Mukozit sınıflaması ve tedavisi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Mukozit sınıflaması ve tedavisi"

Transkript

1 Mukozit sınıflaması ve tedavisi Prof. Dr. Betül Biner Orhaner Trakya Ü. Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD, Çocuk Hematoloji /Onkoloji BD Edirne

2 Kemoterapiye bağlı oral komplikasyonlar Direkt toksisite - Oral mukozit - Tükrük bezi disfonksiyonu(ağız kuruluğu) -Nörotoksisite (tad alma boz., dişlerde hipersensitivite) -Diş ve kemiklerde büyüme ve gelişme bozuklukları İndirekt toksisite -Myelosupresyon -İnfeksiyon (viral, fungal, bakteriyel)

3 MUKOZİT Tüm GİS mukozasının ülserasyonu, enflamasyonu ile karakterize ve enfeksiyon eklenmesiyle hayatı tehdit edebilen patolojik inflamatuar süreçtir. Mukozit : 1- Oral Mukozit 2- Gastrointestinal Mukozit

4 Oral komplikasyon sıklığı %40 primer kemoterapi %80 hematopoetik kök hücre transplantasyonu %100 oral kaviteyi içine alan baş-boyun RT

5 MUKOZİT Kemoterapi veya radyoterapiye bağlı oluşur. KT ve RT etkileri doku-spesifik değil. Etkileri hızlı bölünen hücrelerin çoğalmasını inhibe ederek olur. Kanser hücreleri gibi hızlı bölünen kemik iliği ve oral ve GIS mukoza hücreleri de etkilenir. Hafif veya ağır formlar şeklinde görülür

6 Mukozit Erişkinlerin HSCT sırasında en çok şikayet nedeni oral mukozit (Bellm et al., 2000). Mukoza membranlarının mitotik indeksi yüksek olduğundan ve hızlı epitel hücre döngüsüne bağlı olarak KT ve RTnin yan etkilerine duyarlı. Mitotik indeks genç yaşta daha yüksek, ayrıca epidermal büyüme faktör reseptörlerinin daha fazla, bu nedenlerle mukozit kanserli çocuklarda KT nin daha sık ve önemli bir komplikasyonu. Çocuklarda mukozit sıklığı erişkinlerden 3 kat fazladır.

7 Mukozitin komplikasyonları Ağrı:Bazen parenteral opioid analjezikler gerektirecek kadar şiddetli Anoreksi ve disfaji : Beslenme bozukluğu Total parenteral nutrisyon: Sistemik infeksiyonlar :İnfeksiyon riski mukozitin şiddetine paraleldir. İnfeksiyonlara bağlı mortalite hem oral hem GI mukozitin olduğu durumda daha sık. Febril nötropeni olgularında oral odak sıklığı %30 lara ulaşabilmektedir. Bakteriyel, fungal ve virutik etkenler için odak oluşmaktadır.

8 Mukozanın bariyer fonksiyonu kaybolduğunda Bakteriyel E.coli K.pneumonia P.aeruginosa S.epidermidis S.aureus S.mitis Fungal Candida C.albicans C. krusei, C. tropicalis, C.parapsilosis, C. glabrata aspergillus Mucor Viral H.simpleks

9 Mukozitin komplikasyonları Doz-azaltımına ve tedavinin gecikmesine yol açan toksisite. Mukozit gelişimi ve ağırlığı hastadan hastaya değişiklikler gösterir. Ancak aynı hastada değişkenlik çok daha az olmakta ve bu nedenle ciddi mukozit gelişenlerde,izleyen kemoterapi sikluslarında doz redüksiyonu gerekebilmekte, hatta tedavi gecikebilmektedir. Büyüme faktörleri (GCSF) kullanımı daha yoğun tedavilere imkan verdiği halde ağır mukozit doz indirimine neden olmaktadır

10 Mukozitin komplikasyonları Maliyet: Hastanede kalma süresini uzatır. Mukozit olmadığı zaman KT siklus maliyeti: 3893 dolar Mukozit var ise: 6277 dolar Oral + GI mukozit var ise:9132 dolar Yaşam kalitesini (ağrı, beslenme, iletişim, uyku) bozar

11 Mukozit yerleşimi non-keratinize oral mukoza; yumuşak damak, yanak mukozası, dilin yan kısmı ve ortası tonsil plikaları, farinks duvarı, dudaklar ağız tabanı

