2010 Mart. HARAKET CIVATALARI. 08c. Özet. M. Güven KUTAY. 08c_civata.doc

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "2010 Mart. www.guven-kutay.ch HARAKET CIVATALARI. 08c. Özet. M. Güven KUTAY. 08c_civata.doc"

Transkript

1 010 Mart HARAKET CIVATALARI 08c Özet M. Güven KUTAY 08c_civata.doc

2 I N H A L T S V E R Z E I C H N I S 1 Hareket cıvataları Genel Hareket cıvatasının ölçülendirilmesi lambaj tehlike sınırının tanımı lambaj tehlikesi olmayan hareket cıvatasının ölçülendirilmesi lambaj tehlikesi olan hareket cıvatasının ölçülendirilmesi Hareket cıvatasının kontrolü Birinci durum için Cıvatayı etkileyen torsiyon momenti tarafı Cıvatayı etkileyen burkma kuvveti tarafı İkinci durum için Cıvatadaki burkulma gerilimi Euler e göre burkulma geriliminin hesaplanması Tetmajer e göre burkulma gerilimi Johnson a göre burkulma gerilimi Gerekli emniyet faktörleri Hareket cıvata sisteminde somun Ölçülendirme Kesme gerilimi τk Hareket cıvatalarında verim Kilitlenme, oto blokaj Hareket cıvatalarına çeşitli örnekler Hareket cıvataları için örnek Kriko Çözüm reze tezgahı vidalı klavuz mili Çözüm DIN 10 e göre tek ağızlı trapez vidanın boyutları Dayanıklılık ve burkulma kontrolü Kızak konsolu taşyacak bronz somunun boyu Vidalı klavuz milinin verimi (Redüktör hariç) Ana motorun gücü İskele ayarlama ayağı Çözüm Dayanıklılık ve burkulma kontrolü Ayarlama ayağını taşıyacak somunun boyu (Ust7-)... Konu İndeksi c_civata.doc

3 1 Hareket cıvataları 1.1 Genel Hareket cıvataları dönme (torsiyon) hareketini boyuna (doğrusal) harekete veya boyuna hareketin dönme hareketine çevrilmesinde ve küçük torsiyon kuvvetlerini büyük boyuna kuvvete çevirmekte kullanılırlar. Örneğin: Torna veya takım tezgahı mili, Pres hareket mili, geçmelerde sökme veya takma aletleri. Hareket cıvataları iki ayrı durumda toplanır: a L L S N Dağılımı Dağılımı M SV Hareket cıvatalarında genelde Trapez tipi vidalar kullanılır. Trapez tipi vidalar dörtköşe vidalara göre daha büyük kuvvet taşırlar ve cıvatanın kendi kendini ortalamasını gerçekleştirirler. Trapez tipi vidaların imalatlarında toleranslar daha verimli ve ekonomik olarak kullanılır. Şekil 1, Ciltci presi M Dağılımı SY M SY Dağılımı 1. Durum, Somun sabit, cıvata hareketli, Şekil 1 Somun sabittir. Cıvata döndürülür ve somun sabit tutulduğundan cıvata boyuna hareket eder. Örneğin: Ciltci presi, kriko, v.b. a. Durum,Somun hareketli, cıvata sabit, Şekil L Cıvata eksenel yönde sabit tutulur ve dönme hareketi yapar, somunun dönme hareketi engellendiğinden eksenel (boyuna) hareket eder. L S N Dağılımı Şekil, Vana M Dağılımı SV Örneğin: Vana, mengene, v.b. Malzeme olarak genelde cıvata için St 50 veya St 60, somun için bronz veya kır döküm kullanılır.

4 4 Hareket cıvata sistemi şu şekilde zorlanır: Cıvata: Çekme veya Basma (Presleme kuvveti). Torsiyon, yatak ve vida sürtünme momenti. lambaj, oldukca uzun cıvatalarda. Somun: Yüzey basıncı. Cıvata ve somun vidalarının temas yüzeylerinde Eğilme, vidanın diş dibinde Kesme, vidanın diş dibinde 1. Hareket cıvatasının ölçülendirilmesi Basıya zorlanan hareket cıvatalarının çalışma boyları ile çapları arasındaki oran, cıvatada flambaj (burkulma) tehlikesinin olup olmadığını gösterir. lambaj tehlikesi cıvatadaki bası gerilmesi emniyetli bası mukavemet değerinin çok çok altında olmasına rağmen ortaya çıkabilir. lambaj tehlikesinin, yani cıvatanın burkulmasının, mukavemet değeri ile bir alakası yoktur. Bu tehlike, hareket cıvatasının ekseninin hiçbir zaman tam doğru olamıyacağı ve zorlayan kuvvetin cıvatanın tam ağırlık ekseninde etki gösteremeyeceği içindir lambaj tehlike sınırının tanımı Basıya zorlanan hareket cıvatasında flambaj tehlikesi olup olmadığı şu şekilde anlaşılır: 4 L flambaj tehlikesi yok λ 0 ( 1 ) d 4 L flambaj tehlikesi var λ 0 ( ) d λ 1 Narinlik derecesi L mm Burkulma boyu, önerilen değer L 0,7. L d mm Vidanın iç çapı Bu kontrol yapıldıktan sonra cıvatanın hangi değerlere göre ölçülendirileceğine karar verilir lambaj tehlikesi olmayan hareket cıvatasının ölçülendirilmesi Böyle bir cıvatanın ölçülendirilmesi normal bir silindir şaftlı parçanın ölçülendirilmesi gibidir. Genel şart: Diş dibi kesit alanını: b(ç)vorh A π d A 4 B(Ç) EM Diş dibi kesit alanını (A ) değerini yukarıdaki formüle yerleştirirsek: buluruz ve bu eşitliği d e göre çözersek: 4 π d B(Ç)EM

5 5 d 4 ( ) π B(Ç)EM d mm Vidanın iç çapı N lambaj (burkma) kuvveti B(Ç)EM N/mm Emniyetli basma (çekme) mukavemet değeri Emniyetli basma mukavemet değeri B(Ç)EM şu şekilde hesaplanır: Statik zorlama κ +1 B(Ç)EM R e (R p0, ) / 1,5 Dalgalı zorlama κ 0 B(Ç)EM DL / Değişken zorlama -1 κ < 0 B(Ç)EM DG / DI ve DG değerleri malzemenin mukavemet değerinden alınır lambaj tehlikesi olan hareket cıvatasının ölçülendirilmesi Eğer flambaj tehlikesi varsa, yani hesaplanan narinlik derecesi λ 0 ise bak ( ) vidanın iç çapı Euler e göre ölçülendirilir. Diğer şartta λ < λ 0 olmasıdır. Euler e göre burkulma gerilmesi N/mm Burkulma gerilmesi E N/mm Elastiklik modülü λ 1 Narinlik derecesi π E ( 4 ) λ Diğer taraftan narinlik derecesi λ L / imin olarak yazılır. Burada atalet yarı çapı i min I / A dür. Bunun yanında cıvatadaki atalet momenti, vidanın iç çapı yuvarlak olduğundan I π 4 d / 64 dür. Vidanın iç çapının kesit alanıda A π d / 4 dür. Böylece atalet yarı çapını hesaplarsak: 4 π d 4 d I / imin A elde ederiz. 64 π d 4 Böylece narinlik derecesi fomülü λ L / imin da atalet yarı çapını yerleştirirsek λ 4 L / d elde edilir ve narinlik derecesini Euler gerilimi formülüne yeleştirirsek şu Euler gerilim formülünü buluruz: π E d ( 5 ) 16 L N/mm Euler e göre burkulma gerilmesi E N/mm Elastiklik modülü d mm Vidanın iç çapı L N Hesap için burkulma boyu Diğer taraftan cıvatadaki bileşik gerilim değeri hesaplanır.

6 6 b ( α0 τt ) BEM bi + ( 6 ) b N/mm Cıvatadaki basma gerilmesi τ t N/mm Cıvatadaki torsiyon gerilmesi α 0 1 Zorlanma katsayısı α 0 1 eğer ve τ aynı zorlama, α 0 0,7 eğer ve τ değişik zorlama ise. BEM N/mm Cıvata malzemesinin emniyetli basma mukavemet değeri Cıvatadaki gerilme ile Euler burkulma gerilimi arasında şu bağıntı olmalıdır: Burada ölçülendirme için S bi S BKGER ( 7 ) S 1 Hesaplanan burkulma emniyet katsayısı N/mm Euler e göre burkulma gerilmesi bi N/mm Cıvatadaki bileşik gerilme S BKGER 1 Gerekli burkulma emniyet katsayısı, önerilen sayı S BKGER S BKGER bi alınır ve değerler yerleştirilir. ( 8 ) bi S BKGER Cıvatadaki gerilme (basma): Değerler ( 8 ) yerleştirilirse: π bi 16 L b E d 64 A 4 π d 4 π d S π E S d 4 BKGER lambaj tehlikesi olduğu zaman vida için gerekli iç çap d BKGER L 4 64 S BKGER L π E ( 9 ) Gerekli burkulma emniyet katsayısı için S BKGER arası değerler önerilir. Burada S BKGER 8 yerleştirilir ve vidanın iç çapı değer formülü bulunur. d 4 L E ( 10 ) N lambaj (burkma) kuvveti L mm Hesap için burkulma boyu L 0,7.L önerilen değer. Euler,. Durum E N/mm Elastiklik modülü

7 7 1. Hareket cıvatasının kontrolü 1..1 Birinci durum için Cıvata hareketli, somun sabit. Burkma kuvveti ile cıvatayı etkileyen torsiyon momenti M t aynı yerde değil. Bunun için cıvatanın iki ayrı kesimindede gerilim kontrolünün yapılması gereklidir Cıvatayı etkileyen torsiyon momenti tarafı Burası somun ile döndürme hareketi yapan kol arasındaki kısımdır ve burayı zorlayan torsiyon gerilmesi şu şekilde hesaplanır. Mt τt τtem ( 11 ) W M t Nmm cıvatayı etkileyen torsiyon momenti W t N Torsiyon karşıkoyma atalet momenti τ TEM N/mm Emniyetli torsiyon mukavemet değeri t Cıvatadaki torsiyon momenti (M t ) vidadaki (M SV ) ve yataklamadaki (M SY ) sürtünme momentlerinin toplamı olarak hesaplanır. M M + M ( 1 ) t SV SY Cıvatada vidadaki sürtünmeden doğan torsiyon momenti M SV Vida yağındaki normal kuvvet N M SV N d tan( ϕ ± ρv) ( 1 ) N / cos( β / ) ( 14 ) Cıvatada yataklamadaki sürtünmeden doğan torsiyon momenti M SY M SY µ a ( 15 ) SY N lambaj (burkma) kuvveti d mm Vidanın profil çapı ϕ Vidanın helis açısı ρ V Vidadaki sürtünme açısı µ SY 1 Yatakta sürtünme katsayısı a mm Sürtünme kuvveti eksen mesafesi. Bazan r or alınır. Ortalama yatak yarı çapı a r or (D+d)/4 Emniyetli torsiyon mukavemet değeri τ TEM şu şekilde hesaplanır: Statik zorlama κ +1 τ TEM τ tak / 1,5 Dalgalı zorlama κ 0 τ TEM τ tdl / Değişken zorlama -1 κ < 0 τ TEM τ tdg / τ tak 1,. R e / 1,7

