ULUSLARARASI EKONOM POL T K

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ULUSLARARASI EKONOM POL T K"

Transkript

1 T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2941 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1897 ULUSLARARASI EKONOM POL T K Yazar Prof.Dr. Mehmet ALTAN (Ünite 1-8) Editör Yrd.Doç.Dr. Murat ÇET N ANADOLU ÜN VERS TES

2 Bu kitab n bas m, yay m ve sat fl haklar Anadolu Üniversitesine aittir. Uzaktan Ö retim tekni ine uygun olarak haz rlanan bu kitab n bütün haklar sakl d r. lgili kurulufltan izin almadan kitab n tümü ya da bölümleri mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik kay t veya baflka flekillerde ço alt lamaz, bas lamaz ve da t lamaz. Copyright 2013 by Anadolu University All rights reserved No part of this book may be reproduced or stored in a retrieval system, or transmitted in any form or by any means mechanical, electronic, photocopy, magnetic tape or otherwise, without permission in writing from the University. UZAKTAN Ö RET M TASARIM B R M Genel Koordinatör Doç.Dr. Müjgan Bozkaya Genel Koordinatör Yard mc s Arfl.Gör.Dr. rem Erdem Ayd n Ö retim Tasar mc lar Doç.Dr. Murat Ataizi Yrd.Doç.Dr. Mestan Küçük Grafik Tasar m Yönetmenleri Prof. Tevfik Fikret Uçar Ö r.gör. Cemalettin Y ld z Ö r.gör. Nilgün Salur Dil Yaz m Dan flman Hatice Çal flkan Grafiker Aysun fiavl Kitap Koordinasyon Birimi Uzm. Nermin Özgür Kapak Düzeni Prof. Tevfik Fikret Uçar Ö r.gör. Cemalettin Y ld z Dizgi Aç kö retim Fakültesi Dizgi Ekibi Uluslararas Ekonomi Politik ISBN Bask Bu kitap ANADOLU ÜN VERS TES Web-Ofset Tesislerinde adet bas lm flt r. ESK fieh R, Ocak 2013

3 çindekiler iii çindekiler Önsöz... vii Uluslararas Ekonomi Politi in Tan m ve Temel Kavramlar 4 EKONOM POL T K... 5 ULUSLARARASI EKONOM POL T K... 6 ULUSLARARASI EKONOM POL T N TAR H GEL fi M D S PL NLERARASI B R ÇALIfiMA ALANI OLARAK ULUSLARARASI EKONOM POL T K ULUSLARARASI EKONOM POL T N TEMEL UNSURLARI: DEVLETLER, P YASALAR VE TOPLUMLAR Devlet Piyasa Toplum Özet Kendimizi S nayal m Okuma Parças Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar Uluslararas Ekonomi Politikle lgili Yaklafl mlar ULUSLARARASI EKONOM POL T K LE LG L GELENEKSEL YAKLAfiIMLAR MERKANT L ST YAKLAfiIM Merkantilizm ve Realizm Ekonomik Milliyetçilik Neomerkantilizm L BERAL YAKLAfiIM Neoliberalizm ve Muhafazakârl k Küreselleflme ve Ekonomik Liberalizm MARKS ST YAKLAfiIM Lenin ve Emperyalizm Modern Dünya Sistemi Teorisi ULUSLARARASI EKONOM POL T K LE LG L ALTERNAT F YAKLAfiIMLAR RASYONEL SEÇ M NfiACILIK (CONSTRUCTIVISM) FEM N ST ELEfiT R HEGEMONYACI ST KRAR TEOR S Özet Kendimizi S nayal m Okuma Parças Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar ÜN TE 2. ÜN TE

4 iv çindekiler 3. ÜN TE 4. ÜN TE Uluslararas Ekonomi Politik ile lgili Temel Yap lar: Üretim, Finans, Güvenlik ve Bilgi ULUSLARARASI ÜRET M VE T CARET ULUSLARARASI T CARET KONUSUNDAK YAKLAfiIMLAR Merkantilistlerin Görüflleri Liberallerin Görüflleri Neo-Merkantilistlerin Görüflleri Yap salc -Marksist Görüfller GATT VE II. DÜNYA SAVAfiI NI TAK P EDEN L BERAL T CAR YAPI ULUSLARARASI PARASAL VE F NANSAL YAPI DÖV Z KURU S STEMLER Klasik Alt n Standard Bretton Woods Sistemi: S n rl Alt n Standard ve Sabit Döviz Kurlar Esnek Kur Sistemi ve De iflen Ekonomik Yap KÜRESEL GÜVENL K YAPISI ÇOK KATMANLI GÜVENL K YAPISI ÜST KATMAN: GÜÇ POL T KASI VE DEVLETLER S STEM Tek Tarafl l k Çok Tarafl l k zolasyonculuk K NC KATMAN: ULUSLARARASI ORGAN ZASYONLARIN DE fien ROLÜ NATO ve BM nin Bar fl Koruma Çabalar nsan Haklar ve Uluslararas Ceza Mahkemesi (ICC) ÜÇÜNCÜ KATMAN: ANARfi YE DO RU MU? Güvenlik ve Ekonomik Geliflme B LG VE TEKNOLOJ : ZENG NL K VE GÜCÜN TEMEL TEKNOLOJ K YEN L KLER N DO ASI VE ETK LER Ürün Yaflam Dönemi Yüksek Teknoloji Endüstrileri (Schumpeteryan Endüstriler) Karfl laflt rmal Üstünlükler Yaratmak ULUSLARARASI EKONOM POL T K AÇISINDAN TEKNOLOJ VE F KRÎ MÜLK YET HAKLARI Özet Kendimizi S nayal m Okuma Parças Okuma Parças Okuma Parças Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar Dünya Ekonomisinin Ortaya Ç k fl ve ngiliz Hegemonyas HEGEMONYA VE ULUSLARARASI ST KRAR SANAY LEfiME VE ULUSLARARASI T CARET DÜNYA EKONOM S NDE YAfiANAN DÖNÜfiÜM VE KARfiILIKLI BA IMILILIK:

5 çindekiler v B R NC DÜNYA SAVAfiI NA G D L RKEN DÜNYA EKONOM S B R NC DÜNYA SAVAfiI VE SONRASI Birinci Dünya Savafl n n Ekonomik Sonuçlar Dünya Ekonomisinin Çöküflü ve Otarflik Politikalar Özet Kendimizi S nayal m Okuma Parças Okuma Parças Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar Amerikan Hegemonyas n n Ortaya Ç k fl II. DÜNYA SAVAfiI SONRASINDA DÜNYA EKONOM S DÜNYA EKONOM S NDE BÜYÜME ULUSLARARASI KURULUfiLAR AMER KAN HEGEMONYASI VE DÜNYA EKONOM S II. DÜNYA SAVAfiI NIN EKONOM K SONUÇLARI ABD VE DÜNYA DÜZEN ABD HEGEMONYASININ SONUÇLARI AMER KAN HEGEMONYASININ YÜKSEL fi DÖNEM : AVRUPA EKONOM K TOPLULU U ASKERÎ KEYNESÇ L K VE DIfi YARDIM DOLAR BOLLU U EKONOM POL T K VE HEGEMONYA ÇOK ULUSLU fi RKETLER N ORTAYA ÇIKIfiI PETROL VE ULUSLARARASI PARASAL AKIMLAR: BRETTON WOODS S STEM N N ÇÖKÜfiÜ PETROL ÜZER NDEK KONTROLÜN KAYBOLMASI ABD HEGEMONYASININ GER LEY fi Özet Kendimizi S nayal m Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar Küreselleflme ve Dünya Ekonomisi KÜRESELLEfiMEN N TANIMI Farkl Küreselleflme Tan mlar T CARET N KÜRESELLEfiMES ÜRET M N KÜRESELLEfiMES DO RUDAN YABANCI YATIRIMLAR ÜRET M N KÜRESELLEfiMES NE YOL AÇAN GEL fimeler ÜRET M N KÜRESELLEfiMES N N SONUÇLARI F NANSAL KÜRESELLEfiME F NANSAL KÜRESELLEfiMEN N GÖSTERGELER F NANSAL KÜRESELLEfiMEY ORTAYA ÇIKARAN GEL fimeler F NANSAL KÜRESELLEfiMEN N SONUÇLARI ÜN TE 6. ÜN TE

