GENEL KİMYA LABORATUVAR DENEYLERİ I

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GENEL KİMYA LABORATUVAR DENEYLERİ I"

Transkript

1 GENEL KİMYA LABORATUVAR DENEYLERİ I Karabük Üniversitesi Kimya Bölümü Yrd. Doç. Dr. Öznur Demir Ordu 1

2 GÜVENLİK KURALLARI 1. Tüm öğrenciler daima laboratuvar önlüğü giymek zorundadır. Önlüksüz öğrenciler laboratuara alınmayacaktır. 2. Tüm öğrenciler daima koruma gözlüğü takmak zorundadır. Gözlüksüz öğrenciler laboratuvara alınmayacaktır. Laboratuvarda kontak lens kullanımına izin verilmemektedir. Asit, organik gibi kimyasalların buharları lens ve göz arasında hapsolup daha büyük sorunlara yol açabilmektedirler. Ayrıca herhangi bir kaza sonucunda lens göze yapıģabilir ve çıkarılması zorlaģır. 3. Laboratuvarda bol kıyafetler (özellikle kol kısmı), açık ayakkabılar giyilmemeli, uzun saçlar bağlanmalıdır. 4. Laboratuvara yiyecek-içecekle girmek ve sakız çiğnemek kesinlikle yasaktır. 5. Tüm öğrencilerin yangın söndürücü, ilk yardım dolabı ve duģ yerini bilmeleri gerekmektedir. 6. Yangın durumunda laboratuardan en hızlı çıkıģ yolunu öğreniniz. 7. Elbiselerin ya da saçın tutuģması durumunda hemen duģu kullanınız. 8. Kimya laboratuarları içinde koģmaktan ve ĢakalaĢmaktan kaçınınız. 9. Tezgâhların üzerine oturulmamalı ve çanta, mont vb. kiģisel eģyalar bırakılmamalıdır. EĢyalarınız için ayrılan yerleri kullanınız. 10. Kimyasal tepkimeler sonucu açığa çıkan duman ve buhar doğrudan koklanılmamalıdır. 11. Kimya laboratuvarında asistan ya da öğretim üyesi yokken çalıģmak yasaktır. 12. Bunzen bekleri yanıcı, parlayıcı kimyasalların (eter gibi) yanında kullanılmamalıdır. 13. Kimyasalları kullanırken ĢiĢe ya da kabın üzerindeki etiketi lütfen dikkatli okuyunuz. Hangi kimyasalın kullanıldığını bilmeniz önemlidir. 14. Laboratuara gelmeden önce deney prosedürlerini okuyunuz. Deneyi bilmeden gelen her öğrenci kendisi ve arkadaģları için tehlike oluģturabilir. 15. Herhangi bir kaza durumunda (cam kesiği, asit-baz-ısı yanığı, bayılma gibi) hemen lab asistanınızı ya da öğretim üyesini mutlaka bilgilendiriniz. 16. Test tüpünü kendinize ve arkadaģınıza doğru yönlendirmeyiniz. Test tüpü içinde gerçekleģen bir tepkime tehlikeli olabilir. 17. DeriĢik asitlerin üzerine su ilave edilmemelidir. Asit suya yavaģ yavaģ ve karıģtırılarak eklenmelidir. 18. Kimyasalları koklamak, tatmak ve pipet ile çözelti alırken ağız ile çekmek kesinlikle yasaktır. 2

3 19. Herhangi bir kimyasal (katı, sıvı ya da çözelti) lavaboya ya da çöpe atılmamalıdır. Laboratuardaki atık ĢiĢeler kullanılmalıdır. (Atık ĢiĢelerinin yerlerini öğreniniz) 20. Kırılan cam parçaları için laboratuarda hazırlanmıģ olan kırık cam etiketli kabı kullanınız. 21. Lavabolara kibrit çöpü, turnusol kağıdı atılmamalıdır. 22. Civa buharı görülmez ve zehirlidir. Kırılan termometre içindeki civa son derece tehlikelidir. Mutlaka asistanınıza haber veriniz. 23. Sıcak test tüp, kroze, beher gibi malzemeler elle tutulmamalıdır. Tüp maģası kullanılmalı ya da amyantlı tel üzerinde bekletilerek soğutulmalıdır. 24. Lütfen deney prosedüründeki miktarda kimyasal kullanınız. Fazla miktarda kullanım tepkimelerin kontrol edilmesini zorlaģtırabilir ya da yan tepkimeye neden olabilir. 25. Kullanılmayan kimyasallar stok ĢiĢelerine geri koyulmamalı, atık ĢiĢesine atılmalıdır. 26. ÇalıĢtığınız yeri, terazi ve çevresini daima temiz tutunuz. Laboratuvarda temiz ve düzenli çalıģınız. 27. Deney esnasında kullanılan kimyasalların yerlerini değiģtirmeyiniz. 28. Deney sonucunda kullandığınız tüm malzemeleri temiz olarak asistanınıza teslim ediniz. 29. Laboratuardan ayrılmadan önce gaz ve su musluklarının kapalı olduğundan emin olunuz. 30. Laboratuardan ayrılmadan önce ellerinizi yıkayınız. Aşağıdaki durumlarda öncelikle asistan ya da öğretim üyesine haber verilmelidir. YANIK KESĠK/ ZEDELENME BAYILMA YANGIN Yanık bölge musluk suyuna tutulur (5-10 dk). Ġlk yardım uygulanır. Su ile yıkanır ve ilk yardım uygulanır. Temiz hava almasını sağlayın. BaĢ vücudundan daha alçak olacak Ģekilde yatırın. (Hemen asistana bilgi verilmelidir) Bunzen bekini söndürün. Saç ya da kıyafet tutuģmasında duģu kullanın. Gerekli durumlarda yangın söndürücü 3

4 kullanılmalıdır. KANAMA KĠMYASAL DÖKÜLMESĠ ASĠT YANIĞI BAZ YANIĞI GÖZE KĠMYASAL KAÇMASI Yara üzerine bastırılır, yara kalp seviyesinden yukarıda tutulur hemen tıbbi yardım alınır. Kimyasala uygun bir Ģekilde temizlenmelidir. Sulu çözeltiler su ile temizlenebilir. Asistanınıza bilgi veriniz. NaHCO 3 çözeltisi kullanılır. Borik asit ya da asetik asit çözeltisi kullanılır. Göz hemen en az 15 dk bol su ile yıkanır (Göz yıkama duģunu kullanınız). Tıbbi yardım alınır. Yukarıdaki kuralları okudum. Laboratuar güvenliği dersine katıldım. Öğrencinin Adı Soyadı Ġmza Onaylayanın Adı Soyadı Ġmza 4

5 BEHER ERLEN BUHARLAġTIRMA KAPSÜLÜ KAPAKLI KROZE KROZE MAġASI HUNĠ TOZ HUNĠSĠ KROZE TÜP MAġASI DAMLALIK SAAT CAMI CIMBIZ SPATULA TURNUSOL KAĞIDI SPATÜL TEST TÜP CAM ÇUBUK FIRÇA 5

6 STAND KISKAÇ RAPTĠYESĠ PETRĠ DĠġ BUNZEN BEKĠ KISKAÇ TEST TÜPÜ VOLUMETRĠK PĠPET AMYANTLI TEL MEZÜR 6

7 DENEY 1 SAF MADDELERİN ÖZELLİKLERİ Amaç: Maddelerde meydana gelen fiziksel ve kimyasal değiģimleri gözlemlemek Teori: Madde aģağıdaki gibi sınıflandırılabilir: Madde Saf maddeler KarıĢımlar 1) Elementler (örnek: Na, Fe, Cu) 1) Heterojen karıģımlar (örnek: kum+su, kireç+su) 2) BileĢikler (örnek: NaCl, CaCO 3 ) 2) homojen karıģımlar (örnek: Ģeker+su, tuz+su) Saf maddelerin kendine özgü kimyasal ve fiziksel özellikleri vardır. Bir bileģik aģağıdaki özellikler ile tanımlanabilir: 1) Fiziksel özellikler: Maddenin bileģimini değiģtirmeyen özelliktir. Erime noktası, kaynama noktası, yoğunluk, çözünürlük, renk, kristal yapısı, fiziksel durum. 2) Kimyasal özellikler: Bir bileģiğin verdiği tepkimelerdir. Bazı durumlarda maddelerde gerçekleģen değiģimler kolaylıkla gözlemlenebilir. Fiziksel değişimlerde, maddenin görünümü değiģir fakat bileģimi değiģmez. Örnek olarak: Suyun buharlaģması ġekerin suda çözünmesi Yüksek sıcaklıkta demirin erimesi Camın kırılması Kimyasal değişimlerde, maddenin bileģiminde değiģiklik olur ve yeni ürünler oluģur. Tersine çevrilemez değiģimlerdir. Örneğin: Tahtanın su ve CO 2 oluģturmak üzere yanması, Demirin paslanarak demir oksite dönüģmesi Suyun elektroliz ile O 2 ve H 2 vermesi Kimyasal bir tepkimenin olup olmadığı aģağıdaki gözlemlerle anlaģılabilir: Renk değiģimi Çökelti oluģumu Gaz çıkıģı Isı, ses oluģumu 7

8 Prosedür: Test edilecek olan bileģiklerin listesi aģağıda verilmiģtir: Tuz (NaCl) ġeker (C 6 H 12 O 6 ) Okzalik asit (H 2 C 2 O 4 ) Kum (SiO 2 ) Hipo (Na 2 S 2 O 3 ) Kireç (CaO) Bakır sülfat (CuSO 4 ) Yukarıda verilen her bir madde için aģağıdaki testler yapılacaktır: 1. Isısal değiģimler 2. Sudaki çözünürlük 3. Sulu çözeltilerin asilik-bazikliğinin test edilmesi 1) Çok az miktarda madde (bezelye büyüklüğünde) KURU bir test tüp içine alınır ve bunzen beki ile ısıtılır. *Dikkatli bir Ģekilde maddedeki değiģimi gözlemleyin ve ne tür bir değiģim olabileceği konusunda düģünün. (NOT: gözlük takarak gözlerinizi koruyun ve çıkan gazları koklamayın) 2) Çok az miktarda madde (bezelye tanesinin yarısı) bir test tüp içine alınır ve test tüp yarıya kadar su ile doldurulur. Cam çubuk ile karıģtırın ve gözlemleyin. *Çözelti homojen mi? *Çözelti heterojen mi? *Süspansiyon oluģumu var mı? Eğer çözelti homojen değilse, hafif ısıtın ve bir değiģiklik olup olmadığını not edin. (NOT: Çözeltileri 3. Kısım için saklayın!) 3) Cam çubuk yardımı ile 2. kısımda elde edilen çözeltilerden bir damlayı turnusol kağıdına koyun. Renk değiģimi olup olmadığını not edin. Eğer KIRMIZI turnusol MAVİye dönüyorsa BileĢik BAZİKTİR. Eğer MAVİ turnusol KIRMIZIya dönüyorsa BileĢik ASİDİKTİR. Eğer herhangi bir değiģiklik yoksa bileģik NÖTRDÜR. 4) Asistanınızdan bilinmeyen maddenizi alın. Maddeyi belirlemek için yukarıda üç kısımda yapılan testleri deneyin. (Bilinmeyen maddeler: kum, bakır sülfat ve Ģeker hariç tümü) (NOT: Bu kısımda kullanılacak tüm test tüplerin temiz olması gerekmektedir. Her hangi bir safsızlık yanlıģ bileģiği bulmanıza neden olabilir) 8

