10-ÇÖKME VE ÇÖZÜNÜRLÜK ÇARPIMI

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "10-ÇÖKME VE ÇÖZÜNÜRLÜK ÇARPIMI"

Transkript

1 ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ Prof. Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 1

2 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ ÇÖZÜNÜRLÜ Çözeltilerle ilgili olarak verilen bilgiler genellikle tek fazlı homojen sistemleri kapsamaktadır. Oysa iki fazlı homojen sistemlerde de belli bir denge sözkonusudur. Örneğin iyonik yapılı, AgCl gibi bir katıyı suya attığımızı düşünelim. atı yüzeyindeki Ag ve Cl iyonlarından bir kısmı su mollekülleri tarafından çekilerek koparılır vesuyaalınır. Ancak bir süre sonra, çözeltide Ag ve Cl iyonları, sayısı artığında bir kısım Ag ve Cl iyonları tekrar birleşerek AgCl(k) meydana getirmeye başlar. Başlangıçta, bu iki yönlü olaydan iyonlaşma olanı hızlıdır. Ancak bir süre sonra ayrışma yönünde olan olayın hızında azalma, birleşme yönünde olan olayın hızında ise artış görülür. Belli bir noktada ise bu iki olayın hızları eşittir. Bu nokta katı ile çözeltinin denge noktasıdır.

3 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ Çözünürlük çarpımı Bu nokta katı ile çözeltinin denge noktasıdır. Bu sistemin denge bağıntısı, homojen sistemlerde olduğu şekilde yazılır. Bildiğimiz gibi katı ve sıvıların derişimleri sabittir. Bir başka deyişle katı ve sıvıların birim hacimlerindeki madde miktarı tepkime sırasında hemen hemen değişmez. Matematiksel olarak, eğer bir sabit ise bununla başka bir sabit olan [AgCl nin çarpımı da sabittir. Dolayısıyla [AgCl[Ag [Cl veya kısaca çç [Ag [Cl yazılabilir. Buradaki çç, çözünürlük çarpımı sabittir.

4 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ çözünürlük çarpımı atı bir tuzun, çözelti içinde iyonlarını vermek üzere oluşturduğu çözünme tepkimesinin denge sabitine çözünürlük çarpımı denir. atı tuz standart halde bulunduğundan tuzun derişimi denge sabiti ifadesinde yer almaz. Örneğin aşırı miktarda kalsiyum sülfat su ile dengeye getirilirse, meydana gelen iyonlaşma tepkimesi ve denge sabiti aşağıdaki gibi yazılabilir.

5 [ [ ) ( [ ) ( [ [ [ ) ( ) ( ) ( SO Ca k CaSO katı CaSO SO Ca suda SO suda Ca katı CaSO M.DEMİR 5 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ

6 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 6 atı haldeki bileşiğin derişimi sabittir. Bir başka deyişle CaSO mol sayısının katı CaSO ın hacmine bölümü, katı miktarı ne olursa olsun sabittir. Dolayısıyla [ CaSO yazılabilir. ( k) [ Ca [ SO [ Ca [ SO Burada elde edilen yeni sabiti diğerlerinden ayırmak için çç olarak olarak yazılır ve çözünürlük çarpımı sabiti veyakısaca çözünürlük çarpımı denir. Bir çözelti çözünmemiş katı içeriyorsa doygun çözelti adını alır.

7 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 7 Özetlemek gerekirse katılar, çok az da olsa sudaçözünürler ve meydana gelen iyonların molar derişimlerinin çarpımı her zaman çözünürlük çarpımı denilen belli bir sabit sayıyı verir, Ancak burada hemen şunu belirtmek gerekir. Çözünme sıcaklığa bağımlıdır. Dolayısıyla çözünürlük çarpımı olarak verilen değerler belli sıcaklıklar için geçerli olan değerlerdir.

8 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 8 Çözünürlük çarpımı AgCl(k) Ag [AgCl [Ag çç [ Ag [ Cl [ AgCl [Ag [Cl Cl [Cl

9 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 9 Çözünürlük çarpımı Çözünürlük çarpımı değerleri, öteki denge sabiti değerlerinde olduğu gibi deneysel bulgularla elde edilir. Bunun için şu şekilde bir yol izlenir. Çözünürlük çarpımı bulunacak maddeden tartılarak belli bir miktarda alınır. Çözünmenin hızlı olabilmesi için öğütülerek toz haline getirilir. Litrelik bir kabda bulunan 5 o C deki suya boşaltılır. Litreye tamamlanır. İyice çalkalanarak doygun çözeltisi elde edilir. Daha sonra katı ile çözelti süzülerek birbirinden ayrılır. atı, kurutulur ve tartılır. Tartımdaki azalma litrede çözünen miktarı verir.

10 Örnek 1: 5 o C de 500 ml de 0,0009 gram AgCl çözündüğü deneysel olarak bulunmuştur. Buna göre gümüş klorürün molar çözünürlüğü ve çözünürlük çarpımı nedir? M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 10

11 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 11 Örnek 1: 5 o C de 500 ml de 0,0009 gram AgCl çözündüğü deneysel olarak bulunmuştur. Buna göre gümüş klorürün molar çözünürlüğü ve çöznürlük çarpımı nedir? Molar çözünürlük, maddenin litrede çözünen mol sayısına denir. Çözeltinin litresinde çözünen AgCl 0,0009x(1000/500) 0,00188 gr dır. Bunun mol cinsinden ifadesi, doğrudan molar çözünürlüğü verecektir. AgCl ün molkütlesi 1, g olduğundan çözünürlük (0,0188)/(1,) 1,1x10 5 mol olarak bulunur. AgCl iyonlaştığında aynı miktarda Ag ve Cl iyonları vereceğinden 1,1x10 5 mol AgCl de 1,1 x10 5 mol Ag ve 1,1x10 5 mol Cl iyonları açığa çıkar. Çözeltinin hacmi 1 litre olduğuna göre bu değerler iyonların derişimleridir. Buna göre gümüş klorürün çözünürlük çarpımı 1,7x10 10 olarak bulunur

12 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 1 Örnek 1: 5 o C de 500 ml de 0,0009 gram AgCl çözündüğü deneysel olarak bulunmuştur. Buna göre gümüş klorürün molar çözünürlüğü ve çöznürlük çarpımı nedir? 0,0188 g 1, g/mol çç [Ag (1,1x10 5 1,7x10 [Cl 1,1x10 ) (1,1x10 10 dur. 5 5 ) mol

13 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 1 Örnek 1: 5 o C de 500 ml de 0,0009 gram AgCl çözündüğü deneysel olarak bulunmuştur. Buna göre gümüş klorürün molar çözünürlüğü ve çöznürlük çarpımı nedir? Molar çözünürlük, maddenin litrede çözünen mol sayısına denir. Çözeltinin litresinde çözünen AgCl 0,0009x(1000/500) 0,00188 gr dır. Bunun mol cinsinden ifadesi, doğrudan molar çözünürlüğü verecektir. AgCl ün molkütlesi 1, g olduğundan çözünürlük (0,0188)/(1,) 1,1x10 5 mol olarak bulunur. AgCl iyonlaştığında aynı miktarda Ag ve Cl iyonları vereceğinden 1,1x10 5 mol AgCl de 1,1 x10 5 mol Ag ve 1,1x10 5 mol Cl iyonları açığa çıkar. Çözeltinin hacmi 1 litre olduğuna göre bu değerler iyonların derişimleridir. Buna göre gümüş klorürün çözünürlük çarpımı 1,7x10 10 olarak bulunur 0,0188 g 1, g/mol çç [Ag (1,1x10 1,7x10 5 [Cl 1,1x10 ) (1,1x10 10 dur. 5 5 ) mol

14 Örnek :Gümüş kromatın çözünürlük çarpımı 1,9x10 1 dir. Buna göre a) Ag CrO ın çözünürlüğü nedir? b) Doygun çözeltide [Ag ve [CrO derişimleri nedir? c) 100 ml suda kaç gram Ag CrO çözünür. M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 1

15 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 15 Örnek : Gümüş kromatın çözünürlük çarpımı 1,9x10 1 dir. Buna göre a) Ag CrO ın çözünürlüğü nedir? b) Doygun çözeltide [Ag ve [CrO derişimleri nedir? c) 100 ml suda kaç gram Ag CrO çözünür.(1/) a) Doygun çözeltisinde, çözünen Ag CrO miktarına X dersek, X7,8x10 5 mol/l bulunur 1 mol Ag CrO çözündüğünde yine CrO iyonu vereceğine göre gümüş kromatın çözünen miktarı 7,x10 5 mol dür. Dolayısıyla çözünürlük 7,8x10 5 mol/l dir b) [CrO 7,8x10 5 ve [Ag 1,56x10 mol/l bulunur. c) Litrede 7,8x10 5 mol veya (Ag CrO mol kütlesi 1,76 olduğuna göre) 7,8x10 5 x1,76 0,058 g çözündüğüne göre 100 ml de bulunan 1/10 kadarı yani,58x10 g gümüş kromat çözünür.

16 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 16 Örnek : Gümüş kromatın çözünürlük çarpımı 1,9x10 1 dir. Buna göre a) Ag CrO ın çözünürlüğü nedir? b) Doygun çözeltide [Ag ve [CrO derişimleri nedir? c) 100 ml suda kaç gram Ag CrO çözünür.(/) başlangıçta çç (X) [Ag X [CrO [CrO (X) 1,9x10 Ag CrO 1 1,9x10 7,8x10 dengede X X X 5 Ag 0 1 1,9x10 mol/litre CrO [CrO 7,8x10 M [Ag x7,8x10 1,56x10 5 M

17 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 17 Örnek : Gümüş kromatın çözünürlük çarpımı 1,9x10 1 dir. Buna göre a) Ag CrO ın çözünürlüğü nedir? b) Doygun çözeltide [Ag ve [CrO derişimleri nedir? c) 100 ml suda kaç gram Ag CrO çözünür.(/) a) Doygun çözeltisinde, çözünen Ag CrO miktarına X dersek, X7,8x10 5 mol/l bulunur 1 mol Ag CrO çözündüğünde yine CrO iyonu vereceğine göre gümüş kromatın çözünen miktarı 7,x10 5 mol dür. Dolayısıyla çözünürlük 7,8x10 5 mol/l dir b) [CrO 7,8x10 5 ve [Ag 1,56x10 mol/l bulunur. c) Litrede 7,8x10 5 mol veya (Ag CrO mol kütlesi 1,76 olduğuna göre) 7,8x10 5 x1,76 0,058 g çözündüğüne göre 100 ml de bulunan 1/10 kadarı yani,58x10 g gümüş kromat çözünür. [CrO başlangıçta dengede çç (X) [Ag X [CrO [CrO (X) 1,9x10 5 Ag CrO 1 X 7,8x10 1,9x10 5 Ag 0 1 X 1,9x10 mol/litre CrO 7,8x10 M [Ag x7,8x10 1,56x X M

18 Örnek : Eşit hacimlerdeki 0,001 M AgNO çözeltisi ile 0, M NaCl çözeltisi karıştırıldığında bir çökelek meydana gelir mi? AgCl için çç 1,7x10 10 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 18

19 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 19 Örnek : Eşit hacimlerdeki 0,001 M AgNO çözeltisi ile 0, M NaCl çözeltisi karıştırıldığında bir çökelek meydana gelir mi? AgCl için çç 1,7x10 10 (1/) Eşit hacimde çözeltiler karıştırıldığına göre toplam hacim her bir maddenin ilk hacminin iki katıdır. Dolayısıyla derişimleri ilkinin yarısı olur. Yukarıdaki iki çözelti karıştırıldığında tek ihtimal Ag ve Cl iyonlarının AgCl çökeleğini oluşturmasıdır. Biliyoruzki bu iki iyonun derişimlerinin çapımı çç değerinden daha büyükse çökme olur. Eğer daha küçükse çökme olmaz. Bulunan iyonlar çarpımı (,5x10 10 ) çözünürlük çarpımı değerinden (1,7x10 10 ) daha büyük olduğundan çökme olur.