12

13

14

15 Oral Mukoza Değerlendirme Ölçeği* Eritem 0 Yok (mukoza renginde değişiklik yok) 1 Hafif veya orta derecede -mukoza renk yoğunluğunda artış 2 Ciddi (Taze kan renginde mukoza) Ülserasyon/Psödomembran oluşumu 0 Lezyon yok 1 Lezyon veya lezyonların toplam yüzey alanı tek bir bölgede <1cm2 2 Lezyon veya lezyonların toplam yüzey alanı tek bir bölgede 1-3 cm2 3 Lezyon veya lezyonların toplam yüzey alanı tek bir bölgede > 3 cm2 Kaynak: Sonis ST, et al. J Clin Oncol 2001; 19: *Maksiller labial mukoza, mandibular labial mukoza, sağ bukkal mukoza, sol bukkal mukoza, sağ lateral ve ventral dil, sol lateral ve ventral dil, ağız tabanı ve lingual frenulum ve yumuşak damak ve orafarenks derecelendirilir.

16 Patogenezi KT ve RTnin epitel hücrelerine direkt hasarından daha komplike. İnflamatuar cevap önemli rol oynamakta.kt ve RT pro-inflamatuar sitokinler (TNF-alfa, interleukin-1 alfa, IL-6) artmakta.

17 Patogenezi 1998 de, Sonis, mukozitin sitotoksisiteye, lokal doku sitokinlerine, immuniteye ve ülseratif lezyondaki bakteriyel kolonizasyona bağlı olduğunu belirtmiştir. KT ve RT e bağlı mukozitin mekanizması benzer olmakla birlikte, KT nin sistemik etkisi ve oluşan miyelosupresyona bağlı farklar vardır. Nötropeni ve trombositopeni mukozitte infeksiyon ve kanamaya neden olarak ayrıca etkiler.

18 Mukozit Patogenezi Epitelyal ve bağ dokusu sitokinleri mukozal hasarın önemli bir kısmından sorumlu olmakla birlikte muhtemelen başka mekanizmalar da söz konusudur. Plevova, mukozit oluşumunda apopitozisin etkisini ileri sürmüştür. Ayrıca tükürük immunoglobulinleri, proteinleri, elektrolitlerindeki değişiklerin de etkisi üzerinde durulmaktadır.

19 Mukozit patogenezi: 5 evreli model 1. Başlangıç : KT ve RT bazal epitel hücrelerinde DNA hasarına neden olur. ROR oluşumuna yol açarak doku hasarı başlaması. Mukozanın parlaklığı kaybolur ve soluk alanlar görülür. 2. Sinyal iletimi: ROR etkisi ile transkripsiyon faktörlerinin aktivasyonu ve birçok sitokin salınımı ile apopitozis ve inflamatuar sitokinlerin artışı ortaya çıkar.

20 Mukozit patogenezi:5 evreli model 3. Amplifikasyon: inflamatuar sitokinler ve sinyal iletimindeki artış biribirini tetikleyerek devam eder, görülebilen mukoza değişiklikleri minimaldir. 4.Ülserasyon: Mukozada bütünlük kaybı nedeniyle ciddi ağrılı lezyonlar oluşur.oral flora mukotoksik olayları başlatır, ayrıca bu organizmalar septisemi yapabilir.

21 Mukozit patogenezi:5 evreli model 5. İyileşme: Epitel hücrelerinde çoğalma, farklılaşma ile mukoza bütünlüğü yeniden düzenlenir. Nötropeninin düzelmesi ile eşzamanlıdır.

22

23 Mukozitin patolojik ve klinik özellikleri Mukozit gelişiminde patolojik olaylar ise 4 aşamadadır: I) İnflamatuvar/vasküler faz: Kemoterapi uygulamasından sonra, herhangi bir klinik ve belirgin bir patolojik görünümün olmadığı, II) Epiteliyal faz: Kemoterapinin gününde vaskülaritedeki artış nedeniyle eritem ve epitelde atrofi gelişir. Konuşma, yutma, çiğneme gibi aktiviteler azalır, günden güne mikrotravmalarla ülserler gelişir III)Ülseratif faz/bakteriolojik faz : Tedavinin ilk haftasını takiben ortaya çıkar; psödomemranöz faz da denilmektedir

