Denizci geleceğimizi, ortak deneyim ve bilgilerimizden oluşan sağlam temeller üzerine birlikte inşa etmek üzere, Viya Böyle,

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Denizci geleceğimizi, ortak deneyim ve bilgilerimizden oluşan sağlam temeller üzerine birlikte inşa etmek üzere, Viya Böyle,"

Transkript

1

2 Denizcilik, ancak sürekli eğitimle var olabileceğiniz bir meslek ve yaşam biçimidir. Eğitime, bilgi ve deneyim paylaşımına ihtiyacımız her geçen gün artmaktadır. YASA EĞİTİM MERKEZİ tarafından hazırlanan eğitim dökümanlarının temel hedefi, uluslararası kural ve standartlara uygun deniz taşımacılığının gerçekleştirilmesi amacıyla; - Emniyetli gemi yönetimi ve çalışma ortamının sağlanmasında, acil durumlara hazırlığı da içeren, uygun ve etkin uygulama yöntemleri konusunda bilgi vermek, - Denizciliğin doğasından kaynaklanan, tanımlanabilir risklere karşı koruma tesis etmek, - Gemi ve karadaki personelin, emniyetli ve çevre değerlerine saygılı yönetim beceri ve yeteneğini sürekli geliştirmek, - Gemi ve kara çalışanlarımız, uluslararası deniz taşımacılığı sektöründe, müşterilerimize sunduğu hizmetin kalitesini sürekli artırmaktadır. Denizde ve Karada birlikte çalıştığımız denizcilerin ortak ürünü olan ve YASA Eğitim Merkezince hazırlanan bu döküman, geleceğimizin yapı taşlarından biridir. Denizci geleceğimizi, ortak deneyim ve bilgilerimizden oluşan sağlam temeller üzerine birlikte inşa etmek üzere, Viya Böyle, Kapt. M. Erbil Özkaya YASA Holding Genel Koordinatörü

3 YASA EĞİTİM MERKEZİ tarafından hazırlanan bu döküman, bilgi ve deneyimlerimizi paylaşmak amacıyla yazılmıştır. Döküman içeriği, SQEMS, Uluslararası kurallar, Şirket direktifleri, Sirkülerler ve Gemi kaptan talimatları aksine yorumlanmamalıdır. YE 38 Nolu ELEKTRİK MOTORLARI,ROLER YATAKLAR VE AKÜMÜLATÖRLER hakkındaki döküman Eğitim Merkezi Tanker Bölümü Baş. Müh. O. Turan Dincer tarafından hazırlanmıştır. FAYDALANILAN DÖKÜMANLAR : Gemide kullanılan işletme kitapları, MEB yayınları,skf rulman yataklar bakım kitabı. KASIM 2012 İSTANBUL Bu kitabın geliştirilmesi için Değerli deneyimlerinizi, bizimle paylaşmak için adresine yazabilirsiniz.

4 ELEKTRİK FORMÜLLERİ E I W R W / I I xr WR E / R W / E W /R E x I I 2 R E 2 / R E / I E 2 /W W/ I 2 E = VOLT, I = AKIM, R = DİRENÇ, W = GÜÇ / WATT KVA HAT voltajı x HAT akımı x 1,73 / 1000 KW KVA x COS = Ehat x I hat x 1,73 cos / 1000 HAT AKIMI 1000 x KVA / E hat x 1,73 Frekans KUTUP ADEDİ X RPM / 120 AC akımın efektif değeri Akımın iş yapan değeri ( I ef) = I max / 0,707 İki telli 2 fazlı sistemlerde 3 fazlı delta bağlı sistemlerde I hat = I faz ve Ehat = Efaz dır Balanslı okunacak güç ( Pt ) = E hat x I hat x 1,73 cos Burada Ehat = E faz dır. AKTİF GÜÇ = P 1 + P 2 = Ehat x I hat 1,73 cos REAKTİF GÜÇ = P 1 P 2 = E hat x I hat x 1,73 x sin ZAHİRİ GÜÇ = 1,73 x E hat x I hat 3 FAZLI YILDIZ BAĞLI SİSTEMLERDE I hat = I faz ve E hat = 1,73 E faz dır. AKTİF GÜÇ, REAKTİF GÜÇ, ZAHİRİ GÜÇ AYNIDIR KVR ölçü aletinde okunan değer REAKTİF GÜÇTÜR VE MİN. İZOLASYON REZİTANSI HP to kw P = 1,73 x E x I x sin dır. 3 x motor çalışma voltajı / motor çalışma gücü = M Bu değer hiçbir zaman 1 M altında olmamalıdır. 1 hph = 0,7355 kwh 1 hph = 0, 7457 kwh ( usa)

5 ZAHİRİ GÜÇ P= Ex I Volt amper veya kilovolt amper olarak anılır.güç katsayısı göz önüne alınmadan kabul edilen güç değeridir. Sistemden çekilen elektrik akımının belli bir voltajdaki görünen gücüdür. B KÖR GÜÇ / REAKTİF GÜÇ Bobin veya kapasitans direnci üzerinden geçen akımın belli bir voltaj değerindeki gücüdür. Q=E x I x sin dır.faydalı olmayan görünmeyen ama yok edilmesi imkansız güçtür. İsmi Volt amper reaktif olarak anılır. Enditüf güç veya kapasitif güç olarakta isimler alır. A FAYDALI GÜÇ Alternatif akımda voltmetrede okunan değerdir burada işe güç katsayısı girer P= E x I x COS ( watt veya kilowatt olarak değerlendirilir ) sistemde COS değeri faydalı gücü belirler COS arttıkça kör güç çoğalır etkin güç azalır. Aktif güç : omik direnç üzerinden geçen akımın belli bir voltaj değerindeki gücüdür Fazın görünen gücü ile x aktif güç çarpanı = aktif güç olur. C AKIM( amper ) : pratik olarak elektirik yükünün hareketine alektirik akımı denir. daha detaylı incelersek iletken maddeye elektirik uygulandığında elektronlar akışı başlar ve bu akış negatif kutuptan pozitif kutuba doğru olur. Biz bu herekete akım deriz ve APER olarak değerlenir. GERİLİM ( volt ) : elektrik akımının oluşması için elektirik yüklü taneciklerin kutupları arasında fark olmalıdırki akış başlasın elektirik akımınında akması için bir potansiyel farkına ihtiyaç vardırki biz buna volt diyoruz. ( V ) harfi ile gösterilir.

6 Bir manyetik alan içinde hareket eden bobinin uçlarından alınan endükleme gerilimi alternatif akımı doğurur. Alternatif akımın karakteristiğinde dalge biçimi sinüs dalgasıdır. Ve genel olarak bu kuralla çalışan generatörlerin ürettiği alternatif gerilim sünizoidaldir. Eğer gerilim sinüzoidal olmasa idi mesela kare kesitli olsa idi; 1- tırafolar olmayacaktı 2- a sekron motorlar kullanılamıyacaktı 3- gerilim nakli bir çok harmoniklerin meydana gelmesi nedeni ile çok pahalı olacaktı 4- çok fazla harmoniklerin olması elektrik ile çalışan cihazlara hasar verecekti alternatif akımda + ve kutuplar devamlı olarak yer değiştiriler bu yer değişimi saniyede 50 defa olursa bu gerilim 50 hzlik, saniyede 60 defa olursa 60 hz. Lik olarak anılırlar alternatif akım devrelerinde 1000 volt ile 1 amper veya amper ile 1 volt taşınabilir ancak amper için çok kalın tele ihtiyaç vardır ve sonra kalın tellerde cilt rezistansı oluştuğundan akım kablomerkezine sıkışacaktır. Bu nedenle nakil esnasında volt luk gerilimler nakledeilir sonra bu yüksek voltajlar şehirlerde tekrar kullanılacak değerlere düşürülür.

7 ELEKTİRİK MOTORLARI ÇALIŞTIRMA, BAKIM VE EMNİYET TEDBİRLERİ 1. Bir elektrik motoru taşınmasında, motor karkası üzerinde bulunan (eye bolt) taşıma halkalarına tel halat bağlayarak taşınması emniyet açısından uygun değildir. Ayrıca özellikle büyük motorlarda motor karkasını saracak ve taşınırken motorun dengesini sağlayacak ilave bağlantıların yapılması gerekir. Motorların taşınması esnasında branda kayış kullanınız. 2. Motor yerinden kaldırıldığında tam dengede bulunmalıdır. 3. Motor yerinden alınıp bakım yapılacağı mahalle getirildiğinde çalışma konumunda yere bırakılmalı ve mutlaka motor ile gemi bünyesi arasında tahta bir favundeyşın kullanılmalıdır. 4. Motorun bırakıldığı yere de motor dış etkenlerden korunacak şekilde muhafaza edilmelidir. 5. Motor yerinden sökülmeden evvel çevrilen cihaz ile arasındaki line kontrolünün yapılması ve motor montajında kolaylık olması için gerekli işaretlerin konulması faydalı olur. Ayrıca motor ayaklarının altına konmuş olan şimlerin montajda kullanılmak üzere her ayak için ayrı ayrı muhafazası size fayda sağlayacaktır. Ancak motor söküldükten sonra motorun monte edileceği favundeyşında gereken nedenlerle onarım ve/ veya raspa işlemi yapılacak ise; çıkarılan şimler size ancak bir fikir verebilir. Elektrik motorları uzun süreli muhafaza edildiklerinde, dış etkenlerden etkilenip etkilenmediğinin tespiti için en az 3 ayda bir muhafaza edildikleri yerde izolasyon rezistanslarının ölçülmesi gerekir. Ayrıca motor monte edilmeden evvel meger testinden geçirilmelidir. 6. Elektrik motorları hiçbir zaman patlayıcı gas ortamlarının bulunduğu mahallere monte edilmezler. 7. Motorların gemi güvertesinde montelerinde, deniz suyundan ve tabiat şartlarından korunacak şekilde tedbir alınması gerekir. Ve kullanılacak yerin şartlarına göre karkas tipi seçilmelidir. 8. Motorun montajında arz bağlantısı mutlaka yapılmalıdır. Motor ayaklarının ve kullanılan montaj cıvatalarının topraklama işlemini hakkıyla yapacağına güvenmeyiniz. 9. Motorların kullanılacağı yerdeki sıcaklık mutlaka referans olarak alınmalıdır. Motor yatak sıcaklığına etki eden faktörlerden bir tanesi de ortamın sıcaklığıdır. 10. Motorlar montaj esnasında, kaplinli olarak veya kayış ile çevirecekleri cihaza bağlanırlar. Bu bağlantı şekline göre line kontrolü ve kayış gerginlik ayarları yapılmalıdır. Bu hususta ileride daha geniş bilgi verilecektir. 11. Motora elektrik kabloları bağlanırken kabloların bağlanma şekli mutlaka motorun uygun dönüş yönüne göre olmalıdır. Eğer bu hususa dikkat etmezseniz motora bağlı olan cihazda hasarlar meydana gelebilir. Ayrıca motorun (tek üçgen bağlantı- çift yıldız bağlantı yıldız / üçgen değişim bağlantı 2 sürat için çift yıldız bağlantısı) faz bağlantılarının çalışma koşullarına uygun olması gerekir. 12. Motorların uzun zaman problemsiz çalışmaları için koruyucu bakım dediğimiz ve aşağıda yazılı kontrollerin yapılması gereklidir. a) Temizlik b) İzolasyon rezistansının periyodik kontrolü c) Dönen ve döndüren kombinasyonda titreşim d) Çalıştığı ortamın motor karakteristiği açısından uygun olup olmadığı ve uygunsuz etkenlerin kaldırılması (aşırı nem, ortamın tozu, taşıyıcı elemanların gücü) 13. Toz ve yağ buharı elektrik motorları için başlıca negatif etkenlerdendir. Havalandırma kanallarına giren toz bu kısımlarda hava geçişini engellediği gibi motor sıcaklığının yükselmesine ve sargıların izolasyonlarının bozulmasına sebep olur. Motor bakımı yapılırken motorların boyanması ve bu işlemin sıklıkla yapılması boya katmanlarının kalınlaşmasına ve motor karkasının sıcaklığının dışarı çıkmasını 1

8 engellediğinden yine sargıların aşırı ısınması meydana gelir bu nedenle boya işlemi mecbur kalınmadığı sürece yapılmamalıdır. 14. Her hangi bir sebeple elektrik motoru demonte edildiğinde, özellikle gerektirmiyorsa, sargılar izolasyon verniği ile verniklenmemelidir. Zira sürülecek her mikron kalınlığında vernik katmanı sargıların ısılarının dışarı iletilmesine mani olacaktır. 15. Elektrik motorları etiketlerinde suya ve solid partiküllere nazaran koruyucu sınıflandırma standart kodlara bağlanmıştır. Bu standart motor etiketlerinde (IP) harflerini takip eden 2 rakam ile gösterilmiştir. 1. rakam motorun solid partiküllere nazaran koruyucu durumu, 2. rakam ise motorun suya karşı korunma özelliğini gösterir. Bu kodlar ile ilgili liste aşağıdadır. Solid parçalara nazaran korunma Suya nazaran korunma Kod Kod özellikleri özellikleri 0 Herhangi bir özel koruma yoktur 0 Herhangi bir özel koruma yoktur. 50 mm çapından büyük olan solid Direk olarak motor üzerine akan 1 parçaların nüfuz etmesine karşı 1 suya karşı korunaklıdır. korunmaktadır mm çapından büyük olan solid parçaların nüfuz etmesine karşı korunmaktadır 2,5 mm çapından büyük olan solid parçaların nüfuz etmesine karşı korunmaktadır 1.0 mm çapından büyük olan solid parçaların nüfuz etmesine karşı korunmaktadır Toz geçirmez yapıdadır, toz motora girmez Motor üzerine max. 15 derece açı ile dökülen suya karşı korunaklıdır. Motor üzerine max. 60 derece açı ile dökülen suya karşı korunaklıdır. Motor her taraftan dökülen ve sıçrayan suya karşı korunaklıdır. Herhangi bir yönden gelen basınçlı suya karşı korunaklıdır Yüksek kapasitede aşırı suya karşı korunmalıdır (gemi güvertesinde kullanılır) Etiket üzerinde (IP55) yazısı görürseniz, birinci 5 ve beşinci 5 rakamlarını bu listeye göre değerlendirebilirsiniz. İZOLASYON REZİSTANSI 1. İzolasyon rezistansı motor saha sargısını veya endüvi sargılarını meydana getiren tellerin birbirlerine nazaran ve motor karkasına (arza ) nazaran tel üzerindeki geçirmezlik değerinin bir ifadesidir. 2. İzolasyon rezistansı motor sargılarına 1 dakika müddetle 500 volt DC vermekle ölçülür. Bu 1 dakika zaman izolasyon rezistansının uygunluğunun tam ölçülmesi için gereklidir. 3. Genel olarak izolasyon rezistans değeri 40 derecede alınmış değerlere göre mukayese edilir. Bu nedenle ölçüm esnasında sıcaklık 40 derece üstünde ise alınan değer için düzeltme uygulanmalıdır. Bu uygulama gemilerde elektrik motorları kitabında verilen (temperature conversion factors) diyagramı kullanılarak yapılır. 4. İzolasyon rezistansı için 2 ayrı değerlendirme formülü verilmektedir. KABUL EDİLEBİLEN MİNİMUM DEĞER: a-40 derecedeki izolasyon rezistansı = motorun kw olarak çalışma potansiyeli M b- 40 derecedeki izolasyon rezistansı = (3 x çalışma voltajı / motorun kw. değeri) M

