TÜRKİYE DE E-KİTAP TEKNOLOJİSİ: YAZILIM, DONANIM, PROTOKOL VE UYGULAMALAR

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKİYE DE E-KİTAP TEKNOLOJİSİ: YAZILIM, DONANIM, PROTOKOL VE UYGULAMALAR"

Transkript

1 T.C. KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI MİLLİ KÜTÜPHANE BAŞKANLIĞI TÜRKİYE DE E-KİTAP TEKNOLOJİSİ: YAZILIM, DONANIM, PROTOKOL VE UYGULAMALAR UZMANLIK TEZİ Teoman AKAY Tez Danışmanı Kültür ve Turizm Uzmanı İlhan AKÇAL ŞUBAT 2012 ANKARA

2 KÜLTÜR VE TURİZM UZMANLIK TEZİNİN ÇOĞALTILMASI VE YAYIMI İÇİN İZİN BELGESİ Tezi Hazırlayanın Adı Soyadı : Teoman AKAY Tez Konusu : Türkiye de E-kitap Teknolojisi: Yazılım, Donanım, Protokol ve Uygulamalar Tez Danışmanı : İlhan AKÇAL Kültür ve Turizm Uzmanlık Tez çalışmamın, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yayımlanarak Milli Kütüphane ve İhtisas Kütüphanesinde her türlü elektronik formatta arşivlenmesini ve kullanıma sunulmasını kabul ediyorum. / /2012 ii

3 Teoman AKAY tarafından hazırlanan TÜRKİYE DE E-KİTAP TEKNOLOJİSİ: YAZILIM, DONANIM, PROTOKOL VE UYGULAMALAR adlı bu tezin Uzmanlık Tezi olarak uygun olduğunu onaylarım. (Danışman) İlhan AKÇAL Bu çalışma, jürimiz tarafından oy birliği / oy çokluğu ile Kültür ve Turizm Uzmanı Tezi olarak kabul edilmiştir. Adı ve Soyadı İmzası Başkan : Üye : Üye : Üye : Üye : Tarih :.../. / Bu tez, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür ve Turizm Uzman Yardımcılarının Uzmanlık Tezlerini Hazırlarken Uyacakları Yazım Kuralları Yönergesiyle belirlenen tez yazım kurallarına uygundur. iii

4 SINAV YETERLİK KOMİSYONUNA BEYAN Bu belge ile bu uzmanlık tezindeki bütün bilgilerin akademik kurallara ve etik davranış ilkelerine uygun olarak toplayıp sunduğumu; ayrıca, bu kural ve ilkelerin gereği olarak, çalışmada bana ait olmayan tüm veri, düşünce ve sonuçları andığımı ve kaynağını gösterdiğimi beyan ederim../.../2012 Teoman AKAY Kültür ve Turizm Uzman Yardımcısı iv

5 ÖNSÖZ Bir kültür ürünü olan kitapların bilgi ve teknoloji çağında yaşadığı mekansal bir dönüşüm olarak elektronik ortamlara aktarıldığını görmekteyiz. Bunun yanında ipad, iphone ve elde taşınabilen e-kitap okuyucu cihazlarda binlerce kitap okuyabileceğimiz alanlar ve sistemler oluşturulmuştur. Bu ilerleme ve dönüşümler yeni yazılımların geliştirilmesi yeni donanımların üretilmesi anlamına gelmekte, beraberinde yeni durumlar, sorunlar ve beklentiler getirmektedir. Çalışmada, Türkiye de elektronik kaynakların erişiminde ulusal nitelikteki çalışmalar tanıtılırken, e-kitabın dünden bugüne geçirdiği aşamalar, son ulaştığı durum, piyasadaki belli başlı firmalar, bu firmaların pazarladıkları ürünler ve telif haklarına ilişkin konular üzerinde durulmuştur. Elektronik yayınlar ve elektronik kitaplar konusunda yayıncılar kadar kütüphane ve bilgi hizmetleri sektörünün bilgi ve deneyimlerinden yararlanmak ve topyekün hareket etmek maliyet, hız ve zaman açısından tüm sektörleri olumlu etkileyecektir kanısındayız. Bu açıdan, e-kitapların toplumsal düzeyde yaygınlaşmasından, kütüphane hizmetlerine kadar, telif haklarından, kullanım ve erişim biçimleri konusunda yaşanabilecek problemlere kadar kapsamlı bir hareket planı oluşturmak gerekmektedir. Bu kapsamda elektronik kitapların dünyada ve Türkiye de nasıl değerlendirildiğini yayıncılık sektörü ve bilgi hizmetleri çerçevesinde hangi aşamada olduğu telif hakları ve derleme konusunda nasıl bir yol izlenmesi gerektiği, Bakanlık düzeyinde nelerin yapılmakta olduğu ve Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu çerçevesinde elektronik kitapların hukuksal durumu incelenmeye çalışılacaktır. Çalışmanın hazırlanmasında emeği geçen danışmanım Sayın İlhan AKÇAL a, bana her zaman destek olan Annem Gülay AKAY a ve çalışmayı bitirmemde katkı sağlayan Eşim Çiğdem AKAY a teşekkür ederim. v

6 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ..... i İÇİNDEKİLER... ii SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ. iv TABLOLAR, RESİMLER ve ŞEKİLLER DİZİNİ.... vi GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM ELEKTRONİK KİTAP 1. ELEKTRONİK KİTAP NEDİR Elektronik kitabın tanımları Elektronik kitapların gelişimi Elektronik kitap donanımları Elektronik kitap yazılımları.. 27 vi

7 İKİNCİ BÖLÜM ELEKTRONİK KİTAP ÜRETİMİ VE KULLANIMI 2. DÜNYADA E-KİTAP ÜRETİMİ VE KULLANIMI E-kitap yayıncıları E-kitap ürünleri Yazarlar Yazarlara kendi kendine yayıncılık (e-vanity) hizmeti sağlayan Siteler E-kitap uygulamaları E-kitapların avantajları ve dezavantajları ÜÇÜNCÜ BÖLÜM TÜRKİYE DE ELEKTRONİK KİTAP TEKNOLOJİSİ VE ÜRETİMİ VE KULLANIMI 3. TÜRKİYE DE E-KİTAP TEKNOLOJİSİ VE ÜRETİMİ Kütüphanelerde e-kitap kullanımı ve konsorsiyumlar E-kitap lisans anlaşmaları Türkiye de e-kitaplarla ilgili yasal düzenlemeler 76 vii

8 DEĞERLENDİRME VE SONUÇ 84 KAYNAKÇA 89 EKLER 97 ÖZET 102 ABSTRACT 103 ÖZGEÇMİŞ. 104 viii

9 SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ ACML Age Agm ANKOS CD/CD-ROM CNSLP DDP DRM DVD EKUAL FSEK FTE HTML IDPF ILL ISBN LCD Academic Consortia Model License Adı geçen eser Adı geçen makale Anadolu Üniversite Kütüphaneleri Konsorsiyumu Compact Disc / Read Only Memory Canadian National Site Licensing Project Deep Discount Price Digital Rights Management Digital Versatile Disc Elektronik Kaynaklar Ulusal Akademik Lisansı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Full Time Equivelant HyperText Markup Language International Digital Publishing Forum International Library Loan International Standard Book Number Liquid Crystal Display ix

10 MARC NISO NIST OCLC OPAC PC PDA PDF RTF TRNSL Machine Readable Cataloging National Information Standards Organization National Institute of Standards and Technology Online Computer Library Center Online Public Access Catalog Personal Computer Personal Digital Assistant Portable Document Format Rich Text Format Turkish National Site License (Türk Ulusal Site Lisansı) ULAKBİM USB ÜNAK WI-FI WIPO Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Universal Serial Bus Üniversite ve Araştırma Kütüphanecileri Derneği Wireless Fidelity Word Intellectual Property x

11 TABLOLAR, RESİMLER VE ŞEKİLLER DİZİNİ Üçüncü bölümün tablo, resim ve şekilleri Tablo 3.1 Lisans Anlaşması Yapılan Veritabanları ve Toplam Üyelikler 60 Şekil 3.1 Geleneksel yayıncılık, elektronik yayıncılık şeması. 63 xi

12 GİRİŞ Dijital (elektronik) yayıncılık endüstrisi hızla gelişmektedir. E-kitaplar dijital yayıncılık endüstrisinin iş kollarından birisidir ve 2009 yılında ABD de gerçekleşen toplam yayıncılık pazarının % 3 ünü, 2010 yılında % 7 sini oluşturmaktadır. Okuma araçları ile entegre olan çevrimiçi mağzaların gelişmesi, elektronik kitap üretimindeki artış ve Amazon gibi çevrimiçi perakende e-kitap satışı yapan mağzaların agresif fiyat politikaları e-kitaptan sağlanan gelirlerin artarak devam edeceğini göstermektedir. Pazar payları Apple firmasının ürettiği ipad gibi çok fonksiyonlu araçların üretilmesi ile artmaktadır ve yayıncılar öncelikli yatırımlarını yüksek kar marjlarından dolayı e-kitaplara yapmaktadır. Şüphesiz elektronik kitap ve elektronik kitap okuma araçlarının edinilmesi konusundaki eğilimler diğer ülkelerde de görülmeye başlanacaktır. Öncelikle okuma cihazlarındaki teknik gelişme ve ilerlemeler sonucunda elektronik kitapların okunmasında yaşanan görsel problemler ortadan kalkmaktadır. İnternet in günlük yaşamımızda yaygın bir konuma gelmesiyle okuma davranış ve şekillerinde değişim yaşanmaktadır. Elektronik kitap sektörünün gelişmesini engelleyen en önemli faktör e-kitap üretiminin çok düşük olmasıdır. Örneğin Amzon firması Kindle araçlarını üretirken içlerinde The New York Times in en çok satan 112 eserin 102 tanesini içeren e-kitabı satış için hazır duruma getirmiştir. Amazon un kendi sayfasından alınan bilgilere göre kendi yayın formatı olan AZW formatında e-kitabı ve kamu mülkiyeti dahilinde olan 1.8 milyon elektronik kitap Amazon dan indirilebilmektedir. Dijitalleşme sürecinin yayıncılara getirdiği kolayıklara karşın bu dijitalleşme sürecin göz ardı edilemeyecek zorlukları da vardır. Yayıncılar dijital hak alınmasını

13 gerektiren kitaplar için yazarlarla görüşüp anlaşma yapmak durumundadır. Elektronik kitapların bir diğer boyutu kütüphane ve bilgi merkezlerinde gerçekleştirilen uygulamalardır. Gelişen teknoloji ile birlikte yayın türlerinin artması ve çeşitlenmesi kütüphane ve bilgi merkezlerinin yayın seçme ve değerlendirme politikalarını da etkilemiştir. Örneğin bazı kütüphaneler basılı dergi aboneliklerinin iptal ederek elektronik ortamdaki versiyonunu tercih etmiştir. Aynı şekilde elektronik kitapların satın alınması için oluşturulan üniversite konsorsiyumları 2000 li yıllardan bu yana çok sayıda e-kitabı akademi çevreleri ve araştırmacıların hizmetine sunmada ön ayak olmuştur. ANKOS, ULAKBİM ve ÜNAK gibi kütüphanecilik organizasyonları elektronik yayınların ucuz maliyetlerle satın alınmasına yönelik olarak konsorsiyumlar oluşturmaktadır. Bu konsorsiyumlar elektronik kitapların satın alınmasında ortak hareket edebilmek için bir araya gelmişlerdir. Yaptıkları lisans anlaşmalarında telif hakları, sayısal hak yönetimi, kullanım sınırlılıkları gibi konular tartışılmakta ve karara bağlanmaktadır. Elektronik kitapların tüm uygulama alanlarında kütüphane ve bilgi kuruluşlarının tecrübelerinden yararlanılması faydalı olacaktır. Elektronik kitap uygulamaları ülkemizde de yapılmakta ancak istenilen düzeye getirilememiştir. Milli Eğitim Bakanlığı nın bazı ders kitapları, DPT Müsteşarlığı nın bazı yayınları, Açıköğretim fakültesine ait bazı ders kitapları, Altkitap gibi bazı yayıncılar ve Kültür ve Turizm Bakanlığı gibi kuruluşlar görev alanlarına ilişkin konularda e-kitap üretmekte ancak istenilen düzeyde ve miktarda gerçekleşmemektedir. Bu durum kurumların kolay ve etkili şekilde tanıtımını önlemekte ve üretilen kurumsal bilgilerin toplumsallaşmasını engelleyici bir duruma yol açmaktadır. 2

14 Rekabet gücünü belirleyen temel faktör Ar-Ge ve innovasyon kaynaklı yüksek ve sürdürülebilir verimlilik artışıdır. İnnovasyonu hızla üretim süreçlerinin ve ürünlerin iyileştirilmesi için yüksek eğitim düzeyine ve üstün beceriye sahip işgücüne ihtiyaç vardır. Günümüzde rekabet gücünün korunması ve geliştirilmesi, dünya devletlerinin en önemli fonksiyonlarından biri haline gelmiştir. 1 Bu açıdan bakıldığında elektronik kitapların üretimi, kullanımı, okuma araçlarının geliştirilmesi, yazılım ve donanım gibi süreç ve mekanizmaların her biri rekabet unsuru olarak karşımıza çıkmaktadır. Bugün küreselleşen dünyada, pazara zamanında ulaşmak konusunda en çok tartışılan konulardan biri: Teknolojiyi dışardan mı satın alalım, yoksa kendimiz mi geliştirelim ikilemidir. Lisans ortağının seçimi, teknolojinin yerel koşullara uyumu, uygulama kolaylığı, lisans koşullarının uygunluğu, sınaî mülkiyet haklarının korunması rekabet gücü açısından oldukça önemlidir. Özellikle, ülkemiz gibi gelişmekte olan ülkelerde teknoloji üretmeyen bir ülkenin ekonomik bağımsızlığı olamaz sözünden hareketle oluşturulacak bir bilim teknoloji politikası çerçevesinde yaratıcılık-teknoloji-rekabet döngüsünü kurarken, teknoloji seçimi, lisans alma, teknoloji transferi, geliştirilen teknolojilerin mülkiyet haklarının korunması konularını da göz ardı etmemek gerekiyor. 2 Elektronik kitaplar ve elektronik yayıncılık sektörü ülkemizde gelişmekte olan bir sektördür. Bu sektörün olumlu ve olumsuz getirileri önceden değerlendirilmeli gerekli yapısal, teknolojik ve hukuksal önlem ve tedbirler alınmalıdır. Tezimiz elektronik kitapların dünyadaki kullanımı ve algılanışını incelemekte, Türkiye deki mevcut durumu çeşitli sektörel bakış açılarıyla değerlendirmeye çalışmaktadır. Bu kapsamda çalışmanın ilk bölümü elektronik 1 Nilüfer Yalçın, Rekabet ve Teknoloji Çevrimiçi: (http://www.ufukotesi.com/yazigoster.asp?yazi_no= ) Erişim tarihi: 2 Ocak Yalçın, A.g.m. 3