8 Cıvatayı etkileyen burkma kuvveti tarafı Cıvatadaki bileşik gerilim; b ( α0 τt ) BEM bi + ( 16 ) b N/mm Cıvatadaki basma gerilimi τ t N/mm Cıvatadaki burkulma gerilimi α 0 1 Zorlanma katsayısı α 0 1 eğer ve τ aynı zorlama ise, α 0 0,7 eğer ve τ değişik zorlama ise. Cıvatadaki basma gerilimi b ( 17 ) A N lambaj (burkma) kuvveti A mm Diş dibi kesit alanı 1.. İkinci durum için Cıvata sabit, somun hareketli. Burkma kuvveti ile cıvatayı etkileyen torsiyon momenti M t aynı alanda. Bunun için yalnız bir alandaki gerilim kontrolünü yapmak yeterlidir Cıvatadaki burkulma gerilimi Burada sistemdeki narinlik derecesi ile referens narinlik derecesi bulup karşılaştırırız. Sistemdeki hesaplanan narinlik derecesi şu şekilde bulunur bak ( 1 ): λ he 4 L d Eğer sistemdeki narinlik derecesi St7 için λ he λ ise ve : St50 için λ he λ 0 89 ise burkulma gerilimi hesabı Euler e göre yapılır Euler e göre burkulma geriliminin hesaplanması Genelde basma gerilimi bak ( 16 ) b dir. A E I Euler e göre burkulma kuvveti: π L Burada burkulmanın karakteristik büyüklüğü narinlik derecesini λ ( Lambda ) yazıp biraz değiştirirsek: K L L λ imin I A

9 buradan burkulma boyu L yı hesaplarsak I L λ A eşitliğini buluruz. İlk evvela burkulma boyu L yı burkulma kuvveti formülünde ve sora bu buluna burkulma boyu değerini basma gerilimi formülünde yerleştirirsek: 9 ve Euler gerilim formülü bulunur. π E I I λ A π E I I λ A A E π Eu ( 18 ) λ Eu N/mm Euler e göre burkulma gerilmesi E N/mm Elastiklik modülü λ 1 Narinlik derecesi Burada konstruksiyon genelde çeliklerle yapıldığından formülü dahada basite indirmek için çeliğin elastiklik modülü E N/mm ve π 10 formülde yerleştirilirse, Çelik için Euler formülü bulunur.,1 10 ( 19 ) λ Eu 6 I II III IV L L. L L L L 0,7. L L 0,5. L Şekil, Euler e göre burkulma boyunun dört hali Euler e göre burkulma gerilim formülü Hook kanunlarının geçerli olduğu elastik deformasyon sınırları içersinde geçerlidir.

10 Tetmajer e göre burkulma gerilimi Eğer sistemdeki narinlik derecesi λ < λ 0 ise, burkulma gerilimi Tetmajer e göre yapılır. 10 Tet a - b Eğer sistemdeki narinlik derecesi: St7 için λ < λ ise, St7 için Tetmajer formülü; λ Tet 10-1,14 λ ( 0 ) Eğer sistemdeki narinlik derecesi: St50 için λ < λ 0 89 ise, St50 için Tetmajer formülü; Tet 5-0,6 λ ( 1 ) Tet N/mm Tetmajer e göre burkulma gerilmesi λ 1 Narinlik derecesi Johnson a göre burkulma gerilimi Johnson a göre narinlik sınırı; λ John EZ ( EZ O) ( ) λ0 John N/mm Johnson a göre burkulma gerilmesi EZ N/mm Malzemenin ezilme mukavemet değeri; EZ R e veya R p0, O N/mm Malzemenin orantılı mukavemet değeri; O 0,8 (R e veya R p0, ) λ 1 Narinlik derecesi λ 0 1 Narinlik sınırı λ E dir. 0 π / Bu formüle malzemenin orantılı mukavemet değerini yerleştirirsek, λ 0,5 E / Re değerini elde ederiz. ormül ( ) de bütün değerler yerleştirilip basitleştirilirse Johnson a göre burkulma formülü basite indirgenmiş hali ile elde edilir: O λ John Re 1 0, ( ) λ0 John N/mm Johnson a göre burkulma gerilmesi R e N/mm Malzemenin akma mukavemet değeri λ 1 Narinlik derecesi λ 0 1 Narinlik sınırı

11 Gerekli emniyet faktörleri Burkulmada emniyet S SBKGER ( 4 ) Cıvata ne kadar ince olursa emniyet katsayısıda o kadar yüksek olmalıdır. Emniyet faktörleri için şu değerler önerilir: Cıvatanın ölçülendirilmesinde S GER bi EULER e göre kontrolda S GER...6 S GER S GER 6 λ 105 veya 89 için λ 106 veya 90 için TETMAJER e göre kontrolda S GER 4... S GER 4 λ 105 veya 89 için S GER λ > 1 Eğer λ 0 ise zaten cıvatayı burkulmaya göre kontrol etmeye gerek yoktur. 1.4 Hareket cıvata sisteminde somun Standart vidalı somunda ölçülendirme ve kontrol doğrudan yüzey basıncı ile ilgilidir. p pem ( 5 ) Atop p N/mm Vida yanaklarındaki yüzey basıncı A top mm Burkulma kuvvetini taşıyan toplam yüzey alanı p EM N/mm Malzemenin emniyetli yüzey basıncı mukavemet değeri Burkulma kuvvetini taşıyan toplam yüzey alanı şu şekilde hesaplanır: Bir dişin yanak alanı: Somunda burkulma kuvvetini taşıyan diş sayısı: Bu değerleri numaralı formüle yerleştirirsek şu formülünü buluruz. π d N H1 L 1 Bu formülü ölçülendirmeye göre çözümlersek aşağıdaki formülü elde ederiz. p P p EM Ages ndiş Adiş π d H Adiş 1 L P n 1 diş ( 6 )

12 Ölçülendirme L 1 P ( 7 ) p d π H EM L 1 mm Somunun kullanılan dişler kısmının boyu Somun boyu, öneri: L 1min,5.d N lambaj (burkma) kuvveti. N N Diş yanağını etkileyen normal kuvvet N /cos(β/) P mm Adım, hatve p EM N/mm Malzemenin emniyetli yüzey basıncı mukavemet değeri d mm Bölüm veya profil çapı H 1 mm Dişin değen yanak yüksekliği p he N/mm Sistemde hesaplanan yüzey basıncı Standartlara göre açılmamış dişlerde diş dibi kesilmesi ve diş eğilmesi kontrolleri yapılmalıdır. Genelde hep somunun dişleri kontrol edilir. Çünkü somunun malzemesinin mukavemet değeri cıvatanınkinden daha düşüktür. Diş dibindeki bileşik gerilim büyüklüğü: L bi eg + τk Eğilme gerilimi eğ : Meg eg S Weg Yanağı etkileyen eğilme momenti: M eg t D 1 D D t D Kuvvet kolu t 4 1 formülüyle hesaplanır. Diş D 4 4 H 4 dibinin eğilme karşıkoyma momenti W eğ : L s D π ndiş s Şekil 4,, Vidanın diş yanağı Weg 6 6 Böylece diş dibindeki eğilme gerilimi eğ şu fomülle hesaplanır: 1.4. Kesme gerilimi τk Somunun diş dibi kesme gerilimi Burada A ktop alanı 6 t eg D π ndiş s 1 ( 8 ) N lambaj (burkma) kuvveti t mm Diş dibi ile bölüm dairesinin mesafesi D mm Somunun bölüm veya profil çapı n diş mm Burkma kuvvetini taşıyan diş sayısı s mm Diş dibi kalınlığı Aktop τ k olarak hesaplanır. A ktop D4 s ndiş π değerini kesme geilimi formülüne yerleştirir ve küçük faydalı bir hata ile D 4 d olarak alırsak, somunun diş dibi kesme gerilimini şu şekilde hesaplayabiliriz.

13 τ k d π n s ( 9 ) diş 1 N lambaj (burkma) kuvveti d mm Somun vidasının anma çapı n diş mm Burkma kuvvetini taşıyan diş sayısı s mm Diş dibi kalınlığı Tablo 1, Vidada sürtünme katsayısı ve açısı Somun malzemesi (Cıvata çelik) µ V ρ V Kır döküm Kuru 0, 1 Yağlı 0,1 6 CuZn veya CuSn alaşımı Kuru 0,17 10 Yağlı 0,1 6 Özel suni malzeme Kuru 0,1 6 Yağlı 0,05 Tablo, Hareket cıvatalarında emniyetli yüzey basıncı p EM Malzeme ikilisi Cıvata Somun Çelik Örneğin: C15, St 50, 9SMn8K p EM N/mm olarak Kır döküm 7 Çelik döküm, Temper döküm 5 10 CuSn veya Alu alaşımları 10 0 Çelik (C 5, v.b.) Suni malzeme 5 15 CuSn veya Alu alaşımları Çelik (C 5, v.b.) Hareket cıvatalarında verim Çalışması motorlu olan veya çalıştırıldığı yerde hareket cıvatasının verimi bilinmesi gereken bir büyüklük olduğu zaman, hareket cıvatası sisteminin verimi hesaplanmalıdır. Genelde bir sistemdeki verim, o sistemden alınan işin verilen işe oranıdır. alı nan iş A η alı ( 0 ) verilen iş A ver Alınan iş: Adım veya hatve: Aalı π d P h tan ϕ π d Aalı P tan ϕ h ÇE Verilen iş: Aver ÇE π d Çevre kuvveti: ÇE tan( ϕ + ρv) Şekil 5, Vida tan( ϕ + ρ ) d Aver V π

14 14 Burada bulunan değerleri yukarıdaki formül ( 0 ) de yerleştirirsek: formülünü elde ederiz. π d tan ϕ η Aalı Aver tan( ϕ + ρv) d π Kısaltmalar yapıldıktan sonra verim formülü olarak şu formül elde edilir: tan ϕ η ( 1 ) tan( ϕ + ρ V ) η 1 Verim ϕ Vidanın helis açısı ρ V Vida yüzeylerindeki sürtünme açısı Kilitlenme, oto blokaj Eğer vidada şu şart ρ V > ϕ var ise, sistemde kilitlenme, oto blokaj vardır.

