YASA TASARLAMA SÜRECİNDE ETKİ DEĞERLENDİRMESİ. Kılavuz

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "YASA TASARLAMA SÜRECİNDE ETKİ DEĞERLENDİRMESİ. Kılavuz"

Transkript

1 YASA TASARLAMA SÜRECİNDE ETKİ DEĞERLENDİRMESİ Kılavuz 1

2 ADALET BAKANLIĞI FİNLANDİYA YAYIN 2008: 4 YASA TASARLAMA SÜRECİNDE ETKİ DEĞERLENDİRMESİ Kılavuz 2

3 FİNLANDİYA ADALET BAKANLIĞI YAYIN 2008:4 Helsinki 2008 Çeviri: Sami Sarvilinna ISSN Mizanpaj: Innocorp Oy ISBN Basım: Edita Oyj 2008 ISBN (PDF) Önsöz 1 Kasım 2007 de, Adalet Bakanlığı nın sunumu üzerine, Hükümet bu Etki Değerlendirme Kılavuzunu kabul etmiştir. Kılavuz bir önceki Hükümetin ekonomik etki değerlendirme (1998), çevresel etki değerlendirmesi (1998), iş etki değerlendirmesi (1999) ve bölgesel kalkınma etki değerlendirmesi (2003) çözümlerinin yerini alır. Yeni Kılavuz yeni düzenleyici projeler yönünden ve askıdaki projeler yönünden mümkün olduğunca ivedilikle uygulamaya konulmalıdır. Etki Değerlendirme Kılavuzu, Kanun Tasarısı Yönergeleri (2004) ni tamamlar. Etki değerlendirmesinin gerektiği gibi değerlendirmeye alınması ve bütün Kanunların önerilen hükümlerinin, bu hükümlerin uygulanmasından doğacak sonuçları olan etkisinin kısa bir tanımının içermesi için bir gerekliliktir. Etki değerlendirmesi, önerilen düzenlemenin ekonomik etkisini, idari etkisini, çevresel etkisini ve sosyal etkisini kapsar. Tasarlama sürecinin bir unsuru olan etki değerlendirmesinin ve farklı pek çok aşamasının önemi vurgulanmıştır. Kılavuz, sektör sektör, hangi tür etkilerin müdahil olabileceğini, bu etkilerin nasıl değerlendirileceğini ve ne tür yöntem ve bilgi kaynağının bu amaç için var olduğunu tanımlar. Farklı sektörlerdeki ek bilgiler, etki değerlendirme örnekleri ve değerlendirmenin amacı için uzman danışmanlara ilişkin iletişim bilgisi Adalet Bakanlığının web sayfasında, düzenleme ile ilgili kısımda mevcuttur. Etki Değerlendirme Kılavuzu yasa tasarlama sürecine uygulanabilir ve uygun olduğu müddetçe, Anayasa nın 80. Bölümünde atıfta bulunulduğu üzere Kanun Hükmünde Kararname ya da diğer normlar gibi, bağlı düzenlemelerin tasarlanmasında da uygulanabilir. Rehber, benzer şekilde, AB normlarının hazırlığı ve kabul edilmesi ile uluslar arası yükümlülüklerin uygulanmasına yönelik ulusal etki değerlendirmesinde de uygulanabilir. Adalet Bakanlığı Yasa Tasarlama Bölümü Revizyon Bürosu Etki Değerlendirme Kılavuzu ile uyumluluğu izlemektedir. Adalet Bakanı Tuija Brax Genel Müdür Pekka Nurmi 3

4 İçerik 1 Düzenleyici süreçte etki değerlendirmesi 6 Niçin etki değerlendirmesi? Etki değerlendirmesinin görünümü ve kapsamı Etki değerlendirmesinin aşamaları Ulusal düzenleyici süreçte etki değerlendirmesi AB hükümlerinin tasarlanmasında ve diğer uluslar arası yükümlülüklerde etki değerlendirmesi Bilgi kaynakları ve etki değerlendirmesi yöntemleri 2 Ekonomik etki değerlendirmesi.13 Ekonomik etkinin yapısı ve türleri Hane halkında etki İş yaşamında etki Kamu maliyesinde etki Ekonomide etki ve genel ekonomik etkinin değerlendirmesi Ekonomik etki değerlendirmesinde yöntemler ve bilgi kaynakları 3 Kamu yönetiminde etki değerlendirmesi 21 Yetkili makamlar arası ilişkide etki Görev ve prosedürlerde etki Organizasyon ve personele ilişkin etki İdari görevler ve maliyetler 4

5 4 Çevresel etki değerlendirmesi Sosyal etki değerlendirmesi 25 Sosyal etkinin yapısı ve türleri Vatandaşların statüsüne ve demokratik toplumun işleyişine ilişkin etki Sosyal işler ve sağlığa ilişkin etki Eşitlik, çocuklar ve cinsiyet eşitliğine ilişkin etki İstihdam ve çalışma hayatına ilişkin etki Suç önleme ve güvenliğe ilişkin etki Bölgesel kalkınmaya ilişkin etki Bilgi Toplumuna ilişkin etki Etki tanımlaması için kontrol listesi 33 5

6 1 Düzenleyici süreçte etki değerlendirmesi Etki değerlendirmesinin asıl amacı, karar mercilerine, ellerindeki pek çok farklı düzenleyici opsiyonun etkileri hakkında bilgi aktarımı yapmaktır. Etki değerlendirmesi düzenleyici tasarının sadece bir yönünü oluşturur; düzenleyici sürecin en başında değerlendirmeye alınmalıdır. Etki değerlendirmesi düzenleyici projelere değin etkiler ile ilgilidir. Niçin etki değerlendirmesi? Düzenleyici süreçte etki değerlendirmesi, farklı düzenleyici opsiyonların etkilerine ilişkin verim bilgisini düzenler. Etki değerlendirmesi yoluyla, karar mercilerinin farklı düzenleme opsiyonları ve sonuçlarına ilişkin yeteri oranda güvenilir bilgiye erişimini sağlamak mümkündür. Kanunların ve diğer hükümlerin etki değerlendirmesi politika yapmak, düzenlemenin toplumsal amaçlarının başarılmasını teşviğe ilişkin gerekli temeldir. İyi etki değerlendirmesi ile daha iyi düzenlemeler üretmek mümkündür. Düzenleme, bir toplumun temel yapısını, yasaların kuralını ve temel haklar ile sosyal reformların yapılmasını teminat altına alır. Bununla beraber, düzenleme sosyal reformları gerçekleştirebilmek için tek araç değildir. Bahsi geçen örnekte, mesela kamusallık, eğitim, iş öz düzenleme ya da davranış uyarlama sosyal değişim için düzenlemeden çok daha etkin bir araç olabilir. Farklı opsiyonların etkisinin incelenmesi ve değerlendirmesi hedef grupların, paydaşların ve düzenleme sürecine katılan diğer kişilerin fırsatlarını teşvik eder. Paydaşlar ve düzenleyici reformlardan etkilenenler çoğunlukla etki ya da önerilen reforma ilişkin ilgili bilgi sunma durumundadır. Reform projelerine ilişkin bilinç ve buna ilişkin tahmini etki, hedef gruplarına değişim için hazırlığa dair yardım eder ve reformun uygulanmasını kolaylaştırır. Etki değerlendirmesi ve sonuçlarının açık dağıtımı düzenleyici tasarının ve karar verme prosedürünün şeffaflığını ve dolayısıyla karar mercilerinin güvenilirliğini artıracaktır. Karar merciinin, her halükarda, bahsi geçen alternatif ya da yaklaşımı seçmesine dair gerekçeleri desteklemesi gereklidir. Etki değerlendirmesinin görünümü ve kapsamı Düzenleyici süreçte etki değerlendirmesinin pek çok yönü vardır: 1. Ekonomik etki 2. Kamu yönetiminde etki 3. Çevresel etki 4. Sosyal etki Bu farklı yönler, örneğin iş, hane halkı, kamu maliyesi, ekonomi, merciiler, çevrenin durumu ve geleceği, temel haklar, demokratik katılım, sağlık, eşitlik, bölgesel kalkınma, suçun önlenmesi ve bilgi toplumu gibi bir dizi farklı türdeki etkiyi kapsar. Değerlendirme eldeki farklı opsiyonların ilgili etkileri ile ilgilidir. Etki değerlendirmesinin kapsamı, ayrıntıların derecesi ve yöntemi her zaman düzenleyici öneri ve öngörülen etkinin önemi ile orantılı olmalıdır. 6

7 Etki değerlendirmesi projenin hem tasarlanmış etkileri ve yararları hem de maliyeti ve olası olumsuz sonuçları ile ilgilenir. Riskler ve öngörülemeyen etkiler de değerlendirme esnasında gösterilmelidir. Değerlendirmenin amacı eldeki farklı opsiyonların etkilerinin kapsamlı bir bakış açısını oluşturmaktır. Etki doğrudan veya dolaylı olabilir ve farklı faktörler ile pek çok farklı neden zincirlerinin bileşiminden doğabilir. Örneğin, sokak bakımının, istihdam ve ekipman maliyeti gibi doğrundan bir ekonomik etkisi olduğu gibi çevresel etkisi, sağlık etkisi ve insanların çevreden memnuniyet duyma etkisi de vardır. Düzenlemeler, örneğin sıhhi maliyete ve insanların işteki kapasitelerine dolaylı olarak etkisi olabilir. Benzer şekilde, düzenleme önemli ölçüde dolaylı ekonomik ya da diğer etkilere sahip olabilir. Örneğin varlık vergisinin feshedilmesi, bireylerin varlık bilgisine dair polisin, vergi mercilerinin veri tabanına artık ulaşamamasından dolayı, trafik cezasının hesaplamasının ilgili kişinin servetinin temel alınarak yapılması imkânını da etkilemiştir. Önerilen reformlar ve etkileri sadece mevcut durumla karşılaştırılmamalı, yürürlükteki düzenlemeler değişmediği sürece öngörülebilir gelecek de dikkate alınmalıdır. Etkinin önemi ve yapısını saptayabilmek için pek çok yararlı soru mevcuttur: Etkinin konusunu, ne grup insanlar, işler ya da ilgili taraflar ile hangi coğrafi alanlar oluşturur? Etkinin kapsamı nedir? Etki, toplumun geniş bir kesimi üzerinde midir yoksa sadece belirli bir sosyal sektörü ya da alt grubu mu etkilemektedir? Etki doğrudan mı yoksa dolaylı mıdır? Hedef grupların faaliyetleri üzerinde doğrudan bir etkisi var mıdır? Etki, farklı neden zincirleri yoluyla mı yoksa davranış uyarlama yoluyla mı artmaktadır? Varsa, paralel bir etki söz konusu mudur? Olumsuz etki azaltılabilir ya da önlenebilir mi? Etki, düzenlemenin yürürlüğe girmesi ile birlikte hemen mi yoksa daha sonra mı kendini göstermektedir? Etki, kısa vadeli midir, uzun vadeli midir, bir kereye mi mahsustur yoksa tekrar eden nitelikte, sürekli ve kalıcı mıdır? Etki ve kapsamı zamanın geçmesine mi yoksa karar verme sürecine mi bağlıdır? Tahmin edilen etkinin gerçekleşmesinin olasılığı nedir? Etkinin gerçekleşmesine dâhil olan riskler var mıdır? Bu riskler tahmin edilebilir mi, risklerle başa çıkılabilir mi? Etki ile bu etki ile bağlantılı etkiler arasındaki karşılıklı ilişki nedir; kümülatif etki olasılığı nedir? Etki değerlendirmesi sırasında dikkate alınması gereken askıda kalan başka düzenleyici projeler ya da reformlar var mıdır? Etki değerlendirmesinin aşamaları Ulusal düzenleyici süreçte etki değerlendirmesi Etki Değerlendirmesi Kılavuzu hem yasal sürece hem de uygunsa, Finlandiya Anayasasının 80. bölümünde bahsi geçen Kanun Hükmünde Kararname ve diğer yasal kurallar gibi diğer düzenleyici süreçlere uygulanabilir. 7