9 5. Motor sargılarının izolasyon rezistansını etkileyen en önemli etkenlerden biriside nem ve ıslaklıktır. Sargıların üzerindeki nemin alınması ve izolasyon rezistans değerinin yükseltilmesi için, motoru dışarıdan ısıtırız veya sargılar içinden doğru akım sirküle ettiririz. Yaygın olarak motorun, dış kısmından ısıtılması metodu uygulanmaktadır. Ancak bu işlem için kullanılacak halojen lambaların gücü ve motor karkasına olan yakınlıkları, elektrikli battaniyelerin gücü motor karkası ısısının katiyetle 85 dereceyi geçmeyecek şekilde ayarlanmalıdır. 6. Motor ısıtılmadan evvel karkas dış kısmı iyice temizlenmelidir. Eğer rotor sökülmüş ise stator kısmı iç temizliği dikkatlice yapılmalı ve tekrar meger ölçümü yapılarak işe başlanmalıdır. kurutma işlemi başladığında ilk 2-5 saat içinde motor izolasyon rezistansı düşer sonra bobinlerdeki nemin azalmaya başlaması ile beraber izolasyon rezistansı da yükselmeye başlar. Sonuçta izolasyon rezistansı yükselmesi durur ve sabit kalır. Bu durumda motorun ısıtma işlemi durdurulmalıdır. Bu işlemden sonra I. Ortam sıcaklığı II. İzolasyon rezistansı III. Ölçüm sıcaklığı IV. Ölçüm müddeti Kayıtları alınır ve ileride tekrar değerlendirmek üzere saklanır. START VE ÇALIŞMA ESNASINDA ELEKTRİK MOTORLARININ KONTROLLARI VE EMNİYET TEDBİRLERİ Büyük güçlü motorlarda motorun sıcak kalması ve izolasyon rezistansının azalmaması için termal sargı bulunur ve bu sargılar starter kutusunda ayrı bir devreden 220 volt ile beslenerek motorun sıcak kalmasını sağlarlar. Soğuk ve nemli ortamlarda stop pozisyonunda bekleyen motorlar için bu devrelerin işlerliği çok önemlidir. Eğer böyle bir olanağı olmayan motorlara sahip iseniz; soğuk ve nemli ortamlarda (tersanelerde) bekleyen motorlarınızın izolasyon rezistanslarının yüksek kalmasını ve start esnasında motor sargılarında hasar olmaması için, motorlarınızı termal battaniye ile sararak ısıtınız. Herhangi bir nedenle (çoklukla ortamdaki nem nedeni ile) motor izolasyon rezistansı düşmüş ise motorun komple bir bütün olarak ısıtılması mevzi olarak ısıtılmaması gereklidir. Sıcak hava direk sargılara değil karkas üzerine verilmelidir. Maksimum kurutma sıcaklığı derecedir. Meger ölçümü 24 saat sonra yapılır. Eğer yapılan işleme rağmen izolasyon rezistansı eski değerine gelmiyorsa sargı izolasyonlarında hasar vardır. Meger ile alınan ölçülerde motor sargılarında farklı değerler tespit edilirse bu sefer seri lamba metodu ile sargılarda patlak veya birbirlerine kısa devre durumunu tespit edersiniz (motor sargısının uçlarına seri olarak bağlanan bir lamba ile uçlara ceryan verildiğinde lamba yanmaz ise kopuk devre, lamba sönük yanarsa komşu sargıya temas, parlak yanarsa kangalın kendi içinde sargının kısa devre yaptığı anlaşılır.). 1. Motor çalışırken asla kuplaj kapağı sökülmez. 2. Motor çalışmadan evvel kablo bağlantılarının motor çalışma şekline uygun olduğu dikkatlice kontrol edilmeli ve gevşek bir bağlantı asla bırakılmamalıdır. 3

10 3. Motordan çıkan kabloların nozullarının uygun sıkılıkta ve su geçirmez şekilde izole edildiklerinden emin olunmalıdır. 4. Motor ceryan kablolarının motordan sonraki bağlantılarının da uygun biçim ve sıkılıkta oldukları kontrol edilmelidir. 5. Motoru çalıştırmadan evvel kaplin koruyucularının bağlanmış olduklarını kontrol edin. 6. Motor bakım sonrası çalıştırılacağı zaman evvela start sonra stop düğmesine basarak ilk kısa zamanlı dönüşünde yapılacak tetkik ile, sürtme, salgı, ses, aşırı ısınma gibi hususların olmadığından emin olunmalıdır. 7. Motorlarda kullanılan havalandırma fanları her motor için ve motor devir yönüne göre farklı yapıdadır. Motorun etrafından dolaşan hava miktarı hesaplanarak bu fanlar dizayn edilir bu nedenle her fan her motorda kullanılmaz gerektiğinde motorun kitabından fan şekli tespit edilerek aynısı temin edilmelidir. 8. Motor çalışırken: a) Anormal ses bakımından motor sesini dinleyin b) Titreşim var mı elle veya vibrometer ile kontrol yapın. c) Yatak sıcaklıklarını kontrol edin anormal sıcaklık yükselmesi, yataktaki gresin dreyn kısmından akması gibi hususlar var mı bakın. Motor ortam sıcaklıkları için değer 50 derecedir yatak sıcaklığı için max. Kabul edilebilen limit + 45 derece olur. Bu maksimum ortamlarda çalışan motorların yatak gresleride heat resistance gres olmalıdır (MULTEMP SRL grease). Yatak sıcaklıklarını termometre ile çek edin. d) Motor etrafında anormal koku var mı çek edin. Vernik kokusu, yağ kokusu, yanık kokusu e) Motor etrafında veya üst kısmında herhangi bir sitim, su, yağ gibi akışkanların damlama dahi olsa kaçaklarına müsaade etmeyin. f) Fan kapak deliklerinin tam olarak açık gerekir kont. Edin. ELEKTRİK MOTORLARININ BAKIMLARINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR 1. Bakım yapılacak elektrik motoru yerinden sökülürken motor ayakları ve kaplinin mevkilerinin tespiti için gerekli markalamaları yapınız. 2. Motorun elektrikli bağlantılarını markalayarak sökün 3. Motorun bakımı çalıştığı yerde yapılmayacak ise taşıma esnasında yalnızca (eye bolt) kullanmayınız. İlave branda kayış ile taşıma donanımını takviye ediniz (bazı durumlarda eye bolt yuvalarındaki dişlerden eye boltların kurtulduğu görülmüştür.). 4. Bakım yapılacak yer temiz olmalıdır ve en azından bir tahta platform veya levha üzerinde bakım işlemi yapılmalıdır. 5. Motorun izolasyon rezistans değerini alın ve kaydedin 6. Motorda açık rulman kullanılmış ise grews nipelini veya gres borusunu tekrar monte etmek üzere çıkarın. 7. Motor hangi konumda çalışıyorsa o konumda söküme başlayın 8. Motor şaftındaki kaplinin şaft üzerindeki yerini markalayın ve çektirme kullanarak şaftan ayırın. MOTOR ONARIMI ESNASINDA SÖKÜM VE MONTE İŞİNDE KATİYETLE ŞAFTA ÇEKİÇLE VURMAYINIZ. 9. Motor fanı tarafındaki koruyucu metal kapağı sökün, fana ait setsukur u veya cıvatayı sökün ve çektirme kullanarak dikkatlice fanı dışarı alın. Bazı fanlar alüminyum dan yapılmış olup şafta sıkı geçme olabilir bu durumda bir pürümüz ile fan göbeğini ısıtın daha kolay çıkacaktır. 10. Motor kapakları sökülürken rulman evi alt kapağını tutan cıvataları evvela sökün ve dişlerini kontrol ederek bir yere ayırın 4

11 11. Sökülen parçalar temizlenir ve tozlanmaması için temiz bir yere konarak üstleri kapatılmalıdır. 12. Motorun bir kapağını sökünce hafifçe dışarı çekin ve bu esnada rotorun stator üzerine düşerek statora sürtmesini engelleyin. Motor kapağını şafttan çıkartın, rotor alt kısmına bir harita kağıdı koyarak rotorun statora sürtmesi engellenebilir. Ters taraftaki kapakla beraber rotoru dışarı alınız. 13. Motor dik konumda çalışıyor ise motorun şaftı yere vurmamalıdır. Uygun yükseklikte bir kasa yaparak motoru bu kasa üzerine oturtun ve fan tarafı kısmından söküme başlayın. a) Fan tarafı kapağını sökün b) Rotoru bir pres bant veya harita kağıdı ile sarın c) Kaplin tarafı kapak cıvatalarını ve yatak evi cıvatalarını sökün d) Elle veya bir cayraskal yardımı ile rotoru stator içinden dışarı çıkarıp tahta bir zemin üzerine dikkatlice yatırın. Eğer rotoru almakta zorlanıyorsanız rotor, kaplin tarafı kapağı üzerinde kalmak şartı ile motor karkasını yukarı kaldırarak rotordan kurtarın ve karkası bir tahta üzerine oturtun. e) Statoru dikkatlice kontrol edin alçak basınçlı hava ile ve temiz bir bez ile iç kısmını ve dış kısmını temizleyin, sargı izolasyonlarında bir zafiyet görürseniz gayet ince bir kat oluşturmak şartı ile sargıları vernikleyin ancak karkas iç kısmı metalini vernikle kaplamayın. f) Çok mecbur kalınmadıkça (elektro quick, electro sowl) gibi sıvılar kullanarak temizlik yapmayınız. g) Karkasta kapakların oturduğu faturaları temizleyin h) Kapak faturalarını temizleyin. 14. Rulman yatakları kontrol edin. Rulmanları temizleyin ve parmaklarınızı rulmana geçirin ve rulmanı hava kullanarak döndürün dönme esnasında tutukluk, sürtme sesi, duyarsanız rulman yenilenmelidir. Yatak, yatak evi içine bol olarak geçiyorsa, rulman evi iç cidarına geçici önlem olarak çentikler açılır ve monte esnasında rulman tespit loctite kullanınız. Bazı rulman evlerinde rulman alt kısmında srast yayı (WAVE SPRING) bulunmaktadır yayın esnekliği veya çatlak olup olmadığı kontrol edilmelidir. Gerekirse yay yenilenmelidir. DİKKAT: Rulman tespit loctite kullanıldığında söküm esnasında zorluk yaşanabilir bu durumda rulman evinin etrafı bir pürümüz ile ısıtılırsa söküm kolay olur. (OKSİJEN /ASETİLE KULLANMAYINIZ) 15. Rulman yataklar rotor şaftına takılırken aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir. a) Kullanılan rulmanın tipine göre rulman montaj yönüne dikkat ediniz. b) Özellikle çift rulman kullanılıyorsa rulman yönleri motor kitabındaki yöne uygun olmalıdır. c) Açık rulman yerine kapalı rulman kullanılacak ise seçilen rulman aynı rulman ölçüsünde olması ile beraber motorun çalışma sıcaklığı da göz önünde bulundurularak rulman seçilmelidir. d) Rulmanlar katiyetle şafta darbeli olarak (boru ve çekiç kullanmak) monte edilmez. Katiyetle uygun çektirme veya monte aleti kullanınız. e) Kapalı rulmanlar 45 dereceye kadar ısıtılabilir f) Montaj esnasında ufak nitrojen servis tüpü kullanılır. Bu tüple rulmanın geçtiği şaft uygun olarak soğutulabilir. g) Rulman montajından sonra (YE-38 YASA EĞİTİM) kitabında anlatıldığı gibi salgı kontrolü yapınız. Şafta monte edilen rulmanda salgı 0,02 mm yi geçmemelidir. 5