15 Hareket cıvatalarına çeşitli örnekler Şekil 6, Ciltci presi Şekil 7, Vana Şekil 8, Marangoz cenderesi Şekil 9, Ayarlı iskele veya raf ayağı Şekil 10, Kriko Şekil 11, Torna tezgahı vidalı ana mili

16 16 Tablo, Metrik ISO-Trapez profilli vidalar, (DIN 10). Ölçüler mm dir. d D d 0,5P d d h D 1 d H 1 d P D4 d + a C H 1 0,5 P H4 h H 1 +a C R1 β 0 P 0 IÇ VIDA, SOMUN R 1 max 0,5.a C R max a C d S (d +d )/ tan ϕ P/(π.d ) Matkap çapı D M D 1 d P Gösterilmesi : Anma çapı d40 mm ve hatvesi 7 mm olan Trapez vida Tr 40x7 d d d h R ac H1 ac DIS VIDA, CIVATA Şekil 1, H4 D1 D D4 P a C H 4 h Anma çapı d Hatve (Adım) P Bölüm çapı d D Diş dibi çapı d Diş yüksekliği H 1 Diş dibi kesiti A Diş dibi boşluğu ac Helis açısı ϕ (1.5) () () () () 5 (8) () 5 (8) () 6 (10) () 6 (10) () 7 (10) () 7 (1) () 8 (1) () 8 (1) () 9 (14) (4) 10 (16) (4) 10 (16) (4) 10 (16) (4) 10 (16) (4) 1 (18) (4) 1 (18) (4) 1 (18) (4) 1 (0) (4) 14 (0) (6) 14 () Bu tabeladaki değerler, yukarıda verilmiş olan formüllerle hesaplanmıştır. Burada bulunmayan vida değerleri, yukarıda verilmiş olan formüllerle hesaplanır.

17 Hareket cıvataları için örnek Kriko L L E Taslakta görüldüğü gibi cıvatalı kriko ile 50 kn kaldırılmak isteniyor. Konstruksiyonun boyutları nedir? LS Taslaktan bilinen değerler: Cıvata St 50 ve max. kaldırma boyu, cıvata boyu L 600 mm. d D Şekil 1, Kriko Çözüm El ile çevirme yarı çapı L E 710 mm. Çaplar D 60 mm, d 16 mm. Sehpa yani somunun malzemesi GG Vidanın gerekli iç çapı bak ( 9 ) 4 S BKGER L d π E d 48,779 mm Kaldırılacak ve burkma etkisi veren toplam yük kuvveti N Burkulma için gerekli emniyet katsayısı S BKGER 8 Burkulma boyu, Euler e göre 1.Durum L.L bak Şekil 1 L 100 mm Elastikiyet modülü E N/mm d 50 mm H 1 4,5 mm Seçilen vida : bak Tablo, d 55,5 mm β 0 Tr60x9 P 9 mm Diş dibi kesit alanı A 0,5.π.d A 196 mm Vidada sürtünme katsayısı bak Tablo 1 µ V µ Y 0,1 Vidada sürtünme açısı bak Tablo 1 ρ V 6 Vidanın helis açısı tan ϕ P π d P ϕ arctan ϕ,95.. π d I. Kilitlenme (otoblokaj) koşulu ρ V 6 > ϕ,95.. yerinde olup, kriko kendi kendine hareket etmez. Kilitlenme koşulu yerinde Vida yanağına etki eden normal kuvvet N cos( β / ) N N Vidada sürtünme momenti bak ( 1 ) Kaldırmada d M SVK N tan( ϕ + ρv ) M SVK 6,4 Nm İndirmede d M SVİ N tan( ϕ ρv ) M SVİ 76,4 Nm Yatakta sürtünme momenti bak ( 15 ) a (D+d)/4 a 19 mm MSY µ Y a M SY 98,4 Nm Toplam moment M t M SVK + M SY M t 5 Nm

18 Basma gerilmesi bak ( 16 ) Torsiyon gerilmesi bak ( 11 ) H a r e k e t C ı v a t a l a r ı b A b 6 N/mm M τ SVK t W τ t 9 N/mm Bileşik gerilme bak ( 6 ) α 0 1 ( ) t bi 0,8 N/mm bi b + α0 τt Emniyetli basma mukavemet değeri, bak ( ). Hemen hemen statik. Statik zorlama BEM R e / 1,5 85/1,5 190 BEM 190 N/mm R e "Mukavemet Değerleri"n den φ 60 mm için R est50 85 N/mm II. Kopma tehlikesi yok. Kriko normal çalışır. 18 Burkulmaya karşı kontrol Νarinlik derecesi bak ( 1 ) veya ( ) 4 L λ λ 96 > λ 0St50 89 d nach Euler Euler'e göre burkulma gerilmesi bak ( 4 ) π E Eu λ Eu 5 N/mm Burkulmada emniyet, bak ( 4 ) S Eu SBKGER bi S 7, Euler e göre Eu için, S EUGER...6 bak ( 4 ) S BKGER 6 III. Burkulma tehlikesi yok. Kriko normal çalışır. Burada el ile tahrik olduğundan verimin hesaplanmasına gerek yoktur. IV. Somunun boyu Somun boyu, bak Hata! P Başvuru kaynağı L + P p d H 16,75.. bulunamadı. EMV π 1 L mm Vidada emniyetli yüzey basıncı bak Tablo, p EMV 7 p EMV 5 N/mm Böylece krikonun bütün hesapları yapılmış olur. Kriko tereddütsüz kullanılabilinir.

19 reze tezgahı vidalı klavuz mili Taslağı Şekil 14 de görülen freze tezgahı vidalı klavuz milinin üretilmesi için hesaplanması gerekmektedir Şekil 14, reze tezgahı klavuz vida mili 1 Vidalı klavuz mili Kızak konsolu somunu Tazgah konsolu 4 Redüktör 5 Kızak konsolu Bilinenler: Vidalı klavuz milini etkileyen dalgalı kuvvet max kn Vidalı klavuz milinin malzemesi St60-, W.Nr Bilyalı rulman yatak Çap serisi Vidalı klavuz milinin devir sazısı n VM 6,5 d/dak Kızak konsolu somunun hareket hızı v 0,5 m/dak Kızak konsolu somunun hareket yolu L 800 mm Hesaplanması gereken şartlar: 1. DIN 10 e göre tek ağızlı trapez vidanın boyutları. Dayanıklılık ve burkulma kontrolü. Kızak konsolu taşyacak bronz somunun boyu 4. Vidalı klavuz milinin verimi (Redüktör hariç) 5. Redüktör verimi η Red 0,91 kabul edilirse ana motorun gücü ne kadar olmalıdır? Çözüm DIN 10 e göre tek ağızlı trapez vidanın boyutları Burkulma için gerekli emniyet katsayısını Hata! Başvuru kaynağı bulunamadı.göre 8 alalım. lambaj tehlikesi olduğu zaman vida için gerekli iç çap bak ( 9 ) max 000 N ; E N/mm L L 800 mm Euler e göre II. Burkulma hali 4 64 S BKGER L d π E 6 mm d 6 mm S BKGER

20 0 Vida hatvesinin bulunması: v P v. n VM formülünden. v 500 mm/dak ; n VM 6,5 dak -1 P v v / n VM 500 / 6,5 8 mm Vidanın seçimi ve geometrik ölçüleri bak Tablo,: DIN 10 e göre Trapez vida Tr 48x8 P V 8 mm Vidalı klavuz milin akma mukavemeti φ > 40 mm için R e 05 N/mm Vida çapı d 48 mm Hatve P v 8 mm Bölüm çapı d 44 mm Diş dibi çapı d 9 mm Temas eden diş yüksekliği H 1 4 mm Uç açısı β 0 Diş dibi kesit alanı A mm Dayanıklılık ve burkulma kontrolü Νarinlik derecesi bak ( 1 ) veya ( ) 4 L λ d λ 8,051 St 60 λ < 89 için bak ( 19 ) 5-0,6 λ 84 N/mm Vida yanağındaki normal kuvvet bak ( 7 ) N /cos(β/) N 19 N Vidada sürtünme momenti bak ( 1 ) d M SV M SV N tan( ϕ + ρv ) Nmm Torsiyon karşı koyma momenti π d W t 16 W t mm Torsiyon gerilmesi bak ( 11 ) M τ t t Wt τ t 9,9 N/mm Çekme veya basma gerilmesi bak ( 16 ) b A b 7,7 N/mm Zorlanma katsayısı κ b 1 ve κ τ 1 ikisi aynı α 0 1 Vidalı klavuz milindeki bileşik gerilme bak ( 6 ) bi b + ( α0 τt ) bi,6 N/mm Emniyetli basma mukavemeti bak ( ) Değişken zorlama BEM R e / 05 / BEM 150 N/mm bi,6 N/mm < BEM 150 N/mm kırılmaz. Burkulmada emniyet bak ( 7 ) S / bi S 8,7 Tetmajer e göre gerekli burkulma emniyet katsayısı S BKGER 4... S BKGER 4 S BKGER 4 < S 8,7 burkulmaz.