24 Mukozitin patolojik ve klinik özellikleri Epitelin kaybı sonucunda eksüdasyonlu psödomembranlar ve ülserler oluşur. Bu sırada eşlik eden nötropeni hasarlı mukoza üzerinde özellikle gram negatif bakteri ve maya mantarlarının yerleşmesini kolaylaştırır. IV) İyileşme fazı: günler arasında olur. İyileşme hızını belirleyen faktörler, epitelin çoğalma hızı, hematopoetik toparlanma, bölgesel mikrofloranın yeniden oluşma hızı ve yara iyileşmesini etkileyen infeksiyon veya mekanik bir tahrişin varlığıdır

25 DSÖ mukozit sınıflaması 0 Normal 1 Hafif fokal değişiklikler(eritemli alanlar) ağrı ve duyarlılık henüz yok, ağızdan beslenebilir. 2 Ağrısız ülser ve eritem, hafif ağrı hissi, <2mm ülserler, solid gıdalarla beslenebilir. 3 Ağrılı eritem, ödem veya ülser(derinlik>2mm ve mukozanın yarısından az) kanama yok, ağızdan sadece sıvı diyetle beslenir.

26

27 DSÖ mukozit sınıflaması 4 Eritem, ödem, ülser(mukozanın yarısından fazla), şiddetli ağrı, kanama, beslenemez. Parenteral veya enteral beslenme desteği gerekir.

28 Oluşma zamanı? Mukozit KT den 4 gün sonra başlar, 7-14 gün sonra en yoğun Nötropeninin düzelmesi ile geriler. RT(baş-boyun bölgesi) mukozit 6-8 haftaya dek uzayabilir

29 Radyoterapiye özel farklılıklar RT hasarı uygulanan alan, doz ve fraksiyona bağlıdır ve oral bölgeye özeldir. KT de ise sistemik toksisite(myelosupresyon) ön plandadır. RT akut ve kronik toksisiteye, KT ise genellikle akut toksisiteye neden olur RT ye bağlı mukozit 2. haftadan sonra başlar ve RT süresince devam eder (6-8 hafta.) KT ye bağlı mukozit günler arasında görülür ve tedaviden 2-4 hafta sonra düzelir

30 Mukozitin ayırıcı tanısı Mukozitin ayırıcı tanısında infeksiyon ve kemik iliği transplantasyon hastalarında graft versus host hastalığı düşünülmelidir.

31 HSCT hastalarında GvHD nedeni ile mukozit Akut GvHD mukoza görünümü KT nin neden olduğu Gİ mukozit kliniği ile örtüşebilir Kronik GvHD ise transplantasyonun 80.gününden sonra görülür. Oral mukoza tutulumundaki bulguları ise angular çelitis, kserostomi,dil papillalarında düzleşme, liken planus ve ağrılı ülserlerdir. Ayrıca, tükrük bezlerinin etkilenmesi ile kserostomi olur.

32 Mukozit risk faktörleri Hastaya bağlı Yaş(<12y %40 vs %90) Tanı Tedaviden önceki ağız sağlığı durumu Genetik Tedaviye bağlı İlaç (doz,tedavi sıklığı, infüzyon süresi) Hastalık(lösemi ve lenfomada solid tmlere göre 2-3misli fazla) KT+RT

33 Oral Mukozit Yapan Kemoterapötik İlaçlar FU Metotreksat 5FU Doksorubisin, Daunorubisin Etoposid Bleomisin Melphalan Sisplatin, Karboplatin

34 Mukoziti önleme(metanaliz sonucu) Toplam 10,514 randomize vakanın katıldığı 131 çalışma değerlendirilmiş. Çalışmaların %8 i tarafsız bulunmuş. Mukoziti önlemek veya şiddetini azaltmak bakımından plaseboya göre 10 çalışma istatistiksel olarak zayıf bile olsa yararlı bulunmuş. Bunlar: aloe vera, amifostine, kriyoterapi, G-CSF, intravenöz glutamine, bal, keratinosit growth faktör, lazer, polymixin/tobramycin/amphotericin (PTA) antibiotic pastille/paste sucralfate. (The Cochrane Library 2011, Issue 4)

35 İdeal mukozit yönetimi KT den önce, detaylı ağız muayenesi yapılması ile mevcut veya kanser tedavisi sırasında sorun çıkaracağı düşünülen hastalıklar ve durumların (diş çürüğü, diş destek dokularına ait hastalıklar, kötü dolgu ve protezler, ortodontik braketler ve apareyler vb.) tedavisinin, kanser tedavisine bağlı gelişen ağız içi komplikasyonların en aza indireceği bilinmektedir.

