DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA YÖNTEMİ İLE TÜRKİYE DEKİ SİGORTA ŞİRKETLERİNİN PERFORMANSLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA YÖNTEMİ İLE TÜRKİYE DEKİ SİGORTA ŞİRKETLERİNİN PERFORMANSLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ"

Transkript

1 İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Yıl:4 Saı:7 Bahar 005/ s.9-9 DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA YÖNTEMİ İLE TÜRKİYE DEKİ SİGORTA ŞİRKETLERİNİN PERFORMANSLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Münevver TURANLI Ali KÖSE ÖZET İnsanlar gerek günlük gerekse iş aşamlarında kararlar alarak haatlarına devam etmektedirler. Bu kararlar kimi zaman önemsiz kararlar olmakla birlikte çoğu kez oldukça önemli sonuçlara neden olmaktadır. Bir kararın verilebilmesi için birden fazla seçeneğin olması gerekmektedir. Bölece karar verecek olan kişi fadası en fazla olan seçeneği seçerek kararını belirleecektir. Bütün sektörlerde işletme öneticileri kararlarını alırken bulundukları sistemin apısını ve özelliklerini çok ii bildikleri takdirde optimum karara ulaşabilirler. Çok amaçlı karar alma birden fazla amaç söz konusu olduğunda vea tek bir amacın çözümü için birden fazla seçenekle karşılaşıldığında ortaa çıkar. Bu nedenle çok amaçlı karar alma problemi belirli faktörlerin oluşturduğu bir faktörler grubunu içerir. Bu çalışmada doğrusal hedef programlama öntemi kullanılarak sigorta şirketlerinin performansları karlılık likidite ve kapasite açısından değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Karar Alma Çok Amaçlı Karar Alma Doğrusal Hedef Programlama. THE EVALUATION OF INSURANCE COMPANIES PERFORMANCE IN TURKEY WITH LINEAR GOAL PROGRAMMING METHOD ABSTRACT In their dail lives or careers people make decisions. Sometimes these decisions ma not be important. But generall their results are critical. There must be multiple choices to make a decision. So that decision maker has the opportinit of choosing the one which is the most useful. Business managers of all sectors can make optimum decisions if the have sufficient knowledge about proporties of the sstem in which the work. Multi-objective decision making arises when more then single objective exists or when there are more then one choices for the solution of an objective. So multi-objective decision making problems consists of a group of factors. This paper evaluated performance of insurance companies with respect to efficienc liquidt and capacit b using linear goal programming method. Kewords: Decision Making Multi Decision Making Linear Goal Programming. İstanbul Ticaret Üniversitesi İdari Bilimler FakültesiÜsküdar-İSTANBUL Marmara Üniversitesi Bankacılık ve Sigortacılık Yükseokulu Göztepe-İSTANBUL 9

2 Münevver Turanlı Ali Köse. GİRİŞ Karar alma üzıllardır var olan ve insanın düşünce apısının değişmesile sürekli gelişen bir kavramdır. Başlangıçta tek amaç doğrultusunda alınan kararlar amaç ve tercih değerlerindeki farklılaşmaların arattıgı bir sonuç olarak birden fazla amacı sağlamaa önelik sistemlere doğru ilerlemee başlamıştır. Yıllar geçtikçe gerek teknolojik gerekse işletmelerin çevresel faktörlerindeki gelişmeler nedenile günümüzde bireler vea işletmeler tek bir amacı optimum seviee getirmek erine eş zamanlı birden fazla amacı optimum seviee getirmee çalışarak zaman ve maliet değerlerini en aza indirgemei amaçlamaktadırlar. Bu durum birelerin vea işletmelerin çok amaçlı karar alma problemleri ile karşı karşıa olduğunu gösterir. Bu süreç içerisinde çok amaçlı karar problemlerinin çözümüne ilişkin çeşitli öntemler geliştirilmiş ve bilimsel öntemler ışığı altında çok amaçlı karar alma problemlerinin çözümü araştırılmıştır. Bulunan çözüm değerlerinin geçerliliği ugulamada elde edilen başarılı sonuçlar ile kendini göstermiştir. Birbiri ile çelişen amaçlar içeren problemlerin çözümünde tüm amaçlar her zaman anı önem derecesine sahip değildir. Bu nedenle öntemler geliştirilirken genellikle amaçlar arasındaki öncelikler dikkate alınmaktadır. Birçok sistemde olduğu gibi finans sisteminde birbirile çelişen çok çeşitli amaçlar söz konusudur. Bu çelişkiler işletmelerin karşı karşıa kaldığı etkenlerin ve kısıtlaıcıların sürekli olarak artmasıla daha da karmaşık bir hal almaktadır. Bu amaçlar arasında seçim apacak olan finansal önetim gelişmekte olan analitik öntemleri sıklıkla kullanmakla birlikte bazen bu öntemleri gözardı edip sadece kendi bilgi ve tecrübelerine daanarak kararlar almaı tercih etmektedir. Şüphesiz karar alıcıların bilgi ve tecrübesinin üksek düzede olması alınacak kararları pozitif önde etkileecektir ancak bilginin ve teknolojinin sınırsız olduğu günümüzde karar alıcının bilgi ve tecrübesinin anında analitik öntemleri dikkate alması başarıı daha çabuk getirecektir. Bu nedenle finans sistemi içinde de çok amaçlı karar alma öntemleri kendisine çok fazla kullanım alanı bulmuştur.. ÇOK AMAÇLI KARAR ALMA Karar alma bir amaca ulaşmak için eldeki olanak ve koşullara göre mümkün olabilecek çeşitli hareket biçimlerinden en ugun olanını seçmektir. Tanımdan da anlaşılacağı üzere tüm karar problemlerinin bir amacı olmalıdır. Fakat en güç olanı ele alınacak özel amacın seçimidir (Öztürk 987). 0

3 İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Bahar 005/ Karar alma esnasında karar alıcı kararın sonucu hakkında üç durum ile karşı karşıadır. İlk durumda herhangi bir kararın alınabilmesi için karar alma problemindeki bütün seçeneklerin sonuçları bilinior olabilir (Turanlı 988). Bu belirlilik ortamında karar alıcı amacına en ugun seçeneği kolaca belirleecektir. İkinci durumda karar alıcı seçeneklerin hangi şartlar altında hangi sonuçları vereceğini bilmior olabilir. Bu durumda karar alıcı bu belirsizlik ortamında çeşitli tekniklere göre seçimine en ugun gelen kararı almak zorundadır (Bernard 990). Üçüncü durumda ise karar alıcı bütün seçeneklerin her koşul altında alacağı sonuçları belirli olasılık değerleri ile belirleebilir. Bu durumda karar alıcı elindeki olasılık değerlerinden ararlanarak optimum amaca önelik bir seçim apacaktır. Olasılıkların geçmiş deneimlerden hareketle belirlendiği durumlarda süreç risk altında karar alma olarak belirlenir (Cross: 995). Karar problemlerinin çözümünde genellikle tek amaç üzerinde oğunlaşma sonuçlara kola bir şekilde ulaşma açısından oldukça etkilidir. Ancak karşılaşılan sorunlar bulundukları sistem içinde tek amaçtan ziade birden fazla vea birbirlerile çelişen amaçlar olarak ortaa çıkmaktadır. Birden fazla amacın optimal çözüm değerlerine ulaşabilmek için zaman içerisinde çok saıda öntem geliştirilmiştir. Bu öntemlere genel olarak çok amaçlı karar alma öntemleri denilmektedir. Çok amaçlı karar kapsamının ana fikri her bir bölümün merkezindeki karar alıcı tarafından bölümler içindeki büük problemlerin anlaşılır olmasının sağlanması ve bu problemlerin çözüme ulaşması şeklinde açıklanabilir (Goodwin ve Wright 99). Çözüm karar alıcının kendi tercih durumu ile tutarlı hareket etmesi halinde kendi alternatif çözümünün seçileceğine işaret eder. Çok amaçlı karar alma modellerinde iki önemli temel aklaşım vardır. Bunlardan biri sonuç önlendirme aklaşımı diğeri ise süreç önlendirme aklaşımıdır (Zelen 98). Sonuç-önlendirme aklaşımının temelinde eğer bir karar sürecinin sonucu önceden doğru olarak biliniorsa ki bu aklaşımın temelini oluşturur o zaman karar süreci açıkça anlatılır. Bu aklaşımdaki karar analizinin kuralı basit ve çok özellikli fada teorileri gibi benzeri teorilerde sorulan ne ve ne zaman sorularından çok nasıl sorusunu soran bir önlendirmedir. Süreç-önlendirme aklaşımında ise; temelde belirlenen karar süreci bir tane olduğunda bu karar süreci doğrultusunda sonuç önceden doğru olarak tahmin edilebilir.

4 Münevver Turanlı Ali Köse Çok amaçlı karar alma öntemleri son ıllarda oldukça ilerleme sağlanmış öntemlerdir. Fakat geliştirilen öntemlere rağmen uzun ıllardır kullanılmakta olan ve birçok araştırmacı tarafından geçerliliği şüphe götürmeen öntemler de hala üstünlüklerini sürdürmektedirler. Çok amaçlı karar alma öntemlerinde lineer cebir simpleks öntemi ve bazı bilgisaar paket programlarının kullanım bilgisine ihtiaç duulduğu görülmektedir. Bu ihtiaçların giderilmesi ile birlikte matematiksel apıda er alan maksimizason vea minimizason problemi çözülerek karar alıcıa seçim aşamasında ardımcı olunur. Çok amaçlı karar alma problemleri ugulama alanlarına amaç ve kısıtlarına ve karar alıcı ile ilişki düzelerine göre sınıflandırılır. Bunlardan ugulamada oldukça geniş kullanım alanı olan Doğrusal Hedef Programlama öntemi amaç ve kısıtlarına göre olan sınıflandırma içinde er almaktadır.. DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA YÖNTEMİ Hedef programlama ilk defa doğrusal hedef programlama olarak Charnes ve Cooper tarafından önerilmiştir (Charnes ve Chooper 96). Yöntemin temelinde amaçların önem derecesine göre sıralanması ve hedeflerin belirlenmesi atar. Bu öntem amaçların hepsini birer kısıt haline dönüştürür ve önem sırasına göre hedeflerden sapmaları minimize etmee çalışır. Yapılan araştırmalar olası hataları önlemek için karar alıcının değişik önem sırası ve hedefler ile problemi bir kaç kez çözmesini tavsie etmektedir (Ching-Lai ve Masud 979). Bu öntemde; saptanan hedeflerden sapmaları minimize etmee çalışırken her bir amaç fonksionu için karar verici tarafından tanımlanmış öncelik ve ağırlık katsaıları dikkate alınır. Hedef programlama tekniği apısal olarak tüm sapmalar toplamını minimize eden bir teknik olmasından ziade mümkün olduğu kadar daha üksek öncelikli sapmaları minimize eden bir tekniktir (Kuruüzüm 998). Ugulamada karşılaşılan bir başka durum ise hedefler için belirlenecek önem düzelerinin eşit olması şeklinde ortaa çıkar. Hedefler anı derece önemli olduklarında amaç çok basit olarak istenmeen sapmaların toplamının en küçüklemesi olarak açıklanır (Cinemre 00). Doğrusal hedef programlama probleminin maksimizason olarak genel ifadesi aşağıdaki gibidir.