21 Kızak konsolu taşyacak bronz somunun boyu P Somun boyu bak ( 7 ) L + P pem d π H 6,9 1 L 1 70 mm Somun malzemesi, G-CuSn1Ni,W.Nr.: , µ V 0,1 Somunda emniyetli yüzey basıncı p EM 10 N/mm Vidalı klavuz milinin verimi (Redüktör hariç) Verim bak Hata! Başvuru kaynağı bulunamadı. tan ϕ η V tan( ϕ + ρv ) η V 0,64 Bir rulman yatağın verimi η YR 0,995 Yataklamanın verimi (4 yatak) η Ytop η 4 YR 0,995 4 η Ytop 0,98 Toplam verim η VMtop η Ytop. η V η VMtop 0, Ana motorun gücü Redüktör verimi η Red 0,91 Rulman yataklardaki sürtünme momenti bak ( 15 ) MSY µ YR ror M SY 1 47 Nmm Toplam moment M top M SV + M SY M top Nmm Açısal hız ω VM. π. n VM (n VM s -1 olarak) ω VM 6,545 s -1 Toplam verim η top η VMtop. η Red η top 0,5 P Mot M top. ω VM / η top,964 P Mot >,964 kw Ana motor işletmede en az kw verecek güçte olmalıdır.

22 1.7. İskele ayarlama ayağı Taslağı Şekil 15 de görülen iskele ayarlama ayağının üretilmesi için hesaplanması gerekmektedir. max hmax Bilinenler: Şekil 15, İskele ayarlama ayağı Vidalı klavuz milini etkileyen dalgalı kuvvet max 7 kn Vidalı klavuz milinin malzemesi St60-, W.Nr İstenilen genel emniyet katsayısı S EMGER 1 Ayağın ayarlama hareket yolu h max 600 mm Çözüm lambaj tehlikesi olduğu zaman vida için gerekli iç çap bak ( 9 ) d 64 4 S BKGER L π E,49 mm d,5 mm Vidanın geometrik ölçüleri (bak Tablo,): DIN 10 e göre Trapez vida Tr x6 Vidalı klavuz milin akma mukavemeti bak R e 05 N/mm Vida çapı d mm Hatve Bölüm çapı Diş dibi çapı Temas eden diş yüksekliği P v 6 mm d 9 mm d 5 mm H 1 mm Uç açısı β 0 Diş dibi kesit alanı A 491 mm Dayanıklılık ve burkulma kontrolü Νarinlik derecesi bak ( 1 ) veya ( ) 4 L λ d λ 96 St 60 λ > 89 için bak ( 4 ) π E λ 5 N/mm Vida yanağındaki normal kuvvet bak ( 7 ) N /cos(β/) N 7 47 N

23 Vidada sürtünme momenti bak ( 1 ) d M MSV N tan( ϕ + ρv ) SV Nmm Vidanın helis açısı bak dan P ϕ arctan V π d ϕ,7679 Sürtünme açısı bak ρ V arctan (µ V ) ρ V 5,71059 Vidada sürtünme katsayısı; hafif yağlı Çelik/Çelik µ V 0,1 Torsiyon karşı koyma momenti Torsiyon gerilmesi bak ( 11 ) Wt Çekme veya basma gerilmesi bak ( 16 ) π d W t 068 mm 16 M τ t t τ W t 5,7 N/mm t N b A b 14,8 N/mm Zorlanma katsayısı κ b +1 ve κ τ +1 ikisi aynı α 0 1 Vidalı klavuz milindeki bileşik gerilim bak ( 6 ) ( α ) bi b + 0 τt Emniyetli basma mukavemeti bak ( ) Değişken zorlama BEM R e /1 05 / 1 bi 17,8 N/mm BEM 5 N/mm bi 17,8 N/mm < BEM 5 N/mm kırılmaz. Burkulmada emniyet bak ( 7 ) S / bi S 17 S BKGER 1 < S 1,7 burkulmaz Ayarlama ayağını taşıyacak somunun boyu (Ust7-) P Somun boyu bak ( 7 ) L Vi 1 + P 7,909 pem d π H1 L 1 0 mm Somunda emniyetli yüzey basıncı p EM p EM 10 N/mm

24 4 Konu İndeksi B Burkulma... 8 E Euler gerilmesi... 8 Euler e göre burkulma kuvveti... 8 N Narinlik derecesi... 8 T Tetmajer gerilmesi Trapez Cıvatalar... 16

08_Cıvatalar, Excel Programı için tablolar

08_Cıvatalar, Excel Programı için tablolar 1 08_Cıvatalar, Excel Programı için tablolar M. Güven KUTAY 2011 Ocak Tablo 1, Cıvatanın pratik seçimi Seçim statik ve dinamik kuvvet içinde aynıdır. Boyuna işletme kuvveti F İŞ Statik 1,6 2,5 4,0 6,3

Detaylı

MENGENE HESAPLARI A-VĐDALI MENGENE MĐLĐ. www.muhendisiz.net

MENGENE HESAPLARI A-VĐDALI MENGENE MĐLĐ. www.muhendisiz.net www.muhendisiz.net MENGENE HESAPLARI A-VĐDALI MENGENE MĐLĐ Hareket civatasında bir güç iletimi söz konusu olduğundan verimin yüksek olması istenir.bu nedenle Trapez profilli vida kullanılır. Yük ; F =

Detaylı

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch MUKAVEMET DEĞERLERİ ÖRNEKLER. 05-5a. M. Güven KUTAY. 05-5a-ornekler.doc

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch MUKAVEMET DEĞERLERİ ÖRNEKLER. 05-5a. M. Güven KUTAY. 05-5a-ornekler.doc 2009 Kasım MUKAVEMET DEĞERLERİ ÖRNEKLER 05-5a M. Güven KUTAY 05-5a-ornekler.doc İ Ç İ N D E K İ L E R 5. MUKAVEMET HESAPLARI İÇİN ÖRNEKLER...5.3 5.1. 1. Grup örnekler...5.3 5.1.1. Örnek 1, aturalı mil

Detaylı

ÖRNEK SAYISAL UYGULAMALAR

ÖRNEK SAYISAL UYGULAMALAR ÖRNEK SAYISAL UYGULAMALAR 1-Vidalı kriko: Şekil deki kriko için; Verilenler Vidalı Mil Malzemesi: Ck 45 Vidalı mil konumu: Düşey Somun Malzemesi: Bronz Kaldırılacak en büyük (maksimum) yük: 50.000 N Vida

Detaylı

Cıvata-somun bağlantıları

Cıvata-somun bağlantıları Cıvata-somun bağlantıları 11/30/2014 İçerik Vida geometrik büyüklükleri Standart vidalar Vida boyutları Cıvata-somun bağlantı şekilleri Cıvata-somun imalatı Cıvata-somun hesabı Cıvataların mukavemet hesabı

Detaylı

Çözüm: Borunun et kalınlığı (s) çubuğun eksenel kuvvetle çekmeye zorlanması şartından;

Çözüm: Borunun et kalınlığı (s) çubuğun eksenel kuvvetle çekmeye zorlanması şartından; Soru 1) Şekilde gösterilen ve dış çapı D 10 mm olan iki borudan oluşan çelik konstrüksiyon II. Kaliteli alın kaynağı ile birleştirilmektedir. Malzemesi St olan boru F 180*10 3 N luk değişken bir çekme

Detaylı

Sıkma sırasında oluşan gerilmeden öngerilme kuvvetini hesaplarız. Boru içindeki basınç işletme basıncıdır. Buradan işletme kuvvetini buluruz.

Sıkma sırasında oluşan gerilmeden öngerilme kuvvetini hesaplarız. Boru içindeki basınç işletme basıncıdır. Buradan işletme kuvvetini buluruz. Ø50 Şekilde gösterilen boru bağlantısında flanşlar birbirine 6 adet M0 luk öngerilme cıvatası ile bağlanmıştır. Cıvatalar 0.9 kalitesinde olup, gövde çapı 7,mm dir. Cıvatalar gövdelerindeki akma mukavemetinin

Detaylı

Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Cıvata ve somun-flipped classroom Bağlama Elemanları

Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Cıvata ve somun-flipped classroom Bağlama Elemanları Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN Cıvata ve somun-flipped classroom Bağlama Elemanları İçerik Giriş Vida Vida çeşitleri Cıvata-somun Hesaplamalar Örnekler 2 Giriş 3 Vida Eğik bir doğrunun bir

Detaylı

CIVATA BAĞLANTILARI. DEÜ Makina Mühendisliği Böl. Çiçek ÖZES

CIVATA BAĞLANTILARI. DEÜ Makina Mühendisliği Böl. Çiçek ÖZES CIVATA BAĞLANTILARI Cıvata bağlantıları teknikte en çok kullanılan çözülebilen bağlantılardır. Cıvatalar makinaların montajında, yatakların ve makinaların temele tespitinde, boru flanşların, silindir kapaklarının

Detaylı

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch MUKAVEMET DEĞERLERİ KONU İNDEKSİ 05-8. M. Güven KUTAY

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch MUKAVEMET DEĞERLERİ KONU İNDEKSİ 05-8. M. Güven KUTAY 2009 Kasım MUKAVEMET DEĞERLERİ KONU İNDEKSİ 05-8 M. Güven KUTAY 9. Konu indeksi A Akma mukavemeti...2.5 Akma sınırı...2.6 Akmaya karşı emniyet katsayısı...3.8 Alevle sertleştirme...4.4 Alt sınır gerilmesi...2.13

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI - (9.Hafta) VİDALAR -2

MAKİNE ELEMANLARI - (9.Hafta) VİDALAR -2 VİDA HESAPLARI MAKİNE ELEMANLARI - (9.Hafta) VİDALAR -2 A. Ön Yükleme Kuvveti (FÖ) ile Sıkma/Çözme Kuvvetleri (FH) arasındaki İlişki İki malzemeyi birleştirmek için civata ve somun kullanılırsa, somunun

Detaylı

1 MAKİNE ELEMANLARINDA TEMEL KAVRAMLAR VE BİRİM SİSTEMLERİ

1 MAKİNE ELEMANLARINDA TEMEL KAVRAMLAR VE BİRİM SİSTEMLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 MAKİNE ELEMANLARINDA TEMEL KAVRAMLAR VE BİRİM SİSTEMLERİ 11 1.1. SI Birim Sistemi 12 1.2. Boyut Analizi 16 1.3. Temel Bilgiler 17 1.4.Makine Elemanlarına Giriş 17 1.4.1 Makine

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI - (8.Hafta) VİDALAR -1

MAKİNE ELEMANLARI - (8.Hafta) VİDALAR -1 A. TEMEL KAVRAMLAR MAKİNE ELEMANLARI - (8.Hafta) VİDALAR -1 B. VİDA TÜRLERİ a) Vida Profil Tipleri Mil üzerine açılan diş ile lineer hareket elde edilmek istendiğinde kullanılır. Üçgen Vida Profili: Parçaları

Detaylı

MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1

MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1 MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1 5.BÖLÜM Bağlama Elemanları Kaynak Bağlantıları Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız 1 BU SLAYTTAN EDİNİLMESİ BEKLENEN BİLGİLER Bağlama Elemanlarının Tanımı ve Sınıflandırılması Kaynak Bağlantılarının

Detaylı

Silindirik iç ve dış yüzeyler üzerine açılan helisel girinti ve çıkıntılara vida denir.

