BÖLÜM 6 / ÜRETİM. Üretim Faktörleri (factors of production)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BÖLÜM 6 / ÜRETİM. Üretim Faktörleri (factors of production)"

Transkript

1 BÖLÜM 6 / ÜRETİM Üretim Faktörleri (factors of production) Firmalar girdi (input) ya da üretim factörü olarak adlandırılan işgücü, sermaye, hammadde gibi kaynakları kullanarak çıktı (output) üretirler. Üretim Fonksiyonu (production function) Bir firmanın, teknoloji veri iken, belirli girdi bileşimlerinden üretebileceği maksimum çıktı miktarlarını temsil eden fonksiyona denir. Q = F (K, L) 6.1 Q: Çıktı miktarı K: Fiziki sermaye (makinalar, binalar, vs.) L: İşgücü (kişi ya da çalışılan saat) İşgücünün Marjinal Ürünü (marginal product of labor, MP L ) Sermaye miktarı sabitken çalışan sayısını (L) 1 adet artırdığımızda toplam üretimde meydana gelen değişmedir. Başka bir deyişle, son işe alınan işçinin üretime katkısıdır. Q nun L ye göre türevine eşittir: MP L = Q/ L = Çıktı daki değişme / İşgücü sayısındaki değişme Sermayenin marjinal ürünü ise, MP K = Q/ K olacaktır. Diğer tanımlar: o Ortalama ürün (average product, AP): Girdi başına düşen çıktı miktarını gösterir. Örneğin, emeğin ortalama ürünü (AP L ): AP L = Q / L olacaktır. o Kısa ve uzun dönem ayrımı: Girdilerden biri ya da bir kaçı artırılamıyorsa kısa dönem söz konusudur. Uzun dönemde tüm girdiler değişkendir. o Azalan marjinal verim yasası (law of diminishing marginal returns) Diğer girdileri sabit tutarak, bir girdinin miktarını artırırsak o girdinin çıktıya katkısı bir aşamadan sonra mutlaka azalacaktır. Örneğin, K sabitken L artırıldığında MP L bir aşamadan sonra mutlaka azalacaktır. 1

2 ÖRNEK 1: Sermaye stokları farklı A ve B fabrikalarının üretim verileri şöyledir: İşçi sayısı (L) Üretim (Q) (A) K= 100 (B) K=200 Marjinal ürün (MP = Q/ L) (A) K= 100 (B) K= Toplam Çıktı (Q) Q(A) Q(B) İşgücü (L) MP(L)_A MP(L)_B İşgücü (L) 2

3 - Üretim fonksiyonunun eğimi marjinal ürüne (MP) eşittir. - B noktasına kadar işgücünün marjinal ürünü (MP L ) artacak, o noktadan sonra azalacaktır. - İşgücünün ortalama ürünü (AP L ), C noktasına kadar artacak, o noktadan itibaren azalacaktır. (C noktasını orijine birleştiren doğrunun eğimi AP L ye eşittir.) - Toplam ürünün max olduğu D noktasında eğim = MP L = 0 olmaktadır. Bu noktadan sonra marjinal ürün negatif olur. Şekil 6.1 Şekil 6.2 Üretim fonksiyonu ve teknolojik Gelişme Teknolojik gelişmeler emeğin verimliliğini (Q/L) artırdığı için üretim fonksiyonunu yukarı doğru iter. AP L (A) < AP L (B) < AP L (C) Olacaktır. 3

4 Eşürün eğrisi (isoquant): Aynı çıktı miktarını sağlayan tüm girdi bileşimlerini gösterir. Örneğin, Tablo da Q=75 üretimini 4 farklı girdi kombinezonu ile (1K+5L; 2K+3L;3K+2L; 5K+1L) üretebiliriz. 4

5 Şekil 6.5 Marjinal Teknik ikame Haddi (Marginal rate of technical substitution, MRTS) - Üretim (çıktı) düzeyi aynı iken (q 2 =75), bir üretim faktöründen 1 birim daha fazla kullandığımızda diğer üretim faktöründen tasarruf edeceğimiz miktarı gösterir. MRTS = - K/ L - Şekil de, L ekseninde sağa doğru ilerledikçe MRTS düşmektedir. ( K önce 2, sonra 1, daha sonra 2/3 ve 1/3 olmaktadır). Şekil 6.5 K 1 birim daha fazla işgücü kullanmanın sağladığı çıktı artışı = MP L x L ye eşittir. K kadar az sermaye kullanmanın sebep olacağı çıktı azalması = MP K x K ye eşittir. Aynı eşürün eğrisi (q 2 =75) üzerinde olduğumuz için bu ikisinin toplamı 0 (sıfır) olmalı: MP L x L + MP K x K = 0 Buradan, bulunur. Yani, iki üretim faktörü arasındaki MRTS, faktörlerin marjinal ürünleri oranına eşittir. 5

6 Üretim faktörlerinin birbirlerinin yerine tam ikame oldukları (perfect substitution) durum Şekil Bu durumda eşürün eğrisi doğru halini alır. Eğimi, - K/ L, sabittir. - Böylece, tam ikame halinde MRTS sabit bir değere eşit olur. Eşürün doğrusunun her noktasında, L den bir birim daha fazla kullanmamız bize aynı miktarda K tasarrufu sağlar. Sabit-oranlı üretim fonksiyonu (Fixed-proportions production function) Şekil Eşürün eğrileri L harfi biçimindedir. - K ve L den sadece birini artırmak üretimi artırmamaktadır. - Çıktı artışı için her iki faktörün birden artması gerek (A, B, C noktaları gibi). -Şoför ve kamyon örneği. Her kamyonu 1 şoför kullanıyor. Şoför sayısı sabitken, ilave kamyon satın almak taşınan yük miktarını artırmaz. 6

7 Ölçeğe göre getiri haddi (Returns to scale) Üretim faktörleri aynı oranda (örneğin, %100) artırıldığında çıktının % ne kadar artacağını gösterir. Eğer çıktı %100 den fazla artıyorsa ölçeğe göre artan getiri (increasing returns to scale) vardır. Çıktı da %100 artıyorsa artıyorsa ölçeğe göre sabit getiri (constant returns to scale) vardır. Çıktı %100 den daha az artıyorsa artıyorsa ölçeğe göre azalan getiri (decreasing returns to scale) vardır. Eşürün eğrileri sabit getiri durumunda eşit aralıklarla sağa kayar (Şekil a). Artan getiri durumunda giderek daralan, azalan getiride ise giderek artan aralıklarla sağa kayar. 7

8 Cobb-Douglas Üretim Fonksiyonu: şeklinde yazılan Cobb-Douglas üretim fonksiyonu iktisatta en yaygın olarak kullanılan üretim fonksiyonudur (Y: çıktı, L: işgücü, K: sermaye malları, α ve β ise,sırasıyla, çıktının işgücü ve sermaye esneklikleridir. A, teknolojiyi ve toplam faktör verimliliğini temsil eder. Teknoloji ilerledikçe A daha yüksek değerler alır. K sabitken, L yi %1 artırdığımızda, Y %β kadar artacaktır. L sabitken, K yı %1 artırdığımızda, Y % α kadar artacaktır. Eğer α + β = 1 ise ölçeğe göre sabit getiri, α + β >1 ise artan, α + β <1 ise azalan getiri var demektir. Sabit getiri durumunda Cobb-Douglas üretim fonklsiyonunu Y = A L 1-α K α şeklini alır. Bu durumda işgücünün çıktıdan aldığı pay 1-α, sermayenin aldığı pay ise α kadardır. Örneğin, eğer sermaye üretimin %55 ini alıyorsa (α = 0.55), fonksiyon, Y = A L 0.45 K 0.55 şeklini alacaktır. BÖLÜM 7 ÜRETİM MALİYETLERİ Muhasebe açısından maliyet (accounting cost): Belgeli gerçek maliyetler + sermaye malları yıpranma bedeli (amortisman). İktisadi açıdan maliyet (ecenomic cost): Fırsat maliyeti (opportunity cost) de dahil olmak üzere üretimde kullanılan kaynakların firmaya maliyeti. Fırsat maliyeti (opportunity cost): Bir firmanın kaynaklarının en verimli alan dışında kullanılması halinde kaybedilen fırsatların oluşturduğu maliyet. 8