5 İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Bahar 005/ Max (f (x) f (x) f m (x)) g k (x) b k x 0 k = p Doğrusal hedef programlama probleminin minimizason olarak genel ifadesi ise aşağıdaki gibidir. Amaç fonksionu; Min ( w k p k (d i /- ) kısıtlar g i (x) d - i - d i = b i g k (x) 0 x i d - i d i 0 (d - i ) (d i ) = 0 i = m k = p Burada p k karar alıcının modeldeki amaç fonksionlarından sapmaların hedef fonksionunda hangi sırada minimize edileceğini belirtir önceliklerin önem seviesi p k p k p k... p kn şeklindedir. Bu durumda ugulamada en üksek önceliğe sahip sapma değişkeni (p k ) minimize edilir daha sonra diğer öncelikli sapma değişkeni için işlem apılır w k karar alıcı tarafından tanımlanan ağırlık katsaılarıdır. b i karar alıcı tarafından amaçlar için belirlenmiş hedef değerlerdir. d i - ve d i lar i. hedefteki artı ve eksi sapmaları göstermektedir. (d i - ) (d i ) = 0 koşulu herhangi bir aşamada anı denkleme ait iki sapma değişkeninin anı anda pozitif değer alamaacağını gösterir. Hedef programlama amaçlarda medana gelen sapmaları minimize etmei amaçlaan bir teknik olduğuna göre problem doğrusal hedef programlamada minimizason problemi olarak düşünülür ve bu durumda amaç fonksionu ve hedef denklemleri aşağıdaki gibi belirlenir (Lee 97); Min {w (d - d ) w (d - d ) w i (d - d )} g k (x) d - i - d i = b k g i (x) d - ki - d ki = b i d - i d i 0 (d - i ).(d i ) = 0 k = p i = m

6 Münevver Turanlı Ali Köse Görüldüğü gibi problemde amaç fonksionu daha önce tanımlanan başarı fonksionlarından oluşmakta ve orjinal amaç fonksionları hedef denklemleri haline dönüşmektedir. Bölece m tane orjinal amaç fonksionu ve p tane kısıttan oluşan maksimizason problemi (pm) hedef denklemi haline dönüşür. Dönüştürmenin tamamlanmasının ardından problem doğrusal hedef programlama öntemi ile çözülür. Ulaşılan sonuçlar karar alıcıa sunulur ve karar alıcı bu sonuçlar arasından en ugununu seçer. 4. UYGULAMA Bu çalışmada Türk Sigorta Sektöründe haat dışı branşlarda er alan şirketlerin finansal oranları dikkate alınarak şirketlerin sektör ortalamasına göre belirli hedefleri sağlamaları ve bu hedefleri sağlarken bilançolarındaki değerlerin ne düzede olması gerektiği araştırılmaktadır. Ugulamanın amacı doğrusal hedef programlama öntemi ile finans sistemi içinde önemli bir role sahip olan sigorta sektöründe er alan şirketlerin belirlenen finansal oranlar ve aldıkları kararlar doğrultusunda başarılı olup olmadıklarını belirlemee çalışmaktır. Türk sigorta sektöründe er alan sigorta şirketlerinin finansal performansına önelik incelemede öncelikle sektör ortalaması değerleri belirlenmiştir. Ugulama 00 ılı verilerinden hareketle 00 ılına ait hedef değerlerin belirlenmesini bu hedeflerin belirli sınırlar dahilinde elde edilebilirliğinin araştırılmasını doğrusal hedef programlama öntemi ile elde edilen sonuçlara göre sigorta şirketlerinin finansal performanslarının 00 ılına göre değerlendirilmesini kapsamaktadır. Arıca çalışmada 004 ılı için belirtilen kısıtlar altında model eniden oluşturulmuştur. 004 ılı için gerçek değerler henüz aınlanmadığı için 004 ılına ait değerlendirme apılamamıştır. Sigorta sektöründe 00 ılına ait hedef değerler (amaçlar) belirlenirken 00 ılının mevcut değerlerinin en az 00 ılına ait enflason değeri kadar artacağı varsaımı dikkate alınmıştır. Bu değerlerin belirlenmesinde T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Sigorta Denetleme Kurulu tarafından her ıl düzenli olarak aınlanan Türkie de Sigorta Faalietleri Hakkındaki Rapor lar kullanılmıştır. 00 ılı için hedef değerler belirlendikten sonra 00 ılındaki mevcut değerler ile hedef değerler karşılaştırılmış ve sektör ortalamasına göre başarılı a da başarısız olan şirketler belirlenmee çalışılmıştır. 4

7 İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Bahar 005/ Ugulama sigorta sektörünün haat dışı branşı üzerinde gerçekleştirilmiştir. 00 ılı itibarile sektördeki haat dışı şirket saısı otuz altıdır. Bu branş için Türkie de Sigorta Faalietleri Hakkındaki Rapor lardan elde edilen konsolide bilanço değerleri ardımıla sektör ortalamasına önelik değerler belirlenmiş bu ortalamalardan hareketle hedef değerlere ulaşılmış ve bunların optimum düzede elde edilmesile amaçlara ulaşılmaa çalışılmıştır. Sigorta denetleme kurulunca aınlanan raporlardan elde edilen haat dışı branşa ait veriler WinQSB paket programı ardımıla çözümlenirken Doğrusal Hedef Programlama Yöntemi kullanılmıştır. Doğrusal hedef programlama çok amaçlı karar problemlerinin çözümü için önerilen ilk öntemlerdendir. Ugulamada bu öntemin tercih edilmesinin nedeni; finans sistemi içindeki sektörlere sıkça ugulanan bir öntem olmasıdır. Çok amaçlı karar alma öntemleri içinde oldukça geniş ugulama alanına sahip olan doğrusal hedef programlama birden fazla amacı anı anda en iilemee çalışarak optimum çözüm vea çözüm kümesini karar alıcıa sunmaa çalışmaktadır. Doğrusal hedef programlama a amaçlara önelik fadaları maksimum aparak a da amaçlar için belirlenen hedeflerden sapmaları minimize ederek çözüme ulaşır. Türk sigorta sektörüne önelik apılacak bu ugulamalarda karlılık likidite ve kapasite için belirlenecek hedeflerden sapmaların minimizasonu ile ilgilenilecektir. Ugulamada haat dışı sigorta şirketlerinin konsolide bilanço değerlerinin ortalamaları alınarak standart bir şirket oluşturulmuştur. Elde edilen bu değerlere göre enflason değerleri esas alınarak hedefler belirlenmiş ve bu hedeflere önelik çözümler araştırılmıştır. Şirketler faalietlerini çeşitli kısıtların sınırlaıcı koşulları altında sürdürürler. Kısıtlar genel olarak hedef ve sisteme önelik kısıtlar olmak üzere ikie arılır. Diğer taraftan sistem kısıtları ise asal ve önetimsel kısıtlar olarak kendi aralarında ikie arılırlar. Kısıtların belirlenmesinde asal zorunluluklar ve finans sistemi içinde genel kabul görmüş finansal oranlar dikkate alınarak mevcut dönemde ele alınan oranların değerlerinin en azından bir sonraki dönemde de tutturulması gerektiği varsaılarak sırasıla asal ve önetimsel kısıtlar belirlenir. Kısıtların oluşturulmasında konsolide bilanço değerlerinden elde edilen sektör ortalamasına ait değerler kullanılmıştır. Bu açıklamalar çerçevesinde ugulama için toplam 6 kısıt belirlenmiştir. Bunlardan ü hedef si asal i ise önetimseldir. Bu amaçlar ve kısıtlar doğrultusunda WinQSB paket programı kullanılarak çözüm değerleri elde edilmiştir. Elde edilen hedef değerlerin sonraki ılda başarılıp başarılmadığı her şirket için kontrol edilmiş 5

8 Münevver Turanlı Ali Köse ve bu sonuçlara göre finansal performansı başarılı olan ve olmaan şirketler tespit edilmiştir. 4.. Doğrusal Hedef Programlama Yöntemi ile 00 Yılı İçin Türk Sigorta Sektörüne Yönelik Modelin Oluşturulması Çözümü ve Değerlendirilmesi Finans sisteminin gelişiminde kilit rol onaan sigorta şirketlerinin ilerie önelik kararları incelenirken mevcut ve ilerideki muhtemel finansal performansları dikkate alınır. Bu değerlere göre kararlar almak için çok çeşitli oranlar kullanılmaktadır. İşletmelerin finansal performanslarını değerlendirmek için önce işletmenin amaçları hedefleri karar değişkenleri ve model kısıtları belirlenerek modelin genel apısı oluşturulur. Oluşturulan modelin çözümü ile işletmelerin performansları ölçülmee çalışılır. Modelin oluşturulması sırasında kullanılan oranlar genel olarak karlılık likidite ve kapasite olmak üzere üç ana başlık altında toplanır. Karlılık hedef değeri bilançoda belirtilmiş olan dönem kar/zararı ile belirlenir. Sigorta şirketleri için likidite nakit ödenektir şeklinde tanımlandığı için likidite hedef değeri kasa ve banka değerlerinin toplamı ile belirlenir. Bir sigorta şirketinin kapasitesinin eterli olması özkanak ve üretim (prim) değerlerinin hasar tazminatlarını ve giderlerini ödeebilecek durumda olması anlamına gelir bu nedenle kapasite hedef değeri belirlenirken özkanaklar ve prim değerleri pozitif ödenen tazminatlar ve genel giderler negatif olarak dikkate alınırlar (Kaha 00: 8). Sigorta şirketlerinin performanslarını hesaplamada kullanılacak olan model; amaçların karar değişkenlerinin ve model kısıtlarının belirlenmesi olarak üç aşamada incelenecektir Amaçların Belirlenmesi Türk sigorta sektöründe er alan şirketlerin finansal performansı; karlılık likidite ve kapasite açısından değerlendirileceği için amaçlar şirketin karlılık likidite ve kapasite durumlarının optimum seviede tutulması şeklinde belirlenecektir. Diğer taraftan doğrusal hedef programlamada amacımız bu karlılık likidite ve kapasite değerlerine tam olarak a da en akın sapma değerleri ile ulaşmaktır. 00 ılı hedef değerleri belirlenirken 00 ılı değerlerinin en az 00 ılı enflason değeri (% 0.8) kadar artacağı varsaımından hareketle karlılık likidite ve kapasite amaçlarına önelik hedef değerleri aşağıdaki gibi belirlenmiştir. Karlılık hedef değeri: Likidite hedef değeri: 6.9 Kapasite hedef değeri:

9 İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Bahar 005/ 4... Karar Değişkenlerinin Belirlenmesi Şirketlerin finansal performansı değerlendirilirken faalietleri sonucu oluşan finansal tablolar araç olarak kullanılırlar. Bu tablolardaki mevcut veriler işletme önetiminin etkinliği ve eterliliği hakkında bilgi verdiği gibi işletmenin anlık durumunun değerlendirilmesi ve geleceğinin planlanması konusunda karar verilmesinde de büük ölçüde ardımcı olur. Finansal performansın değerlendirilmesinde bilanço gelir-gider tablosu fon akım tablosu kar dağıtım tablosu gibi çok çeşitli finansal tablolar kullanılır. Bu ugulamada sigorta şirketlerinin finansal performansı değerlendirilirken ele alınan karar değişkenleri bilanço ve gelir-gider tablosunda er alan kalemlerden oluşmaktadır. Buna göre karar değişkenleri aşağıda görüldüğü gibi belirlenir. Bilanço Aktif Değişkenler X : Kasa X : Banka X : Menkul Değerler X 4 : Alacaklar X 5 : Sabit Değerler X 6 : Diğer Aktifler Pasif Değişkenler X 7 : Borçlar X 8 : Teknik Karşılıklar X 9 : Serbest Karşılıklar X 0 : Özkanaklar X : Kar X : Diğer Pasifler Gelir gider değişkenleri: X : Prim X 4 : Hasar X 5 : Genel Giderler 4... Model Kısıtlarının Belirlenmesi Finansal performansın belirlenmesinde çok saıda oran kullanılabilir. Bu oranlardan temel olarak incelenmesi gerekenler modelin kısıtlarını oluşturacaktır. Kısıtlar hedef ve sistem kısıtları olmak üzere iki başlıkta genelleştirilirler. Hedef kısıtları en küçük istenmeen sapma ile ulaşılmak istenen kısıtlardır. Sistem kısıtları ise incelenen sistemin doğasında bulunan kısıtlardır. Sistem kısıtları sigorta sektörü açısından zorunlu (asal) kısıtlar ve önetim tarafından belirlenmiş önetimsel kısıtlar olarak ikie arılır. 7

