bir çok ortak hususiyet gösteren Selçuklu devri türbe kitabelerinin özellikleri üzerinde kısaca durmak uygun olacaktır.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "bir çok ortak hususiyet gösteren Selçuklu devri türbe kitabelerinin özellikleri üzerinde kısaca durmak uygun olacaktır."

Transkript

1 D.E. ü.nahiyat Fakültesi Dergisi sayı \li, İzmir 1989, ss OSMANl.,I TÜRHELERİNİN KİT ABELERİ P...AKKII'iDA Doç.Dr.Hakk1 ÖI'lliAL Kitabe, bilindiğ;i gibi, arapçayazmak anlamındaki "ketben" kökünden gelen bir tertın olup, Sanat Tarihi araştırmalarında, yapının kimligini veren yazı levhaları için kullanılmaktadır. Daha genel bir anlamda ise "bir arııyı tarih boyunca yaşatmak için hazırlanmış yazı" şeklinde tarif edilmektedir. 1 Yapının kimliginden kasdımız, eserin mahiyetini, kimin tarafından hangi devir ve tarihte kime yaptırıldıgını belirten bi1gileri havi yazılardır. Bu bakımdan zaman zaman kullanmaktan kaçınamasak bile, ayet, hadis, kelam-ı kibar, kelime-i tevhid gibi yazılan kitabe kapsamı dışında tutmak ve bunlara kitabe den- memek gerektigi kanatini taşıyoruz. Ancak yukarıda zikredilen hususların hepsini birarada ihtiva eden kitabe levhası çok nadirdir. Bu sebeple kitabeleri, nevilerine göre, inşa veya bani, tarih, tamir ve usta kitabeleri şeklinde tasnif etmek gere.tınıektedir. Osmanlı türbe kitabelerine geçmeden önce, bu devir erken türbelerininkilerle bir çok ortak hususiyet gösteren Selçuklu devri türbe kitabelerinin özellikleri üzerinde kısaca durmak uygun olacaktır. I- Selçuklu Türbe Kitabeleri : Muhtevaları bakımından yurakıdaki tasnife uygun neviler gösteren Selçuklu kitabeleri bu husustaki özellikleri kadar yazı nevileri ve uygulandıkları malzeme bakımından da ilgi çekici özelliklere sahiptirler. 2 Daha çok küfi hatla ve tugla malzeme ile yazılmış Büyük Selçuklu kitabelerinden farklı bir gelişme çizgisi gösteren Anadolu Selçuklu devri kitabeleri, üslup husus]yet.leri ile birlikte yazı karakteri itibariyle de Anadolu'da yeni bir hüviyete kavuşmuştur diyebiliriz. A nadolu'da kitabeler, herşeyden evvel, tugla, çini ve ahşap malzerneye göre daha dayanıklı olan taş veya memıer gibi malzerneye tatbik edilmiş ve bir bakıma buna baglı olarak hat nev'i de sülüs olarak gelişmiştir. 'rugla malzeme ile kılfi özellikle de makıli yazıları yazmak sanatkan fazla zorlamıyordu. Ancak inşa malzemesi ile birlikte kitabelerin uygulandıgı malzemenin de taş olarak tercihi daha kıvrak ve daha kolay işlenebilen sülüsün gelişmesine yol açmıştır. Anadolu Selçuklu türbelerinde, İran geleneklerine baglı, kesme tugla ile hazırlan-. 307

2 mış J:rjtabe sayılı olup bunlarda yine gelenege bagh olarak kıjji hatlar tercih edilmiştir. Çini,- ahşap hatta sıva üzerine yazılmış kitabeler de mevcut olmalda birlikte bunjar, hem tu,~ la gibi, çok istisnai olarak hem de daha ziyade kapalı lusıinlarda uygulanmışiardıl Bu neviden malzerne üzerine yazılmış kitabelerin yapıların içinde veya kapalı hava tesirlerine daha az mukavim olnıalanyla ilgili olduğuna kolaylıkja hükmolunabüi.r. Nitekini sıva üzerine yazılnnş yegane ö:megi teşlul eden Al-cşehir-:Reis kasabasındaki Emir Ya1rtaş Türbesi khabesi (LResim) eyvan tarimdaki türbenin iç duvarlarını yönde katedecek şekilde dü.zen Ienrniştir. Ahşap üzerine yazılmış l"jtabeler daha çok sandukalara tatbik olunmuştul En dikkate değer önı.ek olarak Mevlana'ya ait sandukayı zikredebiliıiz, Çüü üzerine yazılmış kitabeler daha yaygındır. vas'taki Lİzzeddin Keyka.vus Türbesi'nin örı cephesindekj lcttabe (2.Resim) ile muhtelif türbelerdelu sandukalara yazılmış l<jtabeler ilgi çel-dci örnekleri teşkil ederler. Bütün bu malzeme üzerinde gördüğümüz yazı nev'i, ekseriyetle, Selçuklu sülüsü dediginıiz ve neshe göre biraz daha kıvraluaşıp akıcılık kazanmış olan sülüstür. Kitabelerin boyutları gözönünde tutulursa buna celi sülüs demek daha uygun olacaktır. a- L-ışa ve bani kitabelerl: Muhtevalan bakınırndan ele aldıgımızda: hemen daima arapça ile yazılmış ve adeta klasikleşmiş bir ifade ve üslüba sahip bir Selçuklu inşa kitabesinin genellikle şu hususlan ihtiva ettiği görülmektedir. 1- Arapça gramerinin de bir geregi olarak kitabenin başındcı yapım emri veya dilegi yer alır. Bu çok kere "emere" fiiliyle ifade edilir. Bazı hallerde, "ammere, tetavvea, teberrea" gibi filllerller de kullanı1- mışsa da bunların ve özellikle son iki fiilin istisnai olarak kıtabelerde yer aldıklarını söyleyebiliriz. 2- Bunu yapının mahiyetini belirten ifadeler takip eder Böylece binanın cami, medrese, han veya türbe oldugu sarahat kazanli". Mezar abidelennde bu, "türbe, meşhed, kabir, kubbe veya ravza" kelüneleri ile belirtilmektedir. En çok kullanılam türbe ve meşheddi:r.. 3- Genellikle bir Selçuklu kitabesinde, yapının mahiyetini belirten ifadeden sonra devrin hükümdan bütün hükümranlık s:ıfat ve elkabıyla zikredili:r ve saltanatın devamı için niyaz bunu takibeder. 4- Şayet eser, bizzat hükümdar veya sultan tarafından inşa ettirilmemi.şse barıinin ismi, ünvanı ve lekabı belirtilir ve bunun için de ayrı bir dua bölümü vardır. Burada baninin "said, şehid, merhüm, mağ;

3 OSI\-1ANLI TÜRHELERİNİN KİTABELERi HAKKINDA fur" gibi dini-uhrevi sıfatları, "emir, isfehselar" gibi makam ve mevkii, "Necmeddin, İzzeddin" gibi lekabı verildikten sonra onun Allah'ın rahmet ve magfiretine muhtac zayıf bir kul oldugu ifade edilir. 5- Ritabenin son bölümünü tarih bölümü teşkil eder. Tarih mutlaka yazı ile.ve arapça olarak zikr~dilir. Divrtgrdeki Kemankeş Türbesinin kitabesi taplıin rakamla verildigit ek istısnayı teşkil eder. Bu bölümde, bazı hallerde ay, çok istisnai olarak gündezikredilebilit. 3 Bu bölümleri bir örnekte şöyle gösterebiliriz: ~ \Y""_,.o.ll. ı.\ 3.. ıı J.\....J1 ~.ı.jı r-..:..ı-:> ı...l...!j-2 ~...uı_, wı Y->.-..) *. """''i. ~ c} W..J.Jı ~.J. Jl.J ı_, J:.:;.ı.lll fi 4. L...:ı::... J ~w J ~..) 1.ı...i..,. Aynı. dönemde inşa edilmiş veli türhelerinde devrin hükümdannın ismine yer verilmedikten başka, lekabların da farklı kullarııldıkları müşahade edilmektedir. Selçuklu devri türbe kitabelerinin bir bülümü yukarıda özellikleri sunulan kitabelerden farklı bir ifade tarzına sahiptirler. Bunlar bir isim cümlesi şeklinde tertip edilmiş olup çogu kere devrin hükümdannın ismi zikredilmeden türbede medfun şahsın ismi verilmekle yetinilmektedir. Bu tarz kitabelerde yapının nevi belirttidikten sonra, türbede medfun şahsın sıfat ve elkabı zikredilmekte ve dua c.ümlesinden sonra kitabe metni tarih bölümü ile son bulmaktadır. Bu tarzdaki kitabelere Konya'daki Ateş Baz-ı Veli Türbesinin kitabesini örnek olarak verebiliriz. ~':ıli 0 16L.H <i.\3 ~ il,ıl ~ ~~ 1 ~ ö.j ~ ri _,_,.-->--9~..:.,ı-:>..:ı4,~ c:::.:wi _,..,.ıi Cr.!.ı.JI 3 l,ı,..:ıj.ji :k ~, ll L.:ı:.:-J 1 \...U.L.J 1..LuJ 1 : :,. - 1$ c.. ~J ~ ~,J illi..r~ ~ yhll ~ Lrc' r _H 1 el!..) 4.~ ~ ~ C:.;...ı Cr.~

4 Doç.D:r.Hak.kı ÖNKAL "Bukabir, merhum, said, şehid, din ve milletin güneşi İzzeeddin oglu Yusufundur. 684 senesinin Receb ayı ortalarinda vefat etmiştir. Allq.h (onu) bagışlasın". Genel olarak muhtevalan bu şekilde olan kitabelerden ayrı olarak bazı kitabeler, özellikle sultan veya hükümdarlara ait olanlar daha geniş muhtevalara sahip olabilmektedir. Bunlarda hükümdarın kudret, azarnet ve şevketi, tebasına merhamet ve cömertligi, düşmanlannagalebesi, hakim oldugu beldeveşehirler kuvvetli ifadelerle belirtilmekte ve hanedanlıgın şeceresi verilmektedir. Buna çarpıcı ömek olarak Divrigi'deki Sitte Melik Türbesi'nde yer alan Mengücekli emın Seyfeddin Şehinşah'a ait kitabeyi verebiliriz. Sekizgen gövdeli türbenin korniş altında sekii cepheyi çepeçevre dolanan ve bugün kısmen silinmiş uzun arapça kitabenin Türkçesi şöyledir: "(Bu türbenin yapılmasını) milletin ve müslümanların (sultanı). halkın tacı, din büyüklerinin dayanağı, zamanın drregi, devletin yücesi, milletin yıldızı, ümmetin degerlisi, yüceligin güneşi, tevhidci gazllerin melcei, mürninlerm sığınp.klannın koruyucusu, kaf1r ve müşriklerin katili, inatçıları ve mülliidleri ezen mürted ve zındıklan kahreden. Halifenin desteği, sultanların ve meliklerin azizi, miskinletin ve zayıfların hamisi, mazlumların ve yetlınlerin babası, zalimlerden hesap soran. Ermenistan, Şam ve Rüm'u dize getiren, Alp Kutluğ, Uluğ Hümayun Ceboğa Tuğrul Tekin, Mengücek ogullannın iftihan, zaferler babası Şahinşah (bin Süleyman bin) İshak bin merhum, said, şehid, gazi, Emir Mengücek, Emirü'l-mümininin dayanagı (emretti). (Allah devletini daim, gücünü ziyade kılsın. Tahtında ugurla oturmasını nasib etsin ve emr-i Hak gelince ruhunu esirgesin, 590 yılının birinci ayında)". 4 Bu haşmet ve gurur ifadeli kitabelerin yanısıra, yine bir sultana ait olmakla beraber duygu ve his dolu, dünya ve 3altanatın geçiciliğini ifade eden kitabeler de mevcuttur. I. İzzeddin Keykavus'un Sivas'taki türbesinde yer alan kitabe böyle bir kitabedir: "Bu daracık mezarlara girmek üzere geniş saraylardan çıkanldık Ne yazık ki, (bu ölüm hadisesinde) zengiriliğimin bana faydası olmadı, saltanatım mahvoldu. Çok çabuk geçici olan dünya malından el çekip ahirete intikal ve göçü ş olayı 617 senesinin Şevval ayının dördüncü günü gerçekleşti". Selçuk!-ular devrinde inşa edilmiş veli türhelerindeki kitabelerin -310-