8 Etki değerlendirmesi düzenleyici sürecin doğasında olan unsurdur. Etki değerlendirmesi, sürecin başlangıcında dikkatle ele alınmalıdır. Projenin iş tanımı yapılırken ve süreç ilk aşamasına girerken, önemli etki alanları ve etki tanımlanmalıdır. Süreç devam ederken, olası alternatiflerin etki değerlendirmesi ortaya çıkar. Buna ek olarak, etki değerlendirmesi, gerçekleştirilen herhangi bir reformun takibini de içerir. Düzenleyici sürecin bir parçası olarak etki değerlendirmesinin durumu ve ilerlemesi aşağıda gösterilmiştir. Buna rağmen, uygulamada, her proje kendine has bir şekilde başlar ve değişen çizgilerle ilerler. Bu, etki değerlendirmesi için de geçerlidir; her zaman bir aşamadan diğerine geçilmez, tamamlanmış aşamaların zaman zaman geri yönde izlemesi ve yeniden değerlendirmesi gerekebilir. Ulusal düzenleyici süreçte etki değerlendirmesi Ön ve birincil çalışmalar Hazırlık Düzenli tasarlama Devam eden tasarlama Nihai halini verme revizyon Karar verme Yorumlar ve duyumlar Mevcut durumun değerlendirilmesi, projenin hedefleri ve alternatif çözümler Farklı pek çok alternatif çözüme ilişkin etkinin tanımlanması. Kapsam ve etki değerlendirmesinin yöntemlerine ilişkin karar Tasarıyı yapan kurum tarafından, farklı odak grupları, uzmanlar ve çalışmalar yoluyla etki değerlendirmesi. Sonuçların dokümantasyonu Taslak düzenlemede sunulan değerlendirmenin temel bulguları Karar verme sürecinde etki bilgisinin kullanımı Takip Taslağın başlangıç aşaması: farklı düzenleyici çözümlerin etkisinin tanımlanması Birincil etütler ve ön taslak değerlendirmesinin, mevcut durum ve hedefler temelinde, bir taslak sürecin başında ihtiyaç duyulan, süreç için idari yapının seçiminin ve proje için iş tanımlarının hazırlığının yapıldığı süreçtir. Bu aşamada, hedeflere varmak için yeni bir düzenlemeye mi gereklilik duyulduğu yoksa buna eşdeğer, etkin ya da daha etkin çözümlerin zaten olup olmadığı konusuna dair bir değerlendirme yapmak gereklidir. Proje başladığı zaman, istenilen etki değerlendirmesine ilişkin kapsam ve yöntemlerin planlaması için çaba gösterilmeli ve mümkünse plan derhal iş tanımı kapsamına alınmalıdır. Tasarının başında, düzenleyici projenin etkisinin tanımlamak gereklidir ve olası farklı alternatiflerin etkileri arasındaki farklara bakılmalıdır. Etkinin tanımlanması için bir kontrol listesi ekte verilmiştir. Etki, ilgili olarak değerlendirilmiyorsa, daha ayrıntılı bir değerlendirmeden vazgeçilebilir. Etkinin tanımlanmasının bir parçası olarak, ek etüt ve değerlendirme desteğinin tahmini yapılmalıdır. Projenin önemli etkilerine dair başlangıç aşaması bulguları ve daha fazla değerlendirme yapma ihtiyacı örneğin bir zabıt (memorandum) ya da ön etüt olarak kaydedilebilir. Bu noktada, önerinin, 8

9 bilinen herhangi bir şekilde bir etkisi olmayacağı şeklindeki saptama, karar mercileri için temel bir gösterge niteliği taşıyabilir. Düzenli tasarlama, yorumlar ve devam eden tasarlama: Etki değerlendirmesi, duyumların ve yorumların kullanımı, bulguların kaydedilmesi Başkanların oluşturduğu bir grup insan gibi projelerin tasarlanmasından sorumlu olan kişiler, daha önce yapılmış olan ön etki araştırmalarının ilerleyen aşamalarda uygun etki değerlendirmesi şeklinde sonuçlandığını görmelidir. Gerektiğinde, projeden sorumlu kişi, söz konusu sektörden sorumlu komisyon üyeleri ya da diğer bakanlık görevlileri ile etki değerlendirmesinin kapsamı, türü ve maliyetine ilişkin konuyu görüşmelidir. Daha sonra, etki değerlendirmesinin sonuçları bakan ve üst düzey memurlara da verilmelidir. Diğer bakanlıklar, merciler, uzman ve paydaşlardan gelen duyum ve yorumlar da etki değerlendirmesinde kullanılmalıdır. Buna karşılık, düzenleyici projelerlere ilişkin yorumlarda bulunan bakanlıklar, aynı şekilde söz konusu projede yeteri kadar etki değerlendirmesi yapılıp yapılmadığını değerlendirmelidir. Duyumlar, sadece yasal Kanunların tasarlanmasına ait düzenli duyumlarla sınırlı olmamalı, aynı zamanda tasarlama süreci boyunca paydaş deneyiminin kullanımı için sürekli bir araç niteliğinde olmalıdır. Duyum aşamasından sonra alınan yorumlar temelinde etki değerlendirmesi gerçekleştirilebilir. Düzenli tasarlama aşamasında gerçekleştirilen etki değerlendirme sonuçları Yasa tasarısı ya da çalışma grubu gibi tasarı dokümanlarına yazılabilir. Değerlendirme sürecinin ve sonuçlarının kaydedilmesi, örneğin duyum, bilgi temini ve karar verme gibi tasarının farklı aşamalarında bilgiye erişimin sağlanabilmesi için gereklidir. Bir Yasada etkinin tanımlanması HELO kılavuzunu takip etmelidir (Hallituksen esityksen laatimisohjeet. Oikeusministeriön julkaisu 2004:4, İngilizcesi de mevcuttur: Kanun Tasarı Yönergeleri, Adalet Bakanlığı Yayınları 2006:3). Buna göre, gerekçeler yazılırken aşağıdaki bilgiler yer almalıdır: Etki değerlendirmesinin temel bulguları Değerlendirmenin yöntemi Değerlendirmede kullanılan bilgi kaynakları Uzmanların ya da paydaşların etkiye ilişkin duyumları Etkiyi vurgulayan varsayımlar Tablo ile ifade edilmiş bilgiler ve grafikler de destek bilgisi olarak kullanılabilir. Daha kapsamlı, mümkünse ayrı bir etki değerlendirmesi tasarı sürecinde hazırlanmış ise, sadece Kanun da önerilen bütün değerlendirmeye ait referansları veren bir özet sunulmalıdır. Nihai halini verme: Revizyon Hükümet Kuralları Prosedürünün 30. bölümünde, Kanun tasarısı ve kanun hükmünde kararname önerileri, durumun aciliyeti aksini gerektirmiyorsa, revizyon için Adalet Bakanlığına yollanmalıdır. Diğer taraftan, az da olsa genel bir önem arz eden taslak kanun hükmünde kararname önerileri revizyon için gönderilmelidir. 9

10 Adalet Bakanlığı Prosedür Kurallarının 43. bölümünde, revizyon, diğerleri ile birlikte, önerinin, yürürlükte olan mevzuatı ve düzenleyici tasarıyı yöneten çeşitli yönerge ve kılavuzları dikkate alıp almadığı konusunu kapsamalıdır. Benzer şekilde, Revizyon Bürosu Kanun tasarılarına ilişkin etki değerlendirme kılavuzlarıyla uyum konusunu izler. Değerlendirmede eksik yönler saptanırsa, bu etkiye ilişkin yorum söz konusu memura ya da bakanlığa yöneltilebilir. Karar verme: Etki bilgisinin kullanımı Hükümet Memurları Rehberine (2004) göre, sunum dokümanı verilecek önerinin etkisine ilişkin bilgiyi içermelidir. Karar veren merciinin kullanımı için, sunum dokümanının ön sayfası sunuma ilişkin özet bilgiyi kapsamalıdır. Önerilen karar ki bu bir Kanun ya da Kanun Hükmünde Kararname olabilir, ihtiyaç duyulduğu takdirde sunum zaptı gibi her zaman ek olarak sunulmalıdır. Sunum zaptı, önerinin ilgili etkisi hakkında kısa bir tanım içermelidir. Eğer değerlendirmenin sonuçlarına dair ayrı bir yayın ya da rapor hazırlandıysa, sunum zaptında bundan bahsedilmelidir. Ayrı değerlendirmeler sunum materyaline eklenmez. Bu durum Kanunlar ve kanun hükmünde kararname önerileri ile önerilen diğer kararlar için geçerlidir. Zaman zaman Kanunda neler sunulabileceğine ilişkin daha ayrıntılı bir etki bilgisinin Hükümet ya da Parlamento tarafından istendiği durumlar söz konusu olabilir. Bu nedenle, projeden sorumlu memurun, ihtiyaç duyulduğu takdirde, tasarlama sürecinde ilgili bilgi ve değerlendirmenin derlenmiş erişilebilir formatta verisini bulundurması önemlidir. Daha ayrıntılı etki değerlendirme rapor ve yayınları örneğin hükümetin yuvarlak masa ya da gece oturumlarında bakanların dikkatine sunulabilir. Tasarıdan sorumlu memur ya da söz konusu bakanlık Kanunun Parlamento daki ilerleyişini izler. Gerekirse, etki değerlendirme materyalleri seçilmiş Kanunu hazırlayan Komiteye arka plan bilgisi olarak yollanabilir. Eğer Komite Kanunda değişiklik öngörürse, söz konusu bakanlık Komitenin dikkatini önerilen değişikliklerin etkisini değerlendirme gerekliliğine çekmelidir. Takip: Amaçlara nasıl ulaşıldığına ve ne tür değişikliklerin gerekli olduğuna dair değerlendirme Takip, düzenleme uygulamasının önemli unsurlarından biridir; reformun öngörülen etkisinin olup olmadığının değerlendirmesini içerdiği gibi karar almadan önce öngörülmemiş bir etkinin olup olmadığını da kapsar. Takip tedbirleri tasarlama aşamasında tartışılmış olmalıdır. Takibin amacı, düzenlemenin amaçlarına nasıl varıldığına dair bilgi toplanmasıdır, eğer varsa, hangi değişikliklerin gerekli olduğunun bulunmasıdır. Parlamentonun, Hükümete cevabında, düzenlemenin etkisi ile ilgili bir Hükümet takibi istemesi de mümkündür. Böyle bir durumda Hükümet, Parlamentoya söz konusu etki ile ilgili bir bildirim sunar. AB hükümlerinin tasarlanmasında ve diğer uluslar arası yükümlülüklerde etki değerlendirmesi Avrupa Komisyonu kendi yasal çalışma programında bütün projeler için etki değerlendirmesi oluşturur. Bunlar, önerilen düzenlemenin ekonomik, sosyal ve çevresel değerlendirmesini kapsayan Komisyonun Etki Değerlendirme Kılavuzu (SEC(2005) 791) na dayanır. Komisyon, Avrupa Birliği Konseyi ve Avrupa Parlamentosu birbirlerinden etki değerlendirmesini zorunlu kılan kurumlar arası bir mutabakat yapmıştır. 10

11 AB deki her bir Üye Devletin yasal etki değerlendirmesinin özel şart ve gerekliliklerini, bütün birliğe uygulanacak şekilde almak mümkün değildir. Bu nedenle, Hükümet ve Bakanlıklar, Finlandiya ya ilişkin AB yasal projelerini izlemek ve öngörmek ve ulusal düzeyde etkileri değerlendirmek durumundadırlar. Bu tür projelerin tanımlanması örneğin Komisyonun planlama dokümanlarından ya da yıllık çalışma programlarından alınabilir. Öngörme, uygulamada, bir konunun, Komisyon önerisi erişilebilir olmadan, uygun AB İşleri Bölümü tarafından değerlendirmeye alınması anlamına gelebilir. Komisyon önerisini yayımladığında, yetkili Bakanlık, AB İşleri Bakanlık Komitesi (Hükümetteki AB İşleri Süreci ve Koordinasyonu) tarafından belirlenmiş olan kılavuza uygun olarak zaptı oluşturur; temel zabıt ana dayanaklar olan AB yasama önerisinin yasal, ekonomik ve politik yönlerini düzenler. Temel zabıt aynı şekilde Finlandiya ya ilişkin önerinin temel düzenleyici, ekonomik ve diğer etkilerini de kapsamalıdır. Komisyon önerisindeki etki değerlendirmesi uygun olduğu takdirde ulusal etki değerlendirmesi sürecinde kullanılır. Anayasanın 96. bölümünde atıfta bulunulduğu üzere, U konuları, Avrupa Birliği tarafından kararı verilmesi gerekilen konuları oluşturur. Eğer Finlandiya AB üyesi olmasaydı, Anayasaya göre bu konular, Parlamentonun yetkisi altına girecekti; bu tip konular Parlamentoya gitmeden önce Hükümetin bir bildirimi ile gündeme getirilmelidir. Bu tip bir bildirim önerinin ve önerinin kapsadığı Finlandiya ya yönelik düzenleyici, ekonomik ve diğer etkilerin içeriğini özetlemelidir. Bildiri daha önceden AB düzeyinde ele alınmış olası etki değerlendirmesini de kapsamalıdır. Anayasanın 97. bölümünde atıfta bulunulduğu üzere, E konuları, prensip, içerik ve politik ihtilaf bakımından büyük öneme sahip AB yasama konularıdır; bu tip konular Parlamentoya iletilmeden ve AB seviyesinde bir öneri yayımlanma aşamasına gelinmeden önce Hükümet tarafından bir rapor vasıtasıyla gündeme getirilmelidir. Rapor, Komisyon tarafından ele alınan etki değerlendirmesini kapsamalı ve eğer mümkünse, aynı şekilde Finlandiya da ele alınan birincil etki değerlendirmesini içermelidir. Uluslar arası yükümlülüklerin kabul edilmesi ve uygulanmasında, Etki Değerlendirme Kılavuzu uygun olduğu müddetçe dikkate alınmalıdır. Bu tip durumlarda ve önerinin içeriği hesaba katıldığında, etki değerlendirmesi Finlandiya bakış açısından önerinin uluslar arası etkisi de kapsayabilir. 11