9 SORULAR 1. Kimyasal ve fiziksel değiģim nedir? Birer örnek vererek açıklayın. 2. Kimyasal değiģimin olduğunu belirlememizi sağlayan gözlemler nelerdir? 3. Bir bileģiğin asidik ya da bazik olduğunu nasıl belirleriz? 4. Isı her zaman aynı tür değiģime neden olur mu? Gözlemlerinizi düģünerek cevaplayın. 9

10 RAPOR 1 İsim: Grup Arkadaşı Adı: Isı etkisi (Gözlemler) Değişimin çeşidi (kimyasal ya da fiziksel) Sudaki Çözünürlüğü Asitlik/Baziklik Tuz (NaCl) Okzalik asit (H 2 C 2 O 4 ) Hipo (Na 2 S 2 O 3 ) Bakır sülfat (CuSO 4 ) ġeker (C 6 H 12 O 6 ) Kum (SiO 2 ) Kireç (CaO) Bilinmeyen No: Formül: 10

11 DENEY 2 MADDELERİN TEPKİMELERİ İLE TANIMLANMASI Amaç: BileĢiklerin verdiği tepkimelerin incelenmesi Teori: Kimyasal tepkimeler dört ana grupta toplanabilir: 1. Birleşme tepkimeleri: Ġki elementin birleģerek bir bileģik oluģturması. A + B AB Fe + S FeS 2. Bozunma tepkimeleri: BirleĢme tepkimelerinin tersidir. Bir bileģiğin iki ya da daha fazla basit maddeye bozunmasıdır. AB A + B 2HgO 2Hg + O 2 3. Tekli yer değişme tepkimeleri: Bir elementin bir bileģikteki diğer elementle yer değiģtirme tepkimesidir. A + BC AC + B Zn + 2HCl ZnCl 2 + H 2 4. İkili yer değişme tepkimeleri: Artı ya da eksi yüklü iyonlar arasındaki yer değiģtirme tepkimesidir. Bu tür tepkimeler sadece çözelti içinde gerçekleģebilir ve a) Çökelti oluģumu ya da b) Gaz çıkıģı Ġle sonuçlanabilir. Artı yük değiģimi AB + CD AD + CB NaCl(aq) + AgNO 3 (aq) NaNO 3 (aq) + AgCl(k) Na 2 CO 3 (aq) + HCl (aq) NaCl(aq) + H 2 O(s) + CO 2 (g) Çökelti oluģumu aģağıda verilen çözünürlük kuralları ile belirlenebilir. İyonik bileşiklerin sudaki çözünürlükleri için genel kurallar 1) Tüm Na +, K + ve NH 4 + (amonyum) tuzları suda çözünür. 2) Tüm nitrat (NO 3 - ), asetat (C 2 H 3 O 2 - ) ve klorat (ClO 3 - ) tuzları suda çözünür. 11

12 3) Tüm klorür (Cl - ), bromür (Br - ) ve iyodür (I - ) tuzları, Ag +, Pb ve Hg 2 bileģikleri dıģında suda çözünür. 4) Tüm sülfat (SO -2 4 ) tuzları, Ba +2, Pb +2 ve Sr 2+ bileģikleri dıģında suda çözünür. 5) Tüm karbonat (CO -2 3 ) ve fosfat (PO -3 4 ) tuzları, Na +, K + ve NH + 4 bileģikleri dıģında suda çözünmez. 6) Tüm hidroksit (OH - ) ve oksit (O -2 ) tuzları, Na +, K +, NH + 4 ve Ba +2 bileģikleri dıģında suda çözünmez. 7) Tüm sülfür (S -2 ) tuzları, Na +, K +, NH + 4 ve Ba +2 bileģikleri dıģında suda çözünmez. Suda çözünmeyen bileşiklerin çözülmesi: Bir bileģik suda çözünmüyorsa aģağıdaki yöntemler ile çözünmesi sağlanabilir: 1) Ortamın ph ı değiģtirilebilir, 2) Yükseltgenme-indirgenme tepkimeleri kullanılabilir, 3) Suda çözünen kompleks bileģik oluģturulabilir. 1) ph Değişimi: Ortamın ph ını değiģtirmenin en kolay yolu kuvvetli asit (HCl (hidroklorik asit), HNO 3 (Nitrik asit), H 2 SO 4 (Sülfirik asit)) kullanmaktır. Fakat suda çözünmeyen tuzların tamamının asidik ortamda çözüneceği kesin olarak söylenemez. Bu nedenle suda çözünmeyen bileģikler iki gruba ayrılmıģtır: i) Asitte çözünmeyenler ii) Asitte çözünenler i) Eğer bileģik kuvvetli asit anyonu içeriyorsa (Cl -, Br -, I -, SO 4-2 gibi), asit kullanılarak çözünmesi mümkün değildir. Bu tür bileģikleri çözmek için farklı yöntemler kullanılmalıdır. BaSO 4 (k) + HCl (aq) tepkime gerçekleģmez. AgCl(k) + HNO 3 (aq) tepkime gerçekleģmez. ii) Eğer bileģik zayıf asit anyonu içeriyorsa (CO 3-2, S -2, O -2, OH -, SO 3-2, PO 4-3 gibi), asit kullanılarak çözülebilir. Birçok durumda bileģiğin anyonu bozunmaya uğrar. CaCO 3 (k) + 2HCl (aq) CaCl 2 (aq) + CO 2 (g) + H 2 O(s) ZnS (k) + 2HCl (aq) ZnCl 2 (aq) + H 2 S (g) MgO (k) + 2HCl (aq) MgCl 2 (aq) + H 2 O(s) Çözünme olaylarında dikkat edilmesi gereken diğer bir husus da uygun asidin seçimidir. Eğer tepkime sonucu baģka bir çözünmeyen bileģik çıkıyorsa seçilen asit uygun değildir. Örneğin; BaCO 3 (k) + H 2 SO 4 (aq) BaSO 4 (k) + CO 2 (g) + H 2 O (s) 12

13 (BaCO 3 zayıf asit anyonu içermesine rağmen tepkime sonucu BaSO 4 çökeltisinin oluģması nedeni ile istenilen çözünme (Ba +2 ve CO 3-2 eldesi) gerçekleģmez) PbCO 3 (k) + HCl (aq) PbCl 2 (k) + CO 2 (g) + H 2 O (s) PbCO 3 (k) + H 2 SO 4 (aq) PbSO 4 (k) + CO 2 (g) + H 2 O (s) 2) Yükseltgenme-indirgenme tepkimelerinin kullanımı: HNO 3 (nitrik asit) çok iyi bir oksitleyici ajan olduğundan çözünme maçlı kullanılabilir. HNO 3 tepkimelerde çoğu zaman anyonu etkileyerek bileģiğin çözünmesini sağlar. 3CuS (k) + 8HNO 3 (aq) 3Cu(NO 3 ) 2 (aq) + 3S (k) + 2NO (g) +4H 2 O(s) 3) Kompleks oluşumu kullanımı: Çözünmeyen bileģiğin bazı reaktiflerle tepkimesi sonucu kompleks oluģur. Komplekslerin iyon halinde olması suda çözünmelerini sağlar. AgCl 2 (k) + 2NH 4 OH (aq) Ag(NH 3 ) 2 + (aq) + Cl - (aq) + 2H 2 O (s) Kompleks Al(OH) 3 (k) + NaOH (aq) Al(OH) 4 - (aq) + Na + (aq) Kompleks Prosedür: Test edilecek olan bileģiklerin listesi aģağıda verilmiģtir: Bakır sülfat (CuSO 4 ) Amonyum klorür (NH 4 Cl) Sodyum karbonat (Na 2 CO 3 ) Magnezyum oksit (MgO) Sodyum sülfat (Na 2 SO 4 ) Magnezyum sülfat (MgSO 4 ) KurĢun nitrat (Pb(NO 3 ) 2 ) Baryum klorür (BaCl 2 ) Yukarıda verilen her bir madde için aģağıdaki testler yapılacaktır: 1) Çok az miktarda madde (bezelye büyüklüğünde) KURU bir test tüp içine alınır ve bunzen beki ile ısıtılır. *Dikkatli bir Ģekilde maddedeki değiģimi gözlemleyin ve ne tür bir değiģim olabileceği konusunda düģünün. (NOT: Gözlük takarak gözlerinizi koruyun ve çıkan gazları koklamayın) 2) a) Çözünürlük kurallarını kullanarak her bir maddenin sudaki çözünürlüğünü bulun ve Çözünür ya da çözünmez Ģeklinde raporunuza not edin. 13

14 b) Suda çözünen bileģiklerin çözeltilerini hazırlayın. Bunun için çok az miktarda madde (bezelye tanesinin yarısı) bir test tüp içine alınır ve test tüp yarıya kadar su ile doldurulur. Cam çubuk ile karıģtırılarak çözülür. c) Elde ettiğiniz homojen çözeltileri üç parçaya ayırın. *Birinci test tüpe 2-3 damla Ba(NO 3 ) 2 (Baryum nitrat) çözeltisi *Ġkinci test tüpe 2-3 damla HCl (Hidroklorik asit) çözeltisi *Üçüncü test tüpe 2-3 damla H 2 SO 4 (Sülfiirik asit) çözeltisi, ekleyin. DeğiĢiklik olup olmadığını not edin. DeğiĢim gördüğünüz takdirde (çökme, renk değiģikliği, gaz çıkıģı, süspansiyon oluģumu gibi) her bir maddenin verdiği tepkimeyi yazın. 3) a) Madde eğer suda çözünmüyorsa, HNO 3 (Nitrik asit) çözeltisinde çözün. Bir değiģim olup olmadığını not edin. b) 2-c de yapılan testleri tekrar edin. 4) Asistanınızdan bilinmeyen örnek alarak yukarıda yapılan testleri deneyin. (Bilinmeyen maddeler: bakır sülfat hariç tümü) (NOT: Bu kısımda kullanılacak tüm test tüplerin temiz olması gerekmektedir. Herhangi bir safsızlık yanlıģ bileģiği bulmanıza neden olabilir) 14

15 SORULAR 1. Bir tepkimenin olduğunu hangi gözlemlerle anlayabiliriz? 2. Laboratuvarda BaSO 4 nasıl hazırlanabilir? 3. AĢağıdaki tepkimelerin türünü yazınız a) 2S + 3O 2 2SO 3 b) KClO 3 KCl + 3/2 O 2 c) 2Al + 6HCl 2AlCl 3 + 3H 2 d) 2KOH + CaCl 2 Ca(OH) 2 + 2KCl 4. AĢağıdakiler için kimyasal bir madde formülü veriniz a) KCl ü çözen fakat AgCl ü çözmeyen b) CuCO 3 ü çözen fakat BaSO 4 ı çözmeyen c) FeS ü ve aynı zamanda Ag 2 O i çözen d) MgO i ve aynı zamanda Ba(OH) 2 i çözen 5. AĢağıdakiler için kimyasal bir madde formülü veriniz a) Hem KCl ile hem de CuCl 2 ile çökelti veren b) Hem NaCl ile hem de Na 2 CO 3 ile çökelti veren c) AgNO 3 ile çökelti veren fakat Cu(NO 3 ) 2 ile vermeyen d) CuCl 2 ile çökelti veren fakat KCl ile vermeyen 6. AĢağıdaki tepkimelerin gerçekleģip gerçekleģmediğini düģünerek tamamlayın. a) MgCO 3 (k) + HNO 3 (sulu) b) CuBr 2 (sulu) + Na 2 S (sulu) c) Ba (k) + O 2 (g) d) NaCl (sulu) + Zn(NO 3 ) 2 (sulu) e) BaSO 4 (k) + Na 2 CO 3 (sulu) 15