5 OSMANLI TÜREELERİNİN KİTABELERİ HAilliiNDA yukandakilerden daha farklı bir üslüba sahip olduğunu söyleyebiliriz. 5 Sultanlarm dünya. nizammdalr:i kudret ve kuvvetlerini belirten ifadeler veli kitabelerinde manevi nizarndaki fazilet ve yüceliklerle yer değiştirmiştir diyebiliriz. Bir bakıma Mevlana gibi Seyyid Mahmud Hayran gibi velilertn manevi sultan olduklan bu lrjtabelerde vurgulanmaktadır. Mevlana'ya ait ahşap sanduka üzerindelrj arapça ki~ tabebu hususu ortaya kor: "0, alemierin ruhunu dirilten, Hakkın, milletin ve dinin celali, enbiya ve resullerin varisi, kemal sahibi, evliyaıann sonuncusu, mertebeler, menziller ve yüce menkıbeler ve faziletler sahibi Belhli Hüseyin oğlu Muhammed oğlu Muhammed'dir. Allah'ın rahmeti ve selamı üzerine olsun". Bu inşa veya baru kitabelerinden ayrı olarak Selçuklu devri türbeleri tarih, tamir ve usta kitabeleri de ihtiva ederler. b- Tarih Kitabelerl : Bu kitabeler, bani kitabesinde tarih bölümünün yer almaması halinde hazırlanan kitabelerdir. Genellikle tarih, yukanda da ifade edildiği gibi inşa veya bani kitabesinin sonunda zikredildiği için bu.. :ı;ıeviden kitabeler sayılıdır ve kanaatimizce. baninin hayatta iken 1 ınşa ettirdiği türbesine onun vefat tarihini belirtmek üzere sorıradan hazırlarup konulmuş kitabelerdir. Divriği'deki Sitte Melik Türbesi'nde korniş altındaki kitabenin 590/1194 tarihini ihtiva etmesi ve giriş üzerinde yer alan ve sadece "592 (1196) tarihinde" ifadesinden ibaret olan ikinci kitabenin daha sorıraki bir tarihi göstermesi bu kanaatimizi destekler mahiyettedir. c- Tamir Kitabelerl: Tamir kitabelerine gelince; bunlar yapılarda gerçekleştirilen ta mir ve ta'dillert bir vesika halinde ortaya koymaktadır. Burada tarnil kitabesinden kasdırnız tabiidir ki, Selçuklular devrinde yapılmış ta mirlert belgeleyen kitabelerdir. Konya'daki Sahib Ata Türbesi'ndeki 1283 tarihli ve türbenin yenilendiğini ifade eden çini üzerine yazılmış kitabeyi tamir kitabelerine örnek olarak zikredebiliriz. d- Usta Kitabele:rl : Bu kitabe nevilerinden ayrı olarak ele alınması gereken bir başka kitabe nev'i usta kitabeleridir. Anadolu Selçuklulan döneminde inşa edilmiş türbelerin çok azı mimar veya ustasının ismini havidir. Genellikle isim cümlesi şeklinde olan bu kitabelerde ustanın babası ile birlikte ismi zikredilmekte ve çoğu kere buna mensub olduğu şehir eklenmektedir

6 - Osmanlı 'fürbe J:U,UU.PI;;!I;;! a - İnşa veya bam kitabelerl : Osmanlı devrinin uzun bir zaman dilimini kapsaması ve bu uzun devrede husule gelen edebi:, içtirnai ve kültürel degişikler kitabelerin de dih, form ve muhtevalan, üslüp ve ifade tarzları ve nihayet yazı karakterlerinde önemli degişiklikleri intac etmiştir. Devletin kuruluşundan yaklaşık XVI. yüzyılın başlarına kadar kitabelerde Selçuklu.geleneginin tesirleri kuvvetle hissedilir. Bu dönem kitabelerinde dil yine arapçadır. Üs1üp itibartyle daha çok ikirıci tarz diyebilecegimiz isim cümlesi şeklindeki tarzın benimsendigi görülmektedir. Kitabe sonlannda verilen tarih yirıe yazıyla ve arapçadır. Yazının nevi de sülüstür. Selçuklu kitabeleri gibi Osmanlı tilibe kitabelerini de inşa veya bam, tarih, tamir ve usta kitabelert şeklinde genel bir tasnife tabi tutmak mümkündür. Ancak, özellikle erken dönemde, türbelerde inşa veya bam kitabelerinden daha çok mezartaşı kitabesi diyebileceğ,imiz örneklerle karşılaşmaktayız. Hadislerle zenginleştirilmiş, baş ve ayak ucu taşlan iç ve dış yüzleri ile nefis yazılarla doldurulmuş bu mezar taşlan ayn bir araştırınayı gerektirecek vaslllara sahiptir. Biz bu kısa çalışmamızda sandükalardakilerle birlikte diğ,er kıtabeleri değ,erlen: dirmekle yetiniyor, mezartaşı kitabelerini konumuz dışmda tutuyoruz. Selçuklu tesirlerinin daha çok hissedildiğ,i erken dönem türbe kitabelerinde bile, alışılmış ifade ve üslüptan kaçmıldıgı ve daha serbest bir üslübun benimsendigi söylenebilir. Bu üslup h.rklılığ,ı özellikle 1449 tarihli Bursa'daki Hatuniye Türbesi ile yine Bursa'daki 1451 tarihli Il. Murad Türbesindeki kitabelerde çarpıcı bir tarzdadır. Herne kadar Hatuniye Türbesinin Sultan II. Murad zamanında 853 senesinde inşa ettirildigini belirten ifadeleri ile Sultanın sıfatları Selçuklu kitabelerindekile~le müştereklik gösteritse de, Su'ltanm emri üzerine oglunun annesi için türbe inşa ettirmesi ve Şehzade Mehmtd (sonra Fatih) için "Rasulullahın (S.A.V.) kendi adıyla adlandırdığ,ı "şeklindeki övgüler, daha sonra daha beli.rgin olarak o'rtaya çıkacak farklılıgm kuvvetli erken örnekleridil İlgi çekici kitabenin Türkçesi :;;öyledir 6 : "Al. lah'a hamdolsun. Bu nurlu türbe, efendimiz büyük sultan, yüce hakan sultan oglu sultan Murad b. Mehmed b. Bayezıd Han zamanımla-allalı onun devletini daim kılsın- ve onun emriyle, oglu ve gözurıün nuru, Resulullah'm (S.A.V.) kendi adıyla adlandırdıgı, muuu, asil sultan Melımed Çelebi'nin - Allah onun devletinin baglarını d:1inıi diıelderlt baglasın ve onun yücelik rükünlertni kıyamet e kadar sagloıulışt ırsın -312-

7 osmanli TÜRBELERİNİN KİTABELERi HAKKINDA -kadınların güzelleştirsin- efendisi olan merhume annesi için - Allah makamını yapıldl Ve bu 863 yılının Receb ayında tamamlandı". II. Murad'ın uzun ve çok girift türbe kitabesinin sonlannda dünya ve ahiretin "yokluk ve gurur aleminden beka ve sürur alemine, sıkıntı ve tasa mahallinden zenginlik ve sevinç evine" şeklindeki tavsifi, Sivas'taki I. İzzeddin Keykavus Türbesi kitabesinden izler taşır. Bununla beraber kitabe yukanda da işaret edildiği üzere geleneksel Selçuklu kitabe üslübundan uzaktır. Nitekim dua cümlesi de bu kanaatimizi teyid eder mahiyettedir: "Allah onu cennetin odalannda oturt 'sun ve onun üzerine mağfiret yağmurlarını yağdırsın". Esasen bu temenni, bu Iliyaz Sultanın o kadar çok ve derinden bin Iliyazıdır ki, hayatta iken hazırlat-tığı vasiyetnamesinde Allah'ın rahmetinden mahrum olmamak için türbesinin üstünün açık tutulmasını istemiş ve bu istisnai taleb ger-çekleştirilmiştir.. XVI. yüzyıla kadar hemen hemen istisnasız arapça olan kitabelertn dilinin, sözkonusu asırdan itibaren tartışılabilirliği kabul edilmiş ve bu yüzyılın ilk yarısında arapçanın yanısıra farsça ve türkçe ile hazırlanmış kitabelere yapılarda yer verilir olmuştur. Farsça kitabeletin daha sınırlı ölçüler içinde hazırlandığını söyleyebiliriz. Buna iki önemli örnek olarak Trabzon'daki 911/1507 tarihli Gülbahar Hat,un Türbesi kıtabesi ile İstanbul'daki 950/1543 tarihli Şehzade Mehmed Türbesi kıtabesini zikredebiliriz. Sözkonusu dönemde arapça kitabeye örnek olarak I. Sultan Selim'in çini üzerine hazırlanmış kitabesini (929/1522). türkçeyazılmış kitabeye örnek olarak ise Bursa'daki Şehzade Mahmud Türbesi'nin giriş kapısı üst tablasına yazılmış 913/1509 tarihini taşıyan kitabeyi 7 zikredebiliriz. XVI. yüzyılın ikinci yarısından itibaren kitabelerde türkçenin hakim dil vasını kazandığı söylenebilir. Artık kitabeler manzum olarak yazılmah-ta ve son beyit veya mısrada tarih düşürülmektedir. Muhtelif hadiseler vesilesiyle tarih düşürmenin XIV. yüzyılın sonlarına kadar gittiği bilinmekle 8 beraber türbelerde XV. yüzyılın ikinci yansından itibaren ortaya çıkmaktadır. Buna bir örnek olarak İstanbul' daki Mahmud Paşa Türbesi'nin kitabesini verebiliriz. Kitabenin üçüncü beyti şöyledir 9 : -313-

8 Doç.D:r.Hakkı ÖNKAI, Arapça olan kitabenin son mısraı ebced hesabıyla 878 çıkmaktadır ki bu da miladi l473-l474'e tekabül eder tarihli Bursa'daki Ahmed Paşa Türbesi ile 1499 tarihli İstanbul'daki Davud Paşa Türbesi kitabelerinin son mısraında Mahmud Paşa Türbesi kitabesindeki gibi tarih düşürülmüştür. Henüz bu kitabelerin dili arapçadır. XVI. yüzyıldan itibaren kitabelerde tarih düşürme yukarda da işaret edildiğ;i gibi gelenekleşmiş ve vazgeçilmez bir vasıf olarak benimsenmiştir. Son mısralarında tarih düşürülmüş kitabelerde, genellikle ebced hesabı ile bulunacak tarihrakamlada verilmekte ve böylece düşülebilecek tereddüdler izale olmaktadır. Zira herzaman bu tarih mısraındaki harf degerierinin toplanmasıyla zikredilmek istenen tarih tesbit edilmemekte, bir önceki mısra ve beytte işaret edilen tarza göre ya sadece noktalı veya sadece noktasız harflerin hesab edilmesi gerekmektedir 10. Mesel~ Sultan II. Mahmud Türbesi kitabesinde şair-müverrili mu'cem tarih düşürmüş ve sadece noktalı harflerin hesab edilmesi gerektiğ;ini sondan bir evvelki mısrada belirtmiştir. Ritabenin son beyti şöyledir ll: Ziver'a tarihim oldu cevhertn Türbe-i Mahmud Han kasr-ı Cinan Bu son mısrada noktalı harfler olan te, be, he, kaf, cim ve iki nun'un ebced değ;eri 1255 etmektedir ki bu ayrıca rakamla teyid edilmiştir. ı II. Selim'in çini kitabesinin renk, ahenk ve kampasizyon mükemmelliğ;i muhtevada da görülür ve hadise rahat bir ifadeyle verildikten sonra kitabe bir tarilı-i tam ile son bulur: "Rıhlet etdi Hazret-i Sultan Selim Ana rahmet ide Rabbü'l-Alemin Geçdi evlad-ı kiramiyla o şah Rahme tü 'Ilahi al ey him ecmain Yapdılar bir türbe-i cennet misal Dense layık kasr-ı firdevs-i bertn Hatif-i kudsi: dedi tarihini Türbe-i Sultan Selim pak-i din. 984"12 Kitabede, çocuklan ile birlikte II. Selim'in vefat ettiği bildirildikten sonra, kendisine cennete benzer bir türbe yapıldığ;ı belirtilmekte ve bunun tarihi verilmektedir. Bu kitabe sade ifadesiyle XVII. yüz

9 muhayyilesinin mübalagalı ifadeleriyle çok farklı bir muhteva kazanacak kitabelerden ayrılmaktadır. yıldan itibaren şair Esasen sultan türbeleri gibi önemli yapılarda, bu yüzyılda, ik.i kjtabe, vefat tarihini bildiren kitabe ile inşa kitabeleri birlikte bulunmaktadır. Uzun inşa kitabelerinin muhtevalan gözönünde tutulursa bu kitabelerle Divrigi'deki Sitte Melik Türbesi kitabesi arasmda bir bag kurulabilir. Sözkonusu kitabeler, Sultan III. Mehmed Türbesi ile Sultan I. Ahmed Türbesi'nin kitabeleridir. Sultan III. Mehmed Türbesi'nde, iki satır halinde altı kartuş içine yazılmış ve kapı üzerine yerleştirilmiş birinci kitabe (3. Resim) Sultan'ın vefat tarihini bildim1ektedir. Aynca Sultan'ın ruhu için dua f'dilmesi ve Cennette temiz kokular içinde olması dilenrnektedir: "Ruh-ı pak-i Hazret-i Sultan Mehmed Han içün Farz-ı ayn oldu dua şam u seher her saliha Daima firdevs-i a'lada meşam camna İrişe gülzar-ı kudsiden muattar rayiha Azm-i firdevs ettigine Hukmiya tarihdir Okuyun Sultan Mehmed caniçün fatiha" 13 Son mısra ebced hesabıyla l012'yi vermektedir ki miladi tarih karşılıgı olan 1603 Sultanın ölüm tarihidir. Bu türbede daha çok ilgiınizi çeken yapının batı cephesindeki uzun kitabedir. Henüz neşredilmerniş bu kitabe muhtevası bakırnından çok ilginç olup hem adına türbe yaptirılan III. Mehmed hem de b ani I. Ahmed alışıla gelmiş ifade ve üslüptan oldukça farklı bir şekilde övülmektedirler. Kitabe asli muhtevası itibariyle her iki sultanı, kudretlerinin yüceligi, milletin hamisi oluşları, fetihler yapmaları. düşmanlarını kalıretmeleri ile övülmektedir. Bu ana öge, hatırlanacağ;ı gibi Sitte M elik Türbesi'nin uzun ki tabesinin de özünü teşkil ediyordu. Burada farklı olarak şair muhayyilesinin de iştirakiyle bu övgüler teşbihler, telmihler ile ve daha süslü bir üslupla yapılmaktadır. Kitabe sonunda yine mutad üzere tarih düşürülmektedir ki bu tarih türbenin inşa tarihini teşbl eder. Kitabe şöyledii (4. Resim): " 1- Sultan Mehmed ol şeh-i sahib-kıran kim H3misiidi millet-i beyza-i Ahmed'in Feth etti Egri kal'asını darb-ı tıg ile -315-