6 vi çindekiler KÜRESELLEfiME VE BÖLGESEL ENTEGRASYONLAR Özet Kendimizi S nayal m Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar ÜN TE 8. ÜN TE Geçifl Ekonomileri ve Devletleri KOMÜN ZM VE KLAS K SOSYAL ST S STEM KLAS K SOSYAL ZM N POL T K ÖZELL KLER Güç deoloji Hükûmet KLAS K SOSYAL ZM N EKONOM K ÖZELL KLER Mülkiyet Ekonomik Koordinasyon Mekanizmas Fiyatlar Teflvik Sistemleri POL T K KURUMLARIN DÖNÜfiÜMÜ EKONOM K KURUMLARIN DÖNÜfiÜMÜ ÖZELLEfiT RME P YASALARIN OLUfiTURULMASI Ç N N P YASA SOSYAL ZM NE GEÇ fi GEÇ fi EKONOM LER N N DE ERLEND R LMES Özet Kendimizi S nayal m Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar Küresel Problemler ve Krizler KÜRESEL PROBLEMLER VE SÜRDÜRÜLEB L R KALKINMA GIDA KR Z VE AÇLIK ÇEVRE PROBLEMLER SÜRDÜRÜLEB L R KALKINMA KÜRESEL EKONOM K KR ZLER ASYA VE RUSYA KR ZLER Asya Krizi Rusya Krizi F NANSAL KR Z Özet Kendimizi S nayal m Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar

7 Önsöz vii Önsöz Hayat karmafl klaflt kça bilim de kendini yeni durumlara göre ayarl yor K sa bir zaman önce sosyal bilimlerde Uluslararas Ekonomi Politik diye bir disiplin yoktu. Bu terim küreselleflmeye koflut olarak 1970 lerden sonra do du ve ayn süreç ile birlikte olgunlaflmaya devam etti. Hatta öyle ki 1990 lar n sonuna do ru dünya ekonomisi yeni bir döneme girdi, s n rlar olmayan ekonomi den daha fazla söz edilmeye baflland. Nitekim bilgisayar ve iletiflim teknolojilerinin yayg nlaflmas, maliyetlerin düflmesi, ticarette s n rlar n daha da afl lmas na sebep oldu. Bu s n rs z, bilgi temelli ekonomi en fazla internetin gelifliminde yaflan yor. nternet, ortaya ç kt ndan beri, her sene, kapasitesini iki kat na ç kar yor. Bilgisayarlarla birbirine ba l olan finansal piyasalar, , telefon bankac l -, elektronik veri aktar m gibi geliflmeler, bizi her gün biraz daha fazla s n rlar olmayan bir dünyan n vatandafllar yap yor. Bu yeni dönemde, ticaretin ve yat r m n küreselleflmesi; bilgi ve fikre dayal ürünlerin a rl kta oldu u hizmet sektörünün ekonomideki pay n n artmas na, sanayi sektörünün pay n n ise azalmas na sebep olmakta Uluslararas Ekonomi Politik, daha ziyade uluslararas iliflkiler bilim dal n n alt dal olarak kabul edilse de bunun tersini iddia eden bilimcilere de rastlanmaktad r. Uluslararas Ekonomi Politik, uluslararas iliflkilerde iktidar aray fl ile zenginlik birikiminin dinamik ve karfl l kl etkileflimini inceler. Liberal, Marksist, Realist gibi klasik düflünce ak mlar n n farkl yaklafl mlar n kitapta da görece iniz gibi Uluslararas Ekonomi Politik in içeri ini zenginlefltirmeye devam etmekte Kitab n yaz m s ras nda baflta konunun temel kaynaklar olmak üzere tüm dünya literatürünün birikiminden yararlanarak farkl bir flekillendirme için çaba gösterdik. Ancak Türkiye üniversite e itiminin kendi pratiklerinde yo ruldukça bu yeni disipline daha fazla katk yapaca m za olan güvenimiz tamd r. Katk lar ndan dolay Doç.Dr. Ünal Ça lar ile yo un bir özen ve özverili bir çaba ile kitab n editörlü ünü yapan Yrd.Doç.Dr. Murat Çetin e çok teflekkür ederim Yazar Prof.Dr. Mehmet ALTAN

8 1ULUSLARARASI EKONOM POL T K Amaçlar m z Bu üniteyi tamamlad ktan sonra; Uluslararas ekonomi politi i tarihi geliflimi içinde tan mlayabilecek, Uluslararas ekonomi politi in temel unsurlar n ifade edebileceksiniz. Anahtar Kavramlar Ekonomi Politik Uluslararas Ekonomi Politik So uk Savafl Devlet Piyasa Toplum Bretton Woods Küreselleflme çindekiler Uluslararas Ekonomi Politik Uluslararas Ekonomi Politi in Tan m ve Temel Kavramlar G R fi EKONOM POL T K ULUSLARARASI EKONOM POL T K ULUSLARARASI EKONOM POL T N TAR H GEL fi M D S PL NLERARASI B R ÇALIfiMA ALANI OLARAK ULUSLARARASI EKONOM POL T K ULUSLARARASI EKONOM POL T N TEMEL UNSURLARI: DEVLETLER, P YASALAR VE TOPLUMLAR

9 Uluslararas Ekonomi Politi in Tan m ve Temel Kavramlar Uluslararas ekonomi politik (UEP), ekonomi/ler - politika/lar ile devlet/ler - piyasa/lar aras nda uluslararas düzeyde yaflanan karfl l kl etkileflimi ele al p inceleyen disiplinleraras bir yaklafl md r. Uluslararas iliflkiler disiplininin bir alt dal n oluflturdu u görüflü yan s ra uluslararas iliflkilerin UEP nin bir alt dal oldu u görüflü de hayli yayg nd r. Dolay s yla UEP kendi içinde farkl teorik gelenekleri ve bu geleneklerin yeni yorumlamalar n bar nd rmaktad r. Son dönemlerde Küresel Ekonomi Politik biçiminde de ifade edilmekte olan uluslararas ekonomi politik (literatürdeki bir di er ismiyle uluslararas politik ekonomi), esas olarak devletler, küresel flirketler, uluslararas organizasyonlar ve çeflitli sosyal hareketler gibi uluslararas aktörler aras nda meydana gelen faaliyetler üzerinde odaklanmaktad r. UEP, politik müdahalelerden etkilenmeyen saf piyasalar n bulunmad, ekonomi ve politikan n kesin s n rlarla birbirinden ayr lmas n n mümkün olmad temeline dayanmaktad r. Buna göre dünyadaki geliflmeleri anlamak için politik ve ekonomik faktörleri birlikte göz önünde bulundurmak gerekir. Uluslararas ekonomi politik, ekonomi/piyasa ve devlet/politika aras ndaki karfl l kl iliflkileri ve etkileflimleri uluslararas düzeyde ele al p inceleyen bir disiplindir. Fiyat D P 3 P 1 P 2 S 0 S D Q 3 Q 1 Q 2 Q 4 Miktar Denge, arz-talep kesiflince oluflur. fiekil 1.1 Klasik ktisat 1776 y l nda Adam Smith in Uluslar n Zenginli i adl kitab yla do du. Adam Smith Newton hayran yd, zaten yöntem konusundaki kitab da Newton üzerinedir. Newton fizi i, do adaki denge durumundan yola ç kt ve denge kavram n en temel prensiplerden biri olarak kabul etti. Bu nedenle denge kavram Klasik ktisat n da en temel prensiplerinden biri oldu. Sorular, dengenin bozulmas ve dengeye gelifl parantezinde seyretti. ster denge de, ister eksik denge de seyretsin, iktisadi mekanizmay hareket ettiren vazgeçilmez yasa ise hep arz ve talep olarak kald. Arz ve talep temel yasa olmaya da devam ediyor.