9 Batık maliyet (sunk cost): Geçmişte yapılmış ve şu anda da geri kazanılması artık imkansız hale gelmiş olan maliyetler. Örnek, belli bir ilacın geliştirilmesi için şu ana kadar yapılan harcamalar. Marjinal maliyet (marginal cost, MC): Son üretilen malın maliyetidir. Toplam değişken maliyetin (VC) üretim miktarına (Q) göre türevine eşittir: MC = ΔVC/ΔQ TC = MC= AFC= AVC = ATC = Q FC VC FC+VC ΔVC/ΔQ FC/Q VC/Q TC/Q Çıktı Sabit maliyet Değişken maliyet Toplam maliyet Marjinal maliyet Ortalama Sabit mal. Ortalama Değişken m. Ort.top. maliyet 9

10 Firmanın maliyet eğrileri (Cost curves) -Toplam maliyet (TC) ile toplam değişken maliyet (VC) arasındaki uzaklık sabit maliyetlere (FC) eşittir: TC = VC + FC -Maliyet eğrileri üretimin ilk aşamalarında (firma daha küçükken) azalan, daha sonra ise artan bir seyir izler. - Marjinal maliyet (MC), ortalama toplam (ATC) ve ortalama değişken (AVC) maliyet eğrilerini bu eğrilerin minimum noktalarında keser. - Çünkü, MC < AVC ve MC<ATC iken, ATC ve AVC eğrileri azalan bir seyir izlerler. Tersine, MC>AVC ve MC>ATC iken, ATC ve AVC eğrileri artan eğrilerdir. Şekil 7.1 Sermaye malının fiyatı (Price of capital): yıpranma payı + faiz haddi ne eşittir. Sermayenin kira bedei (Rental rate of capital) : 1 birimlik sermayenin bir yıllık kira bedeli 10

11 Eşmaliyet doğrusu (isocost line) ve maliyeti minimize eden faktör seçimi -Eşmaliyet doğruları, aynı maliyet tutarını (C) veren üretim faktörleri kombinezonlarını gösterir. C = wl + rk -w ücreti, r ise sermaye malı kira oranını gösterir. K yı sağa alırsak: K = C/r (w/r) L olur. -Eşmaliyet doğrularının eğimi faktör ücretleri oranına (w/r) eşittir. -Firma, eşürün eğrisinin eşmaliyet doğrusuna teğet olduğu noktadaki (A noktası) faktör bileşimini (K 1 ve L 1 ) seçer. Şekil 7.3 Firmanın mevcut bütçesi (C 1 ) ile üretebileceği maksimum çıktı miktarı q 1 eşürün eğrisinin temsil ettiği üretimdir. Eşmaliyet doğrusunun eğimi: -ΔK/ΔL = -w/r Eşürün eğrisinin eğimi: MRTS = -ΔK/ΔL = MP L / MP K Teğet noktasında (A noktası) iki eğim birbirine eşit olduğu için şu eşitlik gerçekleşecektir: MP L / MP K = -w/r Bu eşitliği yeniden düzenlersek, minimum maliyetle üretim yapma ilkesini elde etmiş oluruz: MP L / w = MP K / r o Bu eşitlik şunu söyler: Firma, belli bir q 1 ürününü üretirken elindeki bütçeyi K ve L arasında o şekilde bölüştürecektir ki, her bir üretim faktörünün marjinal ürününün fiyatına oranı tüm faktörler için eşit olsun. 11

12 o K ve L bileşimi bu ilkeye uygun olarak seçildiğinde toplam üretim maliyeti, C=wL+rK, minimuma indirilmiş olacaktır. Üretim faktörlerinden birisinin fiyatı arttığında onun yerine diğer faktörün ikamesi (input substitution) Şekil 7.4 -Eşmaliyet doğrusu C 1 iken firma A noktasını seçecek, q 1 ürününü, K 1 ve L 1 girdilerini kullanarak üretilecektir. -Eşmaliyet doğrusunun eğiminin, -ΔK/ΔL = -K/L mutlak düzeyi işçi başına düşen sermaye miktarını (K/L) gösterir. -Ücretler artınca firma yeni eşmaliyet doğrusunun (C 2 ) eşürün eğrisine teğet olduğu B noktasına geçecek, daha çok K, daha az L kullanacaktır (daha sermayeyoğun teknoloji). -Adam başına K miktarı (K 2 /L 2 ) ücret zammından sonra artmıştır. 12

13 Uzun Dönemde değişen çıktı düzeylerini minimum maliyetle üretmek: Şekil 7.6 (a): - Üretim faktörleri K ve L nin fiyatları sabitken, firma uzun dönemde eşürün eğrilerinin eşmaliyet doğrularına teğet oldukları noktaları (A, B ve C) seçerek üretimini genişletecektir. -A, B ve C noktalarını birleştiren doğruya firmanın genişleme yolu (expansion path) denir. Şekil 7.6 (b): -Firmanın uzun dönem toplam maliyet eğrisidir. -A, B ve C noktalarındaki eşmaliyet ve eşürün eğrilerinin gösterdikleri değerlerden türetilmiştir. 13

14 Kısa ve Uzun dönem (KD ve UD)maliyetleri (short and long run costs) -Kısa dönemde firma sermaye mallarını (makine, bina vs.) hemen artıramaz, oysa işgücü (L) temin edebilir. -Bu yüzden kısa dönem (KD) maliyetleri uzun döneminkinden daha yüksek olacaktır. -Firma KD de q 2 üretimini K 1 kadar sermaye ve L 3 kadar emek kullanarak EF eşmaliyet doğrusu üzerinde üretecek, uzun dönemde K yı K 2 düzeyine çıkarınca maliyetleri CD düzeyine düşecektir. -Böylecei KD ve UD genişleme yolları farklılaşacaktır. Şekil 7.7 Uzun dönem (long run)ortalama ve marjinal maliyet eğrileri Şekil 7.8 -Uzun dönem marjinal maliyet eğrisi (LMC) uzun dönem ortalama maliyet eğrisini (LAC) minimum noktasında keser. - LAC azalırken (A nın solu) LMC < LAC, LAC artarken (A nın sağ tarafı) LMC > LAC olacaktır. 14

15 Maliyet-çıktı esnekliği (cost-output elasticity) Çıktı miktarında %1 lik bir değişmenin toplam maliyetlerde yol açtığı % artışı gösterir: Bu eşitliği yeniden düzenleyerek, maliyet-çıktı esnekliğinin marjinal maliyetlerin ortalama maliyetlere oranına eşit olduğunu görürüz: Yukarıda Şekil 7.8 de A noktasının solunda E C < 1, sağında E C > 1 olduğu açıktır. Kısa ve uzun dönem maliyet eğrileri ilişkisi Şekil 7.9 Uzun dönem ortalama maliyet eğrisi LAC, kısa dönem ortalama maliyet eğrilerini (SAC 1, SAC 2, SAC 3 ) dışarıdan çevreler ve zarf eğrisi (envelopğe curve) adını alır. 15

16 Ürün dönüşüm eğrisi (product transformation curve) Şekil İki farklı malın, veri bir girdi kümesiyle üretilebilecek farklı kombinezonlarını gösteren eğridir. -Eğrinin içerisindeki herhangi bir nokta etkin değildir (kaynak israfı var). -Eğrinin üzerindeki tüm noktalar etkin üretimi temsil eder. -Girdi kümesi veri iken eğrinin dışındaki herhangi bir nokta teknik olarak olabilir (feasible) değildir. Kapsam ekonomileri (economies and diseconomies of scope) Veri bir girdi kümesiyle, örneğin binek otosu ve traktör gibi iki ayrı malın üretimini tek bir (iki-ürünlü) firma içinde ya da her birini ayrı firmalarda (tek ürün üreten) organize edebiliriz. Bunlardan hangisinin daha etkin (daha fazla çıktı anlamında) olacağı kapsam ekonomilerine bağlıdır. İki-mallı tek firma daha çok üretim sağlıyorsa kapsam ekonomileri vardır, diyeceğiz. Tek-mallı iki ayrı firma daha çok ürün sağlıyorsa negatif kapsam ekonomileri mevcuttur. Ürün dönüşüm eğrisi yukarıdaki şekilde olduğu gibi dışbükey (concave) ise üretimde kapsam ekonomileri mevcut demektir. 16