10 Doç.Dr,Hakkı ÖNKAL A'dasın etti tu'rna-i şemşir o serhadirı Gerd-isemendi sürme idi çeşm-i ahtere Tae idi ayağı Tozu ferkateyne ferkadin Dest-i ecel-i diiiğ ki tayy ettinagehan Menşür-i örnrün ol Şeh-i hurşid mesnediı-:ı 2- Nefret kılıp rneşağıl-i dünya-yı dündan Erdi naimü rahatına mülk-i sermedin Kaldı sahile-i varak rüzgarda Asar-ı acll ü dadı o şah-ı müeyyedin Emr etti hak-i merkadi üzre bina Bu türbe-i refi' ve bina-i müşeyyedin Sultan Ahmed ol Şeh-i gerdün serir kim Fer.&end-i canşinidir ol Şah-ı erneedin 3- Hakan-ı arş mertel?e kim penc nevbeti Bamında çalınır heft felek künbedin Hak taht-ı saltanatta anı payidar edip Durdukça nüh :revakı bu takı zebercedin Nfı.şür-ı subhdek ola pür nur u pür ziya Envar-ı rahmet ile derunu bu merkadin Hukmi görüp binasını tarih için dedi Firdevs oldu merkadi Sultan Mehmed'in 101 7". 14 Görüldüğü gibi sultan medhedilirkı;;n atının ayak tozunun, yıldızların gözünüp. sürmesi olduğu kendi ayağının tozunun ise gökyüzünün parlak yıldızlannın tacı olduğu ifade edilmektedir. Sultan Ahmed medhedilirken de onun böyle yüce bir sl!ltanın oğlu olduğu ifade edildikten sonra saltanatının mertebesi o kadar yüksektir ki onun kapısında çılınan beş nöbet davulun feleğin yedi kubbesinde çalındığı belirtilmektedir. Diğer beytlerde mağfiret dilenmekte ve türbenin içirıin rahmet nuruyla dolması talebedilmektedir. Sultan L Ahmed Türbesi'nde de iki kitabe mevcuttur. İlki giriş açıklığı üzerine konulmuş olup son mısraı türbenin tamamlanış tarihini verir. Bundan ayrı olarak içte, batı kenarında çıkıntı yapan bölü~ mün iki yarımdaki nişlerin üzerinde ikinci uzun bir kitabe daha var

11 dır. Kapı uzeruı.dej:r,j J:rJtabede Sultan :y"ine yii.ksek övgülerle medhedilmekte, ebedi uyku mahallirıjn cennet bahçeleıinden bir bahçe olması dilenmektedir: "Hüsrev-i cerm.et mekan hakan-ı firdevs -i aşiyaıı Daver-i cemşid ferdray-ı hurşid i'tila Yaııl Sultan Ahmed ol şah-ı Süleyman kadr kim Şahlar olurlar idi dergehine çehresa 2- Gördü kim bu alem-ifani değil cay-ı karar Can atıp firdevse kıldı?.u"an-i iklim-i beka Şahbaz ruh-ı p8jd arşa pervaz eyledi Oldu cism-i pakine bu merkad-i ca dilguşa Habgahın adnjul ya Rab o Şah-ı adilin Cennet-i a'lada lütfunia müyesser 1ullika Türbe-i ulyasının itmamma tarihdir Türbe-i Sultan PJlmed eve-i ı'llıyyin 1028' 15 Türbenin inşa taıihi, ebced hesabıyla da, rakallila verilmiş ta.;rih gibi 1028/1619 çıkmaktadır. Osmanlı İmparatorluğunun en parlak döneminin hemen ardından yazılmış bu kitabedeki duygular, kendine güvenen bir toplumun hünkan için hissedebileceği duygularm şair diliyle ifadesi gibi görünmektedir. Sultan Ahmed'in çok dindar şahsiyeti gözönünde tutulursa "Gördü kim bu alem-i fani değil cay-ı karar" ifadesini yerinde bulabiliriz. İçteki uzun ikinci kitabe ise baninlı'1. bir medhiyesi mahiyetinde. olup bir. mısrada türbenin tamamlanması için gayret ettiği bildirilmektedir. Kitabedeki; "Sahib-i İran ü Turan u Yemen MaJik-,i Rum u Arab milk-i Acem" (5. Resim) ifadeleri ile II. Iulıç Arslan'ın Konya'daki türbesinde yer alan".. bilad-ı Rum ve Şam'ın sultanı" veya Sitte Melik Türbesi'ndeki "Ermenistan, Şam ve Rum'u dize getiren" ifadeleri arasmda yakın bir alaka mevcuttur. Ritabenin tamamı şöyledir: 1-a "Şah-ı daver Osman-8.11 hi..mem Saye-i Ha.k nıenba-i cüd ü kerem 31 C7 ~. / - Ola

12 Doç.Dr.Hakkı ÖNKAL Sahib-i İran u TUran uyemen Malik -i Rum u Ara b mtlk-i Acem Çün culüs etti sertr-i devlete. 2-a.Azim oldu nusret-i şer'a o dem Etdi ihya siret-i ecdadım Verdi revnak milk-i Osmana bu dem Sa 'y edip itmamına bu türbenin Örnrün ef zun eyleye Hak dem bu dem 1-b Hak bu kim gelmez cillana böyle şah Şer'i icra etmede sabit kadem Tabi-i şer'-i mutahhar olmağ;ın Oldu münkad emrine cümle ümem Devha-i ömrüne hergiz ermesin 2-b Sarsar-ı bad-ı havailisden sakarn Ha:şradek bu susile baki ola Olalar alemde dayim muhteşem Devrede ta kim bu cerhi nilgün Devr-i adli eyleye refi sitem".. Bilindiğ;i gibi Sultan I. Ahmed'in ölümü üzerine tahta kardeşi I. Mustafa oturmuş, ancak onun kısa bir süre sonra tahttan indirilmesi üzerine II. Osman, Osmanlı İmparatorlugunun sultanı olmuştu. I. Mustafa'mn başlattığ;ı türbenin tamamlanması II. Osman dönemine rastlar. Bu vesileyle hazırlanmış kitabede, yukanda da ~örüldüğ;ü üzere II. Osman'ın ecdadımn tahtını yücelttigi, şeriata tabi ve onu icra edici oldugu belirtilmekte ve saltanatının daima böyle ihtişam içinde olması ru.yaz edilmektedir. Kapı üzerindeki kitabede türbenin inşa tarihi verildiğ;inden bu içteki kitabede tekrar edilmemiş ve kitabenin sonunda tarih düşürülmemiştir. Aynı türbede IV. Murad'a ait bir kitabe daha mevcuttur (6. Resim) Şubatında vulru bulan ölümü üzeriı."le IV. Murad bu türbeye defnedilmiş ve menner üzerine talilde ve altm yaldı.zj.a yazılmış yedi beytlik kitabe, sandukası yalunmda duvara konulmuştnr. Kitabede dikkatimizi çeken farklıjık hat nevinin degişmiş olmasıdır. TaliJ:e ljat bundan sonraki kitabelerde hakim hat tarzı olacalrtır bunu daha sonra kı- \

13 saca ele alacagız: Bu k.itabede de Sultan yaptıgı gazalar sebebiyle övülınekte ise de bu övgünün daha reel bir çerçeve içinde yapıldıgım ve aşın telmih ve teşbihlerden kaçmıldıgım söyleyebiliriz. Ritabenin bir bölümü şöyledir: "Revan'ı sonra Bagdad'ı edip feth İki şahitle şanm etti isbat Cünüdu ya şehi:d oldu ya gazi Saadet buldular ahya vü emvat Çün ecti devıet-i ukoayı tercih Makamın Hak ede ale'l-makamat Vefat edince ol Sulta~-ı gazi Dedi Hatif leke'l-büşra bi-cennat" 1049 "Mehmmed Ha.. H Rabi' ibrıi İbrahim-iFerruh-dem Onunla bulmuştu izz u şevket taht-ı Osman'I Hitab-ı "iret' ahir erince canib-i Hak 'dan Müşerref eyledi ruhu revanı bag-ı ndvanı Kemal üzre bulup kadr u ayann ehl-i irfanm Müsahib eyleınişdi fenn-i abd-i senabanı O yerde yattığ;ınca Hazret-i Hak eyleye daim Serir-i ma'deletde Gazi Sultan Mustafa Hanı"16 Son beyt kitabenirı. Sulta_,n Mustafa (II) zamanında konulduğ;unu göstermektedir. Ritabenin muhtevasından da anlaşılacagı üzre medih ve senalar mübalağ;alı olmaktan giderek uzaklaşmaktadır. XVIII. yüzyılın başlannda Gülnüş Valide Sultan için inşa edilmiş türbe üst örtüsüz açık bir türbedir ve mezar taşı üzerindeki uzun kitabe Son mısradaki "leke'l-büşra bi-cennat" ebced hesabıyla 1049 (1640) u verir ki bu, Sultan IV. Murad'ın vefat yı.lıdır. XVII. yüzyılın sonlannda hazırlanmış bir başka sultan kitabesi, kitabelerdeki aynı üslüp ve ifade tarzının devam ettiğ;ini göstermektedir. IV. Murad'm ölümü üzerine ahşap üzerine talikle yazılıp duvara asılan Hatice Turhan Valide Sultan Türbesi'ndeki bu kitabe, Osmanlı Devletinin bu sultanla yüceldiğ;ini ifade etmektedir. Tarih düşürülmemiş kitabe şöyledir: -319-

14 arapça olarak yazılmıştl-r. XVI. yüzyılın son!m1. ile }'-::\lll yüzyı.jm başlannda yaşayan ve küçük Kadızade diye tanınan Mehmed Efendi ( ) ile onun muakkipleıi, saraya da nüfıız ederek, bidatlann kaldırılması şeklinde ifade ettikleri, mesela camilerdeki birden fazla minarelerin yıkılınası tarzındaki taassublanru zorla kabul ettirmek istemiş ve kendi zihniyetierine uygun bir l)izaıru benimsetmeye kalk- mışlardır. 17 XV1I. yüzyıl sonlan ile XV1II. yüzyılda inşa edilmiş ve üstü örtüsüz olarak açık bırakılmış bazı türbeler, bu cereyanın mimari üzerindeki tesirlerine örnek olarak kabul edilebilir. Ritabenin arapça yazılmasını da aynı cereyanın bir inikası olarak kabul etmek için yaygın ve yeterli misal bulunmamakla birlikte bunu bir ihtimal olarak ileri sürmek mümkündür. Kitabede Valide Sultan "saltanat güneşinin doğuşu ve hilafet ayırun ortaya çıkışını sağlayan anne" olarak övülmekte ve 1127/1715 tarihi yazı ile arapça olarak verilmektedir. ıs Aynı yüzyılın sonlannda inşa edilmiş Eyüp'teki Milinşah Valide Sultan Türbesi'nde yer alan kitabe manzum ve türkçe olup sonundaki tarih mısraı ile önceki yüzyılın geleneğini devam ettirir tarihli yine Eyüp'teki Şah Sultan Türbesi'nin talikla yazılmış oniki beytlik uzun kitabesinde Mihr-i Şah Kadın medhedildikten sonra türbe ile birlikte yapılan mektepte bülbül sesleri gibi çocuklar, Kur'an okudukça onun ruhunun şad olacağı ifade edilmektedir. Bu kitabenin ilgi çekici bir diğer yönü, son beytin her iki mısraında da tarih düşürülmüş olmasıdır. Esasen bunu şair bir önceki beytte açıklamaktadır. Son iki beyt şöyledir: ''Yazdı İhya hame-i mu'ciz beyan bir beyt kim Mündericdir onda garra iki tarih-i güzin Şah Sultan yapdı ziba türbe-i vala-yı nev Mihr-i Şah kadına adn ola bu tne'va-yı berin" Son iki mısram her biri ebced hesabıyla 1215/1800 tarihini vermektedir. Sultan IL Mahmud'a ait tarihli türbe kitabesi avluya geçit veren dış kapı üzerine konulmuş olup kitabede babasının ölümü üzerine tahta oturan Abdülmecid hayru'l-halef olarak tavsil edilmekte ve son beytte düşürülen tarihin mu'cem tarih olduğu bildirilmektedir ki bu beyti yukanda zikretmiştik. Mimari bakımdan da büyük ehemmiyeti haiz türbelerden seçil