12 Bilgi kaynakları ve etki değerlendirmesi yöntemleri İstatistikler, araştırma raporları, etütler ve takip raporları gibi mevcut veri setleri etki değerlendirmesinde bilgi kaynağı olarak kullanılabilir. Benzer şekilde düzenlemenin hedef grupları, paydaşları ve uzmanlarından alınan duyumlar da bilgi toplama amaçlı kullanılabilir. Örneğin, yorum isteği etki değerlendirmesine dikkat çekebilir ve önerinin etkisine ilişkin yorumcuların fikirleri sorulabilir. Etki değerlendirmesinde, daha önceden kazanılmış olan deneyimlerin, benzer projelerin ve daha önce yapılmış olan reformların etkilerinin kullanılması da mümkündür. Diğer yararlı kaynaklar, benzer reformlar kapsamında başka ülkelerde yürütülmüş olan etki değerlendirme ve takip etütlerini kapsar. AB bağlantılı projelerde, ulusal etki değerlendirmesi Avrupa Komisyonu, Konseyi, Avrupa Parlamentosu ve diğer Üye Devletler tarafından yürütülmüş etki değerlendirmelerinden elde edilebilir. Yöntemin seçimi, etki değerlendirmesi için gerekli olan bilgiyi elde etmek üzere en uygun maliyetli yolun değerlendirmesi temelinde olmalıdır. Etki değerlendirmesinin bir dizi nicel ve nitel yöntemi vardır. Etkinin nicel ve kesin olarak değerlendirilemediği durumlarda, yine de etkinin yönünü ve büyüklüğü ile ortaya çıkabilecek bir dizi farklı neden zincirini değerlendirmek önemlidir. Özellikle önemli ve karmaşık etkisi olan proje durumlarında, etkiye ilişkin yetersiz güvenilir bilgi olması koşulunda, dış bir uzman tarafından ayrı bir etki değerlendirme raporunun hazırlanıp hazırlanmayacağı değerlendirmeye alınmalıdır. Uzman hizmetinin atanmasında, kamu ihalesinde yasama ve Devlet ihalelerine ilişkin daha ayrıntılı yönergeler dikkate alınmalıdır. Etki değerlendirmesinin bilgi kaynakları ve yöntemlerine ilişkin daha fazla ayrıntı, 2-5 başlıkları altında, sektöre özel yönergeler kısmında olduğu gibi Adalet Bakanlığının web sayfasında İyi Düzenlemeler bölümünde sunulmuştur. Sektörün ilgili Bakanlığına sektöre özel ihale bilgisi ve yöntemlerin kullanımı ile ilgili danışılabilir. 12

13 2 Ekonomik etki değerlendirmesi Ekonomik etki aşağıdakilerle ilgilidir: Hane halkı İş Kamu maliyesi Ekonomi Ekonomik etkinin yapısı ve türleri Ekonomik etki değerlendirmesinin amacı önerilen düzenlemenin büyüme, istihdam, iş, rekabet ve halkın refahını en yüksek düzeyde temin etmektir. Ekonomik etki doğrudan fayda ve maliyet ile dolaylı etki altında sınıflandırılabilir. Önerilen düzenlemeden doğan birikimler ya da Devlet veya belediye finansında fazladan maliyetler gibi iş vergilendirmesi de doğrudan etki örnekleridir. Doğrudan etkiye ek olarak, hedef grupların faaliyet ve davranışlarında dolaylı etkiyi olduğu kadar önerilen düzenlemenin uzun vadeli bileşik etkisini incelemek de önemlidir. Davranış etkisi örneğin iş piyasasında teşvik tedbirleri şeklinde olabilir ya da hedef grubun yeni düzenleme tarafından getirilen şartlara uyumuna ilişkin olabilir. Örneğin nispi fiyatların değişimini etkileyen bir düzenleme ile böyle bir durum ortaya çıkabilir ve böylelikle tüketim eğilimi, yatırım oranları ya da üretim teknolojilerinin yeni koşullara uyumu gerekliliğini doğurabilir. Ekonomik etki değerlendirmesinde, birinci adım önerilen düzenlemenin ve etkisinin bireylere, hane halkına, çalışma hayatına, belediyelere, Devlete mi yoksa diğer hedef gruplara mı ilişkin olduğunu saptamaktır. Düzenlemenin hedef grupları tanımlandıktan sonra, etki öncelikle, ayrı ayrı bu hedef gruplarının bakış açısından değerlendirilir, daha sonra konu kamu maliyesi ve daha geniş ölçekli ekonomi açısından ele alınır. Pek çok durumda, tekil düzenleme önerisinin makroekonomik ölçekte dikkate değer ve önemli bir etkisi olmayacaktır ki bu da değerlendirmenin bu spesifik önerinin hedef gruplarına tekrar yönlendirilebileceği anlamına gelir. Hane halkında etki Önerinin farklı nüfus gruplarında ve hane halkının mali durumuna bir etkisi var mıdır? Hane halkı üzerindeki ekonomik etki daha çok farklı nüfus grupları ve farklı hane halkı türleri üzerinde doğrudan etki durumundadır. Bu bağlamda, tüketim, fiyatlar, gelir ve yatırımlara dair daha ayrıntılı bir analiz gerekmektedir. Bu değerlendirmede, farklı bireylerin farklı mali durumları ve temel haklarının gerçekleşmesi dikkate alınmalıdır. Hane halkı üzerindeki ekonomik etki, örneğin temel geçim ya da diğer başka önemli hakların gerçekleşmesi gibi sadece sınırlı bir grup birey üzerinde olsa da önemli olabilir. Hane halkının gelir ve maliyetini etkilediği durumlarda, tipik dolaysız etki, sosyal refah hükümlerinin standartlarına ilişkin düzenlemelerden, kamu hizmetlerinden ya da hizmet kullanıcılarından alınan aidatlardan ortaya çıkar. Aynı şekilde vergi düzenlemesinin hane halkının mali durumuna direkt etkisi 13

14 söz konusudur. Bu tip bir etki gelirin farklı nüfus grupları arasında yeniden dağılımı bakımından değerlendirilebilir. Önerinin hane halkı davranışı üzerinde etkisi var mıdır? Yukarıda tanımlanan direkt etkinin yanı sıra, bir düzenleme önerisinin hane halkı davranışı üzerine dolaylı, ancak mali olarak önemli bir etkisi olabilir. Böyle bir etki tüketici mal ve hizmet talebi artışı, tedarikte değişiklikler ya da istihdam talebi ya da fiyat seviyelerinde artışlar şeklinde kendini gösterebilir. Örneğin sosyal refah ya da vergi reformları iş piyasasının durumu üzerinde direkt etkiye sahip olabilir. Bir düzenleyici önerinin planlı bir şekilde tüketici davranışında değişikliğe neden olacak bir etkiye sahip olma amacı olabilir ki bu da önemli bir ekonomik etki ile sonuçlanacaktır. Vergilendirmeyi, sağlıkta ya da sosyal refahta bireylerin gelişimlerini sağlayabilmek üzere örneğin gıda maddeleri, tütün ya da alkol gibi hane halkının tüketici davranışlarında değişikliği teşvik etmek üzere kullanmak mümkündür. Böylelikle bu grupların sağlık ve sosyal refah hizmetlerini arama eğilimleri iyileşecek ve bu durum da kamu maliyesi üzerinde bir etki olarak kendini gösterecektir. İş yaşamında etki İş yaşamında etki ve öneminin değerlendirmesinde birinci adım, iş türlerinin ve öneri düzenlemeden etkilenen iş kollarının saptanmasıdır. Bu bağlamda analiz, etkilenen bütün iş kollarını olduğu gibi farklı iş sektörlerinden ya da farklı bölgesel ölçeklerden farklı iş hacimlerinin ya da personelin nasıl etkilendiğini kapsamalıdır. Etki büyük olasılıkla farklı iş kolları için farklı olacağı gibi bazı iş kolları için olumlu bazıları için olumsuz olacaktır. İş piyasası açısından bakıldığında, etki büyük ölçekte ya da iş yaşamının büyük bir kısmını etkiliyorsa dikkate alınabilir. Bu durumda, etki değerlendirmesi yoluyla konuyu ele alma gerekliliği ortaya çıkar; bu gereklilik sadece sınırlı bir grup iş alanını kapsıyor ancak yine de faaliyetler ve hedef iş alanlarının işleyiş şartları, piyasanın işleyişi ya da ekonomi bakımından önem arz ediyorsa da ortaya çıkar. Genel iş sektörü ölçeğinde etki değerlendirmesine ek olarak, düzenlemenin firma ölçeğinde, yani tipik iş odaklı bir bakış açısından işi etkilemesi de değerlendirilebilir. Örneğin, önerilen düzenleme sadece küçük işletmeler ile ilgili ise, tipik iş üzerine etkisinin incelenmesi çoğunlukla yararlı olur. Öneri düzenlemenin hedef iş alanlarının ve hedef sektörlerinin tanımlanmasının yanı sıra, mevcut çevrenin durumu ve düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle hedef iş alanlarının bulunduğu piyasa ile işleyişin parametreleri (örneğin müşteriler, tedarikçiler, altyükleniciler, girdi maliyetleri, teknik ilerlemeler, piyasanın erişilebilirliği, rekabet ve rekabetin türü) hakkında bir görüş oluşturmak gereklidir. İleriki bir dönemde yürürlüğe girecek olan önerilerin etkilerini ölçebilmek için, mevcuttaki durumun çok iyi bilinmesi gereklidir. Aynı şekilde, iş hayatı çevresinin de genel bir görünümünü oluşturmak önemlidir. Önerinin iş hayatında maliyete ya da kara etkisi var mıdır? Vergilendirme ve farklı bir takım masraflar iş alanı için direkt finansal maliyetle sonuçlanır. Diğer direkt maliyetler, işçilerin sosyal güvenlik aidatlarından, kurumlar vergisinden, sermaye kazancı vergisinden ve tüketim vergilerinden (KDV ve kesinti) kaynaklanır. Dolaylı etki, genel talep ve istihdam maliyeti yoluyla vergi gelirlerinden (sigorta primi, sermaye kazançları vergisi, belediye ve 14