10 4 Uluslararas Ekonomi Politik ktisat, bireyler ve toplumlar n s n rl kaynaklar n, s n rs z ihtiyaçlar n karfl lamak için nas l da tt klar n inceleyen bilim dal d r. Baflka bir tan ma göre politika (siyaset), otorite ile ilgili kurumlar n ve bu kurumlar n oluflmas nda ve ifllemesinde rol oynayan davran fllar n bilimidir. Resim 1.1 Toplumlarda meydana gelen geliflmeleri pür ekonomik yaklafl mlar ve modellerle aç klamak mümkün olmad gibi, politik geliflmeleri de ekonomik faktörlerden ba ms z olarak aç klamak mümkün de ildir. Dolay s yla, disiplinler aras bir yaklafl ma ihtiyaç vard r. Seçmenler, demokrasilerde siyasal düflünce ve tercihlerini oy kullanarak belirten kiflilerdir. Halk egemenli i anlam na gelen demokrasi, genel ve eflit oy hakk na, belirli aral klarla yap lan seçimlere, gizli oy ve aç k say ma, seçim mekanizmas ile siyasi iktidar n de ifltirilmesi ilkesine dayanan ve iktidar karfl s nda ifade ve örgütlenme özgürlü ü prensibinden hareketle, kurumsallaflm fl bir muhalefetin bulundu u politik bir sistemdir. En genel anlamda ekonomi (iktisat), k t kaynaklarla s n rs z ihtiyaçlar n nas l karfl lanaca sorusuna cevap arayan bilim dal d r ve toplum içinde servetin yarat lmas (üretim), da t lmas ve kullan lmas n belirleyen sistem olarak tan mlanabilir. Buna karfl l k politika, devlet ifllerini düzenleme ve yürütme sanat yla ilgili özel görüfl veya anlay fl olarak tan mlan r ve ayn zamanda sosyal ve ekonomik faaliyetlerin ve karfl l kl etkileflimlerin nas l olaca n belirleyen kurumlar ve kurallar setidir. Gerek ulusal gerekse uluslararas ekonomiler, teoride düflünüldü ü gibi tam rekabet piyasalar fleklinde ifllemezler. Bu konuda ileri sürülen aç klamalar soyut modeller olup gerçek hayatta pek karfl lafl lan durumlar de ildir. Gerçekte ulusal ve uluslararas piyasalar n iflleyifli birçok faktörün etkisi alt ndad r ve 1979 da Petrol Üreten Ülkeler Örgütünün (OPEC) petrol fiyatlar nda meydana getirdi i büyük oranl art fllarda da görüldü ü gibi üreticiler ya da sat - c lar ile al c lar bir araya gelerek mallar n fiyatlar n yükseltebilmekte veya düflürebilmektedirler. Yine hükûmetler, ald klar kararlar ve yapt klar uygulamalarla tüketim, arz, talep kal plar ve fiyatlar yan nda daha birçok ekonomik de iflken üzerinde etkili olabilmektedirler. Bu sebeple, toplumlar içinde ortaya ç kan geliflmeleri pür ekonomik yaklafl mlar ve modellerle aç klamak mümkün olmamaktad r. OPEC, 1973 y l nda petrol fiyatlar n yükseltti inde baz piyasac iktisatç lar, arz talep güçleri üzerindeki bu tür manipülasyonlar n ancak k sa vadede etkili olabilece ini ileri sürmüfllerdi. Ancak, o zamanlardan bugüne yaflananlar, petrol fiyatlar n n, hem piyasa güçlerinin hem de OPEC üyelerinin piyasalara müdahale kabiliyetinin bir fonksiyonu oldu unu gösterdi. Benzer flekilde ücret, fiyat ve rant kontrolü, vergilendirme, sübvansiyon- Resim 1.2 Tarih, 11 Eylül New York'taki kiz Kuleler sald r ya u ram fl halde. 11 Eylül 2001'de Washington ve New York'a düzenlenen sald r lardan sonra dünya, Irak ve Afganistan' n iflgaline, Bali, Madrid ve Londra'daki bombal eylemlere tan k oldu, Baflkan Bush'un 'terörle savafl doktrini' uzun uzun tart fl ld. ABD, Irak, Afganistan ve Pakistan'da yürüttü ü operasyonlara 4 trilyona yak n para harcad. 11 Eylül'den bu yana havac l k sektöründe güvenlik bambaflka bir boyuta tafl nd ; yolcular n kimlikleri taran r, üstleri didik didik aran r hale geldi. 11 Eylül'ün bir di er miras, çok kültürlü toplumlar içindeki güvensizlikleri su yüzüne ç karmas oldu. 'Medeniyetler Çat flmas ' yaflanaca kehanetleri uzun süre gündeme hakim oldu. Müslümanlar Bat l lar n bir anda kendilerini 'potansiyel terörist' olarak gördü ünden flikâyetçiydi... Kaynak: BBC,

11 1. Ünite - Uluslararas Ekonomi Politi in Tan m ve Temel Kavramlar 5 lar ve teflvikler, gümrük tarifeleri ve di er ticaret engelleri ve kamu harcamalar yoluyla devletler de ekonomi ve piyasalar üzerinde etkili olmaktad rlar. Ayn flekilde, politik geliflmeleri ve olaylar da ekonomik faktörlerden ba ms z olarak aç klayabilmek mümkün de ildir. Gerek ulusal çapta ve gerekse uluslararas alanda bask gruplar, politikac lar ve di er politik aktörler ekonomik geliflmeler üzerinde piyasalar kadar etkili olabilmektedirler. Böyle bir dünyada displinleraras bir yaklafl m n olaylar aç klay c gücü daha yüksek olmaktad r. Bundan dolay ekonomi politik, dünyay anlamland rmada ve geliflmeleri aç klamada birbirinden ayr ele al nan ekonomi ve politika bilimlerinden daha elveriflli bir analiz arac d r. Bu bölümde UEP nin temel özelliklerini ve çeflitli bilim dallar yla olan iliflkisini ortaya koyacak, günümüzün karmafl k olaylar n aç klamada disiplinleraras bütüncül bir bak fl aç s n n gereklili ini belirtece iz. Örne in, küreselleflme ve 11 Eylül olaylar yaln z ABD de de il bütün dünyada önemli geliflmelere yol açm fl, dünyadaki bütün insanlar n hayat n etkilemifltir. Bu tür olaylar gibi Do u Avrupa, Güney Do u Asya ve Orta Do u da ulusal ekonomik sistemlerin dönüflümü, dünyadaki fakirlik, açl k ve gelir da l m gibi problemler, uluslararas örgütler ve hükûmet d fl organizasyonlar n davran fl ve küresel s nma gibi konular n UEP gibi birçok disiplini bir arada bulunduran bir bak fl aç s yla daha iyi anlafl labilece ini görece iz. EKONOM POL T K Ekonomi politik veya politik ekonomi çeflitli anlamlarda kullan lmaktad r. Baz lar na göre bu terim, ekonomik faaliyetlerin politik temellerinin yani devlet politikalar n n hangi yollarla piyasalar n iflleyifli üzerinde etkide bulundu unun araflt r lmas n ifade etmektedir. Meseleye di er taraftan bakanlara göre ise ekonomi politik, politik faaliyetlerin ard ndaki ekonomik faktörlerin araflt r lmas d r. Bu yaklafl mda ön plana ç kan, ekonomik güçlerin devlet politikalar n ne flekilde biçimlendirdi idir. Asl nda, her iki yaklafl mda birbirini tamamlamaktad r çünkü politik faaliyetler ve uygulamalar ile piyasalar sürekli bir karfl l kl etkileflim içindedirler. Yani bugünkü politika tercihleri, gelecekteki refah düzeyini (ekonomik geliflmeyi) etkilerken kendisi de ekonomik geliflmelerden etkilenmektedir. lk olarak 1615 y l nda, Frans z iktisatç Antoine de Montchrestien ekonomi politik ifadesini kulland görüflü yayg nsa da Turquet taraf ndan bu tarihten yaklafl k dört y l önce bu ifadenin egemen devletin yurttafllar karfl s ndaki görevleriyle iliflkili olarak kullan ld gerçektir. Bugün ekonomi olarak an lan bilim dal bir zamanlar ekonomi politik olarak adland r l rd ve özellikle de Marksist düflüncenin siyasi olaylar n ekonomik arka plan n ifade etmek üzere literatüre kazand rd bir kavramd. Bugün ise bu dar anlam n n çok ötesinde ekonomi politik, bir yandan uluslararas iliflkiler ve siyaset biliminin temel de iflkeni olan gücü, di er taraftan ise ekonominin temel de iflkeni olan servetin oluflumu ve da l m aras ndaki karfl l kl iliflkiyi araflt rmaktad r. Temel olarak ekonomi politik, politik kurumlar ve ortam ile iktisadi sistem aras ndaki etkileflimi, ekonomi, hukuk, siyaset ve sosyoloji gibi bilim dallar ndan faydalanarak araflt ran disiplinleraras bir alan ifade eder. Ekonomi Politik 18 inci yüzy lda ortaya ç kt nda, insanlar n ihtiyaç ve istekleri ile bunlar karfl layan mal ve hizmetlerin üretiminin ve da t m n n belirlendi i sistemde meydana gelen ciddi de iflimi anlamaya yard mc olmufltur. Daha önce ortaya ç kan Yunanca as ll ekonomi kelimesi ise ev yönetimi anlam na gelmekteydi ve ihtiyaçlar n hanehalk içinde belirlendi i ve bunlar tatmin eden fleylerin de yine hanehalk içinde üretildi i bir toplumu iflaret ediyordu. Politik ekonomi ya da ekonomi politik ise devletin ekonomik ifllerinin yönetimi anlam na geliyordu. Ekonomi politik, politika ile ekonomi aras ndaki etkileflimi konu al r.