15 kitapların ortaya çıkışlarını ve gelişim evrelerini anlatmakta, kullanılan yazılım ve donanım seçeneklerini ve türlerini göstermektedir. Bu kapsamda çeşitli e-kitap okuma aracı üreten firmalar ve ürettikleri araçların özellikleri anlatılmaktadır. İkinci bölümde dünyada elektronik kitap kullanımına ilişkin sayısal değerler verilmektedir. Bu bölümde ayrıca elektronik kitapların yayıncı ve yazarlarla olan ilişkileri anlatılmaktadır. Elektronik kitap üreten önemli yayıncılar tanıtılmakta ve e- kitap üretim rakamları verilmektedir. Diğer taraftan elektronik yayıncılık çerçevesinde elektronik kitap üretmek isteyen yazarların önünde bulunan seçenekler ve fırsatlar da anlatılmaktadır. Bu bölümde ayrıca elektronik kitapların avantajları ve dezavantajları toplu şekilde sıralanmaktadır. Tezin üçüncü bölümü Türkiye deki elektronik kitap uygulamalarına örneklerin verildiği, kullanımın ne şekilde gerçekleştiğine ilişkin örneklerin ve sayısal değerlein verildiği bölümdür. Özellikle yayıncıların elektronik yayın ve e- kitaba bakış açıları sergilenmeye çalışılmış geleceğe dönük beklentileri sergilenmiştir. Milli Kütüphane nin yanısıra özellikle üniversite kütüphanelerinin katılımcısı oldukları konsorsiyumlar hakkında bilgi verilmiş yaptıkları lisans anlaşmalarına ilişkin özellikler belirtilmiştir. Bu böümde ayrıca elektronik kaynakların ülkemizde kulanımı sırasında kaynaklanan telif hakkı gibi sorunlara da değinilmiş, yasal düzenlemeler konusunda bilgi verilmiştir. Elektronik kitaplar konusu ülkemizde yeni gelişmekte olan bir olgudur. Dolayısı ile yayıncı, yazar, kütüphane ve bilgi merkezlerinin iş ve işlemlerinde yenilikler, fırsatlar ve yeni hukuksal durumlar ortaya çıkarmaktadır. Tezimizin amacı elektronik kitapların belirtilen alanlarda faaliyet gösteren toplum kesimlerinin temel bilgilendirme açığını kapatmaktır. 4

16 BİRİNCİ BÖLÜM ELEKTRONİK KİTAP 1. ELEKTRONİK KİTAP NEDİR Yayıncılık bir bilgiyi hedef kitlelere ulaştırmak amacını taşır. Sözel iletişimin yaşandığı zamanlardan başlayan iletişim, matbaanın icadı ile yayıncılık kavramı gerçek anlamı ile kullanılmaya başlanmıştır. Artan basım ve dağıtım masraflarına alternatif bir yol olarak ortaya çıkan elektronik yayıncılık, günümüzde yazarlar ve okurlar tarafından sıklıkla tercih edilen bir yayım biçimidir. Bilgisayar temelinde oluşturulan, depolanan, işlenen ve güncellenen bilginin seçilmiş bir izleyici gurubuna aktarımı olarak tanımlanan e-yayıncılık terimi önceleri faks, radyo, televizyon gibi araçlarla yapılan yayınlar ve/veya çoğaltılması amaçlanan yayınların bilgisayar donanım ve yazılımlar ile basılabilir hale getirilmesini ifade etmekte kullanılmıştır. Günümüzde ise bu terim daha çok çevrimiçi (online) veya web tabanlı olarak yapılan yayımcılığa karşılık gelmektedir. 3 Yayıncılık konusunda yaşanan teknolojik gelişmeler sayesinde önce radyo ve televizyonun icat edilmesi ve yaygınlaşması, sonra da kişisel bilgisayarların 1980 li yılların başından itibaren kullanılmaya başlaması ile masaüstü yayıncılık kavramı ortaya çıkmıştır. Masaüstü yayıncılık teknoloji ile birlikte gelişerek entegre bir şekilde ve etkileşimli olarak olarak ses, görüntü ve yazıyı kullanmış ve elektronik yayıncılık (multimedya yayıncılık) olarak anılmaya başlamıştır. 4 Elektronik yayıncılığın kendi içerisinde birçok yayın türü olduğunu görmekteyiz. Bunların 3 Özden Pektaş Turgut, Elektronik Yayımcılık Kapsamında Elektronik Tasarım Dergilerinin Görsel Kimlik Açısından Değerlendirilmesi Çevrimiçi: (http://inet-tr.org.tr/inetconf14/bildiri/64.pdf) Erişim tarihi: 6 Ocak Elektronik yayıncılık ve internet uygulamaları Çevrimiçi: (http://mimoza.marmara.edu.tr/~csutcu/elektronikyay.pdf) Erişim tarihi: 7 Ocak 2012

17 başlıcaları elektronik kitaplar, elektronik dergiler, elektronik gazetelerdir. Sayılan elektronik yayınlardan olan e-kitaplar, bir donanıma eklenen, taşınabilir bir araçta bulunan, kişiye ait dijital bir yardımcıyla (Personal Digital Assistant PDA), kişisel bir bilgisayarda ya da bir diz üstü bilgisayar üzerinde okunabilen bir metnin elektronik versiyonudur. 5 Taşınabilme, transfer edilebilme ve taranabilme gibi belirli özellikleri taşımalarına karşın birçok değişik format kullanabilirler. E-kitaplar kullanıcı etkileşimi sağlayabilmek için yorumlama ve tartışma araçlarını içerebildiği gibi bazıları da dış kaynak bağlantıları ekleme izni sunabilmektedir. Farklı e-kitap türleri çok sayıda amaca hizmet edebilmektedir. Bazı durumlarda geleneksel yani basılı ortamlarda üretilen kitaplar, okuyucularının ihtiyaçlarını daha iyi karşılayabilmek adına özelliklerini yükseltmek veya tamamlayabilmek için elektronik ortamdaki versiyonlarını da piyasaya sunmuştur, diğer yandan, basılı versiyonları üretilmeden yalnızca elektronik ortamda üretilen kitaplar geleneksel yayıncılık türlerinin basım, depolama ve postalama ücretlerinden kaçınmak için başvurulan bir tercih olarak karşımıza çıkmaktadır. Biz bu bölümde elektronik yayıncılığın bir kolu olan e-kitap kavramının tanımlanması ve ortaya çıkışından itibaren geçirdiği evreleri tanıtmaya çalışarak e-kitap donanım ve yazılımları üzerinde duracağız. 1.1 Elektronik kitabın tanımları Enformasyon teknolojisi ve özellikle internet yayıncılık türlerini kökten bir değişikliğe uğratmıştır. Gazeteler, dergiler ve süreli yayınlar yıllardır çevrimiçi olarak yayımlanmakta ve yazılı metinlerin her türü sayısal (dijital) ortamda erişilebilir duruma gelmektedir. Son olarak yazılı dilin sayısallaşmasında en son noktaya ulaşılmış, 2000'li yılların başından itibaren kitap yayıncılığı endüstrisi ortaya çıkmıştır. Artık elektronik kitaplar e-kitaplar çevrimiçi e-kitap mağzalarından 5 7 things you should know about e-books Çevrimiçi: (http://net.educause.edu/ir/library/pdf/eli7020.pdf) Erişim tarihi: 17 Ekim

18 satın alınabilmekte ya da bilgisayarlara indirilebilmektedir. 6 Biz bu çalışmada e-kitap kavramını tanımlamaya ve e-kitap teknolojierini açıklamaya çalışacağız. Tarihsel açıdan bakıldığında e-kitapların ortaya çıkışı hiçbir şekilde tesadüfen ortaya çıkan bir durum olarak görülemez; aksine, ağ (network) toplumunun ilerleyişi ile birlikte bilgi ve para akışı ve her türden dijital medya içeriğinin satılıp yayılmaya başlaması, kitap ve yayıncılık sektörünün de bu yeni ekonomi ağında (gelir yaratma çabasının bir gereği olarak) e-kitap kavram ve teknolojilerini geliştirmesi sonucunu doğurmuştur. Ağ oluşturma mantığı, enformasyon toplumlarının en önemli ve belirgin unsurlarından birisidir. Toplumda bireyler bu ağlar üzerinden iletişim kurmaktadır. İletişimin tarzı, niteliği ve kalitesi insanların sosyal, ekonomik ve kültürel yapılarını ne denli etkilediği bir gerçektir. 7 Enformasyon toplumlarında bireylerin topluma katılım güçleri ağtoplumunda ya da ağ bağlantılarında ne kadar güçlü konumda olduklarına bağlıdır. Bu açıdan bakıldığında dijital medya ve ağlar bir çok ürün ve pazarlar yaratmıştır; e-kitaplar ağ toplumunun kitaplarıdır. Bu çalışmada yeni üretim zincirlerine ve kitap üretim süreçlerine odaklanarak ağ ekonomisindeki değişimlerin yayıncılık sektörüne getirdiği yeni durumları incelerken kitap satıcılarını, araştırmacıları, basımcıları bekleyen yeni durumlara da ışık tutmaya çalışılacaktır. Elektronik kitap, monografik eser niteliğindeki basılı bir kitap metninin ya da içeriğin dijital biçime dönüştürülmüş hali veya içeriğin, bir ya da birden çok standart özgün belirteç ve metadata içeren dijital nesne formunda elektronik ortamda erişilebilir ve yayınlanabilir olarak hazır bulundurulmasıdır. 8 6 Terje Hillesund, Will e-books change the world? Çevrim içi: Erişim tarihi: 5 Mayıs Murat Ertan Doğan, Enformasyonel iş gücü için yeni bir öğrenme yaklaşımı: Bğlantıcılık Çevrimiçi: Erişim tarihi 7 Ocak A. Abdulghafoor Qari (2005) E-books and Their Future in Academic Libraries in the Gulf Region Information Science of King Abdulaziz University, Jeddah, Saudi Arabia Çevrimiçi: Erişim tarihi 28/05/2011 7

19 Çeşitli kaynaklardan alınan farklı yorumlar değerlendirildiğinde elektronik kitabın ne olduğu; diğer elektronik metinlerden farkı; donanım mı, yazılım mı yoksa sadece içerik mi ya da bunlardan birkaçının bileşimi mi olduğu konularında uzman çevrelerin ortak bir görüşe sahip olmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla literatürde bir kavram karmaşası yaşanmaktadır. Bu nedenle kavram karmaşasına dikkat çekmek, mevcut tanımların farklı ve ortak yönlerini daha anlaşılır kılmak amacıyla söz konusu tanımlar gruplandırılarak ele alınmıştır. 9 Bu doğrultuda elektronik kitabın tanımıyla ilgili dört farklı görüş saptanmıştır. - E-kitap, ekranı bulunan herhangi bir aygıtta ya da özel bir donanımda görüntülenebilen elektronik içeriktir. - Metnin e-kitap olabilmesi için metni zenginleştirici özellikler sağlayan bir yazılım gerekir. - E-kitap bir yazılım ve donanım bileşimidir. Bu özelliğiyle dijital kitaptan farklıdır. - E-kitap, elektronik metnin okunmasını sağlayan bir donanımdır. E-kitaplar dar kapsamlı bir tanıma göre; ses üreten bir araçtan dinlenebilen ya da taşınabilir bir okuma aracından okunması için tasarlanan sayısal içerikli nesnelerdir. Bu tanımlarda e-kitabın aslında içerik olduğu, ciltli ya da ciltsiz bir kitabı elektronik ortamda sergileyen bir nesne olduğu yaygın bir görüştür. Ancak, bir e-kitabı yalnızca dijital (sayısal) bir nesne olarak görmek yanıltıcıdır. E-kitaplar, bir araçla görüntülenmek veya diyalog üreten bir uygulama ile okunabilmek amacıyla formatlanmış çeşitli sayısal nesneler veya dokümanlar bütünüdür. Elektronik kitaplar; içerdiği dosyaları, metadataları, sayısal hakları (copyright) ve diğer bileşenleri içeren sayısal bir yayındır. İçerik yazılı dokümanlar, resimler ve çizimlerden oluşur. Metadata kitap hakkında özet bilgi sağlarken (yazar, yayıncı. ISBN, fiyat, vb.) sayısal hak yönetimi (digital rights management-drm) dosyaları 9 Işık Önder, "Elektronik Kitap Olgusu ve Türkiye'de Durum", Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara : 2010, s.22. 8