15 Devlet vergileri) kaynaklanır. Vergi değişikliklerine ek olarak, devlet yardımının iş alanlarına sağlanan pek çok şekli iş alanlarında, rekabette ve piyasanın işleyişinde etki yaratır. Düzenlemeye ve uyuma adaptasyon iş yapmanın maliyetini artırır. Bu tip maliyetler makine, araç, üretim yöntemi, tesis, bilgi sistemleri ve personel eğitimi söz konusu olduğunda bir kereye mahsus olabilirken, istihdam, sermaye ve finansman maliyeti söz konusu olduğunda kendini tekrar eder niteliktedir. Bununla birlikte düzenleme, iş yaşamının işleyişinde daha fazla özgürlük ve seçenek getirmekle de sonuçlanabilir. Pek çok düzenleme raporlama gerekliliği idari maliyete yol açmaktadır. Bu da bildiriler, lisans, raporlama ve kayıt maliyetlerini içerir. Uygulamada, idari maliyetler iş alanlarının finansal bölümlerine düşer ya da girişimcilerin çalışma saatlerini zorlaştırır, ya da dış kaynaklı mali hizmetlerin kullanımını gerektirir. İdari maliyetleri, örneğin standart maliyet modeli gibi araçlarla ölçmek mümkündür. Bu yöntem raporlama yükümlülükleriyle uyum sağlandığında çalışma saatlerindeki artış, maliyetlerin değerlendirilmesi ya da dış kaynaklı hizmetlerin maliyeti ile hesaplanır. Çoğunlukla, idari maliyetler küçük işletmeler ya da yeni çalışmaya başlayan işletmeler için orantısal külfet getirir. Önerinin rekabet ve piyasanın işleyişine etkisi var mıdır? Etki değerlendirmesi, önerinin işletmeler arasında rekabeti engelleyip engellemediği, sınırlayıp sınırlamadığı ya da rekabete zarar verip vermediği bilgisini içermesi gerekir. Düzenleme piyasaya erişirliği ve piyasa satış yoğunluğunu etkileyebildiği gibi, piyasada işin işleyişini ve rekabetçi pozisyonların eşitliğini etkileyebilir. Rekabet tüketiciler için yararlıdır çünkü rekabet daha düşük fiyatlara neden olur ve yeni mallar ve hizmetler için teşvik edicidir. Rekabet temel anlamda ekonomik etkililiğe ve üretime katkıda bulunur. Bir düzenleyici projede reformun rekabeti önleyeceği ya da yok edeceği saptanırsa, rekabeti daha az sınırlayıcı bir başka alternatif düzenleme seçilebileceği ve bu yolla da ilk düzenlemenin hedeflerine varılacağı değerlendirilebilir. Piyasa erişirliği, piyasada iş yapan pek çok sayıda iş kolu ve piyasa satış yoğunluğu, örneğin kişiye ait haklara, kotalara, lisanslama sistemlerine ve işi yürüten gerekliliklere bağımlıdır. Düzenleme, söz konusu iş koluna, rekabet edilebilirliğin bozulmasına yol açacak avantajlar sağlayabilir. Buna ek olarak, piyasadaki işlerin etkinliği ürünlerin kalitesi, fiyatlandırma, pazarlama ya da reklam gibi iş kolunun rekabet ettiği düzenlemelerden direkt olarak etkilenebildiği gibi rekabet etmeyi teşvik eden unsurları azaltma yoluyla da dolaylı olarak etkilenebilir. Önerinin küçük ya da orta büyüklükteki işletmelere, çalışmaya yeni başlayan işletmelere ya da işin büyüme kapasitesine etkisi var mıdır? Pek çok iş kolu küçük ya da orta büyüklüktedir (örneğin 2005 yılında bu tip işletmeler bütün işletmelerin yüzde 99.8 ini oluşturmaktaydı). Pek çok düzenleyici projede etki, küçük işletmelerde orantısal olarak daha büyüktür. Küçük işletmelerin işleyişleri çoğunlukla, vergilendirme, istihdam sözleşmeleri, işverenlerin aidatları ve kurumsallaşma, çeşitli kayıtlar, istatistikler ve başka idari külfetler ile beraberinde gelen maliyetlerle ilgili düzenlemelerden etkilenmez. Değerlendirmenin bir unsuru da düzenleyici projenin girişimciliği teşvik edip etmediği ya da buna bir engel oluşturup oluşturmadığı, ya da projenin yeni bir iş açmayı kolaylaştırıp kolaylaştırmadığı yönünde olmalıdır. Düzenleme ayrıca bir iş kolunun büyüme şansını da etkiler. Yeni işlerin yaratılması 15

16 ve üretimin artırılmasında işletmeler en büyük rolü oynadığı için girişimciliğin büyümesi ve iş faaliyetlerinin büyümesi üzerine etkiyi de değerlendirmek gereklidir Önerinin yatırım, araştırma ve geliştirme veya inovasyon üzerinde bir etkisi var mıdır? Düzenlemenin yatırım ve yatırım fırsatları üzerine bir etkisi olabilir. İşletme etki değerlendirmesinin bir unsuru, sonuçta iş kollarının yatırımlarını artırıp artırmayacağını ya da yatırım oranının düşme olasılığının olup olmadığını saptamaktır. Düzenleme, yatırım hedef ve zamanlamasını da etkileyebilir. Pek çok iş sektöründe, araştırma ve geliştirme yatırımları üretim ve rekabet edilebilirliğin hayati bir faktörüdür. Ayrıca, örneğin çevre dostu üretim teknolojilerinde ve ürünlerinde yatırım düzenlemenin araçları ile teşvik edilebilir. Bunun bir parçası olarak, örneğin inovasyon, iş için uygun finansmandan ve fikri mülkiyet haklarından etkilenir. Bundan başka tasarlama aşamasında düzenlemenin tahmin edilebilirliğini değerlendirmek de önemlidir çünkü ancak bu yolla iş kolları yatırımlarını yeteri kadar uzun bir zaman perspektifinde planlayabilir. Önerinin iş kollarının uluslar arası rekabet edebilirliğine etkisi var mıdır? Düzenleme, Finlandiya iş yaşamının rekabet edebilir pozisyonunu, küresel piyasada çalışan diğer iş alanları ile bağlantılı olarak güçlendirebilir ya da zayıflatabilir. Prensipte, yukarıda tartışılan bütün etki tipleri iş alanının üretimine ve bunların uluslar arası rekabet edebilirliğine ilişkindir. Rekabet edebilirlikle ilgili olarak, önerinin, Finlandiya iş yaşamını, onun en önemli rakiplerine uygulanmayan şartlara uyum sağlamasını gerektirip gerektirmeyeceğini bilmek önemlidir. Rekabet edebilirlik değerlendirmesi Finlandiya nın ve Finlandiya düzenleyici çevresinin burada iş kurmaya yöneltici teşvikler içerip içermediğinin analizine de yol açar. Kamu maliyesinde etki Kamu maliyesinde düzenleyici bir önerinin etkisini değerlendirirken, şu sınıflandırmaları kullanmak mümkündür: Devlet yönetimi, belediye yönetimi, diğer kamu yönetimleri ile bağımsız sosyal güvenlik fonları. Önerinin kamu teşebbüslerinin finansmanına ya da kaynakların dağıtılmasına etkisi var mıdır? Mali yönetim açısından, Devlet yönetimi bütçesel finansa, Devlet teşebbüslerine ve bütçe dışı Devlet fonlarına ayrılır. Devlet finansmanına ilişkin etki değerlendirilirken, Devlet finansman çerçevesi ya da bütçede veya bütçe dışı fonların finansmanda, finansmanın nasıl düzenlendiği saptanmalıdır. Düzenleyici bir önerinin muhtemel finansal etkisi değerlendirildiğinde, bu, Devlet bütçesine ya da kamu maliyesini yöneten hükümler veya yönergeler ile ters düşmemelidir. Hükümetin Prosedür Kurallarının 31. Bölümüne göre, bir bakanlıkta hazırlanan bir konunun büyük ekonomik ya da bütçesel çıkarımları olduğu durumda, Maliye Bakanlığından bir beyan temin etmelidir. Bakanlık Finans Komitesi bütçedeki ayrı bir tahsis etmeye ya da bütçede daha önceden olan bir tahsisin değişimine dâhil olmadan önce aynı şekilde Maliye Bakanlığından bir beyan temin edilmelidir. 16

17 Tahmin edilen mali etki ve büyüklüğü aynı şekilde hükümete ait karar verme döneminde izlenmesi gereken süreçle ilgili olabilir. Finans ve prensip bakımından önemli olan konular bu etkiye yönelik Hükümet tarafından kesin karar olarak saptandığından Bakanlık Finans Komitesi tarafından, birincil değerlendirmeye alınmalıdır. Bu karar (Maliye Bakanlığı, 3 Ocak 2002, N:r TM 0201) bir konunun finans ve prensip bakımından önemli olup olmadığına dair parasal eşikleri ve diğer kriterleri ortaya koyar. Belediye maliyesine ilişkin etkinin değerlendirmesi ise belediyelerin gelir ve harcamalarıdır, belediye federasyonlarının ya da teşebbüslerinin yönetsel belediye özerkliğine gereken önemi vermeleri gerektiği gibi, sorunların, belediye maliyesine bir etkide bulunma durumunda da karar verme döneminde gözlemlenecek prosedürlere de ilgili önemi göstermelidirler. Belediye özerkliği, kanun yapıcıların, belediyelerin de uygulamada kendi yasal yetkilerini ortaya koymak için fonları olduğunu görmesini gerektirir. Bu değerlendirmede mali etkinin temel sorusu, belediye gelir ve harcamalarına ne olduğu ile farklı belediye gruplarının onlara verilen yükümlülükleri yerine getirmek için gerçek bir fırsata olup olmadıklarıdır. Bu bağlamda, önerilen düzenleme tarafından belediyelere zorunlu kılınan yükümlülüklerin daha ayrıntılı bir analizini, düzenli stratejik muhasebe ve ekonomi yöntemleri yoluyla yapma için geçerli sebep vardır. Belediye maliyesine ilişkin etki, etkilerin belediyelerin mali dar boğaza yol açtığı ve belediyelerin yasal zorunluluklarını yerine getirmesinde zorluk yarattığı durumlarda da önemli olabilir. Düzenleyici öneri ilgili tüzel kişiliklerin finansmanına ve farklı tüzel kişilikler arasında finans akışına ilişkin direkt etkide bulunabilir. Bu durum genel anlamda, Devlet ve belediye sektörü arasındaki, pek çok farklı yöntem ve idari araç ile düzenlenebilecek ve değerlendirilebilecek ekonomik ve finansal ilişkiyi içerebilir. Belediye maliyesine büyük ölçüde etkisi olan öneriler Belediye Finansı ve Yönetimi İstişari Komitesinde (Kuthanek) hazırlık tartışmalarına gidebilir. Buna ilaveten, Devlet bütçesi için gerekçe bildirimi temel hizmetler için özel bir bölüm barındırır. Bu prosedürde yapılan hesaplama tahminleri önerilen düzenlemenin mali etkisinin değerlendirilmesinde de son derece ciddiye alınmalıdır. Kamu sektörünün sorumluluğunda olan temel sosyal hizmetlerin finansmanı, belediye vergi geliri ve tüketici aidatlarının, Devletin kendi fonlarından kesinti ve ödeneklerine ilave edilmesiyle yapılır. Bu nedenle, sosyal hizmetleri içeren düzenleyici önerinin çeşitli ekonomik etki türleri olabilir. Hizmet hükümlerini geliştirebilmek üzere, Devletten ya da belediye fonlarından ek fonlar pek çok farklı şekilde tahsis edilebilir ancak aynı şekilde düzenleyici bir önerinin sadece Devlet ve belediyeler arasında ödeme yükümlülüğü üzerine etkisi vardır. Bu tip ödeme dengesi etkilerinin değerlendirilmesi de önemlidir. Diğer kamu idaresi örneğin özerk Åland adalarının, Evanjelik Lüteriyen Kilisesi ve Yunan Ortodoks Kilisesi gibi Ulusal Emeklilik Kurumu gibi amme hukuku teşebbüslerinin de idaresini kapsar. Buna karşılık, sosyal güvenlik fonları, özel istihdam emekliliği kurumları ile işsizler için destek fonu gibi diğer sosyal güvenlik fonları anlamına gelir. Kamu maliyesinin farklı aktör ve sektörlerine ilave olarak, düzenleyici önerinin ekonomik etkisinin sivil toplum örgütleri ve üçüncül sektörün diğer yapılarının bakış açısından değerlendirilmesi gerekliliği durumu da söz konusu olabilir. Özel ilgilerin teşviki dışında, kar amaçlı olmayanların, bazı özel durumlarda kamu fonlarından desteklenebilen hizmet tanımlaması görevleri olabilir. Bu durumda, pek çok aktörün bakış açısı tarafından, çıktının maliyet fayda ilişkisini optimize etmek üzere hizmetlere ilişkin daha ayrıntılı bir değerlendirme yapmak mümkündür. 17

18 Bununla beraber, kar amaçlı olmayan yapılara piyasanın rekabetine ya da işlemesine çok az bir etkisi olduğu ya da hiç olmadığı durumlarda düzenli hizmet kamu kaynakları verilir. Uygulanabildiği yerlerde, bu sorun, iş alanlarındaki rekabet ve piyasanın işleyişine ilişkin yukarıda tanımlanan şekilde değerlendirilmelidir. Önerinin kamu maliyesinin farklı yönlerine etkisi var mıdır? Kamu maliyesine dâhil olan farklı teşebbüslere ilişkin ekonomik etki dışında, düzenleyici bir önerinin ekonomik etkisi mali sürdürülebilirlik ve mali sistemin işleyişi ile ilgili olarak değerlendirilebilir. Bu bağlamda, kamu geliri ve harcaması, hizmetlerin kapsadığı alanlar ve sosyal refah ile kamu sektöründe istihdam üzerine etki daha ayrıntılı olarak incelenebilir. Uzun vadede, hane halkı ve iş kollarında olanların davranışları üzerine etkinin değerlendirilmesi de gereklidir. Davranışsal değişiklikler, bir kez daha, kamu hizmetlerinin taleplerine ilişkin etkide bulunabilir. Projenin kamu sektörü üretimine ve üretimin teşvikine olası etkilerini değerlendirmek de önemlidir. Asgari düzeyde, Hükümetin üretim kararları ve sektöre has üretim hedefleri bu değerlendirmede dikkate alınmalıdır. Düzenlemenin ekonomik etkisi kısa, orta ya da uzun vadede kendini gösterebilir. Nüfus yapısı, teknolojik ilerleme ya da ekonomik büyüme oranları gibi ekonomik koşullardaki değişiklik, uzun vadede düzenlemenin maliyet ve faydasını etkileyebilir. Benzer şekilde, etki değerlendirmesi farklı zaman süreçlerinde benzer etkileri de kapsamalıdır. 18