12 6 Uluslararas Ekonomi Politik DÜfiÜNEL M UEP; devletler, küresel flirketler, uluslararas organizasyonlar ve sosyal hareketler SORU gibi uluslararas aktörlerin faaliyetleri ve karfl l kl etkileflimleri üzerinde D KKAT yo unlafl r. 1 lk zamanlarda, ekonomi politik çal flmalar nda, halk n ihtiyaçlar n n daha iyi karfl lanmas için devlet adamlar na devletin ekonomik ifllerini yürütmede yol göstermek amaçlan yordu. Dolay s yla, ekonomi politikle birlikte devletin ya da devlet adamlar n n ekonomik meselelerdeki sorumluluklar yla ilgili bir tart flma da ortaya ç kt. Acaba hangi isteklerin karfl lanaca n belirlemek ve kaynaklar buna göre harekete geçirmek devletin sorumlulu u muydu yoksa bu konu kendi ç karlar taraf ndan motive edilen fertlere mi b rak lmal yd? Bu soru bugün de güncelli ini korumakta ve ekonomi politik içinde merkezî bir yere sahip olmay sürdürmektedir. Politika ile ekonomi aras ndaki iliflki bir ülkenin dünya ekonomisine kat l m meselesinde de kendisini göstermektedir. Ülkenin ne ölçüde ve ne flekilde dünya ekonomisine kat laca ülke içinde al nan politik kararlardan büyük ölçüde etkilenmektedir. Dünya ile olan bu iliflki baz gruplara kazanç sa larken di er baz gruplar bundan olumsuz etkilenebilmektedir ve bu sebeple bu konuda ne yap lmas gerekti i ile ilgili olarak politik bir mücadele ortaya ç kmaktad r. Vergiler, faiz oranlar, gümrük tarifeleri ve di er ülkelerle ekonomik konularda yap lan çeflitli pazarl klar bu süreçte yer alan konulardan baz lar d r. Ortaya ç kacak sonuçlar, bu mücadeleye kat lan gruplar n sahip olduklar kaynaklara, bunlar aras ndaki güç iliflkilerine ve devleti yönetenlerin bu gruplar n ç karlar ndan ne ölçüde ba ms z hareket edebileceklerine ba l d r. Bu sürecin daha genel bir versiyonu, ekonomik kararlar n al nmas nda hükûmet ile özel teflebbüsün ç karlar aras nda nas l bir iliflki olmas gerekti i fleklindeki tarihi hayli eskilere kadar giden sorudur. Bat l kapitalist ülkelerde, 1930 ile 1950 y llar aras ndaki depresyon ve savafl tecrübesi ekonomik kararlar n politize olmas na ve bu konular üzerinde devlet yönetimi çerçevesinde odaklan lmas na sebep oldu. Politik liderler ekonominin düzenlenmesi meselesiyle yak ndan ilgilendiler ve ulusal refah onlar n sorumluluklar olarak görüldü. Bugün ise ekonomilerin genifllemekte mi yoksa daralmakta m oldu u seçim sonuçlar üzerinde hâlâ en etkili olan faktördür. Ayr ca, uluslararas ekonomik rekabetin yo unlaflmas, hükûmetleri belirli sanayilerin teflvik edilmesinde daha fazla rol oynamaya sevk ederek, ekonomi politi in ifl alan n geniflletmektedir. Ekonomi politi i k saca tan mlay n z. ULUSLARARASI EKONOM POL T K DÜfiÜNEL M Yukar daki ekonomi politik tan m ndan hareketle uluslararas ekonomi politik, uluslararas arenada devletlerin ve piyasalar n karfl l kl iliflkilerini araflt ran siyaset, ekonomi ve SORU uluslararas iliflkiler gibi çeflitli disiplinleri kapsayan bir çal flma alan olarak tan mlanabilir. Bir baflka deyiflle UEP, politik ve ekonomik de iflkenlerin uluslararas ekonomik ifllemler üzerindeki olumlu ya da olumsuz etkileri ile ilgilidir. Buna göre, politik müdahalelerden ve düzenlemelerden ba ms z saf piyasalar D KKAT mevcut de ildir ve uluslararas çerçevede de ekonomi ile politika aras nda kesin s n rlar çizmek SIRA mümkün S ZDE de ildir. Sonuç olarak, uluslararas ekonomi politik ya da uluslararas politik ekonomi, esas olarak devletler, küresel flirketler, uluslararas organizasyonlar ve sosyal hareketler gibi uluslararas aktörlerin faaliyetleri ve bunlar aras nda meydana gelen karfl l kl etkileflimler üzerinde yo unlaflmaktad r. AMAÇLARIMIZ AMAÇLARIMIZ K T A P K T A P TELEV ZYON TELEV ZYON NTERNET NTERNET

