İnersiyal Algılayıcı Tabanlı Hareket Yakalama Inertial Sensor Based Motion Capture

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İnersiyal Algılayıcı Tabanlı Hareket Yakalama Inertial Sensor Based Motion Capture"

Transkript

1 İnersiyal Algılayıcı Tabanlı Hareke Yakalama Inerial Sensor Based Moion Capure Tuba Kurban 1, Erkan Beşdok 1 1 Mühendislik Fakülesi Erciyes Üniversiesi Öze Biyomekanik, navigasyon, simülasyon, sanal gerçeklik ve animasyon gibi birçok alanda kullanılan hareke yakalama eknolojisinin önemi giderek armakadır. Hareke yakalama için farklı algılayıcılar kullanan birçok farklı sisem gelişirilmekedir. İnersiyal abanlı hareke yakalama sisemleri yüksek hassasiye, yüksek hareke kabiliyei gibi özelliklerinden dolayı ercih edilmekedir. Bu çalışmada, Xsens Moven inersiyal hareke yakalama sisemi ile biyomekanik uygulamaları, kapalı alanlarda yaya navigasyonu ve karaker animasyonu gibi uygulamalara yönelik hareke verileri elde edilmiş ve bu veriler Moven Sudio oramında sayısallaşırılmışır. Elde edilen veriler, biyomekanik analiz, navigasyon ve 3 boyulu karaker animasyonu uygulamaları için hazır hale geirilmişir. Absrac Moion capure echnology has been widely used in biomechanics, navigaion, simulaion, virual realiy and animaion areas. Several moion capure sysems has been developed using differen moion sensors. Inerial sensor based moion capure sysems have high accuracy and mobiliy. In his paper, moion daa of biomechanical, indoor pedesrian navigaion and characer animaion movemens are capured wih Xsens Moven inerial moion capure sysem. Obained daa can be used for biomechanical analysis, navigaion and 3D characer animaion in fuure works. 1. Giriş Hareke yakalama eknolojisi son yıllarda biyomekanik, yaya navigasyonu, eğiim ve simülasyon, sanal gerçeklik ve karaker animasyonu alanlarında oldukça önem kazanmışır. Hareke yakalama (moion capure / mocap) harekein kaydedilmesi ve sayısal bir modele dönüşürülmesi olarak anımlanabilir. Bir hareke yakalama sisemi, akör veya akörlerin harekelerini saniyede pek çok kez örneklemekedir. Burada kaydedilen bilgi akörün dış görünüşü değil sadece yapığı harekelerdir [1]. Hareke yakalama 1970 lerden iibaren biyomekanik sahasındaki foogramerik analiz araçları ile başlamış ve eğiim, spor, sinema, bilgisayar animasyon ve bilgisayar oyunları gibi pek çok eknolojik alanda kullanılmaya başlamışır. Akusik, inersiyal, LED, manyeik veya reflekif işareleyicili veya bunların kombinasyonu şeklinde pek çok hareke yakalama sisemi gelişirilmişir. Hareke yakalama yazılımları pozisyon, açı, hız, ivmelenme ve darbe gibi pek çok ölçümü kaydemekedir. Biyomekanik, spor ve eğiimde, gerçek zamanlı veriler problemlerin çözümü için gerekli bilgiyi sağlamakadır [1]. Harekeli bir durumda insan vücu harekelerinin harici kameralar olmaksızın yakalanmasını sağlayan sisemler bulunmakadır. Mekanik algılayıcılar insan vücuduna giyilen açıölçerler kullanırlar. Bu açı ölçüm aygıları eklemlerdeki açı bilgilerinden kinemaik algorimalar kullanarak vücu pozisyonunu algılarlar. Vücudun yumuşak dokusu algılayıcılarda pozisyon haaları meydana geirir ve bu aygıların yerleşimi de oldukça problemlidir. İnersiyal algılayıcıların hareke analizinde kullanımı ercih edilen bir yönemdir [2,3]. Kesin bir şekilde oryanasyon bilgisinin elde edilmesinde pek çok yönem önerilmişir [4]. Akseleromereler yerçekimine göre dikey ivmeyi ölçerek yön bilgisi üreirler. Manyeik algılayıcılar yaay eksende bir pusula gibi kararlılığı sağlarlar. Bunun gibi pek çok algılayıcıdan gelen bilgiler sürekli olarak oryanasyon bilgisinin elde edilmesini sağlar. Her bir vücu ekleminden hesaplanan oryanasyonlar kullanılarak vücu pozisyonu espi edilir [5]. Şekil 1: Xsens Moven hareke yakalama donanımı. Karmaşık vücu eklemlerinin ve sır, omuz gibi sabi olmayan

2 vücu bölgelerinin doğru bir şekilde izlenmesi üçen fazla serbeslik derecesi ile mümkün olabilir. Oryanasyon abanlı bir hareke yakalama siseminde koşma ve zıplama esnasındaki ayakların analizi mümkün olmamakadır [2]. İnersiyal algılayıcı modülleri ile vücu eklemlerinin alı serbeslik derecesinde izlenebilmesi ancak jiroskop ve akseleromerelerin dahil edilmesiyle gerçekleşirilebilir. Ancak birleşirmede meydana gelen kaymalardan dolayı, elde edilen kesirimler ancak birkaç saniyelik süre için doğrudur [6]. Akusik veya manyeik izleyiciler gibi diğer vücuda giyilen sisemler ile inersiyal kesirimlerin birleşirilmesi ile kaymalar önlenebilir. Xsens Moven hareke yakalama sisemi amamen giyilebilir algılayıcılardan oluşan bir hareke yakalama sisemidir. Sisem vücu bölümlerinin oryanasyon ve pozisyon değişikliklerini jiroskop ve akseleromere işarelerinin birleşirilmesiyle vücudun biyomekanik karakerisiğini oraya koymakadır. Aynı zamanda sisem, 120 Hz güncelleme hızı ile gerçek zamanlı olarak çalışmakadır. Moven Sudio yazılımı sayesinde harekelerin üç boyulu olarak incelenmesi ve kaydedilmesi sağlanabilmekedir [2]. Kalibrasyon aşamasında algılayıcı modülünün vücu bölümüne göre oryanasyonu ve eklemler arasındaki rölaif uzaklıkların hesaplanması gerekir. Daha önceden belirlenmiş olan bir pozisyonun kullanıcı arafından gerçekleşirilmesi isenmekedir. T pozisyonu adı verilen duruş Şekil 2 de verilmişir. Algılayıcının vücu bölgesine olan roasyonu ( BA q ), küresel çerçevedeki algılayıcının oryanasyonu ( KAq ) ile her bir bölgedeki bilinen oryanasyonlar ( KBq ) eşleşirilerek bulunur [2]: KB q = KAq BA (1) q Burada kuaerniyon çarpımını ve * kuaerniyonun kompleks eşleniğini belirmekedir [8]. Bir sonraki aşamada kişiye belli bir hareke yapırılarak oryanasyon ve açısal hız bilgileriyle algılayıcı oryanasyonu hesaplanır. Bu çalışmada inersiyal algılayıcı abanlı bir hareke yakalama sisemi ile yürüyüş, folklör ve merdiven iniş/çıkış harekelerinin yakalanması uygulamaları gerçekleşirilmişir. 2. İnersiyal Hareke Yakalama Arabirimi Xsens Moven hareke yakalama arabirimi 16 MTx algılayıcı ve 2 Xbus Maser akarıcıdan meydana gelmekedir [7]. MTx; 3B jiroskop, akseleromere ve manyeomerelerden oluşan bir inersiyal ölçüm modülüdür. Büün algılayıcılar Xbus Maser cihazlarına bağlıdırlar ve senkronize edilen üm algılayıcı bilgileri kablosuz olarak en yakın bilgisayara ileilir. Algılayıcı ve kablolar bir likra elbiseye enegre edilmişir ve sisemin oplam ağırlığı 1.9 kg dır. Algılayıcı modüller ayaklar, al bacaklar, üs bacaklar, pelvis, omuzlar, kafa, üs kollar, ön kollar ve ellere Şekil 1 deki gibi yerleşirilir. Algılayıcıların vücuda yerleşirilmesinde hangi algılayıcının vücua hangi bölgede olduğu bilinmediği için bir kalibrasyon aşamasına ihiyaç duyulmakadır. Algılayıcıdan elde edilen bilgiler kesirim ve düzelme adımları içeren bir algılayıcı füzyon mekanizması ile birleşirilir. Kesirim aşamasında büün algılayıcılardan elde edilen bilgiler inersiyal navigasyon sisemi (INS) algorimaları ile işlenir. Daha sonra vücu bölgelerinin kinemaiği kesirilir ve vücudun biyomekanik modeli oraya çıkarılır. Zamanla inersiyal algılayıcılardan gelen bilgilerin birleşirilmesi sırasında gürülü, işare kayması veya oryanasyon haalarından kaynaklanan kayma haaları meydana gelir. Oryanasyon, hız ve pozisyon gibi bilgilerin elde edilmesi algılayıcı füzyon mekanizması sürekli olarak güncellenir [2]. Haa düzelme aşaması insan vücudunun biyomekanik karakerisikleriyle güncellenir. Eklemler vücudun dış dünyaya emas nokaları pozisyon ve hız ve diğer yardımcı algılayıcılar da bu adımda kullanılır. Elde edilen kinemaikler INS algorimasına ve kinemaik adımına her aşamada geri beslenir [2]. Şekil 2: T pozisyonu. Hız jiroskopları, açısal hızı ölçer (ω). Açısal hızın zamana göre inegrali alınırsa, açıdaki ve oryanasyondaki değişimi bulunur: KA q 1 = KA Ω 2 Burada ( KAq ), anında algılayıcıdan (A) küresel çerçeveye (K) olan roasyonu anımlayan kuaeriyondur. T = ( 0, ωx, ω y, ωz ) Ω ise ω açısal hızının kuaerniyon göserimidir. Lineer akseleromereler ivme (a) ve yer (2)