12 DİKKAT: AÇIK RULMAN YERİNE KAPALI RULMAN KULLANILACAK İSE MUTLAKA GRES NOKTALARI KÖRLENMELİDİR. MONTAJ ESNASINDA CAYRASKAL KULLANIRKEN CAYRASKAL ZİNCİRLERİNİN ROTOR VEYA STATORA SÜRTMEMESİ İÇİN GEREKN ÖNLEMİ ALINIZ. 16. MONTAJ: SÖKÜMDE UYGULANAN İŞLEMİ TERSİNE UYGULAYIN a) Bütün sökülen parçalar temizlenir ve montaja hazırlanır, b) Kullanılan cıvata ve somunlar sağlıklı olmalıdır, c) Artık vernikler temizlenmelidir, d) Sargı uçlarının bağlandığı bakalit geçirgenliği kontrol edilmelidir, e) Sargıların kuplaj kapağı tarafına uzanan kısımları sıcağa mukavim makaronla emniyete alınmalıdır, f) Sargı bağlantıları sıkı ve kontra somunlu olmalıdır, g) Rotoru stator içine sokarken dikkat edin statora sürtmesin, h) Açık yatak kullanılıyorsa motor kitabında verilen miktarda gres kullanın, i) Montaj esnasında rulmanın dış ringi üst kısmı katiyetle yağlı olmamalı kuru olmalıdır. Gerekirse rulman loctite kullanılabilir, j) Montaj tamamlanınca kaplini takmadan evvel el ile şaftı çevirin ve tutuksuz olarak rahatça şaftın döndüğünü gözleyin. Döndürdüğünüz şaftın duruncaya kadar dönmesini takip edin. Motorun izolasyon rezistansını ölçün ve başlangıçtaki değer ile mukayese ederek değerlendirme yapınız. 17. Motoru bakımı/onarımı tamamlanınca a) Emniyetli taşıma aparatları ve malzemesi kullanarak motoru çalışma mevkiine götürün. b) Ve motoru döndürdüğü cihaza göre prosedürüne uygun olarak layna alın (ref: YE-38) c) Kaplin cıvataları ve cıvatalar üzerindeki lastik zıvanaları kontrol edin gerekirse yenileyin cıvatalar sağlam lastikler yenilenecek ise lastiklerin cıvatalar üzerine boş geçmemsine dikkat edin. d) Motorun döndüreceği cihaz kullanıma müsait ise, evvela start / stop yaparak motoru çalıştırın ve stop edince motor dönerken, titreşim ses bakımından kontrol yapın. Motor ve bağlı olduğu cihazın devreye alınmasında mahzur yoksa motoru start edin ve çalışmasını takip edin. Motor çalıştıktan sonra (ses, titreşim yatak sıcaklığı bakımından ) yarım saat müddetle motorun çalışmasını kontrol edin ve yatak sıcaklıklarının yükselmesini ve sıcaklık sabit kalıyor mu takip edin. MOTORLARIN MONTAJ USULLERİ MOTORLARIN MONTAJINDA, MOTORUN ÇEVRİLEN CİHAZA BAĞLANTISI AŞAĞIDAKİ ŞEKİLLERDE OLUR. a) Direk kaplin ile bağlantı b) Flexible kaplin ile bağlantı c) Kayış ile bağlantı metotları kullanılır. KAYIŞ İLE BAĞLANTI. Bu bağlantı metodunda 1. Motor şaftına bağlı olan kasnak yüzeyi ile çevrilen cihazın şaftına bağlı kasnak yüzeyi aynı düzlemde olmalıdır. Bu husus uygun uzunlukta bir mastar ile ayarlanır. 2. Kasnaklara takılan kayışlar kodlanmıştır bu kodlar ( A-B-C-D-E-M ) olarak verilmiştir. 6

13 İki kasnak arası mesafeye biz SPAN deriz. Kayış esnemesi her 100 mm span için 1,5 mm uygun kabul edilir. Bir başka deyişle (span mm x ) = esneklik miktarı mm dir. KAYIŞ HIZI = x D 1 N 1 (Pİ SAYISI x MOTOR DEVRİ x MOTOR KASNAK ÇAPI) BİR KAYIŞ BOYU HESABINDA KAYIŞ BOYU = 2 span + 1,570 ( D 2 D 1 ) + ( D 2 - D 1 ) 2 / 4 span. dır. 3. Kayışlar takılırken herhangi bir şeyle esnetilerek takılmaz motor ayakları gevşetilip kayışlar kasnaklara takılır ve sonra line durumuna dikkat edilerek motor mesafesi uygun şekilde ayarlanarak kayış sertliği ayarlanır ve motor ayak cıvataları sıkılır. Motor montaj işlemi tam olarak bitince motor çalıştırılır ve 12 saat sonra tekrar kayış esnemesi kontrol edilir kayışın kasnağa temas eden yan yüzlerinde aşınma var mı kontrol edilir. Kayışın yan yüzlerinde olan aşıntı kasnak yüzeylerinde kaçıklık olduğunu gösterir. Rutubetli ortamlarda bazen kayışların kasnak yüzeyinde kayması söz konusu olabilir. Bu durumda eğer montaj şekli uygun olarak yapılmış ise reçine bazlı kayış spreyi kullanılır. Kayışlı montajlarda kasnak yüzeyleri ile beraber kasnak koniklerinin de aynı hat üzerinde olması gerekir bu sağlanmaz ise kasnak kenarlarında montajdan sonra hemen aşınma başlar. Kasnak koniklerinin aynı hat üzerinde olması en önemli unsurlardan biridir. Kayış imalatçıları kasnaklardaki açısal kaçıklığın maksimum sınırları olarak 0,5 derece ile 0,25 derece değerlerini kabul etmektedir. Bu değerler gözle tespit edilemez bu nedenle bu tespit için mastar veya lazerli layn aleti kullanılır. Kasnak ayarlarında genel olarak dış kasnak yüzeyleri referans alınsa da kasnak yuvaları paralelliğinin de çok önemli olduğunu bahsetmiştik bu nedenle aşağıdaki kontrollerin monte esnasında yapılması uygundur. a) Kasnak yuva geometrisinde bozukluk var mıdır? b) Kasnak komple kalınlığı ve yuva genişlikleri eşit midir? c) Kasnak yuva iç kısımlarında anormal aşınma var mıdır? d) Kullanılacak kayış kesit ölçülerinin kasnak kesit ölçüsüne uygunluğu tam mıdır? e) Kullanılmış kasnağın tekrar kullanılması söz konusu ise, kayışın yan yüzeylerinde yüzeysel çatlaklık var mıdır? f) Kayış yenileme işleminde bütün kayışlar yenilenmelidir. g) Uygun miktarda kayış yoksa ve birer yuva atlayarak kayış takıldı ise, yeni kayışlar geldiğinde bütün kayışlar yenilenmelidir. KASNAK KULLANAN MOTORLARDA LAYN Dönme hareketinin kayış ile sağlandığı makinalarda meydana gelen uygunsuz kayış ayarları nedeni ile a- Kasnak aşınmaları b- Kısa sürede kayış aşınmaları ve kopmaları c- Meydana gelen titireşim nedeni ile döndüren ve dönen echizedeki şaft yataklarında bozulmalar 7

14 d- Kasnak kanallarındaki sürtünme dolayısı ile ısınma ve enerji kaybı gibi uygunsuzluklar yaşanır. GELENEKSEL KASNAK AYARLARI Kayış imalatçıları kasnaklardaki yatay açısal kaçıklığın maksimum sınırları olarak 0,5 derece ile 0,25 derece değerlerini kabul etmektedirler. Bu değerlerde gözle tesbit edilemez bu nedenle gözle kaçıklık tesbiti aldatıcı bir yöntemdir Kasnak kaçıklıkları aşağıda verilen 2 etkili şekilde kontrol edilir. a- Bir mastar ile b- Lazerli aletler ile Kasnak ayarlarında genel olarak kasnak dış yüzeyleri referans olarak alınırsada kasnak yuvalarınında paralelliği çok önemlidir. Bu nedenle aşağıda yazılı kontrolların yapılması gerekir. a- Kasnak yuva geometresinde bozulukluk varmıdır? b- Kasnakların komple kalınlıkları ve/veya yuva kalınlıkları eşitmidir? c- Kasnak yuva iç yüzeyinde anormal aşınma varmıdır? d- Kullanılan kayışların kesit ölçüleri kasnak yuva ölçülerine uygunmudur? e- Montaj sonrası kayış gerginliği normal sınırlar içindemidir? f- 1-2 saatlik çalışmadan sonra kayış basıncı tekrar ayarlanmışmıdır? g- Kullanılmakta olan kayışın kasnak yuva yüzeyine temas ettiği kısımlarda kırılmalar veya çatlamalar vermıdır? Varsa kayış yenilenmelidir. h- Kayış yenilenmesi gerekiyorsa bütün kayışların set olarak yenilenmesine dikkat ediliyormu? i- Elede kafi miktarda yedek olmadığı için 1 er atlayarak kayış kullanılması gündemde ise sonradan yeni kayışlar geldiğinde bütün kayışların değişimi yapılmışmıdır? LAYN KONTROLU : Layn kontrolu kasnak alın yüzeylerinden yapılır ancak bu kontrol esnasında yuva layn kontroluda yapılmalıdır. Esasen kayışların çalıştığı düzlem kasnak yuvaları düzlemi olduğundan yuvaların layn kontrolu yüzey kontrolundan daha önemlidir. Ancak bu kontrol lazerli aletler ile veya her iki makina kasnakları yuvaları dip kısmına oturtulan mastarın açısal kaçıklığının ölçümü ile yapılır. Aşağıdaki resimlerde layn kontrollarına ait yöntemler gösterilmiştir. Layn kontrolunda işlem daima elektirik motoru tarfaından yapılır ve yüzeysel kaçıklık giderilirken elektirik motorunun yanlızca ön ayakları değil arka ayaklarındanda ayar paralel olarak yapılmalıdır. Mastar ile yapılan ayarlarda uygun büyüklükte bir su terazisi kullanmak size fayda sağlayacaktır. 8

15 Gerek açısal ve gerekse ileri/geri konumdaki kaçıklıklar ölçülerek ayar yapılır. KAYIŞLARIN ÇALIŞMA BASINCI İki kasnak merkezi arasındaki mesafeye biz SPAN diyoruz kayışın çalışma esnasında kayış esnemesi her 100 mm span için 1.5 mm dir.(1 metre için 15 mm dir ).bir başka deyişle ( span mm x = esneklik miktarı mm dir ) Bir kayış hızı hesabı K s = x D 1 XN 1 ( Pİ sayısı x motor devri x motor kasnak çapı ) Kayış boyu = 2 span x 1,570 ( D 2 D 1 ) + (D 2 D 1 ) 2 / 4 span Kayışlar monte edilirken katiyetle her hangi bir şekilde esnetilerek kasnaklara takılmaz.motor ayaklarına ait montaj saplaması somunları hafifçe gevşetilerek motor gerdirme saplaması gevşetilir ve kayış takıldıktan sonra gerdirme sağlaması ile gerginlik ayarlanır ve sonra motor ayak somunları sıkılır. Kayışlar monte edildikten sonra sistem çalıştırılmalı ve 12 saat sonra stop edilerek kayış gerginlikleri, kayışın çalışan yüzeyleri, kontrol edilir kayış yan yüzeylerinde olan aşınma görüntüsü kaznaklarda kaçıklığı gösterir. Kayış gerginliği yeniden ayarlanmalıdır. 9

16 KAYIŞLA HAREKET NAKİLLERİNDE KASNAK MERKEZLERİ ARASINDA ( L ) MESAFESİ TAYİNİ L= döndüren kasnak ile döndürülen kasnak merkezleri arasındaki mesafedir Nakledilen güç (HP) DÖNEN VE DÖNDÜREN ORANI MERKEZLER RASAI MESAFE (fit) 1-4 2/1 5/ Ditto Ditto Ditto Ditto Ditto Ditto Ditto Ditto Ditto Ditto Not: 1 fit = 304 mm dir Döndürme ve dönme devir formülü = ( n 1 x D 1 = n 2 x D 2 ) Kayış sürati = 3,1416 x D 1x n 1 KAYIŞ KESİTİNE GÖRE SEÇİLEBİLECEK EN KÜÇÜK KASNAK ÇAPI EN KÜÇÜK KASNAK ÇAPLARI KAYIŞ KESİTİ mm 10 x 7 13 x 9 17 x x x x 20 Alınabilecek en küçük kasnak çapı (mm) Günde 8 saat çalışır Günde 16 saat çalışır Durmadan çalışır Bir kayışın çevresi = 3,1416 / 2 x ( D +d ) + 2 c + (D-d) 2 / 4c D= büyük kasnak çapı d = ufak kasnak kavrama çapı c = kasnak merkezleri arası mesafe 10

17 Misal: 10 ps lik bir motorun 1440 rpm ile dönen kasnağın çapı 210 mm dir, döndürülmesini istediğimiz kasnağın 3500 rpm olmasını istiyoruz ne yaparız. Evvela döndürülecek kasnak çapını bulalım. N 1 xd 1 -N 2 xd 2 den 1440x21 = 3500xD 2 =86 mm çıkar. Kayış sürati= 3,1416x0,21x1440=936 metre/min çıkar. En yakın değer 1000 rpm olduğu için sağ taraftan 1000 rakamının olduğu satırdan girdik ve sola doğru 10 ps yi tamamlayan en yakın rakamı bulacağız. En sol tarafta 2,5x4=10 ps olur. Bunun karşılığı 8x13 lük kayıştan 4 adet kullanırız veya daha emniyetli olması için 5 adet kayış kullanırız ve 5 oluklu kasnak seçeriz. KAPLİN İLE BAĞLANTI METODU Bu bağlantı metodunda 1. Kaplinlerin yüzeyleri(birbirine bakan dairesel yüzeylerinde) eğrilik olmamalı ayrıca kenar yüzeyleri düzgün olmalı darbeler nedeni ile hasarlar bulunmamalıdır. 2. Kaplinler monte edilmeden evvel tornaya bağlanarak bütün yüzeyleri kontrol edilir ve yüzeylerde kaçıklık olmadığı tespit edilir. Eğer herhangi bir nedenle kaçıklık tespit edilirse bu kaçıklık tornada düzeltilir veya yeni kaplin takımı kullanılır. 3. Kaplin cıvataları ve bu cıvatalar üzerinde bulunan lastik srast parçaları kontrol edilir ve bozuk olanlar, ezilmiş olanlar var ise bütün kaplin cıvataları komple yenilenir. 4. Kaplin cıvataları srast lastiklerinin üst kısımları monte esnasında katiyetle yağlanmaz. 5. Kaplinler şaftlara monte edilirken özel ittirme kullanılır katiyetle çekiç marifeti ile montaj yapılmaz. 6. Kaplinli montaj esnasında 3 önemli hususa dikkat edilmelidir. a) Kaplinlerin egzantirik kaçıklıkları (yukarı- aşağı veya sağa sola kaçıklıkları) b) Kaplinlerin yüzeylerinin açısal kaçıklıkları (deflection angle) c) Kaplinler arası mesafe (clearance and end play) 11