20 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 0 Örnek : Eşit hacimlerdeki 0,001 M AgNO çözeltisi ile 0, M NaCl çözeltisi karıştırıldığında bir çökelek meydana gelir mi? AgCl için çç 1,7x10 10 (/) [ Ag [Cl [Ag 0,001 0, [Cl,5x ,0x10 (5,0x10 5 5,0x10 M 7 )(5,0 M 10 7 )

21 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 1 Örnek : Eşit hacimlerdeki 0,001 M AgNO çözeltisi ile 0, M NaCl çözeltisi karıştırıldığında bir çökelek meydana gelir mi? AgCl için çç 1,7x10 10 (/) Eşit hacimde çözeltiler karıştırıldığına göre toplam hacim her bir maddenin ilk hacminin iki katıdır. Dolayısıyla derişimleri ilkinin yarısı olur. Yukarıdaki iki çözelti karıştırıldığında tek ihtimal Ag ve Cl iyonlarının AgCl çökeleğini oluşturmasıdır. Biliyoruzki bu iki iyonun derişimlerinin çapımı çç değerinden daha büyükse çökme olur. Eğer daha küçükse çökme olmaz. Bulunan iyonlar çarpımı (,5x10 10 ) çözünürlük çarpımı değerinden(1,7x10 10 ) daha büyük olduğundan çökme olur. 0,001 5 [ Ag 5,0x10 M 0, [Cl 5,0x10 M [Ag [Cl,5x10 10 (5,0x10 )(5, )

22 Örnek : İçinde 0,001 M derişimde Pb ve 0,001 M derişimde Ag iyonu bulunan çözeltiye yavaş yavaş Cl iyonu eklenirse AgCl ve PbCl den önce hangisi çöker? PbCl için çç 1,6x10 5, AgCl için çç 1,7x10 10 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ

23 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ Örnek : İçinde 0,001 M derişimde Pb ve 0,001 M derişimde Ag iyonu bulunan çözeltiye yavaş yavaş Cl iyonu eklenirse AgCl ve PbCl den önce hangisi çöker? PbCl için çç 1,6x10 5, AgCl için çç 1,7x10 10 (1/) Burada aynı anyonla çökelek veren iki ayrı katyon vardır.yaklaşmamız şu olmalıdır. Hangi çökelek daha az Cl iyonu ile çökebiliyorsa o önce çökecektir. Bunun için katyonların verilen derişimleri ve çözünürlük çarpımı değerleri yardımıyla çökmenin olması için gerekli olan [Cl derişimini bulmamız gerekir. 1,7x10 7 değeri, hesaplanan 0,16 değerinden küçük olduğundan önce AgCl çökecektir.

24 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ Örnek : İçinde 0,001 M derişimde Pb ve 0,001 M derişimde Ag iyonu bulunan çözeltiye yavaş yavaş Cl iyonu eklenirse AgCl ve PbCl den önce hangisi çöker? PbCl için çç 1,6x10 5, AgCl için çç 1,7x10 10 (/) [Ag (0,001) [Cl [Pb [Cl 1,7x10 [Cl [Cl 1,7x10 1,6x10 7 1,7x10 1,6x [Cl [Cl 0,16 M << 0,16 AgCl çöker 1,7x10 7

25 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 5 Örnek : İçinde 0,001 M derişimde Pb ve 0,001 M derişimde Ag iyonu bulunan çözeltiye yavaş yavaş Cl iyonu eklenirse AgCl ve PbCl den önce hangisi çöker? PbCl için çç 1,6x10 5, AgCl için çç 1,7x10 10 (/) Burada aynı anyonla çökelek veren iki ayrı katyon vardır.yaklaşım şu olmalıdır. 10 Hangi çökelek daha az Cl [Ag [Cl 1,7x10 iyonu ile çökebiliyorsa o 10 (0,001)[Cl 1,7x10 [Cl 1,7x10 önce çökecektir. 5 Bunun için katyonların [Pb [Cl 1,6x10 verilen derişimleri ve [Cl 1,6x10 [Cl 0,16 M çözünürlük çarpımı değerleri yardımıylaçökmeninolması 7 1,7x10 << 0,16 AgCl çöker için gerekli olan[cl derişimini bulmak gerekir. 1,7x10 7 değeri, hesaplanan 0,16 değerinden küçük olduğundan önce AgCl çökecektir. 7

26 Örnek 5: İçinde 0,001 M derişimde Pb ve 0,001 M derişimde Ag iyonu bulunan çözeltiye yavaş yavaş Cl iyonu eklenirse AgCl ve PbCl den önce hangisi çöker? çökmeye başlayınca ortamdaki [Ag iyonlarının % kaçı henüz çökmemiş bulunur. PbCl için çç 1,6x10 5, AgCl için çç 1,7x10 10 PbCl M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 6

27 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 7 Örnek 5: İçinde 0,001 M derişimde Pb ve 0,001 M derişimde Ag iyonu bulunan çözeltiye yavaş yavaş Cl iyonu eklenirse AgCl ve PbCl den önce hangisi çöker? çökmeye başlayınca ortamdaki [Ag iyonlarının % kaçı henüz çökmemiş bulunur. PbCl için çç 1,6x10 5, AgCl için çç 1,7x10 10 PbCl (1/) Yukarıdaki örneğin çözümüne bakılacak olursak PbCl nin çökmeye başlaması için [Cl derişimi 0,16 M olmalıdır. Bu ortamda [Ag derişimi 1,5x10 9 M olur. Yani gümüş iyonlarının bu kadarı henüz çökmemiştir. Gümüş iyonun ilk derişimi olan 0,001 M da 1,5x10 9 M çökmeden kalırsa % 0,00015 çökmeden kalır

28 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 8 Örnek 5: İçinde 0,001 M derişimde Pb ve 0,001 M derişimde Ag iyonu bulunan çözeltiye yavaş yavaş Cl iyonu eklenirse AgCl ve PbCl den önce hangisi çöker? çökmeye başlayınca ortamdaki [Ag iyonlarının % kaçı henüz çökmemiş bulunur. PbCl için çç 1,6x10 5, AgCl için çç 1,7x10 10 PbCl (/) (0,16) [Ag 1,7x10 10 [Ag 1,5x10 9 1,5x10 1,0x10 9 x100 1,5x10 % 0,00015 çökmeden kalır

29 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 9 Örnek 5: İçinde 0,001 M derişimde Pb ve 0,001 M derişimde Ag iyonu bulunan çözeltiye yavaş yavaş Cl iyonu eklenirse AgCl ve PbCl den önce hangisi çöker? çökmeye başlayınca ortamdaki [Ag iyonlarının % kaçı henüz çökmemiş bulunur. PbCl için çç 1,6x10 5, AgCl için çç 1,7x10 10 PbCl (/) Yukarıdaki örneğin çözümüne bakılacak olursak PbCl nin çökmeye başlaması için [Cl derişimi 0,16 M olmalıdır. Bu ortamda [Ag derişimi 1,5x10 9 M olur. Yani gümüş iyonlarının bu kadarı henüz çökmemiştir. Gümüş iyonun ilk derişimi olan 0,001 M da 1,5x10 9 M çökmeden kalırsa % 0,00015 çökmeden kalır (0,16)[Ag 1,7x10 10 [Ag 1,5x10 9 1,5x10 1,0x10 9 x100 1,5x10 % 0,00015 çökmeden kalır

30 Örnek 6: 0,10 M H S çözeltisindeki S derişimini,0x10 18 M indirebilmek için H derişimi ne olmalıdır. a1 9,1x10 8, a 1,x10 15 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 0

31 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 1 Örnek 6: 0,10 M H S çözeltisindeki S derişimini,0x10 18 M indirebilmek için H derişimi ne olmalıdır. a1 9,1x10 8, a 1,x x 9,1x10 8 x 1, x ,1 x 10 H [ H S H [ H [H [S S S (1,1x10 1,1 x10,0x10 )(0,1) 18 5,5x10 6 [ H,x10 ph,6

32 Örnek 7: 0, M Cd (NH ) çözeltisindeki Cd derişimini 1x10 6 M düzeyine indirebilmek için amonyak derişimi ne olmalıdır? k 1x10 7 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ

33 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ Örnek 7: 0, M Cd (NH ) çözeltisindeki Cd derişimini 1x10 6 M düzeyine indirebilmek için amonyak derişimi ne olmalıdır? k 1x10 7 Cd(NH 0, x 1x10 k k [ NH [ Cd (1,0x10 [ NH ) [ Cd(NH (0,)(1,0x 10 Cd [ NH 6 )[ NH 0, ) 6 NH X 1,0 x10 7 0,0 [NH 1,0x10 )/(1,0x ) 0,16 M

34 Örnek 8: 0, M Zn(NH ) çözeltisinde hangi bileşenler bulunur. Bunların molar derişimleri nedir. ompleksin iyonlaşma derecesi nedir? k,6x10 10 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ

35 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 5 Örnek 8: 0, M Zn(NH ) çözeltisinde hangi bileşenler bulunur. Bunların molar derişimleri nedir. ompleksin iyonlaşma derecesi nedir? k,6x10 10 k (x)(x) (0, x ) 56 X [ Zn [ NH Zn(NH 0, x x x X 5 [Zn(NH [ Zn [ Zn(NH 5,6x10 5,x10,0x10,89x10 x 0,0115 M ) ) [ NH Zn ) NH,6x10 X,89x10 M 0,,89x ,197 M

36 Örnek 9: AgCl 'nin sudaki çözünürlüğü 50 o C de 1,9x10 g/l dir. Buna göre çözünürlük çarpımı nedir? M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 6

37 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 7 Örnek 9: AgCl 'nin sudaki çözünürlüğü 50 o C de 1,9x10 g/l dir. Buna göre çözünürlük çarpımı nedir? Verilen değer g/l dir. Oysa çözünürlük çarpımını hesaplayabilmek için molar derişimi, yani mol/l olarak ifade etmemiz gerekir. AgCl 1, g/mol Çözünürlük (1,9x10 g/l ) (1, g / mol ) 1, x 10 5 mol /l çç [ Ag [ Cl (1,x10 5 ) 1,8x10 10

38 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 8 Örnek 10 : Ca (PO ) ın çözünürlüğü 5 o C de 0,767 mg/l dir. Buna göre çç değeri nedir?

39 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 9 Örnek 10 : Ca (PO ) değeri nedir? ın çözünürlüğü 5 o C de 0,767 mg/l dir. Buna göre çç Önce mg/l cinsinden verilen çözünürlük değerini mol/l cinsinden tanımlamamız gerekir. 0,767 Ca çç mg (PO ) [ Ca Ca (PO Ca ) [ PO /l 7,67x10 g/l 10,18g / mol PO ( x,7 x10,7 x )(x,7x1 0 mol 6 ) Ca (PO çç ) 9,9 x 1

40 Örnek 11: Doygun Mg(OH) çözeltisinin ph sı nedir? çç 1,1x10 11 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 0

41 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 1 Örnek 11: Doygun Mg(OH) çözeltisinin ph sı nedir? çç 1,1x10 11 Mg(OH) çç [ Mg ( X ) (X) Mg x [ OH 1,1x10 OH x 1,1x10 X 1,1x10 X,75 x 10 X 1,x10 mol/ l X [ Mg 1/ [ OH 11 [ OH [ Mg x1,x10 poh,55 ph 10, ,8 x 10

42 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ Örnek 1: Litresinde 0,0001 mol gümüş bulunan bir çözeltinin 00 ml sindeki gümüşü çöktürebilmek için 0,0001 M derişimdeki CrO ten kaç ml gereklidir.

43 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ Örnek 1: Litresinde 0,0001 mol gümüş bulunan bir çözeltinin 00 ml sindeki gümüşü çöktürebilmek için 0,0001 M derişimdeki CrO kaç ml gereklidir.(1/) ten Gümüşün çökmesi için gerekli olan kromat derişimi, 1,x10 mol/l olarak hesaplanır. Yani 0,0001 M gümüş iyonu içeren bir çözeltide gümüş kromatın çökebilmesi için kromat derişiminin 1,x10 Mol/L düzeyinde olması gerekir. onu olan 00 ml çözelti olduğuna göre,6x10 5 mol kromat gereklidir. 0,0001 M CrO ten gerekli olan hacim ise 60 ml olur.