3 çekimini (g) algılayıcı koordinalarından vekör olarak ölçerler. Algılayıcı işareleri eğer algılayıcının oryanasyonu ( KAq ) biliniyorsa küresel referans siseminde şu şekilde ifade edilir [2]: + Burada x ve x Kalman güncellemesinden önceki ve sonraki durumları ve G ise Kalman kazancını belirir [9]. ( Ka K g ) = KAq ( Aa Ag ) KA (3) g Yer çekimi bileşeni denklemden çıkarılırsa ivmenin ( a ) hıza ( v ) göre bir kez ve pozisyona ( p ) göre iki kez inegrali alınırsa [2]: ( K ) = K (4) p a INS kinemaikleri vücu bölümlerinin kinemaiklerine akörün vücudunun vücu bölümlerinden meydana geldiği ve bu bölümlerin birbirine eklemler ile bağlı olduğu bir biyomekanik model kullanılarak ransfer edilir. U ile isimlendirilmiş bir vücu bölümüne ai eklem orjininin pozisyonu P ), oryanasyon KB ), uzunluk ( A U ), ( U 0 ( qu bilinirse, küresel çerçevedeki bir nokanın pozisyonu ( PU 1), şu şekilde hesaplanır [2]: K P = K U1 PU 0 + KBqU BSU KB qu =0 da L vücu bölümünün orjini ( P L0 ), nokasından U vücu bölgesinin P ), nokasına bağlıdır. ( U1 Her inersiyal ve vücu kinemaiği kesirimi aşamasında eklem pozisyonu ve roasyonunun haası ararak birikir. Bu haaya neden olan emenler algılayıcı gürülüsü ve harekelerle ilgili gürülülerdir. Bu haalar eklem ölçüm güncelleşirmeleri sırasında düzelilir. Haaların düzelilmesinde Kalman filresi kullanılır. Her bir eklem için pozisyon ilişkisi şu şekilde anımlanır [2]. y Cx + (5) = ω (6) Burada x U ve L ile isimlendirilen vücu bölgelerinin anındaki pozisyonlarını ihiva eden durum vekörüdür. C y ölçümündeki durum vekörüyle ilişkili olan marisir. ω ölçüm gürülüsüdür. İki vücu bölümü birleşiğinde ölçüm marisi olan C şu şekilde anımlanır: C = [ I 3 I3] (7) burada I 3 3x3 lük birim marisi sembolize eder. Bir Kalman filresi kullanılarak durum kesirimi şu şekilde yapılabilir: + = x x + G( y C x ) (8) Şekil 3: Global koordina siseminde vücu bölümleri koordina sisemleri [2]. Moven füzyon mooru her bir vücu bölümü için pozisyon, oryanasyon ve diğer kinemaik verisi B yi dünya sabi referans koordina sisemi K ye göre hesaplamakadır. Global koordina siseminde vücu bölümleri koordina sisemleri Şekil 3 de göserilmekedir. Varsayılan dünya sabi referans koordina sisemi kullanımı aşağıdakilerle birlike sağ el karezyen koordina sisemi olarak anımlanır [2]: Manyeik kuzey işare edildiği zaman X poziifir. Y sağ el koordinalarına göredir (Baı). Yukarı işare edildiği zaman Z poziifir. Genellikle, bir orak roasyon merkezden uzak bir KBB q bölümü ile birlike yakınsal KBA q segmeninin oryanasyonuyla anımlanır: BABB q = KBA q KBB q Burada x kuaerniyon çarpmayı ve * kuaerniyonun kompleks eşleniğini emsil emekedir. Orak açıları anımlayan, orak roasyon B A B Bq nun birkaç orak parameresi vardır: Cardan/Euler göserimi [10] Orak koordina sisemi [11] Sarmal açı [12] Kaydedilen mocap verisi uluslar arası sandarlar haline dönüşmüş BVH [13] veya FBX formalarına dönüşürebilir. Bu formalar 3d sudio max, XSI ve Moion Builder gibi popüler 3 boyu uygulamaları arafından direk olarak kullanılabilir. Özellikle Moion Builder uygulaması Moven Sudio yazılımı ile birlike çalışarak gerçek zamanlı karaker animasyonunu sağlayabilir. (8)

4 3. Uygulama 3.1. Biyomekanik hareke yakalama Biyomekanik uygulamalarında insanın harekelerinin çok hassas bir şekilde ölçülmesi gerekmekedir. Biyomekanik hasalık, yıpranma, yaşlanma, kaza ve zorlamalar sonucunda oluşan işlev bozukluklarını anımlamak amacıyla, fizyolojik işlevleri izlemek ve bunlarla ilgili veri oplamak için kullanılmakadır. diğer arafan, canlı sisemlerin edavi ve rehabiliasyonu, proez ve yapay organların asarımı, anaomik yapıların incelenmesi ve işlevlerin anımlanması uygulamalarında kullanılabilir [14]. Şekil 4 de merdiven iniş/çıkış harekeine ai mocap verilerinin elde edilmesi uygulaması görülmekedir. Uygulamaya başlamadan önce algılayıcıların kalibrasyonu için akör T- pozisyonuna geirilerek sisemin ilklendirme işlemi gerçekleşirilir. Daha sonra akörün belirli harekeleri yapması isenir. Bu uygulamada merdiven inme çıkma harekeine ai 3 boyulu mocap verileri elde edilmişir. Hareke esnasında elde edilen veriler kablosuz olarak akör yakınında bulunan bilgisayar isasyonuna gerçek-zamanlı olarak akarılmakadır. Şekil 5 da görülen uygulamada kapalı alanlarda navigasyon için bilinmediği varsayılan binanın planının çıkarılmasına yönelik bir hareke yakalama işlemi görülmekedir. Şekil 5: Kapalı alanlarda yaya navigasyonu için mocap verilerinin oplanması Karaker animasyonu Bilgisayar oyunları genellikle sporcuların veya doğa üsü güçleri olan karakerlerin animasyonu için harake yakalama sisemlerini kullanırlar. Sinema filmlerinde bilgisayar grafik efekleri için yine hareke yakalama sisemleri ercih edilmekedir. Şekil 6 da görülen uygulamada folklör yapan akörün halay çekme harekei sayısallaşırılarak Moven Sudio oramına akarılmışır. Bu aşamadan sonra elde edilen model, Moion Builder veya 3D Sudio Max gibi bir 3 boyulu animasyon yazılımına BVH veya FBX formaında akarılarak iskele üzerine arzu edilen karaker giydirilebilmekedir. Diğer arafan, elde edilen veriler uygun OpenGL oramlarına akarılarak bilgisayar oyunlarında kullanılabilmekedir. Şekil 4: Merdiven iniş/çıkış harekeine ai mocap verilerinin oplanması Kapalı alanlarda yaya navigasyonu Açık alanlarda navigasyon için GPS başa olmak üzere pek çok eknoloji gelişirilmişir. Ancak kapalı alanlarda bu eknolojiler kullanılamamakadır. Özellikle ifayecilik gibi kapalı alanlarda icra edilen ve ehlike arz eden meslek gruplarında kapalı alan navigasyonu oldukça önemlidir. En köü durum senaryoları şu şekilde özelenebilir: bina yerleşim planının bilinmiyor olması, zarar görmüş veya uygun olmayan çevre koşulları, muhemel sıfır görüş alanı (duman, sis vb.), RF ileişimi bozucu ekenler, hassasiye kısılamaları ve uzak mesafelerdir [15]. Şekil 6: Halay çekme harekeinin Moven Sudio oramına akarılması.