17 Kapsam ekonomilerinin derecesi (SC): Birlikte üretmenin ayrı ayrı üretmeye kıyasla maliyet tasarrufu sağlama derecesini gösterir. C(q), ayrı üretme halindeki maliyetleri, C(q 1,q 2 ) birlikte üretim halindeki maliyeti gösterir. Öğrenme eğrisi (Learning curve) Şekil Firmanın birim başına çıktı emek gereksinimi ile kümülatif üretim hacmi arasındaki negatif yönlü ilişkiyi gösterir. - Zamanla firma kümülatif üretimi arttıkça öğrenme (deneyim) olgusundan dolayı birim üretim için gerekli girdi miktarı düşecektir. -Örneğin, fabrikanın ilk açıldığı yılda 8 saatlik işgücü ile üretilen bir cihaz toplam üretim hacmi arttıkça 6 saate, sonra 4 saate, düşecektir. Öğrenme eğrisi şu şekilde ifade edilebilir: L:işgücü, N: kümülatif üretim hacmi, A, B ve β: tahmin edilecek parametrelerdir. ÖRNEK: Bir oyuncak fabrikasının kümülatif üretim düzeyleri ve bu düzeylere denk gelen birim çıktı işgücü gereksinim verileri şöyledir: Öğrenme eğrisini çiziniz. 17

18 Kümülatif çıktı miktarı (N) (bin) Birim çıktı için işgücü gereksinimi (saat) N L Fitted values Öğrenme ve ölçeğe göre getiri (economies of scale) ilişkisi Şekil Ölçek ekonomilerinde ölçek büyüdükçe aynı ortalama maliyet (AC 1 ) eğrisi üzerinde sağa doğru kayarız. A dan B ye geçerek birim maliyetleri düşürürüz. - Öğrenmede ise AC eğrisi tümüyle aşağı doğru kayar: AC 1 den AC 2 ye geçiyoruz. Çıktı miktarı artmasa bile birim maliyetlerimiz düşer (AC kadar). Küplü maliyet eğrileri: C = a + bq +cq 2 + dq 3 Küplü (cubic) maliyet eğrileri, marjinal ve ortalama değişken maliyet (MC ve AVC) eğrilerinin U şeklinde olmasını sağlar. Sabit terima sabit maliyetleri temsil eder: a=fc (Q=0 iken C=a olmaktadır). C nin Q ya göre türevi MC eğrisini verecektir: MC = ΔC/ΔQ = b + 2cQ + 3dQ 2 VC = bq +cq 2 + dq 3 olur (Q ya bağlı maliyetler) 18

19 VC fonksiyonunu Q ile bölersek ortalama değişken maliyetleri (AVC) eğrisini buluruz: AVC = VC/Q = b + cq + dq 2 ÖRNEK: C = Q 5Q Q 3 (a=500, b=40, c= -5, d= 0.3) FC = 300, VC =40Q 5Q Q 3 MC = ΔC/ΔQ = 40-10Q + 0.9Q 2 AVC = VC/Q = 40-5Q + 0.3Q 2 Q MC AVC MC AVC

20 Ölçek ekonomileri endeksi (scale economies index, SCI) E C : Maliyet-çıktı esnekliğidir (cost-output elasticity). Üretim %1 arttığında maliyetlerin % kaç arttığını gösterir. E C <1 ise SCI > 0 olacaktır. Bu durumda ölçek ekonomileri pozitiftir, ölçek artırılması (fabrikanın büyütülmesi) ortalama maliyetleri düşürür. Tersine, E C >1 ise SCI < 0 olacaktır, negatif ölçek ekonomileri mevcuttur. Maliyetler üretimden daha hızlı artacaktır. E C =1 ise SCI = 0 olacaktır. Bu durumda ölçeğe göre sabit getiri var demektir. Çıktı ve maliyet artışları aynı oranda olacaktır. 20

7. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN

7. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN 7. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM Yazan SAYIN SAN SAN / İKTİSADİ MATEMATİK / 2 A.7. MALİYET TEORİSİ: YENİDEN Sabit Maliyetler (FC): Üretim miktarından bağımsız olan maliyetleri

Detaylı

Konu 5 Üretim Süreci ve Maliyetler

Konu 5 Üretim Süreci ve Maliyetler Konu 5 Üretim Süreci ve Maliyetler Hadi Yektaş Uluslararası Antalya Üniversitesi İşletme Tezsiz Yüksek Lisans Programı 1 / 92 Hadi Yektaş Üretim Süreci ve Maliyetler İçerik 1 Giriş 2 Kısa Dönem ve Uzun

Detaylı

meydana gelen değişmedir. d. Ek bir işçi çalıştırıldığında sabit maliyetlerde e. Üretim ek bir birim arttığında toplam

meydana gelen değişmedir. d. Ek bir işçi çalıştırıldığında sabit maliyetlerde e. Üretim ek bir birim arttığında toplam A 1. Aşağıda verilen ifadelerden hangisi eş-ürün eğrisi ile ilgili değildir? a. Girdilerin pozitif marjinal fiziki ürüne sahip olması b. Girdilerin azalan marjinal fiziki ürüne sahip olması c. Girdilerin

Detaylı

Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz?

Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz? 7. MALİYETLER 193 Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz? 7.1. Kısa Dönem Firma Maliyetleri 7.1.1. Toplam Sabit Maliyetler 7.1.2. Değişken Maliyetler 7.1.3. Toplam Maliyetler (TC) 7.1.4. Marjinal Maliyet (MC) 7.1.5.

Detaylı

IKT Kasım, 2008 Gazi Üniversitesi, İktisat Bölümü. DERS NOTU 5 (Bölüm 7-8) ÜRETİCİ TEORİSİ

IKT Kasım, 2008 Gazi Üniversitesi, İktisat Bölümü. DERS NOTU 5 (Bölüm 7-8) ÜRETİCİ TEORİSİ DERS NOTU 5 (Bölüm 7-8) ÜRETİCİ TEORİSİ Bugünkü ders planı: 1. Kârını Maksimize Eden Firma Davranışı...1 2. Üretim Fonksiyonu ve Üretici Dengesi...5 3. Maliyeti Minimize Eden Denge Koşulu...15 4. Maliyet

Detaylı

EKO 205 Mikroiktisat. Kar Maksimizasyonu Profit Maximization

EKO 205 Mikroiktisat. Kar Maksimizasyonu Profit Maximization EKO 205 Mikroiktisat Kar Maksimizasyonu Profit Maximization Tartışılacak Konular Tam Rekabet Piyasaları Kar Maksimizasyonu Marjinal Hasıla, Marjinal Maliyet ve Kar Kısa Dönemde Çıktı Düzeyinin Belirlenmesi

Detaylı

IKTI 101 (Yaz Okulu) 04 Ağustos, 2010 Gazi Üniversitesi İktisat Bölümü DERS NOTU 05 ÜRETİCİ TEORİSİ

IKTI 101 (Yaz Okulu) 04 Ağustos, 2010 Gazi Üniversitesi İktisat Bölümü DERS NOTU 05 ÜRETİCİ TEORİSİ DERS NOTU 05 ÜRETİCİ TEORİSİ Bugünki dersin işleniş planı: 1. Kârını Maksimize Eden Firma Davranışı... 1 2. Üretim Fonksiyonu ve Üretici Dengesi... 5 3. Maliyeti Minimize Eden Denge Koşulu... 15 4. Eşürün

Detaylı

Mikro Final. ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MĐKROĐKTĐSAT 1 FĐNAL-SINAVI SORULARI Saat: 10:45

Mikro Final. ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MĐKROĐKTĐSAT 1 FĐNAL-SINAVI SORULARI Saat: 10:45 MERSĐN ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSADĐ VE ĐDARĐ BĐLĐMLER FAKÜLTESĐ ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MĐKROĐKTĐSAT 1 FĐNAL-SINAVI SORULARI 21.01.2011 Saat: 10:45 Mikro1 2010 Final Çoktan Seçmeli Sorular Sorunun yanıtı olan veya cümleyi

Detaylı

K ve L arasında ikame yoktur. Bu üretim fonksiyonu Şekil

K ve L arasında ikame yoktur. Bu üretim fonksiyonu Şekil MALİYET TEORİSİ 2 Maliyet fonksiyonunun biçimi, üretim fonksiyonunun biçimine bağlıdır. Bir an için reçel üreticisinin, bir birim kavanoz ve bir birim meyve toplayıcısı ile bir birim çıktı elde ettiği