20 kitap sahibinin haklarını belirler. Tüm bu farklı dokümanlar Microsoft Reader tarafından kullanılan.lit ya da Gemstar tarafından kullanılan.rb formatı gibi uygun bir formatta tek bir yayında toplanmışlardır. Conaway a göre 10 elektronik kitap hem geleneksel kitap özelliklerine benzetilerek hem de internet teknolojisinden yararlanılarak hazırlanan, çeşitli tür monitörler, aygıtlar ve kişisel bilgisayarlarca görüntülenebilen, kitap içindeki ya da kitap koleksiyonu içindeki özel bilginin aranmasına izin veren elektronik biçimdeki kitaptır. Bir e-kitap, çoklu ortam verilerini (video, animasyon, ses, vb.) barındırma, diğer elektronik kaynaklara bağlanma ve referans bilgisiyle birçok kaynağa karşılıklı geçiş yapma yeteneğinin yanı sıra internetin avantajlarından da yararlanmalıdır. İnternet avantajlarından etkin biçimde yararlanabilmek, geleneksel kitaba benzer özellikler taşıyan bir elektronik kitap için yazılımların kullanılmasını gerektirir. Ayrıca Conaway, aynı makalede e-kitap kullanımında gelişen ve egemen olan modelin, e-kitabın içeriği temel alınarak değerlendirilmesi gerektiği inancındadır. Ona göre e-kitap ne bir aygıt ne bir yaratma mekanizması ne de içeriğe adanmış bir kaynak olarak nitelendirilemez. Elektronik kitap, içeriğin kendisidir. Dolayısıyla e- kitap, yazarın entelektüel sermayesidir ve yazarı telif hakkı sahibidir. Connaway a göre ideal e-kitap modeli, geleneksel kitap endüstrisinin bütünlük ve niteliğine ilişkin özelliklerinin yanı sıra, kolay ulaşılabilir içeriğin teknik çevre-gereçler tarafından kısıtlanmadan kullanımını sağlarken, içeriği ulaşılabilir kılma, düzenleme ve bir araya getirme konularında daha verimli ve etkili yollar sunmak için internet ve elektronik çevreyi bir araç olarak kullanır lardan önce yani Gutenberg Projesi nin uygulanmasından önce toplanan dosyalar veya CD ortamında biçimlenen e-kitaplar konusunda konuşmak alışılmamış şeyler değildi. Yine o dönemlerde bilgisayarlar için başarısız kalan e-kitap okuma yazılımı yapma girişimlerine de rastlamaktayız. Bu programlar daha sonra elektronik 10 Lynn Silipigni Connaway (2003), Electronic Books (ebooks): Current Trends and Future Directions DESIDOC Bulletin of Information Technology 23(1), p (OCLC) Çevrimiçi: (http://www.oclc.org/research/publications/archive/2003/connaway-desidoc.pdf) Erişim tarihi: 07/10/2011 9

21 kitapları anlatmak için kullanılan okuma yazılımları anlamında kullanılmaktaydı. Bugün elektronik kitap terimi kişisel ya da elle taşınabilen bir bilgisayar üzerinde okunmak için özel olarak yapılmış sayısal nesneleri ifade etmektedir. Literatürde elektronik kitap okumak için özel olarak tasarlanmış taşınabilir aygıtlar için genellikle elektronik kitap okuyucu terimi kullanılmaktadır. Bu nedenle araştırmada herhangi bir kavram karmaşasına yol açmamak için yazılımlar e-kitap okuyucu yazılımlar ve donanımlar ise e-kitap okuyucu donanımlar olarak tanımlanmıştır. Basit bir anlatımla içeriğe erişim için özel bir yazılım gerektirmeyen elektronik metinler için dijital kitap ; içerik ve yazılımdan oluşan elektronik obje için elektronik kitap terimleri kullanılabilir. Kavram karmaşası yaratmayacak ve e-kitabı tüm özellikleriyle kapsayacak biçimde kendi tanımımızı oluşturursak; E-kitap bir ya da birkaç basılı kitabın sayısallaştırılmasıyla elde edilen ya da bütünüyle elektronik ortamda üretilen bir içeriğin, bir masaüstü bilgisayar, ekranı bulunan herhangi bir elde taşınabilir aygıt veya özel tasarlanmış bir elektronik kitap okuyucu donanımda görüntülenebilir, erişilebilir, yayınlanabilir şekilde bulunan ve kullanılan yazılımla sağlanan zengin metin özellikleri ile (kitap ayracı ekleme, metin isaretleme, not alma gibi) geleneksel okuma sırasında yapılan işlevlerin de gerçekleştirilebildiği elektronik biçim dir. 11 Bu tanım bağlamında elektronik kitabın niteliklerini şu şekilde özetleyebiliriz: - Ekranı bulunan herhangi bir aygıtta ya da özel tasarlanmış e-kitap okuyucu donanımlarda görüntülenebilir. - Elektronik ortamda internet yoluyla her zaman, her yerden, aynı anda birden fazla kişi tarafından çevrimiçi erişilebilir veya indirilerek çevrimdışı kullanılabilir. 11 Önder, A.g.e. s

22 - Elektronik ortamda yayınlanır ya da CD-ROM veya DVD üzerine kaydedilebilir. - Metni zenginleştirici animasyon, ses, resim, müzik, video, grafik vb. dijital öğeler, linkler aracılığıyla diğer web kaynaklarına göndermeler ve metadatalar içerebilir. - Kullanılan yazılıma bağlı olarak kitap ayracı, not alma, işaretleme, metin içinde arama gibi özellikler eklenebilir. Metin, yazılımın özelliğine göre, basılı bir kitap gibi sayfa temelli olarak yani kitap görünümünde görüntülenebilir. Yazılımın özelliklerine göre, metnin yazı karakteri ve yazı karakterinin boyutu vb. özellikleri değiştirilebilir. Bu niteliklerinin yanı sıra e-kitap; paylaşımında, çevrimiçi erişiminde, çevrimdışı kullanımında, kopyalanmasında ve yazdırılmasında, telif hakkı ve adil kullanım yasalarıyla uyumlu ve içerik sahibinin haklarına saygılı olması için gereken önlemler alınarak hazırlanmalıdır. Ayrıca elektronik kitapla ilgili olarak kontrol düzeyi ve sınırlamalar, okunabilirlik tirajları, bibliyografik kontrol ve yönetimsel sorunlar konuları dikkate alınmalıdır. (Parante ve Vesper) Elektronik kitap kullanımı özendirilmeden önce özellikle elektronik kitabın yayın dünyasına çıkmasıyla ortaya çıkan ve üzerinde tartışılıp çözümlenmesi gereken bu sorunlar çözüme kavuşturulmalıdır. Çünkü çözümler, elektronik kitabın özelliklerini belirleyici standartların oluşturulmasında etkin rol oynamaktadır. Kimilerine göre bir devrim olarak nitelendirilen elektronik kitaplar, bir kitabın yazılmasından okuyuculara ulaşmasına kadar geçen süreçte yer alan yazar, yayıncı, kitabevi, okuyucu gibi unsurların önünde yeni ufuklar açmaktadır. Yazılım, donanım, standart ve protokol bileşenlerinden oluşan elektronik kitaplar, günümüzde yayıncılık, eğitim ve bilgi hizmetleri alanlarında gelişme göstermekte ve her geçen gün artan sayılarıyla daha da geniş kullanıcı kitlesine hitap etmektedir. Basılı kitaplara alternatif olabileceği tartışılmakta olan bu teknolojinin zamanla bilgi edinme ve bilgiyi yayma yöntemlerini değiştirmesi kaçınılmaz olmaktadır. 11

23 Elektronik kitapların yaygınlaşması, bilgi merkezlerinde kullanıcı hizmetleri ve teknik hizmetlerdeki işlemlere yeni bir boyut kazandıracaktır Elektronik kitapların gelişimi Geçmişte bilim-kurgu kitaplarına konu olan elektronik kitaplar, günümüzde giderek yaygın biçimde kullanılmakta ve teknolojinin bize sunduğu fırsatlardan biri olarak görülmektedir larda Vannevar Bush tarafından geliştirilen Bush s Memex adı verilen mikrofilm tabanlı sanal aygıt elektronik kitabın doğuşuna zemin hazırlamıştır. Bu aygıta, tüm kişisel kitap ya da kayıtlar hızlı bir biçimde depolanabilecek; çok yüksek bir hız ve esneklikte kayıtlara bakılabilecekti. Amerika daki Brown Üniversitesi nde teknoloji profesörü olan Andries Van Dam yılları boyunca IBM 360 ana bilgisayarında ilk hypertext sistem üzerine çalışırken Elektronik Kitap terimini ilk olarak kullanmıştır yılında Alan Kay ın Dynabook adını verdiği çocuklara bilgisayar kullanımını öğretmek fikriyle geliştirdiği Xerox PARC tarafından üretilmişti ve günümüz dizüstü bilgisayarlarına benzemekteydi. Dynabook, elektronik kitap okuyucu donanımların taşınabilirlik özelliği düşünüldüğünde gelişim sürecinde önemli bir yere sahiptir 14. Dynabook günümüzün modern notebook bilgisayarlarının ilk şeklidir. Bir dynabook 8 işlemcili, bir milyon piksel ekrana sahipti ve bunlara kablolu ya da kablosuz şekilde bağlanılabilmekteydi. Kay, Dynabook u kültürün bilgi kaynak ve kurumlarına sürekli ve kolayca erişimi sağlamayı amaçlayan bir simülatör olarak görmüştür Hakan Anameriç ve Fatih Rukancı, (2003) E-kitap Teknolojisi ve Kullanımı, Türk Kütüphaneciliği 17, (2), s KT Usha Anuradha, HS (2006) E-books Access Models: An Analytical Comparative Study, Electronic Library VL.24, NO.5, p (ISI) 14 Çevrimiçi: (http://www.gutenberg.org/wiki/main_page) Erişim tarihi Ya-Ming Chen, Application and development of electronic books in an e-gutenberg age Online Information Review 27. Â1 (2003):

24 E-kitapların gelişim aşamalarına bakıldığında Gutenberg Projesi (Project Gutenberg), elektronik kitapların gündeme gelmesi ve gelişmesi açısından başlangıç tarihi olarak bilinen ilk ciddi projedir. Proje 1971 yılında Michael Hart tarafından, Illinois Üniversitesi'nde kitaptan oluşan bir elektronik halk kütüphanesi oluşturma hedefi ile başlatılmıştır. Gutenberg Projesi, kültürel eserleri elektronik ortama aktarmak, arşivlemek ve dağıtmak amacıyla yürütülen bir çalışmadır. Eserlerin büyük bir çoğunluğu kamu malı olan kitaplardan oluşmaktadır. Proje, bu kitapların olabildiğince ücretsiz ve kalıcı bir biçimde, herhangi bir bilgisayarda kullanılabilen açık formatlarda dağıtılmalarını sağlamaktadır. 16 Hart, daha sonra bağımsızlık bildirgesinin ASCII versiyonunu üretmiş ve ağ üzerindekilere göndermiştir. 17 Gutenberg Projesine dayalı olarak elektronik kitapların ortaya çıkışı ve kullanımı ile ilgili ilk gelişmeler 1987 yılında bilgisayar oyunları üreten bir firma olan Eastgate Systems'ın Michael Joyce'un "Afternoon" adlı kitabını diskette yayınlaması ile görülmektedir den itibaren geliştirilen elektronik kitap cihazlarının (palm, pocket pc gibi) da elektronik kitap yayıncılığının gelişmesini sağladığı görülmektedir. 19 Gutenberg Projesi, kültürel eserleri elektronik ortama aktarmak, arşivlemek ve dağıtmak amacıyla yürütülen bir çalışmadır. Eserlerin büyük bir çoğunluğu kamu malı olan kitaplardan oluşmaktadır. Proje, bu kitapların olabildiğince ücretsiz ve kalıcı bir biçimde, herhangi bir bilgisayarda kullanılabilen açık formatlarda dağıtılmalarını sağlamaktadır lı yıllara gelindiğinde elektronik kitap biçimleri artmış; geleneksel okuma alışkanlıklarının elektronik ortama aktarılması için yeni yazılımlar geliştirilmiş; CD-ROM kitaplar ve bunları görüntüleyebilen taşınabilir elektronik kitap okuyucu donanımlar piyasaya çıkmış; e-kitap sağlayıcı firmalar kurulmuştur. 16 E-book timeline, (2002), (http://books.guardian.co.uk/ebooks/story/0,11305,627231,00.htm) alıntılayan Anameriç ve Rukancı, Di Miceli, P. (2000), "What is PG?", available at (www.gutenberg.netjhistory.html) 18 Anameriç, Rukancı, A.g.m. 19 H. İ. Gürcan,(2005) E-Kitap Yayımcılığı ve Uygulamaları, X. Türkiye de Internet Konferansı, İstanbul, s Çevrimiçi: (http://www.gutenberg.org/wiki/main_page) Erişim tarihi:

25 1990 lı yılların ortalarında baskı ve yayıncılık teknolojisinde yeni bir dönemin başlamasına neden olacak e-mürekkep ve e-kağıt teknolojisinin keşfi; elektronik kitaplarda text ten html e geçiş; e-kitap yayın şirketlerinin kuruluşu; üniversitelerce yürütülen araştırma projelerinde e-kitap konusu üzerine yapılan çalışmaların yaygınlaşması; ilk elde taşınabilir e-kitap okuyucu donanımlar Softbook ve Rocketbook un piyasaya çıkışı; kütüphanelerin e-kitap ihtiyacını karşılayan Netlibrary nin ve diğer e-kitap sağlayıcı firmaların (Questia, Knovel, Ebrary) kuruluşu yeni binyılda yeni bir teknolojinin hızla yaygınlaşmasını sağlamıştır yılında da Serendipity Systems'ın "PC-Book" isimli elektronik kitap görüntüleme programını geliştirmesiyle ortaya çıktığı bilinmektedir yılında ise, elektronik kitaplar metin tabanlı DOS ortamından, grafik tabanlı Windows ortamındaki edisyonlara dönüştürülmüş ve böylece daha kolay okunabilecek bir biçime kavuşturulmuştur. Bu tarihte Oxford English Dictionary CD-ROM da ilk kez yayınlanmıştır. 22 Elektronik kitap teknolojisindeki bu gelişmeleri 1993 yılında BiblioBytes'ın Internet üzerinden elektronik kitap satmak üzere ilk web sitesini kurması, 1994 yılında elektronik kitap formatının metinden HTML'e geçişi ve yine aynı yıl The Fiction Works adlı ilk elektronik kitap yayıncı şirketinin kurulması izlemiştir. 23 E-kitap endüstrisinin büyümesi 1998 yılında Ulusal Bilgi Standartları Örgütü (National Information Standards Organization - NISO) ve Ulusal Teknoloji ve Standartlar Kurumu (National Institute of Standards and Technology - NIST) sponsorluğunda yapılan 1. E-kitap Konferansı yla başlanmış diyebiliriz. Konferansa yaklaşık 300 yazılım ve donanım mühendisi katılmış, yeni bir endüstri kolunun ön hazırlığı yapılmış, açık e-kitap girişimi ele alınmış ve bu yeni ortaya çıkmakta olan 21 Önder, A.g.e., s T. AKBAYTÜRK, ve M. Tonta, E-Kitaplar ve Kütüphaneler, Elektronik Gelişmeler Işığında Araştırma Kütüphaneleri Sempozyumu, Ekim, Bolu, (http://www.ku.edu.tr/files/library/activities/bolu_24-25october_tuba.ppt#294,35,sonuç) Erişim tarihi: Ebook timeline, (2002), (http://books.guardian.co.uk/ebooks/story/0,11305,627231,00.htm) alıntılayan Anameriç ve Rukancı,