5 4. Sonuçlar Hareke yakalama eknolojisi son yıllarda biyomekanik, yaya navigasyonu, eğiim ve simülasyon, sanal gerçeklik ve karaker animasyonu alanlarında oldukça önem kazanmışır. Akusik, inersiyal, LED, manyeik veya reflekif işareleyicili veya bunların kombinasyonu şeklinde pek çok hareke yakalama sisemi gelişirilmişir. İnersiyal abanlı harake yakalama arabirimlerinin yüksek hassasiye, yüksek hareke kabiliyei gibi özellikleri ön plana çıkmakadır. Bu çalışmada, Xsens Moven inersiyal hareke yakalama sisemi ile akör üzerinde kalibrasyon işlemi gerçekleşirilmişir. Biyomekanik, kapalı alanlarda yaya navigasyonu ve karaker animasyonuna yönelik hareke verileri elde edilmiş ve Moven Sudio oramında sayısallaşırılmışır. Elde edilen veriler, daha sonraki çalışmalarda biyomekanik analiz, navigasyon ve 3 boyulu karaker animasyonu uygulamalarında kullanılacakır. [13] Lander, J., Working wih moion capure file formas, Game Developer, no. Jan., pp , [14] hp://biomechanics.me.meu.edu.r/presenaions/anao mi-biyomekanik pp [15] hp://www.xsens.com/saic/documens/userupload/pa pers/beauregard_wpnc_omnidirecionalpdr.pdf 5. Teşekkür Bu çalışma TÜBİTAK 107Y159 kodu ile deseklenmekedir. 6. Kaynaklar [1] hp://en.wikipedia.org/wiki/moion_capure - [2] Roeenberg, D., Luinge, H., Slycke, P., Moven: Full 6DOF Human Moion Tracking Using Miniaure Inerial Sensors, Xsens Technologies, [3] Morris, J., Acceleromery A echnique for he measuremen of human body movemens, Journalof Biomechanic, vol. 6, pp , [4] Foxlin, E., Inerial-head racker sensor fusion by a complemenary separae-bias Kalman filer, in Proceedings of VRAIS 96, 1996, pp [5] Bachmann, E., Inerial and magneic racking of limb segmen orienaion for insering humans ino synheic environmens, PhD Thesis, Naval Posgraduae School, [6] Giasani, D., Macellari, V., Maccioni, G., Macellari, V., The developmen and es of a device for he reconsrucion of 3-D posiion and orienaion by means of a kinemaic sensor assembly wih rae gyroscopes and acceleromeers, IEEE Transacions on Biomedical Engineering, vol. 52, no. 7, pp , [7] Xsens Technologies, hp://www.xsens.com [8] Kuipers, J., Quaernions and Roaion Sequences, Princeon Universiy Press, [9] Gelb, A., Applied Opimal Esimaion, The M.I.T. pres, [10] Cole, G., Nigg, B., Ronsky, J., Yeadon, M., Applicaions of he join coordinae sysem o hreedimensional join aiude and movemen represenaion: a sandardizaion proposal, Journal of Biomechanics, vol. 115, no. 4A, pp , [11] Grood, E., Sunay, W., A join coordinae sysem for he clinical descripion of hree dimensional moions: applicaion o he knee, Journal of Biomechanics, vol. 105, no. 2, pp , [12] Kinzel, G., Hall, A., Hillberry, B., Measuremen of he oal moion beween wo body segmens. I Analyical developmen, Journal of Biomechanics, vol. 5, no. 1, pp , 1972.

Makine Öğrenmesi 8. hafta

Makine Öğrenmesi 8. hafta Makine Öğrenmesi 8. hafa Takviyeli Öğrenme (Reinforcemen Learning) Q Öğrenme (Q Learning) TD Öğrenme (TD Learning) Öğrenen Vekör Parçalama (LVQ) LVQ2 LVQ-X 1 Takviyeli Öğrenme Takviyeli öğrenme (Reinforcemen

Detaylı

Eş Zamanlı Yazılımlarda Güvenilirlik Analizi : Literatür Taraması

Eş Zamanlı Yazılımlarda Güvenilirlik Analizi : Literatür Taraması Eş Zamanlı Yazılımlarda Güvenilirlik Analizi : Lieraür Taraması Erku Tekeli Çukurova Üniversiesi, Kozan Meslek Yüksekokulu, Adana eekeli@cu.edu.r Öze: Son yıllarda yüksek başarımlı hesaplamalara olan ihiyaçlar

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI TERS PERSPEKTİF DÖNÜŞÜM İLE YÜZEY DOKUSU ÜRETİMİ

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI TERS PERSPEKTİF DÖNÜŞÜM İLE YÜZEY DOKUSU ÜRETİMİ İANBUL İCARE ÜNİERİEİ BİLGİAAR MÜHENDİLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİAAR İEMLERİ LABORAUARI ER PERPEKİF DÖNÜŞÜM İLE ÜZE DOKUU ÜREİMİ Bu deneyde, genel haları ile herhangi bir yüzeye bir dokunun kopyalanması üzerinde

Detaylı

Ters Perspektif Dönüşüm ile Doku Kaplama

Ters Perspektif Dönüşüm ile Doku Kaplama KRDENİZ EKNİK ÜNİERSİESİ BİLGİSR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSR GRFİKLERİ LBORURI ers Perspekif Dönüşüm ile Doku Kaplama 1. Giriş Bu deneyde, genel haları ile paralel ve perspekif izdüşüm eknikleri, ers perspekif

Detaylı

Hareketi Algılayan Kamera Destekli Güvenlik Programı. Motion Detecting Camera Assisted Security Program

Hareketi Algılayan Kamera Destekli Güvenlik Programı. Motion Detecting Camera Assisted Security Program BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ, CİLT: 4, SAYI: 2, MAYIS 2011 19 Harekei Algılayan Kamera Desekli Güvenlik Programı Hüseyin ÇAKIR 1, Habibe Kübra BABACAN 2 1, 2 Bilgisayar Eğiimi Bölümü, Gazi Üniversiesi,

Detaylı

Q4.1. Motor. Kablo. Asansör

Q4.1. Motor. Kablo. Asansör Q4.1 Şekilde çelik bir kablo ile yukarı doğru sabi hızla çekilen asansör görülmekedir. Büün sürünmeleri ihmal eiğimizde; Çelik kablonun asansöre uyguladığı kuvve için ne söylenebilir? Kablo Moor v Asansör

Detaylı

DAİRESEL HAREKET Katı Cisimlerin Dairesel Hareketi

DAİRESEL HAREKET Katı Cisimlerin Dairesel Hareketi BÖLÜM 1 DAİRESEL HAREKET 1. DAİRESEL HAREKET 1.1. Kaı Cisimlerin Dairesel Harekei Açısal Yer Değişim: Bir eksen erafında dönmeke olan bir cismin (eker ezgah mili, volan vb.) dönme ekisi ile bir iş yapılır.

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

Yazılım Mimarisinin Kalite Gereksinimleri: Yazılım Güvenilirliği

Yazılım Mimarisinin Kalite Gereksinimleri: Yazılım Güvenilirliği Yazılım Mimarisinin Kalie Gereksinimleri: Yazılım Güvenilirliği Kaan Kurel İzmir Ekonomi Üniversiesi kaan.kurel@ieu.edu.r Şaban Eren Yaşar Üniversiesi saban.eren@yasar.edu.r Özeçe Yazılım güvenilirliği

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

= t. v ort. x = dx dt

= t. v ort. x = dx dt BÖLÜM.4 DOĞRUSAL HAREKET 4. Mekanik Mekanik konusu, kinemaik ve dinamik olarak ikiye ayırmak mümkündür. Kinemaik cisimlerin yalnızca harekei ile ilgilenir. Burada cismin hareke ederken izlediği yol önemlidir.

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ

ANKARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SANAL ARTIRILMIŞ VE AKILLI TEKNOLOJİLER (SAAT) LABORATUVARI SAAT Laboratuvarı Koordinatör: Yrd. Doç. Dr. Gazi Erkan BOSTANCI SAAT

Detaylı

İnönü Bulvarı No:27, 06490, Bahçelievler / Ankara-Türkiye hasan.tiryaki@euas.gov.tr, mehmet.bulut@euas.gov.tr. ikocaarslan@kku.edu.