44 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ Örnek 1: Litresinde 0,0001 mol gümüş bulunan bir çözeltinin 00 ml sindeki gümüşü çöktürebilmek için 0,0001 M derişimdeki CrO kaç ml gereklidir.(/) ten Ag [ CrO CrO 1000 ml için 1,x10 [ Ag mol Ag x [ CrO [ Ag 00x1,x10 X ml' sinde 0,0001 mol X çç 5 çç CrO x 00 ml x mol,6x10,6x10 ml 5,6x10 mol x1000 0,0001 mol 5 mol 1 1,x10 ( 0,0001) X mol CrO ml 60 m 1,x10 mol/l gerekir

45 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 5 Örnek 1: Litresinde 0,0001 mol gümüş bulunan bir çözeltinin 00 ml sindeki gümüşü çöktürebilmek için 0,0001 M derişimdeki CrO kaç ml gereklidir.(/) Gümüşün çökmesi için gerekli olan kromat derişimi, 1,x10 mol/l olarak hesaplanır. Yani 0,0001 M gümüş iyonu içeren bir çözeltide gümüş kromatın çökebilmesi için kromat derişiminin 1,x10 Mol/L düzeyinde olması gerekir. onu olan 00 ml çözelti olduğuna göre,6x10 5 mol kromat gereklidir. 0,0001 M CrO ten gerekli olan hacim ise 60 ml olur. Ag çç [ CrO CrO [ Ag 1000 ml için 1,x10 Ag [ Ag mol x [ CrO 00x1,x10 X ml'sinde 0,0001 mol 5 çç CrO x 00 ml x mol,6x10,6x10 ml 5 5 mol 1 1,x10 ( 0,0001) mol CrO,6x10 mol x1000 ml X 60 m 0,0001 mol X ten 1,x10 mol/l gerekir

46 Örnek 1 : ph 9,0 olan bir çözeltinin 00 ml sinde 1 mg/l Fe içeren çözeltiden 1 damla eklenmiştir. Burada çökelme olur mu? çç,0 x10 9 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 6

47 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 7 Örnek1: ph 9,0 olan bir çözeltinin 00 ml sinde 1 mg/l Fe içeren çözeltiden 1 damla eklenmiştir. Burada çökelme olur mu? çç,0 x10 9 (1/) ph 9,0 poh 5,0 Çökelmenin olabilmesi için gerekli Fe derişimi x10 mol Fe /L 00 ml için x10 5 mol/l veya,x10 0 mg Fe gerekli Yani çökmenin olabilmesi için,x10 0 mg Fe yeterlidir. 5,0x10 5 >>,x10 0 olduğundan çökelme olur.

48 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 8 Örnek1: ph 9,0 olan bir çözeltinin 00 ml sinde 1 mg/l Fe içeren çözeltiden 1 damla eklenmiştir. Burada çökelme olur mu? çç,0 x10 9 (/) Fe(OH) çç [Fe [ Fe 1000,0x10 1 ml X ml X 0,05 ml 0 damla ise 1damla 1 mg X mg 5 X 5,0x ml ise 0,05 ml 5,0 x 10 5 [OH,0 x 10 5 Fe X çç [ OH 00 X OH (1,0x10 >, x 10 X,0x10 X,0 x 10 mol x 55, ) g/ mol,0x10 1,0 x10 5 olduğlduğu 9 15 mol Fe, x 10 mg ; çökelme,0x10 g, x 10 olur. Fe 55,8 mol Fe g / mol 0 /L mg Fe

49 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 9 Örnek1: ph 9,0 olan bir çözeltinin 00 ml sinde 1 mg/l Fe içeren çözeltiden 1 damla eklenmiştir. Burada çökelme olur mu? çç,0 x10 9 Fe(OH) Fe OH (/) ph 9,0 poh 5,0 Çökelmenin olabilmesi için gerekli Fe derişimi x10 mol Fe /L 00 ml için x10 5 mol/l veya,x10 0 mg Fe gerekli Yani çökmenin olabilmesi için,x10 0 mg Fe yeterlidir. 5,0x10 5 >>,x10 0 olduğundan çökelme olur. çç [Fe [ Fe 1000,0x10 X,0 x 10,0 x 10, x 10 1ml X ml X 0,05 ml 0 damla ise 1damla 1mg X mg 5 X 5,0x ml ise 0,05 ml 5,0 x 10 [OH 5,0x10 1,0 x10 5 X [ OH çç 9 15,0x10 (1,0x10,0x10 00 X 5 mol Fe mol x 55,8 g/ mol g X >, x 10 ) mol Fe ; Fe 55,8 g / mol, x /l mg olduğlduğu Fe mg çökelme olur

50 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 50 Örnek 1: 100 ml sinde 0 mg Cu içeren çözeltide bakırı CuS halinde çöktürebilmek için hangi ph da H S gazı geçirilmelidir? CuS için çç 6,x10 6 H S için a1 9,1x10 8 a 1,x10 15

51 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 51 Örnek 1: 100 ml sinde 0 mg Cu içeren çözeltide bakırı CuS halinde çöktürebilmek için hangi ph da H S gazı geçirilmelidir? CuS için çç 6,x10 6 H S için a1 9,1x10 8 a 1,x10 15 (1/) 100 ml de 0 mg ise litrede 00 mg Cu vardır. Bu da,15x10 mol/l Cu demektir. Demekki CuS in çökebilmesi için [S derişiminin en az,0x10 M olması gerekir. Bu sülfür derişimi,x10 5 M asit derişiminde bile sağlanabilir.

52 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 5 Örnek 1: 100 ml sinde 0 mg Cu içeren çözeltide bakırı CuS halinde çöktürebilmek için hangi ph da H S gazı geçirilmelidir? CuS için çç 6,x10 6 H S için a1 9,1x10 8 a 1,x10 15 (/) 00 mg Cu 0, g Cu 0, / 6,5 CuS [ S H [ H [ H S H a1 x Cu 6,x10,15x10 a S [ H 1,1 x10,0x10, x 10 S 6 5,0x10 [ S çç [ Cu 1,1 x 10 5,5x10 10 ph 5,70,15 [ S x 10 6, x 10 mol / l 6 Cu

53 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 5 Örnek 1: 100 ml sinde 0 mg Cu içeren çözeltide bakırı CuS halinde çöktürebilmek için hangi ph da H S gazı geçirilmelidir? CuS için çç 6,x10 6 H S için a1 9,1x10 8 a 1,x10 15 (/) 100 ml de 0 mg ise litrede 00 mg Cu vardır. Bu da,15x10 mol/l Cu demektir. Demekki CuS in çökebilmesi için [S derişiminin en az,0x10 M olması gerekir. Bu sülfür derişimi,x10 5 M asit derişiminde bile sağlanabilir. 00 mg Cu 0, g Cu 0, / 6,5,15 CuS Cu [ S H [ H [ H S H a1 x çç [ Cu 6,x10,15x10 a S [ H 1,1 x10,0x10, x 10 S 6 5 [ S [ S x 10 mol / l Cu 6, x 10,0x10 1,1 x 10 5,5x ph 5,70

54 Örnek 15: 0,1 M Fe(III)'in Fe(OH) halinde çöktürülmesi fakat 0,1 M Cr(III)'ün çökmeden kalmasını sağlayabilmek için a) Çözeltinin ph'ı ne olmalıdır b)bu ph'ı sağlayabilmek için hazırlanacak tampon çözeltide NaAc/HAc oranı ne olmalıdır. a 1,8x10 5, Fe(OH) için çç x10 8, Cr(OH) için çç 6,7x10 1 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 5

55 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 55 Örnek 15: 0,1 M Fe(III)'in Fe(OH) halinde çöktürülmesi fakat 0,1 M Cr(III)'ün çökmeden kalmasını sağlayabilmek için a) Çözeltinin ph'ı ne olmalıdır b)bu ph'ı sağlayabilmek için hazırlanacak tampon çözeltide NaAc/HAc oranı ne olmalıdır. a 1,8x10 5, Fe(OH) için çç x10 8, Cr(OH) için çç 6,7x10 1 (1/) Çözeltinin ph'ı,7 ile 1,86 arasında Fe(OH) çöker. ph,7 de ise Cr(OH) çökmeden maksimum ölçüde Fe(OH) çöktürülmüş olacaktır. Bu ph'ı sağlayacak tampon çözelti hazırlamak için, [Ac/[Hac 0, olmalıdır.

56 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 56 Örnek 15: 0,1 M Fe(III)'in Fe(OH) halinde çöktürülmesi fakat 0,1 M Cr(III)'ün çökmeden kalmasını sağlayabilmek için a) Çözeltinin ph'ı ne olmalıdır b)bu ph'ı sağlayabilmek için hazırlanacak tampon çözeltide NaAc/HAc oranı ne olmalıdır. a 1,8x10 5, Fe(OH) için çç x10 8, Cr(OH) için çç 6,7x10 1 (/) Fe(OH) Fe OH çç [ Fe [ OH x10 8 (0,1) [ OH x10 8 [ OH x10 7 [ OH 7,6 x 10 1 poh 1,1 ph 1,86 Cr(OH) Cr OH çç [ Cr [ OH 6,7x10 1 (0,1)[OH 6,7x10 1 [ OH 6,7x10 0 [ OH 1,88x10 10 poh 9,7 ph,7 [ H 5,7x10 5 dir. NaAc X HAc Y dersek HAc H Ac Y 5,7x10 5 5,7x10 5 5,7x10 5 X a [ H [ Ac [ HAc ( 5,7x10 (Y 5 )(5,7x10 5,7x10 5 ) 5 ) 1,8x10 5 Burada sadeleşme yapılabili r (5,7 x10 Y ) X 1,8 x10 5 X Y 0,

57 Örnek 15: 0,1 M Fe(III)'in Fe(OH) halinde çöktürülmesi fakat 0,1 M Cr(III)'ün çökmeden kalmasını sağlayabilmek için a) Çözeltinin ph'ı ne olmalıdır b)bu ph'ı sağlayabilmek için hazırlanacak tampon çözeltide NaAc/HAc oranı ne olmalıdır. a 1,8x10 5, Fe(OH) için çç x10 8, Cr(OH) için çç 6,7x10 Fe(OH) 1 (/) Fe OH 8 çç [ Fe [ OH x10 Çözeltinin ph'ı,7 ile 1,86 arasında Fe(OH) çöker. ph,7 de ise Cr(OH) çökmeden maksimum ölçüde Fe(OH) çöktürülmüş olacaktır. Bu ph'ı sağlayacak tampon çözelti hazırlamak için, [Ac /[Hac 0, olmalıdır. M.DEMİR [ OH poh 1,1 ph 1,86 Cr(OH) (0,1)[OH [ OH 1,88x10 poh 9,7 ph,7 [ H NaAc X HAc Y 5,7x10 a (0,1)[ OH [ H [ Ac [ HAc (5,7x10 x10 Cr [ Cr 6,7x10 5,7x10 ) X dir. 1,8 x10 Y 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ çç 5 7 x10 [ OH 7,6 x 10 OH [ OH 5 10 HAc Y dersek H 1 8 6,7x10 [ OH 5,7x10 5,7x10 ( 5,7x10 )(5,7x10 5 (Y 5,7x10 ) Burada sadeleşme yapılabilir X Y 1 0, 1 6,7x10 Ac X ) 1,8x

58 Örnek 16: İçindeki klorür derisimi 1,0x10 M,Iyodür derişimi 1,0x10 M olan bir çözelti mevcuttur. a)bu çözeltiye damla damla gümüş nitrat çözeltisi damlatılırsa önce hangisi çöker. b)ikinci anyonun çökebilmesi için gümüş derişimi ne olmalıdır.ikinci anyon çökmeye başladığı anda ilk çöken anyonun çözeltideki derişimi ne olur(yani ne kadarı çökmeden kalmıştır).agcl için çç 1,7x10 10, AgI için çç 8,5x10 17 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 58