18 12

19 Yukarıdaki resimlerde görüldüğü gibi Resim1= elektrik motoru ve çevrilenin ayakları aynı yüzeyde değildir. Elektrik motoru yukarıda Resim2= elektrik motorunun ön ayakları yukarıda Resim3= elektrik motoru ve çevirdiği cihaz şaftlarındaki gezinti (end play) miktarının 0,7 mm ile çarpılmasından bulunan değer 2 flenç arasında olması gereken klerens miktarıdır. Elektrik motoru tarafından çevrilen cihaz bir pompa ise pompanın emiş ve discharge flençleri daima devre filençleri ile tam karşı karşıya gelmelidir. Eğer kaçıklık olur ve devreler zorla çektirilerek pompaya bağlanırsa pompa çalışma sıcaklığında iken pompa bünyesinde meydana gelecek aşırı gerilmeler ile kısa zamanda pompada arızalar başlar (şaft salgısı, mekanik seal kaçaği, pompa bünyesinde çatlamalar, vb). Elektrik motorları daima Pompalar gibi çevrilen cihazların konumuna göre monte edilerek line alınırlar. Bu nedenle line için aşağıdaki yöntemler kullanılır. Salgı mikrometresi ile kaplinler arası kaçıklığın düzeltilmesi (eccentricity) / Line kontrolunun yapılışı: 1. Bir salgı mikrometresinin motor kaplini üzerine mıknatıslı holderi ile monte edilir 2. Mikrometre ucu pompa tarafındaki kapline uygun açıda ( 90 derece) değdirilerek mikrometre sıfırlanır. 3. Motor tarafı kaplin yavaş yavaş döndürülmeye başlanır bu esnada mikrometrede görülen negatif veya pozitif sapmalara göre motor konumu ayarı motor ayaklarına şim konarak ve/veya motor merkez hattı sağa sola kaydırılarak line ayarı yapılır. Bu ayarda dikkat edilecek husus motor ayaklarının oturduğu düzlem ile pompa ayaklarının oturduğu düzlem aynı hizada olmalıdır. Eğer motor ayaklarında farklı aşınma yoksa ön ayaklara konan şim ile araka ayaklara konan şim aynı kalınlıkta olmalıdır. Ayaklardaki veya ayakların oturduğu kısımlarda farklı aşınmalar varsa düzlemi temin etmek için farklı kalınlıkta şim kullanılır. Yalnız şim kullanırken çok fazla sayıda ince şim kullanılması yerine gerekiyorsa evvela kalın bir pleyt ve sonra az sayıda gereken kalınlıkta şim kullanılması daha uygundur. Zira fazla miktarda ince şim kullanılırsa motor ayak cıvataları sıkılınca uygun netice almak zorlaşır. 2 kaplin arasının uygun filer veya ölçekli mastar ile her 90 derecede bir ölçülmesi ile kaçıklık kontrolü 13

20 Bu yöntem salgı mikrometresinin dairesel olarak kullanılamayacağı şartlarda kullanılır. Her 90 derecede alınan kaplinler arası mesafenin eşitlenmesi için motor ayakları altına uygun kalınlıkta şim konur ve bu suretle motor line alınır. SPAFLEX tipi kaplinlerde kaplin kenar yüzeyleri üstüne konan (torna kalemi, kumpasın cetvel kısmı, esneme kabiliyeti olmayan bir mastar) aparatın her 90 derecede kullanımı ile ve bu esnada kaplin yüzleri arasındaki aralık ölçülerek line işlemi yapılabilir. Bu yöntem daha ziyade periyodik kontrollerde kullanılır. LINE ÖLÇÜMLERİNDE KABUL EDİLEBİLEN DEĞERLER. RPM KAPLİN KENARLARI ARASINDA KAPLİN YÜZEYLERİ ARASINDA ÖLÇÜLEN KAÇIKLIK (mm) ÖLÇÜLEN KAÇIKLIK (mm) ve daha az 0.05 ve daha az ve daha az 0.1 ve daha az SPAFLEX TİPİ KAPLİNLERDE KAYIKLIK VE EGZANTİRİK KAÇIKLIK. TOLERANSLARI SIZE Kaçıklık mm Kayıklık mm Not: bu miktarlar 2000 RPM devire kadar olan şaftlar için verilmiştir. Motor devri 2000 RPM den fazla ise verilen miktarın yarısı alınacaktır. Motor pompaya dikey olarak bağlanacak ise ve bağlantı fleksıbıl kaplin ile olmayacak ise yani pompa kaplini ile motor kaplini direk olarak cıvatalarla bağlanacak ise düşey olarak line çok önemli salgı çok önemlidir. Bu nedenle montaj esnasında salgı ve eğrilik kontrolü dikkatle yapılmalıdır. Ortasında uzun ucu sivri bir demirin monte edildiği ve tornada salgısının sıfır olduğu görülen ve çapı bağlanacak motor kaplini çapında olan bir aparat hazırlayın ve bu aparatın sivri uçlu kısmının pompa şaftı merkezine gelmesini motorun ufak miktarlarda oynatılması ile sağlayın. Bu merkezleme işlemi sonunda pompa şaftına bağlanan bir komparator ile motor şaftına bağlanan aparatın salgısını ölçün ve salgının sıfırlanması için motor karkasının altına uygun kalınlıklarda şim koyun Diğer bir yöntem pompa impelleri, ve şaft üzerindeki aksam sökülmüş vaziyette pompa şaftını kaplini ile beraber motor şaftına bağlayın ve resimde görüldüğü gibi salgı ölçümü yapın. (b) şıkkında görüldüğü gibi yapılan salgı gereken ayarlarla sıfırlandıktan sonra tekrar pompa şaftının sökülerek pompanın toplanmasını sağlayın tekrar pompa şaftını motora bağlayın bu şekilde pompanın line kaçıklığı nedeni ile hasarlanmasının önüne geçersiniz. 14

21 KABUL EDİLEBİLEN LİMİTLER ( dikey monte edilmiş motor ve pompalarda ) MOTOR GÜCÜ (KW) İMPELLER ŞAFTI İLE MOTOR ŞAFTI ARASINDAKİ SALGI POMPA ŞAFTI VE İMPELLERİ, İMPELLER KEYSİNE GÖRE SALGISI 37 KW TAN DÜŞÜK MOTORLAR 0.03 MM DEN AZ OLMALI 0.03 MM DEN AZ OLMALI 37 KW TAN BÜYÜK MOTORLARDA 0.05 mm den az olmalı 0.05 mm den az olmalı 37 KW TAN KÜÇÜK MOTORLAR 37 KW TAN BÜYÜK MOTORLARDA Kaplin kenarından alınan salgı Miktarı 0.05 mm den az olmalı Kaplin kenarından alınan salgı miktarı 0.07 mm den az olmalı Kaplin yüzeylerine göre kaçıklık 0.10 mm az olmalı Kaplin yüzeylerine göre kaçıklık 0.16 mm az olmalı MOTOR YATAKLARI Motorlarda kullanılan yataklar, açık yataklar (open ball bearıng) kapalı yataklar (sealed ball bearıng) olarak 2 guruba ayrılır bunun dışında motorlarda kullanılan yataklar; a) Sabit bilyeli yataklar (tek sıralı, çift sıralı) b) Oynak bilyeli yataklar c) Eğik bilyeli yataklar (tek sıralı, çift sıralı 4 nokta yatakları) guruplara ayrılır Motor bakımlarında veya motor yatakları değişimi esnasında motor kitabını tetkik ederek dizaynında kullanılan yatak tiplerinin kullanılmasına özen gösterilmelidir. Bazı elektrik motorlarında çalışma karakteristiklerine bağlı olarak birden fazla rulman yatak kullanılır, ancak bu yatakların montajında çalışma yönlerinin mutlaka kitaplarındaki şekilde olmalıdır. Açık yataklara da yatakların arka kısmına gelen yerde (rotating oil seal) denilen bir parça vardır bu yatağa basılan gresin yatak yüzeyine eşit dağılımını ve fazla olan yağın yağ çıkış ısmından atılması için kullanılır. Açık yataklar belirli periyotlar ile çalışma şartlarına en uygun olan gres tipi ile yağlanmalıdır. Ancak ilk yağlama ve sonradan periyodik yağlama zamanlarında kullanılacak yağ miktarı ileride verilen tablolarda gösterilen miktarda olmalarına özen gösteriniz. Kapalı tip yataklarda dışarıdan yağ basmak katiyetle gerekmez. Bu yatakların içinde kullanılan yağ cinsine ve çalışma şartlarına göre çalışma ömürleri vardır. Çift yatak kullanılan kombinasyonlarda açık yataklarda, tekli yataklar gibi gres basma donanımı mevcut olup gresin yataklara girmesi ve fazla gresin dışarı atılması aynı tekli yatak gibidir. MUHTELİF YATAK YAPILARI Bu tip bir yatak dizaynında, kaplin tarafındaki yatak iç kısmı şafttaki faturaya değer dış kısmı ise motor karkas kapağı ile desteklenmiştir. Arka kısımdaki (fan tarafı) yatak takımı ise yatak iç bileziği şafttaki faturaya yaslanır yatak dış bileziği ise yatak evi kapağı ile sağlanır. 15

22 Bu tip yatak donanımında kaplin tarafındaki yatak ön kısmında bulunan dairesel srast yayı nedeni ile stator etkisi ile motor şaftındaki ufak miktarlardaki aksiyal gezintiye müsaade edilebilir., Bu yatak dizaynında rulman yatak iç ringi şaft üzerinde bir sekman yardımı ile sabitlenmiştir. Bu durumda yatağın iç ringi şafta bağlı olarak şaftın aksiyal hareketine uygun hareket etmez, bu tip sabit bağlantılı açık yataklar yüksek aksiyal yüklerin olduğu durumlarda kullanılır. Aksiyal yük için kuvvetlendirilmiş açık sabit yatak konbinasyonu bu yapıda yataklardan bir tanesi kapak ile desteklenmiş, diğer yatak yüke göre kayabilecek şekilde monte edilmiştir. Kaplin tarafındaki yatak önünde (wave sipring) salgı yayı konmuştur. Bu yay aksiyal yüklere karşı sistemi güçlendirmek için kullanılmaktadır. ARIZALAR VE ANALİZLERİ Normal olarak bir motor yatağında anormallik yatak tarafından üretilen ses ile kendini belli eder. Bu nedenle motor yataklarının sesleri her gün takip edilmelidir. Yataktaki sesin tipi Rüzgar sesi Sesin şiddeti Az miktarda Sesin analizi Çam ağaçları arasında esen rüzgar sesine benzer. Bu ses yatak bilyelerinin iç ve dış ring fazla miktarda gezinmesinden dolayı meydana gelir. 16 Alınacak önlemler Bu ses normaldir Az ile çok Çalışma esnasında yatak yuvasında Bu durumda evvela

23 Yatak yuvası sesi Gıcırtı, çıtırtı, çizilme sesi Toz sesi arası Orta ile çok arası Az miktarda titreşim meydana gelirse bu yuvada bilyelerin çarpması sonucunda şakırtı sesi işitilir. Bu ses yatağa gres bastıktan sonra kısa bir müddet için duyulur. Şaft dönerken aynı noktadan ses artarak devam ediyorsa yatak içinde tozda bulunabilir Bu ses devamlı duyulmaz zaman zaman duyulur. Sonunda ses 17 gres yağını değiştirin eğer hala ses devam ediyorsa bu durumda rulman yatak değiştirilebilir. Çıkan yatağı detaylı olarak inceleyiniz. Yatağı yenileyin Yatağı sökün, temizleyin veya değiştirin. sürtme sesine dönüşür Kapalı tip yataklarda gres yağı değişimi veya periyodik yağlama yoktur aynı zamanda yatağa gres basıldığında eski gresin dışarı atılması işi de yoktur. Bu nedenle bu yataklar yalnızca yenilenir. Ancak kullanılacakları ortam sıcaklığı, yük, durumuna bağlı olarak içlerindeki gres tipi için seçim yapılmalıdır. Genelde bu yataklarda (MULTEMP SRL) heat resisting grease kullanılmış olmalıdır. ELEKTİRİK MOTORLARININ BAKIMI( DEMONTE MONTE ) 1. Bakım yapılacak elektrik motoru yerinden sökülüp bakım yapılacak yere taşınmadan evvel gereken markalama işaretlerini yapınız. 2. Motorun bakım yerine nakli esnasında yalnızca askı halkalarını kullanmayın, ilave taşıyıcı malzeme kullanın. Asla motorun şaftını kullanmayın 3. Bakım yapılacak yer temiz olmalıdır. Ve en azından bir tahta platform üzerinde işlem yapılmalıdır. 4. İzolasyon resistans değerini alın. 5. Motorda açık rulman kullanılmış ise gres nipelini ve gres borusunu çıkarın. 6. Motor hangi konumda çalışıyorsa o kanımda parçaları sökün. 7. Motor şaftındaki kaplini çıkarın. Bu işlemde katiyetle çekiç kullanmayın, çektirme kullanın MOTOR PARÇALARI SÖKÜMÜNDE KATİYETLE ŞAFTA ÇEKİÇLE VURULMAZ 8. Motor kapakları sökülürken kapak üzerinde bulunan rulman yatak evi kapaklarına ait saplamaları dikkatlice sökün ve muayene edin. 9. Sökülen parçaları temiz bir yere koyun ve tozlanmaması için üstlerini örtün. 10.Motorun bir kapağını sökünce hafif dışarı çekin ve bu esnada rotorun stator üstüne düşmesini engelleyin motor şaftını mümkün olduğunca düz tutarak kapağı karkastan(bedenden ) ve şafttan ayırın, ayırınca, motor şaftını elle tutarken stator ile rotor arasına uygun incelikte pres bant levha veya harita kağıdı koyun bu işlem söküm esnasında rotorun statora sürterek hasarlanmasını önler. 11.Soğutma fanını sökmeden evvel fan koruyucu kapağı sökün sonra fanın şaft üzerindeki konumunu işaret koyarak veya ölçü ile tespit edin. Fan montaj cıvatalarını sökün ve fanı kırmadan ve fana vurmadan dışarı alın. 12.Motor dik çalışan bir motor ise motorun şaftı yere vurmayacak yükseklikte bir kasa yapın motoru buna oturtun ve fan tarafı kısmından söküme başlayın. Fan tarafı kapağı çıkarınca rotoru stator içinde iken harita kağıdı ile sarın. Şaft tarafı kapak cıvatalarını sökün, yatak evi cıvatalarını sökün sonra karkası dengeli olarak cayraskal yardımı ile kaldırarak rotorun tezgahta kalmasını sağlayın. STATORU TAHTA BİR ZEMİN ÜZERİNE OTURTUN. Statoru kontrol edin gerekirse hava ile temizleyin yumuşak bezle karkas içini silin. Gereken kısımlara sprey vernik atın.