Silindirik iç ve dış yüzeyler üzerine açılan helisel girinti ve çıkıntılara vida denir. 9. VİDALAR Silindirik iç ve dış yüzeyler üzerine açılan helisel girinti ve çıkıntılara vida denir. Vida Helisi Vida Adımı Bir kenarı silindirin çapına eşit dik bir üçgen, silindirin üzerine sarıldığında

Detaylı

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Bölüm-4 MALZEMELERDE ÇEKME-BASMA - KESME GERİLMELERİ VE YOUNG MODÜLÜ. 4.1. Malzemelerde Zorlanma ve Gerilme Şekilleri

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Bölüm-4 MALZEMELERDE ÇEKME-BASMA - KESME GERİLMELERİ VE YOUNG MODÜLÜ. 4.1. Malzemelerde Zorlanma ve Gerilme Şekilleri Bölüm-4 MALZEMELERDE ÇEKME-BASMA - KESME GERİLMELERİ VE YOUNG MODÜLÜ 4.1. Malzemelerde Zorlanma ve Gerilme Şekilleri Malzemeler genel olarak 3 çeşit zorlanmaya maruzdurlar. Bunlar çekme, basma ve kesme

Detaylı

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Makina Elemanlarına Giriş Ç. Özes, M. Belevi, M. Demirsoy

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Makina Elemanlarına Giriş Ç. Özes, M. Belevi, M. Demirsoy AKSLAR ve MİLLER AKSLAR MİLLER Eksenel kuvvetlerde her iki elemanda çekmeye veya basmaya zorlanabilirler. Her iki elemanda içi dolu veya boş imal edilirler. Eksen durumlarına göre Genel olarak düz elemanlardır

Detaylı

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Mühendislik Fakültesi Makina Müh.Böl.Çiçek Özes. Bu sunudaki bilgiler değişik kaynaklardan derlemedir.

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Mühendislik Fakültesi Makina Müh.Böl.Çiçek Özes. Bu sunudaki bilgiler değişik kaynaklardan derlemedir. AKSLAR ve MİLLER Bu sunudaki bilgiler değişik kaynaklardan derlemedir. AKSLAR MİLLER Eksenel kuvvetlerde her iki elemanda çekmeye veya basmaya zorlanabilirler. Her iki elemanda içi dolu veya boş imal edilirler.

Detaylı

GEZER KREN KÖPRÜSÜ KONSTRÜKSİYONU VE HESABI

GEZER KREN KÖPRÜSÜ KONSTRÜKSİYONU VE HESABI GEZER KRE KÖPRÜSÜ KOSTRÜKSİYOU VE HESABI 1. GEZER KÖPRÜLÜ KRE Gezer köprülü krenler, yüksekte bulunan raylar üzerinde hareket eden arabalı köprülerdir. Araba yükleri kaldırır veya indirir ve köprü üzerindeki

Detaylı

YÜRÜME SİSTEMİ YÜRÜYÜŞ MOTORLARI. 40-2-4a. 2012 Eylül. www.guven-kutay.ch. M. Güven KUTAY 2009 Kasım

YÜRÜME SİSTEMİ YÜRÜYÜŞ MOTORLARI. 40-2-4a. 2012 Eylül. www.guven-kutay.ch. M. Güven KUTAY 2009 Kasım 01 Eylül YÜRÜME SİSTEMİ YÜRÜYÜŞ MOTORLARI 40--4a M. Güven KUTAY 009 Kasım 01-09-06/Ku Değiştirilen yerlerin satır sonuna dik çizgi çekildi. 40--4a-yuruyus-motorlari.doc İ Ç İ N D E K İ L E R Yürüme Sistemi....3.

Detaylı

ÇELİK KONSTRÜKSİYONDA CIVATALAR

ÇELİK KONSTRÜKSİYONDA CIVATALAR 00 Mart ÇEİK KONSTRÜKSİYONDA CIVATAAR 08b Özet M. Güven KUTAY 08b_civata.doc I N H A T S V E R Z E I C H N I S Çelik konstruksiyonda bağlantı cıvataları...3. Çelik konstruksiyonda cıvataların kullanılması

Detaylı

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Konik Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Konik Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN Konik Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR İçerik Giriş Konik dişli çark mekanizması Konik dişli çark mukavemet hesabı Konik dişli ark mekanizmalarında oluşan kuvvetler

Detaylı

Hesapların yapılması;modül,mil çapı,rulman,feder ve yağ miktarı gibi değerlerin seçilmesi isteniyor.

Hesapların yapılması;modül,mil çapı,rulman,feder ve yağ miktarı gibi değerlerin seçilmesi isteniyor. PROJE KONUSU : İKİ KADEMELİ REDÜKTÖR. VERİLEN BİLGİLER VE İSTENENLER : Giriş gücü = P giriş =,5 kw Kademe sayısı = Giriş mil devri = n g = 750 devir/dakika.kademe dişli tipi = Düz dişli çark Çıkış mil

Detaylı

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch KALDIRMA MOTORU. 40-1-4a. M. Güven KUTAY. 40-1-4a-kaldirma-motoru.doc

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch KALDIRMA MOTORU. 40-1-4a. M. Güven KUTAY. 40-1-4a-kaldirma-motoru.doc 2009 Kasım KALDIRMA MOTORU 40-1-4a M. Güven KUTAY 40-1-4a-kaldirma-motoru.doc İ Ç İ N D E K İ L E R 1 Kaldırma Sistemi... 1. 1.4 Vinç motorları... 1. 1.4.1 Kaldırma motoru... 1. 1.4.1.1 Kaldırma motorunun

Detaylı

CIVATALAR TABLOLAR ve ÖRNEKLER

CIVATALAR TABLOLAR ve ÖRNEKLER 010 Mart CIVATALAR TABLOLAR ve ÖRNEKLER 08d Özet M. Güven KUTAY 08d_civata.doc I N H A L T S V E R Z E I C H N I S 1 Çeşitli tablolar ve örnekler..3 1.1 Tablolar..4 1. Çeşitli cıvata bağlantıları 17 1..1

Detaylı

YAYLAR. Bu sunu farklı kaynaklardan derlenmiştir.

YAYLAR. Bu sunu farklı kaynaklardan derlenmiştir. YAYLAR Gerek yapıldıktan malzemelerin elastiktik özellikleri ve gerekse şekillerinden dolayı dış etkenler (kuvvet, moment) altında başka makina elemanlarına kıyasla daha büyük bir oranda şekil değişikliğine

Detaylı

olup uygu kaması A formuna sahiptir. Müsaade edilen yüzey basıncı p em kasnak malzemesi GG ve mil malzemesi St 50 dir.

olup uygu kaması A formuna sahiptir. Müsaade edilen yüzey basıncı p em kasnak malzemesi GG ve mil malzemesi St 50 dir. ÖRNEK 1: Düz kayış kasnağı bir mil üzerine radyal yönde uygu kaması ile eksenel yönde İse bir pul ve cıvata ile sabitleştirilmiştir. İletilecek güç 1 kw ve devir sayısı n=500 D/d olup uygu kaması A formuna

Detaylı

Burulma (Torsion): Dairesel Kesitli Millerde Gerilme ve Şekil Değiştirmeler

Burulma (Torsion): Dairesel Kesitli Millerde Gerilme ve Şekil Değiştirmeler ifthmechanics OF MAERIALS 009 he MGraw-Hill Companies, In. All rights reserved. - Burulma (orsion): Dairesel Kesitli Millerde Gerilme ve Şekil Değiştirmeler ifthmechanics OF MAERIALS ( τ ) df da Uygulanan

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Doç.Dr.İrfan AY-Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU CIVATA-SOMUN ve RONDELALAR

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Doç.Dr.İrfan AY-Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU CIVATA-SOMUN ve RONDELALAR CIVATA-SOMUN ve RONDELALAR CIVATALAR Cıvatalar: Özel baş biçimine sahip silindirik gövde üzerine belli boylarda diş açılmış bağlantı elemanlarına cıvata denir. Cıvataların diş açılmış kısımları üçgen vida

Detaylı

Dişli çark mekanizmaları en geniş kullanım alanı olan, gerek iletilebilen güç gerekse ulaşılabilen çevre hızları bakımından da mekanizmalar içinde

Dişli çark mekanizmaları en geniş kullanım alanı olan, gerek iletilebilen güç gerekse ulaşılabilen çevre hızları bakımından da mekanizmalar içinde DİŞLİ ÇARKLAR Dişli çark mekanizmaları en geniş kullanım alanı olan, gerek iletilebilen güç gerekse ulaşılabilen çevre hızları bakımından da mekanizmalar içinde özel bir yeri bulunan mekanizmalardır. Mekanizmayı

Detaylı

Üst başlık hareket. kolu. Üst başlık. Askı yatak. Devir sayısı seçimi. Fener mili yuvası İş tablası. Boyuna hareket volanı Düşey hareket.

Üst başlık hareket. kolu. Üst başlık. Askı yatak. Devir sayısı seçimi. Fener mili yuvası İş tablası. Boyuna hareket volanı Düşey hareket. Frezeleme İşlemleri Üst başlık Askı yatak Fener mili yuvası İş tablası Üst başlık hareket kolu Devir sayısı seçimi Boyuna hareket volanı Düşey hareket kolu Konsol desteği Eksenler ve CNC Freze İşlemler

Detaylı

T.C ATATÜRK ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ OTO LĠFT TASARIMI

T.C ATATÜRK ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ OTO LĠFT TASARIMI T.C ATATÜRK ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ OTO LĠFT TASARM HAZRLAYANLAR 8.GRUP SERKAN KARADAY RECEP KÖR ERDEM ATAġ MAHMUT KLÇ OTO LĠFT ÇALġMA PRENSĠBĠ Araç liftleri spesifik

Detaylı

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch MUKAVEMET DEĞERLERİ EMNİYET DEĞERLERİ 05-3. M. Güven KUTAY. 05-3-emniyet-degerleri.doc

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch MUKAVEMET DEĞERLERİ EMNİYET DEĞERLERİ 05-3. M. Güven KUTAY. 05-3-emniyet-degerleri.doc 2009 Kasım MUKAVEMET DEĞERLERİ EMNİYET DEĞERLERİ 05-3 M. Güven KUTAY 05-3-emniyet-degerleri.doc İ Ç İ N D E K İ L E R 3. HESAPLARDA EMNİYET...3.1 3.1. Genel...3.1 3.2. Gerekli emniyet katsayısı...3.2 3.2.1.

