¹ Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü-Ankara ² Tarım ve Köyişleri Bakanlığı-Tarımsal

Detaylı

AB Destekli Bölgesel Kalkınma Programları

AB Destekli Bölgesel Kalkınma Programları T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü AB Destekli Bölgesel Kalkınma Programları Aralık 2004 AB Bölgesel Programları Dairesi Başkanlığı

Detaylı

Öğrenci Öğrenim Hareketliliği nden Yararlanma Süresi: En az 3 ay En fazla 12 ay

Öğrenci Öğrenim Hareketliliği nden Yararlanma Süresi: En az 3 ay En fazla 12 ay 2014-2015 ÖĞRETİM YILI BAHAR DÖNEMİ ERASMUS+ ÖĞRENİM HAREKETLİLİĞİ 1 Erasmus programı, yükseköğretim kurumlarının birbirleri ile işbirliği yapmalarını tevsik etmeye yönelik bir Avrupa Birliği programıdır.

Detaylı

Dünya Bankası KOBİ & İhracat Finansmanı Aracılık Kredileri. Alper Oguz Finansal Sektor Uzmani Dunya Bankasi Ankara Ofisi

Dünya Bankası KOBİ & İhracat Finansmanı Aracılık Kredileri. Alper Oguz Finansal Sektor Uzmani Dunya Bankasi Ankara Ofisi Dünya Bankası KOBİ & İhracat Finansmanı Aracılık Kredileri Alper Oguz Finansal Sektor Uzmani Dunya Bankasi Ankara Ofisi Dünya Bankası Grubu Kuruluşları Dunya Bankası Grubu Uluslararası Imar ve Kalkınma

Detaylı

2012-2013 Akademik Yılı Erasmus Öğrenci Öğrenim Hareketliliği ve 2011-2012 Akademik Yılı Staj Hareketliliği Başvuru Duyurusu

2012-2013 Akademik Yılı Erasmus Öğrenci Öğrenim Hareketliliği ve 2011-2012 Akademik Yılı Staj Hareketliliği Başvuru Duyurusu 2012-2013 Akademik Yılı Erasmus Öğrenci Öğrenim Hareketliliği ve 2011-2012 Akademik Yılı Staj Hareketliliği Başvuru Duyurusu Öğrenci Seçim Takvimi 20 Şubat 8 Mart 2012: Adayların online başvuru sürecini

Detaylı

ÖN ULUSAL KALKINMA PLANI ÇERÇEVESİNDE KULLANILABİLECEK AB FONLARI

ÖN ULUSAL KALKINMA PLANI ÇERÇEVESİNDE KULLANILABİLECEK AB FONLARI ÖN ULUSAL KALKINMA PLANI ÇERÇEVESİNDE KULLANILABİLECEK AB FONLARI DIŞ TİCARET MÜSTEŞARLIĞI 25 NISAN 2005 ÖN ULUSAL KALKINMA PLANI AB ye aday ülkelerin hazırladığı bir strateji dokümanı (Ulusal Programın

Detaylı

İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU. Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı

İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU. Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı Sunu Planı Dünya da Tarım İlacı Kullanımı Türkiye de Tarım İlacı Kullanımı İlaç Alet

Detaylı

Öğrenci Öğrenim Hareketliliği nden Yararlanma Süresi: En az 3 ay En fazla 12 ay

Öğrenci Öğrenim Hareketliliği nden Yararlanma Süresi: En az 3 ay En fazla 12 ay 2014-2015 ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ ERASMUS+ ÖĞRENİM HAREKETLİLİĞİ 1 Erasmus+ Programı Erasmus programı, yükseköğretim kurumlarının birbirleri ile işbirliği yapmalarını tevsik etmeye yönelik bir Avrupa Birliği

Detaylı

ÇEVRE ALANINDA KAPASİTE GELİŞTİRME PROJESİ ÇEVRESEL YATIRIMLARIN FİNANSMANI SEMİNERİ

ÇEVRE ALANINDA KAPASİTE GELİŞTİRME PROJESİ ÇEVRESEL YATIRIMLARIN FİNANSMANI SEMİNERİ ÇEVRE ALANINDA KAPASİTE GELİŞTİRME PROJESİ ÇEVRESEL YATIRIMLARIN FİNANSMANI SEMİNERİ BELEDİYE ATIK YÖNETİMİ HİZMETLERİNDE TÜRKİYE 81 il 2950 belediye 74.724.269 kişi 31.092.768 ton evsel nitelikli katı

Detaylı

Uluslararası Sponsorluk Politikası. 1 Nisan 2015 Amway

Uluslararası Sponsorluk Politikası. 1 Nisan 2015 Amway Uluslararası Sponsorluk Politikası 1 Nisan 2015 Amway Uluslararası Sponsorluk Politikası Bu Politika, 1 Nisan 2015 itibariyle, Amway bağlı kuruluşlarının Amway Satış ve Pazarlama Planı'nı uyguladıkları

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ NİN TÜRKİYE DE DESTEKLEDİĞİ BAZI HİBE PROGRAMLARI

AVRUPA BİRLİĞİ NİN TÜRKİYE DE DESTEKLEDİĞİ BAZI HİBE PROGRAMLARI AVRUPA BİRLİĞİ NİN TÜRKİYE DE DESTEKLEDİĞİ BAZI HİBE PROGRAMLARI Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği 07-08 Temmuz 2006 Halil Serkan KÖREZLİOĞLU Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Yayın Desteği Hibe Programı