İnönü Bulvarı No:27, 06490, Bahçelievler / Ankara-Türkiye hasan.tiryaki@euas.gov.tr, mehmet.bulut@euas.gov.tr. ikocaarslan@kku.edu. Termik Sanralların Konrol Sisemlerinde Teknolojik Gelişmeler ve Verimlilik Technologic Developmens on Conrol Sysems of Thermal Power Plans and Efficiency Hasan TİRYAKİ 1, Mehme BULUT 2, İlhan KOCAARSLAN

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi * Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Anabilim Dalı * Elektronik Laboratuarı I

Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi * Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Anabilim Dalı * Elektronik Laboratuarı I Karadeniz Teknik Üniversiesi Mühendislik Fakülesi * Elekrik-Elekronik Mühendisliği Bölümü Elekronik Anabilim alı * Elekronik Laborauarı I FET.Lİ KUETLENİİCİLE 1. eneyin Amacı FET Transisörlerle yapılan

Detaylı

Su Yapıları II Aktif Hacim

Su Yapıları II Aktif Hacim 215-216 Bahar Su Yapıları II Akif Hacim Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversiesi Mühendislik Mimarlık Fakülesi İnşaa Mühendisliği Bölümü Yozga Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversiesi n aa Mühendisli

Detaylı

13 Hareket. Test 1 in Çözümleri. 4. Konum-zaman grafiklerinde eğim hızı verir. v1 t

13 Hareket. Test 1 in Çözümleri. 4. Konum-zaman grafiklerinde eğim hızı verir. v1 t 3 Hareke Tes in Çözümleri X Y. cisminin siseme er- diği döndürme ekisi 3mgr olup yönü saa ibresinin ersinedir. cisminin siseme erdiği döndürme ekisi mgr olup yönü saa ibresi yönündedir. 3mgr daha büyük

Detaylı

Diabetik Retinopatinin Otomatik Algılanması Amacıyla. Göz Görüntüsünden Kan Damarlarının Eşiklenmesi

Diabetik Retinopatinin Otomatik Algılanması Amacıyla. Göz Görüntüsünden Kan Damarlarının Eşiklenmesi Diabeik Reinopainin Oomaik Algılanması Amacıyla Göz Görünüsünden Kan Damarlarının Eşiklenmesi Vasif NABİYEV, Salih BAHÇEKAPILI Karadeniz Teknik Üniversiesi, Mühendislik Fakülesi, Bilgisayar Mühendisliği

Detaylı

GÜÇ SİSTEMLERİNDE KADEME DEĞİŞTİRİCİ TRANSFORMATÖRLERİN KAOTİK OSİLASYONLARI

GÜÇ SİSTEMLERİNDE KADEME DEĞİŞTİRİCİ TRANSFORMATÖRLERİN KAOTİK OSİLASYONLARI GÜÇ SİSEMLERİNDE KADEME DEĞİŞİRİCİ RANSFORMAÖRLERİN KAOİK OSİLASYONLARI Kadir ABACI Mehme Ali YALÇIN Yılmaz UYAROĞLU 3 Hüseyin GELBERİ 4 Elekrik-Elekronik Mühendisliği Bölümü Sakarya Üniversiesi, Esenepe

Detaylı

MEH535 Örüntü Tanıma

MEH535 Örüntü Tanıma MEH535 Örünü Tanıma 4. Paramerik Sınıflandırma Doç.Dr. M. Kemal GÜLLÜ Elekronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü web: hp://akademikpersonel.kocaeli.edu.r/kemalg/ E-posa: kemalg@kocaeli.edu.r Paramerik

Detaylı

ROBOT TAKIMI ĐLE EŞ ZAMANLI KONUM BELĐRLEME VE HARĐTALAMA

ROBOT TAKIMI ĐLE EŞ ZAMANLI KONUM BELĐRLEME VE HARĐTALAMA YILDIZ TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ FEN BĐLĐMLERĐ ENSTĐTÜSÜ ROBOT TAKIMI ĐLE EŞ ZAMANLI KONUM BELĐRLEME VE HARĐTALAMA Bilgisayar Mühendisi Ozan ÖZIŞIK FBE Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalında Hazırlanan YÜKSEK

Detaylı

Hiyerarşik Kontrol ile Güç Regülasyonlu DC/DC Sürücü Tasarımı

Hiyerarşik Kontrol ile Güç Regülasyonlu DC/DC Sürücü Tasarımı Hiyerarşik Konrol ile Güç egülasyonlu Tasarımı B. Baykan Alagöz, Cemal Keleş, Asım Kaygusuz, Yusuf Kaplan, Abdulkerim Karabiber ElekrikElekronik Mühendisliği Bölümü İnönü Üniversiesi, Malaya cemal.keles@inonu.edu.r

Detaylı

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ . BÖÜM HAREET.. 3. MODE SORU - DEİ SORUARIN ÇÖZÜMERİ 3 Araç, (-) aralığında + yönünde hızlanmaka, (-) aralığında + yönünde yavaşlamaka, (-3) aralığında ise - yönünde hızlanmakadır. Aracın hız- grafiği

Detaylı

ROBOTİK SİSTEMLER VE MADENCİLİKTE KULLANIMININ ARAŞTIRILMASI INVESTIGATION OF ROBOTIC SYSTEMS AND USING IN MINING

ROBOTİK SİSTEMLER VE MADENCİLİKTE KULLANIMININ ARAŞTIRILMASI INVESTIGATION OF ROBOTIC SYSTEMS AND USING IN MINING Yıl: 2009, Cil:2, Sayı:4, Sayfa:412-425 TÜBAV BİLİM DERGİSİ ROBOTİK SİSTEMLER VE MADENCİLİKTE KULLANIMININ ARAŞTIRILMASI M. Kemal ÖZFIRAT Dokuz Eylül Üniversiesi Mühendislik Fakülesi Maden Müh. Böl. 35160

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ Aaürk Ü. İİBF Dergisi, 0. Ekonomeri ve İsaisik Sempozyumu Özel Sayısı, 20 463 YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ Oğuz KAYNAR Serkan TAŞTAN 2 Ferhan DEMİRKOPARAN 3 Öze: Doğalgaz emini nokasında

Detaylı

Android Telefonlarla Yol Bozukluklarının Takibi: Kitle Kaynaklı Alternatif Çözüm

Android Telefonlarla Yol Bozukluklarının Takibi: Kitle Kaynaklı Alternatif Çözüm Galatasaray Üniversitesi Android Telefonlarla Yol Bozukluklarının Takibi: Kitle Kaynaklı Alternatif Çözüm Mustafa Tekeli, Özlem Durmaz İncel İçerik Giriş Literatür Özeti Sistem Mimarisi / Metodoloji Öncül

Detaylı

T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN3304 ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI II

T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN3304 ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI II T.. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI II DENEY : TEK BESLEMELİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİİLER DENEY GRUBU :... DENEYİ YAPANLAR

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE NİĞDE BÖLGESİNİN ELEKTRİK YÜK TAHMİNİ

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE NİĞDE BÖLGESİNİN ELEKTRİK YÜK TAHMİNİ YAPAY SİNİR AĞLARI İLE NİĞDE BÖLGESİNİN ELEKRİK YÜK AHMİNİ anku YALÇINÖZ Saadedin HERDEM Ulaş EMİNOĞLU Niğde Üniversiesi, Mühendislik-Mimarlık Fakülesi Elekrik-Elekronik Mühendisliği Bölümü, Niğde 5 /

Detaylı

NX Motion Simulation:

NX Motion Simulation: NX Motion Simulation: Mekanizma Hareket Analizi UNIGRAPHICS NX yazılımının modüllerinden biri olan NX Motion Simulation, NX Dijital Ürün Tasarımı ailesinin mühendislik bileşenlerinden birisidir. Motion

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2007, CİLT XXII, SAYI 1 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Araş. Gör. Burcu KIRAN * Öze Bu çalışmada, reel döviz kuru

Detaylı

ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ

ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısalmalar Amaç ve kapsam MADDE 1- (1Bu Tebliğ, 4628 sayılı

Detaylı

ELM201 ELEKTRONİK-I DERSİ LABORATUAR FÖYÜ

ELM201 ELEKTRONİK-I DERSİ LABORATUAR FÖYÜ TC SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİKELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ELM21 ELEKTRONİKI DERSİ LABORATUAR FÖYÜ DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI: SINIFI: OKUL NO:

Detaylı

ELN3304 ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI II DENEY 3 TEK BESLEMELİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİLER

ELN3304 ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI II DENEY 3 TEK BESLEMELİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİLER T.. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI II DENEY TEK BESLEMELİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİİLER Deneyi Yapanlar Grubu Numara

Detaylı

NL lmk : NU t k : Y t lmk : TEF t : E ijmlk : Q t mlk :

NL lmk : NU t k : Y t lmk : TEF t : E ijmlk : Q t mlk : TİMAK-Tasarım İmala Analiz Kongresi 26-28 Nisan 2006 - BALIKESİR OTOMATİK YÖNLENDİRİCİLİ ARAÇ SİSTEMLERİNİN YENİDEN TASARIMI İÇİN BİR MATEMATİKSEL MODELLEME YAKLAŞIMI KALENDER, Yeşim, TÜRKBEY, Orhan Gazi

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 147 158 Ocak 2003

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 147 158 Ocak 2003 DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cil: 5 Sayı: 1 sh. 147 158 Oak 003 MAKSİMUM GÜÇ NOKTAS İZLEYİCİLİ FOTOVOLTAİK SİSTEMLERİN OPTİMUM DİZAYN VE ÇALŞMA KOŞULLARNN ARAŞTRLMAS (NVESTGATON