13 1. Ünite - Uluslararas Ekonomi Politi in Tan m ve Temel Kavramlar 7 Uluslararas ekonomi politi in temel ilgi alanlar n k saca belirtiniz. 2 Modern dünyada ulusal ve uluslararas ölçekte ekonomi (piyasa) ve politika (devlet) aras nda giderek artan karfl l kl etkileflim karmafl k bir yap ortaya ç karm flt r. Bu DÜfiÜNEL M DÜfiÜNEL M karmafl k yap n n anlafl lmas konusundaki ihtiyaç sonucu uluslararas ekonomi politik yeni bir disiplin dal olarak 1970 lerden itibaren ilgi görmeye SORU bafllam flt r. Bu ilginin ortaya ç kmas nda uluslararas olaylar etkili olmufltur. Bu olaylar aras nda, özellik- SORU le OPEC in uygulad petrol ambargosu ve Bretton Woods sisteminin y k lmas önem D KKAT D KKAT tafl maktad r. Bu olaylar n ortaya ç kard teorik ve pratik problemler, bilim adamlar n ve politika yap mc lar n ekonomi ve politikay bir arada düflünmeye itmifltir. Yaflanan h zl geliflmeler sonucu bugün ortaya ç kan uluslararas ekonominin Bugün dünyada, ulusal ve uluslararas ölçekte ekonomi bafll ca özellikleri çok uluslu üretim ve ülkeler aras nda finansal ak mlar n ve ticaret hacminin çok büyük boyutlara ulaflmas d r. Bu flekilde gittikçe derinleflen eko- ve politika aras nda giderek AMAÇLARIMIZ artmakta olan karfl l kl nomik bütünleflme ve küreselleflme ve bu sayede elde edilen refah art fl ile ulusal etkileflimin yaratt AMAÇLARIMIZ karmafl k yap y anlamak ba ms zl k ve politik kontrolü elde tutma arzusu aras nda meydana gelen çeliflki, için ekonomi ve politikay bir küresel ekonominin bafll ca meselesini oluflturmaktad r. Buna ba l olarak bireyler, arada düflünen bir K T A P K T A P yaklafl ma ihtiyaç vard r. s n flar ve di er toplumsal gruplar ile devletler aras nda meydana gelen görüfl ayr l klar siyasi anlaflmazl klar n ortaya ç kmas na da zemin haz rlamaktad r. Ekonomik ve politik faktörlerin böylesine iç içe girdi i bir TELEV ZYON dünyada uluslararas TELEV ZYON ekonomi politik konusunda yap lan analizlerde birbirinden farkl çok say da faktörün aras ndaki karfl l kl etkileflimin dikkate al nmas gerekmektedir. Bu aç dan bafll ca iki grup iliflki üzerinde durulmas faydal olacakt r: Ulusal ve uluslararas ekonomi politik aras ndaki iliflki ile sosyal güçlerle devlet aras ndaki NTERNET iliflki. Günümüzün NTERNET karmafl k dünyas n anlamak aç s ndan hem ulusal hem de küresel güçlerin göz önünde bulundurulmas gerekti i herkes taraf ndan kabul edilmekle birlikte, hangisinin daha öncelikli oldu u konusunda tart flmalar vard r. Baz kimselere göre uluslararas güçler ulusal ç karlar büyük ölçüde etkilerken baz lar na göre ise ulusal konular daha fazla önceli e sahiptir ve küresel konular arka plana atmaktad r. UEP çerçevesinde yap lan birçok tart flma bu ulusal - uluslararas ay r m na dayanmaktad r. Mesela, kimilerine göre üçüncü dünya ülkelerinin karfl laflt fakirlik UEP; Ekonomi, Siyaset Bilimi ve Uluslararas liflkiler gibi üç temel çal flma alan n problemi küresel ekonomik düzendeki dengesizlikten kaynaklan rken kimilerine birlefltirmektedir. göre de bu problem geliflmekte olan ülkelerdeki yanl fl ve yetersiz politik ve ekonomik uygulamalar n n bir sonucudur. Benzer flekilde, baz lar çok uluslu flirketleri büyük güce sahip, ba ms z küresel yap lanmalar olarak görürken baz lar da bu flirketleri ait olduklar ülkelerin ulusal sisteminin bir parças olarak kabul etmektedir. UEP çerçevesinde görüfllerin farkl laflt bir baflka nokta da devletle toplum aras ndaki karfl l kl iliflkilerdir. Devlet politikalar n n oluflturulmas nda devlet kurumlar n n ve politikac lar n ne derece ba ms z hareket ettikleri ve çeflitli sosyal bask gruplar n n etkileri bu konudaki temel soruyu oluflturmaktad r. Bir görüfle göre devlet, toplum kaynakl siyasi, ekonomik ve sosyal bask lardan büyük ölçüde ba- ms z, özerk bir niteli e sahiptir. Devlet toplumu flekillendirmektedir; d fl ekonomi politikalar da bu kapsaml flekillendirme sürecinin bir parças olmaktad r. Bu konudaki karfl t görüfle göre ise politika yap mc lar temel toplumsal taleplerin temsilcileri durumundad r. Politik sistem, en fazla bu taleplerin belli bir düzene sokulmas n sa layabilir. Devlet asl nda, çeflitli sosyoekonomik ve politik ç karlar n hayata geçirilmesine yarayan bir araçt r. D fl ekonomi politikalar da t pk di- er devlet faaliyetleri gibi, toplumsal taleplere cevap verecek flekilde oluflmakta ve devlet toplumu de il, toplum devleti flekillendirmektedir.

14 8 Uluslararas Ekonomi Politik UEP çerçevesinde önemli konulardan biri de dünya ekonomisinde rol alan de- iflik aktörler aras ndaki eflitsizliktir. Uluslararas alanda çeflitli konularda ifl birli i yap lmas bütün taraflar için kazançl olsa bile bu ifl birli inin sa lanmas kolay olmayabilir. Uluslararas aktörler ifl birli i yapt klar durumlarda bile ayn zamanda birbirleriyle rekabet hâlindedir. Mesela Avrupa ülkeleri, ABD ve Japonya ile rekabet edebilmek gayesiyle aralar nda mallar n, hizmetlerin, sermayenin ve insanlar n serbestçe dolafl m n n sa lanaca serbest bir pazar oluflturmufllard r. Ancak, bu birlik de Avrupal ülkelerin menfaatlerinin her zaman ortak olmas n n mümkün olmad n göstermifltir. Bazen bir ülkenin içinde bulundu u durum, ekonomiler aras ndaki s k ba ml l k sebebiyle di er ülkelerle anlaflmazl k içine düflülmesine sebep olmaktad r. Özet olarak, yeni bir araflt rma sahas olarak UEP, klasik uluslararas iliflkiler, siyaset bilimi ve ekonominin problemati inin ötesine geçmektedir. Mesela, savafl ve güvenlikle ilgili konular uluslararas iliflkiler aç s ndan son derece büyük öneme sahiptir. Fakat bu problemler, UEP nin yaln zca bir bölümünü teflkil ederler ve hem politikay hem de ekonomiyi ilgilendirdikleri ölçüde UEP aç s ndan bir anlam tafl rlar. K sacas UEP, var olan klasik araflt rma sahalar nda hakim olan ortodoks anlay fl n bir elefltirisi olarak geliflmifltir. UEP, ekonomi ve politikan n uluslararas seviyedeki iliflkileri ile iç politika süreçleri aras nda ba lant kurar. Mesela hegemonya ve emperyalizm gibi kavramlar ekonomi ve politika aras nda böyle bir iliflki kurmaktad r. Çeflitli münferit olaylar ve politikalar, UEP de di er alanlar aç s ndan yol açabilecekleri sonuçlar aç s ndan sorgulan rlar. Mesela, Körfez Savafl n n genel dünya politik ve ekonomik istikrar üzerindeki sonuçlar n n ya da bir uluslararas ödeme arac ve rezerv para olarak dolar n de eri üzerindeki etkilerinin ne olaca böyle bir sorudur. Buna göre, uluslararas ekonomi politi e göre, hiçbir olay, süreç ya da politika, sorgulanmaks z n ekonomik, politik, ulusal ya da uluslararas olarak kabul edilemez. UEP; analitik aç dan, ulusal politika ve ekonomi ile uluslararas politika ve uluslararas ekonominin bir bileflkesi olup, bunlardan her biri di er üçü taraf ndan etkilenir. Ulusal politikalar ve ekonomiler birbirleriyle etkileflirlerken bunlar ayn zamanda küresel çevre taraf ndan belirlenirler. Uluslararas güçler, iç politikay hatta ülkelerin politik kurumlar n etkiler. Devletlerin ulusal hareket alan, uluslararas sistemin yap s yla s n rl d r. Mesela, kuvvetli d fl bask lar n ve tehditlerin yoklu u daha aç k ve demokratik bir devlet yap s ortaya ç karabilir. Buna karfl l k, ciddi d fl bask ve tehditlerle karfl laflan bir devlet daha otoriter olabilir. UEP; ekonomik geliflme, küresel çapta fakirlik problemi ve açl k, üçüncü dünyan n borç problemi, çevre ile ilgili problemler, uluslararas ticaret ve finans sistemleriyle ilgili belirsizlik ve kaos, küresel terör ve güvenlik problemleri gibi küresel meselelerle de ilgilenir. Bu yüzden UEP, uluslararas politika ve ekonomi aras ndaki etkileflimleri ortaya ç karmaya ve de erlendirmeye çal flmaktad r. Bu meseleler; de iflen uluslararas liderlik ve dünya ekonomisindeki yap sal de iflmeler ile ekonomi, ulusal ve uluslararas güvenlik, uluslararas düzen aras ndaki giderek artan hayati iliflkilerin arka plan göz önünde bulundurularak incelenir. UEP, ayn zamanda devletlerin ulusal politikalar n n ve ekonomi politikalar n n di er baz önemli devletler taraf ndan nas l belirlenebildi ine de dikkat çekmektedir. Mesela bir ülke, büyük bir ekonomiye sahipse ve geniflletici maliye politikas uyguluyorsa bu durum di er ülkeler üzerinde de birtak m etkiler meydana getirmektedir. Genifl bir piyasa olarak ABD de bu flekilde meydana gelen talep art fl di- er ülkelere ait çeflitli mallar n talebinde de art fl meydana getirebilmektedir. Buna