Detaylı

ÜRETİM ve MALİYETLER. Üretim Fonksiyonu 14.12.2011. Kısa Dönemde Üretim Fonksiyonu. Doç.Dr. Erdal Gümüş

ÜRETİM ve MALİYETLER. Üretim Fonksiyonu 14.12.2011. Kısa Dönemde Üretim Fonksiyonu. Doç.Dr. Erdal Gümüş .. Üretim Fonksiyonu ÜRETİM ve MALİYETLER Doç.Dr. Erdal Gümüş Üretim fonksiyonu: Üretim girdileri ile çıktı ilişkisini ifade eden bir fonksiyondur. Başka bir tanım: teknoloji veri iken belirli miktarlardaki

Detaylı

Ekonomide Uzun Dönem. Bilgin Bari İktisat Politikası 1

Ekonomide Uzun Dönem. Bilgin Bari İktisat Politikası 1 Ekonomide Uzun Dönem Bilgin Bari İktisat Politikası 1 Neden bazı ülkeler zengin bazı ülkeler fakir? Bilgin Bari İktisat Politikası 2 Bilgin Bari İktisat Politikası 3 Bilgin Bari İktisat Politikası 4 Bilgin

Detaylı

ÜRETİM MALİYETLERİ Muhasebe Maliyeti İktisadi Maliyet Ayrımı iktisadi maliyet açık maliyet

ÜRETİM MALİYETLERİ Muhasebe Maliyeti İktisadi Maliyet Ayrımı iktisadi maliyet açık maliyet İktisadi analizde üretim maliyeti, fırsat maliyeti anlamında tanımlanır. Bu bağlamda X malı üretiminde kullanılan bir A girdisinin fırsat maliyeti, A girdisinin en iyi alternatif üretim alanında elde edeceği

Detaylı

Ürünün çok bulunduğu ya da üretildiği yerden az bulunduğu yerlere ya da onlardan yararlanacak kişilere taşıyarak ürüne değer kazandırılabilir.

Ürünün çok bulunduğu ya da üretildiği yerden az bulunduğu yerlere ya da onlardan yararlanacak kişilere taşıyarak ürüne değer kazandırılabilir. 4. ÜRETİM ve MALİYETLER Üretim, mevcut üretim faktörlerinin kullanılması ile insan ihtiyaçlarının karşılayacak ürün veya hizmet meydana getirme çabasıdır. Başka bir tanım ile üretim, ürünlerin faydasını

Detaylı

Chapter 4 Spesifik faktörler ve Gelir Dağılımı

Chapter 4 Spesifik faktörler ve Gelir Dağılımı Chapter 4 Spesifik faktörler ve Gelir Dağılımı Chapter Organizasyonu Giriş Spesifik Faktör Modeli Spesifik Faktörler Modelinde Uluslararsı Ticaret Gelir Dağılımı ve the Ticaretin Kazanımları Ticaretin

Detaylı

1. Kısa Dönemde Maliyetler

1. Kısa Dönemde Maliyetler DERS NOTU 05 MALİYET TEORİSİ: KISA VE UZUN DÖNEM Bugünki dersin işleniş planı: 1. Kısa Dönemde Maliyetler... 1 2. Kâr Maksimizasyonu (Bütün Piyasalar İçin)... 9 3. Kâr Maksimizasyonu (Tam Rekabet Piyasası

Detaylı

Açık Maliyetler Örtük Maliyetler:

Açık Maliyetler Örtük Maliyetler: MALİYETLER Açık Maliyetler: Üretim faktörlerini elde etmek için yapılan gerçek ödemeleri ifade eder. Muhasebeleştirilen maliyetlerdir. Örtük Maliyetler: Gerçekte ödeme yapılmayan, ancak bir alternatiften

Detaylı

2009 S 4200-1. Değeri zamanın belirli bir anında ölçülen değişkene ne ad verilir? ) Stok değişken B) içsel değişken C) kım değişken D) Dışsal değişken E) Fonksiyonel değişken iktist TEORisi 5. Yatay eksende

Detaylı

4. Ölçek ve Çeşit Üretim Ekonomileri : tanım ve terminoloji konusunda uyarılar

4. Ölçek ve Çeşit Üretim Ekonomileri : tanım ve terminoloji konusunda uyarılar Sloan Yönetim Okulu 15.010/15.011 Massachusetts Teknoloji Enstitüsü PROBLEM ÇÖZME NOTLARI #3 Üretim ve Maliyet Kavramlarının Tekrarı Perşembe Eylül 23, 2004 BUGÜNKÜ PROBLEM ÇÖZMENİN ÖZETİ 1. Üretim fonksiyonu:

Detaylı

Mikroiktisat Final Sorularý

Mikroiktisat Final Sorularý Mikroiktisat Final Sorularý MERSĐN ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSADĐ VE ĐDARĐ BĐLĐMLER FAKÜLTESĐ MALĐYE VE ĐŞLETME BÖLÜMLERĐ MĐKROĐKTĐSAT FĐNAL SINAVI 10.01.2011 Saat: 13:00 Çoktan Seçmeli Sorular: Sorunun Yanıtı

Detaylı

Bir girişimde bulunulan işin maliyeti, o işi yapmak için. diyoruz. Örneğin bir girişimci meyve toplama işinin 1

Bir girişimde bulunulan işin maliyeti, o işi yapmak için. diyoruz. Örneğin bir girişimci meyve toplama işinin 1 ÜRETİM TEORİSİ Bir girişimde bulunulan işin maliyeti, o işi yapmak için vazgeçilen diğer işlerin getirisiyle ölçülür. Buna fırsat maliyeti diyoruz. Örneğin bir girişimci meyve toplama işinin 1 saatinden

Detaylı

6. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN

6. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN 6. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM Yazan SAYIN SAN SAN / İKTİSADİ MATEMATİK / 2 A.5. Doğrusal olmayan fonksiyonların eğimi Doğrusal fonksiyonlarda eğim her noktada sabittir

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI

KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI MİKRO İKTİSAT DOÇ. DR. YÜKSEL BAYRAKTAR MALİYETLER 7. Kısa ve Uzun Dönem Firma Maliyetleri 7.1. Kısa Dönem Firma Maliyetleri

Detaylı

2.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ

2.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ CEVAP ANAHTARI 1.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ 1.(e) 2.(d) 3.(a) 4.(c) 5.(e) 6.(d) 7.(e) 8.(d) 9.(b) 10.(e) 11.(a) 12.(b) 13.(a) 14.(c) 15.(c) 16.(e) 17.(e) 18.(b) 19.(d) 20.(a) 1.BÖLÜM BOŞLUK DOLDURMA 1. gereksinme

Detaylı

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Doç.Dr.Tufan BAL 2.Bölüm Tarım Ekonomisi ve Politikası II Not: Bu sunuların hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.İ.Hakkı İnan ın Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Kitabından

Detaylı

2. BÖLÜM: TEKNOLOJİ ve MALİYET

2. BÖLÜM: TEKNOLOJİ ve MALİYET Mikroiktisat Ders Notları Nazım K. Ekinci 1 2. BÖLÜM: TEKNOLOJİ ve MALİYET Bu bölümde üretici diyeceğimiz karar biriminin teknolojik kısıtlarını ortaya koyacağız. Teknolojik kısıdı genel olarak tanımladıktan

Detaylı

Standart Ticaret Modeli

Standart Ticaret Modeli Chapter 6 Standart Ticaret Modeli Copyright 2012 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved. Önizleme Relatif arz ve relatif talep Dış Ticaret Hadleri (Terms of Trade) ve refah Ekonomik büyüme, ithal

Detaylı

Ders içeriği (8. Hafta)

Ders içeriği (8. Hafta) Ders içeriği (8. Hafta) 8.Maliyet teorisi 8.1. Kısa Dönem Maliyet Eğrileri 8.1.1.Sabit Maliyet 8.1.2. Değişen Maliyet 8.1.3. Toplam Maliyet 8.1.4. Ortalama ve marjinal maliyetler 8.2. Uzun Dönem maliyet