59 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 59 Örnek 16: İçindeki klorür derisimi 1,0x10 M,Iyodür derişimi 1,0x10 M olan bir çözelti mevcuttur. a)bu çözeltiye damla damla gümüş nitrat çözeltisi damlatılırsa önce hangisi çöker. b)ikinci anyonun çökebilmesi için gümüş derişimi ne olmalıdır.ikinci anyon çökmeye başladığı anda ilk çöken anyonun çözeltideki derişimi ne olur(yani ne kadarı çökmeden kalmıştır).agcl için çç 1,7x10 10, AgI için çç 8,5x10 17 a) AgCl Ag Cl AgI Ag I çç [ Ag [ Cl 1,7x10 10 çç [ Ag [I 8,5x10 17 [ Ag (1,0x10 ) 1,7x10 10 [Ag (1,0x10 ) 8,5x10 17 [ Ag 1,7x10 8 [Ag 8,5x10 1 8,5x10 1 << 1,7x10 8 olduğundan AgI önce çöker b) Gümüş derişimi 1,7x10 AgI Ag I [I [Ag çç 8,5x10 1,7x M olmalıdır. [I 5,0x10 9 M

60 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 60 Örnek 17: 0, M Mn(II) ve 0,05 M Cd(II) iyonlarının H S ile tam olarak birbirinden ayrılabilmesi için ph ne olmalıdır? CdS için çç 1,x10 0, MnS için çç 5,6x10 16 H S için çç 1,9x10 (toplam)

61 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 61 Örnek 17: 0, M Mn(II) ve 0,05 M Cd(II) iyonlarının H S ile tam olarak birbirinden ayrılabilmesi için ph ne olmalıdır? CdS için çç 1,x10 0, MnS için çç 5,6x10 16 için çç 1,9x10 (toplam) H S MnS (0,)[ S [ S CdS (0,05)[ S [ S,8x10 H [ H 5,6x10 0, 1,x10 0,05 S 19 Mn 5,6x10 Cd H S 1,x10 < S 1,1x10,8x10 S ,866x10,8x10 1,866x çç çç [ Cd 15 [H [S [ H S,9x10 [Mn [ S olduğundan CdS önce çöker [ H [S 5,5x10 1,x10 1,1x10 1,98x ph 1,70

62 Örnek 18: 0,0 M Ca(II) içeren bir ortamda 0,00M Cd(II) yi çöktürebilmek için CO derişimi ne olmalıdır. Ca çötürmeden Cd(II) derişimi en az kaça indirilebilir. Bu karbonat 0,1 M NaHCO tan sağlandığına göre çözeltinin ph ne olur. M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 6

63 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 6 Örnek 18: 0,0 M Ca(II) içeren bir ortamda 0,00M Cd(II) yi çöktürebilmek için CO derişimi ne olmalıdır. Ca çötürmeden Cd(II) derişimi en az kaça indirilebilir. Bu karbonat 0,1 M NaHCO tan sağlandığına göre çözeltinin ph ne olur. CdCO çç [ CO CaCO (0,0) HCO [ Cd 0,1 X a [Cd [ CO [ H X,9x10 5 H [CO [ HCO X,x10 1,x10,5x10 0,00 Ca Cd [CO 1,8x10 [H 1 7 CO CO 7 8,x10 9 1,x10,5x10 CO,7x10 ph x10 çç [ CO [Ca,0 X (0,00)[ [CO CO,8x10 0,0 7 9 (x)(1,x10 (0,1 x) 1,x10 x),5x10,8x10 7 9,7x

64 Örnek 19: Doygun PbCl çözeltisinin, litresinde,50 g çözünmüş PbCl içerdiği tespit edilmiştir. Buna göre PbCl nin çözünürlük çarpımı nedir.? (Pb:08, Cl: 5,5) M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 6

65 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 65 Örnek 19: Doygun PbCl çözeltisinin, litresinde,50 g çözünmüş PbCl içerdiği tespit edilmiştir. Buna göre PbCl nin çözünürlük çarpımı nedir.? (Pb:08, Cl: 5,5) PbCl PbCl çç [ çç 79 g/mol Pb 0,0161 [ Pb x Cl 1,67 x10 5,50 79 Cl x 0,0 0,0161 M (0,0161)(0,0)

66 Örnek 0: Bir çözelti Pb safsızlığı içermektedir. Bu çözeltiye Na SO eklenerek PbSO çöktürülmek istenmektedir. Bu çözeltideki Pb derişiminin x10 6 mol/l düzeyine indirebilmek için sülfat derişimi ne olmalıdır? çç 1x10 8 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 66

67 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 67 Örnek 0: Bir çözelti Pb safsızlığı içermektedir. Bu çözeltiye Na SO eklenerek PbSO çöktürülmek istenmektedir. Bu çözeltideki Pb derişiminin x10 6 mol/l düzeyine indirebilmek için sülfat derişimi ne olmalıdır? çç 1x10 8 PbSO Pb SO [ SO [Pb çç 1,0x10,0x ,005 mol/l

68 Örnek 1: Doygun CaCO içeren 1 litre çözelti kuruluğa kadar buharlaştırılmış ve tartım sonunda 7,0 mg CaCO tespit edilmiştir. Buna göre kalsiyum karbonatın molar çözünürlüğü ve çözünürlük çarpımı nedir? Ca0,C1,O16 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 68

69 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 69 Örnek 1: Doygun CaCO içeren 1 litre çözelti kuruluğa kadar buharlaştırılmış ve tartım sonunda 7,0 mg CaCO tespit edilmiştir. Buna göre kalsiyum karbonatın molar çözünürlüğü ve çözünürlük çarpımı nedir? Ca0,C1,O16 CaCO CaCO (7x10 CaCO 5 0 ' ın )(7x10 1 Ca X molar çözünürlü ğü 7x10 5 ) g/mol CO X,9x mg CaCO 5 olarak bulunur. çözünürlük 0, çarpıar 7x 10 ise 5 mol

70 Örnek : 0,0 M Cd ve 0, M Zn içeren bir çözeltide 0,1 M H S ile yalnız kadmiyumun çökmesi istenmektedir. Bu, hangi asit derişiminde mümkün olabilir. Bu anda kadmiyumun ne kadarı çökmeden kalır. ZnS için çç,5x10 CdS için çç 1,x10 8, H S için a 1,1x10 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 70

71 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 71 Örnek : 0,0 M Cd ve 0, M Zn içeren bir çözeltide 0,1 M H S ile yalnız kadmiyumun çökmesi istenmektedir. Bu, hangi asit derişiminde mümkün olabilir. Bu anda kadmiyumun ne kadarı çökmeden kalır. ZnS için çç,5x10 CdS için çç 1,x10 8, H S için a 1,1x10 ZnS çökmesi için ZnS Zn S (0,) [S,5x10 [ S 1,5x10 M Bu derişimdek i sülfür için ph, H [H CdS S H 1,1x10 1,5x10 Cd S S 7, [Cd 0,0 M 9,x10 6 M çökmemiş a ise [ H [ S [ H [ H çç [ S S,71 M 1,x10 1,5x M X M çökmez 1,1x10 8 [ Cd % 0,0 çökmeden 9,x10 6 M kalmıalmı

72 Örnek : M HCl ortamında kurşunun çöktürülebilmesi için kurşun derişimi en az ne olmalıdır, ki bundan daha az olduğunda kurşun çökelmeden kalsın M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 7

73 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 7 Örnek : M HCl ortamında kurşunun çöktürülebilmesi için kurşun derişimi en az ne olmalıdır, ki bundan daha az olduğunda kurşun çökelmeden kalsın PbCl Pb Cl çç [ Pb [ Cl,0 x 10 5 [ Cl,0 M olduğldu göre [ Pb [ Cl çç,0 ( x 10,0) 5, x 10 6 M

74 Örnek : Dördüncü grubun analizi sırasında Ca, Sr ve Ba içeren çözeltiye yavaş yavaş 0,5 M CrO çözeltisi eklenmiştir. a) İlk önce hangi katyon çöker? b) Eğer herbir katyonun molar derişimleri 1,0x10 M ise ilk çökelme için CrO derişimi ne olmalıdır? Üçüncü tuzun çökelebilmesi için ilk iki tuzun % kaçı çökmüş olur? BaCrO için çç 1,x10 10 SrCrO için çç 5x10 5 CaCrO için çç,x10 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 7

75 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 75 Örnek : Dördüncü grubun analizi sırasında Ca, Sr ve Ba içeren çözeltiye yavaş yavaş 0,5 M CrO çözeltisi eklenmiştir. a) İlk önce hangi katyon çöker? b) Eğer herbir katyonun molar derişimleri 1,0x10 M ise ilk çökelme için CrO derişimi ne olmalıdır? Üçüncü tuzun çökelebilmesi için ilk iki tuzun % kaçı çökmüş olur? BaCrO için çç 1,x10 10 SrCrO için çç 5x10 5 CaCrO için çç,x10 BaCrO çç [ Ba [ Sr [ Ca Ba [ Ba Demekki, Sr Ba [ CrO 1, x 10 0,5 5,0 x 10 0,5, x 10 0,5 çökme, Ca 5 CrO 10, 1,0, x 10 sııras,6 1, x 10 x 10 x 10 x şeklindedi r. M M 10 M BaCrO [ CrO SrCrO [ CrO Demekki1,0x10 [ Ba [ Ba 1,0 x 10 1,x10 5,0 x 10 1,0 x 10 [ CrO 10 Ba [ Ba Sr 7 1,x10 5,0x X çç CrO 1,0 x 10 1,0 x 10 CrO M [CrO 1, x , x 10 %9, x ,0 x 10 1,0x10 M da ilk çökelmebaslar 10 X 9, x 10 M Ba 6 7 çökmeden kalır. M kalan çökmeden kalan

76 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 76 Örnek 5: İçinde Cu, Zn,Co ve Pb bulunan bir çözelti 0, M HCl ortamında H S ile çöktürülmek isteniyor. Herbir katyonun derişimleri eşit ve 1,0x10 5 M olduğuna göre, a) Bütün katyonlar çöktürülebilirmi? b) Hangi katyon önce çöker? CuS için çç 6, x 10 6 ; ZnS için çç 1,6 x 10 CoS için çç 5,0x10 ; PbS için çç 1, x 10 8 H S için a1 9,1 x 10 8 ; a 1, x 10 15

77 M.DEMİR 10ÇÖME VE ÇÖZÜNÜRLÜ 77 Örnek 5: İçinde Cu, Zn,Co ve Pb bulunan bir çözelti 0, M HCl ortamında H S ile çöktürülmek isteniyor. Herbir katyonun derişimleri eşit ve 1,0x10 5 M olduğuna göre, a) Bütün katyonlar çöktürülebilirmi? b) Hangi katyon önce çöker? CuS için çç 6, x 10 6 ; ZnS için çç 1,6 x 10 CoS için çç 5,0x10 ; PbS için çç 1, x 10 8 H S için a1 9,1 x 10 8 ; a 1, x H S HS H i)cus Cu S [HS[H 8 6 a1 9,1x10 6, x 10 1 [H S [ Cu 5, x 10 M 1, x 10 HS S H ii)zns Zn S [ S [H 15 a 1,x10 [ HS 1,6 x 10 [ Zn 0,1 M veya H S S H 1, x 10 a1 x a 1,1x10 iii)cos Co S [ H 0, M 5,0 x 10 [ Co,166 M ve [ H S 0,1 M olduğuna göre 1,x10 [S [H [ S ( 0, ) 1,1x10 iv)pbs Pb S [ H S 0,1 8 1,x10 6 [ S 1,x 10 M [ Pb 1,08 x 10 M 1,x10 Bu koşullarda PbS ve CuS in çökeceği, fakat CoS ve ZnS çökmeyeceği açıktır.