Detaylı

VİDALI BAĞLANTILAR 04.12.2015. Vidalı Bağlantılar

VİDALI BAĞLANTILAR 04.12.2015. Vidalı Bağlantılar VİDALI BAĞLANTILAR MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI-I DERS NOTU Vidalı Bağlantılar 2 / 40 Makine parçalarının birbirlerine bağlanmasında, sökülebilen bağlama elemanları olarak vida, somun ve

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI PERÇİN VE YAPIŞTIRICI BAĞLANTILARI P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L İ HOĞ LU Perçin; iki veya

Detaylı

Deneyin Amacı Çekme deneyinin incelenmesi ve metalik bir malzemeye ait çekme deneyinin yapılması.

Deneyin Amacı Çekme deneyinin incelenmesi ve metalik bir malzemeye ait çekme deneyinin yapılması. 1 Deneyin Adı Çekme Deneyi Deneyin Amacı Çekme deneyinin incelenmesi ve metalik bir malzemeye ait çekme deneyinin yapılması. Teorik Bilgi Malzemelerin statik (darbesiz) yük altındaki mukavemet özelliklerini

Detaylı

Bilyalı Vida ile Aktarma Vidalarının Farkı

Bilyalı Vida ile Aktarma Vidalarının Farkı Bilyalı Vida ile Aktarma Vidalarının Farkı Mekanik bir sistemde güç veya hareketi lineer olarak aktarmak istediğinizde en çok karşılaşılan mekanik unsur, vida mekanizmalarıdır. Özellikle CNC ve 3B yazıcı

Detaylı

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ 3 NOKTA EĞME DENEY FÖYÜ ÖĞRETİM ÜYESİ YRD.DOÇ.DR.ÖMER KADİR

Detaylı

PERÇİN BAĞLANTILARI (Riveted Joints)

PERÇİN BAĞLANTILARI (Riveted Joints) PERÇİ BAĞLATILARI (Riveted Joints) ÖREK 9.1 Şeklide gösterildiği gibi, metal bir levhaya 16 k luk bir yük uygulanmaktadır. Levha adet cıvata ile destek plakasına bağlandığına göre, a)her bir cıvata üzerinde

Detaylı

Makina Elemanlarının Mukavemet Hesabı

Makina Elemanlarının Mukavemet Hesabı Makina Elemanlarının Mukavemet Hesabı Makina elemanlarında MUKAVEMET HESABININ iki amacı vardır 1- Bir elemanın üzerindeki kuvveti veya momenti; istenen süre boyunca emniyetli bir şekilde taşıyabilmesi

Detaylı

Perçin malzemesinin mekanik özellikleri daha zayıf olduğundan hesaplamalarda St34 malzemesinin değerleri esas alınacaktır.

Perçin malzemesinin mekanik özellikleri daha zayıf olduğundan hesaplamalarda St34 malzemesinin değerleri esas alınacaktır. Kalınlığı s 12 mm, genişliği b 400 mm, malzemesi st37 olan levhalar, iki kapaklı perçin bağlantısı ile bağlanmıştır. Perçin malzemesi st34 olarak verilmektedir. Perçin bağlantısı 420*10 3 N luk bir kuvvet

Detaylı

ÇELİK YAPILAR. Hazırlayan: Doç. Dr. Selim PUL. KTÜ İnşaat Müh. Bölümü

ÇELİK YAPILAR. Hazırlayan: Doç. Dr. Selim PUL. KTÜ İnşaat Müh. Bölümü ÇELİK YAPILAR Hazırlayan: Doç. Dr. Selim PUL KTÜ İnşaat Müh. Bölümü ÇEKME ÇUBUKLARI BASINÇ ÇUBUKLARI KİRİŞLER (KAFES KİRİŞLER) ÇEKME ÇUBUKLARI ve EKLERİ Boylama ekseni doğrultusunda çekme kuvveti taşıyan

Detaylı

GÜÇ VE HAREKET ĠLETĠM ELEMANLARI

GÜÇ VE HAREKET ĠLETĠM ELEMANLARI GÜÇ VE HAREKET ĠLETĠM ELEMANLARI P=sbt n m? n iģmak Ġġ MAKĠNASI Yapı olarak motor, güc ve hareket iletim elemanları ve iģ makinası kısmından oluģan bir makinanın esas amacı baģka bir enerjiyi mekanik enerjiye

Detaylı

Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ. Temel bilgiler-flipped Classroom Bağlama Elemanları

Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ. Temel bilgiler-flipped Classroom Bağlama Elemanları Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Temel bilgiler-flipped Classroom Bağlama Elemanları 11/22/2014 İçerik Bağlama Elemanlarının Sınıflandırılması Şekil Bağlı bağlama elemanlarının hesabı Kuvvet

Detaylı

ÖZHENDEKCİ BASINÇ ÇUBUKLARI

ÖZHENDEKCİ BASINÇ ÇUBUKLARI BASINÇ ÇUBUKLARI Kesit zoru olarak yalnızca eksenel doğrultuda basınca maruz kalan elemanlara basınç çubukları denir. Bu tip çubuklara örnek olarak pandül kolonları, kafes sistemlerin basınca çalışan dikme

Detaylı

02.01.2012. Kullanım yerlerine göre vida Türleri. Vida Türleri. III. Hafta Đmal Usulleri. Vidalar ve Genel özellikleri Kılavuz çekmek Pafta çekmek

02.01.2012. Kullanım yerlerine göre vida Türleri. Vida Türleri. III. Hafta Đmal Usulleri. Vidalar ve Genel özellikleri Kılavuz çekmek Pafta çekmek III. Hafta Öğr.Grv. Kubilay ASLANTAŞ Vidalar ve Genel özellikleri Kılavuz çekmek Pafta çekmek Page 1-1 Page 1-2 Vida Türleri Kullanım yerlerine göre vida Türleri Bağlama vidaları Hareket vidaları Kuvvet

Detaylı

Bağlama elemanı olarak somunlu, somunsuz ve saplama olmak üzere üç şekilde kullanılır. Saplamaların bir tarafı doğrudan doğruya bağlanacak parçaların

Bağlama elemanı olarak somunlu, somunsuz ve saplama olmak üzere üç şekilde kullanılır. Saplamaların bir tarafı doğrudan doğruya bağlanacak parçaların CIVATA BAĞLANTILARI Cıvatalar makinaların montajında, yatakların ve makinaların temele tespitinde, boru flanşların, silindir kapaklarının bağlantısında, çelik konstrüksiyonlarda ve benzeri bir çok yerlerde

Detaylı

MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1

MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1 MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1 BURKULMA HESABI Doç.Dr. Ali Rıza YILDIZ MAK 305 Makine Elemanları-Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ 1 BU SLAYTTAN EDİNİLMESİ BEKLENEN BİLGİLER Burkulmanın tanımı Burkulmanın hangi durumlarda

Detaylı

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. Mil-Göbek Bağlantıları Soruları 1. Mil-göbek bağlantılarını fiziksel esasa göre sınıflandırarak her sınıfın çalışma prensiplerini açıklayınız. 2. Kaç çeşit uygu kaması vardır? Şekil ile açıklayınız. 3.

Detaylı

Silindirik Düz Pim : Sertleştirilmeden kullanılan silindirik bir pimdir. Şekilde görüldüğü gibi iki tipi mevcuttur.

Silindirik Düz Pim : Sertleştirilmeden kullanılan silindirik bir pimdir. Şekilde görüldüğü gibi iki tipi mevcuttur. PİMLER Tanım : Birden fazla sayıda parçayı istenilen konumda tutma, parçalar arası yatay ve düşey kaymayı önleme, merkezlemeyi sağlamak amacıyla kullanılan makine elemanlarına PİM denir. Silindirik Düz

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ GİRİŞ Mekanik tasarım yaparken öncelikli olarak tasarımda kullanılması düşünülen malzemelerin

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net BÖLÜM IV METALLERİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ GERİLME VE BİRİM ŞEKİL DEĞİŞİMİ ANELASTİKLİK MALZEMELERİN ELASTİK ÖZELLİKLERİ ÇEKME ÖZELLİKLERİ

Detaylı

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch HALAT MAKARASI. 40-1-1b. M. Güven KUTAY. 40-1-1b-halat-makaralari.doc

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch HALAT MAKARASI. 40-1-1b. M. Güven KUTAY. 40-1-1b-halat-makaralari.doc 009 Kasım HALAT MAKARASI 40--b M. Güven KUTAY 40--b-halat-makaralari.doc İ Ç İ N D E K İ L E R Kaldırma sistemi....3. Çelik halatlı kaldırma....3.. Halat makaraları....3... Halat makarası düzenleri....0...

Detaylı

MAK-204. Üretim Yöntemleri. (8.Hafta) Kubilay Aslantaş

MAK-204. Üretim Yöntemleri. (8.Hafta) Kubilay Aslantaş MAK-204 Üretim Yöntemleri Vidalar-Vida Açma Đşlemi (8.Hafta) Kubilay Aslantaş Kullanım yerlerine göre vida Türleri Bağlama vidaları Hareket vidaları Kuvvet ileten vidaları Metrik vidalar Trapez vidalar

Detaylı

T.C MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) MOTORLU ARAÇLAR TEKNOLOJİSİ CİSİMLERİN DAYANIMI-2

T.C MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) MOTORLU ARAÇLAR TEKNOLOJİSİ CİSİMLERİN DAYANIMI-2 T.C MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) MOTORLU ARAÇLAR TEKNOLOJİSİ CİSİMLERİN DAYANIMI- ANKARA 007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

2011 Eylül. www.guven-kutay.ch TAMBUR. 40-1-1d. M. Güven KUTAY Değiştirilen yerlerin satır sonuna dik çizgi çekildi. 40-1-1d-tambur.

2011 Eylül. www.guven-kutay.ch TAMBUR. 40-1-1d. M. Güven KUTAY Değiştirilen yerlerin satır sonuna dik çizgi çekildi. 40-1-1d-tambur. 011 Eylül TAMBUR 40-1-1d M. Güven KUTAY 011-09-14/Ku Değiştirilen yerlerin satır sonuna dik çizgi çekildi. 40-1-1d-tambur.doc İ Ç İ N D E K İ L E R 1 Kaldırma sistemi... 1.3 1.1 Çelik halatlı kaldırma...