19 Ekonomi üzerinde etki ve bütün ekonomik etkinin değerlendirilmesi Önerinin genel ekonomik gelişme ve ulusal ekonomi üzerinde etkisi var mıdır? Önerilen düzenlemenin hedef gruplar üzerinde ekonomik etkisinin değerlendirilmesi tamamlandığında, makroekonomik bakış açısıyla, önerinin bir bütün olarak ekonomi üzerindeki etkisi değerlendirmek gerekli olabilir. Makroekonomik etki istihdam oranlarına, yatırımlara, tüketime, üretime, ithalata, ihracata ve fiyat aralıklarına ilişkin olabilir. Makroekonomik değerlendirme aynı şekilde farklı idari sektörlerde kapsamlı bir etkisi olan çok uzun vadeli eğilimlerin değerlendirilmesine olanak verir. Bu bakış açısı daha çok genel politika hedefleri ve stabilite ile kamu maliyesinin sürdürülebilirliği ile ilgilidir. Örneğin, istihdam edilmiş olan kişilerin iş piyasası dışında kalmaları (bakım oranında iniş) ile istihdam temin etmede sorunlarla sonuçlanan nüfustaki değişiklikler, genel olarak büyümenin yavaşlaması etkisini yaratabilir. Böyle bir durumda, kişilerin işte daha uzun süreler kalmalarını teşvik eden düzenleyici araçların kullanılması önemlidir. Aslında bu tip bir etki, çoğunlukla örneğin emeklilik sistemi ya da istihdam ödeneklerine ilişkin düzenleyici önerilerin direkt hedefidir. Bununla beraber, ekonomide olduğu kadar sosyal yardım hükümleri ya da yetişkin eğitimi gibi diğer alanlarda da bir etki olduğunun kabul edilmesi önemlidir. Sonuç olarak, önerilen düzenlemenin, önerinin gerekçelendirilebilirliği bakış açısından da değerlendirmek önem taşır. Genel ekonomik etkinin bu değerlendirmesi örneğin hane halkı ya da işletmeler gibi belirli bir hedef grubu üzerinde, belediye ekonomisine ya da kamu teşebbüslerine yüklenen yeni ekonomik külfet karşısında kazançlı ekonomik etkiyi dengeler. Ekonomik etki, performans hedefleri ile pek çok Devlet tüzel kişiliği bakış açısından da değerlendirildikten sonra daha geniş bir ölçekte Devlet ekonomisi bakış açısından değerlendirilebilir. Örneğin bir Devlet tüzel kişiliğinde ya da Devlet sektöründeki birikimler diğer tüzel kişiliklerde ya da sektörlerde maliyetlerin artmasına yol açabilir, bu da Devlet açısından aslında genel bir birikim olmaması ile sonuçlanabilir. Bütün sistem için sonuç planlanan değişikliğinin aslında hiç yapılmaması olabilir. Pek çok durumda, farklı ekonomik teşvik ve risklerin önem ve dağılımını ölçmek de önem taşır. Ekonomik riskin kapsamını tam olarak tahmin etmek zor olabilir, ancak büyüklüğü değerlendirilmelidir ve en azından önerinin değerlendirilen ekonomik etkisinin belirsiz doğası süreç içerisinde düzgün bir şekilde belgelenmelidir. Ekonomik etki değerlendirmesinde yöntem ve bilgi kaynakları Parasal açıdan ekonomik etkinin değerlendirmesini yapmak önemlidir. Örneğin, vergilendirme, kamu aidatları ya da işletmelere yüklenen idari külfet etkileri normalde nicel olarak ölçülebilir. Nicel bir ölçüm mümkün değilse, etkinin büyüklüğü ve aralığı değerlendirilmelidir. Değerlendirme sürecinde ölçüt verinin (çıktıların ve müşterilerin numarası gibi) kullanılması da mümkündür. Düzenleyici bir projenin ekonomik etkisini nicel olarak değerlendirmek mümkün değilse, etkinin ortaya çıkışının nitel bir değerlendirmesini, etkiyi oluşturan faktörleri, neden zincirlerini ve etkinin yönü ve büyüklüğüne dair değerlendirmesini yapmak gereklidir. Bu daha çok, dolaylı etki ile düzenleyici bir iyileştirmenin genelde düzenli direkt etkisine ek olarak dinamik ekonomik etkiye ilişkin durumdur. Vergi temelini genişlettikleri ya da sınırladıkları ve bu nedenle geliri etkilemeleri 19

20 dolayısıyla vergi düzenlemelerinden kaynaklanan davranışsal değişim buna örnektir. Girişimciliğin düzenlenmesi, piyasa girişi, yatırım olanakları, rekabet edebilirlik ve piyasanın işleyişine etkiler de diğer örnekleri oluşturur. Ekonomik etkinin nicel değerlendirmesi ayrıntılı istatistikî veriyi zorunlu kılar. Pek çok durumda, değerlendirme belirli bir topluluk ya da hedef grubu tüzel kişilik olarak alır ve daha başlangıç noktasında tahmini ortalamalar kullanır. Eğer istatistikî veri yoksa ekonomik etki örneğin anket verileri ya da uzman analizleri yoluyla en azından kabaca ölçülmelidir. Ortalamalar dışında, ekonomik etki değerlendirmesi uç noktalarla da ilgilenmelidir. Örneğin, Devlet ve belediyeler arasındaki mali ilişkide, Devletin, belediyeler yeni görevler üstlendiğinde belediyelerin yeteri kadar kaynak aldığını tanıması anlamına gelen belediye özerkliği ile ilintili fonlanan vekâlet prensibi değerlendirilmelidir. Sonuç olarak, finansal dar boğazda olan belediyelerin durumu gerekli olduğu takdirde ayrıca değerlendirilmelidir. Benzer değerlendirmeler aynı şekilde diğer gruplar ya da bireyler üzerindeki etki değerlendirmek üzere de kullanılmalıdır (örneğin temel hakların yerine getirilmesi gibi). Sektördeki ajansların ve kurumların uzmanlıklarının ekonomik etki değerlendirilmesinde kullanılması kaçınılmazdır. Örneğin Devlet Hazinesi Devlet için muhasebe ve bütçe bilgisini hazırlarken Finlandiya İstatistik ulusal hesaplara ilişkin istatistikleri üretir. İş kollarında etkinin değerlendirmesine yönelik bilgi kaynakları bütün iş kolları ile ilgili temel veriyi sağlayan Finlandiya İstatistikleri iş kayıtları, vergi istatistikleri ve Çalışma Bakanlığı, Ekonomi Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığının Toimiala Online hizmetini kapsar. İşletme derneklerinde ya da işletmelerin kendi içerisindeki mevcut bilgi de iş konusundaki etkinin değerlendirilmesinde kullanılabilir. Direkt olarak çevrim için anketleri olan iş panelleri ile iş konusundaki röportajlar değerlendirme unsuru olarak dikkate alınabilir. Buna ek olarak, rekabet halinde olan yapıların dikkatini, bir projenin rekabet ve piyasanın işleyişi üzerinde etkisi olabileceğine çekmek de önemlidir. Normalde, ekonomik etki değerlendirmesi ekonomik analiz yöntem bilgisini (sayısal denge modelleri, ekonometrik modeller, fayda maliyet analizleri gibi) ile muhasebe bilgisi ile diğer özel uzmanlık alanları gerektirir; çoğunlukla dış uzman desteğini de almak gereklidir. Örneğin, Devlet Ekonomik Araştırma Kurumu (VATT) kapsamlı etki değerlendirme projelerinde uzman görüşü sunar. Aynı şekilde başka durumlarda, ekonomik araştırma ve işletme ekonomisinde uzman desteği tasarlama sürecinin ve değerlendirmenin bir parçası olarak kullanılmalıdır. 20

4. Gün: Strateji Uygulama Konu: Kanun Tasarısı Hazırlamak

4. Gün: Strateji Uygulama Konu: Kanun Tasarısı Hazırlamak 4. Gün: Strateji Uygulama Konu: Kanun Tasarısı Hazırlamak Tapio Laamanen 13 Ocak 2011 1 İstihdam ve Ekonomi Bakanlığı nda Kanun Tasarısı Hazırlama Süreci İlk adım Avrupa Birliği/Ulusal - Hükümet programı

Detaylı

Bir Bakışta Proje Döngüsü

Bir Bakışta Proje Döngüsü 1 Bir Bakışta Proje Döngüsü Carla Pittalis, Operasyonlar Sorumlusu Dünya Bankası UYGULAMA DESTEK ÇALIġTAYI Ankara, 6-10 Şubat 2012 2 Amaçlar Proje hazırlık ve yönetim çalışmalarının önemini vurgulamak

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE İKİNCİ BÖLÜM. Amaç ve Kapsam

SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE İKİNCİ BÖLÜM. Amaç ve Kapsam Amaç SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam MADDE 1- Bu Yönerge nin amacı; Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme

Detaylı

Etki Değerlendirme Hülya ÖZTOPRAK YILMAZ Daire Başkanı

Etki Değerlendirme Hülya ÖZTOPRAK YILMAZ Daire Başkanı Etki Değerlendirme Hülya ÖZTOPRAK YILMAZ Daire Başkanı 1 / 30 İçerik Amaç / Hedef Önem Kamu Destekleri Temel Kavramlar Değerlendirme ne işe yarar? Yöntem 2 / 30 Amaç / Hedef Amaç Etki değerlendirme konusunda,

Detaylı

Olası Etki Göstergeleri. Etki Analizinin Aşamaları. Analitik Araçlar ve Veri Toplama Çalıştayı. Oturum 2 Etkilerin Tanımlanması

Olası Etki Göstergeleri. Etki Analizinin Aşamaları. Analitik Araçlar ve Veri Toplama Çalıştayı. Oturum 2 Etkilerin Tanımlanması Analitik Araçlar ve Veri Toplama Çalıştayı 15-16 Nisan 2009 EuropeAid/125317/D/SER/TR Roman Ladus Oturum 2 Etkilerin Tanımlanması Etki Analizinin Aşamaları Etkilerin değerlendirilmesi ve opsiyonların karşılaştırılması

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU BİLGİ NOTU

YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU BİLGİ NOTU YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU BİLGİ NOTU Yükseköğretim Kalite Kurulunun Kurulma Nedeni Yükseköğretimde yapısal değişikliği gerçekleştirecek ilk husus Kalite Kuruludur. Yükseköğretim Kurulu girdi ile ilgili

Detaylı

TÜRKİYE DENETİM STANDARTLARI RİSKİN ERKEN SAPTANMASI SİSTEMİ VE KOMİTESİ HAKKINDA DENETÇİ RAPORUNA İLİŞKİN ESASLARA YÖNELİK İLKE KARARI

TÜRKİYE DENETİM STANDARTLARI RİSKİN ERKEN SAPTANMASI SİSTEMİ VE KOMİTESİ HAKKINDA DENETÇİ RAPORUNA İLİŞKİN ESASLARA YÖNELİK İLKE KARARI TÜRKİYE DENETİM STANDARTLARI RİSKİN ERKEN SAPTANMASI SİSTEMİ VE KOMİTESİ HAKKINDA DENETÇİ RAPORUNA İLİŞKİN ESASLARA YÖNELİK İLKE KARARI 18 Mart 2014 SALI Resmî Gazete Sayı : 28945 KURUL KARARI Kamu Gözetimi,

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız

Detaylı

Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası

Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası Bu politika, Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. nin (Banka) faaliyetlerinin kapsamı ve yapısı ile stratejileri, uzun vadeli hedefleri ve risk yönetim yapısına

Detaylı

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler ECA Bölge Perspektifi Marius Koen TÜRKİYE: Uygulama Destek Çalıştayı 6-10 Şubat 2012 Ankara, Türkiye 2 Kapsam ve Amaçlar

Detaylı

G20 BİLGİLENDİRME NOTU

G20 BİLGİLENDİRME NOTU G20 BİLGİLENDİRME NOTU A. Finans Hattı Gündemi a. Büyüme Çerçevesi Güçlü, sürdürülebilir ve dengeli büyüme için küresel politikalarda işbirliğinin sağlamlaştırılması Etkili bir hesap verebilirlik mekanizması

Detaylı

III-13 KAMU İDARELERİNCE HAZIRLANACAK PERFORMANS PROGRAMLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

III-13 KAMU İDARELERİNCE HAZIRLANACAK PERFORMANS PROGRAMLARI HAKKINDA YÖNETMELİK III-13 KAMU İDARELERİNCE HAZIRLANACAK PERFORMANS PROGRAMLARI HAKKINDA YÖNETMELİK KAMU İDARELERİNCE HAZIRLANACAK PERFORMANS PROGRAMLARI HAKKINDA YÖNETMELİK R.G. Tarihi : 05/07/2008 R.G. Sayısı : 26927 BİRİNCİ

Detaylı

Banka Kredileri Eğilim Anketi ne İlişkin Yöntemsel Açıklama

Banka Kredileri Eğilim Anketi ne İlişkin Yöntemsel Açıklama Banka Kredileri Eğilim Anketi ne İlişkin Yöntemsel Açıklama İstatistik Genel Müdürlüğü Reel Sektör Verileri Müdürlüğü İçindekiler I- Amaç... 3 II- Çerçeve... 3 III- Kapsam... 3 IV- Veri Derleme Yöntemi...