16 RAPOR 2 İsim: Grup Arkadaşı Adı: Isı etkisi (Gözlemler) Çözünürlük H 2 O/HNO 3 Ba(NO 3 ) 2 eklenmesi HCl eklenmesi H 2 SO 4 eklenmesi Sodyum karbonat (Na 2 CO 3 ) Sodyum sülfat (Na 2 SO 4 ) KurĢun nitrat (Pb(NO 3 ) 2 ) Bakır sülfat (CuSO 4 ) Magnezyum oksit (MgO) Amonyum klorür (NH 4 Cl) Baryum klorür (BaCl 2 ) Bilinmeyen No: Formül: 16

17 DENEY 3 KARIŞIMLARDA BİLEŞEN YÜZDELERİNİN BULUNMASI Amaç: KarıĢımlarda bileģen miktarının belirlenmesi Teori: Bir ya da daha fazla maddenin fiziksel olarak karıģtırılması sonucu karıģımlar meydana gelir. KarıĢımlar homojen ya da heterojen olabilir. KarıĢımların bileģenlerine ayrılması kimyada çok önemlidir. Genel olarak bu iģlem için bileģenlerin farklı fiziksel özellikte olmasından yararlanılır. Örneğin tuz ve kum, sudaki farklı çözünürlüklerinden dolayı kolaylıkla ayrılabilir. Su, tuzu tamamı ile çözerken kum çözünmeden kalacaktır. Dolayısı ile çözünürlük farkının ayırma iģlemi için kullanılabilmesi için çözücü seçimi çok önemlidir. Karışımdaki bir bileşeni çözen diğerini çözmeyen bir çözücü bu iģlem için çok uygundur. Bazı durumlarda ise bileģenlerin kimyasal özelliklerinden faydalanılır. Örneğin; çinko (Zn) ve kum karıģımının bileģenlerine ayrılması için kuvvetli bir asit kullanılabilir. Metallerin çoğu kuvvetli asitlerle tepkime verirken kum vermeyecektir. Zn(k) + 2HCl (aq) ZnCl 2 (aq) + H 2 (g) SiO 2 (k) + HCl(aq) tepkime yok KarıĢımdaki bir bileģenin yüzdesini bulmak için aģağıdaki formülden yararlanılır. BileĢenin kütlesi %bileģen = x 100 KarıĢımın kütlesi Prosedür: Zn-kum karıģımındaki % Zn ve % kum oranlarının bulunması 1. Zn (çinko)-kum karıģımı içeren beherinizi asistanınızdan isteyiniz ve hassas bir Ģekilde tartınız. 2. Çinkoyu çözmek için karıģımın üzerine 6 M HCl çözeltisi ekleyiniz. Gaz çıkıģını ve reaksiyonu gözlemleyiniz. 3. Gaz çıkıģı bittiğinde çözelti kısmını dikkatli bir Ģekilde lavaboya dökünüz. (NOT: Kum dökülmemelidir) 4. 5 ml HCl çözeltisi daha ekleyip gaz çıkıģı olup olmadığını gözlemleyiniz. Eğer gaz çıkıģı varsa 5 ml HCl çözeltisi ekleyerek aynı iģlemi tamamlayın. 5. Gaz çıkıģı olmadığında Zn nun tamamıyla tepkimeye girdiğinden emin olabilirsiniz. 6. Asidik çözeltiyi dikkatli bir Ģekilde dökünüz ve kalan kumu 2-3 defa su ile yıkayınız. Her defasında sulu kısmı dökünüz. 7. Kum içeren beheri önceden C ye ısıtılmıģ fırına koyunuz. 17

18 dakika sonunda beherinizi fırından çıkarınız ve iyice soğuttuktan sonra hassas bir Ģekilde tartınız. 9. Beher içindeki kumu, hazırlanmıģ olan kum kabı içine dökünüz ve boģ beheri tartınız. 10. Size verilmiģ olan karıģımdaki % Zn ve % kum oranlarını hesaplayınız. 18

19 SORULAR 1. Kum ve Zn yi birbirinden ayırmak için baģka hangi asitler kullanılabilir? 2. AĢağıdaki karıģımları bileģenlerine ayırabilmek için hangi çözücüler uygundur? Nedenini açıklayıp varsa tepkimelerini yazınız. (NOT: Çözünürlük kurallarını düģününüz) a) NaCl + AgCl b) BaCO 3 + BaSO 4 c) CaCO 3 + PbCO 3 d) Mg + PbSO 4 3. CaCO 3 ısıtıldığında CO 2 gazı vererek bozunur. Bu bilgiye dayanarak, CaCO 3 ve CaSO 4 içeren bir karıģımın % bileģimini nasıl bulabilirsiniz? 4. CaCl 2, CaCO 3 ve AgCl içeren bir karıģımda her bir bileģiğin % oranını nasıl bulabileceğinizi yazınız. Prosedürü basamaklar halinde gösteriniz ve her bir basamakta bileģiklere ne olduğu açıklayınız. 5. AĢağıda verilen bileģikler için; CuCl 2, BaSO 4, KCl, PbCO 3, Mg(OH) 2, AgCl, MnS, ZnO a) Su ile ayırabileceğiniz üç çift bileģik yazınız. ve ve ve b) HCl ile ayırabileceğiniz üç çift bileģik yazınız. ve ve ve 19

20 RAPOR 3 İsim: Grup Arkadaşı Adı: Beher+ karıģımın kütlesi Beher + kumun kütlesi Beherin kütlesi Kumun kütlesi KarıĢımın kütlesi Zn nun kütlesi % Zn Deneyde gerçekleģen tepkimeleri yazınız ve hesaplamalarınızı gösteriniz: 20

21 DENEY 4 TEPKİME STOKİYOMETRİSİ Amaç: Tepkime stokiyometrisinin belirlenmesi, gerçek ve kuramsal verimin hesaplanması Teori: DengelenmiĢ bir tepkime denkleminden tepken(reaktif) ve ürünlerin mol oranları, fiziksel halleri gibi birçok bilgi elde edilebilir. Örneğin; 2Ag 2 O (k) 4Ag (k) + O 2 (g) AgNO 3 (aq) + NaCl (aq) AgCl (k) + NaNO 3 (aq) Tüm tepkimelerde, tepken bileģikler belirli oranlarda birleģirler. Eğer reaktiflerden biri fazla kullanılmıģsa, fazla olan kısım tepkimeye girmeden ortamda kalır. Kimyasal tepkimelerde tamamı ile harcanan reaktife sınırlayıcı reaktif (bileşen) denir ve bu bileģen oluģan ürünleri miktarını belirler. Bir tepkimenin denkleģtirilmiģ denkleminden hesaplanan ürün miktarı kuramsal verim olarak adlandırılır. Fakat tepkimelerin birçoğu tamamıyla sonlanmaz. Böyle durumlarda elde edilen miktar daima kuramsal verimden az olur. Bir tepkime sonucunda elde edilen miktara gerçek verim denir. Tepkimenin yüzde verimi ise aģağıdaki formülle bulunur: Gerçek verim %verim = x 100 Kuramsal verim Bu deneyde aģağıdaki tepkime gerçekleģtirilecek ve yüzde verim hesaplanacaktır. FeCl 3 (aq) + 3K 2 C 2 O 4.H 2 O(aq) K 3 Fe(C 2 O 4 ) 3.3H 2 O(k) +3KCl(aq) (Demir(III) klorür + potasyum okzalat potasyum ferritriokzalat trihidrat + potasyum klorür) Prosedür: K 3 Fe(C 2 O 4 ) 3.3H 2 O tuzunun sentezi ml. beher içine 4 gr. K 2 C 2 O 4.H 2 O tartınız ve 8 ml saf su ekleyiniz. 2. BileĢiği çözmek için hafifçe ısıtınız.(not: Çözelti kaynatılmamalıdır) 3. Mezür yardımı ile 4 ml FeCl 3 çözeltisi alın ve sıcak olan çözelti içine ekleyiniz. Çözeltinin rengi yeģile dönecektir.(not: 1 ml çözeltisi 0,4 g FeCl 3 içerir) 4. Sentezlenmek istenen maddenin çözünürlüğü sıcaklık ile artar. Bu nedenle bileģiği çöktürmek için beheri buz banyosunda bir süre bekletiniz. 5. Filtre kağıdını tartınız ve beher içindekileri huni ve filtre kağıdı yardımı ile süzünüz. Süzüntüyü atınız. Filtre kağıdı üzerinde kalan kristalleri çok az miktarda su ile yıkayınız. 6. Filtre kağıdını dikkatli bir Ģekilde huniden alıp bir saat camı üzerine koyun. (NOT: Saat camına adınızı yazdırmayı unutmayınız). 7. Bir sonraki hafta sentezlenen bileģiği tartınız. 21

22 SORULAR 1. Çöktürme tepkimelerinde elde edilen ürünün kütlesi daima beklenenden azdır. Nedenini açıklayınız gr. CaCl 2 ün 3.4 gr. AgNO 3 ile tepkimesi 2.5 gr. AgCl vermektedir. Bu tepkimenin denklemini yazıp % verimini hesaplayınız. (CaCl 2 : 111 gr/mol, AgNO 3 : 170 gr/mol, AgCl: 144 gr/mol) 3. 3 ml, 0.1 M Pb(NO 3 ) 2, 12 ml 0.1 M K 2 CrO 4 ile tepkime vermektedir. OluĢan çökeltinin (PbCrO 4 ) miktarını ve çözeltide kalan iyonların deriģimlerini hesaplayınız. (PbCrO 4 : 323 g/mol) 22

23 RAPOR 4 İsim: Grup Arkadaşı Adı: K 2 C 2 O 4.H 2 O kütlesi FeCl 3 çözeltisinin hacmi Filtre kağıdının kütlesi Filtre kağıdı+ ürün kütlesi Ürünün kütlesi Hesaplamalar FeCl 3 kütlesi FeCl 3 molü K 2 C 2 O 4.H 2 O molü Artan tepken adı ve molü Ürünün molü (Elde edilen) Ürünün molü (teorik miktar) % Verim 23