10 Münevver Turanlı Ali Köse Doğrusal programlamanın genel formuna göre bu kısıtların sağ tarafında sabit bir değer (ugulamamızda bu sabit değer sıfırdır) sol tarafında ise karar değişkenleri ve bunlara ilişkin katsaılar bulunmalıdır. Bu nedenle oranda er alan karar değişkenleri ile oranın eşit olduğu değer arasında gerekli matematiksel dönüşümler apılarak bütün kısıtlar bu genel forma ugun şekilde oluşturulmuştur. Hedef Kısıtları Hedeflere önelik kısıtlar belirlenmeden önce hedeflerin öncelik sırası belirlenir. Gerek finans sistemi gerekse sigortacılık sistemi açısından bakıldığında karlılık hissedarlar ve de atırımcılar açısından birinci önceliğe sahipken kapasite işletme öneticileri için birinci önceliğe sahip görünmektedir. Diğer taraftan işletmelerin aşamlarını sürdürebilmeleri için öncelikle günlük gereksinmelerini karşılaabilecek likiditee sahip olmaları gerekir bu durumda öncelik sıralaması her birim a da bire için farklı olacağından hedeflerin öncelikleri arasında fark olmadığı varsaılarak çözüm araştırılır. Hedeflerin ne kadarlık bir bölümünün başarıldığını gösteren sapmalar her bir hedef için aşağıdaki gibi tanımlanır. = Karın den az olması (istenmeen sapma) = Karın den fazla olması (arzulanan sapma) = Likiditenin 6.9 den az olması (istenmeen sapma) = Likiditenin 6.9 den fazla olması (arzulanan sapma) = Kapasitenin 68.9 den az olması (istenmeen sapma) = Kapasitenin 68.9 den fazla olması (arzulanan sapma) Buna göre hedef kısıtlaıcılar aşağıda görüldüğü gibi oluşturulur. Bilanço da er alan ve karlılığı etkileen değişkenler sırasıla; X X 4 X 7 X 0 X 5 likiditei etkileen değişkenler sırasıla X X X X 4 ve kapasitei etkileen değişkenler ise X 0 X X 4 ve X 5 tir. Birinci ve üçüncü amaçta er alan karar değişkenlerinin toplam aktifler içindeki palarının karlılık ve kapasite için belirlenmiş olan hedefleri açıklama gücüle anı olduğu varsaılarak değişkenlere ait katsaılar elde edilmiştir. Likidite amacı olan ikinci amaç için ise karar değişkenlerine ait katsaılar ilgili değişkenlerin likit olma a da likit değilse likit hale dönebilme hızlarına göre belirlenmiş ve aşağıdaki değerler elde edilmiştir. 8

11 İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Bahar 005/ kar hedefi; 0.7 X 0.6 X X 7 0. X X 5 likidite hedefi; 0.99 X 0.99 X 0.90 X 0.75 X 4 kapasite hedefi; 0. X 0.5 X X X = 6.9 = 68.9 = Sistem Kısıtları; Sistem kısıtları incelenen problemin doğası gereği oluşan kısıtlardır. Bunlar mutlak olan ve değişmelerine izin verilmeen kısıtlardır (Cinemre 00). Sigorta sektöründe sistem kısıtları zorunlu ve önetimsel olmak üzere iki farklı şekilde ortaa çıkar. Zorunlu kısıtlar muhasebe sistemi ve sigortacılık mevzuatındaki zorunlu sınırlamaların dikkate alınması sonucu belirlenmiş kısıtlardır. Yönetimsel kısıtlar ise şirket öneticileri tarafından belirlenmiş olan ve gerek finans sistemi gerekse sigorta sektörünce genel kabul görmüş ilkeler doğrultusunda belirlenmiş kısıtlardır. Zorunlu kısıtlar; X X X X 4 X 5 X 6 - X 7 - X 8 - X 9 - X 0 - X - X = 0 X 0.0 X 0 0 şeklinde elde edilir. Yönetimsel kısıtlar; Yönetimsel kısıtlar belirlenirken hedeflerle ilişkili mevcut oranlardaki önetimsel sınırlamalar dikkate alınmıştır. Oranlara ilişkin önetimsel sınırlamalar genel olarak bir önceki ıl elde edilen sektör ortalaması değerinden az a da çok olmasına göre belirlenir. Oran hesaplanırken bir önceki ılın sektör ortalamasından az olması gerekiorsa kısıt küçüktür fazla olması gerekiorsa büüktür şeklinde oluşturulur. Sigorta sektörüne önelik karlılık likidite ve kapasitele ilgili oranlar aşağıdaki gibi belirlenir. - Karlılık Kısıtları: X 0.07 X 0.07 X 0.07 X 0.07 X X X 6 0 X 0. X 0 0 X 0.06 X 0 9

12 Münevver Turanlı Ali Köse - Likidite Kısıtları: X X X X 4.5 X 7.5 X 8 0 X X X X 7 X Kapasite kısıtları: X 0 0. X 0. X 0. X 0. X 4 0. X 5 0. X 6 0 X X 0.6 X 0.6 X 0.6 X X X 6 0 X X 0 X X X X X 0 X.5 X.5 X.5 X.5 X 4.5 X 5.5 X 6 0 X X 0.8 X 0.8 X 0.8 X X X 6 0 şeklinde elde edilir Modelin Oluşturulması Önceki bölümlerde açıklanan amaçlar ve kısıtlar doğrultusunda modelin genel ifadesi aşağıda görüldüğü gibi oluşturulur. Z enk = Hedeflere önelik kısıtlar: 0.7 X 0.6 X X 7 0. X X X 0.99 X 0.90 X 0.75 X 4 0. X 0.5 X X X = 6.9 = 68.9 = Sisteme önelik kısıtlar: X X X X 4 X 5 X 6 - X 7 - X 8 - X 9 - X 0 - X - X = 0 X 0.0 X 0 0 Zorunlu kısıtlar 0

13 İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Bahar 005/ X 0.07 X 0.07 X 0.07 X 0.07 X X X 6 0 X 0. X 0 0 X 0.06 X 0 X X X X 4.5 X 7.5 X 8 0 X X X X 7 X 8 0 X 0 0. X 0. X 0. X 0. X 4 0. X 5 0. X 6 0 X X 0.6 X 0.6 X 0.6 X X X 6 0 X X 0 X X X X X 0 X.5 X.5 X.5 X.5 X 4.5 X 5.5 X 6 0 X X 0.8 X 0.8 X 0.8 X X X 6 0 Yönetimsel kısıtlar Her hedeften sadece bir tane sapmanın olabileceğini gösteren kısıtlar: = 0 = 0 = 0 Negatif olmama koşulu: X X X X 4 X 5 X 6 X 7 X 8 X 9 X 0 X X X X 4 X Modelin Simpleks Algoritması ile Çözümü Doğrusal programlama problemlerinin çözümünde kullanılan simpleks algoritmasının geliştirilmiş bir versionu doğrusal hedef programlama önteminin çözüm tekniği olarak kullanılmaktadır. Modelin WinQSB paket programı ardımıla çözümü 9 aşamada gerçekleştirilmiştir. Elde edilen optimum sonuca göre modelde er alması gereken temel değişkenler sırasıla X X 4 X 0 X ve X tür. Modelin çözümü sonucunda birinci hedef değerinin sağlanabilmesi için bu hedef değerle ilişkili olan temel değişken değerleri (X X 4 ve X 0 ) ve 7.97 olarak ikinci hedef değerinin sağlanabilmesi için bu hedef değerle ilişkili olan temel değişken değerleri (X ve X 4 ) ve 06. olarak son olarak üçüncü hedef değerinin sağlanabilmesi için bu hedef değerle ilişkili olan temel değişken değerleri (X 0 ve X ) 7.97 ve olarak bulunmuştur.

14 Münevver Turanlı Ali Köse Elde edilen optimum sonuca göre amaçlar için belirlenen hedef değerler istenen önde sağlanmıştır. Optimum çözümde temel değişken olarak er alan sapma değerleri sırasıla birinci ve ikinci amaçtaki arzulanan sapmaları göstermektedir. Sigorta şirketleri bu amaçlar için belirlenmiş olan hedef değerlerini bu miktarlar ( ) kadar aşabileceklerdir. Üçüncü amaçta ise ne olumlu ne de olumsuz sapma söz konusudur Sigorta Şirketlerinin 00 Yılı Model Sonuçlarının Değerlendirilmesi Hedeflerin hepsi sağlandığı için sigorta şirketleri bu üç amaç doğrultusunda değerlendirilir. Amaçlar arasında öncelik sıralaması olmadığı için herhangi bir amacı sağlamış olan şirketler başarılı amaçların hiçbirini sağlaamamış şirketler ise başarısız şirketler olarak değerlendirilmiştir. Ancak sadece bir amacı sağlamış olan şirketle üç amacı da sağlamış şirket arasındaki farkı belirtebilmek için sadece bir amacı sağlaan şirketler için az başarılı herhangi iki amacı sağlaan şirketler için başarılı ve üç amacı da sağlaan şirketler için ise çok başarılı şirketler arımına gidilmiştir. Sigorta şirketlerinin 00 ılında elde ettikleri amaç değerleri Tablo de er almaktadır. Belirlenen hedefler doğrultusunda başarısız az başarılı başarılı ve çok başarılı sigorta şirketleri Tablo ve Tablo de görüldüğü gibi belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre haat dışı branşta faaliet gösteren 6 şirketten 7 si 00 ılında amaçlar için belirlenen hedeflerden hiçbirini sağlaamadıkları için başarısız olmuşlardır. şirket tek amacı sağlaabildiği için az başarılı şirket iki amacı sağlaabildiği için başarılı 4 şirket ise üç amacı da sağlaabildiği için çok başarılı olarak değerlendirilmiştir Yılı İçin Model ve Hedef Değerlerinin Belirlenmesi Bu bölümde 00 ılı raporuna göre 004 ılında ulaşılması hedeflenen değerler tespit edilip 004 ılına ait model oluşturulmuş ve çözüm değerlerine ulaşılmıştır. Ancak 004 ılına ait gerçekleşen veriler henüz aınlanmadığı için sadece bu ıla ait hedef değerler belirlenmiştir.