Detaylı

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar.

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar. SAĞLIK ARAŞTIRMALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DAİRE BAŞKANLIKLARI YÖNERGESİ Amaç MADDE 1- (1) Bu yönerge, Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilat yapısını, görevlerini, yetkilerini ve

Detaylı

Tebliğ. İlişkili Taraf Açıklamalarına İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı (TMS 24) Hakkında Tebliğ Sıra No: 17

Tebliğ. İlişkili Taraf Açıklamalarına İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı (TMS 24) Hakkında Tebliğ Sıra No: 17 Tebliğ Türkiye Muhasebe Standartları Kurulundan: İlişkili Taraf Açıklamalarına İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı (TMS 24) Hakkında Tebliğ Sıra No: 17 Amaç Madde 1- Bu Tebliğin amacı; ilişkili taraf açıklamalarına

Detaylı

1.2.7 Kurum ve Süreç Performans Yönetimi 11. 15. Günler

1.2.7 Kurum ve Süreç Performans Yönetimi 11. 15. Günler 1.2.7 Kurum ve Süreç Performans Yönetimi 11. 15. Günler 14.2.-18.2.2011 Süreç Performans Yönetimi 12. Gün Süreç Geliştirme Süreç Geliştirme Görev ve faaliyetleri bir bütün olarak geliştirebilen, ürün ve

Detaylı

FİNANSAL PLANLAMA EĞİTİM PROGRAMI

FİNANSAL PLANLAMA EĞİTİM PROGRAMI MODÜL KONU BAŞLIKLARI ÖĞRENME HEDEFLERİ VE KAZANIMLAR 1 SÜRESİ MUAFİYETLER Finansal Planlamanın Temel İlkeleri 1. Finansal planlama süreci 2. Finansal hedeflerin belirlenmesi 3. Finansal planlama uygulaması

Detaylı

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI PROJE BAŞVURU FORMU

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI PROJE BAŞVURU FORMU MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI PROJE BAŞVURU FORMU Millî Eğitim Bakanlığı, Atatürk Bulvarı No: 98 Çankaya/ANKARA PROJE ÖZETİ * Başvuru Sahibinin Adı Projenin Adı Projenin Genel Hedefi Projenin Özel Amacı Projenin

Detaylı

BATMAN ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ İZLEME GÖZDEN GEÇİRME VE DEĞERLENDİRME YÖNERGESİ

BATMAN ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ İZLEME GÖZDEN GEÇİRME VE DEĞERLENDİRME YÖNERGESİ BATMAN ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ İZLEME GÖZDEN GEÇİRME VE DEĞERLENDİRME YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu yönergenin amacı, Batman Üniversitesi iç kontrol

Detaylı

AB nin İstihdam ve Sosyal Politikası

AB nin İstihdam ve Sosyal Politikası AB nin İstihdam ve Sosyal Politikası Büyümenin ve istihdamın artırılması için 2005 yılında kabul edilen Yenilenmiş Lizbon Stratejisi kapsamında, Avrupa Sosyal modelini yeniden şekillendiren Sosyal Gündem

Detaylı

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara Proje Yönetiminde Y Temel Kavramlar Proje DöngD ngüsü Yönetimi ve Mantıksal Çerçeve eve Yaklaşı şımı Deniz Gümüşel REC Türkiye 2007,Ankara TEMEL KAVRAMLAR Proje nedir? Proje Yönetimi nedir???? Proje Döngüsü

Detaylı

BİLGİ BİRİKİMİ ALANLARI İşi yapmak için bilinmesi gereken bilgiler

BİLGİ BİRİKİMİ ALANLARI İşi yapmak için bilinmesi gereken bilgiler MALİ MUHASEBE VE FİNANS Çeşitli mali tabloların (Bilanço, Gelir Tablosu, vb.) yapısı, terminoloji ve ilişkiler Tipik işlevleri, yaygın kullanılan muhasebe kayıtları, mali tablolarla ilişkileri ve kritik

Detaylı

1.2.9 Hesap verebilirlik Performans ölçümü, raporlama, izleme & değerlendirme

1.2.9 Hesap verebilirlik Performans ölçümü, raporlama, izleme & değerlendirme 1.2.9 Hesap verebilirlik Performans ölçümü, raporlama, izleme & değerlendirme 3. Hafta: Kurumların raporları & izlemesi Mr Petri Huovinen, Finlandiya Hazine 13. Gün 14 Ekim 2011 Hesap verebilirlik ve piyasa

Detaylı

Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC)

Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC) Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC) Kontrol Fonksiyonu Gerçekleştirilmek istenen amaçlara ne ölçüde ulaşıldığını belirlemek, planlanan amaçlar (standartlar), ile

Detaylı

BSBEEP Karadeniz Havzası Binalarda Enerji Verimliliği Planı. Faaliyet GA1.3

BSBEEP Karadeniz Havzası Binalarda Enerji Verimliliği Planı. Faaliyet GA1.3 ENPI-Karadeniz Havzasında Sınır Ötesi İşbirliği Programı 2007-2013 BSBEEP Karadeniz Havzası Binalarda Enerji Verimliliği Planı GA1: Mevcut Dış Durumun Analizi Veri ve Bilgi Toplanması ve Dağıtılması Faaliyet

Detaylı

Etki Analizinin Aşamaları

Etki Analizinin Aşamaları Analitik Araçlar ve Veri Toplama Çalıştayı 15-16 Nisan 2009 EuropeAid/125317/D/SER/TR Oturum 4 Kanıtların Toplanması Etki Analizinin Aşamaları Etkilerin Değerlendiril-mesi ve Opsiyonların Karşılaştırılması

Detaylı

ÜRETİCİ BİRİM ONAY BÜYÜK ÇİFTLİK BAŞVURU SÜRECİ 2015-16 SEZONU

ÜRETİCİ BİRİM ONAY BÜYÜK ÇİFTLİK BAŞVURU SÜRECİ 2015-16 SEZONU AMAÇ ÜRETİCİ BİRİM ONAY BÜYÜK ÇİFTLİK BAŞVURU SÜRECİ 2015-16 SEZONU Bu doküman 2015-16 pamuk üretimi sezonunda IPUD ile birlikte çalışarak Türkiye de Better Cotton üretimi gerçekleştirmek isteyen kurumlar

Detaylı

EĞİTİM ve DANIŞMANLIK KATALOĞU

EĞİTİM ve DANIŞMANLIK KATALOĞU EĞİTİM ve DANIŞMANLIK KATALOĞU Yenilenen ve Değişen Mevzuatın Takibinin Tek Adresi VizyonYayınları Yayıncılık Eğitim Danışmanlık Organizasyon MEVZUAT www.vizyonyayinlari.com.tr Performans Programı Hazırlanmasına

Detaylı

GENÇLĐK VE SPOR BAKANLIĞI SPOR HĐZMETLERĐ DAĐRESĐ BAŞKANLIĞININ GÖREV, YETKĐ VE SORUMLULUKLARINA DAĐR YÖNERGE

GENÇLĐK VE SPOR BAKANLIĞI SPOR HĐZMETLERĐ DAĐRESĐ BAŞKANLIĞININ GÖREV, YETKĐ VE SORUMLULUKLARINA DAĐR YÖNERGE GENÇLĐK VE SPOR BAKANLIĞI SPOR HĐZMETLERĐ DAĐRESĐ BAŞKANLIĞININ GÖREV, YETKĐ VE SORUMLULUKLARINA DAĐR YÖNERGE BĐRĐNCĐ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Bu Yönergenin amacı, Spor

Detaylı

SAĞLIK ETKİ DEĞERLENDİRMESİ

SAĞLIK ETKİ DEĞERLENDİRMESİ SAĞLIK ETKİ DEĞERLENDİRMESİ SAĞLIK ETKİSİ Bir politikanın, bir stratejinin programın veya projenin nüfusun ve nüfus gruplarının sağlığı üzerinde dolaylı yada dolaysız etkileridir. SAĞLIK ETKİ DEĞERLENDİRMESİNİN

Detaylı

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı. Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı. Stratejik Planlama Çalışmaları

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı. Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı. Stratejik Planlama Çalışmaları T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı Stratejik Planlama Çalışmaları T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Strateji Geliştirme

Detaylı

KIRSAL KALKINMA PROGRAMI YÖNETİM OTORİTESİNİN GÖREVLERİ VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

KIRSAL KALKINMA PROGRAMI YÖNETİM OTORİTESİNİN GÖREVLERİ VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK Resmi Gazete Tarihi: 22.06.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28331 KIRSAL KALKINMA PROGRAMI YÖNETİM OTORİTESİNİN GÖREVLERİ VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

İlişkili taraf tanımı ile bu standardın kapsamının ayrıntıları için UMS 24 standardına bakınız.

İlişkili taraf tanımı ile bu standardın kapsamının ayrıntıları için UMS 24 standardına bakınız. UMS 24 Standarda (standardın ilgili paragraflarına referans verilmiştir) İlişkili Taraflar İle İlgili Açıklamalar Kontrol listesinin bu kısmı ilişkili taraflar ve söz konusu taraflarla olan işlemlerin

Detaylı

Finlandiya da Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma

Finlandiya da Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma Finlandiya da Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma AB Eşleştirme Projesi, Ankara Kursun 6. Haftası Carin Lindqvist-Virtanen Genel Müdür Yardımcısı Sigorta Bölümü Sosyal refah ve sağlık bakım alanında idari

Detaylı

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI KAMU İÇ KONTROL KONTROL ORTAMI İç kontrolün temel unsurlarına temel teşkil eden genel bir çerçeve olup, kişisel ve mesleki dürüstlük, yönetim ve personelin etik değerleri, iç kontrole yönelik destekleyici

Detaylı

STRATEJĠ GELĠġTĠRME MÜDÜRLÜĞÜ PROSEDÜRÜ

STRATEJĠ GELĠġTĠRME MÜDÜRLÜĞÜ PROSEDÜRÜ Hazırlayan Strateji Geliştirme Müdürü Kontrol Başkanlık Hukuk Danışmanı Onay Belediye Başkanı Yürürlük Tarihi 01.02.2010 Sayfa 1 / 9 1. AMAÇ Bu prosedürün amacı; Kartal Belediyesi Strateji Geliştirme Müdürlüğü

Detaylı

T.C. Belediye Meclisini Teşkil Eden Zevat Karar Tarihi 09/10/2015 Cem KARA ( )

T.C. Belediye Meclisini Teşkil Eden Zevat Karar Tarihi 09/10/2015 Cem KARA ( ) GÜNDEM 1: 2016 yılı ve izleyen 2 yıla ait Çatalca TEKLİF: 2016 Yılı Bütçe Tasarısı 25/08/2015 tarih 353 karar numarası ile Encümenimizde görüşülmüş olup, hazırlanan Bütçe tasarısının Mahalli İdareler Bütçe

Detaylı

Yapı Kredi Finansal Kiralama A. O. Ücretlendirme Politikası

Yapı Kredi Finansal Kiralama A. O. Ücretlendirme Politikası Yapı Kredi Finansal Kiralama A. O. Ücretlendirme Politikası Bu politika, Yapı Kredi Finansal Kiralama A.O. nın ( Şirket ) faaliyetlerinin kapsamı ve yapısı ile stratejileri, uzun vadeli hedefleri ve risk

Detaylı

Sağlık Hizmeti Modelleri, Karşılaştırmalar

Sağlık Hizmeti Modelleri, Karşılaştırmalar Sağlık Hizmeti Modelleri, Karşılaştırmalar AB Eşleştirme Projesi, Ankara 5. Eğitim haftası Klaus Halla Geliştirme Müdürü 29.11.2011 Unitec States Luxembourg (1) Norway Switzerland Austria Iceland Belgium

Detaylı

KARADAĞ SUNUMU Natalija FILIPOVIC

KARADAĞ SUNUMU Natalija FILIPOVIC VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yeni Teknolojiler ve Bunların Yargıda Uygulanmaları Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar Yüksek

Detaylı

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece SİLİVRİ 2014 DÜNYA VE AVRUPA KENTİ Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte rekabetçi bir sanayi ekonomisi haline gelmiştir. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin

Detaylı

2) İdari teşkilatları tanır. 3) İdari usul kavramını ve ilkelerini yorumlar. 4) İdarenin işlemlerini karşılaştırır. 5) İdarenin sözleşmelerini kavrar.