Detaylı

BARAJ GÖLLERİNDE DEPREM SIRASINDA OLUŞAN HİDRODİNAMİK BASINÇLARIN SAYISAL BENZETİMİ

BARAJ GÖLLERİNDE DEPREM SIRASINDA OLUŞAN HİDRODİNAMİK BASINÇLARIN SAYISAL BENZETİMİ Eskişehir Osmangazi Üniversiesi Mühendislik Mimarlık Fakülesi Dergisi Cil:XXII, Sayı:3, 29 Journal of Engineering and Archiecure Faculy of Eskişehir Osmangazi Universiy, Vol: XXII, No:3, 29 Makalenin Geliş

Detaylı

Reaksiyon Derecesi ve Hız Sabitlerinin Bulunması

Reaksiyon Derecesi ve Hız Sabitlerinin Bulunması ERİYES ÜNİVERSİTESİ Reaksiyon Derecesi ve Hız Sabilerinin Bulunması MÇ Herhangi bir reaksiyon için reaksiyon derecesi ve hız sabiinin belirlenmesi. ÖN BİLGİ Kimyasal reaksiyonların nasıl, ne hızda ve hangi

Detaylı

İŞARETLER ve SİSTEMLER (SIGNALS and SYSTEMS)

İŞARETLER ve SİSTEMLER (SIGNALS and SYSTEMS) İŞARETLER ve SİSTEMLER (SIGNALS and SYSTEMS) Yrd. Doç. Dr. Musafa Zahid YILDIZ musafayildiz@sakarya.edu.r oda no: 469 Kaynaklar: 1. Signals and Sysems, Oppenheim. (Türkçe versiyonu: Akademi Yayıncılık)

Detaylı

ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI

ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI ÇOKLU DOĞRUSALLIĞIN ANLAMI Çoklu doğrusal bağlanı; Bağımsız değişkenler arasında doğrusal (yada doğrusala yakın) ilişki olmasıdır... r xx i j paramereler belirlenemez hale gelir.

Detaylı

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Bölüm-10 DAİRESEL HAREKETTE HIZ, İVME VE AÇISAL YOL

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Bölüm-10 DAİRESEL HAREKETTE HIZ, İVME VE AÇISAL YOL Bölüm-10 DAİRESEL HAREKETTE HIZ, İVME VE AÇISAL YOL 10.1. Düzgün Dairesel Hareke Bir eksen erafında harekeli bir nokanın düzenli olarak dönmesi düzgün dairesel hareke olarak anımlanır. Mesela bir ornanın

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI VE ARIMA MODELLERİNİN MELEZ YAKLAŞIMI İLE ZAMAN SERİLERİNDE ÖNGÖRÜ

YAPAY SİNİR AĞLARI VE ARIMA MODELLERİNİN MELEZ YAKLAŞIMI İLE ZAMAN SERİLERİNDE ÖNGÖRÜ YAPAY SİNİR AĞLARI VE ARIMA MODELLERİNİN MELEZ YAKLAŞIMI İLE ZAMAN SERİLERİNDE ÖNGÖRÜ Erol EĞRİOĞLU Haceepe Üniversiesi, Fen Fakülesi, İsaisik Bölümü, 06532, Beyepe, Ankara, TÜRKİYE, erole@haceepe.edu.r

Detaylı

Ç A L I Ş M A N O T L A R I. Haberleşme Teknolojileri Dr.Aşkın Demirkol İşaret tipleri

Ç A L I Ş M A N O T L A R I. Haberleşme Teknolojileri Dr.Aşkın Demirkol İşaret tipleri İşare ipleri Bu bölümde emel işare ipleri bulundukları kaegori ve sınıflarına göre model ve işlevleriyle ele alınacakır. Analog ve Dijial İşareler Analog işarelerle, sürekli-zaman işareleri daima karışırılır.

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMLI. 1. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 5. Konu ATIŞ HAREKETLERİ ETKİNLİK VE TEST ÇÖZÜMLERİ

11. SINIF KONU ANLATIMLI. 1. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 5. Konu ATIŞ HAREKETLERİ ETKİNLİK VE TEST ÇÖZÜMLERİ . SINIF KONU ANLATIMLI. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 5. Konu ATIŞ HAREKETLERİ ETKİNLİK VE TEST ÇÖZÜMLERİ 5 Aış Harekeleri. Ünie 5. Konu (Aış Harekeleri) A nın Çözümleri. a. K cismi bulunduğu konumdan serbes

Detaylı

BİR ELEKTROMEKANİK SİSTEMİN STATİK DAVRANIŞININ İNCELENMESİ

BİR ELEKTROMEKANİK SİSTEMİN STATİK DAVRANIŞININ İNCELENMESİ Uludağ Üniversiesi Müendislik-Mimarlık Fakülesi Dergisi, Cil 8, Sayı, 003 BİR ELEKTROMEKNİK SİSTEMİN STTİK DVRNIŞININ İNCELENMESİ Gürsel ŞEFKT * İbraim YÜKSEL Öze: Elekronik elemanların ızlı gelişimi,

Detaylı

BAĞIL HAREKET BÖLÜM 6

BAĞIL HAREKET BÖLÜM 6 ĞI HREET ÖÜ 6 1 ODE SORU 1 DE SORURI ÇÖZÜER ( ) (+) 4 ve araçlarının birbi- rine göre hızları en küçük olur P 2 yaay yol CEP 3 2 5 olur aracındaki gözlemciye göre aracının hızı; 5 6 olur 2 Şekildeki konum-

Detaylı

DENEY 1. İşlemsel Kuvvetlendiricili (OP-AMP) Devrelerin AC Uygulamaları

DENEY 1. İşlemsel Kuvvetlendiricili (OP-AMP) Devrelerin AC Uygulamaları ULUDĞ ÜNİESİTESİ MÜHENDİSLİK FKÜLTESİ ELEKTİK-ELEKTONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN04 Elekrik Devreleri Laborauarı II 03-04 Bahar DENEY İşlemsel Kuvvelendiricili (OP-MP) Devreler Uygulamaları Deneyi Yapanın

Detaylı

BÖLÜM-9 TAŞKIN ÖTELENMESİ (FLOOD ROUTING)

BÖLÜM-9 TAŞKIN ÖTELENMESİ (FLOOD ROUTING) BÖLÜM-9 TAŞKIN ÖTELENMEİ (FLD RUTING) 9. GİRİŞ Tarih göseriyor ki pek çok medeniye kurulurken, insanlar için suyun vazgeçilmez öneminden dolayı akarsu kenarları ercih edilmişir. Bunun içme ve sulama suyunu

Detaylı

Öğr. Gör. Selçuk ŞİMŞEK İlköğretim Bölümü Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı Eğitim Fakültesi.Pamukkale Üniversitesi

Öğr. Gör. Selçuk ŞİMŞEK İlköğretim Bölümü Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı Eğitim Fakültesi.Pamukkale Üniversitesi PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ 2. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN BEDEN EĞİTİMİ ve OYUN DERSİNİ SAĞLIK ve SAĞLANAN OLANAKLAR AÇISINDAN DEĞERLENDİRMELERİ Öğr. Gör. Selçuk ŞİMŞEK

Detaylı

İşaret ve Sistemler. Ders 9: Sistemlere Giriş

İşaret ve Sistemler. Ders 9: Sistemlere Giriş İşare ve Sisemler Ders 9: Sisemlere Giriş Sisem Kavramı Belirli bir işi görmek için bir araa geirilmiş alelerin ve devrelerin ümüne birden SİSEM adı verilir. Başka bir deişle sisem, fiziksel bir sürecin

Detaylı

bilgisi ht () kanalından iletilmek istenmektedir. Aşağıda filtre çıkışlarından hangisi iletilmek istenen işarete (veriye) ait olabilir.

bilgisi ht () kanalından iletilmek istenmektedir. Aşağıda filtre çıkışlarından hangisi iletilmek istenen işarete (veriye) ait olabilir. ANALOG VERİ BAND GENİŞLİĞİ Örnek 2 Bir haberleşme siseminde x( ) sinc (5000 ) bilgisi h () kanalından ileilmek isenmekedir. Aşağıda filre çıkışlarından hangisi ileilmek isenen işaree (veriye) ai olabilir.