26 üretim alanının sorunları dile getirilmiş, standartları üzerinde durulmuştur lı yılların sonunda e-kitap okumak için geliştirilen mevcut araçlar pahalıydı ve piyasada kullanıcı dostu olmayan yetersiz standartlar ve arayüz sistemleri vardı yılından itibaren bu yeni endüstri kolu toplumların ilgi alanında daha geniş yer tutmaya başlamıştır yılının mart ayında Stephen King Riding the Bullet isimli kitabını İnternet kanalıyla piyasaya sürmüş ve kitabın kopyasını bir gün içerisinde satmıştır. Aynı ayda Microsoft, Barnes & Noble bu yeni ürünlerin daha büyük kitlelere ulaşmasını sağlamak için e-kitap mağzalarını (e-book superstore) ortaya çıkarmıştır. Yayıncılık endüstrisi, bilgisayar yazılımı ve donanımı şirketleri ve kitap sağlayıcıları ürünlerini tanıtıp ilan ederken pozitif büyüme ve olumlu pazar tahmini beklentilerini belirtmiştir. Dünyanın en geniş on-line koleksiyonuna erişim hizmeti veren ve ilk online kütüphane olan Questia, 1999 yılında kurulmuştur. Questia kitaplara, beşeri ve sosyal bilimler alanlarında dergilere, makalelere, magazinlere ve gazete makalelerine erişim hizmeti vermektedir. Questia da her bir kelime, tüm kitap ve dergi makaleleri koleksiyonu içinde aranabilmekte ve baştan sona her başlık okunabilmektedir. Koleksiyon geliştirici profesyonel kütüphaneciler tarafından seçilen bu zengin ve bilimsel içeriğe yalnız internetten erişilebilmektedir. 25 Ağustos ayında Microsoft, bilgisayarlar, e-kitap okuyucu donanımlar ve PDA lar da kullanılabilen Microsoft Reader adını verdiği ilk e-kitap okuyucu yazılımını piyasaya sürmüştür. Amazon ve Microsoft elektronik kitap satışı için bir anlaşmayla bir araya geldi ve Amazon on-line kitabevi, yetkili müşterileri için e- kitapların indirilmesi ve okunmasında Microsoft un yeni yazılımını kullandı. Adobe, PC ler için ücretsiz olarak e-kitap okuma yazılımı geliştiren Glassbook u 2000 yılında satın almış ve Glassbook Reader adını Acrobat ebook Reader olarak değiştirmiştir. 24 Nancy Herther, The e-book industry today: a bumpy road becomes an evolutionary path to market maturity The Electronic Library 23. Â1 (2005): Questia: (http://www.alexa.com/data/details/main/questia.com) Erişim tarihi: 20/11/

27 ABD de başlayan elektronik kitap yayıncılığının 2000 lerin başında Avrupa ülkelerinde de ilgi görmeye başladığı görülmektedir yılında 52.si düzenlenen Frankfurt Kitap Fuarı elektronik kitapların merkezi bir konu oluşturduğu bir etkinlik olarak gerçekleşmiş, fuarda dünya çapındaki tüm büyük yayıncılar ve online firmaları kapsamlı olarak yeni elektronik kitap projelerini tanıtmışlardır. Fuarda 100 ülkeden çeşitli yayınevleri civarında elektronik kitap tanıtmışlardır yılında, sponsorluğunu NISO (National Information Standards Organization) ve NIST (National Institute of Standards and Technology) in üstlendiği 4. Yıllık Elektronik Kitap Konferansı yapıldı ve konferans bildirileri yayınlandı. Bu konferansta yazarlar açısından e-yayıncılık nasıl yapılır, hakların korunması ve pazarlama konularına; uygulamalar açısından e-öğrenme, dijital kütüphaneler, yatırımlar (girişimler)-yaygın kullanım, e-sağlık hizmetleri, e- kitapların kütüphanelerde kullanımı konularına; erişilebilirlik açısından da dağıtım, içerik geliştirme, dijital haklar yönetimi, standartlar ve birlikte kullanım konularına değinilmiştir. Ayrıca yayıncılık sürecinde e-yayıncıların yeri, elektronik dosyaların basılı metinlere aktarılmasının yolları, e-kitapların çeşitli versiyonlarının kullanılabilirliği konularına genişçe yer verilmiştir. Yine aynı yıl Adobe, Glassbook Reader ı güncelleyerek kullanıcılarına altını çizme, vurgulama ve sayfa işaretleme özellikleri sağlayan son e-kitap okuyucu yazılımı piyasaya sürdü. 27 Ticari yayınevlerinin yanı sıra Internet te elektronik kitaplara ücretsiz erişim sağlayan birçok site de bulunmaktadır. Bu sitelerin bir kısmı (örneğin, Gutenberg Projesi: telif hakkı sorunu olmayan kitapları elektronik ortama aktararak herkesin hizmetine sunmaktadır. Bir kısım site ise sadece abonelerin erişimine açıktır. 28 Books24x7 (http://www.books24x7.com/), ebooknet (http://ebooknet.com/) ve elibrarybook (http://www.elibrarybook.com/) bu sitelere örnek gösterilebilir. 26 Anameriç, Rukancı, A.g.m. s Önder, a.g.e., s Yaşar Tonta, Elektronik Yayıncılıkta Son Gelişmeler, Bilgi Dünyası 1(1), s ,

28 Amazon.com (http://www.amazon.com) gibi Internet aracılığıyla kitap satan şirketlerin katalogları, toplu katalog işlevi görmekte ve milyonlarca kitapla ilgili bibliyografik bilgiler, kitap tanıtım ve eleştiri yazıları içermektedir. Benzer bir hizmet Barnes & Noble (www.bn.com) ve Borders (www.borders.com) kitapevleri tarafından da sağlanmaktadır. Bu tür şirketlerin sağladığı bilgiler, yalnızca kendi stoklarında bulunan kitaplarla sınırlı değildir. Amazon.com (USA) oldukça büyük bir Internet kitabevidir. Amazon.com un arşivinde elektronik kitap, onlarca gazete ve yüzlerce dergi bulunmaktadır. 29 İngiltere (www.amazon.co.uk), Almanya (www.amazon.com.de), Fransa (www.amazon.fr), Çin (www.amazon.cn) ve Japonya da (www.amazon.co.jp) da şubeleri bulunan amazon.com kendilerinde olmayan kitapları da sağlayabilmektedir. Halk kütüphaneleri için e-kitaplar oldukça yenidir. Kütüphanelerin yaklaşımlarında ve politikalarında farklılıklar olması da kaçınılmazdır. Örneğin, Richmond Halk Kütüphanesi ilk olarak dört adet SoftBook Reader e-kitap okuma cihazını ödünç kullanıma açmış; sergilemek ve tanıtmak üzere bunlardan birini kütüphanenin referans bölümüne koymuştur. E-kitap okuma cihazlarına 12 adet eser yüklenmiş ve bu cihazlar kütüphanenin Multimedia Learning Center'inde iki haftalığına kullanıcılara ödünç verilmiştir. 30 E-mürekkep teknolojisiyle yapılan ilk e-kitap okuyucu olan Librie 2004 yılında Sony tarafından Japonya da piyasaya çıkarıldı yılı Nisan ayında, Çin de kendini elektronik kitap donanımları araştırma, geliştirme ve üretme işine adayan Jinke isimli firma emürekkep teknolojisini kullanarak Hanlin ereader V2 ve Hanlin ereader V8 isimli iki e-kitap okuyucu cihazı piyasaya sundu. Türkiye de akademik ve kurumsal anlamda elektronik kitap uygulamalarına da, Dokuz Eylül Üniversitesi, Bilgi Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Koç Üniversitesi, Mersin Üniversitesi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sabancı 29 Kindle 2 Ekranı Gazete İçin Büyüdü, Sabah Gazetesi, 10 Mayıs Rukancı, Anameriç, A.g.e. 17

29 Üniversitesi, Devlet İstatistik Enstitüsü, Kültür ve Turizm.Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı ndaki uygulamalar örnek olarak gösterilebilmektedir. 31 Uzaktan eğitim anlamında da Anadolu Üniversitesi Açıköğretim sisteminde, 209 derse ait 2717 ünite, elektronik kitap olarak Internet te öğrencilerin kullanımına sunulmuştur. Bu hizmet, öğrencilerin giderek daha fazla ilgisini çekmektedir ve ilk 10 ayda den fazla öğrenci, bu hizmetten den fazla yaralanmıştır. Açıköğretim sistemindeki çoğu programda derslerin yüzde 90 ından fazlası elektronik kitap olarak yayınlanmaktadır. Öğrenciler elektronik kitap hizmetine kolayca erişebilmektedirler yılında Astak firması Uluslar arası Dijital Yayıncılık Forumu nun (IDPF) New York taki ticari gösterisinde elektronik kağıt ekran teknolojisinden yararlanılarak yapılan 5 inç, 6 inç ve 9.7 inç lik ekrana sahip üç yeni e-kitap okuyucusunu tanıttı. 128 MB lık arttırılabilir bellek, tek seferde 8000 sayfalık kitabı yükleme ve MP3 dinleyebilme özellikleri ortak olan bu cihazlardan 9.7 inç ekrana sahip Astak Pro, diğerlerinden farklı olarak dokunmatik ekranlıdır, wireless ve bluetooth bağlantısıyla internetten direk, hızlı ve kolay indirme yapabilmektedir. Astak firmasının 5 ve 6 inç lik Astak Mentor e-kitap okuyucuları Haziran da, 9.7 inç lik Astak Pro ise aynı yıl içerisinde satışa çıkarılmıştır. Haziran ayında Lexcycle firması, birçok e-kitap biçimini okuyabilen ve Macintosh ta e-kitap biçimlerini (epub, LIT, Mobi, Palm, Amazon Kindle, HTML, PDF, RTF ve word) birbirine dönüştürebilen Stanza isimli yeni elektronik kitap okuyucu yazılımı piyasaya sundu. Bu yazılımla Kindle ve iphone dan dışarıya e-kitap aktarılabilir ve tüm dijital metin biçimleri iphone ile uyumlu biçime dönüştürülebilir li yıllar ise, geleneksel okuma alışkanlıklarını elektronik ortama aktaran elektronik kitap yazılımlarının piyasaya çıkısı; yeni yazılımlarla gelen yeni e-kitap biçimleri; e-kitap satısı yapan e-yayınevlerinin kurulması; daha ince, daha hafif, daha 31 H. Anameriç ve F. Rukancı A.g.m. 32 E. Mutlu, M. B. Korkut ve Ü. Yılmaz, Ders Kitaplarının Dağıtımı Amacıyla İnternetin Kullanılması: Açıköğretim e-kitap Uygulaması Örneği, (http://www.bilgi.anadolu.edu.tr/yayinlar/2006/e-kitap.pdf ) Erişim tarihi: Işık Önder, A.g.e. s,

30 fazla belleğe ve daha güçlü pil ömrüne sahip e-mürekkep ve e-kağıt teknolojisiyle üretilen e-kitap okuyucu donanımların satışa çıkması; e-kitap kullanımının artısıyla ortaya çıkan sorunlara yönelik düzenlenen konferansların ve özellikle standartlaşma, dijital haklar ve telif hakları konularında yapılan yasal çalışmaların artması gibi gelişmeler yaşanmıştır. Yaşanan gelişmelere bakılırsa 2000 li yıllar; elektronik kitap endüstrisinde çok büyük bir rekabetin yaşandığı ve sürekli yeni yazılım ve donanımların piyasa çıktığı, artan e-yayınevleri ve e-kitap sağlayıcılarla birlikte e-kitap talebinin arttığı hızlı bir dönemin başlangıcı olmuştur. 1.3 Elektronik kitap donanımları Hugo, 1852 yılında Orduların ilerleyişi engellenebilir, ancak zamanı gelen ve olgunlaşan bir düşünce engellenemez demiştir. Hugo, 160 yıl önce elbette e- kitaplardan bahsetmiyordu ancak e-kitapların günümüzde yaşadığı gelişimi ve teknolojisi o zaman da var olsaydı bir çok kişi e-kitapların zamanının geldiğini ve engellenemeyeceğini söylemiştir li yılların başında e-kitapların yaygınlaşmasını engelleyen iki temel faktör üzerinde durabiliriz. Bunlar, elektronik kitap okuyucularının zayıf performansı ve buna karşın pahalı olması aynı zamanda dijital haklara ilişkin yönetim eksikliği ve uygulamalar arasındaki uyumsuzluktur. E-kitap okuyucu araçların yüksek maliyetli olması ve kalite yönünden istenilen düzeyde olmayışı kullanıcıları olumsuz yönde etkilemekte; dijital haklar yönetimine ilişkin uygun sistemlerin olmayışı ise yayıncıların e-kitap üretiminden kaynaklanan maliyeti göze almalarını engellemektedir. Günümüzün e-kitap okuma araçları istenilen düzeyde gelişme 34 Roberta Burk E-book devices and the marketplace: In search of customers Library Hi Tech; 2001; 19, 4; ProQuest p