15 kitabel.erin yuzyıldan dev1etiiı yalojışına türkçe manzum kitabeler yaygın bir şekilde türbelerde almıştır. Çeşitli vesilelerle belirtildigi üzere Osmanlı türbelerindekj bu manzum kitabeler belli bir sistematige tabi tutulmasa bile bunlarda, genel ölarak, bani ve merhum şahsın, ÜStün meziyetleri belijtilerej:l, ÖVÜ]d-L_iJ::.kri, Ölenin adeta, ahireti tercih ederek bu geçici dünyayı terk ettigi, yeriilin cermetin en güzel köşelerinden biri oldugu veya olmasının temenni edildiği görülür. Ki.tabeler tarih düşürrılmüş rrıısra veya beytle son bulur ki bu manzum kitabeleri yazan şair- müverrihler genelllkle isim veya mahlaslannı eserleıi...-rıde zikretmektedirkr. Osmanlı sultanlan ve hanedan mensuplan cıdu1a inşa ediln1iş türbelerde manzum kitabeleıin oldukça uzun tu ulrnajanna karşılık diğer türbelerdeki a:ı,rnı tarz kitabeler daha ölçüı-li ve daha kısa tutulmuşlardır. Mesela İstanbul'da Rüstem Paşa Tüxbesi'ndeki iki (7. Resim) Konya' daki Hasan Paşa Türbesi kıtabesi yine iki (8. Resim) Şeyh Halili Türbesi kıtabesi ise dört beytten (9. Resim) ibaret bulunmaktadır. b- Tarih.ıı.>.ı'-"''"'"" Osmanlı tprbelerinde bu inşa veya bam kıtabelerinden ayrı olarak tarih kitabelerine de yer verilmiştir. Kitabelerin sonunda ölüm veya inşa tarihi genellilrje verilmekte bu sebeple de münhasıran tarih kitabesine çok az rastlanmah'iadrr. Bu kıtabeler ya I. Selim Türbesi' n deki gibi, rnüstakil, veya Yıldırım ve Şeyh Halili Türhelerindeki gibi müşterek olabilmektedir. I. Selim Türbesi'nde girişin sağ tarafındaki panonun üzerinde yer alan inşa kitabesinde tarih verilmemiş altta tek satır halinde ve arapça olarak yapının tamarnlanış tarihi ayrıca yazılmıştır (10. Resim). Bu kitabede "Bu mübarek L."Tıaret. M:uharrern ayımn başında 929 senesinde tamamlandı" denilmektedir. Aslında inşa ve tarih ki.tabesi birlikte hazırlammş fakat tarih kitabesinin ayrı verilmesi tercih edilmiştir. Diğer bazı türbelerde ise tarih ki tabesi ayrn levhada yer almakla birlikte ya ikinci bir tarihle ölüm ve inşa tarihleri a:yn ayrı belirtilmek veya inşa tarihi bilbasa vurgulanmak istenmiştir. Mesela Gö)Tilük'telrJ. A_t.ç: Şemseddin Türbesi kıtabesinde Ak Şemseddln namıyla ma'ruf Mehmed,bin Harrı_z;ı'nın 863'deki vefatı bildirildikten başka a::,rnı kitabenin ikinci satınnda 792 olarak dogum tarihi ve 868 tarihi ile türbenin inşa tarihi verilmektedir. B l,cc,,. 'd-~'rı' "-Ila' -.,.., D r -~ry -~ T" 'oa.~j 'L Lo::>O. Ô.-'-'--- LL ırll!.l.c.h:t_\jcdlu ur.'-".::n var du. İnşa :sonund.a tarıh böl kitabenirı sol bir 1- e ise ijgi çelüci bir durum aldıttı halde,,

16 Doç.Dr.Hakkı ÖNKAL kitabesi konulmuştur ki bu iki tarih arasındaki zaman sadece dört aydır. Digert gibi arapça olan ikinci kitabenin türkçesi şöyledir: "Bu mübarek yapının bitirilmesi 809 (senesi) Rebiü'l-ahirinde zayıf kul Hüseyin oglu Ali- Allah her ikisini ' bagışlasın- eliyle gerçekleşti." Bu ikinci kitabe, muhtemelen, inşaatı yurüten i\li bin Hüseyin'in adını zikretmek için ilave olunmuştur. Konya'daki Şeyh Halili Türbesi kitabesi manzum bir kitabe olup (9. Resim) bu kitabenin sonunda iki tarihe yer verilmiştir. Bunlardan ilki Şeyh Halili'nin vefat tarihi ikincisi ise inşa tarihidir. Kitabenin son iki beyti şöyledir: Hak kıldı işaret buyurdu tarih Vey evliya1 tahte kubabı 998 Kubbenin oldu tarihi ravza Pencini tarh et eyle hesabı 19 Yukanda ikinci mısrada yer alan harflerin ebced değerlerinin toplamı 998 i vermektedir ki bu, rakam olarak da teyid ediliştir. Son beytte ise türbenin yapım tarihi olan 1006/1597 verilmektedir. "Ravza" kelimesinin ebced degeri 1011 olup ondan beş düşürülmesi son mısra' da istenmekte ve böylece yapım tarihi gösterilmektedir. c- Sanduka Kıtabeleri : Türbelerde bulunan sandukalann da kitabeler ihtiva ettiklerini bu arada belirtmek lazımdır. Selçuklular devrinde üst katlarda yer a lan sandukalann daha önemle ele almarak degişik malzemelerle yapıldıklanm, süsler ve yazılada zenginleşltirildiklertni ve kitabeler ihtiva ettiklerini biliyoruz.osmanlı dp.vrindf' bu durum açık türbeler ile bir kısım türbede devam etmiştir. Buna Bursa'daki Devlet Hatm, İstanbul'daki. Fatma Sultan, Pertev Paşa ve İbrahim Paşa (Şehzadebaşı) türbeleri örnek olarak zikredilebilir. Daha sonra türbelerin ekseriyetinde sandukalar ahşapla yapılmağa başlanmış ve üzeri kumaşla kaplanmıştır.. Özellikle Osmanlı sultanianna ve hanedan mensuplanna ait sandukalarm kadifeden örtüleıine simle işlenmiş kitabeler ya:zı1nuştır. Bugun bize yüzyıl sonlan

17 tarihlerinden ayn olara.tr cülus tarihi, müddet.. i cüluslan ve ömürleri de belirtilmektedir. IIL Sultan Mustafa'ya ait sanduka kitabesüü bir örnek olarak zikredebiliriz: ı- Cinan-ıcaygah padişah-ı dil agah es-sultan 2- Mustafa Han es-salis ibni es-sultan 3- Alımed Han es-salis ala ruhihima rahmetli 4- Rabbi'l-bais.hazretlertnin 1187, müddet-i sal veladetleri: 1129, culüslan: 1771, İrtihalleri: tanatlan: 16 Sanduka örtülerine tarih düşürülmüş işlendigini de belirtmek lazımdır. Özellikle şehzade ve ha~ sultanlar içlıi hazırlanmış bu tarzda birçok kitabe mevcuttur. d- Tamir Kitabele:rl : manzum kitaheler.irl.c=~ Yapılann gördügü tamir ve ta'dilleri belgeleyen kitabelere bu dönemde de rastlamr ve bu kitabeler sanat tarihi araştırmalannda önemli bir role sahiptir. Zira zaman içinde birçok yapının, belki de müteaddid defalar, onanın görmesi tabiidir.ancak buiılan belgeleyen kitabe sayısı çok degildir. Mevcut tamir kitapelen incelendiginde bunların dil. üslüp ve form bakımından aym dönem inşa veya bani kitabelert ile ortak özelliklere sahip olduklan görülür. Mesela Bursa'da I.Murad Türbesi'nde yine Bursa'da Osman Gazi Türbesi'nde bulunan tamir kitabeleri manzum kitabe gelenegine uyularak nazım halinde yazılmışlardır.torumtay Türbesi'ndeki kitabenin ilk ve son beytim örnek olarak zikrediyoruz: Hazret-i Gazi Hamid Han'ın uluvv-i himmeti Kıldı ihya kafie-i buldam ma'mür eyledi Sene bin üçyüz dokuz daim celi tarih dedi Tekm:l oldu :ı'miri hep halkı mesrfır eyledi.2o Son beytte la.fzen tarih düşürülerek türbenin 1309/ tarihinde tamir edildigi ifade edilmektedir. Fatih Sultan Mehmed Türbesf ndeki I.Abdülhamid'e ait kitabe her ne kadar bir ayet tahtirini bildirmekte (ll Resim) ise de bunun bir tamir sırasında konuldugu malümdur. Kitabede şöyle denilmektedir: -323-

18 Cenab-ı Hazret-i AbdüLtıamid Han klldmp tahrir Bu pür n ür merkade bu ayeti vaz etdi ibretgi:r. ı.ı m 1196/ tarihli Gülbahar Hatun Türbesi (İstanbul) kitabesi (12 Resim) alışılmış kitabe üslübundan farklı bir şekilde kaleme alınmış olup daha ziyade sandukalardaki. kadife üzerine işlenmiş kitabelerin üslübunu hatırlatmaktadır. İki satır halinde taşa işlenmiş kitabe şöyledir: 1- Cennet-mekan firdevs-i aşiyan merhum ve magfürun leh Fatih Sultan Mehmed Han tabe serah hazretlerinin zevce-i muhteremeleri valid-i ma ci d 2-Merhüm ve magfurun leh Sultan Bayezid Veli Han, merhumeve magfurun leha Gülbahar Hatun türbe-i şeıifidir. Lisene ti 1196". 21 Kitabede türbenin tamirine dair bir ifade bulunmamakta ise de, 898/ yılında ölen Gülbahar Hatun'un türbesi 1766de IILSultan Mustafa zamanında yenilenmiştir tarihli kitabe ise, muhtemelen aynı yılda vuku bulan Cibali yangınında türbenin de zarar görmesi üzerine konulmuştur. e- Usta Kitabeleri : Osmanlı türbelerini vücuda getirmiş olan ustaların büyük bir ekseriyeti eserlerine imzalarını koymamıştır. Türbelerden bir bölümünün mimarını biliyoruz. Ancak bunları, eserlerine attıkları imzalarmdan degil, tesbit edilebilmiş belgelerden ögreniyoruz. Türbelerde XVII. yüzyıldan itibaren daha çok hattatların imzalan ile karşılaşırız (l3.-l4.resim). Bunların çogu yazılarının altına ketebe koymuşlardır. Hatta yazıları mermere işleyen usta ismine bile rastlamaktayız. İnşa ettikleri eserlerine imza koyan mimarlardan bazılan şunlardır: 1349 tarihli İznik'teki Hacı Hamza'ya ait kitabede arapça olarak "ve kane'lmimaru el-hacı Ali" kaydı mevcuttur. 22 " (Bu eserin) miman Hacı Ali' dir". şeklinde anlam verebilecegimiz bu ifade tarzı usta kitabelerinde karşılaştıgımız yaygın ifade tarzından farklılık göstermektedir. Bunu kitabenin müstakil usta kitabesi olmamasma baglayabiliriz. Yı1dınm Bayezıd Türbe kitabesine ilave olunmuş ikinci kitabede adı geçen Ali bin Hüseyi.ıı bina emini olmalıdır. Bilindigi gibi Bursa'daki Yeşil Canii. ve Yeşil Türbe çini suslerneleri ile oldugu kadar eserde çalışan ustaların isimlerini h avi olmakla da temayüz eden bir eserdir. Türbenin kapı kanatlannda Hacı İvaz ile Hacı A.li bin.ahmed Tebrizi.'nin isimleıi

19 OSMANLI TÜRBELERİNİN' KİTABELERi HA.KXINDA ni okumaktayız. XVI. yüzyıl sonlanndan III. Murad Türbesi'nde Dalgıç Ahmed Paşa, imzasını koyan nadir mimarlardan biridir. lillşap kapı kanatlarımn sol üst tablasına "Arnel-i Dalgıç Ahmed Ağa" şeklinde imzasım atmıştır. Türbelerdeki yazılarda imzasını bulduğumuz hattatlar arasında III. Sultan Mehmed Türbesi'ndeki yazı kuşağına imzasım atmış Hattat Mehmed'i, 'I.Abdülhamid Türbesi yazılarım hazırlayan Divan-ı Hümayun Hacası Mehmed Emin'i. Mihrişah Valide Sultan Türbesi yazılarını hazırlayan iki hattatı Mehmed Celaleddin ve Mehmed Esad El-Yesari' yi, Şah Sultan Türbesi'nde yine birlikte çalışmış iki hattatı Yesari Zade Mustafa İzzet ile İsmail Zühdü'yı:'ı, Nakşıdil Valide Sultan Türbesi vesilesiyle Rakım Efendi'yi sayabiliriz. Bu arada manzum kitabelerdeki şair-müverrihleri de zikretmek lazımdır. Bunların çoğu şiirlerinin sonuna mahlaslarım yazmışlardır. Yukarıda metnini verdigirniz bazı kitabeler vesilesiyle bu sanatkarlardan bazılarımn isim veya malılasına muttali olmuştuk. Biz bunlardan Hatib, Ziver, Nevres ve Edayi gibi bazılarım tekrar zikretmekle yetiniyoruz. ill-kitabelerln Yaz:ı. Nevileri : ilitabeler yazı nevileri ve uygulandıkları malzeme itibariyle de değerlendirilebilir. Osmanlı kitabelerinde karşılaştığımız başlıca iki yazı nevi sülus ve taliktir. Sülüs hattın Selçuklu kitabelerinde uygulandığım ve bu döneme has özellikleri sebebiyle buna Selçuklu sülüsü dendiğini biliyoruz. Sülüs Osmanlı kıtahelerinde de belli bir döneme kadar adeta yegane hat nevini teşkil etmiştir. XIV. yüzyıla ait kitabelerde sülüs hat genel özellikleri ile Selçuklu sülüsünün bir devamı mahiyetindedir. XV. yüzyıldan itibaren huyazı nev'inde buyük gelişmeler gözlenir. Yeşil Türbe'deki Çelebi Mehmed'in sandukasında yer alan yazılar bu gelişmenin önemli habercisidir. Şaküll harflerin mevzun yükselişleıi, u:fki harflerin ahenkli akışlan ve doluluk boşluk dengesine çininin lacivert, beyaz, sarı renl-1: arınonisi.de katılınca Çelebi Mehmed'in sandukası gerçek bir şahaser hüviyetini kazanmıştır. X:v. :yüzyıl o:rtalanna ait eserlerdeki kitabelerin çok gi:rift olarak yazıldıklan ve şaküli harflerin bu yanyan.a dizilişi sebebiyiie dokuma ' \ \: ı ı '1 1,!,/