M-DEMİR K213 Soru bankası ANALİTİK KİMYA I DERSİ SORULARI

M-DEMİR K213 Soru bankası ANALİTİK KİMYA I DERSİ SORULARI ANALİTİK KİMYA I DERSİ SORULARI 1. Örnek 1 : ph =4 tampon ortamında CaC2O4 çözünürlüğü nedir? Kcc= 1,7x10-9, Ka1= 5,6x10-2, Ka2= 5,42x10-5 2. Örnek 03: BaCO3 ın sudaki çözünürlüğü nedir?, Kçç=5.0x10-9,

Detaylı

Çözünürlük kuralları

Çözünürlük kuralları Çözünürlük kuralları Bütün amonyum, bileşikleri suda çok çözünürler. Alkali metal (Grup IA) bileşikleri suda çok çözünürler. Klorür (Cl ), bromür (Br ) ve iyodür (I ) bileşikleri suda çok çözünürler, ancak

Detaylı

00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI

00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI 00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI A) TANIMLAR, KAVRAMLAR ve TEMEL HESAPLAMALAR: 1. Aşağıdaki kavramları birer cümle ile tanımlayınız. Analitik kimya, Sistematik analiz, ph, Tesir değerliği,

Detaylı

5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ

5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ 5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ Birçok tuz suda çok az çözünür. Tuzların sudaki çözünürlüğünden faydalanarak çökelek oluşumu kontrol edilebilir ve çökme olayı karışımları ayırmak için kullanılabilir. Çözünürlük

Detaylı

ÇÖZÜNÜRLÜĞE ETKİ EDEN FAKTÖRLER

ÇÖZÜNÜRLÜĞE ETKİ EDEN FAKTÖRLER ÇÖZÜNÜRLÜĞE ETKİ EDEN FAKTÖRLER 1- SICAKLIK 2- ORTAK İYON ETKİSİ 3- ÇÖZÜCÜ ÇÖZÜNEN CİNSİ 4- BASINCIN ETKİSİ 1- SICAKLIK ETKİSİ Sıcaklık etkisi Le Chatelier prensibine bağlı olarak yorumlanır. ENDOTERMİK

Detaylı

4. ÇÖZÜNÜRLÜK. Çözünürlük Çarpımı Kçç. NaCl Na+ + Cl- (%100 iyonlaşma) AgCl(k) Ag + (ç) + Cl - (ç) (Kimyasal dengeye göre iyonlaşma) K = [AgCl(k)]

4. ÇÖZÜNÜRLÜK. Çözünürlük Çarpımı Kçç. NaCl Na+ + Cl- (%100 iyonlaşma) AgCl(k) Ag + (ç) + Cl - (ç) (Kimyasal dengeye göre iyonlaşma) K = [AgCl(k)] 4. ÇÖZÜNÜRLÜK Çözünürlük Çarpımı NaCl Na+ + Cl- (%100 iyonlaşma) AgCl(k) Ag + (ç) + Cl - (ç) (Kimyasal dengeye göre iyonlaşma) + - [Ag ][Cl ] K = [AgCl(k)] K [AgCl(k)] = [Ag + ] [Cl - ] = [Ag + ] [Cl -

Detaylı

ÇALIŞMA SORULARI: Br - b) ZnHg(SCN) 4 ===== Zn 2+ + Hg(SCN) c) KB(C 6 H 5 ) 4 ====== K+ + B(C 6 H 5 ) 4 d) NaUO 2 AsO 4 ====== Na + + UO 2

ÇALIŞMA SORULARI: Br - b) ZnHg(SCN) 4 ===== Zn 2+ + Hg(SCN) c) KB(C 6 H 5 ) 4 ====== K+ + B(C 6 H 5 ) 4 d) NaUO 2 AsO 4 ====== Na + + UO 2 ÇALIŞMA SORULARI: 1 Aşağıdakiler için çözünürlük çarpımı ifadelerini yazınız. a) AgSCN e) BiI 3 b) Ag 2 CrO 4 f) PbClF c) PbCrO 4 g) Fe 2 S 3 d) PbI 2 h) CaC 2 O 4 2 Aşağıdakiler için çözünürlük çarpımı

Detaylı

Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir maddeye çözeltinin bileşenleri denir.

Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir maddeye çözeltinin bileşenleri denir. GENEL KİMYA 1 LABORATUARI ÇALIŞMA NOTLARI DENEY: 8 ÇÖZELTİLER Dr. Bahadır KESKİN, 2011 @ YTÜ Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir

Detaylı

ÇOKLU DENGELER-2. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 13-ÇOKLU DENGELER - 2 1

ÇOKLU DENGELER-2. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 13-ÇOKLU DENGELER - 2 1 ÇOLU DENGELER- Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 1-ÇOLU DENGELER - 1 Örnek 1 : ph 4 tampon ortamında CaC O 4 çözünürlüğü nedir? Esitlikler CaC C HC H O O 4 O O 4-4 H H H Ca OH HC - H C O C O - 4 4 O 4. ütle

Detaylı

Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge

Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge Sulu Çözeltiler Çözelti: iki veya daha fazla maddenin meydana getirdiği homojen karışımdır. çözücü, Kütlece fazla olan (veya çözme işlemini yapan) bileşene çözücü denir.

Detaylı

7-2. Aşağıdakileri kısaca tanımlayınız veya açıklayınız. a) Amfiprotik çözücü b) Farklandırıcı çözücü c) Seviyeleme çözücüsü d) Kütle etkisi

7-2. Aşağıdakileri kısaca tanımlayınız veya açıklayınız. a) Amfiprotik çözücü b) Farklandırıcı çözücü c) Seviyeleme çözücüsü d) Kütle etkisi SKOOG 7-1. Aşağıdakileri kısaca tanımlayınız veya açıklayınız. a) Zayıf elektrolit b) Bronsted-Lowry asidi c) Bronsted-Lowry asidinin konjuge bazı d) Bronsted-Lowry tanımına dayanarak nötralleşme e) Amfiprotik

Detaylı

KİMYA II DERS NOTLARI

KİMYA II DERS NOTLARI KİMYA II DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Sulu Çözeltilerin Doğası Elektrolitler Metallerde elektronların hareketiyle elektrik yükü taşınır. Saf su Suda çözünmüş Oksijen gazı Çözeltideki moleküllerin

Detaylı

İLK ANYONLAR , PO 4. Cl -, SO 4 , CO 3 , NO 3

İLK ANYONLAR , PO 4. Cl -, SO 4 , CO 3 , NO 3 İLK ANYONLAR Cl -, SO -, CO -, PO -, NO - İLK ANYONLAR Anyonlar negatif yüklü iyonlardır. Kalitatif analitik kimya analizlerine ilk anyonlar olarak adlandırılan Cl -, SO -, CO -, PO -, NO - analizi ile

Detaylı

Bu tepkimelerde, iki ya da daha fazla element birleşmesi ile yeni bir bileşik oluşur. A + B AB CO2 + H2O H2CO3

Bu tepkimelerde, iki ya da daha fazla element birleşmesi ile yeni bir bileşik oluşur. A + B AB CO2 + H2O H2CO3 DENEY 2 BİLEŞİKLERİN TEPKİMELERİ İLE TANINMASI 2.1. AMAÇ Bileşiklerin verdiği tepkimelerin incelenmesi ve bileşiklerin tanınmasında kullanılması 2.2. TEORİ Kimyasal tepkime bir ya da daha fazla saf maddenin

Detaylı

Doğal Rb elementinin atom kütlesi 85,47 g/mol dür ve atom kütleleri 84,91 g/mol olan 86 Rb ile 86,92 olan 87

Doğal Rb elementinin atom kütlesi 85,47 g/mol dür ve atom kütleleri 84,91 g/mol olan 86 Rb ile 86,92 olan 87 Doğal Rb elementinin atom kütlesi 85,47 g/mol dür ve atom kütleleri 84,91 g/mol olan 86 Rb ile 86,92 olan 87 Rb izotoplarından oluşmuştur. İzotopların doğada bulunma yüzdelerini hesaplayınız. Bir bileşik

Detaylı

ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ (Kçç)

ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ (Kçç) ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ (Kçç) ÇÖZELTİLERDE ÇÖZÜNME VE ÇÖKELME OLAYLARI Çözeltiler doymuşluklarına göre üçe ayrılırlar: 1- Doymamış çözeltiler: Belirli bir sıcaklıkta ve basınçta çözebileceğinden daha az miktarda

Detaylı

As +3, As +5, Sb +3, Sb +5, Sn +2, Cu +2, Hg +2, Pb +2, Mehmet Gumustas. Cd +2, Bi +3

As +3, As +5, Sb +3, Sb +5, Sn +2, Cu +2, Hg +2, Pb +2, Mehmet Gumustas. Cd +2, Bi +3 2. GRUP KATYONLARI As +3, As +5, Sb +3, Sb +5, Sn +2, Cu +2, Hg +2, Pb +2, Mehmet Gumustas Cd +2, Bi +3 2. Grup Katyonlar As +3, Sb +3, Sn +2, Cu +2, Hg +2, Pb +2, Cd +2, Bi +3 Bu grupta, asitli ortamda

Detaylı

TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR?

TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR? KĐMYA EĞĐE ĞĐTĐM M SEMĐNER NERĐ PROF. DR. ĐNCĐ MORGĐL TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR? HAZIRLAYAN: GÜLÇĐN YALLI KONU: ÇÖZELTĐLER KONU BAŞLIĞI: TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR? ÇÖZELTĐLER Fiziksel özellikleri

Detaylı

ÇÖKTÜRME TİTRASYONLARI (Çöktürmeye Dayanan Volumetrik Analizler)

ÇÖKTÜRME TİTRASYONLARI (Çöktürmeye Dayanan Volumetrik Analizler) ÇÖKTÜRME TİTRASYONLARI (Çöktürmeye Dayanan Volumetrik Analizler) Prof. Dr. Mustafa DEMİR http://web.adu.edu.tr/akademik/mdemir/ M.DEMİR(ADU) 2009-15-ÇÖKTÜRME TİTRASYONLARI 1 Çöktürme ile, gravimetrik analizlerin

Detaylı

Kimya Mühendisliği Bölümü, 2014/2015 Öğretim Yılı, Bahar Yarıyılı 0102-Genel Kimya-II Dersi, Dönem Sonu Sınavı

Kimya Mühendisliği Bölümü, 2014/2015 Öğretim Yılı, Bahar Yarıyılı 0102-Genel Kimya-II Dersi, Dönem Sonu Sınavı Kimya Mühendisliği Bölümü, 2014/2015 Öğretim Yılı, Bahar Yarıyılı 0102-Genel Kimya-II Dersi, Dönem Sonu Sınavı 20.05.2015 Soru (puan) 1 (20 ) 2 (20 ) 3 (20 ) 4 (25) 5 (20 ) 6 (20 ) Toplam Alınan Puan Not:

Detaylı

TAMPON ÇÖZELTİLER. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1

TAMPON ÇÖZELTİLER. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1 TAMPON ÇÖZELTİLER Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1 Tampon çözeltiler Kimyada belli ph larda çözelti hazırlamak ve bunu uzun süre kullanmak çok önemlidir. Ancak bu çözeltilerin saklanması

Detaylı

ASİT-BAZ DENGESİ ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR

ASİT-BAZ DENGESİ ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR 1. Amonyağın, NH 3, baz özelliği gösterdiğini açıklayan denklem aşağıdakilerden hangisidir? A) NH 3(gaz) NH 3(sıvı) B) N 2(gaz) + 3H 2(gaz) 2NH 3(gaz) C) 2NH 3(gaz) +5/2O 2(gaz) 2NO (gaz) + 3H 2 O (gaz)

Detaylı

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz)

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz) ÇÖZELTİLERDE DENGE (AsitBaz) SUYUN OTOİYONİZASYONU Saf suyun elektrik akımını iletmediği bilinir, ancak çok hassas ölçü aletleriyle yapılan deneyler sonucunda suyun çok zayıf da olsa iletken olduğu tespit