31 göstermese de ekran okunabilirliği ve fiyat uygunluğu açısından önemli ilerlemeler yaşamıştır. Elektronik kitap okuyucu donanımlar 1995 yılından günümüze gelinceye dek biçim, ağırlık gibi fiziksel özelliklerinin yanı sıra bellek kapasitesi, yazılım gibi teknolojik özellikleriyle de gelişerek değişime uğramıştır. Bu bölümde özellikle bu değişimi gözler önüne sermek için tarihsel gelişim bölümünde verilen sürece paralel bir akışla piyasaya çıkan e-kitap okuyucu donanımlar incelenecektir. Microsoft ve diğer e-kitap okuyucu donanımı üreten firmalar (Casio, Hewlett Packard, Compaq, vs.) kullanıcılarının birden fazla aracı istemediklerini bunun yerine içerisinde e-kitap okuyucu özelliğinin yanı sıra kişiye özgü sayısal yardımcı (Personal Digital Assistant-PDA), mp3 oynatıcı, kablosuz internet bağlantısı, word ve Excel programlarını içeren araçları istediklerini bilmektedir. Sony Discman: Japon elektronik firması Sony tarafından üretilen e-kitap okuyucu, 1991 yılında Amerikan pazarına tanıtılmıştır. Bu cihaz hem ses CD leri hem de veri CD leri Sony nin tescilli elektronik kitap formatında oynatabilir. Piyasaya çıkan iki modeli de 680 gram ağırlığında ve 11x5x13 cm ölçülerindedir. 3.4 köşegen LCD ekrana sahip cihazda 30 karakterden oluşan 10 satır görüntülenebilmektedir. 35 Sony/Franklin Bookman: Sony nin ikinci cihazı olan ve Franklin firmasınca pazarlanan Sony/Franklin Bookman, ilk cihazın yetersizliklerini belli bir ölçüde karşılamıştı. 4.5 köşegen ekrana ve 900 gram ağırlığa sahip bu cihaza hafıza kartlarıyla metin yüklenebilmekteydi. Bookman, metinler yüklü küçük hafıza kartlarıyla ve küçük programlarla kullanılıyordu. Kullanıcılar, bir aksesuar olan Bookman Yazıcı yla birlikte tescilli kartlardan birini satın alarak bilgisayardan bilgi yükleyebiliyordu Todd Doman (2001) E-Books: The First Two Generations, East Tennessee State University, (Thesis), pp [PROQUEST, PDF] Erişim tarihi: 27/10/ Doman, pp

32 Rocketbook (Nuvomedia): Nuvomedia tarafından üretilen e-kitap okuyucu normal basılı kitaptan biraz daha büyük görünümde olup yatay veya dikey okuma sağlayabilen, 420 x 320 yüksek çözünürlüğe sahip siyah/beyaz genis bir ekranı vardır. 18x12x2 cm boyutlarında ve yaklaşık 600 gr. ağırlığındadır. Sağ veya sol ele uygun tasarımıyla kullanımda ve yuvarlatılmış tutma yeriyle de taşımada kolaylık sağlamaktadır. Ekran arkadan ışıklandırılarak da kullanılabilmektedir. Bu özelliği kullanıldığında 20 saat, kullanılmadığında ise yaklaşık 45 saat sarjlı kullanım süresi vardır. Okuyucuya e-kitap yükleyebilmek için cihazla birlikte gelen Rocket Librarian yazılımı ve bilgisayar kullanımı gerekir. Yazılım bilgisayara yüklenerek Rocketbook uyumlu e-kitaplar internet üzerinden PC ye indirilerek cihaza aktarılır. Bu cihazın dahili modem özelliği yoktur. Yazılım kenarlara not alma, özel paragrafları vurgulama (altını çizme) ve kitap ayracı özelliği sağlamaktadır. 37 Softbook Reader (Softbook): Birinci dönem e-kitap okuyucularından olan ve Softbook Press tarafından yalnızca e-kitap kullanımı için geliştirilen Softbook Reader, deri kapaklı tasarımıyla 1999 yılında Mimari ve Tasarım alanında Chicago Edebiyat Müzesi nin seçtiği en iyi tasarlanmış 100 ürün arasında yer almıştır. 640x480 yüksek çözünürlüğe sahip, 20x15 cm siyah/beyaz, arkadan ışıklandırma özelliği bulunan dokunmatik bir ekranı vardır. Deri kapağı açıldığında otomatik açılır, kullanılmadığında ise güç kesintisiyle ekranı koruyarak kapanır. Rocketbook a göre daha geniş bir ekranı olmasına karsın donanım olarak Rocketbook tan daha yavaştır. Bir saat gibi kısa bir sürede şarj edilebilir ve şarjlı kullanım süresi 2 ila 5 saat arasında değişir. Sayfa çevirme ve menü hareketleri için Rocketbook taki gibi bir tuş grubu bulunur. Ortalama gr. ağırlığındadır. En önemli özelliği dahili modemiyle PC ye gerek duymadan sadece analog bir telefon hattı veya intranet hattıyla Softbook Store a bağlanarak HTML tabanlı tescilli formatında e-kitap, e- dergi ve e-gazete yükleyebilmesidir. 8 MB lik geliştirilebilir hafızasıyla toplam sayfalık yaklaşık 250 kitap indirilebilir. Sesli okuma, sözlük kullanma, 37 Doman, pp

33 çizim, metin oluşturmanın yanı sıra başlık seçme, kitap ayracı ekleme ve notlandırma özellikleri de sağlar. 38 Gembook: Birinci kuşak elektronik kitaplardan biri kabul edilen Gembook, basılı kitap boyutlarında ve düz ekranlıydı. Metin sayfasının tümünü tek seferde gösterme, siyah beyaz görüntüleme, sayfaları kaydırma yerine bir ileri bir geri sayfa çevirme, otomatik ayarlı ışıklandırma, iki kademeli yazı boyutu, 30 saatlik şarjlı kullanım özellikleriyle tasarlanmıştı. Diğer birinci kuşak e-kitap okuyucuları gibi telefon hattı veya ağ üzerinden başka bir elektronik cihazla bağlantı sağlanamazdı. Şifrelenmiş ve telif hakkı saklı tutulan GemBook Card adlı hafıza kartlarıyla Gembook a süresiz kullanımlı metin transferi yapılıyordu. 39 Franklin ebookman (900/901/911): Franklin Electronic Publisher ilk elektronik sözlükleri geliştiren ve The Bookman e-kitap okuyucuyu Sony den satın alan şirkettir. Franklin ebookman ise ikinci dönem elektronik kitap okuyucuların ilkidir yılları arasında üç farklı modelde üretilen ebookman lerin ebatları, ağırlıkları aynıdır, en önemli ortak özellikleri MP3 çalabilmeleridir bu özelliği sayesinde sesli kitaplar da dinlenebilir. EBM 900 ve EBM 901 in dahili hafızası 8 MB iken EBM 911 in 16 MB dir ve 64 MB ye kadar arttırılabilir. Herhangi bir modeme gerek duymadan PC bağlantısıyla e-kitap indirilmektedir. Program tabloları, adres defterleri, hatırlatma notları vb. PDA işlevleriyle geliştirilen EBM cihazları, yalnızca elektronik kitap okuma amacıyla üretilmediklerinden ekran çözünürlükleri değişkendir. 40 RCA REB 1100 (Rocketbook) (Gemstar): 2000 yılında Gemstar tarafından satın alınan eski Rocketbook RCA REB 1100 adıyla yeniden geliştirilmiştir. 20 kadar kitabı saklayabilen 8 MB lik hafızası 72 MB a kadar yükseltilebilir. Okumayı elverişli kılan arkadan ışıklandırma sistemi kullanıldığında 15 saatlik, kullanılmadığında ise 35 saatlik batarya süresi vardır. Dokunmatik özelliği bulunan 38 Doman, pp Doman pp Doman, pp

BİLİMSEL BİLGİYE ERİŞİM

BİLİMSEL BİLGİYE ERİŞİM 1 BİLİMSEL BİLGİYE ERİŞİM Arş. Gör. Kasım BİNİCİ kbinici@atauni.edu.tr A.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü Bilim, Etik ve Eğitim Dersi, 13 Mayıs 2011, Erzurum 2 PLAN Araştırma Süreci Bilimsel Bilgi Kaynakları

Detaylı

YÖK DOKÜMANTAYON MERKEZİ HİZMETLERİ

YÖK DOKÜMANTAYON MERKEZİ HİZMETLERİ TÜBİTAK-ULAKBİM CAHİT ARF BİLGİ MERKEZİ DANIŞMA HİZMETLERİ NDEKİ GELİŞMELER VE MAKALE FOTOKOPİ İSTEK SİSTEMİ Filiz YÜCEL Internet ve bilgi teknolojisindeki hızlı gelişmeler bilgi merkezlerinin verdiği

Detaylı

OverDrive Formatları. İçerik Genç erişkin ve çocuklar için heyecan verici yeni içerik

OverDrive Formatları. İçerik Genç erişkin ve çocuklar için heyecan verici yeni içerik OverDrive Nedir? OverDrive, 1.000.000 + fazla E-kitap,sesli kitap ve videoları sağlayan, milyonlarca son kullanıcıya hizmet eden 2.000+ fazla yayınevi (Penguen, Blackstone, Wiley,Taylor&Francis vb. önemli

Detaylı

SİNOP ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KÜTÜPHANESİ UZMAN ALTUĞ ABUŞOĞLU

SİNOP ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KÜTÜPHANESİ UZMAN ALTUĞ ABUŞOĞLU SİNOP ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KÜTÜPHANESİ UZMAN ALTUĞ ABUŞOĞLU ONLİNE HİZMETLERİMİZ SÜRELİ YAYINLAR KOLEKSİYON DIŞI KAYNAKLAR ABONE VERİTABANLARIMIZ KÜTÜPHANE ANASAYFASI ARAŞTIRMA DANIŞMANI Veritabanları,

Detaylı

ÇOMÜ Kütüphaneleri. Kütüphane ve Elektronik Yayınların Kullanımı

ÇOMÜ Kütüphaneleri. Kütüphane ve Elektronik Yayınların Kullanımı ÇOMÜ Kütüphaneleri Kütüphane ve Elektronik Yayınların Kullanımı Büşra BİLİR busrabircan@comu.edu.tr Zühal ÇİFTCİBAŞI zuhalkasap@comu.edu.tr ÇOMÜ Kütüphaneleri 7/24 hizmet Gece ücretsiz ulaşım imkanı Ana

Detaylı

Açıköğretimde Mobil Öğrenme Açıköğretim e-öğrenme hizmetlerinden mobil bilişim aygıtlarıyla yararlanma olanaklarının değerlendirilmesi

Açıköğretimde Mobil Öğrenme Açıköğretim e-öğrenme hizmetlerinden mobil bilişim aygıtlarıyla yararlanma olanaklarının değerlendirilmesi Açıköğretimde Mobil Öğrenme Açıköğretim e-öğrenme hizmetlerinden mobil bilişim aygıtlarıyla yararlanma olanaklarının değerlendirilmesi Yrd. Doç. Dr. M. Emin Mutlu H. Umut Yenigün Nazan Uslu Anadolu Üniversitesi

Detaylı

Bilimsel çalışma sürecinizde, EndNote sizin en önemli hedefe; Araştırmalarınıza odaklanmanızı sağlar! EndNote

Bilimsel çalışma sürecinizde, EndNote sizin en önemli hedefe; Araştırmalarınıza odaklanmanızı sağlar! EndNote Bilimsel çalışma sürecinizde, EndNote sizin en önemli hedefe; Araştırmalarınıza odaklanmanızı sağlar! EndNote Bilimsel çalışma sürecinizde En güçlü araştırma yönetim çözümü ve en esnek bibliyografya oluşturma*

Detaylı

SANAL EĞİTİM BİLİMLERİ KÜTÜPHANESİ

SANAL EĞİTİM BİLİMLERİ KÜTÜPHANESİ IX.ULUSAL EĞİTİM BİLİMLERİ KONGRESİ Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi 27-30 Eylül 2000 ERZURUM SANAL EĞİTİM BİLİMLERİ KÜTÜPHANESİ Prof.Dr. Mustafa ERGÜN Konunun önemi Araştırmalarda

Detaylı

Intel Eğitim Çözümleri. En İleri Teknolojilerle, Dijital Eğitimde Yeni Bir Döneme Geçin

Intel Eğitim Çözümleri. En İleri Teknolojilerle, Dijital Eğitimde Yeni Bir Döneme Geçin Intel Eğitim Çözümleri En İleri Teknolojilerle, Dijital Eğitimde Yeni Bir Döneme Geçin Intel Eğitim Çözümleri Gelişmiş Öğrenci ve Öğretmen Sınıf Yönetim Yazılımı GELIŞMIŞ ÖĞRENCI VE ÖĞRETMEN ETKILEŞIMI

Detaylı

ÇEVRİM İÇİ VERİ TABANLARININ SEÇİMİ VE KULLANIMINDA KÜTÜPHANECİLERİN ROLÜ

ÇEVRİM İÇİ VERİ TABANLARININ SEÇİMİ VE KULLANIMINDA KÜTÜPHANECİLERİN ROLÜ ÇEVRİM İÇİ VERİ TABANLARININ SEÇİMİ VE KULLANIMINDA KÜTÜPHANECİLERİN ROLÜ Dr. Hatice Kübra Bahşişoğlu ÜNAK Kamil Çömlekçi ÜNAK Kütüphanecilerin Değişen Rolleri Geleneksel Roller Koleksiyon geliştirme ve

Detaylı

Bilgisayar en yavaş parçası kadar hızlıdır!