15 İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Bahar 005/ Tablo. Sigorta Şirketlerinin 00 Yılında Gerçekleştirdikleri Amaç Değerleri Sigorta Şirketleri Karlılık Amacı Likidite Amacı Kapasite Amacı AIG AKSİGORTA ANADOLU ANONİM TÜRK ANKARA ANONİM TÜRK AXA OYAK BAŞAK BATI BİRLİK COMMERCIAL UNION DEMİR EGS FİNANS GARANTİ GENERALİ G.I.C. DÜNYA GÜNEŞ GÜVEN HÜR IŞIK İHLAS İSVİÇRE KAPİTAL KOÇ ALLIANZ MAGDEBURGER MERKEZ RAY RUMELİ SANKO ŞEKER TEB TİCARET T. GENEL T. NİPPON TOPRAK YAPI KREDİ

16 Münevver Turanlı Ali Köse Şirketler Tablo. Hedef Programlama Yöntemine Göre Sigorta Şirketlerinin 00 Yılındaki Finansal Performansları Az Başarılı Başarılı Çok Başarılı Şirketler Şirketler Şirketler ANKARA ANONİM TÜRK AIG GÜNEŞ AKSİGORTA BATI BAŞAK İSVİÇRE ANADOLU ANONİM TÜRK BİRLİK COMMERCIAL UN. AXA OYAK DEMİR GENERALİ T. GENEL EGS FİNANS GARANTİ G.I.C. DÜNYA HÜR IŞIK İHLAS MERKEZ SANKO ŞEKER TEB TİCARET TOPRAK GÜVEN KAPİTAL KOÇ ALLIANZ MAGDEBURGER RAY RUMELİ T. NİPPON YAPI KREDİ 004 ılı hedef değerleri 00 ılı için belirlenmiş olan hedef değerlerin oluşturulmasında apılan varsaımlar doğrultusunda 00 ılında gerçekleşen karlılık likidite ve kapasite değerlerinin en az 00 ılı enflason değeri (%.9) kadar artacağı düşünülerek belirlenmiştir. Bu durumda 004 hedef değerleri aşağıda görüldüğü gibi bulunmuştur. Karlılık hedef değeri: Likidite hedef değeri: Kapasite hedef değeri: ılı için apılacak değerlendirmede belirlenecek kısıtlar da 00 verilerinden hareketle tespit edilecektir. Bu eni hedefler ve kısıtlar doğrultusunda inceleeceğimiz modelin genel ifadesi aşağıda görüldüğü gibi oluşturulur. Z enk = 4

17 İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Bahar 005/ Tablo. Haat Dışı Branşlarda Faaliet Gösteren Sigorta Şirketlerinin 00 Yılında Sağladığı Amaçlar Şirketler Sağlanan Amaçlar AIG Likidite AKSİGORTA Kar likidite ve Kapasite ANADOLU ANONİM TÜRK Kar likidite ve Kapasite ANKARA ANONİM TÜRK AXA OYAK Kar likidite ve Kapasite BAŞAK Kapasite BATI BİRLİK COMMERCIAL UNION Kapasite DEMİR EGS FİNANS GARANTİ GENERALİ Kapasite G.I.C. DÜNYA GÜNEŞ Kar ve Likidite GÜVEN Kapasite HÜR IŞIK İHLAS İSVİÇRE Kar ve Likidite KAPİTAL Kapasite KOÇ ALLIANZ Kar MAGDEBURGER Kapasite MERKEZ RAY Likidite RUMELİ Kapasite SANKO ŞEKER TEB TİCARET T. GENEL Kar likidite ve Kapasite T. NİPPON Kapasite TOPRAK YAPI KREDİ Likidite AIG Likidite 5

18 Münevver Turanlı Ali Köse Hedeflere önelik kısıtlar: Kar Hedefi; 0. X 0.4 X X 7 0. X X 5 Likidite Hedefi; 0.99 X 0.99 X 0.90 X 0.75 X 4 Kapasite Hedefi; 0. X 0.0 X X X = = = Sisteme önelik kısıtlar: X X X X 4 X 5 X 6 - X 7 - X 8 - X 9 - X 0 - X - X = 0 X 0.0 X 0 0 Zorunlu kısıtlar X 0.04 X 0.04 X 0.04 X 0.04 X X X 6 0 X 0. X 0 0 X 0.04 X 0 X X X X 4.5 X 7.5 X 8 0 X X X X 7 X 8 0 X 0 0. X 0. X 0. X 0. X 4 0. X 5 0. X 6 0 X X 0.4 X 0.4 X 0.4 X X X 6 0 X X 0 X X X X X 0 X.0 X.0 X.0 X.0 X 4.0 X 5.0 X 6 0 X X 0.4 X 0.4 X 0.4 X X X 6 0 Yönetimsel kısıtlar Her hedeften sadece bir tane sapmanın olabileceğini gösteren kısıtlar: = 0 = 0 = 0 6

19 İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Bahar 005/ Negatif olmama koşulu: X X X X 4 X 5 X 6 X 7 X 8 X 9 X 0 X X 0 Modelin WinQSB paket programı ardımıla çözümü 9 aşamada gerçekleştirilmiştir. Elde edilen optimum sonuca göre modelde er alması gereken temel değişkenler sırasıla X X 4 X 0 X ve X tür. Modelin çözümü sonucunda birinci hedef değerinin sağlanabilmesi için bu hedef değerle ilişkili olan temel değişken değerleri (X X 4 ve X 0 ) ve olarak ikinci hedef değerinin sağlanabilmesi için bu hedef değerle ilişkili olan temel değişken değerleri (X ve X 4 ) ve olarak son olarak üçüncü hedef değerinin sağlanabilmesi için bu hedef değerle ilişkili olan temel değişken değerleri (X 0 ve X ) ve olarak bulunmuştur. Elde edilen optimum sonuca göre amaçlar için belirlenen hedef değerler istenen önde sağlanmıştır. Optimum çözümde temel değişken olarak er alan sapma değerleri sırasıla birinci ve ikinci amaçtaki arzulanan sapmaları göstermektedir. Sigorta şirketleri bu amaçlar için belirlenmiş olan hedef değerlerini bu miktarlar ( ) kadar aşabileceklerdir. Üçüncü amaçta ise ne olumlu ne de olumsuz sapma söz konusudur. 5. SONUÇ Karar alma basit vea karmaşık sorunlar karşısında karar alıcıların sistematik düşünme apısını geliştirerek sonuçlara ulaşmasında ardımcı olur. Amaçlar vea seçeneklerdeki artışla birlikte optimum sonuca ulaşmak her zaman tam anlamıla mümkün olmaz. Bu durumda karar alma süreci zorlaşacak ve karar alıcı belirli fedakarlıklar ile çözüme ulaşmaa çalışacaktır. Birden fazla amaç vea seçenekli problem karşısında karar almaa ardımcı olmak için geliştirilen çok amaçlı karar alma öntemleri zaman içerisinde bütün sistemlerde kullanılmaa başlanmıştır. Özellikle finans sistemi içinde sıklıkla kullanılan çok amaçlı karar alma öntemleri finansal karar alıcılara optimum sonuçları sunmaktadırlar. Finans sistemi içinde önemli bir ere sahip olan sigorta şirketlerinin amaçlarına önelik apılan bu çalışmada sigorta şirketlerinin performansları karlılık likidite ve kapasite açısından 00 ılı için değerlendirilmiş ve aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır. 7

20 Münevver Turanlı Ali Köse Genel olarak 00 ılı değerlendirildiğinde sigorta sektöründe haat dışı branşlarda faaliet gösteren şirketlerin 00 ılı için belirlenen karlılık likidite ve kapasite amaçları doğrultusunda %5 i başarılı olurken %49 u başarısız olmuştur. Başarılı olan şirketlerin %67 si az başarılı % i başarılı ve % si çok başarılı şirketler olarak belirlenmiştir. Arıca başarılı olan şirketler incelendiğinde %9 unun karlılık %50 sinin likidite ve %67 sinin ise kapasite hedefini sağlamış olduğu görülmektedir. 004 ılı için oluşturulan modelin optimum sonucuna göre belirlenen hedeflerin sağlandığı görülmektedir. 004 ılına ait değerlendirmenin apılamamasının nedeni bu ıla ait verilerin henüz aınlanmamış olmasından kanaklanmaktadır. 004 ılına ait verilerin aınlanması durumunda bu veriler model sonucu elde edilen verilerle karşılaştırılarak başarılı ve başarısız şirketler tespit edilir. Arıca 004 ılında haat dışı branşlarda faaliet gösteren sigorta şirketlerinin hangilerinin hangi amaçları sağlaarak başarılı oldukları da bir başka sonuç olarak belirlenebilir. Hedef değerler belirlenirken bir önceki ıllara ait enflason değerleri dikkate alınmıştır. Bu sonuçlara göre enflason baskısının söz konusu olduğu dönemlerde şirketlerin bir sonraki ıla göre hedefleri daha fazla artmakta ve artan bu hedefleri sağlamaları zorlaşmaktadır. Bunun doğal sonucu olarak da enflasonun üksek olduğu dönemlerden sonraki dönemde başarı oranı azalmakta tersi durumda ise başarı oranı artmaktadır. Bu sonuçlar doğrultusunda şirketler çok amaçlı karar alma öntemlerinden biri olan doğrusal hedef programlama öntemini kullanarak hem kısa dönem hem de uzun dönem için ilerie önelik hedeflerini belirleip bu hedeflere göre işletme stratejilerini ugulaabilirler. Ugulama anında ortaa çıkabilecek hedeflerden uzaklaşma durumlarına göre şirketler stratejilerini değiştirme imkanlarına da sahip olacakları için hedefledikleri performanslara vea daha fazlasına da ulaşma imkanına sahip olabileceklerdir. Bu da şirketlerin sektörde kalıcı bir başarı elde etmelerine imkan aratacaktır. KAYNAKÇA Bernard W. T. (990) Introduction to Management Science rd Simon&Schuster Inc. USA Edition 8

21 İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Bahar 005/ Charnes A. ve Chooper W. W. (96) Management Models and Industrial Application of Linear Programming Vol. I. John Wile & Sons New York. Ching-Lai H. and Masud A. S. (979) Multi Objective Decision Methods and Applications Springer Verlag Publications Berlin. Cinemre N. (00) Yönelem Araştırması Beta Basım Yaın Dağıtım A. Ş. İstanbul. Cross W. (995) Encclopedic Dictionar of Business Terms Prentice Hall Inc. USA. Goodwin P. and Wright G. (99) Decision Analsis for Management Judgment John Wile & Sons New York. Kaha M. (00) Sigorta ve Reasürans Şirketlerinde Finansal Analiz Sentez Reklam ve Danışmanlık İstanbul. Kuruüzüm A. (998) Karar Destek Sistemlerinde Çok Amaçlı Yöntemler Akdeniz Üniversitesi Basımevi Yaın No: 7 Antala. Lee S. M. (97) Goal Programming for Decision Analsis of Multiple Objectives Vol. 4 No: Sloan Management Review USA. Öztürk A. (987) Yönelem Araştırması Uludağ Üniversitesi Basımevi Bursa 987. Turanlı M (988) Pazarlama Yönetiminde Karar Alma. Baskı Beta Basın Yaın Dağıtım A.Ş. İstanbul. Zelen M.. (98) Multiple Criteria Decision Making Mc Graw-Hill Co. New York. 9

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI-I

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI-I T.C. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ YAYINI NO: 58 AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ YAYINI NO: 499 YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI-I Yazarlar Prof.Dr. Müjgan SAĞIR (Ünite, 4, 5) Yrd.Doç.Dr. Mahmut ATLAS (Ünite, ) Doç.Dr. Nil ARAS (Ünite

Detaylı

TÜRK SİGORTA ŞİRKETLERİNİN ETKİNLİĞİNİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE ARAŞTIRILMASI. M.Ü. Bankacılık ve Sigortacılık YO M.Ü. Bankacılık ve Sigortacılık YO

TÜRK SİGORTA ŞİRKETLERİNİN ETKİNLİĞİNİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE ARAŞTIRILMASI. M.Ü. Bankacılık ve Sigortacılık YO M.Ü. Bankacılık ve Sigortacılık YO TÜRK SİGORTA ŞİRKETLERİNİN ETKİNLİĞİNİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE ARAŞTIRILMASI Serpil BÜLBÜL İlyas AKHİSAR M.Ü. Bankacılık ve Sigortacılık YO M.Ü. Bankacılık ve Sigortacılık YO serpilbulbul@marmara.edu.tr

Detaylı

DERS 6. Çok Değişkenli Fonksiyonlarda Maksimum Minimum

DERS 6. Çok Değişkenli Fonksiyonlarda Maksimum Minimum DERS Çok Değişkenli onksionlarda Maksimum Minimum.. Yerel Maksimum Yerel Minimum. z denklemi ile tanımlanan iki değişkenli bir onksionu ve bu onksionun tanım kümesi içinde ab R verilmiş olsun. Tanım. Eğer

Detaylı

Sigorta Sektör Raporu- Nisan 2006

Sigorta Sektör Raporu- Nisan 2006 Katedilecek daha çok yol var...! Sektöre Genel Bakış... Yurdışı ve özellikle de gelişmiş ülkelerdeki durum incelendiğinde sigortacılık sektöründeki büyümenin ekonomik refah düzeyi ve toplumdaki sigorta