Detaylı

MAYIS AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Avrupa Parlamentosu Seçimleri nde Aşırı Sağın Yükselişi

MAYIS AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Avrupa Parlamentosu Seçimleri nde Aşırı Sağın Yükselişi MAYIS AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER SİYASİ GELİŞMELER Avrupa Parlamentosu Seçimleri sonuçlandı. Avrupa Parlamentosu Seçimleri nde Aşırı Sağın Yükselişi 2014 Avrupa Parlamentosu Seçimleri, 22-25 Mayıs tarihlerinde

Detaylı

BÜYÜK ÖLÇEKLİ AVRUPA GÖNÜLLÜ HİZMETİ ETKİNLİKLERİ

BÜYÜK ÖLÇEKLİ AVRUPA GÖNÜLLÜ HİZMETİ ETKİNLİKLERİ Bölüm B Büyük Ölçekli Avrupa Gönüllü Hizmeti etkinlikleri BÜYÜK ÖLÇEKLİ AVRUPA GÖNÜLLÜ HİZMETİ ETKİNLİKLERİ BÜYÜK ÖLÇEKLİ AGH ETKİNLİKLERİNİN AMAÇLARI NELERDİR? Bu eylem, gençlik, kültür ve spor alanında

Detaylı

BÖLGESEL KALKINMA AJANSLARI VE TÜRK TARIMINA ETKİLERİ

BÖLGESEL KALKINMA AJANSLARI VE TÜRK TARIMINA ETKİLERİ BÖLGESEL KALKINMA AJANSLARI VE TÜRK TARIMINA ETKİLERİ Semiha AKIN 1, Fatih Feramuz YILDIZ 2 1. Giriş Avrupa Birliği (AB) ile müzakere hazırlıklarının yapıldığı şu günlerde, AB ye uyum için kurulması gereken

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 42

HABER BÜLTENİ Sayı 42 KONYA PERAKENDE SEKTÖRÜ DURAĞAN SEYRETTİ: HABER BÜLTENİ 04.08.2015 Sayı 42 Konya Perakende Güven Endeksi (KOPE) değeri geçen aya göre önemli bir değişim göstermedi. Önümüzdeki 3 aydaki satış fiyatı ve

Detaylı

GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI POLİTİKALARI FASLI

GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI POLİTİKALARI FASLI GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI POLİTİKALARI FASLI Dr.Şebnem GÜRBÜZ Koordinatör Avrupa Birliği Bakanlığı Tarım Balıkçılık Başkanlığı 1 KAPSAM Gıda Güvenliği, Veterinerlik ve Bitki Sağlığı

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

ERASMUS PLUS ÖĞRENCİ HAREKETLİLİĞİ PROGRAMI (STUDENT MOBILITY) 2014-2015 AKADEMİK DÖNEMİ 1 Haziran 2014-30 Eylül 2015

ERASMUS PLUS ÖĞRENCİ HAREKETLİLİĞİ PROGRAMI (STUDENT MOBILITY) 2014-2015 AKADEMİK DÖNEMİ 1 Haziran 2014-30 Eylül 2015 ERASMUS PLUS ÖĞRENCİ HAREKETLİLİĞİ PROGRAMI (STUDENT MOBILITY) 2014-2015 AKADEMİK DÖNEMİ 1 Haziran 2014-30 Eylül 2015 Erasmus plus programı nedir? Nereden bilgi alabilirim? Başvuru tarihleri nedir? Kimler

Detaylı

11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi, Ankara ve Atina nın Ortaklık başvurularını kabul etti.

11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi, Ankara ve Atina nın Ortaklık başvurularını kabul etti. ARAŞTIRMA RAPORU ÖZEL ARAŞTIRMA--AVRUPA BİRLİĞİ TÜRKİYE KRONOLOJİSİ 20/06/2005 1959 1963 1964 1966 1968 1970 1971 1972 1973 31 Temmuz: Türkiye, AET ye ortaklık için başvurdu. 11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi,

Detaylı

TARIM SİGORTALARI VE UYGULAMALARI

TARIM SİGORTALARI VE UYGULAMALARI TARIM SİGORTALARI VE UYGULAMALARI Tarım, nüfusun temel ihtiyaç maddelerini üreten bir kesim olması nedeni ile stratejik bir öneme sahiptir ve diğer sektörler içerisinde doğal, ekonomik, sosyal ve kişisel

Detaylı

PERAKENDE GÜVEN ENDEKSİ MAYIS 2015 PERAKENDEDE İŞLER DURGUN ANCAK İYİMSER BEKLENTİLER SÜRÜYOR

PERAKENDE GÜVEN ENDEKSİ MAYIS 2015 PERAKENDEDE İŞLER DURGUN ANCAK İYİMSER BEKLENTİLER SÜRÜYOR PERAKENDE GÜVEN ENDEKSİ MAYIS 2015 PERAKENDEDE İŞLER DURGUN ANCAK İYİMSER BEKLENTİLER SÜRÜYOR TEPE, mayıs ayında yükseldi. Geçen yılın aynı dönemine göre işlerin durumu, Önümüzdeki 3 aydaki tedarikçilerden

Detaylı