Bilgisayar en yavaş parçası kadar hızlıdır! Donanım Bilgisayar en yavaş parçası kadar hızlıdır! Merkezi İşlem Birimi Kavramı (CPU) Bilgisayar içerisinde meydana gelen her türlü aritmetiksel, mantıksal ve karşılaştırma işlemlerinden sorumlu olan

Detaylı

Elektronik Tezler. Mehmet BOZ

Elektronik Tezler. Mehmet BOZ Internet Üzerinden Tezlere Tam Metin Erişim; im; Elektronik Tezler Mehmet BOZ TUBİTAK - ULAKBİM Cahit Arf Bilgi Merkezi Referans Kütüphanecisi 6-8 Şubat Selçuk Üniversitesi, Konya / TÜRKİYE İçindekiler

Detaylı

4.Sınıf. Dersin amacı öğrencilerin Türkiye deki idari ve yasal düzenlemeler hakkında bilgi sahibi

4.Sınıf. Dersin amacı öğrencilerin Türkiye deki idari ve yasal düzenlemeler hakkında bilgi sahibi 4.Sınıf 7. Yarıyıl (Güz Dönemi) Yönetim ve Mevzuat (AKTS 4) 3 saat Dersin amacı öğrencilerin Türkiye deki idari ve yasal düzenlemeler hakkında bilgi sahibi olmasını sağlamaktır. Türkiye Cumhuriyeti nin

Detaylı

Gelişen Bilgi Dünyası: Neden EBSCO? Cem Karamehmetoglu EBSCO Antalya

Gelişen Bilgi Dünyası: Neden EBSCO? Cem Karamehmetoglu EBSCO Antalya Quality Quality Content Content Resource Resource Management Management Access Discovery Integration Consultation Consultation Gelişen Bilgi Dünyası: Neden EBSCO? Cem Karamehmetoglu EBSCO Antalya Değişen

Detaylı

Dersin Konusu ve Amaçları: Ders P lanı: Bölüm 1: Bilgi Teknolojilerinde Temel Kavramlar

Dersin Konusu ve Amaçları: Ders P lanı: Bölüm 1: Bilgi Teknolojilerinde Temel Kavramlar Bilgi Teknolojileri ve Uygulamalarına Giriş Dersin Konusu ve Amaçları: Bu dersin amacı daha önce bilgisayar ve bilgi teknolojileri alanında herhangi bir bilgi ve/veya deneyime sahip olmayan öğrenciye bilgi

Detaylı

Anadolu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Sistemi nde Mobil Öğrenme Olanakları

Anadolu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Sistemi nde Mobil Öğrenme Olanakları Anadolu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Sistemi nde Mobil Öğrenme Olanakları Prof.Dr. Aydın Ziya ÖZGÜR Yrd.Doç.Dr. M. Emin MUTLU mdevlet 2009 1. Ulusal Mobil Devlet Konferansı 28-29 Mayıs 2009 Hilton Oteli,

Detaylı

Ebrary Araştırmalarınızı Kolaylaştırır

Ebrary Araştırmalarınızı Kolaylaştırır Ebrary Araştırmalarınızı Kolaylaştırır Kullanıcılar nasıl daha üretici ve bilgili olabilirler? Onlara daha hızlı, kolay ve etkin araştırma yapabilmeleri için ebrary elektronik kitaplarını önerin. Ebrary,

Detaylı

Üniversite Kütüphanelerinde E-Kitap Koleksiyonu Geliştirme: İhtiyaçlar ve Seçenekler. Tuba Akbaytürk Koç Üniversitesi Suna Kıraç Kütüphanesi

Üniversite Kütüphanelerinde E-Kitap Koleksiyonu Geliştirme: İhtiyaçlar ve Seçenekler. Tuba Akbaytürk Koç Üniversitesi Suna Kıraç Kütüphanesi Üniversite Kütüphanelerinde E-Kitap Koleksiyonu Geliştirme: İhtiyaçlar ve Seçenekler Tuba Akbaytürk Koç Üniversitesi Suna Kıraç Kütüphanesi 47. Nelerden Söz Etmeyeceğim 1. Tanımı 2. Tarihçesi 3. İlk örnekleri

Detaylı

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi Bil101 Bilgisayar Yazılımı I Bilgisayar Yüksek Mühendisi Kullanıcıdan aldığı veri ya da bilgilerle kullanıcının isteği doğrultusunda işlem ve karşılaştırmalar yapabilen, veri ya da bilgileri sabit disk,

Detaylı

E-kitap satışları basılı kitap satışlarını Temmuz 2010 da geçti

E-kitap satışları basılı kitap satışlarını Temmuz 2010 da geçti E-kitap satışları basılı kitap satışlarını Temmuz 2010 da geçti Ocak 2011 de bir önceki yıllara göre e-kitap satışları % 115,8 arttı Son rapora göre, ABD çapında e-kitap tüm kategorilerde satış birincisi

Detaylı

Bilimsel Bilgiye Erişim. Yrd. Doç. Dr. Coşkun POLAT

Bilimsel Bilgiye Erişim. Yrd. Doç. Dr. Coşkun POLAT Bilimsel Bilgiye Erişim Yrd. Doç. Dr. Coşkun POLAT PLAN Araştırma Süreci Bilimsel Bilgi İçin Kaynak Türleri Bilimsel Bilginin Bulunması ve Elde Edilmesi Kütüphane Kullanımı Alternatif Bilgi Erişim Kaynakları

Detaylı

Bilgi Çağında Kütüphane

Bilgi Çağında Kütüphane Bilgi Çağında Kütüphane Gürcan Banger 27 Mart 2006 Yunus Emre Kültür Merkezi Değişen Dünya 1950 li yıllara kadar üretim için sermaye, işgücü, enerji ve hammadde önemli girdiler olarak kabul ediliyordu.

Detaylı

Merkezi İşlem Birimi Kavramı (CPU)

Merkezi İşlem Birimi Kavramı (CPU) Donanım Merkezi İşlem Birimi Kavramı (CPU) Bilgisayar içerisinde meydana gelen her türlü aritmetiksel, mantıksal ve karşılaştırma işlemlerinden sorumlu olan elektronik bir aygıttır. Başlıca üç bölümden

Detaylı

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Bilgisayar, kendine önceden yüklenmiş program gereğince

Detaylı

TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU ULUSAL AKADEMİK AĞ VE BİLGİ MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler

TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU ULUSAL AKADEMİK AĞ VE BİLGİ MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU ULUSAL AKADEMİK AĞ VE BİLGİ MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve kapsam Madde 1- (1) Bu Yönetmelik ile Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma

Detaylı

KÜTÜPHANECİLİKTE STANDARTLAŞMA VE MARC-XML ÇÖZÜMÜ

KÜTÜPHANECİLİKTE STANDARTLAŞMA VE MARC-XML ÇÖZÜMÜ KÜTÜPHANECİLİKTE STANDARTLAŞMA VE MARC-XML ÇÖZÜMÜ Zehra TAŞKIN ztaskin@hacettepe.edu.tr http://yunus.hacettepe.edu.tr/~ztaskin PLAN MARC Standartları XML MARC XML Neden MARC için XML? MARC XML için gerekli

Detaylı

Akdeniz Üniversitesi

Akdeniz Üniversitesi F. Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Akdeniz Üniversitesi Bilgi Teknolojileri Kullanımı Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans (x) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi

Detaylı

Bilgi ve iletişim teknolojileri

Bilgi ve iletişim teknolojileri Bilgi ve iletişim teknolojileri 1 Bilgisayar, Hesap makinesi gibi araçlara neden ihtiyaç duyulmuştur? Zaman tasarrufu Bilginin depolanması ihtiyacı Hatasız işlem yapma isteği İletişim ihtiyacı 30\2 Bilişim

Detaylı

Çıktı ve Çıkış Aygıtları

Çıktı ve Çıkış Aygıtları Çıktı ve Çıkış Aygıtları 1 Çıktı nedir? Çıktı, kullanıma uygun hale getirilecek şekilde işlenmiş veridir. 2 Çıktı nedir? Çıkış aygıtı, bilgiyi bir veya daha fazla insana aktaran donanım bileşeni tipidir.

Detaylı

idealonline Elektronik veri tabanı tanıtımı www.idealonline.com.tr

idealonline Elektronik veri tabanı tanıtımı www.idealonline.com.tr idealonline Elektronik veri tabanı tanıtımı www.idealonline.com.tr İdealonline Sosyal bilimler ve fen bilimleri alanlarında Türkçe dergilerden ve kitaplardan oluşan elektronik veritabanı platformu İdealonline

Detaylı

3. sınıf. Bilgisayarla kataloglamanın doğuşu gelişimi ve bugünkü durum ele alınmaktadır. Bu derste

3. sınıf. Bilgisayarla kataloglamanın doğuşu gelişimi ve bugünkü durum ele alınmaktadır. Bu derste 3. sınıf 5. Yarıyıl (Güz Dönemi) Bilgi Kaynaklarının Tanımlanması ve Erişimi I (AKTS 5) 3 saat Bilgisayarla kataloglamanın doğuşu gelişimi ve bugünkü durum ele alınmaktadır. Bu derste Kütüphane Otomasyon

Detaylı

AÇIK ERİŞİM VE KURUMSAL ARŞİV YÖNERGESİ

AÇIK ERİŞİM VE KURUMSAL ARŞİV YÖNERGESİ Y02--004 Sayfa : 1 / 5 1. AMAÇ Bu yönerge, Koç Üniversitesi Mensuplarına ait bilimsel ve entelektüel çalışmaların, Koç Üniversitesi Kurumsal Arşivi nde depolanarak bilim dünyasının hizmetine sunulmasına

Detaylı

ORDU ÜNİVERSİTESİ AÇIK ERİŞİM SİSTEMİ YÖNERGESİ

ORDU ÜNİVERSİTESİ AÇIK ERİŞİM SİSTEMİ YÖNERGESİ ORDU ÜNİVERSİTESİ AÇIK ERİŞİM SİSTEMİ YÖNERGESİ Amaç Madde 1 - (1) Bu yönerge, Ordu Üniversitesi adresli bilimsel ve entelektüel çalışmaların, Ordu Üniversitesi Açık Erişim Sistemi nde depolanarak bilim

Detaylı

Bilgisayar, elektronik bir cihazdır ve kendi belleğinde depolanan talimatları sırasıyla uygulayarak çalışır. İşler. Bilgi İşlem Çevrimi

Bilgisayar, elektronik bir cihazdır ve kendi belleğinde depolanan talimatları sırasıyla uygulayarak çalışır. İşler. Bilgi İşlem Çevrimi Bilgisayar nedir? Bilgisayar, elektronik bir cihazdır ve kendi belleğinde depolanan talimatları sırasıyla uygulayarak çalışır. Veriyi toplar (girdi) İşler Bilgi üretir (çıktı) Bilgi İşlem Çevrimi 1 Bir

Detaylı

Kütüphanemizin Kuruluşu 1992

Kütüphanemizin Kuruluşu 1992 Kütüphanemizin Kuruluşu 1992 KURULUŞ AMAÇLARI: Dinamik ve değişime öncülük eden İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı, eğitim, öğretim ve araştırma programlarını

Detaylı

Knovel Mühendislik Bilimleri

Knovel Mühendislik Bilimleri Knovel Mühendislik Bilimleri ANKOS, 25-27 Nisan 2013 Serdar Katipoğlu Know More. Search Less. Knovel Nedir? Knovel, mühendislerin bilimsel güvenirliği olan teknik bilgilere analitik arama motorları aracılığı

Detaylı

Sade ve tam ekran masaüstü kullanımının temel çıkış noktası, aranılan özelliğe çabuk erişimi sağlayan yenilikçi kullanıcı deneyimidir.

Sade ve tam ekran masaüstü kullanımının temel çıkış noktası, aranılan özelliğe çabuk erişimi sağlayan yenilikçi kullanıcı deneyimidir. Netsis 3 Netsis 3 Netsis 3, Netsis ERP ürün ailesinin 3. Boyuta taşınmış yeni arayüz ve işlevleriyle karşımıza çıkan yeni yüzüdür. 3. Boyut, Logo ürün ailesi için ortak bir hedefi işaret eder, çünkü yapılan

Detaylı

Mehmet BOZ ULAKBİM mehmet@ulakbim.gov.tr AB 06 Pamukkale Üniversitesi 9 Şubat 2006, Denizli Neden Toplu Katalog?

Mehmet BOZ ULAKBİM mehmet@ulakbim.gov.tr AB 06 Pamukkale Üniversitesi 9 Şubat 2006, Denizli Neden Toplu Katalog? Toplu Katalog Çalışmaları; Gelişmeler Işığında Bir Değerlendirme Mehmet BOZ ULAKBİM mehmet@ulakbim.gov.tr AB 06 Pamukkale Üniversitesi 9 Şubat 2006, Denizli Kapsam Neden Toplu Katalog? Nasıl bir Sistem?

Detaylı

Kitabın Evrimi ve Dijital Yayıncılık

Kitabın Evrimi ve Dijital Yayıncılık Kitabın Evrimi ve Dijital Yayıncılık Hamza Şamlıoğlu http://www.teakolik.com teakolik@teakolik.com Zarakol İletişim Hizmetleri / Analiz ve Raporlama 1 Server Yazılımlar Okuyucular Teknolojiler 2 E-kitap

Detaylı

ÜNAK TÜRKİYE ÜNİVERSİTELERİ TOPLU KATALOG PROJESİ

ÜNAK TÜRKİYE ÜNİVERSİTELERİ TOPLU KATALOG PROJESİ ÜNAK TÜRKİYE ÜNİVERSİTELERİ TOPLU KATALOG PROJESİ Kamil ÇÖMLEKÇİ Toplu Katalog Nedir? Birden fazla kütüphane katalogunun birleştirilerek tek bir ara yüzden taranabildiği ve ilgili kaynakların bibliyografik

Detaylı

Açıköğretimde E-öğrenme. Öğr. Gör. M. Emin Mutlu Öğr. Gör. M. Canan Öztürk Öğr. Gör. Özlem Özöğüt Öğr. Gör. Ruşen Yılmaz Öğr. Gör.