Detaylı

DERS 2. Fonksiyonlar

DERS 2. Fonksiyonlar DERS Fonksionlar.1. Fonksion Kavramı. Her bilim dalının önemli bir işlevi, çeşitli nesneler vea büüklükler arasında eşlemeler kurmaktır. Böle bir eşleme kurulması tahmin ürütme olanağı verir. Örneğin,

Detaylı

Üstel ve Logaritmik Fonksiyonlar 61. y = 2 in grafiğinin büzülmesiyle de elde

Üstel ve Logaritmik Fonksiyonlar 61. y = 2 in grafiğinin büzülmesiyle de elde DERS 4 Üstel ve Logaritmik Fonksionlar, Bileşik Faiz 4.. Üstel Fonksionlar. > 0, olmak üzere fonksiona taanında üstel fonksion denir. f = ( ) denklemi ile tanımlanan gösterimi ile ilgili olarak, okuucunun

Detaylı

DERNEK HABERLERİ. BÜLTEN: Aralık/04

DERNEK HABERLERİ. BÜLTEN: Aralık/04 BÜLTEN: Aralık/04 DERNEK HABERLERİ - Brokerlerimizin Ruhsat Yenileme Çalışmalarına Devam Edildi 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu nun 21.inci maddesinin ikinci fıkrasına dayanılarak, Hazine Müsteşarlığı

Detaylı

KENAR TETİKLEMELİ D FLİP-FLOP

KENAR TETİKLEMELİ D FLİP-FLOP Karadeniz Teknik Üniversitesi Bilgisaar Mühendisliği Bölümü Saısal Tasarım Laboratuarı KENAR TETİKLEMELİ FLİP-FLOP 1. SR Flip-Flop tan Kenar Tetiklemeli FF a Geçiş FF lar girişlere ugulanan lojik değerlere

Detaylı

ÜNİTE. MATEMATİK-1 Prof.Dr.Murat ÖZDEMİR İÇİNDEKİLER HEDEFLER GRAFİK ÇİZİMİ. Simetri ve Asimtot Bir Fonksiyonun Grafiği

ÜNİTE. MATEMATİK-1 Prof.Dr.Murat ÖZDEMİR İÇİNDEKİLER HEDEFLER GRAFİK ÇİZİMİ. Simetri ve Asimtot Bir Fonksiyonun Grafiği HEDEFLER İÇİNDEKİLER GRAFİK ÇİZİMİ Simetri ve Asimtot Bir Fonksionun Grafiği MATEMATİK-1 Prof.Dr.Murat ÖZDEMİR Bu ünitei çalıştıktan sonra; Fonksionun simetrik olup olmadığını belirleebilecek, Fonksionun

Detaylı

Bilginin Görselleştirilmesi

Bilginin Görselleştirilmesi Bilginin Görselleştirilmesi Bundan önceki konularımızda serbest halde azılmış metinlerde gerek duduğumuz bilginin varlığının işlenmee, karşılaştırmaa ve değerlendirmee atkın olmadığını, bu nedenle bilginin

Detaylı

FİNANSMAN SORUNLARINA GÖRE KREDİ KULLANIM ORANLARI VE YATIRIMLARDA KREDİLERİN ETKİSİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA

FİNANSMAN SORUNLARINA GÖRE KREDİ KULLANIM ORANLARI VE YATIRIMLARDA KREDİLERİN ETKİSİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Mustafa Kemal University Journal of Social Sciences Institute Yıl/Year: 2012 Cilt/Volume: 9 Sayı/Issue: 19, s. 445-449 FİNANSMAN SORUNLARINA

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİM. Finansal Planlama Nedir?

FİNANSAL YÖNETİM. Finansal Planlama Nedir? FİNANSAL YÖNETİM FİNANSAL PLANLAMA Yrd.Doç.Dr. Serkan ÇANKAYA Finansal analiz işletmenin geçmişe dönük verilerine dayanmaktaydı ancak finansal planlama ise geleceğe yönelik hareket biçimini belirlemeyi

Detaylı

İstanbul, 23 Şubat 2010 2010/202. Konu: Aracı Kurumların Ücretlendirme Esaslarına İlişkin Tebliğ Taslağı hk.

İstanbul, 23 Şubat 2010 2010/202. Konu: Aracı Kurumların Ücretlendirme Esaslarına İlişkin Tebliğ Taslağı hk. TSPAKB TÜRKİYE SERMAYE PİYASASI ARACI KURULUŞLARI BİRLİĞİ Büyükdere Cad. No:173 1. Levent Plaza A-Blok Kat:4 34394 1. Levent - İstanbul Tel : (212) 280 85 67 Faks : (212) 280 85 89 www.tspakb.org.tr İstanbul,

Detaylı

Mali Analiz Teknikleri

Mali Analiz Teknikleri Mali Analiz Teknikleri Karşılaştırmalı Tablo analizi (Yatay Analiz) Yüzde Analizi (Dikey Analiz) Eğilim Yüzdeleri Analizi (Trend Analizi) Oran Analizi ORAN ANALİZİ Bir işletmenin mali tablolarında yer

Detaylı

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara Proje Yönetiminde Y Temel Kavramlar Proje DöngD ngüsü Yönetimi ve Mantıksal Çerçeve eve Yaklaşı şımı Deniz Gümüşel REC Türkiye 2007,Ankara TEMEL KAVRAMLAR Proje nedir? Proje Yönetimi nedir???? Proje Döngüsü

Detaylı

RİSK ALTINDA DENETİM MALİYETİNİ MİNİMİZE EDECEK STRATEJİLERİN OYUN TEORİSİ YAKLAŞIMI İLE BELİRLENMESİ

RİSK ALTINDA DENETİM MALİYETİNİ MİNİMİZE EDECEK STRATEJİLERİN OYUN TEORİSİ YAKLAŞIMI İLE BELİRLENMESİ i T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI RİSK ALTINDA DENETİM MALİYETİNİ MİNİMİZE EDECEK STRATEJİLERİN OYUN TEORİSİ YAKLAŞIMI İLE BELİRLENMESİ Güler Ferhan ÜNAL

Detaylı

DERNEK HABERLERİ. BÜLTEN: Nisan 2009 / 08. http://www.sbd.org.tr/tr/bipar.aspx

DERNEK HABERLERİ. BÜLTEN: Nisan 2009 / 08. http://www.sbd.org.tr/tr/bipar.aspx BÜLTEN: Nisan 2009 / 08 DERNEK HABERLERİ - Hazine Müsteşarlığından alınan duyurular şirketlere gönderildi ve aynı zamanda web sitemizde yayınlandı Broker Teknik Personeli Eğitimi hk.; Hazine Müsteşarlığının

Detaylı

DERS 1. Doğrusal Denklem Sistemleri ve Matrisler

DERS 1. Doğrusal Denklem Sistemleri ve Matrisler DERS Doğrusal Denklem Sistemleri ve Matrisler Sosal ve Beşeri Bilimlerde Matematik I kitabımıda doğrusal denklemleri tanımlamıştık (safa 85). Arıca, matematiksel modeli doğrusal denklemler içeren problem

Detaylı

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA Genel Olarak Oran Analizi p Oran analizi tekniğinin amacı, finansal tablo kalemlerinin aralarındaki anlamlı ve yararlı ilişkilerden yola çıkarak bir işletmenin cari finansal

Detaylı

DERNEK HABERLERİ. BÜLTEN: Eylül 2009 / 12. - Şirketlerin soruları yanıtlandı

DERNEK HABERLERİ. BÜLTEN: Eylül 2009 / 12. - Şirketlerin soruları yanıtlandı BÜLTEN: Eylül 2009 / 12 DERNEK HABERLERİ - Şirketlerin soruları yanıtlandı Brokerlerimizden Derneğimize gelen sorular yanıtlandı. - Yeni Brokerlik Başvurusu Hazine Müsteşarlığı na Gönderildi Hazine Müsteşarlığı

Detaylı

ULAŞTIRMA MODELİ VE ÇEŞİTLİ ULAŞTIRMA MODELLERİ

ULAŞTIRMA MODELİ VE ÇEŞİTLİ ULAŞTIRMA MODELLERİ ULAŞTIRMA MODELİ VE ÇEŞİTLİ ULAŞTIRMA MODELLERİ Özlem AYDIN Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü ULAŞTıRMA MODELININ TANıMı Ulaştırma modeli, doğrusal programlama probleminin özel bir şeklidir.

Detaylı

DERNEK HABERLERİ. BÜLTEN: Temmuz Ağustos 2009 / 11. - Şirketlerin soruları yanıtlandı

DERNEK HABERLERİ. BÜLTEN: Temmuz Ağustos 2009 / 11. - Şirketlerin soruları yanıtlandı BÜLTEN: Temmuz Ağustos 2009 / 11 DERNEK HABERLERİ - Şirketlerin soruları yanıtlandı Brokerlerimizden Derneğimize gelen sorular yanıtlandı. - Yeni Brokerlik Başvurusu Hazine Müsteşarlığı na Gönderildi Hazine

Detaylı

OYUN TEORİSİ. Özlem AYDIN. Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

OYUN TEORİSİ. Özlem AYDIN. Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü OYUN TEORİSİ Özlem AYDIN Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü TANIM ''Oyun Teorisi'', iki yada daha fazla rakibi belirli kurallar altında birleştirerek karşılıklı olarak çelişen olasılıklar

Detaylı

PARABOL. çözüm. kavrama sorusu. çözüm. kavrama sorusu

PARABOL. çözüm. kavrama sorusu. çözüm. kavrama sorusu PARABL Bu bölümde birinci dereceden fonksion =f()=a+b ve ikinci dereceden fonksion =f()=a +b+c grafiklerini üzesel olarak inceleeceğiz. f()=a +b+c ikinci dereceden bir bilinmeenli polinom fonksionun grafiği

Detaylı

DERNEK HABERLERİ. BÜLTEN: Mayıs 2009 / 09

DERNEK HABERLERİ. BÜLTEN: Mayıs 2009 / 09 BÜLTEN: Mayıs 2009 / 09 DERNEK HABERLERİ - Şirketlerin soruları yanıtlandı Brokerlerimizden Derneğimize gelen sorular yanıtlandı - Yeni Brokerlik Başvuruları Hazine Müsteşarlığı na Gönderildi Hazine Müsteşarlığı

Detaylı

Mil li Eği tim Ba kan lı ğı Ta lim ve Ter bi ye Ku ru lu Baş kan lı ğı nın 24.08.2011 ta rih ve 121 sa yı lı ka ra rı ile ka bul edi len ve 2011-2012

Mil li Eği tim Ba kan lı ğı Ta lim ve Ter bi ye Ku ru lu Baş kan lı ğı nın 24.08.2011 ta rih ve 121 sa yı lı ka ra rı ile ka bul edi len ve 2011-2012 Mil li Eği tim Ba kan lı ğı Ta lim ve Ter bi e Ku ru lu Baş kan lı ğı nın.8. ta rih ve sa ı lı ka ra rı ile ka bul edi len ve - Öğ re tim Yı lın dan iti ba ren u gu lana cak olan prog ra ma gö re ha zır

Detaylı

Bülten tarihi: Aralık 2009 Bülten No: 15

Bülten tarihi: Aralık 2009 Bülten No: 15 SİGORTA BROKERLERİ DERNEĞİ BÜLTENİ Bülten tarihi: Aralık 2009 Bülten No: 15 Dernek Kuruluş Tarihi: 1992 DERNEK HABERLERİ - Dernek Üyeliği; Derneğimize üye olmak isteyen Brokerimizin üye başvuru formu değerlendirilmiş

Detaylı

EĞİTİM KURUMLARINDA PERFORMANS YÖNETİMİ VE ÖLÇÜMÜ Kemal Pehlivanoğlu Genel Müdür - İNKA Eğitim ve Danışmanlık A.Ş kpehlivanoglu@inkadanismanlik.com.