Detaylı

Redüktör Seçiminde Dikkat Edilecek Hususlar

Redüktör Seçiminde Dikkat Edilecek Hususlar Redüktör Seçiminde Dikkat Edilecek Hususlar Katalog Verileri Katalogda motorsuz tablolarında verilen nominal moment değerleri doğrusal yükler (servis faktörü fs=1) için verilir. Motorlu tablolarında verilen

Detaylı

NOVA STVK 410. Teknik Bilgiler Vinilester esaslı stirensiz iki kompenantlı ankraj harcı TEKNİK ÖZELLİKLER. Produced by

NOVA STVK 410. Teknik Bilgiler Vinilester esaslı stirensiz iki kompenantlı ankraj harcı TEKNİK ÖZELLİKLER. Produced by 1 TEKNİK ÖZELLİKLER KULLANIMI 1. UYGULAMA ALANLARI KULLANIM BİLGİLERİ YÜZEYALTI: Beton, yekpare taş Yapı güçlendirme ankrajlarında, yüksek mukavemet gerektiren çelik beton bağlantılarında, metrik dişli

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ

DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Prof. Dr. Akgün ALSARAN Arş. Gör İlyas HACISALİHOĞLU Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Dişli Çarklar Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular:

Detaylı

MAKİNA ELEMANLARI DERS NOTLARI

MAKİNA ELEMANLARI DERS NOTLARI 105 MAKİNA ELEMANLARI DERS NOTLARI Bölüm 20. GİRİŞ VE AÇIKLAMALAR Makina Elemanları Bilimi, makinaları oluşturan elemanların hesaplama ve şekillendirme prensiplerini inceleyen bilim dalıdır. Herhangi bir

Detaylı

Şekil 1.17. Çekmeye veya basmaya çalışan kademeli milin teorik çentik faktörü kt

Şekil 1.17. Çekmeye veya basmaya çalışan kademeli milin teorik çentik faktörü kt Şekilde gösterilen eleman; 1) F = 188 kn; ) F = 36 96 kn; 3) F = (-5 +160) kn; 4) F=± 10 kn kuvvetlerle çekmeye zorlanmaktadır. Boyutları D = 40 mm, d = 35 mm, r = 7 mm; malzemesi C 45 ıslah çeliği olan

Detaylı

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Hesaplamalar ve seçim Rulmanlar

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Hesaplamalar ve seçim Rulmanlar Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN Hesaplamalar ve seçim Rulmanlar İçerik Giriş Dinamik yük sayısı Eşdeğer yük Ömür Rulman katalogları Konstrüksiyon ilkeleri Örnekler 2 Giriş www.tanrulman.com.tr

Detaylı

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü ÇEKME DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Mühendislik malzemeleri rijit olmadığından kuvvet altında deforme olup, şekil ve boyut değişiklikleri gösterirler. Malzeme özelliklerini anlamak üzere mekanik testler yapılır.

Detaylı

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Helisel Dişli Çarklar-Flipped Classroom DİŞLİ ÇARKLAR

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Helisel Dişli Çarklar-Flipped Classroom DİŞLİ ÇARKLAR Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN Helisel Dişli Çarklar-Flipped Classroom DİŞLİ ÇARKLAR İçerik Giriş Helisel dişli geometrisi Kavrama oranı Helisel dişli boyutları Helisel dişlilerin mukavemet

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI - (1.Hafta)

MAKİNE ELEMANLARI - (1.Hafta) TEMEL KAVRAMLAR Makine Elemanları MAKİNE ELEMANLARI - (1.Hafta) Makine elemanları gerçek hayatta kullanılan daha çok piyasada standart üretimleri bulunan makineler ile ilgili elemanların tasarımı, hesaplaması,

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜH. BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI DERS NOTU. Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI

DİŞLİ ÇARKLAR SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜH. BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI DERS NOTU. Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI DİŞLİ ÇARKLAR MAKİNE MÜH. BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI DERS NOTU Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI Dişli Çarklar 2 Dişli çarklar, eksenleri birbirine paralel, birbirini kesen ya da birbirine çapraz olan miller arasında

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ-2 2. ZİNCİR DİŞLİ ÇARKLAR

ÖĞRENME FAALİYETİ-2 2. ZİNCİR DİŞLİ ÇARKLAR ÖĞRENME FAALİYETİ -2 AMAÇ TS ISO Standart çielgelerinde, incir dişli çark ile ilgili hesaplamaları yapabilecek, elde edilen verilere göre yapım resmini çiebileceksini. ARAŞTIRMA İmal edilmiş ve yapım resimleri

Detaylı

Servo Flexible Kaplin

Servo Flexible Kaplin Servo Flexible Kaplin SERVOFEX SFC MODE Güçlü, yüksek mukavemetli alüminyum alaşımdan gövde Düşük atalet momenti Sağlığa zararlı madde içermez RoHS direktifleriyle uyumlu Tek disk ile yüksek rijitide

Detaylı

BASINÇ ÇUBUKLARI. Yapısal çelik elemanlarının, eğilme momenti olmaksızın sadece eksenel basınç kuvveti altında olduğu durumlar vardır.

BASINÇ ÇUBUKLARI. Yapısal çelik elemanlarının, eğilme momenti olmaksızın sadece eksenel basınç kuvveti altında olduğu durumlar vardır. BASINÇ ÇUBUKLARI BASINÇ ÇUBUKLARI Yapısal çelik elemanlarının, eğilme momenti olmaksızın sadece eksenel basınç kuvveti altında olduğu durumlar vardır. Kafes sistemlerdeki basınç elemanları, yapılardaki

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ ve MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ METALİK MALZEMELERİN ÇEKME VE BASMA DENEY FÖYÜ

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ ve MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ METALİK MALZEMELERİN ÇEKME VE BASMA DENEY FÖYÜ BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ ve MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ METALİK MALZEMELERİN ÇEKME VE BASMA DENEY FÖYÜ Deney Adı: Metalik Malzemelerin Çekme ve Basma Deneyi 1- Metalik Malzemelerin

Detaylı

1. Kayma dirençli ( Kaymalı) Yataklar 2. Yuvarlanma dirençli ( Yuvarlanmalı=Rulmanlı ) Yataklar

1. Kayma dirençli ( Kaymalı) Yataklar 2. Yuvarlanma dirençli ( Yuvarlanmalı=Rulmanlı ) Yataklar YATAKLAR Miller, dönel ve doğrusal hareketlerini bir yerden başka bir yere nakletmek amacıyla üzerlerine dişli çark, zincir, kayış-kasnak ve kavramalara bağlanır. İşte yataklar; millerin bu görevlerini

Detaylı

VİNÇTE ÇELİK KONSTRÜKSİYON

VİNÇTE ÇELİK KONSTRÜKSİYON İlk yayın: 01 Haziran VİNÇTE ÇEİ ONSTRÜSİYON GENE GİRİŞ ve ÖZET 41_00 M. Güven UTAY Son yayın: 1 Ağustos 014 0 Semboller ve 4 aynaklar paragraflarındaki veriler, bütün Vinçte Çelik onstrüksiyon fasikülleri

Detaylı

ÇALIŞMA SORULARI 1) Yukarıdaki şekilde AB ve BC silindirik çubukları B noktasında birbirleriyle birleştirilmişlerdir, AB çubuğunun çapı 30 mm ve BC çubuğunun çapı ise 50 mm dir. Sisteme A ucunda 60 kn

Detaylı

2010 Ağustos. www.guven-kutay.ch DİŞLİ ÇARKLAR. SALYANGOZ veya SONSUZ DİŞLİLER 12-04. M. Güven KUTAY. www.guven-kutay.ch

2010 Ağustos. www.guven-kutay.ch DİŞLİ ÇARKLAR. SALYANGOZ veya SONSUZ DİŞLİLER 12-04. M. Güven KUTAY. www.guven-kutay.ch 010 Ağustos DİŞLİ ÇARKLAR SALYANGOZ veya SONSUZ DİŞLİLER 1-04 M. Güven KUTAY Sevgili eşim FİSUN ' a ÖNSÖZ Bir konuyu bilmek demek, onu eldeki imkanlara göre kullanabilmek demektir. Dişliler konusunu bilmek,

Detaylı

SANTRİFÜJ KIZGIN YAĞ POMPALARI

SANTRİFÜJ KIZGIN YAĞ POMPALARI SANTRİFÜJ KIZGIN YAĞ POMPALARI KYP SERİSİ MAS Pompa Sanayi A.S Merkez Ofis: Atasehir Bulvarı ATA Çarsı.K.No:9 İSTANBUL TÜRKİYE Tel: +9 () (Pbx)- Fax:+9 () E-Mail: masgrup@superonline.com http: // www.masgrup.com

Detaylı

3 Aralıklı Vinç Yolu, Tekerlek kuvvetleri eşit Değerler Ornek_01_01_Kiris100kNx20m.pdf dosyasından F B. a S

3 Aralıklı Vinç Yolu, Tekerlek kuvvetleri eşit Değerler Ornek_01_01_Kiris100kNx20m.pdf dosyasından F B. a S Çok aralıklı vinç olu 14.01.016 3 Aralıklı Vinç Yolu, Tekerlek kuvvetleri eşit Değerler Ornek_01_01_Kiris100kNx0m.pdf dosasından Reference:C:\0\4_00_Ornek_01_0_Giris-TK-Esit.xmcd A C D x 1 as as Dmin Dmin

Detaylı

KONSTRÜKSİYON SİSTEMATİĞİ

KONSTRÜKSİYON SİSTEMATİĞİ 2009 Kasım KONSTRÜKSİYON SİSTEMATİĞİ SON RAPOR KALDIRMA REDÜKTÖRÜ 30-09 M. Güven KUTAY 30_09_ks_son_rapor.doc KS A n a ö r n e ğ i n ç ö z ü m ü 9.1 9 Ana Örnek, Kaldırma Redüktörü, Son Rapor Teknik rapor

Detaylı

1 aralıklı vinç yolu 14.01.2016. 1 Aralıklı Vinç Yolu, Tekerlek kuvvetleri eşit Değerler Ornek_01_01_Kiris100kNx20m.pdf dosyasından.