Açıköğretimde E-öğrenme. Öğr. Gör. M. Emin Mutlu Öğr. Gör. M. Canan Öztürk Öğr. Gör. Özlem Özöğüt Öğr. Gör. Ruşen Yılmaz Öğr. Gör. Açıköğretimde E-öğrenme Öğr. Gör. M. Emin Mutlu Öğr. Gör. M. Canan Öztürk Öğr. Gör. Özlem Özöğüt Öğr. Gör. Ruşen Yılmaz Öğr. Gör. Nermin Çetinöz Açıköğretim Fakültesi 1982-83 öğretim yılı : Öğrenci sayısı

Detaylı

Filiz Ekingen Flores Mamondi Boğaziçi Üniversitesi

Filiz Ekingen Flores Mamondi Boğaziçi Üniversitesi ULUSLARARASI KAYNAK PAYLAŞIM YÖNTEM VE UYGULAMALARI Filiz Ekingen Flores Mamondi Boğaziçi Üniversitesi ULUSAL AKADEMİK KAYNAK PAYLAŞIMI ÇALIŞTAYI ( 16 Nisan 2010 Kadir Has Üniversitesi ) Yurt dışı yayın

Detaylı

ILIPG YARATICI KÜTÜPHANE GİRİŞİMLERİ TANITIM GRUBU BİLGİ OKURYAZARLIĞI EĞİTİM PROGRAMI. Bilgi Kaynakları. 28 Haziran 2010

ILIPG YARATICI KÜTÜPHANE GİRİŞİMLERİ TANITIM GRUBU BİLGİ OKURYAZARLIĞI EĞİTİM PROGRAMI. Bilgi Kaynakları. 28 Haziran 2010 ILIPG YARATICI KÜTÜPHANE GİRİŞİMLERİ TANITIM GRUBU BİLGİ OKURYAZARLIĞI EĞİTİM PROGRAMI Bilgi Kaynakları Deniz Baltacı Sabancı Üniversitesi Bilgi Merkezi Duygu Paçalı Koç Üniversitesi ANAMED Kütüphanesi

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİSİNİN TEMEL KAVRAMLARI. 1-Bilgisayar, donanım ve yazılım kavramları 2-Bilgisayar çeşitleri 3-Bilgisayarlar arsındaki farklılıklar

BİLGİ TEKNOLOJİSİNİN TEMEL KAVRAMLARI. 1-Bilgisayar, donanım ve yazılım kavramları 2-Bilgisayar çeşitleri 3-Bilgisayarlar arsındaki farklılıklar BİLGİ TEKNOLOJİSİNİN TEMEL KAVRAMLARI 1-Bilgisayar, donanım ve yazılım kavramları 2-Bilgisayar çeşitleri 3-Bilgisayarlar arsındaki farklılıklar Yılmaz DEMİR BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRETMENİ Ünitelerimiz

Detaylı

Introduction to netlibrary 10 th October 2002. Nicholas Rawson Director,Southern Europe OCLC PICA

Introduction to netlibrary 10 th October 2002. Nicholas Rawson Director,Southern Europe OCLC PICA Introduction to netlibrary 10 th October 2002 Nicholas Rawson Director,Southern Europe OCLC PICA Konular Tanımlar Kazanımlar Koleksiyon Kitap adlarını seçme ve sipariş i Erişim ş & özgünlük Fiyatlandırma

Detaylı

STRATEJİK PLAN 2013-2017

STRATEJİK PLAN 2013-2017 Misyon KÜTÜPHANE VE DOKÜMANTASYON DAİRE BAŞKANLIĞI Üniversitemiz öğretim elemanı ve öğrencilerinin eğitim öğretim ve bilimsel faaliyetlerini desteklemek, üretilen bilgileri gelişen teknolojiler aracılığı

Detaylı

TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ KULLANIMI. Bilgisayar I ve Bilgi İletişim Teknolojileri Dersi Öğr.Gör. Günay TEMUR

TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ KULLANIMI. Bilgisayar I ve Bilgi İletişim Teknolojileri Dersi Öğr.Gör. Günay TEMUR TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ KULLANIMI Bilgisayar I ve Bilgi İletişim Teknolojileri Dersi Öğr.Gör. Günay TEMUR BİLGİSAYARIN TANIMI VE TARİHÇESİ Bilgisayar, kullanıcıdan aldığı verilerle mantıksal ve aritmetiksel

Detaylı

ANKOS ONLINE İŞLEMLER (ERM)

ANKOS ONLINE İŞLEMLER (ERM) ANKOS ONLINE İŞLEMLER (ERM) Ayhan Tuğlu, FSM Vakıf Üniversitesi Sami Çukadar, İstanbul Bilgi Üniversitesi Derya Soğuksu, Koç Üniversitesi İsmail Çetinkaya, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sunum Planı ERM'den

Detaylı

IEEE Online Mühendislikte Günümüz Araştırmacılarının Temel Bilgi Kaynağı. UASL Eğitim Programı. 10 Mayıs, 2006

IEEE Online Mühendislikte Günümüz Araştırmacılarının Temel Bilgi Kaynağı. UASL Eğitim Programı. 10 Mayıs, 2006 IEEE Online Mühendislikte Günümüz Araştırmacılarının Temel Bilgi Kaynağı UASL Eğitim Programı TÜBİTAK-ULAKBİM 10 Mayıs, 2006 2004 MIKRO 1 Institute of Electrical and Electronics Enineers (IEEE) Hakkında

Detaylı

Kütüphane Dijital Hizmetlerinin Kullanıcı Açısından Değerlendirilmesi Milli Kütüphane Örneği

Kütüphane Dijital Hizmetlerinin Kullanıcı Açısından Değerlendirilmesi Milli Kütüphane Örneği Kütüphane Dijital Hizmetlerinin Kullanıcı Açısından Değerlendirilmesi Milli Kütüphane Örneği 13-14 MAYIS 2015 - ANKARA İÇERİK Giriş Analogdan Dijitale Geçişte Kütüphaneler Milli Kütüphane Dijital Hizmetleri

Detaylı

Akdeniz Üniversitesi

Akdeniz Üniversitesi F. Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Bilgisayar II Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans (x) Yüksek Lisans( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (x) Dersin Türü Zorunlu (x) Seçmeli

Detaylı

Akdeniz Üniversitesi

Akdeniz Üniversitesi F. Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Akdeniz Üniversitesi Bilgi ve İletişim Teknolojisi Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans (x) Lisans ( ) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi

Detaylı

T.C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ KURUMSAL AKADEMİK AÇIK ARŞİV SİSTEMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ KURUMSAL AKADEMİK AÇIK ARŞİV SİSTEMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ KURUMSAL AKADEMİK AÇIK ARŞİV SİSTEMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu yönerge, İstanbul Bilim Üniversitesi bünyesinde ve Üniversitemiz

Detaylı

springerlink.com SpringerLink

springerlink.com SpringerLink Springer den öncü online yayıncılık hizmeti Springer den öncü online yayımcılık hizmeti Tanıtım bilim, teknoloji ve tıp alanındaki araştırmacılar için güçlü bir merkezi erişim noktası. 1996 da bir temel

Detaylı

T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU

T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU MEDYA VE İLETİŞİM PROGRAMI YENİ MEDYA III. HAFTA Öğr. Gör. TİMUR OSMAN GEZER timurosmangezer@plato.edu.tr İÇERİK Yeni Medyayı Mümkün Kılan Teknolojik Özellikler Değişim Aracı

Detaylı

Farklı Kütüphane Türlerine Yönelik Pazarlama Stratejileri

Farklı Kütüphane Türlerine Yönelik Pazarlama Stratejileri Farklı Kütüphane Türlerine Yönelik Pazarlama Stratejileri Kütüphaneler kullanıcılarının gereksinimlerini anlamak ve bu gereksinimleri karşılamada etkin bir rol üstlenebilmek amacıyla pazarlama stratejilerinden

Detaylı

Akdeniz Üniversitesi

Akdeniz Üniversitesi F. Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar II Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans (x) Yüksek Lisans( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (x) Dersin

Detaylı

den E-Kitap Okuyucusuna

den E-Kitap Okuyucusuna den E-Kitap Okuyucusuna Son güncelleme: Nisan 2011 E-kitapların indirilmesi ve E-kitap okuyucusunda kullanılması EPUB formatı sayesinde e-kitaplar, okura kullanım kolaylığı sağlayacak şekilde kullanılabilir.

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ KURUMSAL AÇIK ARŞİV YÖNERGESİ. derlenmesi ve Kurumsal Akademik Arşivlerde korunmasını sağlamak,

FIRAT ÜNİVERSİTESİ KURUMSAL AÇIK ARŞİV YÖNERGESİ. derlenmesi ve Kurumsal Akademik Arşivlerde korunmasını sağlamak, FIRAT ÜNİVERSİTESİ KURUMSAL AÇIK ARŞİV YÖNERGESİ Bu yönerge, Fırat Üniversitesi öğretim elemanları ve öğrencileri tarafından üretilen bilimsel çalışmaların kütüphane bünyesinde oluşturulan Kurumsal Arşive

Detaylı

Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı. kutuphane@kocaeli.edu.tr - Güncelleme Eylül 2015 -

Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı. kutuphane@kocaeli.edu.tr - Güncelleme Eylül 2015 - Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı kutuphane@kocaeli.edu.tr - Güncelleme Eylül 2015 - KOÜ Merkez Kütüphaneden Kareler Sayılarla KOÜ Kütüphanesi - I Basılı kitap : 98.000+ E-kitap : 150.000+ Basılı

Detaylı

Üniversite Senatosu nun 07.01.2016 tarih ve 2016/26 sayılı toplantısında kabul edilmiştir.

Üniversite Senatosu nun 07.01.2016 tarih ve 2016/26 sayılı toplantısında kabul edilmiştir. T.C. MEF ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK/KURUMSAL ARŞİV SİSTEMİ YÖNERGESİ Üniversite Senatosu nun 07.01.2016 tarih ve 2016/26 sayılı toplantısında kabul edilmiştir. Gerekçe Açık erişim, kamu kaynaklarıyla desteklenen

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Gökçe BECİT İŞÇİTÜRK. Gökçe BECİT İŞÇİTÜRK 1

Yrd. Doç. Dr. Gökçe BECİT İŞÇİTÜRK. Gökçe BECİT İŞÇİTÜRK 1 Yrd. Doç. Dr. Gökçe BECİT İŞÇİTÜRK Gökçe BECİT İŞÇİTÜRK 1 Gökçe BECİT İŞÇİTÜRK 2 Kullanıcıların site içeriğini belirlemede rol oynadığı, Dinamik, Teknik bilgi gerektirmeyen, Çok yönlü etkileşim sağlayan,

Detaylı

TABLET MENÜ RESTORANLAR/KAFELER İÇİN TABLET MENÜLER

TABLET MENÜ RESTORANLAR/KAFELER İÇİN TABLET MENÜLER TABLET MENÜ RESTORANLAR/KAFELER İÇİN TABLET MENÜLER TABLET MENÜ NEDİR? Tablet bilgisayar üzerinde çalışan dokunmatik ve etkileşimli bir menüdür. Müşterilerinize sunduğunuz klasik karton menülerin yerini

Detaylı

Springer E-book Collection http://www.springerlink.com/home/main.mpx. Springer E-book Collection Kullanım Kılavuzu

Springer E-book Collection http://www.springerlink.com/home/main.mpx. Springer E-book Collection Kullanım Kılavuzu E-Bülten Bilgi Merkezi E-Bülten in bu sayısında Bilgi Merkezi mizin abone olduğu Springer Ebook Collection ve Ebrary Academic Complete elektronik kitap veritabanları tanıtılmaktadır. Aralık 2007 Sayı:

Detaylı

Bizim Standart kart okuyucumuz şoför kartlarının arşivlenmesine dair kanuni talepleri yerine getiren fiyat yönünden avantajlı bir alternatiftir.

Bizim Standart kart okuyucumuz şoför kartlarının arşivlenmesine dair kanuni talepleri yerine getiren fiyat yönünden avantajlı bir alternatiftir. Donanımlar USB Kart okuyucu Standart Bizim Standart kart okuyucumuz şoför kartlarının arşivlenmesine dair kanuni talepleri yerine getiren fiyat yönünden avantajlı bir alternatiftir. Bir bakışta özellikleri

Detaylı

Esra G. Kaygısız Gaziantep Üniversitesi kaygisiz@gantep.edu.tr

Esra G. Kaygısız Gaziantep Üniversitesi kaygisiz@gantep.edu.tr Kamu Kurumlarıİnternet Siteleri Standartlarına göre: Millî Eğitim Bakanlığı, Millî Kütüphane, İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Ankara Valiliği İnternet Sitelerinin Bilgi Sunma Etkinliklerinin Turkiye. gov.tr

Detaylı

Powered by www.etgigrup.com. www.vedubox.com

Powered by www.etgigrup.com. www.vedubox.com Powered by www.etgigrup.com www.vedubox.com Entegre E-Eğitim Sistemi Uzaktan Eğitim Sisteminiz 1DK da Hazır! Kolay Basit İnovatif Esnek Entegre Entegre Eğitim Platformu Uzaktan Eğitim, e-eğitim, Online

Detaylı

Dijital Kültürel Miras Ürünlerinde Entelektüel Mülkiyet Hakları:

Dijital Kültürel Miras Ürünlerinde Entelektüel Mülkiyet Hakları: Dijital Kültürel Miras Ürünlerinde Entelektüel Mülkiyet Hakları: Europeana Çerçevesinde Türkiye deki Durumun Değerlendirilmesi Arş. Gör. Şahika Eroğlu Hacettepe Üniversitesi, Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü

Detaylı

Çevrimiçi Kütüphane Kataloglarının Sosyal Ağlarla Yeniden Yapılandırılması: Yazılımlar ve Projeler

Çevrimiçi Kütüphane Kataloglarının Sosyal Ağlarla Yeniden Yapılandırılması: Yazılımlar ve Projeler Çevrimiçi Kütüphane Kataloglarının Sosyal Ağlarla Yeniden Yapılandırılması: Yazılımlar ve Projeler Tolga ÇAKMAK Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü tcakmak@hacettepe.edu.tr ~ Nevzat ÖZEL Bilgi ve Belge Yönetimi

Detaylı

Erma Yazılım EBYS Sistemi. (Elektronik Belge Yönetim Sistemi) Dijital Arşivleme. Otomasyonu

Erma Yazılım EBYS Sistemi. (Elektronik Belge Yönetim Sistemi) Dijital Arşivleme. Otomasyonu Erma Yazılım EBYS Sistemi (Elektronik Belge Yönetim Sistemi) ve Dijital Arşivleme Otomasyonu ERMA YAZILIM ELEKTRONİK BELGE YÖNETİM SİSTEMİ EBYS Otomasyonumuzun genel özellikleri; Kaysis web servislerinden

Detaylı

Serkan Orcan (ULAKBİM)

Serkan Orcan (ULAKBİM) 10-Ekim-2008 -İzmir Serkan Orcan (ULAKBİM) Müdür Yrd. (teknik) İçerik Süreç TO-KAT Beta Sürümü Bundan sonra yapılması planlananlar TO-KAT Sistemine Geçiş? Ulusal bilgi birikimini yansıtacak Toplu Katalog

Detaylı

2000 li yıllardan itibaren teknolojinin hızlı gelişiminden belki de en büyük payı alan akıllı telefon ve tabletler gibi kablosuz iletişim olanağı

2000 li yıllardan itibaren teknolojinin hızlı gelişiminden belki de en büyük payı alan akıllı telefon ve tabletler gibi kablosuz iletişim olanağı 2000 li yıllardan itibaren teknolojinin hızlı gelişiminden belki de en büyük payı alan akıllı telefon ve tabletler gibi kablosuz iletişim olanağı sağlayan cihazların daha iyi, hızlı ve ucuz modellerle

Detaylı

Kütüphane Web Sayfası ve Kataloğu Kullanım Rehberi

Kütüphane Web Sayfası ve Kataloğu Kullanım Rehberi Kütüphane Web Sayfası ve Kataloğu Kullanım Rehberi Bu rehber Sakarya Üniversitesi Kütüphanesi tarafından hazırlanmıştır. 1 WEB SAYFASI GENEL BİLGİLERİ BELGELER; Kitap Talepleri İle İlgili Belgeler Bulunmaktadır.