Detaylı

ÇOKLU DENGELER -1. Prof.Dr.Mustafa DEMİR ÇOKLU DENGE PROBLEMİ ÇÖZÜMÜNDE SİSTEMATİK YAKLAŞIM M.DEMİR 08-ÇOKLU DENGELER-1 1

ÇOKLU DENGELER -1. Prof.Dr.Mustafa DEMİR ÇOKLU DENGE PROBLEMİ ÇÖZÜMÜNDE SİSTEMATİK YAKLAŞIM M.DEMİR 08-ÇOKLU DENGELER-1 1 ÇOKLU DENGELER -1 ÇOKLU DENGE PROBLEMİ ÇÖZÜMÜNDE SİSTEMATİK YAKLAŞIM Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 08-ÇOKLU DENGELER-1 1 Kimyasal tepkimelerin bir çoğu, ortamda birden fazla tür olduğu ve bu türler arasında

Detaylı

Genel Kimya. Bölüm 7: ÇÖZELTİLER VE ÇÖZÜNÜRLÜK. Yrd. Doç. Dr. Mustafa SERTÇELİK Kafkas Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü

Genel Kimya. Bölüm 7: ÇÖZELTİLER VE ÇÖZÜNÜRLÜK. Yrd. Doç. Dr. Mustafa SERTÇELİK Kafkas Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü Genel Kimya Bölüm 7: ÇÖZELTİLER VE ÇÖZÜNÜRLÜK Yrd. Doç. Dr. Mustafa SERTÇELİK Kafkas Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü ÇÖZELTİ VE TÜRLERİ Eğer bir madde diğer bir madde içinde molekül, atom veya iyonları

Detaylı

SULU ÇÖZELTİLERDE DENGE

SULU ÇÖZELTİLERDE DENGE İMYASAL DENGE SULU ÇÖZELTİLERDE DENGE Prof. Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR 06-İMYASAL DENGE 1 SULU ÇÖZELTİLERDE DENGE Bileşikler suda, özelliklerine göre az veya çok oranda ayrışarak iyonlaşırlar. İyon içeren

Detaylı

SULU DENGELERE KATILMA (İLAVE) DURUMLARI *BİR TAMPON ÇÖZELTİNİN NASIL FONKSİYON GÖSTERDİĞİNİ AÇIKLAMAK

SULU DENGELERE KATILMA (İLAVE) DURUMLARI *BİR TAMPON ÇÖZELTİNİN NASIL FONKSİYON GÖSTERDİĞİNİ AÇIKLAMAK KONUNUN AMACI VE ANAHTAR KAVRAMLAR *ORTAK İYON ETKİSİNİ TANIMLAMAK SULU DENGELERE KATILMA (İLAVE) DURUMLARI *BİR TAMPON ÇÖZELTİNİN NASIL FONKSİYON GÖSTERDİĞİNİ AÇIKLAMAK *TAMPON ÇÖZELTİNİN PH INI HESAPLAMAK

Detaylı

Çözeltiler. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006

Çözeltiler. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006 Çözeltiler Çözelti, iki veya daha fazla maddenin homojen bir karışımı olup, en az iki bileşenden oluşur. Bileşenlerden biri çözücü, diğeri ise çözünendir. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

2. GRUP KATYONLARI. As +3, As +5, Sb +3, Sb +5, Sn +2, Cu +2, Hg +2, Pb +2, Cd +2, Bi +3

2. GRUP KATYONLARI. As +3, As +5, Sb +3, Sb +5, Sn +2, Cu +2, Hg +2, Pb +2, Cd +2, Bi +3 2. GRUP KATYONLARI As +3, As +5, Sb +3, Sb +5, Sn +2, Cu +2, Hg +2, Pb +2, Cd +2, Bi +3 Bu grup katyonları 0.3M HCl li ortamda H 2 S ile sülfürleri şeklinde çökerler. Ortamın asit konsantrasyonunun 0.3M

Detaylı

KĐMYA EĞĐTĐMĐ DERSĐ PROF.DR.ĐNCĐ MORGĐL

KĐMYA EĞĐTĐMĐ DERSĐ PROF.DR.ĐNCĐ MORGĐL KĐMYA EĞĐE ĞĐTĐMĐ DERSĐ PROF.DR.ĐNC NCĐ MORGĐL SINIF:11 DERS SAATĐ:4 KĐMYASAL REAKSĐYONLAR Sulu çözeltilerde olan reaksiyonlar Sulu çözeltilerde çökelme ve çözünme ile ilgili kurallar Gaz çıkışıışı olan

Detaylı

ÇÖZELTİLER VE ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI 3.1. Çözeltiler için kullanılan temel kavramlar

ÇÖZELTİLER VE ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI 3.1. Çözeltiler için kullanılan temel kavramlar 1.10.2015. ÇÖZELTİLER VE ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI.1. Çözeltiler için kullanılan temel kavramlar Homojen karışımlardır. Çözelti iki veya daha fazla maddenin birbiri içerisinde homojen olarak dağılmasından

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üiversitesi 2007 KLERİ DERS NOTLARI. Sıvı fazdan katı taneciklerin çökelmesi için çoğu reaksiyonlar

Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üiversitesi 2007 KLERİ DERS NOTLARI. Sıvı fazdan katı taneciklerin çökelmesi için çoğu reaksiyonlar TOZ ÜRETİM TEKNİKLER KLERİ DERS NOTLARI YRD. DOÇ.. DR. ATİLLA EVCİN Kimyasal Çökeltme Sıvı fazdan katı taneciklerin çökelmesi için çoğu reaksiyonlar A + B AB tipi çökelme reaksiyonlarıdır. Kuvvetli atomlararası

Detaylı

Çözelti iki veya daha fazla maddenin birbiri içerisinde homojen. olarak dağılmasından oluşan sistemlere denir.

Çözelti iki veya daha fazla maddenin birbiri içerisinde homojen. olarak dağılmasından oluşan sistemlere denir. 3. ÇÖZELTİLER VE ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI Çözelti: Homojen karışımlardır. Çözelti iki veya daha fazla maddenin birbiri içerisinde homojen olarak dağılmasından oluşan sistemlere denir. Çözelti derişimi

Detaylı

Çözünürlük ve Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler

Çözünürlük ve Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler Çözünürlük ve Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler Yazar Yrd. Doç. Dr. Nevin KANIŞKAN ÜNİTE 12 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; çözünürlük çarpımı kavramını öğrenecek, molar çözünürlük ve çözünürlük kavramlarını

Detaylı

5.111 Ders Özeti #23 23.1

5.111 Ders Özeti #23 23.1 5.111 Ders Özeti #23 23.1 Asit/Baz Dengeleri (Devam) Konu: Titrasyon Cuma günü ders notlarından Asidik tampon etkisi: Zayıf asit, HA, protonlarını ortamdaki kuvvetli bazın OH iyonlarına aktarır. Zayıf

Detaylı

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM GENEL KİMYA KİMYASAL REAKSİYONLAR Kimyasal Tepkime Kimyasal tepkime, Bir ya da birkaç maddenin (tepkenler) yeni bir bileşik grubuna (ürünler) dönüştürülmesi işlemidir. Tepkenler Ürünler NO + 1/2 O 2 NO

Detaylı

4. 25 o C de sulu çözeltilerin özellikleri ile ilgili olarak, 5. ph 7 olan sulu çözelti için,

4. 25 o C de sulu çözeltilerin özellikleri ile ilgili olarak, 5. ph 7 olan sulu çözelti için, 1. ( ) ( ) ( ( ) Yukarıda verilen asit baz tepkimesinde asit özellik gösteren maddeler hangileridir? A), 4. 25 o C de sulu çözeltilerin özellikleri ile ilgili olarak, I. ph poh ise OH 1x10 7 II. OH H ise

Detaylı

BÖLÜM 6 GRAVİMETRİK ANALİZ YÖNTEMLERİ

BÖLÜM 6 GRAVİMETRİK ANALİZ YÖNTEMLERİ BÖLÜM 6 GRAVİMETRİK ANALİZ YÖNTEMLERİ Kütle ölçülerek yapılan analizler gravimetrik analizler olarak bilinir. Çöktürme gravimetrisi Çözeltide analizi yapılacak madde bir reaktif ile çöktürülüp elde edilen

Detaylı

KİMYASAL REAKSİYONLARDA DENGE

KİMYASAL REAKSİYONLARDA DENGE KİMYASAL REAKSİYONLARDA DENGE KİMYASAL REAKSİYONLARDA DENGE Kimyasal reaksiyonlar koşullar uygun olduğunda hem ileri hem de geri yönde gerçekleşirler. Böyle tepkimelere tersinir ya da denge tepkimeleri

Detaylı

Örnek : 3- Bileşiklerin Özellikleri :

Örnek : 3- Bileşiklerin Özellikleri : Bileşikler : Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı kimyasal özelliklere sahip milyonlarca yani

Detaylı

kimyasal değişimin sembol ve formüllerle ifade edilmesidir.

kimyasal değişimin sembol ve formüllerle ifade edilmesidir. myasal reaksiyon Bir (veya birden fazla ) madde nin etkileşim sonucu yeni madde(lere) dönüşmesi işlemidir. ziksel değişim - renk değişimi - çökelek oluşumu - gaz çıkışı - ısı değişimi imyasal denklem aktif

Detaylı

ÜN TE III ÇÖZÜNÜRLÜK DENGELER

ÜN TE III ÇÖZÜNÜRLÜK DENGELER ÜN TE III ÇÖZÜNÜRLÜK DENGELER 3. 1. ÇÖZÜNME OLAYI 3. 2. SIVI-KATI ÇÖZELT LER 3. 3. SIVI-SIVI ÇÖZELT LER 3. 4. SIVI-GAZ ÇÖZELT LER 3. 5. ÇÖZÜNME OLAYINDA DÜZENS ZL K FAKTÖRÜ 3. 6. SULU ÇÖZELT LER a) Elektrolit

Detaylı

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM GENEL KİMYA ÇÖZELTİLER Homojen karışımlara çözelti denir. Çözelti bileşiminin ve özelliklerinin çözeltinin her yerinde aynı olması sebebiyle çözelti, «homojen» olarak nitelendirilir. Çözeltinin değişen

Detaylı

ÇÖZELTILERDE DENGE. Asitler ve Bazlar

ÇÖZELTILERDE DENGE. Asitler ve Bazlar ÇÖZELTILERDE DENGE Asitler ve Bazlar Zayıf Asit ve Bazlar Değişik asitler için verilen ph değerlerinin farklılık gösterdiğini görürüz. Bir önceki konuda ph değerinin [H₃O + ] ile ilgili olduğunu gördük.

Detaylı

MOL KAVRAMI I. ÖRNEK 2

MOL KAVRAMI I.  ÖRNEK 2 MOL KAVRAMI I Maddelerin taneciklerden oluştuğunu biliyoruz. Bu taneciklere atom, molekül ya da iyon denir. Atom : Kimyasal yöntemlerle daha basit taneciklere ayrılmayan ve elementlerin yapıtaşı olan taneciklere

Detaylı

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda)

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda) 5.111 Ders Özeti #22 22.1 Asit/Baz Dengeleri Devamı (Bölümler 10 ve 11) Konular: Zayıf baz içeren dengeler, tuz çözeltilerinin ph sı ve tamponlar Çarşamba nın ders notlarından 2. Suda Baz NH 3 H 2 OH Bazın

Detaylı

ASİTLER- BAZLAR. Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur.