36 Oral mukozitin önlenmesi ve tedavisinde klinisyen, diş hekimi, onkoloji hemşiresi ve beslenme uzmanından oluşan bir ekip yapılandırılmalıdır. Hasta bakımına, hastanın kendisi ve aile bireylerinin doğrudan katkıda bulunmaları, tedaviye uyumu elde etme bakımından desteklenmelidir.

37 Mukozit tedavisi-amaç Mukozaların bakımı(temiz, ıslak tutulmalı) Enfeksiyonun tedavisi Yeterli sıvı ve gıda alımının sağlanması Ağrının kontrolü

38 Oral mukozitte önlem ve tedavi Günde 2 3 kez yumuşak fırça ile diş fırçalama Diş macunu rahatsız ediyorsa SF ile fırçalama Hafif gargaralar: SF, sodyum bikarbonat solüsyonu, her 2-3 saatte bir yapılır. Antimikrobiyal gargaralar: Klorheksin (Klorhex), povidon iyotlu (Batticon) Günde 3-4 kez birkaç dakika Ağrıyı azaltmak için %2 lik lidokain ve magnezyum hidroksit solüsyonu (Mucain) karışımı kullanılır

39 Mukozit tedavisi-hafif gargaralar Birçok ticari gargara mevcut ama en çok önerilen tuzlu ve bikarbonatlı su. Sodyum bikarbonatın içine salin ilavesi, gargaranın tadını kabul edilebilir hale getirmekte ayrıca tükrük ph ı nın yükselmesini sağlamaktadır. Tuzlu ve bikarbonatlı su (1 su bardağı suya ½ çay kaşığı tuz+ ½ çay kaşığı bikarbonat), günde 8 kez, 1-2 dakika süre ile ağızda çalkalama yapılır. Dokular temizlenir, kayganlaşır, hidrate olur, tükürük salgısını artırır, debris ve bakteriler uzaklaştırılır.enfeksiyonlara karşı korur.

40 hafif gargaralar Hafif gargaralar, oral mukozitin her fazında kullanılabilecek en iyi seçenektir Alkol içeren ticari ağız gargaraları, irritasyon ve hipersensitiviteye yol açmalar nedeniyle önerilmezler.

41 Antiseptikler özelliği olan gargaralar klorheksidin glukonatlı, iyotlu(povidon-iyot) ve hidrojen peroksitli olabilir. Çocuklarda iyotlu ve hidrojen peroksitli olan gargaralar önerilmez. Klorheksidin glukonat içerikli olan gargaralarda ağız içi alkali etkisi daha uzun sürelidir. Plaklı mukozitlerde plak çözülmesi ve üzerine kandida eklenmesinde etkilidir. Piyasada % 2 lik solusyonları vardır.

42 Topikal anestezikli gargaralar Topikal anesteziklerle zenginleştirilmiş ağız gargaraları kullanırken refleksler azaldığı için aspirasyona dikkat edilmelidir. Anestezik ve sukralfat(bariyer oluşturucu) ( Antepsin, Peptiliz) birlikte kullanımı, ağrı gidericiye olan ilaç ihtiyacını daha azaltır. Karışım solüsyonu olarak Difenhidramin 10 cc + jetokain amp 20mg/1cc +Mucaine 10 cc kullanılmaktadır. Yutulmamalı ve yemekten 30 dakika önce uygulanmalıdır. Jetokain yerine Aritmal ampül ve mukain yerine Talcid kullanılabilir. Ayrıca novokain 0,3gr ve gliserin30 gr karışımı sık kullanılmaktadır.

43 Topikal anestezikli gargaralar Ayrıca novokain 0,3gr ve gliserin30 gr karışımı sık kullanılmaktadır. Benzidamin (Tantum,Tanflex, Benzidan) Topikal analjezik içerikli gargaralardır.