24 Çok gerekmediği sürece stator kısmına (ELEKTRO QUICK, ELECTRO SOWL) GİBİ TEMİZLİYİCİLER KULLANMAYIN. TEMİZLİK İÇİN ŞARTSA YUMUŞAK ASİT YAPISINDA VE HIZLI KURUYAN TEMİZLİK SIVILARINI KULLANIN. BEDEN ÖN VE ARKA KISMINDA KAPAKLARIN OTURDUĞU KISIMDAKİ FATURALI KISIMLARI TEMİZLEYİN. 13.Yatakları kontrol edin gerekirse yenileyin, yatakların yatak evi içinde dönüp dönmediklerini kontrol edin. Eğer böyle bir iz varsa ve yeni yatak konulduğunda yatak evi içinde rahatça oynuyorsa bu yatak evi iç cidarlarını çentiklemeli ve monte esnasında yatak dış ringi üstüne rulman tespit loctite si sürmelidir. Ancak loctite nin kati olarak rulman kısmına kaçmasına mani olunmalıdır. Dikkat: Rulman loctite kullanıldığında söküm esnasında rulmanın yerinden çıkmadığı durumlar olabilir bu durumda motor kapağının göbek kısmı ( YALNIZCA ) PÜRÜMÜZ İLE ISITILARAK Rulman bu kısımdan çıkarılabilir ( OKSİJEN/ASETİLEN KULLANMA ) 14.RULMANLARIN ÖN KISIMLARINDA SRAST YAYLARI ( WAVE SPRİNG ) BULUNABİLİR. Bunların kondisyonlarını kontrol edin gerekirse yenileyin. Rulman iç ringlerinin önünde sekmanlar varsa bunların sıkılıklarını kontrol edin. 15.RULMAN YATAKLAR ROTOR ŞAFTINA TAKILIRKEN MUTLAKA RULMANLARIN CİNSİNE GÖRE TAKILMA YÖNLERİ DOĞRU OLMALIDIR (kitabına bakınız). AÇIK RULMAN YERİNE KAPALI RULMAN KULLANILACAK İSE AYNI YAPI ÖZELLİĞİNDE RULMAN KULLANILMALIDIR. RULMANLAR ŞAFTA TAKILIRKEN KATİYETLE ÇEKİÇ KULLANMAYIN ŞAFTI UFAK NİTROJEN SERVİS TÜPÜ KULLANARAK SOĞUTUN RULMANIDA ISITARAK ŞAFTA KOLAYCA GEÇMESİNİ SAĞLAYIN (kapalı rulmanlar 45 dereceye kadar yağ içinde ısıtılabilir). Rulman yatağı ısıtmak için Başka bir yöntemde; yatağın dış ringi 2 adet karşılıklı konan bir tahta üstüne gelecek şekilde oturtulur. Sonra rulman iç kısmına vatlık bir lamba konarak rulmanın ısıtılması sağlanır. 16.Sökülen rulman açık tip, takılacak rulman kapalı tip ise bu sefer rulman gres borusunu ve gres nipelinin bağlantı yerlerini uygun çapta kör tapa ile körleyin. 17.ÖZELLİKLE BÜYÜK MOTORLARIN DEMONTE VE MONTESİNDE CAYRASKAL KULLANIN VE PARÇALARIN BİRBİRİNE SÜRTMEMESİ İÇİN AZAMİ DİKKAT GÖSTERİN. 18.MONTAJ Sökümde uygulanan ameliyeyi montajda tersine uygulayın. a) Bütün parçalar temiz olmalıdır tozdan arınmış olmalıdır. b) Kullanılacak cıvatalar ve somunlar sağlıklı olmalıdır. c) Artık vernikler temizlenmelidir. d) Sargıların kuplaj kapağına uzanan kısımlarına gerekirse sıcaklığa mukavim makaron kullanın e) Sargıların bağlandığı yerdeki bakalit yapı sağlıklı olmalı ve yanık kısımları bulunmamalıdır. f) Bağlantılar sıkı yapılmalı kontra somunları da monte edilmelidir. g) Rotoru stator içine geçirilmesinde sürtme olmamalıdır. h) Açık yatak kullanılıyorsa hazırlanmış listelerde verilen başlangıç gres yağı miktarlarını kullanın. i) Montaj bitince, kaplini takmadan elle şaftı çevirin ve şaftın rahatça döndüğünü görün hatta dönüş hareketinin bitimini bekleyerek şafta azda olsa bir tutukluk var mı kontrol edin. 19.Motorun bakımı sonrası aynı taşıma aparatlarını kullanarak emniyetle yerine götürün ve daha evvelce yazılmış line prosedürlerini de göz önüne alarak motoru ilgili cihazına bağlayın. Kaplin cıvatalarında ve bu cıvataların üzerindeki lastik srasr makaralarında hasar/ aşıntı varsa bütün cıvatalar veya lastik makaraların hepsi yenilenir. Ancak eski cıvataya yeni lastik makara takarken makaraların cıvata üzerine bol geçmemesi lazımdır dikkat edin. 18

25 ROLLER TİPİ VE BİLYA TİPİ RULMAN YATAKLARDA KULLANILACAK GRES YAĞI MİKTARLARI VE YATAKLARIN DEĞİŞTİRME İŞLEMİ YATAK DEĞİŞİMİ YAPILDIKTAN SONRA BAŞLANGIÇTA KULLANILACAK YAĞ MİKTARI ( G R ) YATAK NO DEĞİŞTİRİLECE K YAĞ MİKTARI GR. MOTOR YATAK DEĞİŞİMİNDEN SONRA HEMEN KULLANILACAK İSE MOTOR YATAK DEĞİŞİMİ SONRASI UZUN SÜRE KULLANILMAYACAK İSE TEK SIRA ROLLER TİPİ YATAKLAR NU (45) 230(120) NU (60) 300(160) NU (90) 440(240) NU (20) 110(60) NU (30) 140(95) NU (35) 180(120) NU (50) 260(190) NU320 NU (100) 440(330) NU (120) 510(4009 NU (140) 590(460) NU ( (560) N U (200) 860(660) TEK SIRALI (DEEP GROVE) TİPİ RULMAN YATAKLAR ( 15) 90(45) (20) 110(60) (25) 140(85) ( (130) (60) 285(185) ( (255) (95) 430(310) (110) 490( ( (420) ( (480) /35) 140(100) (45) 200( (65) 270( (90) 360(300) (130) 520(420) (170) 660(560) (200) 800(680) (250) 960(830) (310) 1180(1030) (340) 1340(1140) ( - - ) parantez içinde gösterilen miktarlar yatağın montesinden sonra el ile yatak içine ilk konacak yağ miktarlarıdır. YATAKLARDA YAĞ DEĞİŞİM İŞLEMİ 1. Gres yataklara yatak dönerken uygulanır. Eğer yatak dönmeden yağ basılırsa yatağa fazla yağ basılmış olur. 19

26 2. Yağlama işlemi yavaş yapılmalı ve her seferinde 3-4 saniye beklenmelidir. 3. Aşağıdaki resimde (16 no) gres nipelini ve dreyn pot denilen yağ çıkış kanalını görmektesiniz. (17 no) resimde yataktaki eski yağın; içi boş olan yağ basma pompasını pistonunu içerden dışarı doğru hareket ettirerek emilmesi ile eski yağı mümkün mertebe yataktan almalıdır ve sonra temiz yağ temiz bir pompa kullanılarak yatağa basılır yağ miktarları yukarıda verilmiştir. 4. HİÇBİR ZAMAN İÇİ PİS VE YABANCI MADDE OLAN YAĞ POMPASINI KULLANMAYIN. 5. YAĞ TENEKELERİ AĞZI YAĞ ALINMA SÜRESİ DIŞINDA DAİMA KAPALI OLUCAK VE YAĞA DIŞARIDAN MADDE KARIŞMAYACAKTIR. 6. KULLANILAN HER YAĞ YATAĞIN ÇALIŞMA SICAKLIĞINA VE ÇALIŞMA ORTAMINA GÖRE SEÇİLMELİDİR. YATAĞA SU GİRME OLASILIĞI VARSA VEYA SICAK ORTAMDA YÜK ALTINDA ÇALIŞIYORSA ÖZEL GRES KULLANILMALIDIR. 7. ASLA KİTABINDA TAVSİYE EDİLMİYORSA YATAKLARDA * KAUÇUKLU GRES* KULLANILMAZ. 8. Gres basılınca yağ evvela iç yatak kapağı içine dolar, yatağın dönmesi ile yatak içine yayılmaya başlar ve eski gresi iterek eski gresin dreyn olmasını sağlar. Ancak basılacak miktara dikkat edin ve yavaşça basın. 9. Yağ basılan yatakta yatak sıcaklığı yükselir ancak kısa bir zaman sonra tekrar normal sıcaklığa döner (resim 19). 10. Eğer motor uzun süreli kullanılmayacak ise gres miktarı çizelgedeki gibi biraz fazla olmalıdır. 11. POMPA VEYA MOTORDA KULLANILMIŞ ESKİ YATAK AÇIK YATAK TİPİ OLABİLİR. YATAK DEĞİŞİMİ ESNASINDA KAPALI RULMAN KULLANILDI İSE BU SEFER BU İŞLEM BAKIM KİTABINA YAZILMALI VE RULMAN YAĞLAMA NİPELİ ÇIKARILARAK BU KANAL KÖR TAPA İLE KAPATILMALIDIR. YATAKLARIN DEĞİŞTİRİLMESİ VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KURALLAR 1. Yatakları çıkarmak için (puller) çektirme kullanın. Ancak çektirme ebadının yatağa uygun olması gerekir ve çektirme tırnaklarının yatağı kavraması lazımdır. Bazı çektirme tırnakları içe doğru kavislidir bu eğrilik nedeni ile eğer kullanılırsa bilhassa kapalı rulmanların rulman koruyucu plakasında hasarlar oluşur ve rulman tekrar kullanılamaz. 2. Çektirme tırnakları rulmanı kavramalıdır, işlem esnasında rulman iç kapağını bu maksatla kullanmayın. 3. Rulmanı çekerken zamanında uygun şekilde monte edilmemiş ise rulman iç halkası şaftı aşırı sıkmıştır bu durumda çektirme rodunun tepesine çekiçle darbe yapılır, ancak bu yapılırken şaftın aksi tarafında bulunan detaylara bir hasar verilmemelidir (mekanik seal, diğer rulman kapaklar vs.). Şafta darbe yapılırken mekanik seal kırılmaları % 85 olasılıkla yaşanmaktadır. 20

e* GEMEL BİLGİLER 10 S YATAKLARIN DEĞİŞTİRİLMESİ VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KURALLAR 1. Yatakları çıkarmak için (puller) çektirme kullanın. Ancak çektirme ebatının yatağa uygun olması gerekir

Detaylı

TES Dijital Toprak direnci ölçer TES-1700 KULLANMA KLAVUZU

TES Dijital Toprak direnci ölçer TES-1700 KULLANMA KLAVUZU TES Dijital Toprak direnci ölçer TES-1700 KULLANMA KLAVUZU TES ELECTRICAL ELECTRONIC CORP ı. GÜVENLİK BİLGİSİ Ölçü aleti ile servis ya da çalışma yapmadan önce aşağıdaki güvenlik bilgilerini dikkatle okuyunuz.

Detaylı

ÇELİK-EL TARIM MAK. LTD.ŞTİ.

ÇELİK-EL TARIM MAK. LTD.ŞTİ. ÇELİK-EL TARIM MAK. LTD.ŞTİ. OT SİLAJ MAKİNESİ KULLANMA KLAVUZU 3. ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ İHSAN DEDE CAD. 13.SK. NO:11 SELÇUKLU/KONYA TEL: 444 49 42 FAKS: 0332.345 15 04 www.celikeltarim.com info@celikeltarim.com

Detaylı

İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri BÖLÜM KONDANSATÖRLER

İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri BÖLÜM KONDANSATÖRLER BÖLÜM KONDANSATÖRLER AMAÇ: İklimlendirme ve soğutma kompresörlerinde kullanılan kalkış (ilk hareket) ve daimi kondansatörleri seçebilme ve bağlantılarını yapabilme. Kondansatörler 91 BÖLÜM-7 KONDANSATÖRLER

Detaylı

TES Dijital Toprak direnci ölçer TES-1605 KULLANMA KLAVUZU

TES Dijital Toprak direnci ölçer TES-1605 KULLANMA KLAVUZU TES Dijital Toprak direnci ölçer TES-1605 KULLANMA KLAVUZU TES ELECTRICAL ELECTRONIC CORP ı. GÜVENLİK BİLGİSİ Ölçü aleti ile servis ya da çalışma yapmadan önce aşağıdaki güvenlik bilgilerini dikkatle okuyunuz.

Detaylı

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz?

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? Temel Kavramlar Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? 1 Elektriksel Yük Elektrik yükü bu dış yörüngede dolanan elektron sayısının çekirdekteki proton

Detaylı

DC Motor ve Parçaları

DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları Doğru akım motorları, doğru akım elektrik enerjisini dairesel mekanik enerjiye dönüştüren elektrik makineleridir. Yapıları DC generatörlere çok benzer. 1.7.1.