2) İdari teşkilatları tanır. 3) İdari usul kavramını ve ilkelerini yorumlar. 4) İdarenin işlemlerini karşılaştırır. 5) İdarenin sözleşmelerini kavrar. DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Kredi AKTS Saat İDARE HUKUKU 0102819 8 3+0 3 4 Ön Koşul Dersleri YOK Dersin Dili Türkçe Dersin Seviyesi Lisans Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Seçmeli

Detaylı

İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ?

İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ? İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ? Gülçin Özsoy REC Türkiye Proje Uzmanı İklim Platformu Program Yöneticisi 22 Mart 2012, İzmir REC Türkiye REC Kuruluş Sözleşmesi Ekim 2002 de imzalandı; Ocak 2004 te yürürlüğe

Detaylı

2012 YILI YATIRIM PROGRAMI NIN

2012 YILI YATIRIM PROGRAMI NIN T.C. ANTALYA VALİLİĞİ İl Planlama ve Koordinasyon Müdürlüğü 2012 YILI YATIRIM PROGRAMI NIN Türkiye Cumhuriyeti nin 100 üncü yıldönümüne rastlayan 2023 yılına kadar uzanan gelişme stratejisi içerisinde,

Detaylı

Bireysel Emeklilik Sisteminin Geliştirilmesi: Sonuçlar, Fırsatlar ve Beklentiler

Bireysel Emeklilik Sisteminin Geliştirilmesi: Sonuçlar, Fırsatlar ve Beklentiler Bireysel Emeklilik Sisteminin Geliştirilmesi: Sonuçlar, Fırsatlar ve Beklentiler Ali Haydar ELVEREN Daire Başkanı Özel Emeklilik Dairesi Hazine Müsteşarlığı Bireysel Emeklilik Sisteminin Geliştirilmesi

Detaylı

İÇ DENETİM FAALİYETİ / BİRİMİ İÇİN GEREKEN KAYNAKLARIN TEMİNİNDE

İÇ DENETİM FAALİYETİ / BİRİMİ İÇİN GEREKEN KAYNAKLARIN TEMİNİNDE 1 IIA ULUSLARARASI İÇ DENETÇİLER ENSTİTÜSÜ IIA POZİSYON RAPORU: İÇ DENETİM FAALİYETİ / BİRİMİ İÇİN GEREKEN KAYNAKLARIN TEMİNİNDE İÇ DENETİMİN ROLÜ Düzenleme tarihi: Ocak 2009 Revizyon tarihi: Kaynak PP

Detaylı

Şeffaflık, Sürdürülebilirlik ve Hesap Verilebilirlikte Yeni Yaklaşımlar: Finansal Raporlama ve Denetim Penceresinden Yeni TTK

Şeffaflık, Sürdürülebilirlik ve Hesap Verilebilirlikte Yeni Yaklaşımlar: Finansal Raporlama ve Denetim Penceresinden Yeni TTK Şeffaflık, Sürdürülebilirlik ve Hesap Verilebilirlikte Yeni Yaklaşımlar: Finansal Raporlama ve Denetim Penceresinden Yeni TTK Prof. Dr. Serdar ÖZKAN İzmir Ekonomi Üniversitesi İzmir Ticaret Odası Meclis

Detaylı

T.C. Belediye Meclisini Teşkil Eden Zevat Karar Tarihi 10/10/2014 Cem KARA ( ) Karar No 50

T.C. Belediye Meclisini Teşkil Eden Zevat Karar Tarihi 10/10/2014 Cem KARA ( ) Karar No 50 GÜNDEM-3: 2015 yılı ve izleyen 2 yıla ait Çatalca Belediyesi Bütçesi ile ilgili Plan ve Bütçe Komisyon raporunun görüşülmesi. TEKLİF: 2015 Yılı Bütçe Tasarısı 26/08/2014 tarih 311 Karar numarası ile Encümenimizde

Detaylı

Değerlendirme Notu/6 03.12.2014

Değerlendirme Notu/6 03.12.2014 Değerlendirme Notu/6 03.12.2014 2015 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ NE GETİRİYOR? Mahmut Esen 1 Sayamadığınız, ölçemediğiniz hesaplayamadığınız olayları tanıyamazsınız. Galileo Galilei ÖZET Merkezi Yönetim

Detaylı

Proje Geliştirme/Planlama Yard.Doç.Dr.Ayselin YILDIZ Yaşar Üniversitesi, Avrupa Birliği Merkezi

Proje Geliştirme/Planlama Yard.Doç.Dr.Ayselin YILDIZ Yaşar Üniversitesi, Avrupa Birliği Merkezi Proje Geliştirme/Planlama Yard.Doç.Dr.Ayselin YILDIZ Yaşar Üniversitesi, Avrupa Birliği Merkezi Erasmus+ Ana Eylem 2 Stratejik Ortaklıklar Tanıtım Etkinliği SUNUM İÇERİĞİ Fikirden Projeye Proje Yönetimi

Detaylı

FASIL 5 KAMU ALIMLARI

FASIL 5 KAMU ALIMLARI FASIL 5 KAMU ALIMLARI Öncelik 5.1 Kamu alımları konusunda tutarlı bir politika oluşturulması ve bu politikanın uygulanmasının izlenmesi görevinin bir kuruma verilmesi 1 Mevzuat uyum takvimi Tablo 5.1.1

Detaylı

Bölgesel kalkınmada BKA ların genel görünümü

Bölgesel kalkınmada BKA ların genel görünümü economicpolicyresearchinstitute ekonomipolitikalarıaraş tırmaenstitüsü Bölgesel kalkınmada BKA ların genel görünümü Derya Sevinç July 14, 2006, Kayseri Kalkınma Ajansları:Genel Görünüm Slide 2 Avrupa AB

Detaylı

Kontrol listesinin bu kısmı gelir vergilerinin muhasebeleştirilmesini düzenleyen UMS 12 ye yöneliktir.

Kontrol listesinin bu kısmı gelir vergilerinin muhasebeleştirilmesini düzenleyen UMS 12 ye yöneliktir. UMS 12 Standarda (standardın ilgili paragraflarına referans verilmiştir) Gelir Vergisi Kontrol listesinin bu kısmı gelir vergilerinin muhasebeleştirilmesini düzenleyen UMS 12 ye yöneliktir. UMS 12, ertelenmiş

Detaylı

İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği Binalarda Enerji Verimliliği Bildirgesi Uygulama Kılavuzu

İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği Binalarda Enerji Verimliliği Bildirgesi Uygulama Kılavuzu 1. GİRİŞ İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği Binalarda Enerji Verimliliği Bildirgesi Uygulama Kılavuzu Bu doküman İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği nin (SKD) Binalarda Enerji Verimliliği

Detaylı

TÜRKİYE DENETİM STANDARTLARI BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 320 BAĞIMSIZ DENETİMİN PLANLANMASI VE YÜRÜTÜLMESİNDE ÖNEMLİLİK

TÜRKİYE DENETİM STANDARTLARI BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 320 BAĞIMSIZ DENETİMİN PLANLANMASI VE YÜRÜTÜLMESİNDE ÖNEMLİLİK EK TÜRKİYE DENETİM STANDARTLARI BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 320 BAĞIMSIZ DENETİMİN PLANLANMASI VE YÜRÜTÜLMESİNDE ÖNEMLİLİK BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 320 BAĞIMSIZ DENETİMİN PLANLANMASI VE YÜRÜTÜLMESİNDE

Detaylı

Kamu Mali Yönetim Eğitimi

Kamu Mali Yönetim Eğitimi Hollanda Maliye Bakanlığı Maliye ve Ekonomi Ulusal Akademisi ve Türkiye Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından işbirliği içinde hazırlanan Eğitim Programı Kamu Mali Yönetim Eğitimi

Detaylı

PROJE KAYNAKLARI KAYNAK 5: ANKARA KALKINMA AŞANSI DESTEK PROGRAMLARI 1

PROJE KAYNAKLARI KAYNAK 5: ANKARA KALKINMA AŞANSI DESTEK PROGRAMLARI 1 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğü PROJE KAYNAKLARI KAYNAK 5: ANKARA KALKINMA AŞANSI DESTEK PROGRAMLARI 1 Ankara Kalkınma Ajansı tarafından sağlanan destekler; teknik destek ve

Detaylı

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar Technical Assistance for Implementation of the By-Law on Strategic Environmental Assessment EuropeAid/133447/D/SER/TR Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönetmeliği'nin Uygulanması Teknik Yardım Projesi

Detaylı

YÖNETİM Sistem Yaklaşımı

YÖNETİM Sistem Yaklaşımı YÖNETİM Sistem Yaklaşımı Prof.Dr.A.Barış BARAZ 1 Modern Yönetim Yaklaşımı Yönetim biliminin geçirdiği aşamalar: v İlk dönem (bilimsel yönetim öncesi dönem). v Klasik Yönetim dönemi (bilimsel yönetim, yönetim

Detaylı

KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI 2015 YILI YATIRIM PROGRAMI TADAT EDİLMEYEN TOPLULAŞTIRILMIŞ PROJELERİN ALT PROJE SEÇİMİ VE ÖDENEK TAHSİSİ

KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI 2015 YILI YATIRIM PROGRAMI TADAT EDİLMEYEN TOPLULAŞTIRILMIŞ PROJELERİN ALT PROJE SEÇİMİ VE ÖDENEK TAHSİSİ KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI 2015 YILI YATIRIM PROGRAMI TADAT EDİLMEYEN TOPLULAŞTIRILMIŞ PROJELERİN ALT PROJE SEÇİMİ VE ÖDENEK TAHSİSİ HAKKINDA USUL VE ESASLAR 1 KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI 2015 YILI YATIRIM

Detaylı

2) Sendikaların toplu pazarlıktaki önemli rolünü açıklar. 3) Toplu iş uyuşmazlıklarının nasıl çözümlenebileceğini tartışır

2) Sendikaların toplu pazarlıktaki önemli rolünü açıklar. 3) Toplu iş uyuşmazlıklarının nasıl çözümlenebileceğini tartışır DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Kredi AKTS Saat İŞ HUKUKU 0102807 8 3+0 3 4 Ön Koşul Dersleri YOK Dersin Dili Türkçe Dersin Seviyesi Lisans Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Zorunlu Yrd.

Detaylı

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir?

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir? T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI KİHBİ Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL MAYIS 2014 ANKARA 1- Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini sürekli

Detaylı

BÖLÜM III İŞLETMENİN KURULUŞU 10/7/13 İŞLETMENİN KURULUŞ NEDENLERİ İŞLETMENİN KURULUŞ AŞAMALARI

BÖLÜM III İŞLETMENİN KURULUŞU 10/7/13 İŞLETMENİN KURULUŞ NEDENLERİ İŞLETMENİN KURULUŞ AŞAMALARI BÖLÜM III İŞLETMENİN KURULUŞU İŞLETMENİN KURULUŞ NEDENLERİ Miras Bağımsız iş yapma isteği Kazanç sağlama isteği Toplumsal itibar sağlamak Başka fırsatların yokluğu Bir düşünce veya bir misyonu gerçekleştirme

Detaylı

Etki Analizinin Aşamaları

Etki Analizinin Aşamaları Analitik Araçlar ve Veri Toplama Çalıştayı 15-16 Nisan 2009 EuropeAid/125317/D/SER/TR Roman Ladus Oturum 6 Etkilerin Ölçülmesi Etki Analizinin Aşamaları Etkilerin Değerlendiril-mesi ve Opsiyonların Karşılaştırılması

Detaylı

İZLEME DEĞERLENDİRME BİRİMİ SIKÇA SORULAN SORULAR. Başvuru sahibi kimdir? Proje nedir?