Detaylı

Çift Üstel Düzeltme (Holt Metodu ile)

Çift Üstel Düzeltme (Holt Metodu ile) Tahmin Yönemleri Çif Üsel Düzelme (Hol Meodu ile) Hol meodu, zaman serilerinin, doğrusal rend ile izlenmesi için asarlanmış bir yönemdir. Yönem (seri için) ve (rend için) olmak üzere iki düzelme kasayısının

Detaylı

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa Gazi Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Vol/Cil 3, No/Sayı 6, 216 Mevsimsel Koinegrasyon Analizi Güney Afrika Örneği Jeanine NDIHOKUBWAYO Yılmaz AKDİ Öze Bu çalışmada 1991-2134 dönemi Güney Afrika ekonomik

Detaylı

Diş sayısı tam sayı olması gerekmektedir. p p d. d m = ve

Diş sayısı tam sayı olması gerekmektedir. p p d. d m = ve DĐŞLĐLER Diş Boyuları Taba Kavisi (Fille Radius) Diş başı yüksekliği (Addedum) Taba yüksekliği(dededum) Diş yüksekliği (Addedum +Dededum) Taksima (Circular pich) Diş kalılığı (Tooh Thickess) Dişler arasıdaki

Detaylı

GEFRAN PID KONTROL CİHAZLARI

GEFRAN PID KONTROL CİHAZLARI GEFRAN PID KONTROL CİHAZLARI GENEL KONTROL YÖNTEMLERİ: ON - OFF (AÇIK-KAPALI) KONTROL SİSTEMLERİ: Bu eknik en basi konrol ekniğidir. Ölçülen değer (), se değerinin () üzerinde olduğunda çıkış sinyali açılır,

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMLI. 1. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 4. Konu SABİT İVMELİ HAREKET ETKİNLİK VE TEST ÇÖZÜMLERİ

11. SINIF KONU ANLATIMLI. 1. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 4. Konu SABİT İVMELİ HAREKET ETKİNLİK VE TEST ÇÖZÜMLERİ . SINIF ONU ANLATIMLI. ÜNİTE: UVVET VE HAREET. onu SABİT İVMELİ HAREET ETİNLİ VE TEST ÇÖZÜMLERİ Sabi İmeli Hareke. Ünie. onu (Sabi İmeli Hareke). (m/s) A nın Çözümleri. İme- grafiklerinde doğru ile ekseni

Detaylı

ÖDEV SORULARI Güz Yarıyılı Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Sedef Kent

ÖDEV SORULARI Güz Yarıyılı Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Sedef Kent LĐNEER CEBĐR ve UYGULMLRI DERSĐ ÖDEV SORULRI 9- Güz Yarıyılı Öğreim Üyesi: Prof. Dr. Sedef Ken Ödev ile ilgili açıklamalar:. Derse ai dör bölümden oluşan ödevlerin amamı buradadır. ncak ödevler konular

Detaylı

MADDESEL NOKTANIN EĞRİSEL HAREKETİ

MADDESEL NOKTANIN EĞRİSEL HAREKETİ Silindirik Koordinatlar: Bazı mühendislik problemlerinde, parçacığın hareketinin yörüngesi silindirik koordinatlarda r, θ ve z tanımlanması uygun olacaktır. Eğer parçacığın hareketi iki eksende oluşmaktaysa

Detaylı

Online teknik sayfa KHU53-XXX00354 KH53 LINEER ENCODER

Online teknik sayfa KHU53-XXX00354 KH53 LINEER ENCODER Online teknik sayfa KHU53-XXX00354 KH53 A B C D E F Resimler farklı olabilir Sipariş bilgileri Tip Diğer cihaz modelleri ve aksesuar Stok no. KHU53-XXX00354 1030076 www.sick.com/kh53 Ürün açıklaması POMUX

Detaylı

Mühendislik Mekaniği Statik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Mühendislik Mekaniği Statik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Mühendislik Mekaniği Statik Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 10 Eylemsizlik Momentleri Kaynak: Mühendislik Mekaniği: Statik, R. C.Hibbeler, S. C. Fan, Çevirenler: A. Soyuçok, Ö. Soyuçok. 10. Eylemsizlik Momentleri

Detaylı

Ünite. Kuvvet ve Hareket. 1. Bir Boyutta Hareket 2. Kuvvet ve Newton Hareket Yasaları 3. İş, Enerji ve Güç 4. Basit Makineler 5.

Ünite. Kuvvet ve Hareket. 1. Bir Boyutta Hareket 2. Kuvvet ve Newton Hareket Yasaları 3. İş, Enerji ve Güç 4. Basit Makineler 5. 2 Ünie ue e Hareke 1. Bir Boyua Hareke 2. ue e Newon Hareke Yasaları 3. İş, Enerji e Güç 4. Basi Makineler. Dünya e Uzay 1 Bir Boyua Hareke Tes Çözümleri 3 Tes 1'in Çözümleri 3. 1. Süra skaler, hız ekörel

Detaylı

6.2. Güç Denklemleri: Güç, tanım olarak transfer edilen enerji veya yapılan işin oranıdır. Matematiksel olarak, W P = (6.1) t

6.2. Güç Denklemleri: Güç, tanım olarak transfer edilen enerji veya yapılan işin oranıdır. Matematiksel olarak, W P = (6.1) t BÖLÜM 6 GÜÇ 6.1.Giriş: Günümüz dünyasının karşı karşıya olduğu önemli sorunlardan birisi de enerji krizleridir. Perolden üreilen enerji hızla ükeildiğinden dolayı yeni enerji kaynakları bulunması zorunluluk

Detaylı

VİDEO GÖRÜNTÜLERİNDEN ARAÇ TAKİBİ

VİDEO GÖRÜNTÜLERİNDEN ARAÇ TAKİBİ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ VİDEO GÖRÜNTÜLERİNDEN ARAÇ TAKİBİ Elekrik Müh. Aydoğan AKÇAY FBE Elekrik Mühendisliği Anabilim Dalı Konrol ve Oomasyon Programında Hazırlanan YÜKSEK LİSANS

Detaylı

KADEME DEĞİŞTİRİCİ TRANSFORMATÖRLERN ÇATALLAŞMA ANALİZİ İLE DİNAMİK GERİLİM KARARLILIĞI

KADEME DEĞİŞTİRİCİ TRANSFORMATÖRLERN ÇATALLAŞMA ANALİZİ İLE DİNAMİK GERİLİM KARARLILIĞI KADEME DEĞİŞTİRİCİ TRANSFORMATÖRLERN ÇATALLAŞMA ANALİZİ İLE DİNAMİK GERİLİM KARARLILIĞI Kadir ABACI Ercan KÖSE Mehme Ali YALÇ IN 3 Yılmaz UYAROĞLU 4 Elekronik ve Bilgisayar Eğiimi Bölümü, Mersin Üniversiesi,

Detaylı

TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLER

TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLER Karadeniz Teknik Üniversiesi Mühendislik Fakülesi * Elekrik-Elekronik Mühendisliği Bölümü Elekronik Anabilim Dalı * Elekronik Laborauarı I 1. Deneyin Amacı TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLER Transisörlerin yükseleç

Detaylı

Clever made! Ev otomasyonu için etkin çözüm. Merkezi,taşınabilir ve güvenli. Birlikte daha kolay.

Clever made! Ev otomasyonu için etkin çözüm. Merkezi,taşınabilir ve güvenli. Birlikte daha kolay. Clever made! Ev otomasyonu için etkin çözüm. Merkezi,taşınabilir ve güvenli. Birlikte daha kolay. B-Tronic Motorlar Çift-yönlü alıcı entegreli motorlar B01 Serisi Çift yönlü kablosuz alıcı ve hafıza fonksiyonu

Detaylı

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü-Fizik Bölümü

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü-Fizik Bölümü Massachusetts Teknoloji Enstitüsü-Fizik Bölümü Fizik 8.01 Ödev # 7 Güz, 1999 ÇÖZÜMLER Dru Renner dru@mit.edu 7 Kasım 1999 Saat: 21.50 Problem 7.1 (Ohanian, sayfa 271, problem 55) Bu problem boyunca roket

Detaylı

PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ

PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ Derya Birant, Alp Kut Dokuz Eylül Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İÇERİK Giriş PLC nedir? PLC lerin Uygulama

Detaylı

PIC İŞLEMCİ DENETİMLİ ADIM MOTOR MİKROADIM SÜRÜCÜSÜ. Erhan AKDOĞAN Marmara Üniversitesi Teknik Bilimler MYO, 81040, Göztepe eakdogan@marmara.edu.