EĞİTİM KURUMLARINDA PERFORMANS YÖNETİMİ VE ÖLÇÜMÜ Kemal Pehlivanoğlu Genel Müdür - İNKA Eğitim ve Danışmanlık A.Ş kpehlivanoglu@inkadanismanlik.com. EĞİTİM KURUMLARINDA PERFORMANS YÖNETİMİ VE ÖLÇÜMÜ Kemal Pehlivanoğlu Genel Müdür - İNKA Eğitim ve Danışmanlık A.Ş kpehlivanoglu@inkadanismanlik.com.tr Performans yönetim sistemi, gerçekleştirilmesi beklenen

Detaylı

1. İŞLETMELERDE KAYNAK BULMANIN ÖNEM NEMİ VE KAYNAK SAĞLAMA SİSTEM STEMİ OLARAK FİNANSMAN 1.1. İşletmelerde Kaynak Bulmanın Önemi ve Likidite Kavramı Bütün işletmeler amaçlarını gerçekleştirmek için temel

Detaylı

DOĞRUSAL OLMAYAN PROGRAMLAMA -I-

DOĞRUSAL OLMAYAN PROGRAMLAMA -I- DOĞRUSAL OLMAYAN PROGRAMLAMA -I- Dışbükeylik / İçbükeylik Hazırlayan Doç. Dr. Nil ARAS Anadolu Üniversitesi, Endüstri Mühendisliği Bölümü İST38 Yöneylem Araştırması Dersi 0-0 Öğretim Yılı Doğrusal olmayan

Detaylı

MATRİS METODU İLE KÖPRÜ KABLOLARINA DÜZENLİ GERGİ UYGULAMASI

MATRİS METODU İLE KÖPRÜ KABLOLARINA DÜZENLİ GERGİ UYGULAMASI MATRİS METODU İLE KÖPRÜ KABLOLARINA DÜENLİ GERGİ UGULAMASI Ahmet TÜRER*, Mustafa Can ÜCEL*, Çetin ILMA* *Orta Doğu Teknik Üniv., İnşaat Müh. Böl., Ankara ÖET Çelik halatlı köprülerde kablolara gelecek

Detaylı

Denizli KOBİ lerinde TKY Uygulamalarının Firma Performansına Etkilerinin Analizi

Denizli KOBİ lerinde TKY Uygulamalarının Firma Performansına Etkilerinin Analizi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cilt: Saı: Ocak ss. 3-38 Denizli KOBİ lerinde TKY Ugulamalarının Firma Performansına Etkilerinin Analizi Analsis of TQM Effects on Business Performance of SME s

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 YÖNEYLEM ARAŞTIRMASINA GİRİŞ 11. 1.1. Temel Kavramlar 14 1.2. Modeller 17 1.3. Diğer Kavramlar 17 Değerlendirme Soruları 19

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 YÖNEYLEM ARAŞTIRMASINA GİRİŞ 11. 1.1. Temel Kavramlar 14 1.2. Modeller 17 1.3. Diğer Kavramlar 17 Değerlendirme Soruları 19 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 YÖNEYLEM ARAŞTIRMASINA GİRİŞ 11 1.1. Temel Kavramlar 14 1.2. Modeller 17 1.3. Diğer Kavramlar 17 Değerlendirme Soruları 19 Bölüm 2 DOĞRUSAL PROGRAMLAMA 21 2.1 Doğrusal Programlamanın

Detaylı

DERNEK HABERLERİ. BÜLTEN: Ocak 2009 / 05

DERNEK HABERLERİ. BÜLTEN: Ocak 2009 / 05 BÜLTEN: Ocak 2009 / 05 DERNEK HABERLERİ - Brokerlerimizin Ruhsat Yenileme Çalışmalarına Devam Edildi 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu nun 21.inci maddesinin ikinci fıkrasına dayanılarak, Hazine Müsteşarlığı

Detaylı

İhlas Ev Aletleri İmalat San. ve Tic. A.Ş.

İhlas Ev Aletleri İmalat San. ve Tic. A.Ş. 31 Aralık 2012 ve 31 Aralık 2011 Tarihleri İtibariyle Konsolide Finansal Durum Tabloları (Bilançolar) Bağımsız Denetim den Geçmiş Geçmiş 31.12.2012 31.12.2011 VARLIKLAR Dönen Varlıklar 209.417.001 164.268.072

Detaylı

Örnek...1 : Örnek...5 : n bir pozitif tamsayı ise i 4 n + 2 +i 8 n + 1 2 +i 2 0 n + 6 =?

Örnek...1 : Örnek...5 : n bir pozitif tamsayı ise i 4 n + 2 +i 8 n + 1 2 +i 2 0 n + 6 =? KARMAŞIK SAYILAR Karmaşık saılar x 2 + 1 = 0 biçimindeki denklemlerin çözümünü apabilmek için tanım lanm ıştır. Örnek...2 : Toplamları 6 ve çarpımları 34 olan iki saı bulunuz. a ve b birer reel saı ve

Detaylı

Tedarik Zincirlerinde Yer Seçimi Kararları (Location Decisions)

Tedarik Zincirlerinde Yer Seçimi Kararları (Location Decisions) Tedarik Zincirlerinde Yer Seçimi Kararları (Location Decisions) Öğr. Üyesi: Öznur Özdemir Kaynak: Waters, D. (2009). Supply Chain Management: An Introduction to Logistics, Palgrave Macmillan, New York

Detaylı

Sigortacılık. Derya Türkay Ömer Kara

Sigortacılık. Derya Türkay Ömer Kara Sigortacılık Derya Türkay Ömer Kara Ajanda Sigortanın Tanımı Teorik Yaklaşım Sigortacılığın Tarihi Türkiye de Sigortacılığın Tarihi Finansal Sistemde Sigortacılığın Yeri Dünya Uygulaması Türkiye Uygulaması

Detaylı

YETİŞ. tirme ve geliştirme. faaliyetlerini, yetiştirme. şeklinde iki başlık altında toplamak. nde

YETİŞ. tirme ve geliştirme. faaliyetlerini, yetiştirme. şeklinde iki başlık altında toplamak. nde İnsan Kanakları Yönetimi nde nde EĞİTİM: YETİŞ İŞTİRME & GELİŞ İŞTİRME 6 Öğr. Grv. Dr. M. Volkan TÜRKERT 1 İKY de EğitimE Personelin vea onların oluşturduklar turdukları grupların, işletmede i üklendikleri

Detaylı

a) 15.000 b) 16.000 c) 18.000 d) 20.000 e) 17.000

a) 15.000 b) 16.000 c) 18.000 d) 20.000 e) 17.000 1) İşletmenin yapmış olduğu ihracat karşılığında elde ettiği döviz tutarını, ulusal para üzerinden kayıtlara geçirmesi hangi muhasebe temel kavramı ile açıklanabilir? a) Tutarlılık kavramı b) Özün önceliği

Detaylı

ARACI KURUMUN UNVANI Sayfa No: 1 SERİ:XI NO:29 SAYILI TEBLİĞE İSTİNADEN HAZIRLANMIŞ YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU

ARACI KURUMUN UNVANI Sayfa No: 1 SERİ:XI NO:29 SAYILI TEBLİĞE İSTİNADEN HAZIRLANMIŞ YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU Sayfa No: 1 MERRILL LYNCH MENKUL DEĞERLER A.Ş. YÖNETİM KURULU HAZİRAN 2009 FAALİYET RAPORU I. SUNUŞ 1. Tarihsel Gelişim, Ortaklık Yapısı ve Sermaye ve Ortaklık Yapısı Değişimleri Merrill Lynch Menkul Değerler

Detaylı

İlişikteki dipnotlar konsolide finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır.

İlişikteki dipnotlar konsolide finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır. 31 MART 2010 ve 31 ARALIK 2009 TARİHLERİ İTİBARİYLE KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOLARI (BİLANÇOLAR) Denetim de n Denetim den ı Geçmemiş Geçmiş 31.03.2010 31.12.2009 VARLIKLAR Dönen Varlıklar 174.443.959

Detaylı

ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ

ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ KAMU İHALE KURUMU UZMAN YARDIMCILIĞI GİRİŞ SINAVI ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ADAYIN ADI :... SOYADI :..... T.C.KİMLİK NUMARASI :... SINAV SALON NO :... SIRA:.. *Yukarıdaki Bilgileri Doldurmaı Unutmaınız. Soru

Detaylı

VARLIKLAR Dönen Varlıklar 10,844,336 3,671,355

VARLIKLAR Dönen Varlıklar 10,844,336 3,671,355 31 MART 2013 TARİHLİ BİLANÇO İncelemeden Denetim'den Dipnot Geçmemiş Geçmiş Referansları 31.03.2013 31.12.2012 VARLIKLAR Dönen Varlıklar 10,844,336 3,671,355 Nakit ve Nakit Benzerleri 6 10,565,860 3,475,052

Detaylı

İhlas Ev Aletleri İmalat San. ve Tic. A.Ş.

İhlas Ev Aletleri İmalat San. ve Tic. A.Ş. 31 Aralık 2010 ve 31 Aralık 2009 Tarihleri İtibariyle Konsolide Finansal Durum Tabloları (Bilançolar) Bağımsız Denetim den ı Geçmiş Geçmiş 31.12.2010 31.12.2009 VARLIKLAR Dönen Varlıklar 171.350.532 174.909.288

Detaylı

1.GRUPLAR. c (Birleşme özelliği) sağlanır. 2) a G için a e e a a olacak şekilde e G. vardır. 3) a G için denir) vardır.

1.GRUPLAR. c (Birleşme özelliği) sağlanır. 2) a G için a e e a a olacak şekilde e G. vardır. 3) a G için denir) vardır. 1.GRUPLAR Tanım 1.1. G boş olmayan bir küme ve, G de bir ikili işlem olsun. (G, ) cebirsel yapısına aşağıdaki aksiyomları sağlıyorsa bir grup denir. 1) a, b, c G için a ( b c) ( a b) c (Birleşme özelliği)

Detaylı

AvivaSa Emeklilik ve Hayat A.Ş. 03 Kasım 2014

AvivaSa Emeklilik ve Hayat A.Ş. 03 Kasım 2014 AvivaSa Emeklilik ve Hayat A.Ş. 03 Kasım 2014 İşbu rapor; Sermaye Piyasası Kurulu nun VII-128.1 Pay Tebliği nin 29. Maddesi 2. Fıkrasına istinaden Menkul Değerler A.Ş. tarafından hazırlanmıştır. Alternatif

Detaylı

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 BÜYÜME AMAÇLI ULUSLAR ARASI KARMA EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN 30.06.2009 TARİHİ İTİBARİYLE BİTEN HESAP DÖNEMİME

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK ve HAYAT A.Ş. BİLGİLENDİRME POLİTİKASI

GARANTİ EMEKLİLİK ve HAYAT A.Ş. BİLGİLENDİRME POLİTİKASI GARANTİ EMEKLİLİK ve HAYAT A.Ş. BİLGİLENDİRME POLİTİKASI Amaç Bilgilendirme politikası, şirketimizin geçmiş performansının ve gelecek beklentilerinin, genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ile Sigortacılık

Detaylı

SİGORTA BROKERLERİ DERNEĞİ BÜLTENİ. Bülten tarihi: Temmuz - Ağustos 2010 Bülten No: 22

SİGORTA BROKERLERİ DERNEĞİ BÜLTENİ. Bülten tarihi: Temmuz - Ağustos 2010 Bülten No: 22 SİGORTA BROKERLERİ DERNEĞİ BÜLTENİ Bülten tarihi: Temmuz Ağustos 2010 Bülten No: 22 Dernek Kuruluş Tarihi: 1992 DERNEK HABERLERİ Sigorta ve Reasürans Brokerleri Yönetmelik Taslağı ve Ekleri Hazine Müsteşarlığına