20 id Türbesi lcttabesi (16.Resim) ve 994/1585 tarı.jı.h Konya'dal<J.!v'Iurad Paşa Kızı Türbesi kitabesi ( 17.He sim) talik hath küabelertn erken örneklerini teşkil eder. Zamanla özellikle XV1Lyi.izyıl ortalanndan itibaren talik hat, kitabelerde sülüsün yeriıli alacak ve hemen hemen daiına talik tercih edilecektir. 23 Bu arada sülüsün de gelişmesini sürdürdügünü ve türbelerde daha ziyade dini ibarelerin hatlannda kullanıldıgmı belirtelim. 1049/1640 taı"l'ıli IV.Murad'a ai.t kitabe talik hattın güzel bir numunesidir. Yine N.Mehmed'e ait kitabe ile Gülnüş Valide Sultan, Şah Sultan ve II.Mahmud türbe,ki.tabeleri de talil:da yazılmışlardır. IV- K:itabelerln Uygulandıkları Malzemele:r: Kitabeler genellikle taş ve bilhassa mermer levhalara yazılmış ve yapının muhtelif yerlerine konuln:ıuşlarsa da çogunlukla glriş açıklıgı üzerine yerleştirilmiş olduklannı söyleyebiliriz. XV. yüzyılır~ ortalanna r,_adarki kitabeler satır takip etmiş olup bunlar esasen nesir halinde yazıldıklanndan bölümlernelere ihtiyaç duyulmamıştır. II.Murad,.. Barbaros Hayreddin Paşa Türhelerindeki kitabeler nesir olmasına ragmen manzum kitabelerde oldugu gibi satırlar kartuş içine almmışlardır (l5.,18.resim). Sonraki yüzyıllarda hazırlanan manzum kıtabelerin herbir rrrısrada behemahal kartuş içine alınmış ve beytler yanyana yazıldıklan halde herhangi bir kanşıklık böylece önlenmiştir. Bazı kitabelerde kartuşlar arasmda kalan baldava diliini şeklindeki boşluklar küçük rozetlerle doldurulmuştur. Taş ve mermer dışın,da kitabelertn çini ve ahşap üzerine yazılmış örnekleri de mevcuttur. Çini ile hazırlanmış en güzel kita.be örnekleri arasında Yeşil Türbe kitabesi ile I. ve II. Selim türbelerinin kitabelerini sayabiliriz. Özellikle II.Selim'in çini kitabesi, lacivert zemine beyazla yazılmış metni, yazının ahengi, kartuşlar arasındaki yeşilin cazibesi ve kaliteli pürüzsüz çinileri ile en müstesna lptabelerden biridir. Dayanıklılıgı daha sınırlı oldugu için ahşap üzerine yazılmış kitabe daha da azdır. Hatice Turhan Valide Sultan Türbesi'ne IV. Mehmed'in ölümü vesilesiyle konulan kitabe ahşap üzerine yazılmıştır. Bursa'da:!rJ. Şehzade Mahmud Türbesi kitabesi de ahşap kapı kanatla rının üst tabıasma yazılmıştı, bugün yerinde yoktur. Dalgıç Ahmed Aga imzasını III.Murad TI.irbesi ahşap kapal'jannın üst tablasında yer alan '.?azılann. altma atmıştır. J-\.hsaba, '.1 razılrnıs, D''K, <>- '' J v' 1 '-' T _ d'rı' 1~ J. ib<jrenır_;. d. c....ı bulundugunu bu vesileyle bellrtmek lazımdır "

OSMANLI YAPILARINDA. Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik

OSMANLI YAPILARINDA. Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik OSMANLI YAPILARINDA İZNİK ÇİNİLERİ Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik Çinileri, KültK ltür r Bakanlığı Osmanlı Eserleri, Ankara 1999 Adana Ramazanoğlu Camii Caminin kitabelerinden yapımına 16. yy da Ramazanoğlu

Detaylı

SELANİK ALACA İMARET CAMİSİ

SELANİK ALACA İMARET CAMİSİ SELANİK ALACA İMARET CAMİSİ BAKİ SARISAKAL SELANİK ALACA İMARET CAMİSİ (İSHAK PAŞA CAMİSİ) Selanik Alaca İmaret Camisi Alaca İmaret Camisi Selanik şehir merkezinin kuzey bölümünde bulunmaktadır. Aziz Dimitris

Detaylı

KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN TÜRBESİ

KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN TÜRBESİ KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN TÜRBESİ İstanbul, Süleymaniye de, Süleymaniye Külliyesi içinde, güney yönünde, caminin mihrap duvarı arkasındaki hazire alanı içinde yer alan Kanunî Sultan Süleyman Türbesi, Mimar

Detaylı

Ankara da SELÇUKLU MİRASI. Arslanhane Camii. (Ahi Şerafeddin) 58 YEDİKITA

Ankara da SELÇUKLU MİRASI. Arslanhane Camii. (Ahi Şerafeddin) 58 YEDİKITA Ankara da SELÇUKLU MİRASI Arslanhane Camii (Ahi Şerafeddin) 58 YEDİKITA Çizim: Yük. Mim. Mehmet Emin Yılmaz 11. yüzyıldan başlayarak Anadolu ya yerleşmeye başlayan Türkler, doğuda Ermeni ve Gürcü yapıları,

Detaylı

ĐSTANBUL KÜLLĐYELERĐ (FATĐH / SULTAN SELĐM / ŞEHZADE MEHMET) TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU

ĐSTANBUL KÜLLĐYELERĐ (FATĐH / SULTAN SELĐM / ŞEHZADE MEHMET) TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU ĐSTANBUL KÜLLĐYELERĐ (FATĐH / SULTAN SELĐM / ŞEHZADE MEHMET) TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU Fakültemiz lisans programında açılan MĐM 376 Anadolu Uygarlıkları Teknik Seçmeli Dersi kapsamında yapılması planlanan Đstanbul

Detaylı

ESKİ TÜRK EDEBİYATI TARİHİ- 14.YÜZYIL TEMSİLCİLERİ

ESKİ TÜRK EDEBİYATI TARİHİ- 14.YÜZYIL TEMSİLCİLERİ ESKİ TÜRK EDEBİYATI TARİHİ- 14.YÜZYIL TEMSİLCİLERİ a. 14.Yüzyıl Orta Asya Sahası Türk Edebiyatı ( Harezm Sahası ve Kıpçak Sahası ) b. 14.Yüzyılda Doğu Türkçesi ile Yazılmış Yazarı Bilinmeyen Eserler c.

Detaylı

Edirne Camileri - Eski Cami. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Camileri - Eski Cami. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Camileri - Eski Cami Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Eski Cami (Cami-i Atik - Ulu Cami).............. 4 0.1.1 Eski Cami ve Hacı Bayram Veli Söylencesi.......

Detaylı

Hüsn-i Hat yazı çeşitleri - İlyas Uçar - Ebû Rudeyha - Evvâh - Kişisel Bilgi Sitesi

Hüsn-i Hat yazı çeşitleri - İlyas Uçar - Ebû Rudeyha - Evvâh - Kişisel Bilgi Sitesi Hüsn-i Hat yazı çeşitleri başlıca altı kısımda toplanmış olup, buna Aklâm-ı sitte (altı kalem) denir. Aklam-ı sitte peyderpey icat olunarak, Bağdat da Yakut-ı Musta sami tarafından kesin şekli verilen

Detaylı

Edebiyat tarihimize haklı olarak damgasını vuran bu şaheser aynı zamanda benimde okumayı sevmeme vesile olmuştur.

Edebiyat tarihimize haklı olarak damgasını vuran bu şaheser aynı zamanda benimde okumayı sevmeme vesile olmuştur. İbrahim Efendi Konağından Saçlı Abdülkadir Haziresine Eyüpsultan da tarihin tozlu sayfaları arasında gezintiye devam ediyoruz. Bugünkü durağımız Saçlı Abdülkadir Efendi mescidi haziresi Saçlı Abdülkadir

Detaylı

Kur an ın varlık mertebelerini beyan eder misiniz ve ilahi vahiyde lafızların yerinin ne olduğunu

Kur an ın varlık mertebelerini beyan eder misiniz ve ilahi vahiyde lafızların yerinin ne olduğunu Question Kur an ın varlık mertebelerini beyan eder misiniz ve ilahi vahiyde lafızların yerinin ne olduğunu belirtir misiniz? Kur an ın lafızdan soyut olduğu bir merhale var mıdır? Answer: Her şeyin lâfzî

Detaylı

GADİR ESİNTİLERİ -9- Şiir: İsmail Bendiderya

GADİR ESİNTİLERİ -9- Şiir: İsmail Bendiderya GADİR ESİNTİLERİ -9- Şiir: İsmail Bendiderya GADİR ESİNTİLERİ (9) Şiir: İsmail Bendiderya Edit: Kadri Çelik - Şaduman Eroğlu Son Okur: Murtaza Turabi Hazırlayan: D.E.K. Kültürel Yardımcılık, Tercüme Bürosu

Detaylı

EVLİYA ÇELEBİYE GÖRE YANYA CAMİLERİ

EVLİYA ÇELEBİYE GÖRE YANYA CAMİLERİ EVLİYA ÇELEBİYE GÖRE YANYA CAMİLERİ BAKİ SARISAKAL Evliya ÇELEBİ YE GÖRE YANYA CAMİLERİ Yanya Câmileri: Büyük Hisar da dört adet mihrap vardır. Hepsinden mükellefi ve mükemmeli Selâtîn Câmii benzeri, cemaati

Detaylı

GADİR ESİNTİLERİ -10- Şiir: İsmail Bendiderya

GADİR ESİNTİLERİ -10- Şiir: İsmail Bendiderya GADİR ESİNTİLERİ -10- Şiir: İsmail Bendiderya GADİR ESİNTİLERİ (10) Şiir: İsmail Bendiderya Edit: Kadri Çelik - Şaduman Eroğlu Son Okur: Murtaza Turabi Hazırlayan: D.E.K. Kültürel Yardımcılık, Tercüme

Detaylı

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı. Yayın Kataloğu

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı. Yayın Kataloğu Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayın Kataloğu 2013 2 TAHRÎRU USÛLİ L-HENDESE VE L-HİSÂB EUKLEIDES İN ELEMANLAR KİTABININ TAHRİRİ Nasîruddin Tûsî (ö. 1274) Meşhur Matematikçi Eukleides in (m.ö.

Detaylı

MERSİN İL MÜFTÜLÜĞÜ 2015 YILI RAMAZAN AYI VAAZ VE İRŞAT PROGRAMI VAİZİN

MERSİN İL MÜFTÜLÜĞÜ 2015 YILI RAMAZAN AYI VAAZ VE İRŞAT PROGRAMI VAİZİN VAİZİN TARİHİ VAKTİ ADI VE SOYADI UNVANI İLÇESİ YERİ KONUSU İbrahim KADIOĞLU İl Müftü Yard. Akdeniz Ulu Camii 17 Haziran 2015 Çarşamba 18 Haziran 2015 Perşembe 19 Haziran 2015 Cuma Yunus GÜRER İl Vaizi

Detaylı

İRAN GEZİ PROGRAMI 10 GECE 11 GÜNLÜK BİR TARİH VE KÜLTÜR GEZİSİ

İRAN GEZİ PROGRAMI 10 GECE 11 GÜNLÜK BİR TARİH VE KÜLTÜR GEZİSİ GEZİ PROGRAMI 10 GECE 11 GÜNLÜK BİR TARİH VE KÜLTÜR GEZİSİ 1.GÜN 24 Mayıs 2015 Pazar Ankara Tahran 2. GÜN 25 Mayıs 2015 Pazartesi Tahran Tebriz Saat 18.00 de Ankara Esenboğa Havalimanı Dış hatlar servisinde

Detaylı

- 61 - Muhteşem Pullu

- 61 - Muhteşem Pullu Asaf Bey Çıkmazı Kabaltısı Sancak Mahallesindedir. Örtüsü sivri tonozludur. Sivri kemerle güneye ve ahşap-beton sundurmalı sivri kemerle kuzeye açılır. Üzerinde kesme ve moloz taşlardan yapılmış bir ev

Detaylı

SİVEREK'TE TARİHİ ESERLER VE CAMİLER

SİVEREK'TE TARİHİ ESERLER VE CAMİLER SİVEREK'TE TARİHİ ESERLER VE CAMİLER» Genel Bilgi» Ulu Camii» Gülabibey Camii» Sulu Camii» Haliliye Camii» Eski Hükümet Konağı ve Gazipaşa İlkokulu» Yeraltı Hamamı» Abdalağa Hamamı» Hanlar» Serap Çeşmesi...»

Detaylı

Resim 170- Hattat Halim Bey in istifli celî sülüs besmelesi. Ýmza kýsmýnda Halim Bey, Hamid Bey in talebesi olduðunu belirtmiþtir. (Ýsmail Yazýcý Koleksiyonu) 133 Resim 171- Sivas Burûciye Medresesi nde

Detaylı

Recep in İlk Üç Orucunun Fazileti

Recep in İlk Üç Orucunun Fazileti Mektub-u Attar Muhammed İlyas Kadiri Razavi tarafından tüm İslami Erkek Kardeşlerine ve İslami Kız Kardeşlerine, Medaris El Medine ve Camiat El Medine nin erkek öğretmenler, erkek öğrenciler, kadın öğretmenler

Detaylı

RESTORASYON ÇALIŞMALARI

RESTORASYON ÇALIŞMALARI VAKIFLAR İSTANBUL I. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 2010 YILI RESTORASYON ÇALIŞMALARI (01.01.2011 Tarihi İtibari ile) restorasy n 175 restorasy n 175 RESTORASYONU TAMAMLANAN ESERLER (2004-2010) S.NO İLİ İLÇESİ TAŞINMAZ

Detaylı

Serlevha düz çerçeve içine alýnmýþtýr. Yazýlar serbest olarak yazýlmýþtýr. Tanýmý : Son Durumu : Dibi ve tepesi kýrýk yere yatýktýr.