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 06 IS/LM EĞRİLERİ VE BAZI ESNEKLİKLER PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİKLERİ TOPLAM TALEP (AD) Bugünki dersin içeriği: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 2. LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİNİN

Detaylı

DERS NOTU 01 TÜKETİCİ TEORİSİ

DERS NOTU 01 TÜKETİCİ TEORİSİ DERS NOTU 01 TÜKETİCİ TEORİSİ Bugünki dersin işleniş planı: I. Hanehalkı Karar Problemi... 1 A. Bütçe Doğrusu... 1 II. Seçimin Temeli: Fayda... 5 A. Azalan Marjinal Fayda... 5 B. Fayda Fonksiyonu... 9

Detaylı

Üretim Girdilerinin lması

Üretim Girdilerinin lması Üretim Girdilerinin Fiyatlandırılmas lması 2 Tam Rekabet Piyasasında Girdi Talebi Tek Değişken Girdi Durumu İlk olarak firmanın tek girdisinin işgücü () olduğu durumu inceleyelim. Değişken üretim girdisi

Detaylı

ÇIKTI VE MALİYETLER 2

ÇIKTI VE MALİYETLER 2 ÇIKTI VE MALİYETLER 2 1. FIRMANIN AMAÇLARI VE SINIRLAMALARI 2 1.1. FIRMANIN AMACI 2 1.1.1. Neoklasik Kuram 2 1.1.2. Davranışsal Kuram 3 1.1.3. Yönetimsel Kuramlar 3 1.1.4. Neoklasik Karşı Görüşler 4 1.2.

Detaylı

Selçuk Üniversitesi 26 Aralık, 2013 Beyşehir Turizm Fakültesi-Konaklama İşletmeciliği Genel Ekonomi Dr. Alper Sönmez. Soru Seti 3

Selçuk Üniversitesi 26 Aralık, 2013 Beyşehir Turizm Fakültesi-Konaklama İşletmeciliği Genel Ekonomi Dr. Alper Sönmez. Soru Seti 3 Soru Seti 3 1) Q D = 100 2P talep denklemi ve Q S = P 20 arz denklemi verilmiştir. Üretici ve tüketici rantlarını hesaplayınız. Cevap: Öncelikle arz ve talep denklemlerini eşitleyerek denge fiyat ve miktarı

Detaylı

Ders içeriği (7. Hafta)

Ders içeriği (7. Hafta) Ders içeriği (7. Hafta) 7.Üretim Teorisi 7.1. Uzun dönem ve ölçeğe göre getiri (Ölçeğin verimi) 7.2. Üretim fonksiyonu 7.3. Azalan Verim Kanunu 7.4. Tek ve iki değişkenli üretim fonksiyonları Ek Kaynak:

Detaylı

MALİYET MİNİMİZASYONU... 2

MALİYET MİNİMİZASYONU... 2 MAİYET MİNİMİZASYONU... 2 1. EN DÜŞÜ MAIYETTE ÜRETIM... 2 1.1. GIRDI İAMESI... 2 1.2. EŞ MAIYET DOĞRUSU... 4 1.3. EN DÜŞÜ MAIYET TENIĞI... 6 1.3.l. Girdi Fiyatlarında Değişmeler... 7 1.4. MARJINA ÜRÜN

Detaylı

ÜRETİM VE MALİYETLER

ÜRETİM VE MALİYETLER ÜRETİM VE MALİYETLER FİRMALARIN TEMEL AMACI Mal ve hizmet üretimi firmalar tarafından gerçekleştirilir. Ekonomi teorisine göre, firmaların mal ve hizmet üretimindeki temel amacı kar maksimizasyonu (en

Detaylı

1. Yatırımın Faiz Esnekliği

1. Yatırımın Faiz Esnekliği DERS NOTU 08 YATIRIMIN FAİZ ESNEKLİĞİ, PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİKLERİ, TOPLAM TALEP (AD) EĞRİSİNİN ELDE EDİLİŞİ Bugünki dersin içeriği: 1. YATIRIMIN FAİZ ESNEKLİĞİ... 1 2. PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ

Detaylı

SORU SETİ 10 MALİYET TEORİSİ - UZUN DÖNEM MALİYETLER VE TAM REKABET PİYASASINDA ÇIKTI KARARLARI - TEKEL

SORU SETİ 10 MALİYET TEORİSİ - UZUN DÖNEM MALİYETLER VE TAM REKABET PİYASASINDA ÇIKTI KARARLARI - TEKEL SORU SETİ 10 MALİYET TEORİSİ - UZUN DÖNEM MALİYETLER VE TAM REKABET PİYASASINDA ÇIKTI KARARLARI - TEKEL Problem 1 (KMS-2001) Bir endüstride iktisadi kârın varlığı, aşağıdakilerden hangisini gösterir? A)

Detaylı

İKTİSADA GİRİŞ - 1. Ünite 4: Tüketici ve Üretici Tercihlerinin Temelleri.

İKTİSADA GİRİŞ - 1. Ünite 4: Tüketici ve Üretici Tercihlerinin Temelleri. Giriş Temel ekonomik birimler olan tüketici ve üretici için benzer kavram ve kurallar kullanılır. Tüketici için fayda ve fiyat kavramları önemli iken üretici için hasıla kâr ve maliyet kavramları önemlidir.

Detaylı

Ekonomi I FĐRMA TEORĐSĐ. Piyasa Çeşitleri. Tam Rekabet Piyasası. Piyasa yapılarının çeşitli türleri; Bir uçta tam rekabet piyasası (fiyat alıcı),

Ekonomi I FĐRMA TEORĐSĐ. Piyasa Çeşitleri. Tam Rekabet Piyasası. Piyasa yapılarının çeşitli türleri; Bir uçta tam rekabet piyasası (fiyat alıcı), Ekonomi I Tam Rekabet Piyasası FĐRMA TEORĐSĐ Bu bölümü bitirdiğinizde şunları öğrenmiş olacaksınız: Hasılat, maliyet ve kar kavramları ne demektir? Tam rekabet ne anlama gelir? Tam rekabet piyasasında

Detaylı

İKT 207: Mikro iktisat. Faktör Piyasaları

İKT 207: Mikro iktisat. Faktör Piyasaları İKT 207: Mikro iktisat Faktör Piyasaları Tartışılacak Konular Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Tam Rekabetçi Faktör Piyasalarında Denge Monopson Gücünün Olduğu Faktör Piyasaları Monopol Gücünün Olduğu Faktör

Detaylı

ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI

ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI 1. John Maynard Keynes e göre, konjonktürün daralma dönemlerinde görülen düşük gelir ve yüksek işsizliğin nedeni aşağıdakilerden

Detaylı

A İKTİSAT KPSS-AB-PS/2007

A İKTİSAT KPSS-AB-PS/2007 1. Büyüme Kutupları nın, altyapı yatırımları ve dışsal ekonomiler yoluyla yaratacağı etkiler nedeniyle kalkınmanın önünde bir engel olduğunu belirten iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir? A) F. Perroux

Detaylı

MİKRO İKTİSAT. Erkan DEMİRBAŞ Doç.Dr.

MİKRO İKTİSAT. Erkan DEMİRBAŞ Doç.Dr. MİKRO İKTİSAT Erkan DEMİRBAŞ Doç.Dr. 1 BÖLÜM 9 ÜRETİM TEKNOLOJİSİ ÜRÜN: Üretim faktörlerinin (emek, sermaye toprak) üretim sürecine katılmasıyla elde edilen çıktıdır. İMALAT: Hammadde veya yarı mamûllerin

Detaylı

BİRİNCİ SEVİYE ÖRNEK SORULARI EKONOMİ

BİRİNCİ SEVİYE ÖRNEK SORULARI EKONOMİ BİRİNCİ SEVİYE ÖRNEK SORULARI EKONOMİ SORU 1: Tam rekabet ortamında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu; STC = 5Q 2 + 5Q + 10 dur. Bu firma tarafından piyasaya sürülen ürünün

Detaylı

A İKTİSAT KPSS-AB-PS / 2008 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden

A İKTİSAT KPSS-AB-PS / 2008 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden 1. Her arz kendi talebini yaratır. şeklindeki Say Yasasını aşağıdaki iktisatçılardan hangisi kabul etmiştir? A İKTİSAT 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli

Detaylı

MATEMATİK-II dersi. Bankacılık ve Finans, İşletme, Uluslararası Ticaret. Bölümleri için FİNAL Çalışma Soruları