24 DENEY 5 TERMOKİMYA Amaç: Kimyasal ve fiziksel olaylara eģlik eden ısı değiģimlerini incelemek. Teori: Termokimya kimyasal olaylara eģlik eden ısı değiģimleri (entalpi değiģimi, H) ile ilgilenir. Bir tepkime çevresine ısı veriyorsa ekzotermiktir ve entalpi değiģimi, H negatiftir. Çevresinden ısı alıyorsa endotermik tepkimedir ve entalpi değiģimi, H pozitiftir. Tepkime entalpisi daha detaylı olarak aģağıdaki sınıflara ayrılır: Oluşum entalpisi, bir mol maddenin standart koģullarda elementlerinden oluģumu sırasındaki entalpi değiģimidir. Yanma entalpisi, bir mol maddenin oksijen ile tepkimesi sırasında açığa çıkan ısı miktarıdır. Çözelti, buharlaşma, erime ve süblimleşme entalpisi, maddenin hallerindeki değiģim (sıvıdan gaz haline geçiģ gibi) ya da molekül ve iyonların çözünme olayları ile ilgilidir. Nötürleşme entalpisi, asit baz tepkimelerinde bir mol suyun oluģumu sırasında açığa çıkan ısı miktarıdır. Isı ölçümleri kimyasal bir tepkimenin aģağıdaki Ģekilde görülen kahve fincanı kalorimetresi nde gerçekleģmesi ile yapılabilir. Tepkenler poliüretan köpükten yapılmıģ bir kap içinde karıģtırılır ve sıcaklık değiģimi ölçülür. Poliüretan köpük iyi bir ısı yalıtkanı olduğundan, fincan ve içeriği yalıtılmıģ olarak düģünülebilir. termometre kapak Poliüretan Köpük kaplar karıģtırıcı 24

25 Kimyasal tepkimelerde verilen ya da alınan ısı miktarı aģağıdaki formülle hesaplanabilir: q= m.c. T Bu formülde m, çözelti kütlesi (gr); c, özgül ısı (cal/gr. 0 C, J/gr. 0 C); T, çözeltinin sıcaklık değiģimidir (T son -T ilk ). Kalorimetrenin aldığı ısı ise aģağıdaki formül ile hesaplanır: q kal = kalorimetrenin ısı kapasitesi. T Kalorimetrenin ısı kapasitesi daha hassas ölçümlerin yapılabilmesi açısından cal/ 0 C ya da J/ 0 C olarak verilir. Bu deneyde ilk olarak kalorimetrenin ısı kapasitesi, daha sonra da sırası ile buzun erime entalpisi ve nötürleģme entalpisi belirlenecektir. Prosedür: A) Kalorimetrenin ısı kapasitesinin bulunması 1. Kalorimetreye 50 ml. su koyun ve sıcaklığı 30 sn. aralıklarla 3 defa ölçünüz ml suyu behere koyup 50 0 C civarına kadar ısıtın ml ısıtılmıģ suyu dikkatli bir Ģekilde alınız ve sıcaklığı 30 sn. aralıklarla 3 defa ölçünüz. 4. Sıcak suyun ölçümü biter bitmez hemen kalorimetre içindeki soğuk suya ekleyiniz. Termometre yardımı ile karıģtırdıktan sonra sıcaklığı 30 sn. aralıklarla 3 defa ölçünüz. 5. Kalorimetrenin ısı kapasitesini hesaplayınız. B) Buzun erime ısısının bulunması ml suyu behere koyup 50 0 C civarına kadar ısıtın ml ısıtılmıģ suyu dikkatli bir Ģekilde alınız, kalorimetreye yerleģtiriniz ve sıcaklığı 30 sn. aralıklarla 3-4 defa ölçünüz. 3. BaĢlangıç sıcaklığını bildiğiniz (asistanınızdan öğreniniz) bir adet buz küpünü hemen kalorimetredeki sıcak suyun içine atınız. Termometre ile karıģtırın ve buz tamamı ile eridiğinde T son u ölçün. 4. Erime tamamlandıktan sonraki su hacmini hassas bir Ģekilde ölçün. 5. Buzun erime ısısını hesaplayın. C) Nötralizasyon ısısının bulunması ml 2 M HCl çözeltisini kalorimetreye yerleģtiriniz ve sıcaklığı 30 sn. aralıklarla 3 defa ölçünüz. (Termometre temiz ve kuru olmalıdır) 25

26 2. 30 ml 2 M NaOH çözeltisini bir behere alınız ve sıcaklığı 30 sn. aralıklarla 3 defa ölçünüz. (Termometre temiz ve kuru olmalıdır) 3. NaOH çözeltisini kalorimetredeki HCl çözeltisine ekleyiniz, termometre ile karıģtırdıktan sonra her 30 saniyede bir sıcaklık ölçümü yapınız.(4 ölçüm yeterlidir) 4. Nötralizasyon ısısını açığa çıkan 1 mol su için hesaplayınız. (Nötralizasyon sonucu oluģan çözeltinin yoğunluğu: 1.02 gr/ml, özgül ısısı: 0.95 cal/gr. 0 C) 26

27 RAPOR 5 İsim: Grup Arkadaşı Adı: A) Kalorimetrenin ısı kapasitesinin bulunması Soğuk suyun sıcaklığı Sıcak suyun sıcaklığı KarıĢımın Sıcaklığı Sıcak suyun kaybettiği ısı: Soğuk suyun aldığı ısı Kalorimetrenin aldığı ısı Kalorimetrenin ısı kapasitesi cal cal cal cal/ 0 C B) Buzun erime ısısının bulunması Sıcak suyun hacmi Buzun kütlesi Sıcak suyun sıcaklığı Buzun ilk sıcaklığı KarıĢtırma sonrası sıcaklık KarıĢtırma sonrası sıcaklık Sıcaklık değiģimi Sıcaklık değiģimi Suyun kaybettiği ısı Buzun aldığı ısı Kalorimetrenin kaybettiği ısı 27

28 Buzu eritmek için kullanılan ısı Erime ısısı Molar erime ısısı cal cal/gr cal/mol C) Nötralizasyon ısısının bulunması NaOH çözeltisinin sıcaklığı HCl çözeltisinin sıcaklığı KarıĢımın sıcaklığı Çözeltinin aldığı ısı Kalorimetrenin aldığı ısı Açığa çıkan toplam ısı OluĢan suyun molü Nötralizasyon ısısı cal cal cal mol cal/mol 28

29 DENEY 6 DENEY 7 HESS YASASI HESS YASASI Amaç: MgO(Magnezyum oksit) in oluģum ısısının Hess yasası kullanarak hesaplanması Teori: Kimyasal bir tepkime meydana geldiğinde ısı ya verilir ya da alınır. Bir tepkimenin ısısı ürün ve tepkenlerin toplam bağ enerjileri arasındaki fark alınarak bulunabilir. H 0 = (ürünlerin bağ enerjileri)- (tepkenlerin bağ enerjileri) Bir tepkime çok yavaģ olduğunda ya da yan tepkimeler gerçekleģtiğinde tepkime ısısını doğrudan ölçmek çok zordur. Böyle durumlarda tepkime ısısı dolaylı yollardan, Hess yasası kullanılarak bulunabilir. Hess yasasının ifadesi Ģöyledir: Bir iģlem basamaklar ya da kademeler Ģeklinde yürüyorsa, net iģlemin entalpi değiģimi, tek tek basamakların ya da kademelerin entalpi değiģimleri toplamına eģittir. Prosedür: A) Mg un HCl asit ile tepkimesi gr. Mg Ģeridi alınız. 2. Kalorimetreyi kapağı ile birlikte tartınız. 3. Kalorimetreye, 25 ml 1 M HCl asit çözelitisi ekleyip tekrar tartınız dakika boyunca, 30 saniye aralıklarla asit çözeltisinin sıcaklığını ölçerek not ediniz. 5. Mg Ģeridini asit çözeltisi içine ekleyiniz ve kalorimetre kapağını kapatınız. Mg asit çözeltisi ile tepkime verecektir. KarıĢımı termometre yardımı ile karıģtırınız ve tepkime baģlangıcından itibaren 10 dk. süresince, her 30 sn. de bir sıcaklık ölçümü yapınız. 6. Kalorimetre içindeki çözeltiyi döküp temizleyiniz. B) MgO in HCl asit ile tepkimesi 1. Kalorimetreyi kurulayıp kapağı ile birlikte tartınız ml. HCl çözeltisi ekleyip tekrar tartınız dakika boyunca, 30 saniye aralıklarla asit çözeltisinin sıcaklığını ölçerek not ediniz. 4. 0, gr. MgO tartınız ve kalorimetre içindeki asit çözeltisine ekleyiniz. Kalorimetrenin kapağını kapatınız. 5. KarıĢımı termometre yardımı ile karıģtırınız. Tepkime baģlangıcından itibaren 10 dk. süresince, her 30 sn. de bir sıcaklık ölçümü yapınız. (Sıcaklık düģmeye baģlayıncaya kadar) Çözeltinin özgül ısısı: 1 cal/gr 0 C (4.18 J/gr 0 C) 29

30 SORULAR 1. Deneyde gerçekleģen tepkime denklemlerini yazınız. Hess yasasını kullanarak MgO in oluģum ısısının nasıl bulunacağını gösteriniz. 2. AĢağıdaki verileri kullanarak 1 mol PH 3 (g) ün oluģma ısısını hesaplayınız. P 4 (k) 4P (g) H 2 (g) 2H (g) PH 3 (g) P (g) + 3H(g) H= kcal H= kcal H= kcal gr. C(k) ve 24 gr. O 2 (g) kalorimetre içinde aģağıdaki tepkimeyi vermektedir. C(k) + O 2 (g) CO 2 (g) H= kcal Tepkime sonrası kalorimetrenin sıcaklığı 20 0 C den 35 0 C çıkmıģtır. Açığa çıkan ısı sadece suyun sıcaklık değiģimi için harcanırsa kalorimetre kabı içindeki suyun miktarını hesaplayınız. (C= 12 gr/mol, O= 16 gr/mol, C su = 1 cal/gr 0 C) 30

31 RAPOR 6 İsim: Grup Arkadaşı Adı: A) Mg un HCl asit ile tepkimesi 1. HCl çözelti molaritesi 2. HCl çözelti hacmi 3. BoĢ kalorimetre kütlesi(kapağı ile birlikte) 4. Kalorimetre+kapak+asit kütlesi 5. Mg Ģerit kütlesi 6. HCl çözelti sıcaklığı 7. Çözelti sıcaklığı (Tepkime sonrası) Hesaplamalar: Hesaplamalarınızı kısaca gösteriniz. 1. Asit + Mg Kütlesi gr. 2. T = T max - T baģlangıç 0 C 3. Kalorimetre ısı kapasitesi cal/ 0 C 4. Kalorimetrenin aldığı ısı cal 5. Çözeltinin aldığı ısı cal 6. Tepkimenin verdiği ısı cal 7. Sınırlayıcı reaktif 8. Sınırlayıcı reaktif molü mol 9. Tepkimenin molar ısısı cal/mol 31

32 B) MgO in HCl asit ile tepkimesi 1. HCl çözelti molaritesi 2. HCl çözelti hacmi 3. BoĢ kalorimetre kütlesi(kapağı ile birlikte) 4. Kalorimetre+kapak+asit kütlesi 5. MgO kütlesi 6. HCl çözelti sıcaklığı 7. Çözelti sıcaklığı (Tepkime sonrası) Hesaplamalar: Hesaplamalarınızı kısaca gösteriniz. 1. Asit Kütlesi gr. 2. MgO Kütlesi gr. 3. T = T max - T baģlangıç 0 C 4. Kalorimetre ısı kapasitesi cal/ 0 C 5. Kalorimetrenin aldığı ısı cal 6. Çözeltinin aldığı ısı cal 7. Tepkimenin verdiği ısı cal 8. Sınırlayıcı reaktif 9. Sınırlayıcı reaktif molü mol 10. Tepkimenin molar ısısı cal/mol 11. MgO molar oluģum ısısı cal/mol 32