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN I Prof. Dr. Neslihan OKAKIN Marmara Üniversitesi..B.F. Çal flma Ekonomisi ve Endüstri liflkileri Bölümü Yönetim ve Çal flma Psikolojisi Anabilim Dal Ç a l fl m a Y a fl a m n d a nsan Kaynaklar Yönetimi

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

NTERNET ÇA I D NAM KLER

NTERNET ÇA I D NAM KLER Mustafa Emre C VELEK NTERNET ÇA I D NAM KLER www.internetdinamikleri.com STANBUL-2009 Yay n No : 2148 letiflim Dizisi : 55 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-066 - 4 Copyright Bu kitab

Detaylı

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL D ü n y a Ü n i v e r s i t e l e r S e r v i s i Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL BAfiLANGIÇ nsan Haklar Evrensel Beyannamesinin 40. y ldönümünde 6-10 Eylül tarihleri

Detaylı

STRATEJ K V ZYON BELGES

STRATEJ K V ZYON BELGES STRATEJ K V ZYON BELGES BEYAZ K TAP S UNUfi Sivil toplum; demokrasi, insan haklar ve hukuk devleti kavramlar n n yerleflmesiyle ilgili taleplerden ekonomiyle ilgili endiflelere kadar sosyal yaflama dair

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 i Bu sayıda; 2013 Cari Açık Verileri; 2013 Aralık Sanayi Üretimi; 2014 Ocak İşsizlik Ödemesi; S&P Görünüm Değişikliği kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler ÜN TE II L M T Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler MATEMAT K 5 BU BÖLÜM NELER AMAÇLIYOR? Bu bölümü çal flt n zda (bitirdi inizde), *Bir

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl)

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) I Dr. Leyla ÇAKICI GERÇEK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Alapl MYO Ö retim Üyesi GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) II Yay n No : 2323 Hukuk Dizisi : 1151 1. Bas - Eylül 2007 - STANBUL 2. Bas - Ekim

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 Ekim 2014 İÇİNDEKİLER Giriş... 2 Dünya da Uluslararası Doğrudan Yatırım Trendi... 3 Yıllar

Detaylı

YAZARLAR HAKKINDA Alfabetik S rayla Yüksel Baykara ACAR Minhaç ÇEL K Bülent Ç ÇEKL Muharrem EKfi

YAZARLAR HAKKINDA Alfabetik S rayla Yüksel Baykara ACAR Minhaç ÇEL K Bülent Ç ÇEKL Muharrem EKfi Yüksel Baykara ACAR YAZARLAR HAKKINDA Alfabetik S rayla Yrd. Doç. Dr. Yüksel Baykara Acar Hacettepe Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi, Sosyal Hizmet Bölümü nde Ö retim Üyesi olarak görev

Detaylı

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2:

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: A N A L Z Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: Sektör Mücahit ÖZDEM R May s 2015 Giri Geçen haftaki çal mam zda son aç klanan reel ekonomiye ili kin göstergeleri incelemi tik. Bu hafta ülkemiz

Detaylı

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d Matematik ve Sonsuz G erek konuflma vermeye gitti im okullarda, gerek bana gelen okur mektuplar nda, ö renci ve ö retmenlerin matematikteki sonsuzluk kavram n pek iyi bilmediklerini gözlemledim. Örne in,

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Emre HORASAN

Yrd. Doç. Dr. Emre HORASAN Yrd. Doç. Dr. Emre HORASAN Finansal Sistem; fonun arz ve talebini dengeleyen ve fonları zaman, miktar, vade ve kişiler bazında kullanılabilir hale getiren bir sistemdir. Finansal Sistemin görevleri: Malların,

Detaylı

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR SEÇ LM fi TÜRK YE F NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR Prof. Dr. Cemal B fi (Marmara Üniversitesi) Doç. Dr. Yakup SELV ( stanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Fatih YILMAZ ( stanbul Üniversitesi)

Detaylı

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası 2007 NİSAN EKONOMİ Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası Türkiye ekonomisi dünyadaki konjonktürel büyüme eğilimine paralel gelişme evresini 20 çeyrektir aralıksız devam ettiriyor. Ekonominin 2006 da yüzde

Detaylı

YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ

YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ I Doç. Dr. Yonca Deniz GÜROL YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ II YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ Yay n No : 2377 flletme-ekonomi Dizisi : 447 1. Bask Ocak 2011 - STANBUL

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 11 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Çağlar Kuzlukluoğlu 1 DenizBank Ekonomi

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Cumhuriyeti ve onun gereklerini yüksek sesle anlat n z. Bunu yüreklere yerlefltirmek için elveriflli

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

Yay n No : 1891 letiflim Dizisi : 44. 1. Bask Ocak 2008 STANBUL ISBN 978-975 - 295-788 - 6

Yay n No : 1891 letiflim Dizisi : 44. 1. Bask Ocak 2008 STANBUL ISBN 978-975 - 295-788 - 6 I dil Say mer Sanal Ortamda Halkla liflkiler II dil Say mer, TED Ankara Kolejinin ard ndan lisans e itimini stanbul Üniversitesi, Bat Dilleri ve Edebiyatlar bölümünde tamamlam fl, yüksek lisans ve doktora

Detaylı

20 EKİM 2009 SALI IMF DÜNYA BANKASI TOPLANTILARI SAYI 2

20 EKİM 2009 SALI IMF DÜNYA BANKASI TOPLANTILARI SAYI 2 20 EKİM 2009 SALI IMF DÜNYA BANKASI TOPLANTILARI SAYI 2 Devlet Bakan ve Baflbakan Yard mc s Sn. Ali Babacan, IMF ye güvenmedik demedim IMF ye güvenmedi imiz için anlaflma imzalamad k fleklinde baz bas

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

Brexit ten Kim Korkar?

Brexit ten Kim Korkar? EDAM Türkiye ve Avrupa Birliği Bilgi Notu Brexit ten Kim Korkar? Haziran 2016 Sinan Ülgen EDAM Başkanı 2 23 Haziranda İngiliz halkı, İngiltere nin AB de kalıp kalmayacağına dair bir halkoyuna katılacak.