Detaylı

DÖRT ROTORLU HAVA ARACI İÇİN GERÇEK ZAMANDA BULANIK MANTIKLA KONTROLÖR TASARIMI

DÖRT ROTORLU HAVA ARACI İÇİN GERÇEK ZAMANDA BULANIK MANTIKLA KONTROLÖR TASARIMI HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ TEMMUZ 203 CİLT 6 SAYI 2 (59-67) DÖRT ROTORLU HAVA ARACI İÇİN GERÇEK ZAMANDA BULANIK MANTIKLA KONTROLÖR TASARIMI Gökhan GÜL * Hava Harp Okulu HUTEN, Elektronik MühABD,

Detaylı

KOÇ ALLIANZ HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. PARA PİYASASI EMANET LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN

KOÇ ALLIANZ HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. PARA PİYASASI EMANET LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN PARA PİYASASI EMANET LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN 31 MART 2006 ARA HESAP DÖNEMİNE AİT VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA SUNULAN BİLGİLERE İLİŞKİN ÖZEL UYGUNLUK RAPORU PARA PİYASASI EMANET LİKİT

Detaylı

Örnek...1 : Örnek...3 : Örnek...2 :

Örnek...1 : Örnek...3 : Örnek...2 : FONKSİYONLR FONKSİYONUN EKSENLERİ KESİM NOKTLRI fonksionunun ekseninin kestiği k noktaların m apsisleri b, c, e dir. u noktalar a b c f()= denkleminin n kök leridir p in eksenini kestiği nokta ise (,p)

Detaylı

ÜCRETLENDİRME POLİTİKASI

ÜCRETLENDİRME POLİTİKASI ÜCRETLENDİRME POLİTİKASI 1 İçerik 1. AMAÇ... 3 2. KAPSAM... 3 3. PRENSİPLER... 3 4. ÜCRETLENDİRME POLİTİKASININ BELİRLENMESİ... 4 5. ÜCRETLENDİRME POLİTİKASININ UYGULANMASI... 5 6. ÜCRETLENDİRME UYGULAMALARININ

Detaylı

EM302 Yöneylem Araştırması 2. Dr. Özgür Kabak

EM302 Yöneylem Araştırması 2. Dr. Özgür Kabak EM302 Yöneylem Araştırması 2 Dr. Özgür Kabak GAMS Giriş GAMS (The General Algebraic Modeling System) matematiksel proglamlama ve optimizasyon için tasarlanan yüksek seviyeli bir dildir. Giriş dosyası:

Detaylı

BULANIK TOPSİS YÖNTEMİYLE TELEFON OPERATÖRLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

BULANIK TOPSİS YÖNTEMİYLE TELEFON OPERATÖRLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ BULANIK TOPSİS YÖNTEMİYLE TELEFON OPERATÖRLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 1 İpek Nur Erkmen ve 2 Özer Uygun 1 Karabük-Sakarya Ortak Program, Fen Bilimleri Enstitüsü Endüstri Mühendisliği ABD, 2 Sakarya Üniversitesi

Detaylı

İbrahim Küçükkoç Arş. Gör.

İbrahim Küçükkoç Arş. Gör. Doğrusal Programlamada Karışım Problemleri İbrahim Küçükkoç Arş. Gör. Balikesir Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Çağış Kampüsü 10145 / Balıkesir 0 (266) 6121194

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Pamukkale Üniveitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale Univeit Journal of Engineering Sciences ULAŞIM AĞ TASARIMI PROBLEMLERİNİN ÇÖZÜMÜNDE DİFERANSİYEL GELİŞİM ALGORİTMASI TABANLI ÇÖZÜM YAKLAŞIMLARI

Detaylı

DEFTER DEĞERİNİN HESAPLANMASI R A P O R 08/25-26-27-28 15 TEMMUZ 2008 13

DEFTER DEĞERİNİN HESAPLANMASI R A P O R 08/25-26-27-28 15 TEMMUZ 2008 13 DEFTER DEĞERİNİN HESAPLANMASI 13 DEFTER DEĞERİNİN HESAPLANMASI I - GİRİŞ Şirket değerlemesi çeşitli yöntemlerle şirketin gerçek değerinin belirlenmesini ifade etmektedir. Şirket değerlemelerinde esas alınan

Detaylı

MEKSA YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. BİLANÇO (TL) Bağımsız Denetim'den (XI-29 KONSOLİDE OLMAYAN) Geçmiş Geçmiş MSA

MEKSA YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. BİLANÇO (TL) Bağımsız Denetim'den (XI-29 KONSOLİDE OLMAYAN) Geçmiş Geçmiş MSA MEKSA YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. MSA BİLANÇO (TL) Bağımsız Denetim'den (XI-29 KONSOLİDE OLMAYAN) Geçmiş Geçmiş Dipnot Referansları 31.12.2008 31.12.2007 VARLIKLAR Dönen Varlıklar 18,036,855 25,203,137

Detaylı

olsun. Bu halde g g1 g1 g e ve g g2 g2 g e eşitlikleri olur. b G için a b b a değişme özelliği sağlanıyorsa

olsun. Bu halde g g1 g1 g e ve g g2 g2 g e eşitlikleri olur. b G için a b b a değişme özelliği sağlanıyorsa 1.GRUPLAR Tanım 1.1. G boş olmayan bir küme ve, G de bir ikili işlem olsun. (G, ) cebirsel yapısına aşağıdaki aksiyomları sağlıyorsa bir grup denir. 1), G de bir ikili işlemdir. 2) a, b, c G için a( bc)

Detaylı

Türkiye nin En İtibarlı Sektörleri ve Şirketleri Araştırması 2012 Sonuçları

Türkiye nin En İtibarlı Sektörleri ve Şirketleri Araştırması 2012 Sonuçları Türkiye nin En İtibarlı Sektörleri ve Şirketleri Araştırması 2012 Sonuçları RepMan İtibar Araştırmaları Merkezi tarafından sektörlerin itibar yönetimi skorları ve sektörler içerisinde şirketlerin sıralaması

Detaylı

FONKSİYONLAR FONKSİYONLAR... 179 198. Sayfa No. y=f(x) Fonksiyonlar Konu Özeti... 179. Konu Testleri (1 8)... 182. Yazılıya Hazırlık Soruları...

FONKSİYONLAR FONKSİYONLAR... 179 198. Sayfa No. y=f(x) Fonksiyonlar Konu Özeti... 179. Konu Testleri (1 8)... 182. Yazılıya Hazırlık Soruları... ÜNİTE Safa No............................................................ 79 98 Fonksionlar Konu Özeti...................................................... 79 Konu Testleri ( 8)...........................................................

Detaylı

VI. PwC Çözüm Ortaklığı Platformu Sigortacılık Sektöründe Vergi Ve Finansal Raporlama Gündemi 12 Aralık 2007. PwC

VI. PwC Çözüm Ortaklığı Platformu Sigortacılık Sektöründe Vergi Ve Finansal Raporlama Gündemi 12 Aralık 2007. PwC VI. PwC Çözüm Ortaklığı Platformu Sigortacılık Sektöründe Vergi Ve Finansal Raporlama Gündemi 12 Aralık 2007 PwC Ajanda (1) Sigortacılık Kanunu çerçevesinde getirilen düzenlemelerin vergi etkileri (2)

Detaylı

AvivaSA Emeklilik ve Hayat A.Ş. Fiyat Tespit Raporu Değerlendirme Raporu

AvivaSA Emeklilik ve Hayat A.Ş. Fiyat Tespit Raporu Değerlendirme Raporu AvivaSA Emeklilik ve Hayat A.Ş. Fiyat Tespit Raporu Değerlendirme Raporu Bu değerlendirme raporu Piyasası Kurulu nun 22/06/2013 tarihinde Resmi Gazete de yayınlanan Seri: VII 128.1 numaralı Pay Tebliği

Detaylı

ING PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. 1 OCAK-30 EYLÜL 2012 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU

ING PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. 1 OCAK-30 EYLÜL 2012 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU ING PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. 1 OCAK-30 EYLÜL 2012 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU I. Giriş ING Portföy Yönetimi A.Ş., 12 Haziran 1997 tarihli, 4309 Sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi nde ilan edilerek kurulmuştur.

Detaylı

Anadolu Sigorta. 3Ç 2004 sonuçları. 26 Ekim 2004 HSBC

Anadolu Sigorta. 3Ç 2004 sonuçları. 26 Ekim 2004 HSBC 26 Ekim 24 HSBC Anadolu Sigorta Tavsiyemiz Al İMKB-1 Relatif Önceki tavsiye Al 3Ç 24 sonuçları Prim Üretimi Net Teknik Kar Mali Kar Net Kar F/K F/DD F/BP* F/NP* ($mn) ($mn) ($mn) ($mn) (x) (x) (x) (x)

Detaylı

YAPISAL EŞİTLİK MODELİ

YAPISAL EŞİTLİK MODELİ T. C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI SAYISAL YÖNTEMLER BİLİM DALI DOKTORA TEZİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMALARININ YAPISAL EŞİTLİK MODELİ İLE ANALİZİ ERGÜN EROĞLU

Detaylı

LETME PERFORMANSININ ÖLÇÜLMES NDE VER ZARFLAMA ANAL Z YAKLA IMI. Ara. Gör Hüseyin AKTA Celal Bayar Üniversitesi..B.F. letme Bölümü, MAN SA

LETME PERFORMANSININ ÖLÇÜLMES NDE VER ZARFLAMA ANAL Z YAKLA IMI. Ara. Gör Hüseyin AKTA Celal Bayar Üniversitesi..B.F. letme Bölümü, MAN SA YÖET M VE EKOOM Y l:21 Cilt:7 Sa :1 Celal Baar Üniversitesi..B.F. MA SA LETME PERFORMASII ÖLÇÜLMES DE VER ZARFLAMA AAL Z YAKLA IMI Ara. Gör Hüsein AKTA Celal Baar Üniversitesi..B.F. letme Bölümü, MA SA

Detaylı

- 2-1 0 1 2 + 4a a 0 a 4a

- 2-1 0 1 2 + 4a a 0 a 4a İKİNCİ DERECEDEN FNKSİYNLARIN GRAFİKLERİ a,b,c,z R ve a 0 olmak üzere, F : R R f() = a + b + c şeklinde tanımlanan fonksionlara ikinci dereceden bir değişkenli fonksionlar denir. Bu tür fonksionların grafikleri

Detaylı

2014 LYS MATEMATİK. x lü terimin 1, 3. 3 ab olduğuna göre, ifadesinin değeri kaçtır? 2b a ifade- sinin değeri kaçtır? olduğuna göre, x.

2014 LYS MATEMATİK. x lü terimin 1, 3. 3 ab olduğuna göre, ifadesinin değeri kaçtır? 2b a ifade- sinin değeri kaçtır? olduğuna göre, x. 4 LYS MATEMATİK. a b b a ifade- ab olduğuna göre, sinin değeri kaçtır? 5. ifadesinin değeri kaçtır? 5. P() polinomunda katsaısı kaçtır? 4 lü terimin 4 log log çarpımının değeri kaçtır? 6. 4 olduğuna göre,.

Detaylı

Tüm işletmeler UMS 7 kapsamında, UFRS lere göre hazırlanan mali tablolarının bir parçası olarak nakit akım tablosu hazırlamak zorundadırlar.

Tüm işletmeler UMS 7 kapsamında, UFRS lere göre hazırlanan mali tablolarının bir parçası olarak nakit akım tablosu hazırlamak zorundadırlar. UMS 7 Standarda (standardın ilgili paragraflarına referans verilmiştir) Nakit Akım Tablosu Kontrol listesinin bu kısmı nakit akım tablosunun nasıl hazırlaması gerektiğini açıklayan UMS 7 ye yöneliktir.