Detaylı

Akıllı telefonlar, avuçiçi bilgisayarlar ile taşınabilir (cep) telefonların özelliklerini birleştiren cihazlardır. Akıllı telefonlar kullanıcıların

Akıllı telefonlar, avuçiçi bilgisayarlar ile taşınabilir (cep) telefonların özelliklerini birleştiren cihazlardır. Akıllı telefonlar kullanıcıların Akıllı telefonlar, avuçiçi bilgisayarlar ile taşınabilir (cep) telefonların özelliklerini birleştiren cihazlardır. Akıllı telefonlar kullanıcıların bilgilerini saklamalarına, program yüklemelerine izin

Detaylı

Dijital Katalog Nedir?

Dijital Katalog Nedir? Dijital Katalog Nedir? Dijital Katalog, Dijital ortamda eskimeyen, yıpranmayan, daima renkli ve interaktif kalan bir Online Katalog olarak özetleyebiliriz. Dijital Katalog ile Ürünlerinizi, Hizmetlerinizi

Detaylı

T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU. MEDYA VE İLETİŞİM PROGRAMI YENİ MEDYA IV. HAFTA Öğr. Gör. TİMUR OSMAN GEZER timurosmangezer@plato.edu.

T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU. MEDYA VE İLETİŞİM PROGRAMI YENİ MEDYA IV. HAFTA Öğr. Gör. TİMUR OSMAN GEZER timurosmangezer@plato.edu. T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU MEDYA VE İLETİŞİM PROGRAMI YENİ MEDYA IV. HAFTA Öğr. Gör. TİMUR OSMAN GEZER timurosmangezer@plato.edu.tr İÇERİK Yeni Medyanın Özellikleri YENİ MEDYANIN ÖZELLİKLERİ Etkileşim

Detaylı

Bilgi ve iletişim teknolojileri Dersi Ders Notlarıdır?

Bilgi ve iletişim teknolojileri Dersi Ders Notlarıdır? Bilgi ve iletişim teknolojileri Dersi Ders Notlarıdır? Bilgisayar, Hesap makinesi gibi araçlara neden ihtiyaç duyulmuştur? Zaman tasarrufu Bilginin depolanması ihtiyacı Hatasız işlem yapma isteği İletişim

Detaylı

E-LIS: E-prints in Library and Information Science. İlkay Holt E-LIS Türkiye Editörü

E-LIS: E-prints in Library and Information Science. İlkay Holt E-LIS Türkiye Editörü E-LIS: E-prints in Library and Information Science İlkay Holt E-LIS Türkiye Editörü Açık Erişim Süreci Açık erişim, dijital, çevrimiçi, ücretsiz, telif hakları ve lisans sınırlamalarının en az düzeyde

Detaylı

ODTÜ KÜTÜPHANESİ YENİ WEB SAYFASININ TASARIMI VE KULLANILABİLİRLİK ÇALIŞMASI

ODTÜ KÜTÜPHANESİ YENİ WEB SAYFASININ TASARIMI VE KULLANILABİLİRLİK ÇALIŞMASI ODTÜ KÜTÜPHANESİ YENİ WEB SAYFASININ TASARIMI VE KULLANILABİLİRLİK ÇALIŞMASI Mustafa DALCI *, Özge ALÇAM*, Yasemin Oran SAATÇİOĞLU*, Feride ERDAL* * Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Bilgi İşlem Daire Başkanlığı,

Detaylı

Google Cloud Print Kılavuzu

Google Cloud Print Kılavuzu Google Cloud Print Kılavuzu Sürüm 0 TUR ların açıklamaları Bu kullanıcı kılavuzunda aşağıdaki simgeyi kullanıyoruz: lar ortaya çıkabilecek durumu nasıl çözmeniz gerektiğini size bildirir veya işlemin diğer

Detaylı

5.KÜTÜPHANE VE DOKÜMANTASYON DAİRE BAŞKANLIĞI

5.KÜTÜPHANE VE DOKÜMANTASYON DAİRE BAŞKANLIĞI a) Yönetim : 5.KÜTÜPHANE VE DOKÜMANTASYON DAİRE BAŞKANLIĞI Daire Başkanı : Şeref AKBEN Sağlama Bölümü: Mustafa TUNÇ Kütüphane Servisi: Memur Güray YILMAZ Fak.Sek. Lütfi ERDEMİR Kataloglama ve Sınıflama

Detaylı

Prof. Dr. K. Gülbün Baydur'a Armağan

Prof. Dr. K. Gülbün Baydur'a Armağan Prof. Dr. K. Gülbün Baydur'a Armağan Prof. Dr. K. Gülbün Baydur a Armağan Yayına Hazırlayanlar Özgür Külcü, Tolga Çakmak ve Nevzat Özel Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü Ankara, 2012

Detaylı

Menüler ve Alt Bölümler olmak üzere Menü tasarımı 2 bölüme ayrılmıştır.

Menüler ve Alt Bölümler olmak üzere Menü tasarımı 2 bölüme ayrılmıştır. BİLGİ MİMARİSİ ÖDEV RAPORU Türk Kütüphaneciler Derneği web sitesi, Kütüphaneciliği Dergisini kullanıcıya açmak, lobicilik ve gerçek bilgiyi sağlamak amacıyla web sitesini oluşturulmuştur. Sitenin Ana Sayfası;

Detaylı

Bilişim Teknolojileri Temelleri 2011. Dijital Dünyada Yaşamak

Bilişim Teknolojileri Temelleri 2011. Dijital Dünyada Yaşamak Bilişim Teknolojileri Temelleri 2011 Dijital Dünyada Yaşamak Bilgisayar nedir? Bilgisayar, kullanıcı tarafından girilen bilgileri(veri) işleyen, depolayan istendiğinde girilen bilgileri ve sonuçlarını

Detaylı

AFYON KOCATEPE ÜNĠVERSĠTESĠ KÜTÜPHANE VE DOKÜMANTASYON DAĠRE BAġKANLIĞI 2008 YILI FAALĠYET RAPORU

AFYON KOCATEPE ÜNĠVERSĠTESĠ KÜTÜPHANE VE DOKÜMANTASYON DAĠRE BAġKANLIĞI 2008 YILI FAALĠYET RAPORU AFYON KOCATEPE ÜNĠVERSĠTESĠ KÜTÜPHANE VE DOKÜMANTASYON DAĠRE BAġKANLIĞI 2008 YILI FAALĠYET RAPORU Bilgi çağının en önemli gereksiniminden biri de, içinde bilgi barındıran her türlü materyalin bulunduğu,

Detaylı

Mobil Cihazlar için Etkileşimli E-Kitap Geliştirme Deneyimi

Mobil Cihazlar için Etkileşimli E-Kitap Geliştirme Deneyimi Mobil Cihazlar için Etkileşimli E-Kitap Geliştirme Deneyimi Mehmet Cem Bölen 1, Arif Daş 2 1 Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 2 Atatürk Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi

Detaylı

E-Bülten. Bilgi Merkezi Elektronik Bülteni yayın hayatına başladı. Toplu Tarama (Central Search) Toplu tarama kütüphaneler için neden gerekli?

E-Bülten. Bilgi Merkezi Elektronik Bülteni yayın hayatına başladı. Toplu Tarama (Central Search) Toplu tarama kütüphaneler için neden gerekli? E-Bülten Bilgi Merkezi Elektronik Bülteni yayın hayatına başladı. Mart 2007 Sayı: 1 Süleyman Demirel Üniversitesi Bilgi Merkezi tarafından Mart 2007 tarihinden itibaren elektronik bülten yayınlanacaktır.

Detaylı

dikkat le oluşt u- rulmuştur. Osmanlı d ü n y a s ı v e

dikkat le oluşt u- rulmuştur. Osmanlı d ü n y a s ı v e www. TARİHÇE Robert Kolej 1863 yılında Dr. Cyrus Hamlin tarafından kurulduğunda, kütüphanenin ilk kitapları olan Harvard Üniversitesi'nin 200 kitaplık bağışı Bebek'te eski bir binaya yerleştirilerek Kütüphane'nin

Detaylı

SEMA AYHAN. Balıkesir Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı. Balıkesir Üniversitesi Kütüphane ve

SEMA AYHAN. Balıkesir Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı. Balıkesir Üniversitesi Kütüphane ve SEMA AYHAN Balıkesir Üniversitesi Kütüphane ve Balıkesir Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı Dokümantasyon Daire Başkanlığı Unvanı Unvanı : Daire : Daire Başkanı Başkanı Adres : Çağış

Detaylı

Bir üniversiteyi ilerleten, yücelten kitaplardır. WEL, o üniversitenin en büyük sanal kitaplığıdır. Academic Research, Rare & Special ebook Library

Bir üniversiteyi ilerleten, yücelten kitaplardır. WEL, o üniversitenin en büyük sanal kitaplığıdır. Academic Research, Rare & Special ebook Library Bir üniversiteyi ilerleten, yücelten kitaplardır. WEL, o üniversitenin en büyük sanal kitaplığıdır. Academic Research, Rare & Special ebook Library Kullanım Kılavuzu WEL; Multi-Terabyte sunucu ağ içinde

Detaylı

BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KÜTÜPHANESİ TEZLER VERİTABANI

BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KÜTÜPHANESİ TEZLER VERİTABANI BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KÜTÜPHANESİ TEZLER VERİTABANI 1- Kütüphane ve BLISS in tarihçesi Bilkent Üniversitesi Kütüphanesi 1986 yılında 300 adet yabancı dergi aboneliği ve 5000 e yakın kitap koleksiyonu ile

Detaylı

Bilişim Teknolojilerine Giriş

Bilişim Teknolojilerine Giriş Bilişim Teknolojilerine Giriş Bilginin toplanması, işlenmesi, saklanması ve iletilmesini sağlayan teknolojilerin bütününe bilişim teknolojileri denir. Bilişim Teknolojisi Girilen verileri saklayan, işleyen,

Detaylı

Ünite-2 Bilgisayar Organizasyonu. www.cengizcetin.net

Ünite-2 Bilgisayar Organizasyonu. www.cengizcetin.net Ünite-2 Bilgisayar Organizasyonu Bilgisayar Nedir? Belirli bir sonuç üretmek amacıyla; mantıksal kıyaslamalardan sonuç çıkarabilen, büyük miktarlarda bilgiyi depolayabilen ve gerektiğinde bu bilgileri

Detaylı

AFYON KOCATEPE ÜNĠVERSĠTESĠ KÜTÜPHANE VE DOKÜMANTASYON DAĠRE BAġKANLIĞI 2007 YILI FAALĠYET RAPORU

AFYON KOCATEPE ÜNĠVERSĠTESĠ KÜTÜPHANE VE DOKÜMANTASYON DAĠRE BAġKANLIĞI 2007 YILI FAALĠYET RAPORU AFYON KOCATEPE ÜNĠVERSĠTESĠ KÜTÜPHANE VE DOKÜMANTASYON DAĠRE BAġKANLIĞI 2007 YILI FAALĠYET RAPORU Bilgi çağının en önemli gereksiniminden biri de, içinde bilgi barındıran her türlü materyalin bulunduğu,

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI İÇERİK 2 BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI ÖĞR. GÖR. HASAN ALİ AKYÜREK Ders izlencesi Bilgisayara giriş Bilgisayar nedir? Bilgisayarın tarihçesi Bilgisayarların sınıflandırılması Bilgisayar nasıl çalışır?

Detaylı

Görme ve İşitme Engellilerin Üniversite İnternet Sayfalarına Erişebilirliği İshak Keskin İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü ishakkeskin@hotmail.com Esra G. Kaygısız

Detaylı

Girdi ve Giriş Aygıtları

Girdi ve Giriş Aygıtları Girdi ve Giriş Aygıtları 1 Girdi nedir? Girdi, bilgisayarın belleğine girilen veri ve talimatlardır. 2 Giriş Aygıtları Nelerdir? Giriş aygıtı, kullanıcıların bir bilgisayara veri ve talimatları girmelerine

Detaylı

Dijital Kaynak Oluşturma ve Sunum Çözümleri; Zeutschel, Qidenus Tarayıcı ve Hizmet Portalı. ANKOSLink 2014, 18-20 Nisan.

Dijital Kaynak Oluşturma ve Sunum Çözümleri; Zeutschel, Qidenus Tarayıcı ve Hizmet Portalı. ANKOSLink 2014, 18-20 Nisan. Dijital Kaynak Oluşturma ve Sunum Çözümleri; Zeutschel, Qidenus Tarayıcı ve Hizmet Portalı ANKOSLink 2014, 18-20 Nisan Merve OKUR İçerik 1. Dijitalleştirmenin Amacı 2.Dijitalleştirme Hazırlığı 3.Dijitalleştirme

Detaylı