44 KT sonrasında ağız florasında Gram (+) etkenlerden Gram ( ) lere geçiş olmaktadır. Gram ( ) etkenli mukozitler daha kötü gidişlidir. Antibakteriyeliçeren gargaralar çok önerilmez. Ancak mukozit sonrasında bozuk dokuda mantar yerleşmişse tedavide antifungallerden yarar sağlanır. En sık oral oral nistatin ve flukanazol kullanılmaktadır.

45 Kriyoterapi: Kemoterapiden önce buz parçalarının uygulanmasına dayalı bir yöntem. Vazokonstrüksiyon ile kemoterapötik ajanın epitel bazal laminasına ulaşımının azaltılması yoluyla bölünen hücrelerdeki etkilerin önlenmesi amaçlanmaktadır. (Kısa yarılanma süreli ilaçlarda etkili) Bolus 5-fluorurasil, melphalan veya edatraxate uygulamasında oral mukosit şiddetini ve insidansını anlamlı düzeyde düşürmekle birlikte uzun süreli KT infüzyonunda etkili değildir.

46 5-FU kullanımında ayrıca metabolitlerinin oral mukozadan sekrete edilmesini azaltan allopurinol( 300mg 1 tablet 60 cc suda çözülüp günde 4 kez gargara) kullanılması fayda sağlar.

47 Büyüme faktörlerinden G-CSF ve GM-CSF nötropeniyi düzelterek mukozitte etkilidir. Ayrıca oral solüsyon hazırlanarak lokal kullanımını öneren çalışmalar da vardır.

48 Keratinosit büyüme faktörü Fibroblast growth factor-7 ailesinin bir üyesi ve epitel hücre proliferasyonunu sağlar. (Kepivance (Palifermin)) recombinant olarak E. Colide üretilmektedir. Keratinosit büyüme faktörü reseptörü epitel hücrelerinde vardır. Ayrıca GIS mukozasında (dil,yanak mukoza, tükrük bezi,ösafagus, bağırsak, akciğer, karaciğer, pankreas, böbrek, mesane, meme guddesi, ) ve ciltte ( saç folikül ve sebase bezler) ve lensde bulunur. Kepivance KT ve RT bağlı oluşmuş mukoza hasarında epitel kalınlığını artırarak, iyileşme süresini kısaltarak etkili olmaktadır. Özellikle HSCT hastalarda endikasyon almıştır Ancak henüz çocuklarda çalışmalar yayınlanmamıştır.

49 En sık ciddi advers etkisi cilt döküntüsü (<1%). Diğer yan etkileri, ateş, kaşıntı, eritem, ağız ve dilde kalınlaşma ve renginde açılma ve tat değişiklikleridir.

50 Oral mukozit gelişen hastaların bakımında MASCC/ISOO nun kanıta dayalı klinik uygulama rehberi ozeti Temel ağız bakımı ve iyi klinik uygulama 1. Panel, ağız bakım protokollerinin multidisipliner ekip tarafından oluşturulmasını ve değerlendirilmesinive kemoterapiye bağlı mukozitlerin önlenmesinde hasta ve ekibin bu protokollerin kullanımı konusunda eğitilmesini öneriyor. Ağız bakım protokolünün bir parçası olarak dişlerin, düzenli olarak yumuşak diş fırçası ile fırçalamasnı önermektedir. İyi klinik uygulama kapsamında geçerliliği ispatlanmış ölçekler kullanılarak ağrı ve ağız durumu değerlendirilmelidir. Tedavi sırasında ve takibinde diş uzmanın katılımı önemlidir. 2. Panel, HKHN yapılan hastalarda oral mukozit ağrısının tedavisinde seçenek olarak morfin içeren hasta kontrollü analjeziyi tavsiye etmekte. Standart doz kemoterapide korunma 1. Panel oral mukozitlerin önlenmesinde, kemoterapi protokolünde 5-FU yu bolüs olarak alan hastalarda ağıza 30 dakikalık buz uygulaması(oral kryoterapi) tavsiye etmekte. 2. Panel kemoterapi protokolünde edatrexate ı bolüs olarak alan hastalarda ağıza dakikalık buz uygulamas (oral kryoterapi) önermekte.