33 KAYNAKLAR 1. Eliza Kalvo, Laboratory experiments in general chemistry, Boğaziçi University, R. H. Petrucci, W. S. Harwood, F. G. Herring, Genel kimya, ilkeler ve modern uygulamalar, 1, Palme Yayıncılık, C. E. Mortimer, Modern üniversite kimyası, Çağlayan Kitapevi,

Bu tepkimelerde, iki ya da daha fazla element birleşmesi ile yeni bir bileşik oluşur. A + B AB CO2 + H2O H2CO3

Bu tepkimelerde, iki ya da daha fazla element birleşmesi ile yeni bir bileşik oluşur. A + B AB CO2 + H2O H2CO3 DENEY 2 BİLEŞİKLERİN TEPKİMELERİ İLE TANINMASI 2.1. AMAÇ Bileşiklerin verdiği tepkimelerin incelenmesi ve bileşiklerin tanınmasında kullanılması 2.2. TEORİ Kimyasal tepkime bir ya da daha fazla saf maddenin

Detaylı

Çözünürlük kuralları

Çözünürlük kuralları Çözünürlük kuralları Bütün amonyum, bileşikleri suda çok çözünürler. Alkali metal (Grup IA) bileşikleri suda çok çözünürler. Klorür (Cl ), bromür (Br ) ve iyodür (I ) bileşikleri suda çok çözünürler, ancak

Detaylı

KİMYA II DERS NOTLARI

KİMYA II DERS NOTLARI KİMYA II DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Sulu Çözeltilerin Doğası Elektrolitler Metallerde elektronların hareketiyle elektrik yükü taşınır. Saf su Suda çözünmüş Oksijen gazı Çözeltideki moleküllerin

Detaylı

ASİTLER- BAZLAR. Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur.

ASİTLER- BAZLAR. Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur. ASİTLER- BAZLAR SUYUN OTONİZASYONU: Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur. H 2 O (S) H + (suda) + OH - (Suda) H 2 O (S) + H +

Detaylı

İLK ANYONLAR , PO 4. Cl -, SO 4 , CO 3 , NO 3

İLK ANYONLAR , PO 4. Cl -, SO 4 , CO 3 , NO 3 İLK ANYONLAR Cl -, SO -, CO -, PO -, NO - İLK ANYONLAR Anyonlar negatif yüklü iyonlardır. Kalitatif analitik kimya analizlerine ilk anyonlar olarak adlandırılan Cl -, SO -, CO -, PO -, NO - analizi ile

Detaylı

Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge

Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge Sulu Çözeltiler Çözelti: iki veya daha fazla maddenin meydana getirdiği homojen karışımdır. çözücü, Kütlece fazla olan (veya çözme işlemini yapan) bileşene çözücü denir.

Detaylı

ÇÖZÜNÜRLÜĞE ETKİ EDEN FAKTÖRLER

ÇÖZÜNÜRLÜĞE ETKİ EDEN FAKTÖRLER ÇÖZÜNÜRLÜĞE ETKİ EDEN FAKTÖRLER 1- SICAKLIK 2- ORTAK İYON ETKİSİ 3- ÇÖZÜCÜ ÇÖZÜNEN CİNSİ 4- BASINCIN ETKİSİ 1- SICAKLIK ETKİSİ Sıcaklık etkisi Le Chatelier prensibine bağlı olarak yorumlanır. ENDOTERMİK

Detaylı

ENKA TEKNİK OKULLARI TEMEL KİMYA LABORATUVARI ADNAN EREN

ENKA TEKNİK OKULLARI TEMEL KİMYA LABORATUVARI ADNAN EREN ENKA TEKNİK OKULLARI TEMEL KİMYA LABORATUVARI STOKİYOMETRİ Adnan EREN Sınırlayıcı ve artan tepkenler + 16 teker fazladır. Artar. 8 kaporta 48 teker 8 araba K + 4 T KT 4 Sınırlayıcı ve artan tepkenler 2

Detaylı

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM GENEL KİMYA KİMYASAL REAKSİYONLAR Kimyasal Tepkime Kimyasal tepkime, Bir ya da birkaç maddenin (tepkenler) yeni bir bileşik grubuna (ürünler) dönüştürülmesi işlemidir. Tepkenler Ürünler NO + 1/2 O 2 NO

Detaylı

TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ

TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ Bölüm 4 TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir. Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra Magnezyum, kalsiyum, stronsiyum, baryum ve radyumdan

Detaylı

A- LABORATUAR MALZEMELERİ

A- LABORATUAR MALZEMELERİ 1- Cam Aktarma ve Ölçüm Kapları: DENEY 1 A- LABORATUAR MALZEMELERİ 2- Porselen Malzemeler 3- Metal Malzemeler B- KARIŞIMLAR - BİLEŞİKLER Nitel Gözlemler, Faz Ayırımları, Isısal Bozunma AMAÇ: Karışım ve

Detaylı

Bileşikteki atomların cinsini ve oranını belirten formüldür. Kaba formül ile bileşiğin molekül ağırlığı hesaplanamaz.

Bileşikteki atomların cinsini ve oranını belirten formüldür. Kaba formül ile bileşiğin molekül ağırlığı hesaplanamaz. BİLEŞİKLER Birden fazla elementin belirli oranlarda kimyasal yollarla bir araya gelerek, kendi özelligini kaybedip oluşturdukları yeni saf maddeye bileşik denir. Bileşikteki atomların cins ve sayısını

Detaylı

STOKİYOMETRİ: SABİT ORANLAR YASASI

STOKİYOMETRİ: SABİT ORANLAR YASASI STOKİYOMETRİ: SABİT ORANLAR YASASI AMAÇ Bu deneyin amacı sabit oranlar yasasını kanıtlamak ve öğrencilere tartma analizlerinde ve hata hesaplamalarında deneyim kazandırmaktır. TEORİ Stokiyometri, bir bileşiğin

Detaylı

5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ

5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ 5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ Birçok tuz suda çok az çözünür. Tuzların sudaki çözünürlüğünden faydalanarak çökelek oluşumu kontrol edilebilir ve çökme olayı karışımları ayırmak için kullanılabilir. Çözünürlük

Detaylı

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım.

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım. KONU: Kimyasal Tepkimeler Dersin Adı Dersin Konusu İYONİK BİLEŞİKLERİN FORMÜLLERİNİN YAZILMASI İyonik bağlı bileşiklerin formüllerini yazmak için atomların yüklerini bilmek gerekir. Bunu da daha önceki

Detaylı

6. Aşağıdaki tablodan yararlanarak X maddesinin ne olduğunu (A, B,C? ) ön görünüz.

6. Aşağıdaki tablodan yararlanarak X maddesinin ne olduğunu (A, B,C? ) ön görünüz. 1. Lavosier yasası nedir, açıklayınız. 2. C 2 H 4 + 3O 2 2CO 2 + 2 H 2 O tepkimesine göre 2,0 g etilenin yeterli miktarda oksijenle yanması sonucu oluşan ürünlerin toplam kütlesi nedir, hesaplayınız. 3.

Detaylı

00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI

00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI 00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI A) TANIMLAR, KAVRAMLAR ve TEMEL HESAPLAMALAR: 1. Aşağıdaki kavramları birer cümle ile tanımlayınız. Analitik kimya, Sistematik analiz, ph, Tesir değerliği,

Detaylı

ASİTLER, BAZLAR ve TUZLAR

ASİTLER, BAZLAR ve TUZLAR ASİTLER, BAZLAR ve TUZLAR 1. ASİTLER Sulu çözeltilerine Hidrojen İyonu veren maddelere asit denir. Ör 1 HCl : Hidroklorik asit HCl H + + Cl - Ör 2 H 2 SO 4 : Sülfürik asit H 2 SO 4 2H + + SO 4-2 Ör 3 Nitrik

Detaylı

7-2. Aşağıdakileri kısaca tanımlayınız veya açıklayınız. a) Amfiprotik çözücü b) Farklandırıcı çözücü c) Seviyeleme çözücüsü d) Kütle etkisi

7-2. Aşağıdakileri kısaca tanımlayınız veya açıklayınız. a) Amfiprotik çözücü b) Farklandırıcı çözücü c) Seviyeleme çözücüsü d) Kütle etkisi SKOOG 7-1. Aşağıdakileri kısaca tanımlayınız veya açıklayınız. a) Zayıf elektrolit b) Bronsted-Lowry asidi c) Bronsted-Lowry asidinin konjuge bazı d) Bronsted-Lowry tanımına dayanarak nötralleşme e) Amfiprotik

Detaylı

1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI

1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI ANALİTİK KİMYA DERS NOTLARI Yrd.Doç.Dr.. Hüseyin ÇELİKKAN 1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI Analitik kimya, bilimin her alanında faydalanılan, maddenin özellikleri hakkında bilgi veren yöntemlerin

Detaylı

Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111

Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111 Sayfa 1 /10 Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111 İsminizi aşağıya yazınız. Sınavda kitaplarınız kapalı olacaktır. 6 problemi de çözmelisiniz. Bir problemin bütün şıklarını baştan sona dikkatli bir şekilde okuyunuz.

Detaylı

Genel Kimya. Bölüm 7: ÇÖZELTİLER VE ÇÖZÜNÜRLÜK. Yrd. Doç. Dr. Mustafa SERTÇELİK Kafkas Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü

Genel Kimya. Bölüm 7: ÇÖZELTİLER VE ÇÖZÜNÜRLÜK. Yrd. Doç. Dr. Mustafa SERTÇELİK Kafkas Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü Genel Kimya Bölüm 7: ÇÖZELTİLER VE ÇÖZÜNÜRLÜK Yrd. Doç. Dr. Mustafa SERTÇELİK Kafkas Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü ÇÖZELTİ VE TÜRLERİ Eğer bir madde diğer bir madde içinde molekül, atom veya iyonları

Detaylı

HAZIRLAYAN Mutlu ġahġn. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 3 DENEYĠN ADI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN ĠLETKENLĠĞĠ

HAZIRLAYAN Mutlu ġahġn. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 3 DENEYĠN ADI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN ĠLETKENLĠĞĠ HAZIRLAYAN Mutlu ġahġn Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 3 DENEYĠN ADI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN ĠLETKENLĠĞĠ DENEYĠN AMACI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN SULU ÇÖZELTĠLERĠNDE ĠYONLARINA AYRIġARAK ELEKTRĠK

Detaylı

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi KİMYASAL DENKLEMLER İki ya da daha fazla maddenin birbirleri ile etkileşerek kendi özelliklerini kaybedip yeni özelliklerde bir takım ürünler meydana getirmesine kimyasal olay, bunların formüllerle gösterilmesine

Detaylı

3.BÖLÜM: TERMODİNAMİĞİN I. YASASI

3.BÖLÜM: TERMODİNAMİĞİN I. YASASI 3.BÖLÜM: TERMODİNAMİĞİN I. YASASI S (k) + O SO + ısı Reaksiyon sonucunda sistemden ortama verilen ısı, sistemin iç enerjisinin bir kısmının ısı enerjisine dönüşmesi sonucunda ortaya çıkmıştır. Enerji sistemden