1 aralıklı vinç yolu 14.01.2016. 1 Aralıklı Vinç Yolu, Tekerlek kuvvetleri eşit Değerler Ornek_01_01_Kiris100kNx20m.pdf dosyasından. 1 aralıklı vinç olu 14.01.016 1 Aralıklı Vinç Yolu, Tekerlek kuvvetleri eşit Değerler Ornek_01_01_Kiris100kNx0m.pdf dosasından Reference:C:\0\4_00_Ornek_01_0_Giris-TK-Esit.xmcd Vinç ve vinç olu hakkında

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Doç.Dr.İrfan AY-Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU MAKİNE PARÇALARINI ETKİLEYEN KUVVETLER VE GERİLMELER

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Doç.Dr.İrfan AY-Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU MAKİNE PARÇALARINI ETKİLEYEN KUVVETLER VE GERİLMELER MAKİNE PARÇALARINI ETKİLEYEN KUVVETLER VE GERİLMELER Dış Kuvvetler : Katı cisimlere uygulanan kuvvet cismi çekmeye, basmaya, burmaya, eğilmeye yada kesilmeye zorlar. Cisimde geçici ve kalıcı şekil değişikliği

Detaylı

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Statik Denge ve Esneklik

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Statik Denge ve Esneklik 1 -Fizik I 2013-2014 Statik Denge ve Esneklik Nurdan Demirci Sankır Ofis: 364, Tel: 2924332 2 İçerik Denge Şartları Ağırlık Merkezi Statik Dengedeki Katı Cisimlere ler Katıların Esneklik Özellikleri 1

Detaylı

ÇELİK YAPI BİRLEŞİM ELEMANLARI

ÇELİK YAPI BİRLEŞİM ELEMANLARI ÇELİK YAPI BİRLEŞİM ELEMANLARI Çelik yapılarda, kullanılan üç farklı birleşim elemanı vardır. Bunlar; 1. Perçinli birleşimler, 2. Cıvatalı (Bulonlu) birleşimleri. 3. Kaynaklı birleşimler 2 1 1. PERÇİNLİ

Detaylı

DİŞLİ GEOMETRİSİ. Metin Yılmaz Arge Müdürü Yılmaz Redüktör

DİŞLİ GEOMETRİSİ. Metin Yılmaz Arge Müdürü Yılmaz Redüktör DİŞLİ GEOMETRİSİ Metin Yılmaz Arge Müdürü Yılmaz Redüktör Yuvarlanma Prensibi: Evolvent (Involute) Eğrisinin Tanımı Evolvent Dişli Formu Özellikleri Kolay imal edilebilir. Farklı diş sayılarına sahip dişliler

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ GİRİŞ Yapılan herhangi bir mekanik tasarımda kullanılacak malzemelerin belirlenmesi

Detaylı

mukavemeti τ MPa. Sistemde emniyet katsayısı 4 olarak verildiğine göre; , pimlerin kayma akma mukavemeti

mukavemeti τ MPa. Sistemde emniyet katsayısı 4 olarak verildiğine göre; , pimlerin kayma akma mukavemeti KOCELİ ÜNİVERİTEİ Mühendislik akültesi Makina Mühendisliği Bölümü Mukavemet I Vize ınavı () dı oyadı : Kasım 009 ınıfı : No : ORU : Şekildeki iki çelik tüp birbirlerine adet pim ile B bölgesinden bağlanmış

Detaylı

2009 Kasım. MUKAVEMET DEĞERLERİ ÖRNEKLERİN ÇÖZÜMÜ. 05-5b. M. Güven KUTAY. 05-5b-orneklerin-cözümü.doc

2009 Kasım.  MUKAVEMET DEĞERLERİ ÖRNEKLERİN ÇÖZÜMÜ. 05-5b. M. Güven KUTAY. 05-5b-orneklerin-cözümü.doc 009 Kasım MUKAVEMET DEĞERLERİ ÖRNEKLERİN ÇÖZÜMÜ 05-5b M. Güven KUTAY 05-5b-orneklerin-cözümü.doc İ Ç İ N D E K İ L E R 6. ÖRNEKLERİN ÇÖZÜMÜ...6.3 6... Grup örnekler...6.3 6.... Grup, örnek, aturalı mil

Detaylı

Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel bilgiler ve hesaplamalar Bağlama Elemanları

Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel bilgiler ve hesaplamalar Bağlama Elemanları Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN Temel bilgiler ve hesaplamalar Bağlama Elemanları İçerik Giriş Bağlama elemanları ve türleri Mil-göbek bağlantıları Kamalar Sıkı geçme Örnekler 2 Giriş 3 Bağlama

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI YORULMA P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L İ HOĞ LU Aloha Havayolları Uçuş 243: Hilo dan Honolulu

Detaylı

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Üretim. Dişli çarklar

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Üretim. Dişli çarklar Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN Üretim Dişli çarklar İçerik Üretim Yöntemleri Yuvarlanma yöntemi MAAG yöntemi Fellow yöntemi Azdırma yöntemi Alt kesilme 2 Giriş 3 Üretim Yöntemleri Dişli çarklar

Detaylı

Kılavuz Raylarının Deneysel Gerilme Analizi

Kılavuz Raylarının Deneysel Gerilme Analizi Kılavuz Raylarının Deneysel Gerilme Analizi Dr. C. Erdem Đmrak 1, Dr. Ergün Bozdağ 1, Emin Sünbüloğlu 1, Prof. Dr. Tuncer Toprak 1 & Sefa Targıt 2 1 Đstanbul Teknik Üniversitesi, Makine Mühendisliği Fakültesi,

Detaylı

Şekil 1 Çeşitli vida profilleri (şematik)

Şekil 1 Çeşitli vida profilleri (şematik) Şekil 1 Çeşitli vida profilleri (şematik) Tablo 1 Vida toleransları Şekil 2 Cıvata-somun bağlantı şekilleri Şekil 3 Özel başlı civatalar Makine Elemanları-II FÖY-2 1 Civata Bağlantıları ve Problemler Şekil

Detaylı

Bobin Gövdesi. Flanşı Tork Ayar Vidası. Balata. Dişli. Montaj Vidası

Bobin Gövdesi. Flanşı Tork Ayar Vidası. Balata. Dişli. Montaj Vidası Kompakt bir yapıya sahip olan serisi frenler kontrollü veya kontrolsüz elektrik kesilmelerinde devreye giren kolay montajlı sistemlerdir. Vinç ve otomasyon sistemlerinde, asansörlerde, tekstil, tarım,

Detaylı

İstanbul Teknik Üniversitesi Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi

İstanbul Teknik Üniversitesi Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İstanbul Teknik Üniversitesi Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Maslak,34469 İstanbul UCK 328 YAPI TASARIMI Prof. Dr. Zahit Mecitoğlu ÖDEV-II: İTÜ hafif ticari helikopteri için iniş takımı analizi 110030011

Detaylı

1.Yüzey Basınç (Pitting) Kontrolü, ISO6336:2006. = Nominal yüzey basıncı K faktörleri = Çalışma şartlarına uygun düzeltme katsayıları

1.Yüzey Basınç (Pitting) Kontrolü, ISO6336:2006. = Nominal yüzey basıncı K faktörleri = Çalışma şartlarına uygun düzeltme katsayıları DİŞLİ MUKAVEMETİ 1.Yüzey Basınç (Pitting) Kontrolü, ISO6336:2006 = Nominal yüzey basıncı K faktörleri = Çalışma şartlarına uygun düzeltme katsayıları Yüzey Basınç (Pitting) Kontrolü, ISO6336:2006 Ft =

Detaylı

02.01.2012. Freze tezgahında kullanılan kesicilere Çakı denir. Çakılar, profillerine, yaptıkları işe göre gibi çeşitli şekillerde sınıflandırılır.

02.01.2012. Freze tezgahında kullanılan kesicilere Çakı denir. Çakılar, profillerine, yaptıkları işe göre gibi çeşitli şekillerde sınıflandırılır. Freze ile ilgili tanımlar Kendi ekseni etrafında dönen bir kesici ile sabit bir iş parçası üzerinden yapılan talaş kaldırma işlemine Frezeleme, yapılan tezgaha Freze ve yapan kişiye de Frezeci denilir.

Detaylı

Genel Özellikler. Bileşenler

Genel Özellikler. Bileşenler Genel Özellikler Alüminyum Kompozit Paneller, sosyal yaşantımızın mekansal sınırlayıcısı mimari yapıların tasarımnda kullanılan, estetik, şık görünümlü, pürüzsüz, çağdaş bir yapı malzemesidir. Bileşenler

Detaylı

BASINÇ ALTINDAKİ ÇELİK ELEMANLARIN TAŞIMA GÜCÜ HESABI

BASINÇ ALTINDAKİ ÇELİK ELEMANLARIN TAŞIMA GÜCÜ HESABI BASINÇ ALTINDAKİ ÇELİK ELEMANLARIN TAŞIMA GÜCÜ HESABI Dr. O. Özgür Eğilmez Yardımcı Doçent İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü İnşaat Mühendisliği Bölümü Zamanda Yolculuk İÇERİK Taşıma Gücü Hesabı ve Amaç

Detaylı

Diş açma. Giriş. Tek Nokta Tornalama. Diş Frezeleme. Diş Taşlama. Diş Ovalama # /62

Diş açma. Giriş. Tek Nokta Tornalama. Diş Frezeleme. Diş Taşlama. Diş Ovalama # /62 Giriş Sıkma Bağlantı Hareket Kapatma Giriş Tek Nokta Tornalama Diş Frezeleme Diş Taşlama Diş Ovalama Giriş Dış diş Minör çap Majör çap İç diş Minör çap Majör çap Giriş Sağ yön Sol yön Giriş Tek ağızlı

Detaylı

RULMANLAR YUVARLANMALI YATAKLAR-I. Makine Elemanları 2. Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız. BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering

RULMANLAR YUVARLANMALI YATAKLAR-I. Makine Elemanları 2. Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız. BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering Makine Elemanları 2 YUVARLANMALI YATAKLAR-I RULMANLAR Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız 1 Bu Bölümden Elde Edilecek Kazanımlar Yuvarlanmalı Yataklamalar Ve Türleri Bilyalı Rulmanlar Sabit Bilyalı Rulmanlar Eğik

Detaylı

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI Yrd. Doç. Dr. Uğur DAĞDEVİREN 2 3 Genel anlamda temel mühendisliği, yapısal yükleri zemine izin verilebilir

Detaylı