Serlevha düz çerçeve içine alýnmýþtýr. Yazýlar serbest olarak yazýlmýþtýr. Tanýmý : Son Durumu : Dibi ve tepesi kýrýk yere yatýktýr. 249 105 Mezar Taþý 27.11.2006 Brod Yukarý Mezarlýk 82 cm 27 cm 4 cm Taþ Yontma ve Kabartma Ömer oðlu Yunus H. 1262/ M. 1846 el-merhûm / Yunus / bin Ömer / rûhî çûn / el-fâtiha / sene 1262 Serlevha düz

Detaylı

UŞAK'DA BIR KÖPRÜ KITABESI ÇANLı KÖPRÜ (H. 653. M. 1255)

UŞAK'DA BIR KÖPRÜ KITABESI ÇANLı KÖPRÜ (H. 653. M. 1255) »^o^y^^ (S)>-^ı>^-^ ûi^^ts^ Okunuşu : Essultanî UŞAK'DA BIR KÖPRÜ KITABESI ÇANLı KÖPRÜ (H. 653. M. 1255) )ena hazihi imara Emir Sipah Salar *Şücaeddin Kızıl bin Nuhbe (?) edamallahu sümuvvehu cemaziyelûlâ

Detaylı

Bâlî Paþa Camii. Âbideler Þehri Ýstanbul

Bâlî Paþa Camii. Âbideler Þehri Ýstanbul 191 Camii minaresi Camii, Ýstanbul un Fatih ilçesinde, Hýrka-i Þerif civarýnda, Hüsrev Paþa Türbesi yakýnýnda, caddesi, Hoca Efendi sokaðýnda bulunmaktadýr. Bu camiin bânîsi, Sultan Ýkinci Bayezid in veziri

Detaylı

OSMANLI HANEDAN TÜRBELERİNDEN BAZI İŞLEMELİ ÇOCUK SANDUKA KILIFLARININ TÜRK SANATINA KATKILARI

OSMANLI HANEDAN TÜRBELERİNDEN BAZI İŞLEMELİ ÇOCUK SANDUKA KILIFLARININ TÜRK SANATINA KATKILARI 583 OSMANLI HANEDAN TÜRBELERİNDEN BAZI İŞLEMELİ ÇOCUK SANDUKA KILIFLARININ TÜRK SANATINA KATKILARI BARIŞTA, H. Örcün TÜRKİYE/ТУРЦИЯ Osmanlı İmparatorluğu Dönemi nin işlemeleri farklı malzeme kullanılarak,

Detaylı

YRD. DOÇ. DR. ABDÜLKERİM GÜLHAN 0266 6121000/4508. agulhan@balikesir.edu.tr

YRD. DOÇ. DR. ABDÜLKERİM GÜLHAN 0266 6121000/4508. agulhan@balikesir.edu.tr YRD. DOÇ. DR. ABDÜLKERİM GÜLHAN ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Abdülkerim Gülhan İletişim Bilgileri Adres Balıkesir Ü. Fen Edebiyat Fakültesi Çağış Yerleşkesi Balıkesir Telefon Mail 0266 6121000/4508 agulhan@balikesir.edu.tr

Detaylı

Hoca Abdülkadir e Atfedilen Terkipler Erol BAŞARA *

Hoca Abdülkadir e Atfedilen Terkipler Erol BAŞARA * C.Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi XII/2-2008, 253-260 Hoca Abdülkadir e Atfedilen Terkipler Erol BAŞARA * Özet Bu çalışmada, Türk Müziğinin elyazması kaynaklarından, müstensihi ve yazarı belli olmayan, Yapı-Kredi

Detaylı

Ermenek Mevlevihanesi/ Karamanoğlu Halil Bey Tekkesi

Ermenek Mevlevihanesi/ Karamanoğlu Halil Bey Tekkesi Ermenek Mevlevihanesi/ Karamanoğlu Halil Bey Tekkesi PROF. DR. NEJAT GÖYÜNÇ ARMAĞANI 305 Mevlüt ESER Prof. Dr. Yusuf KÜÇÜKDAĞ NEÜ A. Keleşoğlu Eğitim Fakültesi, Sosyal Bilgiler Eğitimi Mevlevilik, Mevlâna

Detaylı

ANADOLU SELÇUKLU MİMARİSİ

ANADOLU SELÇUKLU MİMARİSİ ANADOLU SELÇUKLU MİMARİSİ İlk bölümde Orta Asya mimarisinin bazı unsurlarının Anadolu yu etkilediğinden söz etmiştik. Bu etkileşim İran üzerinden Erzurum-Sivas hattından Anadolu nun batısına doğru yayılır.

Detaylı

İstanbul-Aksaray daki meydanı süsleyen, eklektik üslubun PERTEVNİYAL VALİDE SULTAN CAMİİ İBADETE AÇILDI. restorasy n

İstanbul-Aksaray daki meydanı süsleyen, eklektik üslubun PERTEVNİYAL VALİDE SULTAN CAMİİ İBADETE AÇILDI. restorasy n A Ç I L I Ş L A R A Ç I L I Ş L A R A PERTEVNİYAL VALİDE SULTAN CAMİİ İBADETE AÇILDI İstanbul-Aksaray daki meydanı süsleyen, eklektik üslubun en güzel örneklerinden birini oluşturan Pertevniyal Valide

Detaylı

MÜHRÜ SÜLEYMAN. Osmanlı Paralarının üzerinde Hazreti Süleyman ın mührü bulunurdu..

MÜHRÜ SÜLEYMAN. Osmanlı Paralarının üzerinde Hazreti Süleyman ın mührü bulunurdu.. MÜHRÜ SÜLEYMAN Osmanlı Paralarının üzerinde Hazreti Süleyman ın mührü bulunurdu.. Zamanımızda bazı kendini bilge zanneden sahte alim geçinenler, yeni çıktı turfandalar bu motifi inkar edip hatta şeklini

Detaylı

OSMANLI ARAŞTIRMALARI XXV

OSMANLI ARAŞTIRMALARI XXV OSMANLI ARAŞTIRMALARI XXV. Neşir Heyeti - Editorial Board Halil İNALCIK- İsmail E. ER ÜNSAL Heath W. LOWRY -Feridun EMECEN Klaus KREISER Misafir Editörler: Hatice A YNUR- Mehmet KALP AKLI THE JOURNAL OF

Detaylı

SELANİK AYASOFYA CAMİSİ

SELANİK AYASOFYA CAMİSİ SELANİK AYASOFYA CAMİSİ BAKİ SARI SAKAL SELANİK AYASOFYA CAMİSİ Aya Sofya (Azize Sofya) tapınağı Selanik in merkezinde, Ayasofya ve Ermou sokaklarının kesiştiği noktadadır. Kutsal İsa ya, Tanrının gerçek

Detaylı

SAMANDIRA YAZLIK SARAYI (DAMATRİS SARAYI)

SAMANDIRA YAZLIK SARAYI (DAMATRİS SARAYI) SAMANDIRA YAZLIK SARAYI (DAMATRİS SARAYI) Bizans İmparatorları II. Maurikios and Tiberius (578-602) tarafından Samandıra da inşa edilen Damatris Sarayı, boyutları ve nitelikleri göz önüne alındığında Bizans

Detaylı

10.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

10.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI KAZANIMLAR TEST NO TEST ADI 1 EDEBİYAT TARİHİ / TÜRK EDEBİYATININ DÖNEMLERE AYRILMASINDAKİ ÖLÇÜTLER 1.Edebiyat tarihinin uygarlık tarihi içindeki yerini.edebiyat tarihinin

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Kenan Erdoğan Unvanı. Adı Soyadı. Doçent Doğum Tarihi veyeri Yozgat 01 Mart 1963 Görev Yeri

ÖZGEÇMİŞ. Kenan Erdoğan Unvanı. Adı Soyadı. Doçent Doğum Tarihi veyeri Yozgat 01 Mart 1963 Görev Yeri ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı Kenan Erdoğan Unvanı Doçent Doğum Tarihi veyeri Yozgat 01 Mart 1963 Görev Yeri Manisa Daha Önce Bulunduğu Dicle Üniversitesi Eğitim Fakültesi Araştırma Görevlisi, Celal Bayar Üniversitesi

Detaylı

İLİ : GENEL TARİH : 29.01.2016. Hazırlayan: Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

İLİ : GENEL TARİH : 29.01.2016. Hazırlayan: Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü İLİ : GENEL TARİH : 29.01.2016 EN GÜZEL İSİMLER O NUNDUR Aziz Müminler! Okuduğum âyet-i kerimede Yüce Rabbimiz şöyle buyuruyor: O, yaratan, yoktan var eden, şekil veren Allah tır. Güzel isimler O nundur.

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ KİMLİK BİLGİLERİ

ÖZGEÇMİŞ KİMLİK BİLGİLERİ ÖZGEÇMİŞ KİMLİK BİLGİLERİ Adı ve Soyadı: Arif KOLAY Doğum Yeri: Kütahya Doğum Tarihi: 17.03.1973 Medeni Hali: Evli Yabancı Dil: İngilizce Yabancı Dil Puanları: ÜDS: 60 KPDS: 61 Bölümü/Anabilim Dalı: Tarih

Detaylı

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ 1. Adı Soyadı : Muharrem KESİK İletişim Bilgileri Adres : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 Mail : muharremkesik@gmail.com 2. Doğum -

Detaylı

ĐSTANBUL DOLMABAHÇE SARAYI, SAAT KULESĐ VE CAMĐĐ TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU

ĐSTANBUL DOLMABAHÇE SARAYI, SAAT KULESĐ VE CAMĐĐ TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU ĐSTANBUL DOLMABAHÇE SARAYI, SAAT KULESĐ VE CAMĐĐ TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU Fakültemiz lisans programında açılan MĐM 376 Anadolu Uygarlıkları Teknik Seçmeli Dersi kapsamında yapılması planlanan Đstanbul Dolmabahçe

Detaylı

AnkaraVilayetiYabanabadKazası ŞeyhlerKaryesi(1.Ş.1256-28EYLÜL 1840)NüfusSayımı

AnkaraVilayetiYabanabadKazası ŞeyhlerKaryesi(1.Ş.1256-28EYLÜL 1840)NüfusSayımı 1 AnkaraVilayetiYabanabadKazası ŞeyhlerKaryesi(1.Ş.1256-28EYLÜL 1840)NüfusSayımı Karye-i Şeyhler ( 175) 1 1 1 Eş-şeyh Mehmed Arif ibn-i El-Hac Şeyh İbrahim Uzun boylu, Kır sakallı 60 2 Oğlu Şeyh İsmail

Detaylı

Tarihi Yarımada yı İnci Gibi Süsleyen Camiler

Tarihi Yarımada yı İnci Gibi Süsleyen Camiler Tarihi Yarımada yı İnci Gibi Süsleyen Camiler 95 Sur içi Camisi Tek Kitapta! İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş., İstanbul un tarihsel ve mimari açıdan en zengin bölgesi Sur içini inci gibi süsleyen

Detaylı

SEMPOZYUM DAVETİYESİ ve PROGRAMI

SEMPOZYUM DAVETİYESİ ve PROGRAMI SEMPOZYUM DAVETİYESİ ve PROGRAMI Sayfa 2 Kuşadası Kurşunlu Han-Kervansaray Kuşadası Güvencin ada Kalesi Sayfa 3 01-03 Nisan 2016 tarihlerinde gerçekleştirilecek olan Kuşadası ve Civarında Tasavvufî Hayat

Detaylı

EDİRNE DEKÎ ESKÎ ESER ONARIM ÇALIŞMALARI

EDİRNE DEKÎ ESKÎ ESER ONARIM ÇALIŞMALARI EDİRNE DEKÎ ESKÎ ESER ONARIM ÇALIŞMALARI N.Cansen KIUÇÇOTE Rest.Uzm.Y.Mimar ayın Konuklar, Vakıflar Genel Müdürlüğü, Eski Eser Onarım çalışmaları içerisinde Edime İlinde oldukça kapsamlı restorasyonlara

Detaylı

MİMAR SİNAN. Hazırlayan : Doç. Dr. Yavuz Unat. Mimar Sinan

MİMAR SİNAN. Hazırlayan : Doç. Dr. Yavuz Unat. Mimar Sinan MİMAR SİNAN Hazırlayan : Doç. Dr. Yavuz Unat Mimarlık tarihinin en büyük mimarlarından birisidir. Koca Sinan olarak tanınan Mimar Sinan 1489 da Kayseri nin Gesi bucağının Ağırnas köyünde doğdu. Çocukluğu

Detaylı

Prof. Dr. Osman HORATA TDE 472 Eski Türk Edebiyatı Ders Notları

Prof. Dr. Osman HORATA TDE 472 Eski Türk Edebiyatı Ders Notları KLASİK ÜSLUP Günlük konuşma diline ait unsurların yoğun bir şekilde kullanıldığı folklorik üslup, klasik estetiğin derinlik ve zarafetinden yoksun olması sebebiyle basit bulunmuş, folklorik üslubun yüzeyselliğine

Detaylı

Duhanc Hac Mehmet Sok. No: 35 Küçükçaml ca Üsküdar - stanbul

Duhanc Hac Mehmet Sok. No: 35 Küçükçaml ca Üsküdar - stanbul Yay n no: 07 Sohbet : 01 stanbul 2008, 1. Bask ISBN 978-975-8757-08-4 Editör: Necdet Y lmaz Hadis Tahriçleri Süleyman Sar Kitap konsept ve tasar m : GNG TANITIM Kitap iç uygulama: TN LET fi M Bask : Acar

Detaylı

Üç Şerefeli Camii. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Üç Şerefeli Camii. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Üç Şerefeli Camii Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Üç Şerefeli Cami......................... 4 0.1.1 Osmanlı Mimarisinde Çığır Açan İlklerin Buluştuğu Cami............................

Detaylı

Osmanlı dan Günümüze Kur an Ve Hüsn-İ Hat Sempozyumu 01-03 Kasım 2013, Amasya

Osmanlı dan Günümüze Kur an Ve Hüsn-İ Hat Sempozyumu 01-03 Kasım 2013, Amasya Osmanlı dan Günümüze Kur an Ve Hüsn-İ Hat Sempozyumu 01-03 Kasım 2013, Amasya Hat sanatı denilince öncelikle Kur an-ı Kerim harfleri ile yazılmış güzel yazı sanatı akla gelir. Bu sanat, Kur an harflerinin

Detaylı

Server Dede. - Server baba şu Bektaşilerin bir sırrı varmış nedir? Diye takılır, sula sorarlardı.