Detaylı

İki Eksenli Bir Helikopter Düzeneği İçin Bulanık Kontrolör Tasarımı

İki Eksenli Bir Helikopter Düzeneği İçin Bulanık Kontrolör Tasarımı İki Eksenli Bir Helikoter Düzeneği İçin Bulanık Kontrolör Tasarımı Yusuf Buğda, Mehmet Önder Efe, Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi, Ankara {bugda, onderefe}@etu.edu.tr

Detaylı

YÖNETİM SİSTEMLERİ. TS EN ISO 9001-2000 Kalite Yönetim Sistemi TS EN ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi TS (OHSAS) 18001 İSG Yönetim Sistemi

YÖNETİM SİSTEMLERİ. TS EN ISO 9001-2000 Kalite Yönetim Sistemi TS EN ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi TS (OHSAS) 18001 İSG Yönetim Sistemi YÖNETİM SİSTEMLERİ Ülkemiz kuruluşları da Kalite, Çevre ve İş sağlığı ve güvenliği konularına verdikleri önemi göstermek, etkinlik ve verimliliği artırmak amacıyla Yönetim Sistemlerine geçiş için uğraş

Detaylı

Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation. 441000000001101 Fizik I Physics I 3 0 1 4 4 6 TR

Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation. 441000000001101 Fizik I Physics I 3 0 1 4 4 6 TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 441000000001101 Fizik I Physics I

Detaylı

MERRILL LYNCH MENKUL DEĞERLER A.Ş. YÖNETİM KURULU MART 2009 FAALİYET RAPORU

MERRILL LYNCH MENKUL DEĞERLER A.Ş. YÖNETİM KURULU MART 2009 FAALİYET RAPORU MERRILL LYNCH MENKUL DEĞERLER A.Ş. YÖNETİM KURULU MART 2009 FAALİYET RAPORU I. SUNUŞ 1. Tarihsel Gelişim, Ortaklık Yapısı ve Sermaye ve Ortaklık Yapısı Değişimleri Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş. (

Detaylı

2012/3.DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVLARI FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZİ 2 Aralık 2012-Pazar 13:30-15:00 SORULAR

2012/3.DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVLARI FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZİ 2 Aralık 2012-Pazar 13:30-15:00 SORULAR 2012/3.DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVLARI FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZİ 2 Aralık 2012-Pazar 13:30-15:00 SORULAR SORU 1: ABC Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin 2007-2008-2009-2010 ve 2011 hesap dönemlerine

Detaylı

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2015 31.03.2015 Bankanın Ticaret Ünvanı : Bankpozitif Kredi ve Kalkınma

Detaylı

MUHASEBE VE FİNANSAL RAPORLAMA. Sigortacılık Hesap Planında aşağıdaki seçeneklerde verilen hangi hesap kodu kullanılmaz?

MUHASEBE VE FİNANSAL RAPORLAMA. Sigortacılık Hesap Planında aşağıdaki seçeneklerde verilen hangi hesap kodu kullanılmaz? MUHASEBE VE FİNANSAL RAPORLAMA SORU 1: Sigortacılık Hesap Planında aşağıdaki seçeneklerde verilen hangi hesap kodu kullanılmaz? A) 2 B) 3 C) 7 D) 8 E) 9 CEVAP: D SORU 2: Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde

Detaylı

Egeli & Co. Tarım Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı A.Ş. Yatırımcı Sunumu. Hisse Kodu: EGCYO ISIN:TRAEVREN91Q7

Egeli & Co. Tarım Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı A.Ş. Yatırımcı Sunumu. Hisse Kodu: EGCYO ISIN:TRAEVREN91Q7 Egeli & Co. Tarım Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı A.Ş. Yatırımcı Sunumu Hisse Kodu: EGCYO ISIN:TRAEVREN91Q7 Kasım 2012 Yasal Uyarı İşbu belgedeki bilgilerin doğruluğu, güvenilirliği ve güncelliği hakkında

Detaylı

Dört Farklı İl İçin Optimum Yalıtım Kalınlıklarının Belirlenmesi ve Çevresel Analiz

Dört Farklı İl İçin Optimum Yalıtım Kalınlıklarının Belirlenmesi ve Çevresel Analiz Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 10, No: 1, 2013 (1-17) Electronic Journal of Machine Technologies Vol: 10, No: 1, 2013 (1-17) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com e-issn:1304-4141

Detaylı

ALÇAK IF ALICI İÇİN (CCII) AKIM TAŞIYICILARLA GERÇEKLEŞTİRİLEN ÇOK FAZLI SÜZGEÇ KATI

ALÇAK IF ALICI İÇİN (CCII) AKIM TAŞIYICILARLA GERÇEKLEŞTİRİLEN ÇOK FAZLI SÜZGEÇ KATI HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ OCAK 26 CİLT 2 SAYI 3 (21-26) ALÇAK IF ALICI İÇİN (CCII) AKIM TAŞIYICILARLA GERÇEKLEŞTİRİLEN ÇOK FAZLI SÜZGEÇ KATI Mahmut ÜN İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi

Detaylı

KOÇ ALLIANZ HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN

KOÇ ALLIANZ HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN 31 MART 2006 ARA HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA SUNULAN BİLGİLERE İLİŞKİN ÖZEL UYGUNLUK RAPORU EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN 31 MART

Detaylı

EM302 Yöneylem Araştırması 2 Doğrusal Olmayan Programlamaya Giriş. Dr. Özgür Kabak

EM302 Yöneylem Araştırması 2 Doğrusal Olmayan Programlamaya Giriş. Dr. Özgür Kabak EM302 Yöneylem Araştırması 2 Doğrusal Olmayan Programlamaya Giriş Dr. Özgür Kabak Doğrusal Olmayan Programlama Eğer bir Matematiksel Programlama modelinin amaç fonksiyonu ve/veya kısıtları doğrusal değil

Detaylı

Allianz Hayat ve Emeklilik Anonim Şirketi Gelir Amaçlı Kamu Dış Borçlanma Araçları (Euro) Emeklilik Yatırım Fonu nun 31 Aralık 2012 Tarihinde Sona

Allianz Hayat ve Emeklilik Anonim Şirketi Gelir Amaçlı Kamu Dış Borçlanma Araçları (Euro) Emeklilik Yatırım Fonu nun 31 Aralık 2012 Tarihinde Sona Allianz Hayat ve Emeklilik Anonim Şirketi Gelir Amaçlı Kamu Dış Borçlanma Araçları (Euro) Emeklilik Yatırım Fonu nun 31 Aralık 2012 Tarihinde Sona Eren Hesap Dönemine Ait Yatırım Performansı Konusunda

Detaylı

FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZİ

FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZİ 2011/1.DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVLARI FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZİ 13 Mart 2011-Pazar 13:30-15:00 SORULAR SORU 1: a. Finansal (Mali) Tabloları sadece sayınız ve bunları Muhasebe Sistemi

Detaylı

KOÇ ALLIANZ HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN

KOÇ ALLIANZ HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN 31 MART 2006 ARA HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA SUNULAN BİLGİLERE İLİŞKİN ÖZEL UYGUNLUK RAPORU EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN 31 MART

Detaylı

Çoklu-Algılayıcılardan Alınan Görüntülerde Eşleştirme Yöntemlerinin Karşılaştırılması

Çoklu-Algılayıcılardan Alınan Görüntülerde Eşleştirme Yöntemlerinin Karşılaştırılması Çoklu-Algılaıcılardan Alınan Görüntülerde Eşleştirme Yöntemlerinin Karşılaştırılması Vesel Aslantaş, Emre Bendeş, Rifat Kurban, A. Nusret Toprak Ercies Üniversitesi, Bilgisaar Mühendisliği Bölümü, 38039,

Detaylı

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka Arz Tarihi 07/11/2008 Portföy Yöneticileri 31.03.2010 tarihi itibariyle Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam

Detaylı

A MUHASEBE KPSS-AB-PS/2007. 1. İşletmede satılan ticari mallar maliyeti tutarı kaç YTL dir? 1. - 4. SORULARI AŞAĞIDAKİ BİLGİLERE GÖRE CEVAPLAYINIZ.

A MUHASEBE KPSS-AB-PS/2007. 1. İşletmede satılan ticari mallar maliyeti tutarı kaç YTL dir? 1. - 4. SORULARI AŞAĞIDAKİ BİLGİLERE GÖRE CEVAPLAYINIZ. 1. - 4. SORULARI AŞAĞIDAKİ BİLGİLERE Bir işletmenin 2006 yılı genel geçici mizanında yer alan bilgilerden bazıları aşağıdadır: Borç Tutarı (Bin YTL) A MUHASEBE Alacak Tutarı Kasa 6.770 6.762 Ticari Mallar

Detaylı

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi T.C İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Finans Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi Özeti Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi Prof.

Detaylı

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE SUNUM PLANI 1. RİSK VE RİSK YÖNETİMİ: TANIMLAR 2. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ 3. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ DÖNÜŞÜM SÜRECİ

Detaylı

Emeklilik Fayda Planlarında Muhasebeleştirme ve Raporlama

Emeklilik Fayda Planlarında Muhasebeleştirme ve Raporlama UMS 26 Standarda (standardın ilgili paragraflarına referans verilmiştir) Emeklilik Fayda Planlarında Muhasebeleştirme ve Raporlama Kontrol listesinin bu kısmı emeklilik fayda planlarına ilişkin mali tabloların

Detaylı

Dinamik Sistemlerin Yapay Sinir Ağları ile Düz ve Ters Modellenmesi

Dinamik Sistemlerin Yapay Sinir Ağları ile Düz ve Ters Modellenmesi KSÜ Fen ve Mühendislik Dergisi 6(1) 2003 26 KSU J. Science and Engineering 6(1) 2003 Dinamik Sistemlerin Yaa Sinir Ağları ile Düz ve Ters Modellenmesi Hasan Rıza ÖZÇALIK Ahmet KÜÇÜKTÜFEKÇİ KSÜ. Müh.-Mim.

Detaylı

VARSAYIMLAR GERÇEKLEŞME RAPORU

VARSAYIMLAR GERÇEKLEŞME RAPORU AKYÜREK TÜKETİM ÜRÜNLERİ PAZARLAMA DAĞITIM VE TİCARET A.Ş. VARSAYIMLAR GERÇEKLEŞME RAPORU 01 OCAK 31 MART 2014 DÖNEMİ Bu rapor, Sermaye Piyasası Kurulu nun VII-128.1 nolu Pay Tebliği nin 29. maddesinin

Detaylı

ARALIK 2008 BİREYSEL EMEKLİLİK FONLARI DEĞERLENDİRMESİ

ARALIK 2008 BİREYSEL EMEKLİLİK FONLARI DEĞERLENDİRMESİ ARALIK 2008 BİREYSEL EMEKLİLİK FONLARI DEĞERLENDİRMESİ ARALIK ayında TL dolar karşısında %2.60 değerlenirken İMKB %4.47 yükseldi. ÜFE %-3.54 olarak gerçekleşti. Bireysel Emeklilik fonları toplam olarak

Detaylı

PROJE HAZIRLAMA EĞİTİMİ (PCM) Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi NİSAN 2015

PROJE HAZIRLAMA EĞİTİMİ (PCM) Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi NİSAN 2015 PROJE HAZIRLAMA EĞİTİMİ (PCM) Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi NİSAN 2015 PROJE NEDİR? Zaman, Kaynak, Amaç Belirli bir zaman aralığı içinde, mevcut kaynakları kullanarak, önceden tanımlanan hedef

Detaylı

AvivaSa Emeklilik ve Hayat A.Ş. Kuruluş ve Gelişimi

AvivaSa Emeklilik ve Hayat A.Ş. Kuruluş ve Gelişimi AvivaSa Emeklilik ve Hayat A.Ş. HALKA ARZ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU Şeker Yatırım Menkul Değerler A.Ş. tarafından hazırlanan bu rapor SPK nın VII-128.1 nolu Pay Tebliği nin 29.Maddesi

Detaylı