Detaylı

ASİT-BAZ VE ph. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006

ASİT-BAZ VE ph. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006 ASİT-BAZ VE ph MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Asitler ve bazlar günlük yaşantımızda sıkça karşılaştığımız kavramlardan biridir.insanlar, her nekadar asetil salisilik asit ve

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ C- BĐLEŞĐKLER VE BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐ (4 SAAT) 1- Bileşikler 2- Đyonik Yapılı Bileşik Formüllerinin Yazılması 3- Đyonlar ve Değerlikleri

Detaylı

Ayırma ve Đzolasyon Teknikleri : Ekstraksiyon

Ayırma ve Đzolasyon Teknikleri : Ekstraksiyon 3. Deney Ayırma ve Đzolasyon Teknikleri : Ekstraksiyon Sentezlerde istenen ürünü yan ürünlerden, fazla miktardaki veya tepkimeye girmemiş başlangıç bileşiklerinden, safsızlıklardan ve çözeltiden ayırmak

Detaylı

7. Bölüm: Termokimya

7. Bölüm: Termokimya 7. Bölüm: Termokimya Termokimya: Fiziksel ve kimyasal değişimler sürecindeki enerji (ısı ve iş) değişimlerini inceler. sistem + çevre evren Enerji: İş yapabilme kapasitesi. İş(w): Bir kuvvetin bir cismi

Detaylı

Genel Anyonlar. Analitik Kimya Uygulama I

Genel Anyonlar. Analitik Kimya Uygulama I Genel Anyonlar Karbonat (CO 3 Seyreltik asitlerle (CH 3 COOH, H 2 SO 4, HCl: CO 2 gazı çıkararak parçalanır. Deneyin yapılışı: Katı CO 3 numunesi deney tüpüne alınır, distile suda çözülür, üzerine seyreltik

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ D- KĐMYASAL TEPKĐMELER (REAKSĐYONLAR) (6 SAAT) 1- Fiziksel Değişim ve Fiziksel Özellikler 2- Kimyasal Tepkime (Değişim) ve Kimyasal

Detaylı

TEMEL KĐMYA YASALARI A. KÜTLENĐN KORUNUMU YASASI (LAVOISIER YASASI)

TEMEL KĐMYA YASALARI A. KÜTLENĐN KORUNUMU YASASI (LAVOISIER YASASI) TEMEL KĐMYA YASALARI A. KÜTLENĐN KORUNUMU YASASI (LAVOISIER YASASI) Kimyasal olaylara giren maddelerin kütleleri toplamı oluşan ürünlerin toplamına eşittir. Buna göre: X + Y Z + T tepkimesinde X ve Y girenler

Detaylı

DENEY RAPORU. Amonyum Bakır (II) Sülfat ve Amonyum Nikel (II) Sülfat Sentezi

DENEY RAPORU. Amonyum Bakır (II) Sülfat ve Amonyum Nikel (II) Sülfat Sentezi M.Hilmi EREN 04-98 - 3636 Anorganik Kimya II Lab. 2.Deney Grubu DENEY RAPORU DENEY ADI Amonyum Bakır (II) Sülfat ve Amonyum Nikel (II) Sülfat Sentezi DENEY TAR H 27 MART 2003 Per embe AMAÇ Amonyum Sülfat

Detaylı

3. Kimyasal Bileşikler

3. Kimyasal Bileşikler TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi 3. Kimyasal Bileşikler Mol kavramı ve kimyasal bileşikler Kimyasal Bileşik Formülleri (Kaba vs Molekül Formülü) Yüzde bileşimin hesaplanması Yakma analizi TOBB Ekonomi

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Gıda Analizleri ve Teknolojisi Laboratuvar Föyü Sayfa 1

Erciyes Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Gıda Analizleri ve Teknolojisi Laboratuvar Föyü Sayfa 1 LABORATUVAR KURALLARI VE ÇÖZELTİ HAZIRLAMA LABORATUVAR KURALLARI 1. Laboratuvar çalışmaları sırasında elbiselerin özellikle yakıcı ve tehlikeli maddelerden korunması için laboratuara önlükle gelinmelidir.

Detaylı

Çözünürlük ve Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler

Çözünürlük ve Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler Çözünürlük ve Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler Yazar Yrd. Doç. Dr. Nevin KANIŞKAN ÜNİTE 12 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; çözünürlük çarpımı kavramını öğrenecek, molar çözünürlük ve çözünürlük kavramlarını

Detaylı

Bölüm 5 Çalışma Soruları

Bölüm 5 Çalışma Soruları Bölüm 5 Çalışma Soruları 5.1) Metanol, CH 3 OH, ve hidrojen siyanür, HCN, bileşiklerinin her ikisi de moleküler bileşik olmasına rağmen metanol elektrik akımını iletmezken, hidrojen siyanür iletir. Neden?

Detaylı

DENEY 2 GRĐGNARD REAKSĐYONU ile TRĐFENĐLMETHANOL SENTEZĐ. Genel Bilgiler

DENEY 2 GRĐGNARD REAKSĐYONU ile TRĐFENĐLMETHANOL SENTEZĐ. Genel Bilgiler DENEY 2 GRĐGNARD REAKSĐYONU ile TRĐFENĐLMETHANOL SENTEZĐ Genel Bilgiler 1900 yılında Fransız kimyacı Victor Grignard organomagnezyum halojenürleri keşfetti. Grignard 1912 yılında Nobel ödülü aldı ve bu

Detaylı

Burada a, b, c ve d katsayılar olup genelde birer tamsayıdır. Benzer şekilde 25 o C de hidrojen ve oksijen gazlarından suyun oluşumu; H 2 O (s)

Burada a, b, c ve d katsayılar olup genelde birer tamsayıdır. Benzer şekilde 25 o C de hidrojen ve oksijen gazlarından suyun oluşumu; H 2 O (s) 1 Kimyasal Tepkimeler Kimyasal olaylar elementlerin birbirleriyle etkileşip elektron alışverişi yapmaları sonucu oluşan olaylardır. Bu olaylar neticesinde bir bileşikteki atomların sayısı, dizilişi, bağ

Detaylı

5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu)

5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu) 5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu) Mg +2 Na + K + Li + Bu gruptaki katyonların hepsini çöktürebilen ortak bir reaktif yoktur. Na, K ve Li alkali metaller grubunun üyeleridir. NH 4 da bileşikleri alkali metal

Detaylı

ATOM ve YAPISI Maddelerin gözle görülmeyen (bölünmeyen) en parçasına atom denir. Atom kendinden başka hiçbir fiziksel ya da kimyasal metotlarla

ATOM ve YAPISI Maddelerin gözle görülmeyen (bölünmeyen) en parçasına atom denir. Atom kendinden başka hiçbir fiziksel ya da kimyasal metotlarla ATOM ve YAPISI Maddelerin gözle görülmeyen (bölünmeyen) en parçasına atom denir. Atom kendinden başka hiçbir fiziksel ya da kimyasal metotlarla kendinden farklı atomlara dönüşemezler. Atomda (+) yüklü

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN FAKÜLTESİ - KİMYA BÖLÜMÜ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN FAKÜLTESİ - KİMYA BÖLÜMÜ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN FAKÜLTESİ - KİMYA BÖLÜMÜ TEMEL KİMYA LABORATUARI 2014 KİMYA LABORATUARLARINDA KULLANILAN MALZEMELER 2 BEHER ERLEN BALON JOJE CAM BALON MEZÜR BÜRET PİPET BAGET SOĞUTUCU

Detaylı

2. Deney Bir Karışımın Bileşenlerini Ayırma, Saflaştırma, ve Belirleme

2. Deney Bir Karışımın Bileşenlerini Ayırma, Saflaştırma, ve Belirleme 2. Deney Bir Karışımın Bileşenlerini Ayırma, Saflaştırma, ve Belirleme Doğal ya da sentetik maddelerin çoğu karışım halindedir. Çoğu saf olarak evlerde kullandığımız kimyasallar bile bir miktar kirlilik

Detaylı

Maddelerin Sınıflandırılması. Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU

Maddelerin Sınıflandırılması. Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU Maddelerin Sınıflandırılması Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU Maddelerin Sınıflandırılması Madde Evet Saf Madde Sabit bir bileşimi varmı. Kimyasal formülle belirtilemiliyor mu? Hayır Karışım Element Bileşik

Detaylı

kimyasal değişimin sembol ve formüllerle ifade edilmesidir.

kimyasal değişimin sembol ve formüllerle ifade edilmesidir. myasal reaksiyon Bir (veya birden fazla ) madde nin etkileşim sonucu yeni madde(lere) dönüşmesi işlemidir. ziksel değişim - renk değişimi - çökelek oluşumu - gaz çıkışı - ısı değişimi imyasal denklem aktif

Detaylı

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz)

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz) ÇÖZELTİLERDE DENGE (AsitBaz) SUYUN OTOİYONİZASYONU Saf suyun elektrik akımını iletmediği bilinir, ancak çok hassas ölçü aletleriyle yapılan deneyler sonucunda suyun çok zayıf da olsa iletken olduğu tespit

Detaylı

BÖLÜM 6 GRAVİMETRİK ANALİZ YÖNTEMLERİ

BÖLÜM 6 GRAVİMETRİK ANALİZ YÖNTEMLERİ BÖLÜM 6 GRAVİMETRİK ANALİZ YÖNTEMLERİ Kütle ölçülerek yapılan analizler gravimetrik analizler olarak bilinir. Çöktürme gravimetrisi Çözeltide analizi yapılacak madde bir reaktif ile çöktürülüp elde edilen

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA ÖĞRETMENLĐĞĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME 8. SINIF FEN VE TEKNOLOJĐ DERSĐ 3. ÜNĐTE: MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ KONU: BAZLAR ÇALIŞMA YAPRAĞI

Detaylı

1. 250 ml 0,20 M CuSO 4 (aq) çözeltisi hazırlamak için gerekli olan CuSO 4.5H 2 O kütlesini bulunuz. Bu çözeltiden 100 ml 0,10 M CuSO 4 (aq) çözeltisini nasıl hazırlarsınız?( Cu: 63,5; S:32; O:16; H:1)

Detaylı

GAZLAR GAZ KARIŞIMLARI

GAZLAR GAZ KARIŞIMLARI DALTON KISMİ BASINÇLAR YASASI Aynı Kaplarda Gazların Karıştırılması Birbiri ile tepkimeye girmeyen gaz karışımlarının davranışı genellikle ilgi çekicidir. Böyle bir karışımdaki bir bileşenin basıncı, aynı

Detaylı

BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN ADLANDIRILMASI

BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN ADLANDIRILMASI BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN KONU ANLATIMI FĐGEN HASRET BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN 1) METAL ĐLE AMETALDEN OLUŞAN BĐLEŞĐKLERĐN METALĐN ADI + AMETALĐN ADI + ÜR EKĐ ***Ametal oksijen ise oksit; azot ise nitrür; kükürt

Detaylı

KİMYASAL DENGE. AMAÇ Bu deneyin amacı öğrencilerin reaksiyon denge sabitini,k, deneysel olarak bulmalarıdır.

KİMYASAL DENGE. AMAÇ Bu deneyin amacı öğrencilerin reaksiyon denge sabitini,k, deneysel olarak bulmalarıdır. KİMYASAL DENGE AMAÇ Bu deneyin amacı öğrencilerin reaksiyon denge sabitini,k, deneysel olarak bulmalarıdır. TEORİ Bir kimyasal tepkimenin yönü bazı reaksiyonlar için tek bazıları için ise çift yönlüdür.