Server Dede. - Server baba şu Bektaşilerin bir sırrı varmış nedir? Diye takılır, sula sorarlardı. Server Dede Sultanahmet Meydanı nda Tapu ve Kadastro Müdürlük binasının arka tarafına geçerseniz, bir incir ağacının altında 1748 tarihli enteresan bir mezar görürsünüz. Mezarın baş kitabede buradan yatan

Detaylı

Osmanlı nın ilk hastanesi:

Osmanlı nın ilk hastanesi: mekan Osmanlı nın ilk hastanesi: Yıldırım Darüşşifası YAPIMI 1394 TE TAMAMLANAN VE OSMANLI DEVLETİ NİN İLK HASTANESİ OLARAK KABUL EDİLEN BURSA DAKİ YILDIRIM DARÜŞŞİFASI, OSMANLI NIN YAPI ALANINDA DEVLET

Detaylı

ve Manisa Muradiye Kütüphanesi nde iki nüshası Bursalı Mehmet Tahir Efendi

ve Manisa Muradiye Kütüphanesi nde iki nüshası Bursalı Mehmet Tahir Efendi EROĞLU NÛRİ (d.?-ö.1012/1603) tekke şairi Açıklama [eç1]: Madde başlarında şairlerin mahlaslarının olmasına özen gösterilmeli. Ancak şairin tanıtıcı özellikleri virgülden sonra yazılmalı. Açıklama [eç2]:

Detaylı

BURSA'DA DÜNDEN BUGÜNE TASAVVUF KÜLTÜRÜ. Vakfı. İslAm Ara~tırrnalan Merkezi KiHüphanesi. 81)_5J;f. Dem. No: Tas. No: ' ' "-==~~="" -~~..,_.

BURSA'DA DÜNDEN BUGÜNE TASAVVUF KÜLTÜRÜ. Vakfı. İslAm Ara~tırrnalan Merkezi KiHüphanesi. 81)_5J;f. Dem. No: Tas. No: ' ' -==~~= -~~..,_. BURSA'DA DÜNDEN BUGÜNE TASAVVUF KÜLTÜRÜ Vakfı İslAm Ara~tırrnalan Merkezi KiHüphanesi Dem. No: Tas. No: 81)_5J;f ' ' "-==~~="" -~~..,_.J 3 BURSA KÜLTÜR SANAT VE TURİZM V AKFI YA YINLARI BURSA KİTAPLIGI:

Detaylı

Revak Kitabevi, 2015 Tüm hakları Revak Kitabevi ne aittir. Sertifika No: 23108. Revak Kitabevi: 30 Bektaşîlik Serisi: 4. Fakrnâme Vîrânî Abdal

Revak Kitabevi, 2015 Tüm hakları Revak Kitabevi ne aittir. Sertifika No: 23108. Revak Kitabevi: 30 Bektaşîlik Serisi: 4. Fakrnâme Vîrânî Abdal Revak Kitabevi, 2015 Tüm hakları Revak Kitabevi ne aittir. Sertifika No: 23108 Revak Kitabevi: 30 Bektaşîlik Serisi: 4 Fakrnâme Vîrânî Abdal Yayına Hazırlayan Fatih Usluer ISBN: 978-605-64527-9-6 1. Baskı:

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

Bu ay içinde orucu ve namazı o kişiye kolaylaştırılır. Bu ay içinde orucu ve namazı ALLAH tarafından kabul edilir.

Bu ay içinde orucu ve namazı o kişiye kolaylaştırılır. Bu ay içinde orucu ve namazı ALLAH tarafından kabul edilir. 1- Ramazan ayının birinci gecesi kılınacak namaz: Bu gecede bir kimse 2 rekat namaz kılsa, her rekatta da KADİR SÜRESİNİ okursa; ALLAHÜ Teâlâ ( cc ) o kişiye 3 türlü kolaylık verir. Bu ay içinde orucu

Detaylı

Çinileri. Topkapı Sarayı. Harem Dairesi

Çinileri. Topkapı Sarayı. Harem Dairesi Topkapı Sarayı Harem Dairesi Çinileri Topkapı Sarayının inşaatına 1465 yılında Fatih Sultan Mehmet tarafından başlanmış ve 1478 yılında tamamlanmıştır. Saray 18. yüzyıl dek pek çok onarımlar ve ek yapılara

Detaylı

İSTANBUL DA, XIX. YÜZYIL OSMANLI MİMARLIĞINDA GÖRÜLEN AMPİR ÜSLUPTAKİ MADENİ ŞEBEKELER

İSTANBUL DA, XIX. YÜZYIL OSMANLI MİMARLIĞINDA GÖRÜLEN AMPİR ÜSLUPTAKİ MADENİ ŞEBEKELER Sanat Tarihi Dergisi Sayı/Number:XIII/1 Nisan/April2004, 169-180 İSTANBUL DA, XIX. YÜZYIL OSMANLI MİMARLIĞINDA GÖRÜLEN AMPİR ÜSLUPTAKİ MADENİ ŞEBEKELER Kadriye Figen VARDAR Osmanlı Devleti XVIII. yüzyıldan

Detaylı

Uğurböceği Yayınları, Zafer Yayın Grubu nun bir kuruluşudur. Mahmutbey mh. Deve Kald r mı cd. Gelincik sk. no:6 Ba c lar / stanbul, Türkiye

Uğurböceği Yayınları, Zafer Yayın Grubu nun bir kuruluşudur. Mahmutbey mh. Deve Kald r mı cd. Gelincik sk. no:6 Ba c lar / stanbul, Türkiye Zehra Aydüz, 1971 Balıkesir de doğdu. 1992 yılında İstanbul Üniversitesi Tarih Bölümü nü bitirdi. Özel kurumlarda Tarih öğretmenliği yaptı. Evli ve üç çocuk annesi olan yazarın çeşitli dergilerde yazıları

Detaylı

II. Beyazid Camii - Külliyesi ve Sağlık Müzesi. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

II. Beyazid Camii - Külliyesi ve Sağlık Müzesi. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı II. Beyazid Camii - Külliyesi ve Sağlık Müzesi Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 II.Beyazid Camisi ve Külliyesi (II.Beyazid Kompleksi).... 4 0.1.1 Darüşşifa

Detaylı

Svl.Me.Alev KESKİN-Svl.Me.Betül SAYIN*

Svl.Me.Alev KESKİN-Svl.Me.Betül SAYIN* Svl.Me.Alev KESKİN-Svl.Me.Betül SAYIN* * Gnkur.ATASE D.Bşk.lığı Türk kültüründe bayrak, tarih boyunca hükümdarlığın ve hâkimiyetin sembolü olarak kabul edilmiştir. Bayrak dikmek bir yeri mülkiyet sahasına

Detaylı

CAMÝÝ VE MESCÝTLER. Nevþehirli Damat Ýbrahim Paþa Camisi (Kurþunlu Cami) (Merkez)

CAMÝÝ VE MESCÝTLER. Nevþehirli Damat Ýbrahim Paþa Camisi (Kurþunlu Cami) (Merkez) CAMÝÝ VE MESCÝTLER Ekleyen kapadokya Pazartesi, 12 Mayýs 2008 Son Güncelleme Pazar, 24 Aðustos 2008 Nevþehirli Damat Ýbrahim Paþa Camisi (Kurþunlu Cami) (Merkez) Nevþehir il merkezinde bulunan Damat Ýbrahim

Detaylı

AKÇAABAD VAKFIKEBĠR NÜFUS KÜTÜĞÜ - (1835-1845)

AKÇAABAD VAKFIKEBĠR NÜFUS KÜTÜĞÜ - (1835-1845) AKÇAABAD VAKFIKEBĠR NÜFUS KÜTÜĞÜ - (1835-1845) C. Yunus Özkurt Osmanlı döneminde ilk genel nüfus sayımı, II. Mahmud döneminde 1831 (Hicri: 1246) yılında alınan bir karar ile uygulanmaya başlamıştır (bundan

Detaylı

Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Antik Yerleşimler......................... 4 0.2 Roma - Bizans Dönemi Kalıntıları...............

Detaylı

Vakıflar Genel Müdürlüğüne Ait Camilerden Türk Vakfı Hat Sanatları Müzesine Gelen Hat Eserleri

Vakıflar Genel Müdürlüğüne Ait Camilerden Türk Vakfı Hat Sanatları Müzesine Gelen Hat Eserleri VAKIFLAR DERGİSİ ÖZEL SAYISI Dr. Zübeyde Cihan ÖZSAYINER Türk Vakıf Hat Sanatları Müzesi Müdürü Vakıflar Genel Müdürlüğüne Ait Camilerden Türk Vakfı Hat Sanatları Müzesine Gelen Hat Eserleri Ortada yer

Detaylı

Allah Kuran-ı Kerim'de bildirmiştir ki, O kadın ve erkeği eşit varlıklar olarak yaratmıştır.

Allah Kuran-ı Kerim'de bildirmiştir ki, O kadın ve erkeği eşit varlıklar olarak yaratmıştır. İslam a göre kadınlar erkeklerden daha değersiz kabul edilmez. Kadınlar ve erkekler benzer haklara sahiptirler ve doğrusu bazı hususlarda kadınlar, erkeklerin sahip olmadığı bazı belirli ayrıcalıklara

Detaylı

7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız

7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız 4. SINIFLAR (PROJE ÖDEVLERİ) Öğrenci No 1- Dinimize göre Helal, Haram, Sevap ve Günah kavramlarını açıklayarak ilgili Ayet ve Hadis meallerinden örnekler veriniz. 2- Günlük yaşamda dini ifadeler nelerdir

Detaylı

DAL MEḤMED ÇELEBĪ Āṣafī (ö. 1597 veya 1598)

DAL MEḤMED ÇELEBĪ Āṣafī (ö. 1597 veya 1598) DALMEḤMEDÇELEBĪ Āṣafī (ö.1597veya1598) HAYATI DalrumuzuileberaberPas aveçelebīünvanlarınıdataşıyanm.ç.öncelikleāṣafī mahlası ile tanınır ve bunu Sȩcāʿatnāme de sıkça kullanır. Çok yönlü bir birikime sahipolanm.ç.

Detaylı

Haçlı Seferlerinin hızının azaldığı 13. yüzyılın ilk yarısı Anadolu Selçukluları için bir yayılma ve yerleşme dönemi olmuşken, İlhanlı vesayeti

Haçlı Seferlerinin hızının azaldığı 13. yüzyılın ilk yarısı Anadolu Selçukluları için bir yayılma ve yerleşme dönemi olmuşken, İlhanlı vesayeti Selçuklular, 1100 KAPALI MEDRESELER Haçlı Seferlerinin hızının azaldığı 13. yüzyılın ilk yarısı Anadolu Selçukluları için bir yayılma ve yerleşme dönemi olmuşken, İlhanlı vesayeti altında geçen ikinci

Detaylı

Edirne Çarşıları. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Çarşıları. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Çarşıları Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Edirne Çarşıları ve İş Merkezleri................ 4 0.1.1 Alipaşa Çarşısı(Kapalı Çarşı).............. 4 0.1.2

Detaylı

III. ÞEHÝR VE MÝMARLIK

III. ÞEHÝR VE MÝMARLIK III. ÞEHÝR VE MÝMARLIK Bir topluluðun kültürel birikimini yansýtan ve geçmiþin belgeleri niteliðindeki Taþýnmaz kültür varlýklarý; eski yapý ve kent kalýntýlar, kale, hisar, burç, kýþla, eski mezarlýklar,

Detaylı

NOT : İMAM-I RABBANİ Hz. bundan önceki mektuplar gibi. bunu da büyük şeyhi Bakibillah'a yazmıştır.