PIC İŞLEMCİ DENETİMLİ ADIM MOTOR MİKROADIM SÜRÜCÜSÜ. Erhan AKDOĞAN Marmara Üniversitesi Teknik Bilimler MYO, 81040, Göztepe eakdogan@marmara.edu. 3. ULUSLARARAS İLERİ TEKNOLOJİLER SEMPOZYUMU, 18-0 AĞUSTOS 003, ANKARA PC LEMCİ DENETİMLİ ADM MOTOR MİKROADM SÜRÜCÜSÜ Erhan AKDOĞAN Marmara Üniversiesi Teknik Bilimler MYO, 81040, Gözepe eakdogan@marmara.edu.r

Detaylı

Standart Ürünler. Teleskopik Kapaklar. www.pei.eu

Standart Ürünler. Teleskopik Kapaklar. www.pei.eu Teleskopik Kapaklar Dünyada birçok firma Teleskopik kapakları üretmekte veya satmaktadır.firmamız hacimli ve standart ürünleri sağlama yeteneğiyle, pazardaki en tepe noktasına gelmiştir. Makinalara yapılan

Detaylı

PNÖMATİK TAŞIMA SİSTEMLERİ VE OPTİMUM TAŞIMA HIZININ BELİRLENMESİNDE KULLANILAN EŞİTLİKLER

PNÖMATİK TAŞIMA SİSTEMLERİ VE OPTİMUM TAŞIMA HIZININ BELİRLENMESİNDE KULLANILAN EŞİTLİKLER 105 PNÖMATİK TAŞIMA SİSTEMLERİ VE OPTİMM TAŞIMA HIZININ BELİRLENMESİNDE KLLANILAN EŞİTLİKLER Faih YILMAZ ÖZET Kaı akışkanların (oz,küçük aneli) aşınmasında kullanılan sisemlerden biriside Pnömaik Tasıma

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması Ahu Soylu, Mein Türkay* Koç Üniversiesi Endüsri Mühendisliği Bölümü Sarıyer, İsanbul ahusoylu@ku.edu.r,

Detaylı

Lineer Pivot Sulama ve Center Pivot Sulama Sistemlerinde Uzaktan RF Kontrol & İzleme & Pozisyon Kontrol Sistemleri

Lineer Pivot Sulama ve Center Pivot Sulama Sistemlerinde Uzaktan RF Kontrol & İzleme & Pozisyon Kontrol Sistemleri Lineer Pivot Sulama ve Center Pivot Sulama Sistemlerinde Uzaktan RF Kontrol & İzleme & Pozisyon Kontrol Sistemleri 1 -Makineların sulama oranı 2-Nem oranı 3-PIVOT Çalış / Dur 4- Pivot Enerjisini Aç / Kapat

Detaylı

Frozen-Time Eşzamanlı Fotoğraf Çekim ve Greenbox Video Oluşturma Sistemi

Frozen-Time Eşzamanlı Fotoğraf Çekim ve Greenbox Video Oluşturma Sistemi Gravi Bilişim Teknolojileri ve Danışmanlık Ltd. Şti. Frozen-Time Eşzamanlı Fotoğraf Çekim ve Greenbox Video Oluşturma Sistemi 1 Hakkımızda Gravi Bilişim Teknolojileri ve Danışmanlık Ltd. Şti., 2010 yılında

Detaylı

HİDROGRAFİK ÖLÇMELERDE ÇOK BİMLİ İSKANDİL VERİLERİNİN HATA ANALİZİ ERROR BUDGET OF MULTIBEAM ECHOSOUNDER DATA IN HYDROGRAPHIC SURVEYING

HİDROGRAFİK ÖLÇMELERDE ÇOK BİMLİ İSKANDİL VERİLERİNİN HATA ANALİZİ ERROR BUDGET OF MULTIBEAM ECHOSOUNDER DATA IN HYDROGRAPHIC SURVEYING HİDROGRAFİK ÖLÇMELERDE ÇOK BİMLİ İSKANDİL VERİLERİNİN HATA ANALİZİ N.O. AYKUT Yıldız Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, Harita Mühendisliği Bölümü, Ölçme Tekniği Anabilim Dalı, İstanbul, oaykut@yildiz.edu.tr

Detaylı

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ BANKA KREDİ PORTFÖLERİNİN ÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAANAN ALTERNATİF BİR ÖNTEM ÖNERİSİ K. Bau TUNA * ÖZ Ödememe riski banka kredilerini ve bankaların kredi porföylerini ekiler.

Detaylı

Bölüm 2: Bir Boyutta Hareket

Bölüm 2: Bir Boyutta Hareket Bölüm : Bir Boyua Hareke Kavrama Soruları 1- Harekeli bir cimin yer değişirmei ile aldığı yol aynımıdır? - Hız ile üra araındaki fark nedir? 3- Oralama ve ani hız araındaki fark nedir? 4- Ne zaman oralama

Detaylı

Yeryüzünde Hareket. Test 1 in Çözümleri. 3. I. yol. K noktasından 30 m/s. hızla düşen cismin L 50 noktasındaki hızı m/s, M noktasındaki 30

Yeryüzünde Hareket. Test 1 in Çözümleri. 3. I. yol. K noktasından 30 m/s. hızla düşen cismin L 50 noktasındaki hızı m/s, M noktasındaki 30 4 eryüzünde Hareke es in Çözümleri. nokasından serbes bırakılan cisim, 4 lik yolu e 3 olmak üzere iki eşi zamanda alır. Cismin 4 yolu sonundaki ızının büyüklüğü ise yolu sonundaki ızının büyüklüğü olur..

Detaylı

HAVACILIK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVAR CİHAZLARI ALIM İŞİ TEKNİK ŞARTNAME. Genel Çalışma Koşulları: 0-40 C. Sıcaklık

HAVACILIK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVAR CİHAZLARI ALIM İŞİ TEKNİK ŞARTNAME. Genel Çalışma Koşulları: 0-40 C. Sıcaklık HAVACILIK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVAR CİHAZLARI ALIM İŞİ TEKNİK ŞARTNAME Genel Çalışma Koşulları: Sıcaklık 0-40 C Nem 80% (31 C altında) 50% (40 C da) Elektrik Teknik şartnamede listelenen CİHAZ 1-12

Detaylı

Modern endüstri tesislerinde yer alan en önemli

Modern endüstri tesislerinde yer alan en önemli Plasik Zincirli İleiciler, Tasarımları ve Plasik Zincir Baklasının Analizi Muharrem E. BOĞOÇLU, C. Okay AZELOĞLU Yıldız Teknik Üniversiesi Makina Fakülesi ÖZET Günümüzün modern endüsri esislerinde yer

Detaylı

SÜREKLİ, KARIŞTIRMALI POLİMERİZASYON REAKTÖRÜNÜN BENZETİMİ VE KONTROLÜ

SÜREKLİ, KARIŞTIRMALI POLİMERİZASYON REAKTÖRÜNÜN BENZETİMİ VE KONTROLÜ SÜREKLİ, KARIŞTIRMALI POLİMERİZASYON REAKTÖRÜNÜN BENZETİMİ VE KONTROLÜ Gülay ÖZKAN 1 İlkay ÇALIŞKAN 2 1,2 Kimya Mühendisliği Bölümü Mühendislik Fakülesi Ankara Üniversiesi, 06100, Beşevler, Ankara 1 e-posa:

Detaylı

EK-C RÜZGAR ÖLÇÜM İSTASYONU KONTROL İŞLEMLERİ Rüzgar ölçüm direğinde ölçülecek meteorolojik değişkenler ve algılayıcının adı aşağıda verilmiştir:

EK-C RÜZGAR ÖLÇÜM İSTASYONU KONTROL İŞLEMLERİ Rüzgar ölçüm direğinde ölçülecek meteorolojik değişkenler ve algılayıcının adı aşağıda verilmiştir: EK-C RÜZGAR ÖLÇÜM İSTASYONU KONTROL İŞLEMLERİ Rüzgar ölçüm direğinde ölçülecek meteorolojik değişkenler ve algılayıcının adı aşağıda verilmiştir: Değişken adı Rüzgar Hızı Rüzgar Yönü Hava Sıcaklığı Bağıl

Detaylı

FİZİK II LABORATUVARI DENEY FÖYÜ

FİZİK II LABORATUVARI DENEY FÖYÜ ELAL BAYA ÜNİESİTESİ / FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ / FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK LOATUA DENEY FÖYÜ. DİENÇ E ELEKTOMOTO KUETİNİN ÖLÇÜLMESİ. OHM YASAS. KHHOFF YASALA 4. ELEKTİK YÜKLEİNİN DEPOLANŞ E AKŞ AD SOYAD: NUMAA:

Detaylı

1) Çelik Çatı Taşıyıcı Sisteminin Geometrik Özelliklerinin Belirlenmesi

1) Çelik Çatı Taşıyıcı Sisteminin Geometrik Özelliklerinin Belirlenmesi 1) Çelik Çaı Taşıyıcı Siseminin Geomerik Özelliklerinin Belirlenmesi 1.1) Aralıklarının Çaı Örüsüne Bağlı Olarak Belirlenmesi Çaı örüsünü aşıyan aşıyıcı eleman aşık olarak isimlendirilir. Çaı sisemi oplam

Detaylı

EK-D GÜNEŞ ÖLÇÜM İSTASYONU KONTROL İŞLEMLERİ. Güneş Ölçüm İstasyonunda aşağıdaki meteorolojik değişkenler ve algılayıcının adı aşağıda verilmiştir.