ASİTLER- BAZLAR. Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur. ASİTLER- BAZLAR SUYUN OTONİZASYONU: Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur. H 2 O (S) H + (suda) + OH - (Suda) H 2 O (S) + H +

Detaylı

REDOKS TİTRASYONLARI (çözümlü problemler)

REDOKS TİTRASYONLARI (çözümlü problemler) REDKS TİTRASYNLARI (çözümlü problemler) Prof. Dr. Mustafa DEMİR http://web.adu.edu.tr/akademik/mdemir/ 009-19-REDKS Örnek 1 İyodu ayarlamak için 0.10 g As tartılmış ve gerekli işlemlerden sonra 18.67 ml

Detaylı

ANALİTİK KİMYA LABORATUVARI FÖYÜ I

ANALİTİK KİMYA LABORATUVARI FÖYÜ I ANALİTİK KİMYA LABORATUVARI FÖYÜ I KATYON-ANYON ANALİZLERİ Her bir damla sıvının 0.05 ml ye denk geldiği kabul edilmektedir. Dolayısıyla pipet kullanılarak çekilecek 1 ml sıvı yaklaşık 20 damlaya denk

Detaylı

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI-2 KİMYA TESTİ 25 HAZİRAN 2016 CUMARTESİ Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir kısmının

Detaylı

ÇÖZELTİLERDE YÜZDELİK İFADELER. Ağırlıkça yüzde (% w/w)

ÇÖZELTİLERDE YÜZDELİK İFADELER. Ağırlıkça yüzde (% w/w) ÇÖZELTİ HAZIRLAMA İki veya daha çok maddenin çıplak gözle veya optik araçlarla yan yana fark edilememesi ve mekanik yollarla ayrılamaması sonucu oluşturdukları karışıma çözelti adı verilir. Anorganik kimyada,

Detaylı

5.111 Ders Özeti #21 21.1

5.111 Ders Özeti #21 21.1 5.111 Ders Özeti #21 21.1 AsitBaz Dengesi Bölüm 10 Okunsun Konular: Asit ve Bazların Sınıflandırılması, Suyun Öziyonlaşması, ph Fonksiyonları, Asit ve Baz Kuvvetleri, Zayıf Asit İçeren Dengeler. Asit ve

Detaylı

4. Oksijen bileşiklerinde 2, 1, 1/2 veya +2 değerliklerini (N Metil: CH 3. Cevap C. Adı. 6. X bileşiği C x. Cevap E. n O2. C x.

4. Oksijen bileşiklerinde 2, 1, 1/2 veya +2 değerliklerini (N Metil: CH 3. Cevap C. Adı. 6. X bileşiği C x. Cevap E. n O2. C x. ÇÖZÜMLER. E foton h υ 6.0 34. 0 7 6.0 7 Joule Elektronun enerjisi E.0 8 n. (Z).0 8 (). () 8.0 8 Joule 0,8.0 7 Joule 4. ksijen bileşiklerinde,, / veya + değerliklerini alabilir. Klorat iyonu Cl 3 dir. (N

Detaylı

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi KİMYASAL DENKLEMLER İki ya da daha fazla maddenin birbirleri ile etkileşerek kendi özelliklerini kaybedip yeni özelliklerde bir takım ürünler meydana getirmesine kimyasal olay, bunların formüllerle gösterilmesine

Detaylı

a. Yükseltgenme potansiyeli büyük olanlar daha aktifdir.

a. Yükseltgenme potansiyeli büyük olanlar daha aktifdir. ELEKTROKİMYA A. AKTİFLİK B. PİLLER C. ELEKTROLİZ A. AKTİFLİK Metallerin elektron verme, ametallerin elektron alma yatkınlıklarına aktiflik denir. Yani bir metal ne kadar kolay elektron veriyorsa bir ametal

Detaylı

Gravimetrik Analiz & Volumetrik Analiz

Gravimetrik Analiz & Volumetrik Analiz Gravimetrik Analiz & Volumetrik Analiz Kimyasal analiz; bir maddenin bileşenlerini ve/veya bileşenlerin bağıl miktarlarını tayin etmek için yapılan işlem(ler)dir. Analiz Yöntemleri Klasik (Yaş) Yöntemler

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ C- BĐLEŞĐKLER VE BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐ (4 SAAT) 1- Bileşikler 2- Đyonik Yapılı Bileşik Formüllerinin Yazılması 3- Đyonlar ve Değerlikleri

Detaylı

3. Kimyasal Bileşikler

3. Kimyasal Bileşikler TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi 3. Kimyasal Bileşikler Mol kavramı ve kimyasal bileşikler Kimyasal Bileşik Formülleri (Kaba vs Molekül Formülü) Yüzde bileşimin hesaplanması Yakma analizi TOBB Ekonomi

Detaylı

BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN ADLANDIRILMASI

BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN ADLANDIRILMASI BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN KONU ANLATIMI FĐGEN HASRET BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN 1) METAL ĐLE AMETALDEN OLUŞAN BĐLEŞĐKLERĐN METALĐN ADI + AMETALĐN ADI + ÜR EKĐ ***Ametal oksijen ise oksit; azot ise nitrür; kükürt

Detaylı

ELEKTROKİMYA II. www.kimyahocam.com

ELEKTROKİMYA II. www.kimyahocam.com ELEKTROKİMYA II ELEKTROKİMYASAL PİLLER Kendiliğinden gerçekleşen redoks tepkimelerinde elektron alışverişinden yararlanılarak, kimyasal bağ enerjisi elektrik enerjisine dönüştürülebilir. Kimyasal enerjiyi,

Detaylı

1. ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ İyon Yükleri ve Yükseltgenme Basamakları

1. ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ İyon Yükleri ve Yükseltgenme Basamakları 1. ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ 1.7. İyon Yükleri ve Yükseltgenme Basamakları Yüksüz bir atomun yapısındaki pozitif (+) yüklü protonlarla negatif () yüklü elektronların sayıları birbirine eşittir. Yüksüz

Detaylı

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA SORU 1: 32 16X element atomundan oluşan 2 X iyonunun; 1.1: Proton sayısını açıklayarak yazınız. (1 PUAN) 1.2: Nötron sayısını açıklayarak yazınız. (1 PUAN) 1.3: Elektron

Detaylı

1. 250 ml 0,20 M CuSO 4 (aq) çözeltisi hazırlamak için gerekli olan CuSO 4.5H 2 O kütlesini bulunuz. Bu çözeltiden 100 ml 0,10 M CuSO 4 (aq) çözeltisini nasıl hazırlarsınız?( Cu: 63,5; S:32; O:16; H:1)

Detaylı

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım.

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım. KONU: Kimyasal Tepkimeler Dersin Adı Dersin Konusu İYONİK BİLEŞİKLERİN FORMÜLLERİNİN YAZILMASI İyonik bağlı bileşiklerin formüllerini yazmak için atomların yüklerini bilmek gerekir. Bunu da daha önceki

Detaylı

KİMYASAL DENGE. AMAÇ Bu deneyin amacı öğrencilerin reaksiyon denge sabitini,k, deneysel olarak bulmalarıdır.

KİMYASAL DENGE. AMAÇ Bu deneyin amacı öğrencilerin reaksiyon denge sabitini,k, deneysel olarak bulmalarıdır. KİMYASAL DENGE AMAÇ Bu deneyin amacı öğrencilerin reaksiyon denge sabitini,k, deneysel olarak bulmalarıdır. TEORİ Bir kimyasal tepkimenin yönü bazı reaksiyonlar için tek bazıları için ise çift yönlüdür.

Detaylı

İYON TEPKİMELERİ. Prof. Dr. Mustafa DEMİR. (Kimyasal tepkimelerin eşitlenmesi) 03-İYON TEPKİMELERİ-KİMYASAL TEPKİMELERİN EŞİTLENMESİ 1 M.

İYON TEPKİMELERİ. Prof. Dr. Mustafa DEMİR. (Kimyasal tepkimelerin eşitlenmesi) 03-İYON TEPKİMELERİ-KİMYASAL TEPKİMELERİN EŞİTLENMESİ 1 M. İYN TEPKİMELERİ (Kimyasal tepkimelerin eşitlenmesi) Prof. Dr. Mustafa DEMİR 0İYN TEPKİMELERİKİMYASAL TEPKİMELERİN EŞİTLENMESİ 1 Bir kimyasal madde ısı, elektrik veya çözücü gibi çeşitli fiziksel veya kimyasal

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI. Hazırlayan: Hale Sümerkan. Dersin Sorumlusu: Prof. Dr.

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI. Hazırlayan: Hale Sümerkan. Dersin Sorumlusu: Prof. Dr. HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI Hazırlayan: Hale Sümerkan Dersin Sorumlusu: Prof. Dr.Đnci Morgil ANKARA 2008 ÇÖZELTĐLER Çözeltiler, iki ya da daha fazla

Detaylı

Çözelti konsantrasyonları. Bir çözeltinin konsantrasyonu, çözeltinin belirli bir hacmi içinde çözünmüş olan madde miktarıdır.

Çözelti konsantrasyonları. Bir çözeltinin konsantrasyonu, çözeltinin belirli bir hacmi içinde çözünmüş olan madde miktarıdır. Çözelti konsantrasyonları Bir çözeltinin konsantrasyonu, çözeltinin belirli bir hacmi içinde çözünmüş olan madde miktarıdır. 1 -Yüzde ( % ) -Molarite (M) -Molalite (m) -Normalite (N) çözelti konsantrasyonlarını

Detaylı

KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü

KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler ve örnek çözümleri derste verilecektir. BÖLÜM 13 Asitler ve

Detaylı

Fe 3+ için tanıma reaksiyonları

Fe 3+ için tanıma reaksiyonları 3. GRUP KATYONLARI Bu grup katyonları NH 4 OH NH 4 Cl ile tamponlanmış bazik ortamda H 2 S (hidrojen sülfür) veya (NH 4 ) 2 S (amonyum sülfür) ile sülfürleri ve hidroksitleri halinde çökerler. Bu özellikleri

Detaylı

GAZLAR GAZ KARIŞIMLARI

GAZLAR GAZ KARIŞIMLARI DALTON KISMİ BASINÇLAR YASASI Aynı Kaplarda Gazların Karıştırılması Birbiri ile tepkimeye girmeyen gaz karışımlarının davranışı genellikle ilgi çekicidir. Böyle bir karışımdaki bir bileşenin basıncı, aynı

Detaylı

AKTİVİTE VE KİMYASAL DENGE

AKTİVİTE VE KİMYASAL DENGE AKTİVİTE VE KİMYASAL DENGE (iyonik türlerin dengeye etkisi) Prof. Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR 11-AKTİVİTE VE KİMYASAL DENGE 1 Denge sabitinin tanımında tanecikler arası çekim kuvvetinin olmadığı (ideal çözelti)

Detaylı

Genel Kimya 101-Lab (4.Hafta) Asit Baz Teorisi Suyun İyonlaşması ve ph Asit Baz İndikatörleri Asit Baz Titrasyonu Deneysel Kısım

Genel Kimya 101-Lab (4.Hafta) Asit Baz Teorisi Suyun İyonlaşması ve ph Asit Baz İndikatörleri Asit Baz Titrasyonu Deneysel Kısım Genel Kimya 101-Lab (4.Hafta) Asit Baz Teorisi Suyun İyonlaşması ve ph Asit Baz İndikatörleri Asit Baz Titrasyonu Deneysel Kısım Asit Baz Teorisi Arrhenius Teorisi: Sulu çözeltlerine OH - iyonu bırakan

Detaylı

Genel Anyonlar. Analitik Kimya Uygulama I

Genel Anyonlar. Analitik Kimya Uygulama I Genel Anyonlar Karbonat (CO 3 Seyreltik asitlerle (CH 3 COOH, H 2 SO 4, HCl: CO 2 gazı çıkararak parçalanır. Deneyin yapılışı: Katı CO 3 numunesi deney tüpüne alınır, distile suda çözülür, üzerine seyreltik

Detaylı

TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ

TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ Bölüm 4 TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir. Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra Magnezyum, kalsiyum, stronsiyum, baryum ve radyumdan

Detaylı

ATOM ve YAPISI Maddelerin gözle görülmeyen (bölünmeyen) en parçasına atom denir. Atom kendinden başka hiçbir fiziksel ya da kimyasal metotlarla

ATOM ve YAPISI Maddelerin gözle görülmeyen (bölünmeyen) en parçasına atom denir. Atom kendinden başka hiçbir fiziksel ya da kimyasal metotlarla ATOM ve YAPISI Maddelerin gözle görülmeyen (bölünmeyen) en parçasına atom denir. Atom kendinden başka hiçbir fiziksel ya da kimyasal metotlarla kendinden farklı atomlara dönüşemezler. Atomda (+) yüklü