Detaylı

TRANSFORMATÖRLER İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER

TRANSFORMATÖRLER İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER TRANSFORMATÖRLER İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER Tüm sarımlarda bakır iletken kullanılır ve bu iletkenlerin izolasyon malzemeleri belirlenmiş izolasyon sınıflarına uygundur. Genellikle tüm ELEKTRA transformatörleri

Detaylı

RULMANLAR YUVARLANMALI YATAKLAR-I. Makine Elemanları 2. Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız. BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering

RULMANLAR YUVARLANMALI YATAKLAR-I. Makine Elemanları 2. Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız. BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering Makine Elemanları 2 YUVARLANMALI YATAKLAR-I RULMANLAR Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız 1 Bu Bölümden Elde Edilecek Kazanımlar Yuvarlanmalı Yataklamalar Ve Türleri Bilyalı Rulmanlar Sabit Bilyalı Rulmanlar Eğik

Detaylı

SALYANGOZ FANLAR [PSF SERİSİ ÜRÜN KATALOĞU] Havalandırma Lüks Değil!

SALYANGOZ FANLAR [PSF SERİSİ ÜRÜN KATALOĞU] Havalandırma Lüks Değil! Havalandırma Lüks Değil! Her geçen gün katlanarak artan şehir yaşamı bazı ihtiyaçları da beraberinde getirmiştir. Fert başına gittikçe daralan yaşam alanları insanları iç içe yaşamaya zorlamaktadır. Hem

Detaylı

ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI. Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır.

ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI. Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır. ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır. MOTOR PARÇALARI 1. Motor Gövdesi 2. Stator 3. Stator sargısı 4. Mil 5. Aluminyum kafesli rotor 6.

Detaylı

DEPOLAMA VE SEVKİYAT TALİMATLARI

DEPOLAMA VE SEVKİYAT TALİMATLARI - 1 - DEPOLAMA VE SEVKİYAT TALİMATLARI *Cihazlar taşınma esnasında kesinlikle sürüklenmemeli ve takla attırılmamalıdır *Kamyon ve taşıma araçları üzerine dengeli bir şekilde koyulmalıdır. Aksi taktir de

Detaylı

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ 13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ KONULAR 1. Akım Ölçülmesi-Ampermetreler 2. Gerilim Ölçülmesi-Voltmetreler Ölçü Aleti Seçiminde Dikkat Edilecek Noktalar: Ölçü aletlerinin seçiminde yapılacak ölçmeye

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. M.

Detaylı

KAYM KAMA AÇMA MAKİNESİ KULLANIM KILAVUZU VE TEKNİK ÖZELLİKLERİ

KAYM KAMA AÇMA MAKİNESİ KULLANIM KILAVUZU VE TEKNİK ÖZELLİKLERİ KAYM KAMA AÇMA MAKİNESİ KULLANIM KILAVUZU VE TEKNİK ÖZELLİKLERİ İÇİNDEKİLER Teknik özellikleri....2 Makine ölçüleri..... 2 Kullanım kılavuzu 3 Kurulum ve yerleşim... 3 Makine kullanımı... 3 Kama broşu

Detaylı

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören 04.12.2011 AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören İçerik AA Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları na Yol Verme Uygulama Soruları 25.11.2011 2 http://people.deu.edu.tr/aytac.goren

Detaylı

YUVARLANMALI YATAKLARIN MONTAJI VE BAKIMI

YUVARLANMALI YATAKLARIN MONTAJI VE BAKIMI Makine Elemanları 2 YUVARLANMALI YATAKLAR-III YUVARLANMALI YATAKLARIN MONTAJI VE BAKIMI Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız 1 Bu Bölümden Elde Edilecek Kazanımlar Rulmanların Montajı Tolerans Değerlerinin Belirlenmesi

Detaylı

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları 10. MOTORLARIN FRENLENMESİ Durdurulacak motoru daha kısa sürede durdurmada veya yükün yer çekimi nedeniyle motor devrinin artmasına sebep olduğu durumlarda elektriksel frenleme yapılır. Kumanda devrelerinde

Detaylı

ÖZGÜR Motor & Generatör

ÖZGÜR Motor & Generatör DAHLENDER MOTOR Statora sargılarının UVW ve XYZ uçlarından başka, sargı ortalarından uçlar çıkararak ve bunların bağlantıları yapılarak çift devir sayısı elde edilir. Bu bağlantı yöntemine, Dahlender bağlantı

Detaylı

ÖZGÜR BOBİNAJ Motor & Generatör. ÖZGÜR BOBİNAJ Motor & Generatör

ÖZGÜR BOBİNAJ Motor & Generatör. ÖZGÜR BOBİNAJ Motor & Generatör ÖZGÜR BOBİNAJ Motor & Generatör Megger cihazıyla iletkenlerin yalıtım seviyeleri ölçülmektedir. Bu cihazlar çeşitli markalarda imal edilmekte olup, elle veya motorla çevrilen manyetolu (bir kol ile çevirmek

Detaylı

DEPOLAMA VE SEVKİYAT TALİMATLARI

DEPOLAMA VE SEVKİYAT TALİMATLARI - 1 - DEPOLAMA VE SEVKİYAT TALİMATLARI *Cihazlar taşınma esnasında kesinlikle sürüklenmemeli ve takla attırılmamalıdır *Kamyon ve taşıma araçları üzerine dengeli bir şekilde koyulmalıdır. Aksi takdirde

Detaylı

Bobin Gövdesi. Flanşı Tork Ayar Vidası. Balata. Dişli. Montaj Vidası

Bobin Gövdesi. Flanşı Tork Ayar Vidası. Balata. Dişli. Montaj Vidası Kompakt bir yapıya sahip olan serisi frenler kontrollü veya kontrolsüz elektrik kesilmelerinde devreye giren kolay montajlı sistemlerdir. Vinç ve otomasyon sistemlerinde, asansörlerde, tekstil, tarım,

Detaylı

010 SİSTEMİ. TEKNOSİSTEM MÜHENDİSLİK - Gazcılar Cad. Anafarta Sok. No:1/A BURSA, Tel:(224)272 37 34 Faks:272 40 19

010 SİSTEMİ. TEKNOSİSTEM MÜHENDİSLİK - Gazcılar Cad. Anafarta Sok. No:1/A BURSA, Tel:(224)272 37 34 Faks:272 40 19 010 SİSTEMİ 1 VOLUMETRİK DAĞITICILAR US ve USM Serisi volumetrik yağlama blokları endirek yağlama için tasarlanmıştır. Pompa basıncının düşmesinden sonra yağlama bloklarına gönderilen yağ yaylar vasıtasıyla

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

HİDROLİK KURTARMA SETLERİ

HİDROLİK KURTARMA SETLERİ HİDROLİK KURTARMA SETLERİ Kesici ve ayırıcılar; tüm dünya ülkelerinde kurtarma operasyonları, trafik kazaları ve afet yönetimlerinde kullanılmak üzere çeşitli güçlerde ve ebatlarda tasarlanmıştır. İstanbul

Detaylı

ZR-21-200 / ZR-21-200-B / ZR-21-300 / ZR-21-300-B ÇİFT YÖNLÜ HIZ REGULATÖRÜ

ZR-21-200 / ZR-21-200-B / ZR-21-300 / ZR-21-300-B ÇİFT YÖNLÜ HIZ REGULATÖRÜ ZR-21-200 / ZR-21-200-B / ZR-21-300 / ZR-21-300-B ÇİFT YÖNLÜ HIZ REGULATÖRÜ İÇİNDEKİLER A- Genel Bilgiler ve Çalışma Prensipleri B- Hız Regülatörü Montajı C- Asansör Hizmete Alınmadan Önce Yapılan Muayene

Detaylı

TEL : +90 (212) 639 00 99 PBX FAX : +90 (212) 639 54 90. WEB : www.emartmakine.com. E-MAIL : info@emartmakine.com

TEL : +90 (212) 639 00 99 PBX FAX : +90 (212) 639 54 90. WEB : www.emartmakine.com. E-MAIL : info@emartmakine.com KULLANIM KILAVUZU 1) ÜRETİCİ VE SERVİS İRTİBAT BİLGİSİ 2) KULLANIM ALANLARI VE KULLANIM AMACI 3) MONTAJ TALİMATLARI 4) GÜVENLİK ÖNLEMLERİ 5) ÇALIŞTIRMA TALİMATLARI 6) BAKIM VE TEMİZLİK 7) PERİYODİK BAKIM

Detaylı

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ 4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ KONULAR 1. Ani Güç, Ortalama Güç 2. Dirençli Devrelerde Güç 3. Bobinli Devrelerde Güç 4. Kondansatörlü Devrelerde Güç 5. Güç Üçgeni 6. Güç Ölçme GİRİŞ Bir doğru akım devresinde

Detaylı

326 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 326-04

326 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 326-04 İNÖNÜ ÜNİERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜH. BÖL. 26 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 26-04. AMAÇ: Üç-faz sincap kafesli asenkron

Detaylı

IP 23 ELEKTRİK MOTORLARI ÜÇ FAZLI ASENKRON SİNCAP KAFESLİ IEC 225-315. ELSAN ELEKTRİK SAN. ve TİC. A.Ş.

IP 23 ELEKTRİK MOTORLARI ÜÇ FAZLI ASENKRON SİNCAP KAFESLİ IEC 225-315. ELSAN ELEKTRİK SAN. ve TİC. A.Ş. IP 3 ELEKTRİK MOTORLARI ÜÇ FAZLI ASENKRON SİNCAP KAFESLİ IEC 5-315 ELSAN ELEKTRİK SAN. ve TİC. A.Ş. GENEL BİLGİLER A. STANDARTLAR Bu tipteki motorlarımız aşağıdaki standart ve normlara uygun olarak imal

Detaylı

PRİZMATİK VE SİLİNDİRİK KANAL TİPİ ELEKTRİKLİ ISITICI DTIK-01-02

PRİZMATİK VE SİLİNDİRİK KANAL TİPİ ELEKTRİKLİ ISITICI DTIK-01-02 PRİZMATİK VE SİLİNDİRİK KANAL TİPİ ELEKTRİKLİ ISITICI DTIK-01-02 DTIK-01 DTIK-02 MALZEME : Kasa 1 mm. Kalınlıkta galvaniz veya paslanmaz malzemeden ısıtıcı rezistanslar paslanmaz malzemeden imal edilir.

Detaylı

D06F. Kurulum Kılavuzu. Basınç Düşürme Vanası

D06F. Kurulum Kılavuzu. Basınç Düşürme Vanası D06F Kurulum Kılavuzu Basınç Düşürme Vanası Güvenlik Kılavuzu: 1. Kurulum talimatlarına uyunuz. 2. Cihazı: Kullanım amacına uygun olarak İyi durumda iken Güvenliğe ve tehlike riskine ilişkin yapılması

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

22. ÜNİTE ARIZA YERLERİNİN TAYİNİ

22. ÜNİTE ARIZA YERLERİNİN TAYİNİ 22. ÜNİTE ARIZA YERLERİNİN TAYİNİ 1. Toprak Kaçak Arızası KONULAR 2. İletkenler Arasındaki Kaçak Tayini 3. Kablo İletkenlerinde Kopukluğun Tayini 4. Kablo ve Havai Hatlarda Elektro Manyetik Dalgaların

Detaylı

ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ. Fatih BODUR

ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ. Fatih BODUR ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ Fatih BODUR Elektrik Motorları : Dönme kuvveti üreten makineler Elektrik motorunun amacı: Motor şaftına Dönme Momenti (T) ve Devir (n) sağlaması,iş

Detaylı

SKF Rulmanları. Changed with the DEMO VERSION of CAD-KAS PDF-Editor (http://www.cadkas.com).

SKF Rulmanları. Changed with the DEMO VERSION of CAD-KAS PDF-Editor (http://www.cadkas.com). Page 1 of 7 SKF Rulmanları BİLYALI RULMANLAR Sabit bilyalı Rulmanlar Güçlü, kullanışlı, sessiz ve yüksek hızlarda çalışırlar ve montajı kolaydır. Tek sıra sabit bilyalı rulmanların aynı zamanda kapaklı

Detaylı

TEKNİK ŞARTNAME ÇOCUK OYUN GRUBU

TEKNİK ŞARTNAME ÇOCUK OYUN GRUBU TEKNİK ŞARTNAME ÇOCUK OYUN GRUBU OYUN GRUBU ELEMANLARI: kule 1 ad helezon kaydırak platformu 1 ad 7 basamaklı merdiven 1 ad çatı 1 ad 150 cm helezon kaydırak 1 ad 150 cm düz kaydırak 1 ad platform korkuluğu

Detaylı

ÖZGÜR BOBİNAJ Motor & Generatör. ÖZGÜR BOBİNAJ Motor & Generatör

ÖZGÜR BOBİNAJ Motor & Generatör. ÖZGÜR BOBİNAJ Motor & Generatör ÖZGÜR BOBİNAJ Motor & Generatör Elektrik Motor ve Generatörleri hesaplanan çalışma saatleri sonrasında bakımlarının yapılması gereklidir. Bu bakımlar, makinenizin plansız duruşlarını önlemesi ve daha büyük

Detaylı

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ DENEY 1 ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ 1.1. Genel Bilgi MV 1424 Hat Modeli 40 kv lık nominal bir gerilim ve 350A lik nominal bir akım için tasarlanmış 40 km uzunluğundaki

Detaylı

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir.

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir. Tristörlü Redresörler ( Doğrultmaçlar ) : Alternatif akımı doğru akıma çeviren sistemlere redresör denir. Redresörler sanayi için gerekli olan DC gerilimin elde edilmesini sağlar. Büyük akım ve gerilimlerin

Detaylı

Montaj el kitabı - Gemi yapımı VEGAWELL 52. Hizmet tankları (Motor yakıtı, soğutkan) Taze su-/atık su tankları Balast tankları (Yanlardaki tanklar)

Montaj el kitabı - Gemi yapımı VEGAWELL 52. Hizmet tankları (Motor yakıtı, soğutkan) Taze su-/atık su tankları Balast tankları (Yanlardaki tanklar) Montaj el kitabı - Gemi yapımı VEGAWELL 52 Hizmet tankları (Motor yakıtı, soğutkan) Taze su-/atık su tankları Balast tankları (Yanlardaki tanklar) Document ID: 4957 İçindekiler İçindekiler Genel. Genel

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Doç.Dr.İrfan AY-Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU CIVATA-SOMUN ve RONDELALAR

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Doç.Dr.İrfan AY-Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU CIVATA-SOMUN ve RONDELALAR CIVATA-SOMUN ve RONDELALAR CIVATALAR Cıvatalar: Özel baş biçimine sahip silindirik gövde üzerine belli boylarda diş açılmış bağlantı elemanlarına cıvata denir. Cıvataların diş açılmış kısımları üçgen vida

Detaylı

*Cihazları vinçle kaldırırken kaldırma aparatlarının uzunluklarını toleranslı tutunuz. Kısa bağlanan durumlarda cihaz deforme olabilir.