MATEMATİK-II dersi. Bankacılık ve Finans, İşletme, Uluslararası Ticaret. Bölümleri için FİNAL Çalışma Soruları MATEMATİK-II dersi Bankacılık ve Finans, İşletme, Uluslararası Ticaret Bölümleri için FİNAL Çalışma Soruları ] e d =? = u d= du du d= udu u u e d= e d= e = edu= e + c= e + c ] e d =? = + = e + c e d e

Detaylı

MATEMATiKSEL iktisat

MATEMATiKSEL iktisat DİKKAT!... BU ÖZET 8 ÜNİTEDİR BU- RADA İLK ÜNİTE GÖSTERİLMEKTEDİR. MATEMATiKSEL iktisat KISA ÖZET KOLAY AOF Kolayaöf.com 0362 233 8723 Sayfa 2 içindekiler 1.ünite-Türev ve Kuralları..3 2.üniteTek Değişkenli

Detaylı

MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-8 TÜKETİCİ TEORİSİ TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI VE DENGESİ

MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-8 TÜKETİCİ TEORİSİ TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI VE DENGESİ MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-8 TÜKETİCİ TEORİSİ TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI VE DENGESİ 1. Çeşitli mal veya hizmetlerin insan ihtiyaçlarını karşılama özelliğine ne ad verilir? A) Fayda B) Değer C) Util D) Refah

Detaylı

SAY 203 MİKRO İKTİSAT

SAY 203 MİKRO İKTİSAT SAY 203 MİKRO İKTİSAT Esneklikler YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN SAY 203 MİKRO İKTİSAT - YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN 1 ESNEKLİKLER Talep Esneklikleri Talep esneklikleri: Bir malın talebinin talebi etkileyen

Detaylı

FİYATLAR GENEL DÜZEYİ VE MİLLİ GELİR DENGESİ

FİYATLAR GENEL DÜZEYİ VE MİLLİ GELİR DENGESİ FİYATLAR GENEL DÜZEYİ VE MİLLİ GELİR DENGESİ Bu bölümde Fiyatlar genel düzeyi (Fgd) ile MG dengesi arasındaki ilişkiler incelenecek. Mg dengesi; Toplam talep ile toplam arzın kesiştiği noktada bulunacaktır.

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

iktisaoa GiRiş 7. Ürettiği mala ilişkin talebin fiyat esnekliği değeri bire eşit olan bir firma, söz konusu

iktisaoa GiRiş 7. Ürettiği mala ilişkin talebin fiyat esnekliği değeri bire eşit olan bir firma, söz konusu 2009 BS 3204-1. şağıdakilerden hangisi dayanıksız mal veya hizmet grubu içerisinde ~ almaz? iktiso GiRiş 5. Gelirdeki bir artış karşısında talebi azalan mallara ne ad verili r? ) Benzin B) Mum C) Ekmek

Detaylı

N VE PARA ARZININ ÖZELL

N VE PARA ARZININ ÖZELL PARANIN MAKRO EKONOMİDEKİ ROLÜ 1-PARA TALEBİ, PARA ARZI VE FAİZ HADDİ (KEYNESYEN FAİZ TEORİSİ) Klasik ve neoklasik ekonomistlerce öne sürülen faiz teorisinde, faiz haddi, tasarruf arzı ve yatırım talebinin

Detaylı

Dengede; sızıntılar ve enjeksiyonlar eşit olacaktır:

Dengede; sızıntılar ve enjeksiyonlar eşit olacaktır: Sızıntılar: Harcama akımından çıkanlar olup, kapalı ekonomide tasarruflar (S) ve vergilerden (TA) oluşmaktadır. Enjeksiyonlar: Harcama akımına yapılan ilaveler olup, kapalı bir ekonomide yatırımlar (I),

Detaylı

2001 KPSS 1. Aşağıdakilerden hangisi A malının talep eğrisinin sola doğru kaymasına neden olur?

2001 KPSS 1. Aşağıdakilerden hangisi A malının talep eğrisinin sola doğru kaymasına neden olur? 2001 KPSS 1. Aşağıdakilerden hangisi A malının talep eğrisinin sola doğru kaymasına neden olur? A) A malını tüketen insanların sayısının artmasına yol açan bir nüfus artışı B) A normal bir mal ise, tüketici

Detaylı

Mikroiktisat 2009-2010 Final (mly-iþl)

Mikroiktisat 2009-2010 Final (mly-iþl) MERSĐN ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSADĐ VE ĐDARĐ BĐLĐMLER FAKÜLTESĐ ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MALĐYE VE ĐŞLETME BÖLÜMLERĐ, MĐKROĐKTĐSAT FĐNAL SINAVI 11.01.2010 SAAT: 13:00 GRUP: B Mikroiktisat 2009-2010 Final (mly-iþl) Çoktan

Detaylı

MİLLİ GELİRİ BELİRLEYEN FAKTÖRLER: TÜKETİM, TASARRUF VE YATIRIM FONKSİYONLARI

MİLLİ GELİRİ BELİRLEYEN FAKTÖRLER: TÜKETİM, TASARRUF VE YATIRIM FONKSİYONLARI MİLLİ GELİRİ BELİRLEYEN FAKTÖRLER: TÜKETİM, TASARRUF VE YATIRIM FONKSİYONLARI Harcama yöntemine göre yapılan GSYİH hesaplaması GSYİH = C + I + G şeklinde idi. Biz burada GSYİH ile MG arasındaki farkı bir

Detaylı

TAM REKABET PİYASASI

TAM REKABET PİYASASI TAM REKABET PİYASASI 2 Bu bölümde, tam rekabet piyasasında çalışan firmaların fiyatlarını nasıl oluşturduklarını, ne kadar üreteceklerine nasıl karar verdiklerini ve piyasadaki fiyat ile miktarın nasıl

Detaylı

Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2014 Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

x e göre türev y sabit kabul edilir. y ye göre türev x sabit kabul edilir.

x e göre türev y sabit kabul edilir. y ye göre türev x sabit kabul edilir. TÜREV y= f(x) fonksiyonu [a,b] aralığında tanımlı olsun. Bu aralıktaki bağımsız x değişkenini h kadar arttırdığımızda fonksiyon değeri de buna bağlı olarak değişecektir. Fonksiyondaki artma miktarını değişkendeki

Detaylı

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ Bu bölümde faiz oranlarının belirlenmesi ile faizin denge milli gelir düzeyinin belirlenmesi üzerindeki rolü incelenecektir. IS LM modeli, İngiliz iktisatçılar John

Detaylı

Mikro1 ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MĐKROĐKTĐSAT 1 DERSĐ ARA-SINAV SORULARI 08.11.2010 ID: B

Mikro1 ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MĐKROĐKTĐSAT 1 DERSĐ ARA-SINAV SORULARI 08.11.2010 ID: B MERSĐN ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSADĐ VE ĐDARĐ BĐLĐMLER FAKÜLTESĐ ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MĐKROĐKTĐSAT 1 DERSĐ ARA-SINAV SORULARI 08.11.2010 ID: B Mikro1 Çoktan Seçmeli Sorular Sorunun yanıtı olan veya cümleyi en iyi şekilde

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii. KİTABIN KULLANIMINA İLİŞKİN BAZI NOTLAR ve KURUM SINAVLARINA İLİŞKİN UYARILAR... 1 BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSATIN TEMELLERİ

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii. KİTABIN KULLANIMINA İLİŞKİN BAZI NOTLAR ve KURUM SINAVLARINA İLİŞKİN UYARILAR... 1 BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSATIN TEMELLERİ İÇİNDEKİLER Önsöz... iii KİTABIN KULLANIMINA İLİŞKİN BAZI NOTLAR ve KURUM SINAVLARINA İLİŞKİN UYARILAR... 1 BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSATIN TEMELLERİ 1. İKTİSATIN TEMELLERİ... 9 1.1. İKTİSADIN TANIMI... 9 1.2.