NOT : İMAM-I RABBANİ Hz. bundan önceki mektuplar gibi. bunu da büyük şeyhi Bakibillah'a yazmıştır. 4.MEKTUP MEVZUU : a) Mübarek ramazan ayının faziletleri. b) Hakikat-ı Muhammediye'nin (kabiliyet-i ulâ) beyanı.. Ona ve âline salât, selâm ve saygılar.. c) Kutbiyet makamı, ferdiyet mertebesi.. NOT : İMAM-I

Detaylı

11.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

11.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI YENİLEŞME DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI TANZİMAT DÖNEMİ EDEBİYATININ OLUŞUMU KAZANIMLAR.Osmanlı Devleti ni güçlü kılan sosyal, siyasi düzenin bozulma nedenlerini.batı düşüncesine,

Detaylı

BİN YILLAR BOYU AZİZ İSTANBUL

BİN YILLAR BOYU AZİZ İSTANBUL BİN YILLAR BOYU AZİZ İSTANBUL Sana dün bir tepeden baktım Aziz İstanbul Görmedim gezmediğim, sevmediğim hiçbir yer Ömrüm oldukça gönül tahtıma keyfinle kurul Sade bir semtini sevmek bile bir ömre değer

Detaylı

öncesi beylikler dönemi medrese hücrelerinde ocak ve bacaları

öncesi beylikler dönemi medrese hücrelerinde ocak ve bacaları ...aa"-.u.!.i. :...T!.!O!!.!r~ki!.l y.!!-at!..!a~r!..!!a~stl!..!1 rwm!!!8",la!!.r.!...e!2.n!!.!s~ti~to~s.!!.o...,d",e!.jrgl!;is!!..i... S:l!.8yı.!I'-'1'""6-'E"'r-"z.!!1ur'-"u"'m'--"'20!!lO!.!1~ ~-209-

Detaylı

Tür (20) 0,000 1-2 111,000 1-2 %95 19 1 104,000 3-13 0,000 3-13 %90 18 2 %90 18 2 99,000 2-7 0,000 2-7 0,000 6-23 97,000 6-23 %90 18 2 %85 17 3

Tür (20) 0,000 1-2 111,000 1-2 %95 19 1 104,000 3-13 0,000 3-13 %90 18 2 %90 18 2 99,000 2-7 0,000 2-7 0,000 6-23 97,000 6-23 %90 18 2 %85 17 3 8/A Puan leri [1.TEOG-Puan Puan Sirali] 472,923 83,391 36,217 0,391 83,391 %77,39,43 %81,96 %68,26 %79,13 %64,78 1 8/a 711-MUHAMMED HÜSEYIN PEKÖZ 645,556 11 9,000 11 2 8/a 702-BERAT ISMAIL YAMAN 591,111

Detaylı

görülen sanat görülmektedir? dallarını belirtiniz.

görülen sanat görülmektedir? dallarını belirtiniz. Karahanlılar Dönemine ait Kalyan Minaresi (Buhara) Selçuklular Döneminden kalma bir seramik tabak Selçuklulara ait "Varka ve Gülşah adlı minyatür Türkiye Selçuklu halısı, XIII. yüzyıl İlk dönemlere Türk

Detaylı

LEVENT KUM VE KURSİYERLERİ ÇİNİ SERGİSİ

LEVENT KUM VE KURSİYERLERİ ÇİNİ SERGİSİ Y Ü Z LE ŞM E LEVENT KUM VE KURSİYERLERİ ÇİNİ SERGİSİ LEVENT KUM VE KURSİYERLERİ ÇİNİ SERGİSİ 17 26 MAYIS 2013 / CEMAL REŞİT REY SERGİ SALONU Başkan dan tanbul daki tarihi güzelliklerin değerine değer

Detaylı

RAMAZAN ETKİNLİKLERİ - YENİKAPI SAHNE ETKİNLİKLERİ (28 HAZİRAN - 27 TEMMUZ 2014)

RAMAZAN ETKİNLİKLERİ - YENİKAPI SAHNE ETKİNLİKLERİ (28 HAZİRAN - 27 TEMMUZ 2014) RAMAZAN ETKİNLİKLERİ - YENİKAPI SAHNE ETKİNLİKLERİ (28 HAZİRAN - 27 TEMMUZ 2014) Tarih: 27 Haziran 2014 Cuma Teravih Saati 22.40 22.40 Nizamettin Sevil Nuri Osmaniye Camii İmamı Tarih: 28 Haziran 2014

Detaylı

Edirne Hanları - Kervansarayları. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Hanları - Kervansarayları. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Hanları - Kervansarayları Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Edirne Hanları ve Kervansarayları............... 4 0.1.1 Rüstempaşa Kervansarayı................

Detaylı

Gulnara KANBEROVA 1 Serap BULAT 2 İSHAK PAŞA İLE ŞEKİ HAN SARAYI MİMARLIK DESEN ve FORMLARININ GEOMETRİK KURULUŞLARI

Gulnara KANBEROVA 1 Serap BULAT 2 İSHAK PAŞA İLE ŞEKİ HAN SARAYI MİMARLIK DESEN ve FORMLARININ GEOMETRİK KURULUŞLARI Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 3, Sayı: 9, Mart 2015, s. 48-56 Gulnara KANBEROVA 1 Serap BULAT 2 İSHAK PAŞA İLE ŞEKİ HAN SARAYI MİMARLIK DESEN ve FORMLARININ GEOMETRİK KURULUŞLARI Özet Sultanlar,

Detaylı

Koca Mustafa Reşid Paşa

Koca Mustafa Reşid Paşa Osmanlı İmparatorluğu ndaki ilk Mason Locası 1738 de Galata da kurulmuştur. Osmanlı vatandaşı olarak mason olan ilk kişi Yirmisekiz Mehmed Çelebi nin oğlu Yirmisekizzade Mehmed Said Paşa olmuştur. Osmanlı

Detaylı

Söylemek istemediğimiz birçok şey, söylemek istediğimiz zaman dinleyici bulamaz.

Söylemek istemediğimiz birçok şey, söylemek istediğimiz zaman dinleyici bulamaz. Söylenen her söz, içinden çıktığı kalbin kılığını üzerinde taşır. Ataullah İskenderî Söz ilaç gibidir. Gereği kadar sarf edilirse fayda veriri; gerektiğinden fazlası ise zarara neden olur. Amr bin As Sadece

Detaylı

GELENEKTEN SAPMALARIN KİTABI: OSMANLININ GÖRSEL ŞİİRLERİ

GELENEKTEN SAPMALARIN KİTABI: OSMANLININ GÖRSEL ŞİİRLERİ GELENEKTEN SAPMALARIN KİTABI: OSMANLININ GÖRSEL ŞİİRLERİ Ahmet AKDAĞ 1. Dr. Özer ŞENÖDEYİCİ : Şenödeyici, 1981 yılında Kocaeli de doğdu. İlk ve ortaöğrenimi bu şehirde tamamladıktan sonra 1999 yılında

Detaylı

5 Kimin ümmetisin? Hazreti Muhammed Mustafa nın (sallallahu aleyhi ve sellem) ümmetiyim. 6 Müslüman mısın? Elhamdülillah, Müslümanım.

5 Kimin ümmetisin? Hazreti Muhammed Mustafa nın (sallallahu aleyhi ve sellem) ümmetiyim. 6 Müslüman mısın? Elhamdülillah, Müslümanım. TEMEL DİNİ BİLGİLER 1 Rabbin kim? Rabbim Allah. 2 Dinin ne? Dinim İslam. 3 Kitabın ne? Kitabım Kur ân-ı Kerim. 4 Kimin kulusun? Allah ın kuluyum. 5 Kimin ümmetisin? Hazreti Muhammed Mustafa nın (sallallahu

Detaylı

1-MERKEZ TEŞKİLATI. A- Hükümdar B- Saray

1-MERKEZ TEŞKİLATI. A- Hükümdar B- Saray 1-MERKEZ TEŞKİLATI A- Hükümdar B- Saray MERKEZ TEŞKİLATI Önceki Türk ve Türk-İslam devletlerinden farklı olarak Osmanlı Devleti nde daha merkezi bir yönetim oluşturulmuştu.hükümet, ordu ve eyaletler doğrudan

Detaylı

Patrimonito dünyayı gezmeyi, yeni yerler görmeyi, tarihten kalan izleri keşfetmeyi çok seviyor.

Patrimonito dünyayı gezmeyi, yeni yerler görmeyi, tarihten kalan izleri keşfetmeyi çok seviyor. Hikaye Kitabı 1 2 Patrimonito dünyayı gezmeyi, yeni yerler görmeyi, tarihten kalan izleri keşfetmeyi çok seviyor. Dünyadaki en güzel kentleri korumayı ve bunu dünyanın bütün çocukları ile birlikte yapmayı

Detaylı

Rahmet Ayı RAMAZAN Pazar, 07 Haziran 2015 19:17

Rahmet Ayı RAMAZAN Pazar, 07 Haziran 2015 19:17 Ramazan ayı İslam inancının kendisine yüklediği önem sebebiyle halk arasında On bir ayın sultanı ve Şehr-i Mübârek (Mübârek Ay) olarak kabul edilmiştir. Ramazan ayı Müslümanların değerlendirmek için adeta

Detaylı

Kalem İşleri 60. Ağaç İşleri 61. Hünkar Kasrı 65. Medrese (Darülhadis Medresesi) 66. Sıbyan Mektebi 67. Sultan I. Ahmet Türbesi 69.

Kalem İşleri 60. Ağaç İşleri 61. Hünkar Kasrı 65. Medrese (Darülhadis Medresesi) 66. Sıbyan Mektebi 67. Sultan I. Ahmet Türbesi 69. İÇİNDEKİLER TARİHÇE 5 SULTANAHMET CAMİ YAPI TOPLULUĞU 8 SULTAN I. AHMET 12 SULTAN I. AHMET İN CAMİYİ YAPTIRMAYA KARAR VERMESİ 15 SEDEFKAR MEHMET AĞA 20 SULTANAHMET CAMİİ NİN YAPILMAYA BAŞLANMASI 24 SULTANAHMET

Detaylı

SİKKELER IŞIĞINDA II. SÜLEYMANŞAH IN GERÇEK TAHTA ÇIKIŞ TARİHİ

SİKKELER IŞIĞINDA II. SÜLEYMANŞAH IN GERÇEK TAHTA ÇIKIŞ TARİHİ SİKKELER IŞIĞINDA II. SÜLEYMANŞAH IN GERÇEK TAHTA ÇIKIŞ TARİHİ Kamil ERON Tarihi kaynaklarda II.Süleyman Şah ın tahta çıkış tarihi H. 7 Zilkade 592 olarak yazmaktadır. Fakat bu tarihin doğru olması nümismatik

Detaylı

olduğunu fark etti. Takdir ettiği öğretmenleri gibi hatta onlardan bile iyi bir öğretmen olacaktı.

olduğunu fark etti. Takdir ettiği öğretmenleri gibi hatta onlardan bile iyi bir öğretmen olacaktı. MUSA TAKCI KİMDİR? İyi bir öğretmen, koruyucu bir ağabey, saygılı bir evlat, şefkatli bir baba, merhametli bir eş, çok aranan bir kardeş, güçlü bir şair, disiplinli bir yazar, hayırlı bir insan, güzel

Detaylı

OSMANLICA öğrenmek isteyenlere kaynaklar

OSMANLICA öğrenmek isteyenlere kaynaklar OSMANLICA öğrenmek isteyenlere kaynaklar Eda Yeşilpınar Hemen her bölümün kuşkusuz zorlayıcı bir dersi vardır. Öğrencilerin genellikle bu derse karşı tepkileri olumlu olmaz. Bu olumsuz tepkilerin nedeni;

Detaylı

Risale-i Nuru Samsat-ta Lise öğrencisi iken Teyzem oğlu vasıtasıyla tanıdım.

Risale-i Nuru Samsat-ta Lise öğrencisi iken Teyzem oğlu vasıtasıyla tanıdım. ABUZER KARA 1.Kendinizi tanıtırımsınız. Ben Abuzer Kara 1961 Samsat doğumluyum.ilk ve orta öğrenimimi Samsat ta bitirdim.19 82 yılında evlendim.1983-1984 Yılları arasında askerlik görevimi ifa ettim.1987

Detaylı

Orucun Manevi Hayatımıza Katkıları

Orucun Manevi Hayatımıza Katkıları Orucun Manevi Hayatımıza Katkıları Kur ân-ı Kerim de Oruç Ey müminler! Sizden öncekilere farz kılındığı gibi, size de sayılı günler içinde Oruç tutmanız farz kılındı. Umulur ki, bu sayede, takva mertebesine

Detaylı

İnşaat işlerinde Katma Değer Vergisine ilişkin bazı konular 2

İnşaat işlerinde Katma Değer Vergisine ilişkin bazı konular 2 İnşaat işlerinde Katma Değer Vergisine ilişkin bazı konular 2 V. ARSA KARŞILIĞI İNŞAAT İŞLERİNDE KDV Türkiye de yaygın bir uygulama olan kat karşılığı arsa işlemlerinin KDV karşısındaki durumu farklı uygulamalar

Detaylı

SURUÇ İLÇEMİZ. Suruç Meydanı

SURUÇ İLÇEMİZ. Suruç Meydanı SURUÇ İLÇEMİZ Suruç Meydanı Şanlıurfa merkez ilçesine 43 km uzaklıkta olan ilçenin 2011 nüfus sayımına göre toplam nüfusu 100.912 kişidir. İlçe batısında Birecik, doğusunda Akçakale, kuzeyinde Bozova İlçesi,

Detaylı

İSMAİL DURMUŞ PROFESÖR

İSMAİL DURMUŞ PROFESÖR İSMAİL DURMUŞ PROFESÖR ÖZGEÇMİŞ YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 26.05.2014 Adres : İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi İcadiye-Bağlarbaşı Caddesi, No: 40 34662 Üsküdar/İstanbul Telefon E-posta : : 2164740860-1226 Doğum

Detaylı

HAT SANATINDAN ENSTANTANELER İSMEK HÜSN-İ HAT HOCALARI KARMA SERGİSİ

HAT SANATINDAN ENSTANTANELER İSMEK HÜSN-İ HAT HOCALARI KARMA SERGİSİ HAT SANATINDAN ENSTANTANELER İSMEK HÜSN-İ HAT HOCALARI KARMA SERGİSİ HAT SANATINDAN ENSTANTANELER İSMEK HÜSN-İ HAT HOCALARI KARMA SERGİSİ 17-26 MAYIS 2013 / CEMAL REŞİT REY SERGİ SALONU Başkan dan Yazı,

Detaylı

TARİH BOYUNCA ANADOLU

TARİH BOYUNCA ANADOLU TARİH BOYUNCA ANADOLU Anadolu, Asya yı Avrupa ya bağlayan bir köprü konumundadır. Üç tarafı denizlerle çevrili verimli topraklara sahiptir. Dört mevsimi yaşayan iklimi, akarsuları, ormanları, madenleriyle

Detaylı

ARTUKLU DÖNEMİ ESERLERİ Anadolu da ilk köprüleri yaptılar.

ARTUKLU DÖNEMİ ESERLERİ Anadolu da ilk köprüleri yaptılar. ARTUKLU DÖNEMİ ESERLERİ Anadolu da ilk köprüleri yaptılar. ( 1102 1409 ) Diyarbakır, Harput, Mardin Diyarbakır Artuklu Sarayı İlk Artuklu Medresesi İlgazi tarafundan Halep te yaptırıldı. Silvan (Meyyafarkin)

Detaylı