*Cihazları vinçle kaldırırken kaldırma aparatlarının uzunluklarını toleranslı tutunuz. Kısa bağlanan durumlarda cihaz deforme olabilir. - 1 - DEPOLAMA VE SEVKİYAT TALİMATLARI *Cihazlar taşınma esnasında kesinlikle sürüklenmemeli ve takla attırılmamalıdır *Kamyon ve taşıma araçları üzerine dengeli bir şekilde koyulmalıdır. Aksi taktir de

Detaylı

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER Eyleyiciler (Aktuatörler) Bir cismi hareket ettiren veya kontrol eden mekanik cihazlara denir. Elektrik motorları ve elektrikli sürücüler Hidrolik sürücüler Pinomatik sürücüler

Detaylı

PLUG FANLI ASPİRATÖRLER

PLUG FANLI ASPİRATÖRLER Havalandırma Lüks Değil! Her geçen gün katlanarak artan şehir yaşamı bazı ihtiyaçları da beraberinde getirmiştir. Fert başına gittikçe daralan yaşam alanları insanları iç içe yaşamaya zorlamaktadır. Hem

Detaylı

Montaj Kılavuzu PERGOLA KAMELYA. www.arline.com.tr

Montaj Kılavuzu PERGOLA KAMELYA. www.arline.com.tr Montaj Kılavuzu PERGOLA KAMELYA GİRİŞ Elinizdeki kılavuzda Arline Pergola kurulumuna başlamak için ihtiyacınız olan bilgiler mevcuttur. Montaj ve kurulum tekniklerinin anlatıldığı bu kılavuz ürünlerimizin

Detaylı

B. EMNİYET ÖNLEMLERİ A. MONTAJ

B. EMNİYET ÖNLEMLERİ A. MONTAJ İÇİNDEKİLER Otomatik Akü Şarj Redresörü A. MONTAJ... 3 B. EMNİYET ÖNLEMLERİ... 4 C. KULLANMA TALİMATI... 5 D. CİHAZIN ÇALIŞTIRILMASI... 6 E. CİHAZIN TAŞINMASI VE DEPOLANMASI... 7 F. GARANTİ ŞARTLARI...

Detaylı

YATAY SANTRIFUJ POMPALARIN MONTAJI VE DEVREYE ALINMALARI. exit

YATAY SANTRIFUJ POMPALARIN MONTAJI VE DEVREYE ALINMALARI. exit YATAY SANTRIFUJ POMPALARIN MONTAJI VE DEVREYE ALINMALARI YATAY SANTRİFÜJ POMPALARA KAİDE YAPIMI * Her pompa için ayrı bir BETON kaide düşünülmelidir. * Kaide konulacak yerin ve pompanın su terazisi ile

Detaylı

BÖLÜM 8 DC Şönt Jeneratör Testleri

BÖLÜM 8 DC Şönt Jeneratör Testleri BÖLÜM 8 DC Şönt Jeneratör Testleri 8-1 DENEY 8-1 Boşta Çalışma Karakteristiği AMAÇ Testler tamamlandıktan sonra DC şönt jeneratörün boşta çalışma karakteristiğinin belirlenmesi konusunda yeterli bilgiye

Detaylı

JET FANLAR [PAF-J SERİSİ ÜRÜN KATALOĞU] Havalandırma Lüks Değil!

JET FANLAR [PAF-J SERİSİ ÜRÜN KATALOĞU] Havalandırma Lüks Değil! Havalandırma Lüks Değil! Her geçen gün katlanarak artan şehir yaşamı bazı ihtiyaçları da beraberinde getirmiştir. Fert başına gittikçe daralan yaşam alanları insanları iç içe yaşamaya zorlamaktadır. Hem

Detaylı

MONTAJ NOTLARI. MONTAJ VE BAKIM NOTLARI ACG-AltiLED KAÇ ADET ARMATÜR KULLANILMALI

MONTAJ NOTLARI. MONTAJ VE BAKIM NOTLARI ACG-AltiLED KAÇ ADET ARMATÜR KULLANILMALI KAÇ ADET ARMATÜR KULLANILMALI Amerikan Aydınlatma Mühendisleri Topluluğu (IESNA) nun tavsiye ettiği aydınlanma seviyeleri aşağıdaki gibidir: - Üretimin yapılmadığı lobi, hol v.b. genel alanlar (50-100

Detaylı

!!! DİKKAT!!! Bu kılavuzu okumadan kurulum yapmayınız...

!!! DİKKAT!!! Bu kılavuzu okumadan kurulum yapmayınız... H-SVC10 Reaktif Enerji Regülasyonlu Endüktif yük sürücü. Bu kitapçık 1 Adet H-SVC10 Cihazı kullanımı ve montajıyla ilgili son kullanıcıya yönelik bilgiler içerir.!!! DİKKAT!!! Bu kılavuzu okumadan kurulum

Detaylı

SRAST YATAKLARI ÇE İTLERİ

SRAST YATAKLARI ÇE İTLERİ GEMİ ŞAFT SİSTEMİ VE EKİPMANLARI Srast yatakları Stern tüyüp Pervane şaftı Ara şaftlar Rulman yataklar Tünel yataklar Pervane Şaftı montajı Ara şaft montajı Ara şaft ve pervane bakımı Yatakların aşırı

Detaylı

Kendi emniyetiniz ve şöminenizi doğru kullanabilmeniz için lütfen bu broşürü dikkatle okuyunuz.

Kendi emniyetiniz ve şöminenizi doğru kullanabilmeniz için lütfen bu broşürü dikkatle okuyunuz. AKINLAR ŞÖMİNE... yeni ısı kaynağı... Değerli Müşterimiz, AKINLAR Şömine haznesini tercih ettiğiniz için çok teşekkür ederiz. Kendi emniyetiniz ve şöminenizi doğru kullanabilmeniz için lütfen bu broşürü

Detaylı

TSEK. ELEKTRİKLİ ISITICI KULLANMA ve BAKIM KILAVUZU

TSEK. ELEKTRİKLİ ISITICI KULLANMA ve BAKIM KILAVUZU 1. CİHAZ TİP ve MODEL TANITIMI ELEKTRİKLİ ISITICI KULLANMA ve BAKIM KILAVUZU 2 3 3 1 2 1 VRE Modeli Elektrikli Isıtıcı VCE Modeli Elektrikli Isıtıcı 1. Isıtıcı Gövdesi; isteğe ve kullanım yerine bağlı

Detaylı

HE - KH- MHE - KHE Kullanım Klavuzu

HE - KH- MHE - KHE Kullanım Klavuzu HE - KH- MHE - KHE i i İçindekiler Önemli Uyarılar 1 edüktör Tip Tanımlaması 1 Etiket Tanımlaması 3 Emniyet Uyarıları 4 İşletme Koşulları 4 Teslimat 5 Depolama 5 Montaj 5 edüktör Giriş Mili 6 edüktör Çıkış

Detaylı

ELEKTRİK MOTORLARI GENEL ÖZELLİKLER

ELEKTRİK MOTORLARI GENEL ÖZELLİKLER www.emak.com.tr ELEKTRİK MOTORLARI GENEL ÖZELLİKLER Elektrik motorları gövdeleri enjeksiyon tip alüminyumdur, motorlar uzun ömürlü ve güvenirlik bakımından IEC ve DIN normlarına ve kurallarına uygun olarak

Detaylı

ATEX. Radyal. RCEY Serisi Dahili Motorlu Radyal Yatay Atışlı Exproof Çatı Tipi Fan. Fan Gövde Yapısı. Hava Akış Yönü.

ATEX. Radyal. RCEY Serisi Dahili Motorlu Radyal Yatay Atışlı Exproof Çatı Tipi Fan. Fan Gövde Yapısı. Hava Akış Yönü. ENDÜSTRİYEL RADYAL FAN RCEY Serisi Dahili Motorlu Radyal Yatay Atışlı Exproof Çatı Tipi Fan EXPROOF ATEX Kodlama Anahtarı Genel Çatılarda ve dış mahalde kullanılmak üzere tasarlanmış çok yönlü vantilatörlerdir.

Detaylı

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER ALTERNATİF AKIM DEVRELERİ A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER Alternatif akım devrelerinde akımın geçişine karşı üç çeşit direnç (zorluk) gösterilir. Devre elamanları dediğimiz bu dirençler: () R omik

Detaylı

Destekleme Elemanları

Destekleme Elemanları Destekleme Elemanları Destekleme Elemanları Dönel ve doğrusal hareketlerini bir yerden başka bir yere nakletmek amacıyla millerin üzerlerine dişli çark, zincir, kayış-kasnak ve kavramalar gibi makine elemanları

Detaylı

BÖLÜM 6 DC Kompunt Motor Testleri

BÖLÜM 6 DC Kompunt Motor Testleri BÖLÜM 6 DC Kompunt Motor Testleri 6-1 DENEY 6-1 Düz Kompunt Motorun Bağlantı ve Motor Yönü Kontrolü AMAÇ Testler tamamlandıktan sonra DC Düz kompunt motorun bağlantısı ve motorun devir yönü kontrolü konusunda

Detaylı

MANOMETRELER 3.1 PİEZOMETRE

MANOMETRELER 3.1 PİEZOMETRE 18 3 MANOMETRELER Düşük sıvı basınçlarını hassas olarak ölçmek için yaygın bir metot, bir veya birden fazla denge kolonu kullanan piezometre ve manometrelerin kullanılmasıdır. Burada çeşitli tipleri tartışılacaktır,

Detaylı

zeytinist mucahit@zeytin.org.tr www.mucahitkivrak.com.tr

zeytinist mucahit@zeytin.org.tr www.mucahitkivrak.com.tr 1 T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ EDREMİT MESLEK YÜKSEKOKULU Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi Programı Öğr. Gör. Mücahit KIVRAK 0 505 772 44 46 kivrak@gmail.com www.mucahitkivrak.com.tr 2 3 4 5 Zeytinyağı

Detaylı

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş ASENKRON MAKİNELER Asenkron Motorlara Giriş İndüksiyon motor yada asenkron motor (ASM), rotor için gerekli gücü komitatör yada bileziklerden ziyade elektromanyetik indüksiyon yoluyla aktaran AC motor tipidir.

Detaylı

HAVA DEVRELERİ VE DİZEL MOTORUNUN İLK HAREKETE HAZIRLANMASI VE ÇALI TIRILMASI

HAVA DEVRELERİ VE DİZEL MOTORUNUN İLK HAREKETE HAZIRLANMASI VE ÇALI TIRILMASI HAVA DEVRELERİ VE DİZEL MOTORUNUN İLK HAREKETE HAZIRLANMASI VE ÇALI TIRILMASI HAVA DEVRELERİ Gemi dizel motorlarda yakıtın yanması için silindire sevk edilen emiş (dolgu) havası ile motorun ilk hareketi

Detaylı

Kontrol Paneli Görünümü. Kurulum Ve Kullanım Klavuzu. Model:SVC 020 BST

Kontrol Paneli Görünümü. Kurulum Ve Kullanım Klavuzu. Model:SVC 020 BST Kontrol Paneli Görünümü Kurulum Ve Kullanım Klavuzu Model:SVC 020 BST Teknik Bilgi Ve Danışma : 0 212 445 11 45 info@varsanstatik.com www.varsanstatik.com 1 Kumanda Paneli Görünümü Kullanım klavuzunu okuyunuz.

Detaylı

Santrifüj Pompalar: MEKANİK ENERJİYİ, AKIŞKANDA KİNETİK ENERJİYE ÇEVİREN VE AKIŞKANLARI TRANSFER EDEN MAKİNALARDIR.

Santrifüj Pompalar: MEKANİK ENERJİYİ, AKIŞKANDA KİNETİK ENERJİYE ÇEVİREN VE AKIŞKANLARI TRANSFER EDEN MAKİNALARDIR. KSB DÜNYASINA D HOŞGELD GELDİNİZ SANTRİFÜJ J POMPALAR Santrifüj Pompalar: MEKANİK ENERJİYİ, AKIŞKANDA KİNETİK ENERJİYE ÇEVİREN VE AKIŞKANLARI TRANSFER EDEN MAKİNALARDIR. POMPA KESİT T RESMİ POMPA ANA PARÇALARI

Detaylı

MAKİNENİN TAŞINMASI VE MONTAJI...

MAKİNENİN TAŞINMASI VE MONTAJI... asdf Sayfa 2 İÇİNDEKİLER KAPAK... 1 İÇİNDEKİLER... 3 GENEL BİLGİ... 4 ESAS ÖZELLİKLER... 4 TEKNİK ÖLÇÜLER... 4 MAKİNENİN TAŞINMASI VE MONTAJI... 5 ÇALIŞMA METOTLARI... 5 ÇALIŞTIRMA İŞLEMİ... 5 MAKİNENİN

Detaylı

ELEKTRĐK MOTORLARI SÜRÜCÜLERĐ EELP212 DERS 05

ELEKTRĐK MOTORLARI SÜRÜCÜLERĐ EELP212 DERS 05 EELP212 DERS 05 Özer ŞENYURT Mayıs 10 1 BĐR FAZLI MOTORLAR Bir fazlı motorların çeşitleri Yardımcı sargılı motorlar Ek kutuplu motorlar Relüktans motorlar Repülsiyon motorlar Üniversal motorlar Özer ŞENYURT

Detaylı

AYTU YÜKSEK ISI VE TEKNİK TEKSTİL ÜRÜNLERİ SAN.TİC.LTD.ŞTİ.