Detaylı

ÇÖZELTİLERDE YÜZDELİK İFADELER. Ağırlıkça yüzde (% w/w)

ÇÖZELTİLERDE YÜZDELİK İFADELER. Ağırlıkça yüzde (% w/w) ÇÖZELTİ HAZIRLAMA İki veya daha çok maddenin çıplak gözle veya optik araçlarla yan yana fark edilememesi ve mekanik yollarla ayrılamaması sonucu oluşturdukları karışıma çözelti adı verilir. Anorganik kimyada,

Detaylı

KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü

KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler ve örnek çözümleri derste verilecektir. BÖLÜM 13 Asitler ve

Detaylı

KĐMYA EĞĐTĐMĐ DERSĐ PROF.DR.ĐNCĐ MORGĐL

KĐMYA EĞĐTĐMĐ DERSĐ PROF.DR.ĐNCĐ MORGĐL KĐMYA EĞĐE ĞĐTĐMĐ DERSĐ PROF.DR.ĐNC NCĐ MORGĐL SINIF:11 DERS SAATĐ:4 KĐMYASAL REAKSĐYONLAR Sulu çözeltilerde olan reaksiyonlar Sulu çözeltilerde çökelme ve çözünme ile ilgili kurallar Gaz çıkışıışı olan

Detaylı

TEPKİME TÜRLERİ. Yanma Tepkimeleri

TEPKİME TÜRLERİ. Yanma Tepkimeleri TEPKİME TÜRLERİ Yanma Tepkimeleri Yanma, bir maddenin ısı ve ışık çıkararak çok hızlı olarak oksijenle tepkimeye girmesidir. Kağıdın, kömürün, odunun, mumun, doğal gazın yanması gibi Her yanma bir oksitlenmedir;

Detaylı

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda)

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda) 5.111 Ders Özeti #22 22.1 Asit/Baz Dengeleri Devamı (Bölümler 10 ve 11) Konular: Zayıf baz içeren dengeler, tuz çözeltilerinin ph sı ve tamponlar Çarşamba nın ders notlarından 2. Suda Baz NH 3 H 2 OH Bazın

Detaylı

Çözelti iki veya daha fazla maddenin birbiri içerisinde homojen. olarak dağılmasından oluşan sistemlere denir.

Çözelti iki veya daha fazla maddenin birbiri içerisinde homojen. olarak dağılmasından oluşan sistemlere denir. 3. ÇÖZELTİLER VE ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI Çözelti: Homojen karışımlardır. Çözelti iki veya daha fazla maddenin birbiri içerisinde homojen olarak dağılmasından oluşan sistemlere denir. Çözelti derişimi

Detaylı

amonyak primer amin sekonder amin tersiyer amin

amonyak primer amin sekonder amin tersiyer amin DENEY 9-Bölüm 1 AMĐNLE VE DĐAZONYUM BĐLEŞĐKLEĐ Genel Prensipler Aminler amonyak üzerindeki hidrojenlerin organik gruplar ile değiştirilmesi sonucu türetilen organik bazlardır. Değiştirilen hidrojenlerin

Detaylı

BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI. Bileşikleri isimlendirmek için elementlerin ve bazı köklerin değerliklerinin ve isimlerinin bilinmesi gerekir.

BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI. Bileşikleri isimlendirmek için elementlerin ve bazı köklerin değerliklerinin ve isimlerinin bilinmesi gerekir. BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI Bileşikleri isimlendirmek için elementlerin ve bazı köklerin değerliklerinin ve isimlerinin bilinmesi gerekir. Bileşiklerin İsimlendirilmesi: 1.METAL-AMETAL(İYONİK ) BİL. İSİMLENDİRİLMESİ

Detaylı

HEDEF VE DAVRANIŞLAR:

HEDEF VE DAVRANIŞLAR: HEDEF VE DAVRANIŞLAR: 1) Çözünürlük konusuna giriş yapılır ve günlük hayattan örnekler vererek anlaşılmasının sağlanır. 2) Çözünürlüğe etki eden faktörlerin anlatılır ve örneklerle pekiştirilir. 3) Çözünürlüğe

Detaylı

İYON TEPKİMELERİ. Prof. Dr. Mustafa DEMİR. (Kimyasal tepkimelerin eşitlenmesi) 03-İYON TEPKİMELERİ-KİMYASAL TEPKİMELERİN EŞİTLENMESİ 1 M.

İYON TEPKİMELERİ. Prof. Dr. Mustafa DEMİR. (Kimyasal tepkimelerin eşitlenmesi) 03-İYON TEPKİMELERİ-KİMYASAL TEPKİMELERİN EŞİTLENMESİ 1 M. İYN TEPKİMELERİ (Kimyasal tepkimelerin eşitlenmesi) Prof. Dr. Mustafa DEMİR 0İYN TEPKİMELERİKİMYASAL TEPKİMELERİN EŞİTLENMESİ 1 Bir kimyasal madde ısı, elektrik veya çözücü gibi çeşitli fiziksel veya kimyasal

Detaylı

8. SINIF KĠMYA DENEYLERĠ

8. SINIF KĠMYA DENEYLERĠ 8. SINIF KĠMYA DENEYLERĠ DENEY NO : 1 DENEYĠN ADI : KÜTLENİN KORUNUMU KANUNU DENEYĠN AMACI : Doğada var olan maddelerin hiçbir şekilde yoktan var olamayacağı, varolanın da yok olamayacağını; başka şekillere

Detaylı

ÇÖZELTİ HAZIRLAMA. Kimyasal analizin temel kavramlarından olan çözeltinin anlamı, hazırlanışı ve kullanılışının öğrenilmesidir.

ÇÖZELTİ HAZIRLAMA. Kimyasal analizin temel kavramlarından olan çözeltinin anlamı, hazırlanışı ve kullanılışının öğrenilmesidir. 1. DENEYİN AMACI ÇÖZELTİ HAZIRLAMA Kimyasal analizin temel kavramlarından olan çözeltinin anlamı, hazırlanışı ve kullanılışının öğrenilmesidir. 2. DENEYİN ANLAM VE ÖNEMİ Bir kimyasal bileşikte veya karışımda

Detaylı

MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN

MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Stokiyometri Kimyasal Hesaplamalar Kimyasal Reaksiyonların Sınıflandırılması 1. Yanma Reaksiyonları (Combustion reactions) Bir maddenin oksijenle birleşmesine yanma denir. C 2 H 6(g) + 7/2 O 2 (g) 2 CO

Detaylı

ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1

ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1 ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1 Asit ve baz, değişik zamanlarda değişik şekillerde tanımlanmıştır. Bugün bu tanımların hepsi de kullanılmaktadır. Hangi tanımın

Detaylı

Gıdalarda Tuz Analizi

Gıdalarda Tuz Analizi Gıdalarda Tuz Analizi 01. Peynir ve Tereyaında Tuz Analizi 01.01. Yöntemin Prensibi 01.02. Kullanılan Kimyasallar 01.03. Deneyin Yapılıı 01.04. Hesaplamalar 01.05. Kullanılan Malzemeler 02. Et ve Et Ürünlerinde

Detaylı

Kimyasal Termodinamik

Kimyasal Termodinamik Kimyasal Termodinamik MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Çevremizde neler oluyor? Su neden buharlaşıyor? Sıcak nesneler neden soğuyor? Bazı moleküller diğerleriyle reaksiyona girerken,

Detaylı

Kimya Mühendisliği Bölümü, 2014/2015 Öğretim Yılı, Bahar Yarıyılı 0102-Genel Kimya-II Dersi, Dönem Sonu Sınavı

Kimya Mühendisliği Bölümü, 2014/2015 Öğretim Yılı, Bahar Yarıyılı 0102-Genel Kimya-II Dersi, Dönem Sonu Sınavı Kimya Mühendisliği Bölümü, 2014/2015 Öğretim Yılı, Bahar Yarıyılı 0102-Genel Kimya-II Dersi, Dönem Sonu Sınavı 20.05.2015 Soru (puan) 1 (20 ) 2 (20 ) 3 (20 ) 4 (25) 5 (20 ) 6 (20 ) Toplam Alınan Puan Not:

Detaylı

SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması)

SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması) SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması) Gerek hayvansal yağlar gerekse bitkisel (nebati) yağlar, yağ asitlerinin gliserin (gliserol) ile oluşturdukları oldukça kompleks esterlerdir. Bu

Detaylı

Fiziksel Özellikler: Bir maddenin beş duyu organı ile algılanabilen renk, koku, tat, şekil gibi dış yapısındaki özelliklerdir.

Fiziksel Özellikler: Bir maddenin beş duyu organı ile algılanabilen renk, koku, tat, şekil gibi dış yapısındaki özelliklerdir. KİMYASAL DEĞİŞİMLER FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER Fiziksel Özellikler: Bir maddenin beş duyu organı ile algılanabilen renk, koku, tat, şekil gibi dış yapısındaki özelliklerdir. Örnek: Çözünürlük, hal

Detaylı

Kimyasal Nicelikler ve Sulu Reaksiyonlar

Kimyasal Nicelikler ve Sulu Reaksiyonlar CHEM 1411 Genel Kimya 4 Kimyasal Nicelikler ve Sulu Reaksiyonlar Bölümün Amacı: Her bir kimyasalın miktarının mol kavramı ile nasıl ilişkilendirileceğini ve kullanılacağını öğrenmek(stokiyometri). Sınırlayıcı

Detaylı

Element ve Bileşikler

Element ve Bileşikler Element ve Bileşikler Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere element denir. Bir elementi oluşturan bütün atomların

Detaylı

Örneğin; İki hidrojen (H) uyla, bir oksijen (O) u birleşerek hidrojen ve oksijenden tamamen farklı olan su (H 2

Örneğin; İki hidrojen (H) uyla, bir oksijen (O) u birleşerek hidrojen ve oksijenden tamamen farklı olan su (H 2 On5yirmi5.com Madde ve özellikleri Kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan herşey maddedir. Yayın Tarihi : 21 Ocak 2014 Salı (oluşturma : 2/9/2016) Kütle hacim ve eylemsizlik maddenin ortak özelliklerindendir.çevremizde

Detaylı

ÖZET. Asitler ve Bazlar ASİTLER VE BAZLAR

ÖZET. Asitler ve Bazlar ASİTLER VE BAZLAR Asitler ve Bazlar Asitlerin Genel Özellikleri Suda çözündüklerinde suya hidrojen (H + ) iyonu verir. Tatları ekşidir. Bunu asidik özellikteki limon, domates ve sirke gibi maddelerin tadına bakarak söyleyebiliriz.

Detaylı

Gravimetrik Analiz-II

Gravimetrik Analiz-II Gravimetrik Analiz-II Prof Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR 18-GRAVİMETRİK ANALİZ-II 1 GRAVİMETRİK ANALİZLERDE İŞLEM BASAMAKLARI 1. Çözme, 2. çöktürme, 3. özümleme, 4. süzme, 5. yıkama, 6. kurutma, 7. yakma 8.