Detaylı

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Enerji ve Kalkınma Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Kırılma Noktası Dünyanın gerçeklerini kırılma noktalarında daha iyi kavrıyoruz. Peşpeşe gelen, birbirine benzer damlaların bir tanesi bardağın

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT I MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT HARUN HAKAN BAŞ Ankara 2009 II Yay n No : 2195 Hukuk Dizisi : 1031 1. Bas Eylül 2009 - STANBUL ISBN 978-605 - 377-113 - 5 Copyright Bu kitab n

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri Mikroekonomik Analiz I IKT701 1 3 + 0 6 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih, Talep, Maliyet, Üretim, Kar, Arz.

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I

B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I İLİŞKİSEL PAZARLAMA 31 MAYIS 2014 K O R A Y K A R A M A N

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

Para Arzı. Dr. Süleyman BOLAT

Para Arzı. Dr. Süleyman BOLAT Para Arzı 1 Para Arzı Bir ekonomide dolaşımda mevcut olan para miktarına para arzı (money supply) denir. Kağıt para sisteminin günümüzde tüm ülkelerde geçerli olan itibari para uygulamasında, paranın hangi

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor!

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dursun YILDIZ topraksuenerji 21 Ocak 2013 ABD Petrol İhracatçısı Olacak. Taşlar Yerinden Oynar mı? 1973 deki petrol krizi alternatif enerji arayışlarını arttırdı.

Detaylı

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U Cengiz SAZAK* 1.G R fi Bilindi i üzere Katma De er Vergisi harcamalar üzerinden al n r ve nihai yüklenicisi, (di er bir

Detaylı

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı Panel Konuşması Erdem BAŞÇI 7 Nisan 2012, İstanbul Değerli Konuklar, Dünya ekonomisinin son on yılda sergilediği gelişmeler emtia fiyatları üzerinde

Detaylı

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Otopsi Cengiz Özak nc JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Amerikan And : Herkes için adalet ve özgürlükle bölünmez tek ulusa dayanan Cumhuriyet e ve bayra ma ba l olaca ma and içerim. Yer

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2 Atütürk ün Dünyas Cengiz Önal Ekonomik kalk nma, Türkiye'nin özgür, ba ms z ve daima daha kuvvetli olmas n n ve müreffeh bir Türkiye idealinin bel kemi idir. Tam ba ms zl k ancak ekonomik ba ms zl kla

Detaylı

Ekim. Günlük Araştırma Bülteni Gün Sonu RAPORU

Ekim. Günlük Araştırma Bülteni Gün Sonu RAPORU 30 Ekim Günlük Araştırma Bülteni Gün Sonu RAPORU Japonya Merkez Bankası (BoJ) faizlerde değişikliğe gitmedi Japonya Merkez Bankası (BoJ), 8 e 1 oy çokluğuyla para politikasında değişikliğe gitmeme kararı

Detaylı

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI CANSEN BAŞARAN-SYMES IN "INSTITUT DU BOSPHORE YILLIK SEMİNERİ AÇILIŞ KONUŞMASI

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI CANSEN BAŞARAN-SYMES IN INSTITUT DU BOSPHORE YILLIK SEMİNERİ AÇILIŞ KONUŞMASI TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI CANSEN BAŞARAN-SYMES IN "INSTITUT DU BOSPHORE YILLIK SEMİNERİ AÇILIŞ KONUŞMASI 18 Mart 2016 İstanbul, Hilton Hotel Harbiye Sayın Büyükelçiler, Değerli Konuklar, 2009 yılında

Detaylı

Ak ld fl AMA Öngörülebilir

Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Kararlar m z Biçimlendiren Gizli Kuvvetler Dan Ariely Çevirenler Asiye Hekimo lu Gül Filiz fiar ISBN 978-605-5655-39-6 2008, Dan Ariely Orijinal ad

Detaylı

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de KURUMLARDAN ELDE ED LEN KAR PAYLARININ VERG LEND R LMES VE BEYANI Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü I.- G R fi T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de flirketlerce

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com NTERNET S TES TANITIMI RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com ran slâm nk lâb n n 25. y ldönümü münasebetiyle hizmete aç lan ran slâm Cumhuriyeti

Detaylı

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve ÖZEL MATRAH fiekl NE TAB ALKOLLÜ ÇK SATIfiLARINDA SON DURUM H.Hakan KIVANÇ Serbest Muhasebeci Mali Müflavir I. G R fi K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve modern

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL Sözlerime gayrimenkul ve finans sektörlerinin temsilcilerini bir araya

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

I Derleyen: Yrd. Doç. Dr. GÜLBU EROL MEDYA ÜZER NE ÇALIfiMALAR

I Derleyen: Yrd. Doç. Dr. GÜLBU EROL MEDYA ÜZER NE ÇALIfiMALAR I Derleyen: Yrd. Doç. Dr. GÜLBU EROL MEDYA ÜZER NE ÇALIfiMALAR II Yay n No : 1730 letiflim Dizisi : 29 1. Bas fiubat 2007 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-624 - 7 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye

Detaylı

MUHASEBE VE DENETİM YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (TEZSİZ)

MUHASEBE VE DENETİM YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (TEZSİZ) MUHASEBE VE DENETİM YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (TEZSİZ) 8.2. Ders İçerikleri 8.2.1. Zorunlu Dersler MLY 101 Denetim Ticari faaliyetler ile ilgili olayların önceden saptanmış ölçütlere uygunluk derecesini araştırmak

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012 Hazırlayanlar Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi Laura D. Tyson, Kaliforniya Berkeley Üniversitesi Saadia Zahidi, Dünya Ekonomik Forumu Raporun

Detaylı

İRAN ENERJI GÖRÜNÜMÜ

İRAN ENERJI GÖRÜNÜMÜ İRAN ENERJI GÖRÜNÜMÜ HAZAR STRATEJI ENSTITÜSÜ ENERJI VE EKONOMI ARAŞTIRMALARI MERKEZI EMİN AKHUNDZADA SERAY ÖZKAN ARALIK 2014 Azerbaycan Enerji Görünümü 1İran Enerji Görünümü www.hazar.org HASEN Enerji

Detaylı

Kent Yoksulluğu ve Gecekondu

Kent Yoksulluğu ve Gecekondu I Kent Yoksulluğu ve Gecekondu NAİL YILMAZ / YÜCEL BULUT İstanbul, 2009 Yay n No : 2225 Sosyoloji Dizisi : 03 1. Bas Eylül 2009 - STANBUL ISBN 978-605 - 377-143 - 2 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye

Detaylı

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika Standartlar ve Sertifikalar.1. Genel Önceki bölümlerde paslanmaz çeliklere ait pek çok özellikler, standartlar ve karfl l klar hakk nda baz bilgiler verilmiflti.

Detaylı

Asgari Ücret Denklemi

Asgari Ücret Denklemi Asgari Ücret Denklemi Av. Mesut Ulusoy MESS Hukuk Müflaviri ve Dr. Aykut Engin MESS E itim Müdürü flçilere normal bir çal flma günü karfl l olarak ödenen ve iflçinin g da, konut, giyim, sa l k, ulafl m

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Nurullah UÇKUN YATIRIMLARDA STRATEJ K KARAR VERME SÜREC

Yrd. Doç. Dr. Nurullah UÇKUN YATIRIMLARDA STRATEJ K KARAR VERME SÜREC Yrd. Doç. Dr. Nurullah UÇKUN YATIRIMLARDA STRATEJ K KARAR VERME SÜREC STANBUL-2010 Yay n No : 2332 flletme-ekonomi Dizisi : 386 1. Bas m - Mart 2009 2. Bas m - Nisan 2010 ISBN 978-605 - 377-253 - 8 Copyright

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

Altın Piyasası Haftalık Temel ve Teknik Görünüm (2-6 Mart 2015)