İZLEME DEĞERLENDİRME BİRİMİ SIKÇA SORULAN SORULAR. Başvuru sahibi kimdir? Proje nedir? Proje nedir? Mali destekten yararlanmak üzere Ajansa sunulan belli bir amaca odaklanmış, bütçesi ile bütünlük arz eden, belirli, süreli ve düzenli faaliyetler bütününe denir. Başvuru Rehberi nedir? Ajans

Detaylı

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 HAZIRLAYAN: MURAT KOÇAK Müfettiş KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Teftiş Kurulu

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies (guldem.okem@ceps.eu) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği

Detaylı

Sosyal İşler Ve Sağlık Bakanlığı nın Yapısı Ve Sorumlulukları

Sosyal İşler Ve Sağlık Bakanlığı nın Yapısı Ve Sorumlulukları Sosyal İşler Ve Sağlık Bakanlığı nın Yapısı Ve Sorumlulukları AB Eşleştirme Projesi, Ankara 5. Eğitim Haftası 21. Gün, 11 Nisan 2011 Klaus Halla Geliştirme Müdürü Sosyal İşler Ve Sağlık Bakanlığı nın Sorumlulukları:

Detaylı

Liberalleşmenin Türkiye Enerji. 22 Şubat 2012

Liberalleşmenin Türkiye Enerji. 22 Şubat 2012 Liberalleşmenin Türkiye Enerji Piyasasına Etkileri i 22 Şubat 2012 Liberalleşmenin son kullanıcılara yararları somutları çeşitli sektörlerde kanıtlanmıştır Telekom Havayolu Liberalleşme öncesi > Genellikle

Detaylı

TEKSTĐL SEKTÖRÜ NÜN BÖLGESEL ANALĐZĐ: ÇEVRE YÖNETĐMĐ VE TEMĐZ ÜRETĐM. Tekstil Sektöründe Temiz Üretim Sempozyumu

TEKSTĐL SEKTÖRÜ NÜN BÖLGESEL ANALĐZĐ: ÇEVRE YÖNETĐMĐ VE TEMĐZ ÜRETĐM. Tekstil Sektöründe Temiz Üretim Sempozyumu Türkiye nin Tekstil Sektöründe KOBİ ler İçin Sürdürülebilir Ağlar ve İlişkiler Zinciri Oluşturulması Birleşmiş Milletler Ortak Programı TEKSTĐL SEKTÖRÜ NÜN BÖLGESEL ANALĐZĐ: ÇEVRE YÖNETĐMĐ VE TEMĐZ ÜRETĐM

Detaylı

Prof. Dr. Turgut Göksu

Prof. Dr. Turgut Göksu Sunum Planı İnsan Kaynağını Bulma (Tedarik) Süreci İK İhtiyacının Belirlenmesi İç Kaynaklar Dış Kaynaklar İşe Alma İşe Almada Uygulanan Sistemler İşe Almada Uygulanan Yöntemler İşe Alma İlkeleri Sınavlar

Detaylı

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Bu sunum Greener and Smarter, ICTs, the Environment and Climate Change başlıklı Eylül 2010 tarihli OECD raporundan uyarlanmıştır.

Detaylı

Önemli Not unuz varsa, buraya yazınız. Versiyon: [Gün Ay Yıl] [İletişim Bilgileri]

Önemli Not unuz varsa, buraya yazınız. Versiyon: [Gün Ay Yıl] [İletişim Bilgileri] İş Planı ÖNEMLİ NOT Önemli Not unuz varsa, buraya yazınız. Versiyon: [Gün Ay Yıl] [İletişim Bilgileri] Firma Bilgileri Firma İsmi İlgili Kişi / Pozisyonu İş Adresi Telefon / Faks Numaraları E-Posta / Web

Detaylı

1. Gün: Finlandiya Hükümetinin Strateji Araçları

1. Gün: Finlandiya Hükümetinin Strateji Araçları 1. Gün: Finlandiya Hükümetinin Strateji Araçları Virpi Einola-Pekkinen 10.1.2011 1 Finlandiya Hükümetinin Yapısı Finlandiya da 12 Bakanlık vardır. Her Bakanlık kendi yetkisi çerçevesinde yönetim kapsamına

Detaylı

KÜLTÜRÜN TEŞVİKİ ULUSLARARASI FONU (IFPC) YÖNERGESİ 1

KÜLTÜRÜN TEŞVİKİ ULUSLARARASI FONU (IFPC) YÖNERGESİ 1 Hedefler KÜLTÜRÜN TEŞVİKİ ULUSLARARASI FONU (IFPC) YÖNERGESİ 1 1. Kültürün Teşviki Uluslararası Fonu kaynakları aşağıda sayılanları teşvik etmeyi hedeflemektedir: a. Bilginin, anlamların, değerlerin ve

Detaylı

Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012

Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012 Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012 Üretim Yatırımı Girişim kapsamında hedeflenen ürün veya hizmetlerin üretilmesi için gerekli işletme faaliyetleri planlanmalıdır. Girişimcinin uzmanlığına da bağlı

Detaylı

KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI

KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI 1. AMAÇ Petkim Petrokimya Holding A.Ş. Yönetim Kurulu bünyesinde 22/01/2010 tarih ve 56-121 sayılı Yönetim Kurulu kararı ile kurulan Kurumsal Yönetim

Detaylı

REFAH, SOSYAL ADALET VE SÜRDÜRÜLEBİLİR EKONOMİ YÖNETİMİ İÇİN TEMEL İLKELER. www.kas.de

REFAH, SOSYAL ADALET VE SÜRDÜRÜLEBİLİR EKONOMİ YÖNETİMİ İÇİN TEMEL İLKELER. www.kas.de REFAH, SOSYAL ADALET VE SÜRDÜRÜLEBİLİR EKONOMİ YÖNETİMİ İÇİN TEMEL İLKELER www.kas.de İÇİNDEKİLER 3 ÖNSÖZ 3 TEMEL İLKELER 1. Hukuk devleti ilkesine göre temel düzen...3 2. Mülkiyet sistemi ve istihdam...3

Detaylı

MADRID DE STRATEJİK ÇEVRESEL DEĞERLENDİRME. Mariano Oliveros mariano.oliveros@madrid.org Şube Müdürü Çevresel Değerlendirme Genel Müdürlüğü.

MADRID DE STRATEJİK ÇEVRESEL DEĞERLENDİRME. Mariano Oliveros mariano.oliveros@madrid.org Şube Müdürü Çevresel Değerlendirme Genel Müdürlüğü. MADRID DE STRATEJİK ÇEVRESEL DEĞERLENDİRME Mariano Oliveros mariano.oliveros@madrid.org Şube Müdürü Çevresel Değerlendirme Genel Müdürlüğü. Madrid 1 STRATEJİK ÇEVRESEL DEĞERLENDİRME (SÇD) SÇD, sürdürülebilirliğe

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies(CEPS) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği ne Üyelik

Detaylı

Temel İlkeler: Genel Organizasyon İlke 1: Kanuni Temel İlke 2: Yönetim İlke 3: Kapsamlı Risk Yönetimi için Altyapı

Temel İlkeler: Genel Organizasyon İlke 1: Kanuni Temel İlke 2: Yönetim İlke 3: Kapsamlı Risk Yönetimi için Altyapı Temel İlkeler: Genel Organizasyon İlke 1: Kanuni Temel Finansal Piyasa Altyapıları (FPA) tarafından gerçekleştirilen tüm faaliyetlerin iyi tesis edilmiş, açık, şeffaf ve zorlayıcı bir kanuni temele sahip

Detaylı

MALİ SUÇLARI ARAŞTIRMA KURULU BAŞKANLIĞI (MASAK)

MALİ SUÇLARI ARAŞTIRMA KURULU BAŞKANLIĞI (MASAK) MALİ SUÇLARI ARAŞTIRMA KURULU BAŞKANLIĞI (MASAK) MİSYON ÇALIŞMASI Tablo 1. Misyon Çalışması Sonuçları Konsolide Misyon İstikrarlı bir ekonomi için gelir ve harcama politikalarının hazırlanması, uygulanması,

Detaylı

Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarının İlk Uygulaması

Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarının İlk Uygulaması UFRS 1 Standarda (standardın ilgili paragraflarına referans verilmiştir) UFRS 1.20A UFRS 1.25B Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarının İlk Uygulaması Kontrol listesinin bu kısmı, bir işletmenin

Detaylı

2014 YILI DOĞRUDAN FAALIYET DESTEĞI (DFD) PROGRAMI, SIKÇA SORULAN SORULAR

2014 YILI DOĞRUDAN FAALIYET DESTEĞI (DFD) PROGRAMI, SIKÇA SORULAN SORULAR 2014 YILI DOĞRUDAN FAALIYET DESTEĞI (DFD) PROGRAMI, SIKÇA SORULAN SORULAR Bu teklif çağrılarına ilişkin sorulan soruların birçoğu, Başvuru Rehberlerinin dikkatli bir şekilde okunmasıyla cevaplandırılabilir.

Detaylı

Kontrol listesinin bu kısmı gelir vergilerinin muhasebeleştirilmesini düzenleyen UMS 12 ye yöneliktir.

Kontrol listesinin bu kısmı gelir vergilerinin muhasebeleştirilmesini düzenleyen UMS 12 ye yöneliktir. UMS 12 Standarda (standardın ilgili paragraflarına referans verilmiştir) Gelir Vergisi Kontrol listesinin bu kısmı gelir vergilerinin muhasebeleştirilmesini düzenleyen UMS 12 ye yöneliktir. UMS 12, ertelenmiş

Detaylı

ABD de politika oluşturmada sanayinin rolü. Çok taraflı ticaret sisteminin faydaları çalıştayı Ankara, Turkiye 24-25 Eylül 2012

ABD de politika oluşturmada sanayinin rolü. Çok taraflı ticaret sisteminin faydaları çalıştayı Ankara, Turkiye 24-25 Eylül 2012 ABD de politika oluşturmada sanayinin rolü Çok taraflı ticaret sisteminin faydaları çalıştayı Ankara, Turkiye 24-25 Eylül 2012 Sunum içeriği ABD Tahıl konseyi Rolü ve fonksiyonları Açık, serbest ticaret

Detaylı

T.C. EYYÜBİYE BELEDİYESİ STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ

T.C. EYYÜBİYE BELEDİYESİ STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ T.C. EYYÜBİYE BELEDİYESİ STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Temel İlkeler Amaç MADDE 1- Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

İŞLETMENİN KURULUŞ ÇALIŞMALARI. Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT

İŞLETMENİN KURULUŞ ÇALIŞMALARI. Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT İŞLETMENİN KURULUŞ ÇALIŞMALARI Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT İŞLETMENİN KURULUŞ ÇALIŞMALARI Bu Dersimizde; Kuruluşla İlgili Bazı Temel Kavramlar Genel Olarak İşletmenin Kuruluş Aşamaları Fizibilite Çalışmalarının

Detaylı

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır.

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır. T..C.. SAYIIŞTAY BAŞKANLIIĞII KALKIINMA BAKANLIIĞII 2012 YIILII DENETİİM RAPORU EYLÜL 2013 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr

Detaylı

Konut Kredisi Piyasasına Bakış

Konut Kredisi Piyasasına Bakış Konut Kredisi Piyasasına Bakış Türkiye Konut Kredisi İstatistikleri (Kasım 2010 - Ekim 2011) Kasım 2011 Uyarı: Bu raporda sunulan istatistiklerin bir kısmı Konutkredisi.com.tr web sitesinin ziyaretçilerinin

Detaylı

6- REKABET POLİTİKASI

6- REKABET POLİTİKASI 6- REKABET POLİTİKASI 8 Mart 2001 tarihli Katılım Ortaklığı Belgesinin yayımlanmasından bugüne kadar yapılmış olan idari düzenlemeler Ek 6.1 de gösterilmiştir. I- ÖNCELİKLER LİSTESİ ÖNCELİK 6.1 Rekabet

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 15 EKİM 2014 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 15 EKİM 2014 İÇİNDEKİLER GENEL

Detaylı

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov. T..C.. SAYIIŞTAY BAŞKANLIIĞII TÜRKİİYE YATIIRIIM DESTEK VE TANIITIIM AJANSII 2012 YIILII DENETİİM RAPORU EYLÜL 2013 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ 1. Yıl - GÜZ DÖNEMİ ZORUNLU DERSLER İş Sağlığı Epidemiyolojisi ISG701 1 3 + 0 6 İş sağlığı ve epidemiyoloji kavramlarının

Detaylı

7. Gün: Performans Anlaşmaları

7. Gün: Performans Anlaşmaları 1.2.7 ORGANİZASYON ve SÜREÇ PERFORFORMANS YÖNETİMİ 7. Gün: Performans Anlaşmaları 8 Şubat 2011 Tapio Laamanen 1 Performans Prizması Performans Anlaşmalarının Temel Yapısı Toplumsal anlamda etkinlik için

Detaylı

AKOFiS ÖDEME VE MENKUL KIYMET MUTABAKAT SİSTEMLERİ, ÖDEME HİZMETLERİ VE ELEKTRONİK PARA KURULUŞLARI HAKKINDA KANUN. Halkla İlişkiler Başkanlığı

AKOFiS ÖDEME VE MENKUL KIYMET MUTABAKAT SİSTEMLERİ, ÖDEME HİZMETLERİ VE ELEKTRONİK PARA KURULUŞLARI HAKKINDA KANUN. Halkla İlişkiler Başkanlığı ÖDEME VE MENKUL KIYMET MUTABAKAT SİSTEMLERİ, ÖDEME HİZMETLERİ VE ELEKTRONİK PARA KURULUŞLARI HAKKINDA KANUN Halkla İlişkiler Başkanlığı TA K D İ M Değerli; Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik Kolları MKYK

Detaylı