Detaylı

5.111 Ders Özeti #23 23.1

5.111 Ders Özeti #23 23.1 5.111 Ders Özeti #23 23.1 Asit/Baz Dengeleri (Devam) Konu: Titrasyon Cuma günü ders notlarından Asidik tampon etkisi: Zayıf asit, HA, protonlarını ortamdaki kuvvetli bazın OH iyonlarına aktarır. Zayıf

Detaylı

ASİTLERİN VE BAZLARIN TEPKİMELERİ

ASİTLERİN VE BAZLARIN TEPKİMELERİ 2. BÖLÜM ASİTLERİN VE BAZLARIN TEPKİMELERİ Asitler ve bazlar kimyasal özellikleri ve tepkimeleri bakımından çok önemli maddeler olup oldukça sık kullanılırlar. Bu bölümde asitler ve bazlar arasındaki tepkimeleri;

Detaylı

ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK

ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK Prof. Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR 05-ÇÖZÜNME VE ÇÖZÜNÜRLÜK 1 Çözünme Olayı Analitik kimyada çözücü olarak genellikle su kullanılır. Su molekülleri, bir oksijen atomuna bağlı iki hidrojen

Detaylı

Bölüm 5: Sulu Çözelti Tepkimelerine Giriş

Bölüm 5: Sulu Çözelti Tepkimelerine Giriş Genel Kimya İlkeler ve Modern Uygulamalar Petrucci Harwood Herring 8. Baskıdan Çeviri Bölüm 5: Sulu Çözelti Tepkimelerine Giriş Çeviri Editörleri Tahsin Uyar Serpil Aksoy Slide 1 of 43 İçerik 1. Sulu Çözeltilerin

Detaylı

3) Oksijenin pek çok bileşiğindeki yükseltgenme sayısı -2 dir. Ancak, H 2. gibi peroksit bileşiklerinde oksijenin yükseltgenme sayısı -1 dir.

3) Oksijenin pek çok bileşiğindeki yükseltgenme sayısı -2 dir. Ancak, H 2. gibi peroksit bileşiklerinde oksijenin yükseltgenme sayısı -1 dir. 5.111 Ders Özeti #25 Yükseltgenme/İndirgenme Ders 2 Konular: Elektrokimyasal Piller, Faraday Yasaları, Gibbs Serbest Enerjisi ile Pil-Potansiyelleri Arasındaki İlişkiler Bölüm 12 YÜKSELTGENME/İNDİRGENME

Detaylı

(A) 10 6 (B) 10 4 (C) 10 2 (D) t (K)= t ( o C) dür. 400 K kaç o C dir?

(A) 10 6 (B) 10 4 (C) 10 2 (D) t (K)= t ( o C) dür. 400 K kaç o C dir? 2013-2014 Güz Dönemi Mühendislik Fakültesi Genel Kimya Sınavı Soruları 23.01.2014 TEST SRUSU: 40 soru (50 PUAN) KLASİK SRULAR 5 soru 50 Puan 1. Bilimsel yöntemle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangi yanlıştır?

Detaylı

ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ (Kçç)

ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ (Kçç) ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ (Kçç) ÇÖZELTİLERDE ÇÖZÜNME VE ÇÖKELME OLAYLARI Çözeltiler doymuşluklarına göre üçe ayrılırlar: 1- Doymamış çözeltiler: Belirli bir sıcaklıkta ve basınçta çözebileceğinden daha az miktarda

Detaylı

ATIK RÖNTGEN ÇÖZELTİSİNDEN GÜMÜŞ METALİNİN ELDE EDİLMESİ

ATIK RÖNTGEN ÇÖZELTİSİNDEN GÜMÜŞ METALİNİN ELDE EDİLMESİ TÜBİTAK-BİDEB KĠMYA LĠSANS ÖĞRENCĠLERĠ-KĠMYAGERLĠK,KĠMYA ÖĞRETMENLĠĞĠ,KĠMYA MÜHENDĠSLĠĞĠ- BĠOMÜHENDĠSLĠK ARAġTIRMA PROJESĠ EĞĠTĠMĠ ÇALIġTAYI KĠMYA-3 (ÇALIġTAYI 2012) ATIK RÖNTGEN ÇÖZELTİSİNDEN GÜMÜŞ METALİNİN

Detaylı

As +3, As +5, Sb +3, Sb +5, Sn +2, Cu +2, Hg +2, Pb +2, Mehmet Gumustas. Cd +2, Bi +3

As +3, As +5, Sb +3, Sb +5, Sn +2, Cu +2, Hg +2, Pb +2, Mehmet Gumustas. Cd +2, Bi +3 2. GRUP KATYONLARI As +3, As +5, Sb +3, Sb +5, Sn +2, Cu +2, Hg +2, Pb +2, Mehmet Gumustas Cd +2, Bi +3 2. Grup Katyonlar As +3, Sb +3, Sn +2, Cu +2, Hg +2, Pb +2, Cd +2, Bi +3 Bu grupta, asitli ortamda

Detaylı

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ ÇEVRE KİMYASI LABORATUVARI ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ 1. GENEL BİLGİLER Doğal sular ve atıksulardaki çözünmüş oksijen (ÇO) seviyeleri su ortamındaki fiziksel, kimyasal ve biyokimyasal aktivitelere bağımlıdır.

Detaylı

PERİYODİK CETVEL-ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR

PERİYODİK CETVEL-ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR PERİODİK CETVEL-ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR 1. Bir elementin periyodik cetveldeki yeri aşağıdakilerden hangisi ile belirlenir? A) Atom ağırlığı B) Değerliği C) Atom numarası D) Kimyasal özellikleri E) Fiziksel

Detaylı

Biz konsantrasyonun üç çeşit birimini inceleyeceğiz: a) Agırlıkça Yüzde Konsantrasyon: 100 gram çözeltide bulunan madde miktarıdır.

Biz konsantrasyonun üç çeşit birimini inceleyeceğiz: a) Agırlıkça Yüzde Konsantrasyon: 100 gram çözeltide bulunan madde miktarıdır. DENEY 1 ÇÖZELTİ HAZIRLAMA Bir madde ikinci bir medde içersinde molekülleri veya iyonları halinde dağıtıldığında meydana gelen karışıma çözelti adı verilir. İyonları veya molekülleri halinde dağılan maddeye

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ 2013 S A M S U N ASİT-BAZ EKSTRAKSİYONLARI TEORİ Ekstraksiyon, organik bileşikleri ayırmak için oldukça yaygın kullanılan bir metotdur. Ekstraksiyon, sıvı-sıvı

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME LABORATUVARI-I DERSİ OKSİTLİ BAKIR CEVHERİNİN LİÇİ DENEYİ DENEYİN AMACI: Uygun

BARTIN ÜNİVERSİTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME LABORATUVARI-I DERSİ OKSİTLİ BAKIR CEVHERİNİN LİÇİ DENEYİ DENEYİN AMACI: Uygun BARTIN ÜNİVERSİTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME LABORATUVARI-I DERSİ OKSİTLİ BAKIR CEVHERİNİN LİÇİ DENEYİ DENEYİN AMACI: Uygun bir reaktif kullanarak oksitli bakır cevherindeki bakırı

Detaylı

ASİT-BAZ DENGESİ ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR

ASİT-BAZ DENGESİ ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR 1. Amonyağın, NH 3, baz özelliği gösterdiğini açıklayan denklem aşağıdakilerden hangisidir? A) NH 3(gaz) NH 3(sıvı) B) N 2(gaz) + 3H 2(gaz) 2NH 3(gaz) C) 2NH 3(gaz) +5/2O 2(gaz) 2NO (gaz) + 3H 2 O (gaz)

Detaylı

7. Deney Organik Bileşiklerin Elementlerinin Kalitatif Testleri

7. Deney Organik Bileşiklerin Elementlerinin Kalitatif Testleri 7. Deney Organik Bileşiklerin Elementlerinin Kalitatif Testleri Genel Prensipler Herhangi bir bilinmeyen organik bileşiğin karakterizasyonunda bazı elementsel bileşenler hakkında bilgi sahibi olmak gereklidir.

Detaylı

ISI VE SICAKLIK. 1 cal = 4,18 j

ISI VE SICAKLIK. 1 cal = 4,18 j ISI VE SICAKLIK ISI Isı ve sıcaklık farklı şeylerdir. Bir maddeyi oluşturan bütün taneciklerin sahip olduğu kinetik enerjilerin toplamına ISI denir. Isı bir enerji türüdür. Isı birimleri joule ( j ) ve

Detaylı

ASİTLER-BAZLAR VE TUZLAR SU ARITIMI. Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER

ASİTLER-BAZLAR VE TUZLAR SU ARITIMI. Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER ASİTLER-BAZLAR VE TUZLAR SU ARITIMI Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER ASİTLER Sulu çözeltilerinde Hidrojen İyonu maddelere asit denir. veren HCI H + + CI CH 3 COOH CH 3 COO + H + ASİTLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ

Detaylı

ÇÖZELTILERDE DENGE. Asitler ve Bazlar

ÇÖZELTILERDE DENGE. Asitler ve Bazlar ÇÖZELTILERDE DENGE Asitler ve Bazlar Zayıf Asit ve Bazlar Değişik asitler için verilen ph değerlerinin farklılık gösterdiğini görürüz. Bir önceki konuda ph değerinin [H₃O + ] ile ilgili olduğunu gördük.

Detaylı

HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 5 DENEYİN ADI: SUYUN ELEKTRİK ENERJİSİ İLE AYRIŞMASI

HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 5 DENEYİN ADI: SUYUN ELEKTRİK ENERJİSİ İLE AYRIŞMASI HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 5 DENEYİN ADI: SUYUN ELEKTRİK ENERJİSİ İLE AYRIŞMASI DENEYİN AMACI: ELEKTRİK ENERJİSİNİ KULLANARAK SUYU KENDİSİNİ OLUŞTURAN SAF MADDELERİNE

Detaylı

ÇÖZELTİLERİN KOLİGATİF ÖZELLİKLERİ

ÇÖZELTİLERİN KOLİGATİF ÖZELLİKLERİ ÇÖZELTİLERİN KOLİGATİF ÖZELLİKLERİ Çözeltilerin sadece derişimine bağlı olarak değişen özelliklerine koligatif özellikler denir. Buhar basıncı düşmesi, Kaynama noktası yükselmesi, Donma noktası azalması

Detaylı

ASİT BAZ TİTRASYONU TEORİ

ASİT BAZ TİTRASYONU TEORİ ASİT BAZ TİTRASYONU AMAÇ Bu deneyde öğrenciler asit-baz titrasyonu ve standart çözelti hazırlamayı öğreneceklerdir. Ayrıca aspirin tableti içindeki asetil salisilik asit yüzdesini ve aspirin çözeltisinin

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ E BİLEŞİKLER VE FRMÜLLERİ (4 SAAT) 1 Bileşikler 2 Bileşiklerin luşması 3 Bileşiklerin Özellikleri 4 Bileşik Çeşitleri 5 Bileşik

Detaylı

ANALİTİK KİMYA SORU 1

ANALİTİK KİMYA SORU 1 ANALİTİK KİMYA SORU 1 a) Kçç ve H 2 S için verilecek Ka 1 ve Ka 2 denge ifadelerini kullanarak MS için çözünürlük ifadesini çıkarınız ve metal sülfürün çözünürlüğünün hidronyum iyonunun karesi ile arttığını

Detaylı