EK-D GÜNEŞ ÖLÇÜM İSTASYONU KONTROL İŞLEMLERİ. Güneş Ölçüm İstasyonunda aşağıdaki meteorolojik değişkenler ve algılayıcının adı aşağıda verilmiştir. EK-D GÜNEŞ ÖLÇÜM İSTASYONU KONTROL İŞLEMLERİ Güneş Ölçüm İstasyonunda aşağıdaki meteorolojik değişkenler ve algılayıcının adı aşağıda verilmiştir. Değişken adı Güneş Radyasyonu Güneşlenme Süresi Rüzgar

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ TÜKETİMİNİN 2010 YILINA KADAR TAHMİNİ

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ TÜKETİMİNİN 2010 YILINA KADAR TAHMİNİ Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. J. Fac. Eng. Arch. Gazi Univ. Cil 19, No 3, 7-33, 004 Vol 19, No 3, 7-33, 004 YAPAY SİNİR AĞLARI İLE TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ TÜKETİMİNİN 010 INA KADAR TAHMİNİ Coşkun HAMZAÇEBİ

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE KARAKTER TABANLI PLAKA TANIMA

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE KARAKTER TABANLI PLAKA TANIMA YAPAY SİNİR AĞLARI İLE KARAKTER TABANLI PLAKA TANIMA Cemil ÖZ 1, Raşi KÖKER 2, Serap ÇAKAR 1 1 Sakara Üiversiesi Mühedislik Fakülesi Bilgisaar Mühedisliği Bölümü, Eseepe, Sakara 2 Sakara Üiversiesi Tekik

Detaylı

Dikey yönde çalışma için OBO Dikey Kablo Merdiveni Sistemleri Çok kapsamlı sistem aksesuarları, üniversal olarak kombinasyon yapabilme imkanı

Dikey yönde çalışma için OBO Dikey Kablo Merdiveni Sistemleri Çok kapsamlı sistem aksesuarları, üniversal olarak kombinasyon yapabilme imkanı Dikey yönde çalışma için OO Dikey Kablo Merdiveni Sisemleri Çok kapsamlı sisem aksesuarları, üniversal olarak kombinasyon yapabilme imkanı sunmakadır Doğrudan duvara monaj ve ayrıca serbes olarak da mone

Detaylı

BESMAK MARKA BCO 113 SERİSİ TAM OTOMATİK BİLGİSAYAR KONTROLLÜ HİDROLİK BETON TEST PRESİ VE EĞİLME TEST SİSTEMİ

BESMAK MARKA BCO 113 SERİSİ TAM OTOMATİK BİLGİSAYAR KONTROLLÜ HİDROLİK BETON TEST PRESİ VE EĞİLME TEST SİSTEMİ BESMAK MARKA BCO 113 SERİSİ TAM OTOMATİK BİLGİSAYAR KONTROLLÜ HİDROLİK BETON TEST PRESİ VE EĞİLME TEST SİSTEMİ Resim 1- Beton Basınç Dayanımı Test Presi Resim 2 - Eğilme Test Sistemi BETON TEST PRESİ GENEL

Detaylı

HAREKET (Grafikler) Konum-zaman grafiğinde doğrunun eğimi hızı verir. 20 = 10 m/s. (0-2) s aralığında: V 1 = 2 = 0. (2-4) s aralığında: V 2

HAREKET (Grafikler) Konum-zaman grafiğinde doğrunun eğimi hızı verir. 20 = 10 m/s. (0-2) s aralığında: V 1 = 2 = 0. (2-4) s aralığında: V 2 AIŞTIRMAAR - 4. BÖÜM HAREET ÇÖZÜMER HAREET (Grafikler).. a) a) 4 6 onum-zaman grafiğinde doğrunun eğimi hızı verir. (-) s aralığında: m/s (-4) s aralığında: 6 4 (4-6) s aralığında: 3 m/s 6 4 Cismin hız-zaman

Detaylı

5 İki Boyutlu Algılayıcılar

5 İki Boyutlu Algılayıcılar 65 5 İki Boyutlu Algılayıcılar 5.1 CCD Satır Kameralar Ölçülecek büyüklük, örneğin bir telin çapı, objeye uygun bir projeksiyon ile CCD satırının ışığa duyarlı elemanı üzerine düşürülerek ölçüm yapılır.

Detaylı

BARKOK Kapalı Alanlarda Konum Belirleme Faaliyet Raporu Dr. Murat EREN, Alt ÇG Sözcüsü 22 Mayıs 2014 Ankara

BARKOK Kapalı Alanlarda Konum Belirleme Faaliyet Raporu Dr. Murat EREN, Alt ÇG Sözcüsü 22 Mayıs 2014 Ankara BARKOK Kapalı Alanlarda Konum Belirleme 2013-14 Faaliyet Raporu Dr. Murat EREN, Alt ÇG Sözcüsü 22 Mayıs 2014 Ankara Ataletsel Navigasyon TARSUS Sistemi E-TARSUS Test Senaryoları Sonuç Görüntüleri Sonuçlar

Detaylı

T.C. NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BAZI PAINLEVЀ VE SALINIM DİFERANSİYEL DENKLEMLERİN MAGNUS SERİ AÇILIMI METODU İLE NÜMERİK ÇÖZÜMLERİ Tezi Hazırlayan Musa BAŞBÜK Tez Danışmanı

Detaylı

MÜZĐK VE KONUŞMA ĐŞARETLERĐNĐN DALGACIK ÖZNĐTELĐKLERĐ ĐLE SINIFLANDIRILMASI

MÜZĐK VE KONUŞMA ĐŞARETLERĐNĐN DALGACIK ÖZNĐTELĐKLERĐ ĐLE SINIFLANDIRILMASI MÜZĐK VE KOUŞMA ĐŞARETLERĐĐ DALGACIK ÖZĐTELĐKLERĐ ĐLE SIIFLADIRILMASI Timur Düzenli alan Özkur 2.2 Elekrik-Elekronik Mühendisliği Bölümü, Dokuz Eylül Üniversiesi, Đzmir e-posa: imurduzenli@gmail.com 2

Detaylı

Şekil 6.1 Basit sarkaç

Şekil 6.1 Basit sarkaç Deney No : M5 Deney Adı : BASİT SARKAÇ Deneyin Amacı yer çekimi ivmesinin belirlenmesi Teorik Bilgi : Sabit bir noktadan iple sarkıtılan bir cisim basit sarkaç olarak isimlendirilir. : Basit sarkaçta uzunluk

Detaylı

WWW.SiMULATOR.COM.TR

WWW.SiMULATOR.COM.TR WWW.SiMULATOR.COM.TR heyecanı hisset! 6D CINEMA Sıra Cins Adet 6D Sinema Nedir? 3 boyutlu gözlüklerle izlenen bir ekranın önünde, sanal gerçekliği yaşatmak için ekrandaki fi lmlerle senkronize hareketli

Detaylı

BURULMA DENEYİ 2. TANIMLAMALAR:

BURULMA DENEYİ 2. TANIMLAMALAR: BURULMA DENEYİ 1. DENEYİN AMACI: Burulma deneyi, malzemelerin kayma modülü (G) ve kayma akma gerilmesi ( A ) gibi özelliklerinin belirlenmesi amacıyla uygulanır. 2. TANIMLAMALAR: Kayma modülü: Kayma gerilmesi-kayma

Detaylı

Ayhan Topçu Accepted: January 2012. ISSN : 1308-7304 ayhan_topcu@hotmail.com 2010 www.newwsa.com Ankara-Turkey

Ayhan Topçu Accepted: January 2012. ISSN : 1308-7304 ayhan_topcu@hotmail.com 2010 www.newwsa.com Ankara-Turkey ISSN:136-3111 e-journal of New World Sciences Academy 212, Volume: 7, Number: 1, Aricle Number: 3A47 NWSA-PHYSICAL SCIENCES Received: December 211 Ayhan Toçu Acceed: January 212 Fahrein Arslan Series :

Detaylı

SÜREKLİ PARAMETRELİ GENETİK ALGORİTMA İLE UYDU LİNK TASARIMI

SÜREKLİ PARAMETRELİ GENETİK ALGORİTMA İLE UYDU LİNK TASARIMI HAVACILIK VE UZAY EKOLOJİLERİ DERGİSİ EMMUZ CİL 5 SAYI (43-58) SÜREKLİ PARAMERELİ GEEİK ALGORİMA İLE UYDU LİK ASARIMI Hv.Mu.Üğm. Mura BAĞCI* Hava Harp Okulu Havacılık ve Uzay eknolojileri Ensiüsü Uzay

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ. 1. BÖLÜM 1: ETKİNLİK ÖLÇÜMLERİ ve TANIMLAR.. 2. 1.1. Kavramlar ve Metodoloji... 2

İÇİNDEKİLER GİRİŞ. 1. BÖLÜM 1: ETKİNLİK ÖLÇÜMLERİ ve TANIMLAR.. 2. 1.1. Kavramlar ve Metodoloji... 2 İÇİNDEKİLER GİRİŞ. 1 BÖLÜM 1: ETKİNLİK ÖLÇÜMLERİ ve TANIMLAR.. 2 1.1. Kavramlar ve Meodoloji.... 2 1.2. Ekinlik Ölçüm Yönemleri; Avanaj ve Dezavanajları. 5 1.3. Ölçeğe göre geiri varsayımlarının farkları.

Detaylı