Altın Piyasası Haftalık Temel ve Teknik Görünüm (2-6 Mart 2015) 2 Mart 2015 Altın Piyasası Haftalık Temel ve Teknik Görünüm (2-6 Mart 2015) Hafta başında Yunanistan meselesinde çözüme yaklaşıldığı yönünde haberlerin ardından altın fiyatlarında aşağı yönlü baskı hakim

Detaylı

KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER

KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER Bülent SEZG N* 1-G R fi Katma de er vergisinde vergilendirme dönemi, 3065 Say l Katma De- er Vergisi Kanununun 39 uncu maddesinin 1

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Mustafa Ya ml / Yrd.Doç.Dr. Feyzi Akar. Alternatif Ak m Devreleri & Problem Çözümleri

Yrd.Doç.Dr. Mustafa Ya ml / Yrd.Doç.Dr. Feyzi Akar. Alternatif Ak m Devreleri & Problem Çözümleri Yrd.Doç.Dr. Mustafa Ya ml / Yrd.Doç.Dr. Feyzi Akar Alternatif Ak m Devreleri & Problem Çözümleri Yay n No : 2973 Teknik Dizisi : 162 5. Bas - Ekim 2013 - STANBUL ISBN 978-605 - 377-998 - 8 Copyright Bu

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

ÇEVRE KORUMA KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK

ÇEVRE KORUMA KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK ÇEVRE KORUMA VE KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK Çevre neden bu kadar önemli? Sera etkisi artıyor Doğal kaynaklar bitiyor Maliyetler yükseliyor Gelir eşitsizliği uçurumu büyüyor 2002 yılında Johannesburg da

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle bu ifllemlerin üzerinden al nan dolayl vergiler farkl l k arz etmektedir. 13.07.1956 tarih 6802 say l Gider Vergileri Kanunu

Detaylı

Dr. Edin Güçlü Sözer POSTMODERN PAZARLAMA MARKA ÇA INDA L DERL K Ç N P M MODEL

Dr. Edin Güçlü Sözer POSTMODERN PAZARLAMA MARKA ÇA INDA L DERL K Ç N P M MODEL Dr. Edin Güçlü Sözer POSTMODERN PAZARLAMA MARKA ÇA INDA L DERL K Ç N P M MODEL STANBUL-2009 Yay n No : 2149 flletme-ekonomi Dizisi : 329 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-067 - 1 Copyright

Detaylı

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER Merdan ÇALIfiKAN* I. G R fi 1163 say l Kooperatifler Kanunu na göre kooperatiflerin zaruri 3 organ bulunmaktad r. Bunlardan en yetkili

Detaylı

Parti Program ve Tüzüklerin Feminist Perspektiften Değerlendirilmesi i

Parti Program ve Tüzüklerin Feminist Perspektiften Değerlendirilmesi i Parti Program ve Tüzüklerin Feminist Perspektiften Değerlendirilmesi i Parti içi disiplin mekanizması (cinsel taciz, aile içi şiddet vs. gibi durumlarda işletilen) AKP CHP MHP BBP HDP Parti içi disiplin

Detaylı

Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması

Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması 23 Aralık 2008 Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması Son günlerde akaryakıt fiyatları ile ilgili olarak kamuoyunda bir bilgi kirliliği gözlemlenmekte olup, bu durum Sektörü ve Şirketimizi itham altında

Detaylı

KÜRESELLEfiME VE fi HUKUKUNDA YEN GEL fimeler

KÜRESELLEfiME VE fi HUKUKUNDA YEN GEL fimeler KÜRESELLEfiME VE fi HUKUKUNDA YEN GEL fimeler Av. Dr. Erdal EGEMEN 19. yüzy l n bafllar ndan bu yana uluslararas çal flma iliflkileri, fl Hukuku nun önemli bir konusunu olufltura gelmifltir. Gerçekte de

Detaylı

2007 MAL ZLEME RAPORU (ARA RAPOR) EKONOM YE GÜVEN VE BEKLENT LER ANKET. Yrd. Doç. Dr. Binhan Elif YILMAZ Arfl. Gör. Murat ÇAK Arfl. Gör.

2007 MAL ZLEME RAPORU (ARA RAPOR) EKONOM YE GÜVEN VE BEKLENT LER ANKET. Yrd. Doç. Dr. Binhan Elif YILMAZ Arfl. Gör. Murat ÇAK Arfl. Gör. 2007 MAL ZLEME RAPORU (ARA RAPOR) EKONOM YE GÜVEN VE BEKLENT LER ANKET Yrd. Doç. Dr. Binhan Elif YILMAZ Arfl. Gör. Murat ÇAK Arfl. Gör. Murat fieker 1 SMMMO Yay n No 89 Kapak Tasar m ve Uygulama: Evren

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

Çev: Ayfle Merve KAMACI

Çev: Ayfle Merve KAMACI 243 ECO T CARET VE KALKINMA BANKASI VE ECO BÖLGES NDE SÜRDÜRÜLEB L R KALKINMA Ömer Faruk BAYKAL ECO Ticaret ve Kalk nma Bankas, Genel Müdür Yard mc s Çev: Ayfle Merve KAMACI ECO Ticaret ve Kalk nma Bankas

Detaylı

1- Ekonominin Genel durumu

1- Ekonominin Genel durumu GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GRUPLARA YÖNELİK HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2015 YILI FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu 2015 yılı yurtiçinde genel seçimler ve Merkez Bankası faiz tartışmaları,

Detaylı

Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu

Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu Bu bölümde; Fizik ve Fizi in Yöntemleri, Fiziksel Nicelikler, Standartlar ve Birimler, Uluslararas Birim Sistemi (SI), Uzunluk, Kütle ve

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/201203... 1 of 5 6 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28225 Atatürk Üniversitesinden: YÖNETMELİK ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ASTROFİZİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

Detaylı

Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda. BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012

Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda. BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012 Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012 Türev ürünlerin vergilendirilmelerine iliflkin aç klamalar n yap ld Maliye Bakanl Genel

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

PARASAL GÖSTERGELER KRED LER N DA ILIMI* (B N TL.)

PARASAL GÖSTERGELER KRED LER N DA ILIMI* (B N TL.) 1886 PARASAL GÖSTERGELER KRED LER N DA ILIMI* (B N TL.) 28 De iflim %) 28 De iflim %) Toplam 311.774.444 356.845.499 %14 4.641.681 5.168.27 %11 297.867.78 335.17.279 %13 4.44.733 4.774.62 %8 Alacaklar

Detaylı

I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler

I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler 1. AB Hukuku ve Tercüman ve Çevirmenler için Metotlar Eğitimi (Ankara, 8-9 Haziran 2010) EIPA tarafından çeşitli kamu

Detaylı

TÜRK BORÇLAR VE TÜRK T CARET KANUNU TASARILARI

TÜRK BORÇLAR VE TÜRK T CARET KANUNU TASARILARI YAZILAR TÜRK BORÇLAR VE TÜRK T CARET KANUNU TASARILARI PROF. DR. ERDO AN MORO LU (*) Türk Borçlar Kanunu Tasar s ndan sonra Türk Ticaret Kanunu Tasar s da Türkiye Büyük Millet Meclisi ne sunulmufl bulunmaktad

Detaylı

1.2.1. Varolmak... 7 1.2.2. Ö renmek...7 1.2.3. Paylaflmak...7 1.2.4. Etkilemek ve Yönlendirmek...7 1.2.5. Mutlu Olmak...7

1.2.1. Varolmak... 7 1.2.2. Ö renmek...7 1.2.3. Paylaflmak...7 1.2.4. Etkilemek ve Yönlendirmek...7 1.2.5. Mutlu Olmak...7 V Ç NDEK LER BÖLÜM I TEMEL LET fi M B LG LER 1. LET fi M N KAVRAMSAL ÇERÇEVES, AMAÇ, TÜR VE ÖZELL KLER...2 1.1. letiflim Kavram...2 1.2. letiflimde Amaç...6 1.2.1. Varolmak... 7 1.2.2. Ö renmek...7 1.2.3.

Detaylı