AYTU YÜKSEK ISI VE TEKNİK TEKSTİL ÜRÜNLERİ SAN.TİC.LTD.ŞTİ. AYTU YÜKSEK ISI VE TEKNİK TEKSTİL ÜRÜNLERİ SAN.TİC.LTD.ŞTİ. HAKKIMIZDA Firmamız Yüksek Isı İzolasyon Ürünleri Ve Teknik Tekstil Ürünleri Üzerine Uzmanlaşmış Kadrosuyla Uzun Yıllardır Sektörde Hizmet Vermektedir.

Detaylı

Sõcak su sirkülasyon pompalarõ Standart Program

Sõcak su sirkülasyon pompalarõ Standart Program Tip Kitapçõğõ./- G HPK Sõcak su sirkülasyon pompalarõ Standart Program Kullanõm Alanlarõ Standart dizayn HPK pompalarõ, sõcak su veya kõzgõn õsõ transfer yağlarõnõn boru veya tank sistemleri ile transferinin

Detaylı

Elektrik Motorları ve Sürücüleri

Elektrik Motorları ve Sürücüleri Elektrik Motorları ve Sürücüleri Genel Kavramlar Motor sarımı görüntüleri Sağ el kuralı bobine uygulanırsa: 4 parmak akım yönünü Başparmak N kutbunu gösterir N ve S kutbunun oluşumu Manyetik alan yönü

Detaylı

MODEL RTM925 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU

MODEL RTM925 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU ELEKTRİKLİ ÇİT BUDAMA MODEL RTM925 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU TEKNİK ÖZELLİKLER -RTM925- VOLTAJ 230V~50HZ GİRİŞ GÜCÜ 710W BIÇAK UZUNLUĞU 530MM DEVİR HIZI 1600 R/MİN DİŞ ARALIĞI 20MM MAX KESİLECEK ÇALI

Detaylı

RULMANLI YATAKLAR. Dönme şeklindeki izafi hareketi destekleyen ve yüzeyleri arasında yuvarlanma hareketi olan yataklara rulman adı verilir.

RULMANLI YATAKLAR. Dönme şeklindeki izafi hareketi destekleyen ve yüzeyleri arasında yuvarlanma hareketi olan yataklara rulman adı verilir. RULMANLI YATAKLAR Yataklar iki eleman arasındaki bir veya birkaç yönde izafi harekete minimum sürtünme ile izin veren fakat kuvvet doğrultusundaki harekete engel olan destekleme elemanlarıdır. Dönme şeklindeki

Detaylı

İÇİNDEKİLER/INDEX. College. College Rec. Electron. Electron Large Electron Water. College Class. Octagonal. Radon. Ecology.

İÇİNDEKİLER/INDEX. College. College Rec. Electron. Electron Large Electron Water. College Class. Octagonal. Radon. Ecology. ÜRÜN KATALOĞU 2015 İÇİNDEKİLER/INDEX Ecology Çekerocak Kimyasal Malzeme Dolabı Malzeme Dolabı Radon College College Rec 03 11 College Electron 15 Electron & Water Electron Large 17 Electron Large Electron

Detaylı

MONTAJ&OPERASYON VE BAKIM KILAVUZU. Pilot Tesirli Basınç Düşürücü MODEL: RE 3 MIYAWAKI INC. Osaka, Japan

MONTAJ&OPERASYON VE BAKIM KILAVUZU. Pilot Tesirli Basınç Düşürücü MODEL: RE 3 MIYAWAKI INC. Osaka, Japan OM No. E-R3-100724 MONTAJ&OPERASYON VE BAKIM KILAVUZU Pilot Tesirli Basınç Düşürücü MODEL: RE 3 MIYAWAKI INC. Osaka, Japan Türkiye Distribitörü: Genel Makina Ltd. Şti. www.genelmakina.com 1. Tanıtım 2

Detaylı

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Hesaplamalar ve seçim Rulmanlar

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Hesaplamalar ve seçim Rulmanlar Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN Hesaplamalar ve seçim Rulmanlar İçerik Giriş Dinamik yük sayısı Eşdeğer yük Ömür Rulman katalogları Konstrüksiyon ilkeleri Örnekler 2 Giriş www.tanrulman.com.tr

Detaylı

Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız.

Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız. ÖLÇME VE KONTROL ALETLERİ Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız. Voltmetre devrenin iki noktası arasındaki potansiyel

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI - (8.Hafta) VİDALAR -1

MAKİNE ELEMANLARI - (8.Hafta) VİDALAR -1 A. TEMEL KAVRAMLAR MAKİNE ELEMANLARI - (8.Hafta) VİDALAR -1 B. VİDA TÜRLERİ a) Vida Profil Tipleri Mil üzerine açılan diş ile lineer hareket elde edilmek istendiğinde kullanılır. Üçgen Vida Profili: Parçaları

Detaylı

Endüstriyel Yatık Tip Redüktör Seçim Kriterleri

Endüstriyel Yatık Tip Redüktör Seçim Kriterleri Endüstriyel Yatık Tip Redüktör Seçim Kriterleri Gelişen imalat teknolojileri ile birlikte birim hacimde daha yüksek tork değerlerine sahip redüktörihtiyacı kullanıcıların en önemli beklentilerinden biri

Detaylı

AKSİYEL FAN HIZ KONTROL ÜNİTESİ

AKSİYEL FAN HIZ KONTROL ÜNİTESİ AKSİYEL FAN & HIZ KONTROL ÜNİTESİ SFW0S 300 BROŞÜR TEKNİK ÖZELLİKLER SALİKS SFW0S 300 Fan yaygın olarak pano ve server odaları, elekrik panoları gibi endüstriyel makine soğutmalarında, aynı zamanda yaşamsal

Detaylı

Çift Dingil İki Yana Damperli Tarım Römorku Bakım Kullanım ve Montaj Talimatı 1. Genel Ölçüler

Çift Dingil İki Yana Damperli Tarım Römorku Bakım Kullanım ve Montaj Talimatı 1. Genel Ölçüler Çift Dingil İki Yana Damperli Tarım Römorku Bakım Kullanım ve Montaj Talimatı 1. Genel Ölçüler www.palazoglu.com info@palazoglu.com Pages 1 / 10 KAPASİTE: 3 TON KAPASİTE: 4 TON KAPASİTE: 5 TON www.palazoglu.com

Detaylı

ARMAFLEX LEVHA AL / KY / AL-KY

ARMAFLEX LEVHA AL / KY / AL-KY ARMAFLEX LEVHA AL / KY / AL-KY Isı Yalıtımı Yoğuşma Kontrolü İklimlendirme, ısıtma ve soğutma sistemlerinde kullanılmak üzere üretilen, elastomerik kauçuk esaslı, kapalı gözenekli düzgün hücre yapısına

Detaylı

Tır Tipi Geriye Devrilmeli Tarım Römorku Bakım Kullanım ve Montaj Talimatı

Tır Tipi Geriye Devrilmeli Tarım Römorku Bakım Kullanım ve Montaj Talimatı Tır Tipi Geriye Devrilmeli Tarım Römorku Bakım Kullanım ve Montaj Talimatı www.palazoglu.com info@palazoglu.com Pages 1 / 9 1. Genel Ölçüler Kapasite: 6 TON Kapasite: 8 TON Kapasite: 10 TON www.palazoglu.com

Detaylı

DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ

DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ 1. Temel Teori (Şönt Uyarmalı Motor) DC şönt motorlar hızdaki iyi kararlılıkları dolayısıyla yaygın kullanılan motorlardır. Bu motor tipi seri

Detaylı

YUVARLANMALI YATAKLAR I: RULMANLAR

YUVARLANMALI YATAKLAR I: RULMANLAR Rulmanlı Yataklar YUVARLANMALI YATAKLAR I: RULMANLAR Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Rulmanlı Yataklar Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: Yuvarlanmalı

Detaylı

GEMI SEVK SISTEMLERI N. MENDERES INALMAN I.T.U DF GEMI MAK ISL MUH 2002

GEMI SEVK SISTEMLERI N. MENDERES INALMAN I.T.U DF GEMI MAK ISL MUH 2002 GEMI SEVK SISTEMLERI { N. MENDERES INALMAN I.T.U DF GEMI MAK ISL MUH 2002 İÇERİK GEMI SEVK SISTEMLERINE GENEL BAKIŞ PERVANE KANADININ ÇALIŞMA TEORİSİ PERVANE ÇEŞİTLERİ SABİT KANATLI PERVANELER HAREKETLİ

Detaylı

9. Güç ve Enerji Ölçümü

9. Güç ve Enerji Ölçümü 9. Güç ve Enerji Ölçümü Güç ve Güç Ölçümü: Doğru akım devrelerinde, sürekli halde sadece direnç etkisi mevcuttur. Bu yüzden doğru akım devrelerinde sadece dirence ait olan güçten bahsedilir. Sürekli halde

Detaylı

KULLANMA KLAVUZU No.: 0107004

KULLANMA KLAVUZU No.: 0107004 ASANSÖR MAKİNASI KULLANMA KLAVUZU Uzundere Artvin Cad. No:70 81458 Sultanbeyli / İSTANBUL Tel: 0 16-398 46 10 / 419 68 78 KULLANMA KILAVUZU MAKİNA - MOTOR GENEL BİLGİLERİ KULLANMA KILAVUZU TEMEL İKAZ BİLGİLERİ

Detaylı

KONDENSER ÜNİTESİ KATALOĞU

KONDENSER ÜNİTESİ KATALOĞU En Direk Soğutma!! İklimlendirme ve soğutma alanında hızla gelişen teknoloji bu alanda arge faaliyetleri yapılmasının önünü açmıştır. Kondanser ve evaparatör sistemlerinin daha efektif hale gelmesi ve

Detaylı

KULLANIM KILAVUZU NOT: BU ÜRÜN PROFESYONEL KULLANIM İÇİN UYGUN DEĞİLDİR.

KULLANIM KILAVUZU NOT: BU ÜRÜN PROFESYONEL KULLANIM İÇİN UYGUN DEĞİLDİR. BENZİNLİ JENERATÖR MODEL RTM9665 KULLANIM KILAVUZU NOT: BU ÜRÜN PROFESYONEL KULLANIM İÇİN UYGUN DEĞİLDİR.. 1) Yakıt deposu 9) Boru çerçeve 2) Egzost susturucu 10) Buji 3) Toprak 11) Yakıt Kapağı 4) Devre

Detaylı

MAK-TES DOĞAL GAZ ISI SİSTEMLERİ HERMETİK BACA MONTAJ KILAVUZU

MAK-TES DOĞAL GAZ ISI SİSTEMLERİ HERMETİK BACA MONTAJ KILAVUZU MAK-TES DOĞAL GAZ ISI SİSTEMLERİ HERMETİK BACA MONTAJ KILAVUZU Hermetik baca montajında yanmış gazın çıkmasını ve taze havanın içeriye alınmasını sağlayan ve rüzgâra karşı (kuşluk) emniyet koruyucusu bulunan

Detaylı

TEKNİK ŞARTNAME ÇOCUK OYUN GRUBU

TEKNİK ŞARTNAME ÇOCUK OYUN GRUBU OYUN GRUBU ELEMANLARI: kule helezon kaydırak platformu 3 gen platform 2 ad 5 basmaklı merdiven çatı 150 cm helezon kaydırak 150 cm düz kaydırak platform korkuluğu 3 ad yaprak figürü bacak giydirme figürü

Detaylı

Knauf W623 Agraflı Duvar Giydirme Sistemi Uygulama Detayları:

Knauf W623 Agraflı Duvar Giydirme Sistemi Uygulama Detayları: Knauf W623 Agraflı Duvar Giydirme Sistemi Uygulama Detayları: Knauf W623 Duvar Giydirme Sisteminde, Metal Konstrüksiyon tavan U (TU) ve tavan C (TC) profillerden oluşturulur. Duvarın şakülünde ve terazisinde

Detaylı

YUVARLANMALI YATAKLAR III: Yuvarlanmalı Yatakların Montajı ve Bakımı

YUVARLANMALI YATAKLAR III: Yuvarlanmalı Yatakların Montajı ve Bakımı Rulmanlı Yataklar YUVARLANMALI YATAKLAR III: Yuvarlanmalı Yatakların Montajı ve Bakımı Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Rulmanlı Yataklar Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz

Detaylı

203 İRİS MAMA SANDALYESİ KURULUM ve KULLANMA KILAVUZU

203 İRİS MAMA SANDALYESİ KURULUM ve KULLANMA KILAVUZU 203 İRİS MAMA SANDALYESİ KURULUM ve KULLANMA KILAVUZU TS EN 14988 Kullanma kılavuzunu dikkatlice okuyup muhafaza ediniz. Verilen talimatlara uymadığınız zaman çocuğunuz güvende olmayabilir. Lü en verilen

Detaylı

Akü bakımı. Akü bakımı hakkında genel bilgi UYARI!

Akü bakımı. Akü bakımı hakkında genel bilgi UYARI! Akü bakımı hakkında genel bilgi Akü bakımı hakkında genel bilgi UYARI! Aküler aşındırıcı asit içerir. Bu nedenle akü üzerinde çalışırken son derece dikkatli olunmalı ve uygun koruyucu donanım kullanılmalıdır.

Detaylı

1. BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR

1. BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR 1. BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR Bir fazlı yardımcı sargılı motorlar Üniversal motorlar 1.1. Bir fazlı yardımcı sargılı motorlar 1.1.3. Yardımcı Sargıyı Devreden Ayırma Nedenleri Motorun ilk kalkınması anında

Detaylı

Centronic MemoControl MC42

Centronic MemoControl MC42 Centronic MemoControl MC42 tr Montaj ve İşletme Talimatı Bellek Tuşları Aşağıdaki kişilere yönelik önemli bilgiler: Montaj elemanı / Elektrik teknisyeni / Kullanıcı Lütfen ilgili kişilere iletiniz! Bu

Detaylı

Kontrol Paneli Görünümü. Kurulum Ve Kullanım Klavuzu. Model:SVC 018D

Kontrol Paneli Görünümü. Kurulum Ve Kullanım Klavuzu. Model:SVC 018D Kontrol Paneli Görünümü Kurulum Ve Kullanım Klavuzu Model:SVC 018D Teknik Bilgi Ve Danışma : 0 212 445 11 45 info@varsanstatik.com www.varsanstatik.com 1 Kumanda Paneli Görünümü Çalışma Şekli: LINE Kullanım

Detaylı