Detaylı

Tam Rekabet Piyasaları (Perfectly competitive markets) Tam rekabet piyasası şu varsayımlara dayanır:

Tam Rekabet Piyasaları (Perfectly competitive markets) Tam rekabet piyasası şu varsayımlara dayanır: BÖLÜM 8 / TAM REKABET PİYASASI VE KA R MAKSİMİZASYONU Tam Rekabet Piyasaları (Perfectly competitive markets) Tam rekabet piyasası şu varsayımlara dayanır: o Sonsuz sayıda alıcı ve satıcı vardır. Her bir

Detaylı

2015 2016 BAHAR YARIYILI İKTİSADİ MATEMATİK VİZE SORU VE CEVAPLARI 1) Bir mala ait arz ve talep fonksiyonları aşağıdaki gibidir:

2015 2016 BAHAR YARIYILI İKTİSADİ MATEMATİK VİZE SORU VE CEVAPLARI 1) Bir mala ait arz ve talep fonksiyonları aşağıdaki gibidir: 2015 2016 BAHAR YARIYILI İKTİSADİ MATEMATİK VİZE SORU VE CEVAPLARI 1) Bir mala ait arz ve talep fonksiyonları aşağıdaki gibidir: a) Bu malın arz ve talep denklemlerinin grafiklerini çiziniz (5 puan) (DÖÇ.1-).

Detaylı

KARŞILAŞTIRMALI ÜSTÜNLÜK TEORİSİ

KARŞILAŞTIRMALI ÜSTÜNLÜK TEORİSİ KARŞILAŞTIRMALI ÜSTÜNLÜK TEORİSİ Ricardo, bir ülkenin hiçbir malda mutlak üstünlüğe sahip olmadığı durumlarda da dış ticaret yapmasının, fayda sağlayabileceğini açıklamıştır. Eğer bir ülke her malda mutlak

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. A. Burak İNNER

Yrd. Doç. Dr. A. Burak İNNER Yrd. Doç. Dr. A. Burak İNNER Kocaeli Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Yapay Zeka ve Benzetim Sistemleri Ar-Ge Lab. http://yapbenzet.kocaeli.edu.tr Doğrusal programlama, karar verici konumundaki kişilerin

Detaylı

2. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN

2. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN 2. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM Yazan SAYIN SAN SAN / İKTİSADİ MATEMATİK / 2 C.1.2. Piyasa Talep Fonksiyonu Bireysel talep fonksiyonlarının toplanması ile bir mala ait

Detaylı

GENEL EKONOMİ DERS NOTLARI

GENEL EKONOMİ DERS NOTLARI GENEL EKONOMİ DERS NOTLARI 3. BÖLÜM Öğr. Gör. Hakan ERYÜZLÜ Kıtlık, Tercih ve Fırsat Maliyeti Fırsat maliyeti, bir tercihi uygularken vazgeçilen başka bir tercihtir. Örneğin, bir lokantada mevcut iki menüden

Detaylı

Teknolojik Gelişme ve Ekonomik Büyüme:

Teknolojik Gelişme ve Ekonomik Büyüme: B.E.A. Teknolojik Gelişme ve Ekonomik Büyüme: Daha önce üretim fonksiyonunda yalnızca fiziksel sermaye (K) ve insan (N) girdisi bulunmakta idi. Şimdi üretim fonksiyonuna teknolojiyi eklemekteyiz: Y=F(K,N,A)

Detaylı

IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI

IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI Soru KPSS 2001 Otonom tüketim harcamalarının artması aşağıdakilerin hangisine neden olur? a) Denge üretim düzeyinin artmasına, LM eğrisinin sağa doğru kaymasına b) Denge üretim

Detaylı

Modern Konjonktür Teorileri ve İktisat Politikası

Modern Konjonktür Teorileri ve İktisat Politikası Modern Konjonktür Teorileri ve İktisat Politikası Giriş Modern konjonktür teorileri : - Reel iş ÇevrimleriTeorisi - Yeni Keynesyen Model Modern konjonktür teorileri iktisat politikası analizlerine neler

Detaylı

1 I S L U Y G U L A M A L I İ K T İ S A T _ U Y G U L A M A ( 5 ) _ 3 0 K a s ı m

1 I S L U Y G U L A M A L I İ K T İ S A T _ U Y G U L A M A ( 5 ) _ 3 0 K a s ı m 1 I S L 8 0 5 U Y G U L A M A L I İ K T İ S A T _ U Y G U L A M A ( 5 ) _ 3 0 K a s ı m 2 0 1 2 CEVAPLAR 1. Tekelci bir firmanın sabit bir ortalama ve marjinal maliyet ( = =$5) ile ürettiğini ve =53 şeklinde

Detaylı

Talep ve arz kavramları ve bu kavramları etkileyen öğeler spor endüstrisine konu olan bir mal ya da hizmetin üretilmesi ve tüketilmesi açısından

Talep ve arz kavramları ve bu kavramları etkileyen öğeler spor endüstrisine konu olan bir mal ya da hizmetin üretilmesi ve tüketilmesi açısından 3.Ders Talep ve arz kavramları ve bu kavramları etkileyen öğeler spor endüstrisine konu olan bir mal ya da hizmetin üretilmesi ve tüketilmesi açısından önemli unsurlardır. Spor endüstrisi içerisinde yer

Detaylı

MAN509T YÖNETİM EKONOMİSİ

MAN509T YÖNETİM EKONOMİSİ IŞIK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI MAN509T YÖNETİM EKONOMİSİ PROF. DR. SUAT TEKER 1 ÇALIŞMA SORULARI 1. Firmaların üretim ve üretim süreci ile ilgili karar alırken, kâr

Detaylı

Ekonomi. Doç.Dr.Tufan BAL. 3.Bölüm: Fiyat Mekanizması: Talep, Arz ve Fiyat

Ekonomi. Doç.Dr.Tufan BAL. 3.Bölüm: Fiyat Mekanizması: Talep, Arz ve Fiyat Ekonomi 3.Bölüm: Fiyat Mekanizması: Talep, Arz ve Fiyat Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 Fiyat Mekanizması:Talep,

Detaylı

İKTİSAT. İktisata Giriş Test Dolmuş ile otobüs aşağıdaki mal türlerinden

İKTİSAT. İktisata Giriş Test Dolmuş ile otobüs aşağıdaki mal türlerinden İktisata Giriş Test - 1 1. Doğada insan ihtiyaçlarına oranla kıt olan elde etmek için çaba sarf edilen ve fiyatı olan mallara ne ad verilir? A) Serbest mallar B) İktisadi mallar C) Nihai mallar D) Üretici

Detaylı

2009 VS 4200-1. Gayri Safi Yurt içi Hasıla hangi nitelikte bir değişkendir? ) Dışsal değişken B) Stok değişken C) Model değişken D) kım değişken E) içsel değişken iktist TEORisi 5. Kısa dönemde tam rekabet

Detaylı

İktisadi Analiz Ders Notu: Doğrusal Üretim Modelleri ve Sraffa Sistemi

İktisadi Analiz Ders Notu: Doğrusal Üretim Modelleri ve Sraffa Sistemi N. K. Ekinci Ekim 2015 İktisadi Analiz Ders Notu: Doğrusal Üretim Modelleri ve Sraffa Sistemi 1. Tek Sektörlü Ekonomide Gelir Dağılımı Tek mal (buğday) üreten bir ekonomi ele alalım. 1 birim buğday üretimi

Detaylı

Case & Fair & Oster. Bölüm 16 Dışsallıklar, Kamusal Mallar ve Sosyal Tercih

Case & Fair & Oster. Bölüm 16 Dışsallıklar, Kamusal Mallar ve Sosyal Tercih ÇOKTAN SEÇMELİ SORULAR: Cümleyi en iyi tamamlayan ya da sorunun cevabı olan seçeneği işaretleyiniz. Not: FC: Sabit maliyet (Fixed cost) VC: Değişken maliyet (Variable cost) TC: Toplam maliyet (Total cost)

Detaylı

MİKRO İKTİSAT YENİ. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem. Pegem. Pegem. Editör: Dilek ERDOĞAN KURUMLU

MİKRO İKTİSAT YENİ. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem. Pegem. Pegem. Editör: Dilek ERDOĞAN KURUMLU A GRUBU KADROLAR İÇİN MİKRO İKTİSAT Editör: Dilek ERDOĞAN KURUMLU YENİ A Grubu Kadrolar İçin KPSS MİKRO İKTİSAT ISBN 978-605-364 Dilek ERDOĞAN KURUMLU Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına

Detaylı

11.10.2015. Faktör Donatımı Teorisi (Heckscher Ohlin) Karşılaştırmalı Üstünlüklere Eleştiri. Heckscher Ohlin Modelinden Çıkartılan Teoremler

11.10.2015. Faktör Donatımı Teorisi (Heckscher Ohlin) Karşılaştırmalı Üstünlüklere Eleştiri. Heckscher Ohlin Modelinden Çıkartılan Teoremler Faktör Donatımı Teorisi (Heckscher hlin) Karşılaştırmalı Üstünlüklere Eleştiri Karşılaştırmalı üstünlükler teorisi uluslararası emek verimliliğindeki farklılıkların nedeni üzerinde durmamaktadır. Bu açığı

Detaylı

CASE FAIR OSTER. T E R M S A N D C O N C E P T S in Turkish PRINCIPLES OF MICROECONOMICS

CASE FAIR OSTER. T E R M S A N D C O N C E P T S in Turkish PRINCIPLES OF MICROECONOMICS T E R M S A N D C O N C E P T S in Turkish PRINCIPLES OF MICROECONOMICS CASE FAIR OSTER PEARSON 2014 Pearson Education, Inc. Publishing as Prentice Hall Prepared by: Fernando Quijano w/shelly Tefft Chapter

Detaylı

Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Çalışma Ekonomisi Dersi Çalışma Soruları - 1

Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Çalışma Ekonomisi Dersi Çalışma Soruları - 1 Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Çalışma Ekonomisi Dersi Çalışma Soruları - 1 1. Ünite 1. Basit ekonomik akım tablosunu çiziniz ve kısaca anlatınız. 2. Emek piyasalarının özelliklerini maddeler

Detaylı

İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-3 KITLIK, TERCİH VE FAYDA

İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-3 KITLIK, TERCİH VE FAYDA İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-3 KITLIK, TERCİH VE FAYDA 1. Fırsat maliyeti; A) Mal ve hizmetlerin parasal maliyetidir, B) Mal ve hizmet alımlarında borç olarak alınan para ve faizinin toplamıdır, C)

Detaylı

ÜNİTE 4: FAİZ ORANLARININ YAPISI

ÜNİTE 4: FAİZ ORANLARININ YAPISI ÜNİTE 4: FAİZ ORANLARININ YAPISI Faiz oranlarının yapısı; Menkul kıymetlerin sahip olduğu risk, Likidite özelliği, Vergilendirme durumu ve Vade farklarının faiz oranlarını nasıl etkilediğidir. FAİZ ORANLARININ

Detaylı

BÖLÜM 9. Ekonomik Dalgalanmalara Giriş

BÖLÜM 9. Ekonomik Dalgalanmalara Giriş BÖLÜM 9 Ekonomik Dalgalanmalara Giriş Çıktı ve istihdamdaki kısa dönemli dalgalanmalara iş çevrimleri diyoruz Bu bölümde ekonomik dalgalanmaları açıklamaya çalışıyoruz ve nasıl kontrol edilebileceklerini

Detaylı

Tablo 6.1 Đki Değişkenle Üretim. İşçi Girdisi Sermaye Girdisi. Formatted: Turkish

Tablo 6.1 Đki Değişkenle Üretim. İşçi Girdisi Sermaye Girdisi. Formatted: Turkish Özet: Üretim ve Maliyet I Üretim Süreçleri Girdiler arasında takas Đktisadi Kar a karşı Muhasebe Karı Anahtar: Fırsat Maliyeti Maliyet Kavramları Marjinal, Toplam, Değişken, Sabit, Batık Ortalamalar ve

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

I. Piyasa ve Piyasa Çeşitleri

I. Piyasa ve Piyasa Çeşitleri DERS NOTU 02 PİYASA TALEP VE ARZ KAVRAMLARI PİYASA DENGESİ Bugünki dersin işleniş planı: I. Piyasa ve Piyasa Çeşitleri... 1 1. Mal ve hizmet piyasaları... 1 2. Faktör Piyasaları... 2 II. Talep Kavramı...

Detaylı

BAHAR DÖNEMİ MAKRO İKTİSAT 2 DERSİ KISA SINAV SORU VE CEVAPLARI

BAHAR DÖNEMİ MAKRO İKTİSAT 2 DERSİ KISA SINAV SORU VE CEVAPLARI 2015-2016 BAHAR DÖNEMİ MAKRO İKTİSAT 2 DERSİ KISA SINAV SORU VE CEVAPLARI 1. Toplam Talep (AD) doğrusunun eğimi hangi faktörler tarafından ve nasıl belirlenmektedir? Açıklayınız. (07.03.2016; 09.00) 2.

Detaylı

TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI

TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI BÖLÜM 10 TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI IS-LM Modelinin Oluşturulması Klasik teori 1929 ekonomik krizine çare üretemedi Teoriye göre çıktı, faktör arzına ve teknolojiye bağlıydı Bunlar ise

Detaylı

MAL VE PARA PİYASALARINDA EŞ ANLI DENGE. Mal ve para piyasalarında eşanlı denge; IS ile LM in kesiştiği noktada gerçekleşir.

MAL VE PARA PİYASALARINDA EŞ ANLI DENGE. Mal ve para piyasalarında eşanlı denge; IS ile LM in kesiştiği noktada gerçekleşir. MAL VE PARA PİYASALARINDA EŞ ANLI DENGE Mal ve para piyasalarında eşanlı denge; IS ile LM in kesiştiği noktada gerçekleşir. DENGE GELİR DÜZEYİ VE FAİZ ORANINDA DEĞİŞMELERE YOL AÇAN FAKTÖRLER Genişletici

Detaylı

Kapalı bir ekonomide yatırım tasarruf eşitliği aşağıdaki gibidir; I = S + ( T G) I = S

Kapalı bir ekonomide yatırım tasarruf eşitliği aşağıdaki gibidir; I = S + ( T G) I = S B.E.A. Tasarruf, Sermaye Birikimi ve Üretim Bir ülkede fiziksel sermaye üretim fonksiyonuna bir girdi olarak girmektedir. Fiziksel sermayedeki artış üretime (aynı zamanda gelire) neden olmaktadır. Gelirde

Detaylı

Tekelci Rekabet Piyasası

Tekelci Rekabet Piyasası Tekelci Rekabet iyasası 1900 lü yılların başlarında, ürünlerin homojen olmaması, reklamın giderek 2 artan önemi, azalan maliyet durumlarının yaşanması tam rekabet piyasasına karşı yapılan tartışmaları

Detaylı

EKONOMİ SORULARI VE CEVAPLARI

EKONOMİ SORULARI VE CEVAPLARI EKONOMİ SORULARI VE CEVAPLARI SORU 1: Aşağıdakilerden hangisi, marjinal maliyet düzeyini etkilemeden, oluşturulan yeni fiyat düzeyi ile monopolün sosyal maliyetini gidermeye yönelik bir politikadır? A)

Detaylı

IS-MP-PC: Kısa Dönem Makroekonomik Model

IS-MP-PC: Kısa Dönem Makroekonomik Model 1 Toplam Talep Toplam Talebin Elde Edilmesi 2 Para Politikası AD Eğrisi 3 4 Eğrisi Toplam Talep Toplam Talebin Elde Edilmesi Keynes (1936), The General Theory of Employment, Interest, and Money Toplam

Detaylı

Ekonomi I. Doç.Dr.Tufan BAL. 6.Bölüm: Tüketici Davranışı Teorisi

Ekonomi I. Doç.Dr.Tufan BAL. 6.Bölüm: Tüketici Davranışı Teorisi Ekonomi I 6.Bölüm: Tüketici Davranışı Teorisi Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 Teorik Altyapı Piyasa ekonomisinin

Detaylı

10. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN

10. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN 10. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM Yazan SAYIN SAN SAN / İKTİSADİ MATEMATİK / 2 A.9. TEKEL (MONOPOL) Piyasada bir satıcı ve çok sayıda alıcının bulunmasıdır. Piyasaya başka

Detaylı

Yönetimsel Iktisat Final

Yönetimsel Iktisat Final Yönetimsel Iktisat Final 1) Aşağıdakilerden hangisi tamamlayıcı mal grubuna girer? a) kahve için: süt süt tozu b) beyaz peynir kaşar peynir c) Diş Fırçası Macun d)çay Kahve 2) Talepte bir artış, arzda

Detaylı