Detaylı

$e"v I)w ]/o$a+ s&a; %p,{ d av aa!!!!aaa!a!!!a! BASIN KİTAPÇIĞI 00000000

$ev I)w ]/o$a+ s&a; %p,{ d av aa!!!!aaa!a!!!a! BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 AÇIKLAMA 1. Bu kitapç kta Lisans Yerle tirme S nav - Kimya Testi bulunmaktad r.. Bu test için verilen toplam cevaplama süresi 5 dakikadır.. Bu kitapç ktaki testlerde yer alan her

Detaylı

3. Kimyasal Bileşikler

3. Kimyasal Bileşikler 3. Kimyasal Bileşikler Mol kavramı ve kimyasal bileşikler Kimyasal Bileşik Formülleri (Kaba vs Molekül Formülü) Yüzde bileşimin hesaplanması Yakma analizi Kimyasal Formülden Mol Kütlesi Hesaplama Halotan

Detaylı

TEMEL KĐMYA YASALARI A. KÜTLENĐN KORUNUMU YASASI (LAVOISIER YASASI)

TEMEL KĐMYA YASALARI A. KÜTLENĐN KORUNUMU YASASI (LAVOISIER YASASI) TEMEL KĐMYA YASALARI A. KÜTLENĐN KORUNUMU YASASI (LAVOISIER YASASI) Kimyasal olaylara giren maddelerin kütleleri toplamı oluşan ürünlerin toplamına eşittir. Buna göre: X + Y Z + T tepkimesinde X ve Y girenler

Detaylı

6. Aşağıdaki tablodan yararlanarak X maddesinin ne olduğunu (A, B,C? ) ön görünüz.

6. Aşağıdaki tablodan yararlanarak X maddesinin ne olduğunu (A, B,C? ) ön görünüz. 1. Lavosier yasası nedir, açıklayınız. 2. C 2 H 4 + 3O 2 2CO 2 + 2 H 2 O tepkimesine göre 2,0 g etilenin yeterli miktarda oksijenle yanması sonucu oluşan ürünlerin toplam kütlesi nedir, hesaplayınız. 3.

Detaylı

TİTRİMETRİ Konsantrasyon: Bir çözeltinin belirli bir hacminde çözünmüş olarak bulunan madde miktarıdır.

TİTRİMETRİ Konsantrasyon: Bir çözeltinin belirli bir hacminde çözünmüş olarak bulunan madde miktarıdır. Konsantrasyon: Bir çözeltinin belirli bir hacminde çözünmüş olarak bulunan madde miktarıdır. Konsantrasyon = çözünen madde miktarı = ağırlık çözelti hacmi hacim TİTRİMETRİ g/l, mg/l, g/ml, mg/ml 1 g =

Detaylı

Burada a, b, c ve d katsayılar olup genelde birer tamsayıdır. Benzer şekilde 25 o C de hidrojen ve oksijen gazlarından suyun oluşumu; H 2 O (s)

Burada a, b, c ve d katsayılar olup genelde birer tamsayıdır. Benzer şekilde 25 o C de hidrojen ve oksijen gazlarından suyun oluşumu; H 2 O (s) 1 Kimyasal Tepkimeler Kimyasal olaylar elementlerin birbirleriyle etkileşip elektron alışverişi yapmaları sonucu oluşan olaylardır. Bu olaylar neticesinde bir bileşikteki atomların sayısı, dizilişi, bağ

Detaylı

AKTİVİTE KATSAYILARI Enstrümantal Analiz

AKTİVİTE KATSAYILARI Enstrümantal Analiz 1 AKTİVİTE KATSAYILARI Enstrümantal Analiz Bir taneciğin, aktivitesi, a M ile molar konsantrasyonu [M] arasındaki bağıntı, a M = f M [M] (1) ifadesiyle verilir. f M aktivite katsayısıdır ve birimsizdir.

Detaylı

TÜBİTAK-BİDEB YİBO ÖĞRETMENLERİ (FEN VE TEKNOLOJİFİZİK,KİMYA,BİYOLOJİ-VE MATEMATİK ) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYLARI

TÜBİTAK-BİDEB YİBO ÖĞRETMENLERİ (FEN VE TEKNOLOJİFİZİK,KİMYA,BİYOLOJİ-VE MATEMATİK ) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYLARI TÜBİTAK-BİDEB YİBO ÖĞRETMENLERİ (FEN VE TEKNOLOJİFİZİK,KİMYA,BİYOLOJİ-VE MATEMATİK ) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYLARI ÇALIŞTAY 2009-1 TÜSSİDE-GEBZE 15-22 HAZİRAN 2009 GRUP KATALİZÖR ERDOĞAN DURDU

Detaylı

LYS KİMYA DENEMESİ 1.SORU: 2.soru: I- 0,9 M Ca C sulu çözeltisi II- 0,6 M Ca ( N0 3 ) 2 sulu çözeltisi

LYS KİMYA DENEMESİ 1.SORU: 2.soru: I- 0,9 M Ca C sulu çözeltisi II- 0,6 M Ca ( N0 3 ) 2 sulu çözeltisi 1.SRU: I- 0,9 M Ca C 2 0 4 sulu çözeltisi II- 0,6 M Ca ( N0 3 ) 2 sulu çözeltisi Yukarıda aynı koşullarda bulunan çözeltilerin aşağıdaki hangi nicelikleri eşit değildir? a)donmaya başlama sıcaklığı b)

Detaylı

GRAVİMETRİK ANALİZ. Prof. Dr. Mustafa DEMİR M-DEMİR(ADU) 17-GRAVİMETRİ-01 1

GRAVİMETRİK ANALİZ. Prof. Dr. Mustafa DEMİR M-DEMİR(ADU) 17-GRAVİMETRİ-01 1 GRAVİMETRİK ANALİZ Prof. Dr. Mustafa DEMİR M-DEMİR(ADU) 17-GRAVİMETRİ-01 1 Gravimetrik analiz yöntemleri 1. Çöktürme yöntemleri Ag + Cl - AgCl Ba 2+ + SO 4 2- BaSO 4 Fe 3+ 3OH - Fe(OH) 3 2Fe(OH) 3 Fe 2

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Gıda Analizleri ve Teknolojisi Laboratuvar Föyü Sayfa 1

Erciyes Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Gıda Analizleri ve Teknolojisi Laboratuvar Föyü Sayfa 1 LABORATUVAR KURALLARI VE ÇÖZELTİ HAZIRLAMA LABORATUVAR KURALLARI 1. Laboratuvar çalışmaları sırasında elbiselerin özellikle yakıcı ve tehlikeli maddelerden korunması için laboratuara önlükle gelinmelidir.

Detaylı

BASIN KİTAPÇIĞI ÖSYM

BASIN KİTAPÇIĞI ÖSYM BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 AÇIKLAMA 1. Bu kitapç kta Lisans Yerle tirme S nav - Kimya Testi bulunmaktad r.. Bu test için verilen toplam cevaplama süresi 5 dakikadır.. Bu kitapç ktaki testlerde yer alan her

Detaylı

KALSİYUM, MAGNEZYUM VE SERTLİK TAYİNİ

KALSİYUM, MAGNEZYUM VE SERTLİK TAYİNİ KALSİYUM, MAGNEZYUM VE SERTLİK TAYİNİ Bir suyun sertliği içindeki başlıca çözünmüş kalsiyum veya magnezyum tuzlarından ileri gelip, suyun sabunu çökeltme kapasitesidir. Sabun, suda özellikle her zaman

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN FAKÜLTESİ - KİMYA BÖLÜMÜ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN FAKÜLTESİ - KİMYA BÖLÜMÜ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN FAKÜLTESİ - KİMYA BÖLÜMÜ TEMEL KİMYA LABORATUARI 2014 KİMYA LABORATUARLARINDA KULLANILAN MALZEMELER 2 BEHER ERLEN BALON JOJE CAM BALON MEZÜR BÜRET PİPET BAGET SOĞUTUCU

Detaylı

ANALĠTĠK KĠMYA LABORATUVARI KĠM 230

ANALĠTĠK KĠMYA LABORATUVARI KĠM 230 ANADOLU ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK MĠMARLIK FAKÜLTESĠ KĠMYA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ ANALĠTĠK KĠMYA LABORATUVARI DENEY FÖYÜ KĠM 230 Sorumlu Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ayşe Eren PÜTÜN Laboratuvar Koordinatörü Araş.

Detaylı

ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK

ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK Prof. Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR 05-ÇÖZÜNME VE ÇÖZÜNÜRLÜK 1 Çözünme Olayı Analitik kimyada çözücü olarak genellikle su kullanılır. Su molekülleri, bir oksijen atomuna bağlı iki hidrojen

Detaylı

Gravimetrik Analiz-II

Gravimetrik Analiz-II Gravimetrik Analiz-II Prof Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR 18-GRAVİMETRİK ANALİZ-II 1 GRAVİMETRİK ANALİZLERDE İŞLEM BASAMAKLARI 1. Çözme, 2. çöktürme, 3. özümleme, 4. süzme, 5. yıkama, 6. kurutma, 7. yakma 8.

Detaylı

İÇERİK. Suyun Doğası Sulu Çözeltilerin Doğası

İÇERİK. Suyun Doğası Sulu Çözeltilerin Doğası İÇERİK Suyun Doğası Sulu Çözeltilerin Doğası Su içinde İyonik Bileşikler Su içinde Kovalent Bileşikler Çökelme Tepkimesi Asit-Baz Tepkimeleri (Nötürleşme) Yükseltgenme-İndirgenme Tepkimeleri Önemli Tip

Detaylı

ÇÖZELTİLERİN KOLİGATİF ÖZELLİKLERİ

ÇÖZELTİLERİN KOLİGATİF ÖZELLİKLERİ ÇÖZELTİLERİN KOLİGATİF ÖZELLİKLERİ Çözeltilerin sadece derişimine bağlı olarak değişen özelliklerine koligatif özellikler denir. Buhar basıncı düşmesi, Kaynama noktası yükselmesi, Donma noktası azalması

Detaylı

1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI

1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI ANALİTİK KİMYA DERS NOTLARI Yrd.Doç.Dr.. Hüseyin ÇELİKKAN 1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI Analitik kimya, bilimin her alanında faydalanılan, maddenin özellikleri hakkında bilgi veren yöntemlerin

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ E BİLEŞİKLER VE FRMÜLLERİ (4 SAAT) 1 Bileşikler 2 Bileşiklerin luşması 3 Bileşiklerin Özellikleri 4 Bileşik Çeşitleri 5 Bileşik

Detaylı

DENEY I ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI. Genel Bilgi

DENEY I ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI. Genel Bilgi DENEY I ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI Genel Bilgi 1. Çözelti İki ya da daha fazla maddenin herhangi bir oranda bir araya gelerek oluşturdukları homojen karışıma çözelti denir. Diğer bir deyişle, bir maddenin

Detaylı

YouTube:Kimyafull Gülçin Hoca Serüveni DERİŞİM BİRİMLERİ Ppm-ppb SORU ÇÖZÜMLERİ

YouTube:Kimyafull Gülçin Hoca Serüveni DERİŞİM BİRİMLERİ Ppm-ppb SORU ÇÖZÜMLERİ Serüveni DERİŞİM BİRİMLERİ Ppm-ppb SORU ÇÖZÜMLERİ ppm Toplam madde miktarının milyonda 1 birimlik maddesine denir. NOT: 1 kg su = 1 Litre ppm =. 10 6 1 kg çözeltide çözünen maddenin mg olarak kütlesine

Detaylı

Her madde atomlardan oluşur

Her madde atomlardan oluşur 2 Yaşamın kimyası Figure 2.1 Helyum Atomu Çekirdek Her madde atomlardan oluşur 2.1 Atom yapısı - madde özelliği Elektron göz ardı edilebilir kütle; eksi yük Çekirdek: Protonlar kütlesi var; artı yük Nötronlar

Detaylı