51 Oral mukozit gelişen hastaların bakımında MASCC/ISOO nun kanıta dayalı klinik uygulama rehberi ozeti 3. Panel oral mukozitlerin önlenmesinde, acyclovir ve analoglarının rutin kullanılmaması gerektiğini tavsiye etmekte. Standart doz kemoterapide tedavi 1. Panel, chlorhexidine nin oral mukozit gelişen hastaların tedavisinde kullanılmaması gerektiğini tavsiye etmekte. Yüksek doz kemoterapi ile birlikte olan veya olmayan Total Vücut Işınlaması artı HKHN: Korunma 1. Yüksek doz kemoterapiye ve Otolog Kök Hücre Nakli ile Total Vücut Işınlaması alan hematolojik maligniteli hastalarda panel oral mukozitlerin önlenmesinde tedaviden 3 gün önce başlayarak 3 gün sonrasına kadar günlük 60 μg/kg keratinosit büyüme faktörü (palifermin) kullanımını tavsiye etmekte. 2. Panel yüksek doz melphalan alan hastalarda oral mukozitlerin önlenmesinde ağıza buz uygulamasını (kryoterapi) önermekte. 3. HKHN olan hastalarda, panel mukozitlerin önlenmesi için pentoxifylline kullanımını tavsiye etmemekte.

52 Oral mukozit gelişen hastaların bakımında MASCC/ISOO nun kanıta dayalı klinik uygulama rehberi özeti 4. Hematopoeitik Kök Hücre Nakli olan hastalarda, panel mukozitlerin önlenmesinde GM-CSF içeren ağız gargaralarının kullanımını önermemekte. 5. Merkezde düşük enerjili helyum-neon lazer tedaviye ilişkin araç/gereçler iyi ve deneyim yeterli ise, panel HKHN den önce yüksek doz kemoterapi veya kemoradyoterapi alan hastalarda oral mukozitlerin insidansının veya oral mukozitlere bağlı gelişen ağrının azaltılmasında laser tedavisinin kullanımını önermektedir. Keefe DM, Schubert MM, Elting LS et al. Updated clinical practice guidelines for the prevention and treatment of mucositis. Cancer Mar1;109(5):827.

53 Ösofajit Tedavi Mukozittekine benzer bir beslenme Antiasitler Antiemetikler (metoclopramid) Mide asiditesini azaltacak proton pompa inhibitörleri, H2 reseptör blokörleri

54 Mukozit- beslenme Yumuşak gıdalar, püreler, sulu gıda tüketilir. Yiyecekler küçük lokmalar şeklinde alınır. Acılı, ekşili, tuzlu rahatsız edici gıdalardan sakınılır Sıvılar kamışla içilir. Soğuk gıdalar ve buz rahatlatır.

55 Ösofajit Tedavi Benzer yemeklerle beslenme Antiasitler Antiemetikler (metoclopramid) Mide asiditesini azaltacak proton pompa inhibitörleri, H2 reseptör blokürleri

56 Olgu sunumu 15 yaşında erkek hasta 2 yıl önce NHL tanısı konmuş. KT ve lokalize abdominal RT tedavisi almış. 1.5 yıllık remisyondan sonra relaps olmuş ve otolog HCT planlanmış. HDC(yüksek doz KT) ve TBI ile hazırlık rejimi uygulanması planlanmış cgy TBI(4 günde) sonravp-16(60 mg/kg) ve siklofosfamid(100 mg/kg)

57 HCT öncesi ağız muayenesinde son 2 aydır bazen çenede şişliğe yol açan ağrılı sağ alt molar diş sorunu saptanmış.bu dişte derin bir çürük ve periapikal abse,ayrıca yaygın jinjivit ve plak oluşumu saptanıyor. HCT den 2 hafta önce diş çekimi yapılıyor. Ağız bakımı (uygun fırçalama ve diş ipi?) teknikleri öğretiliyor. Diş taşları temizleniyor. HCT den önce diş çekilen bölgenin iyileşmesi sağlanıyor.

58 Ağız sağlığı ile oral mukozit arasındaki ilişkiyi gösteren klinik çalışmalar olmamakla birlikte HCT den önce oral hastalığın tedavisi önerilmekte HCT öncesi diş tedavisi,diş çürükleri ve dişeti problemlerini değerlendirilmeli, tedavi edilmeli, aktif infeksiyonu elimine etmek gerekli. Diş tedavisinin HCT ve KTden 2 hafta önce yapılması lazım.

59 HCT sırasında infeksiyon, kanama, ağrı ve ağız kuruluğunu engellemek için temel ağız bakımı(çok yumuşak bir diş fırçası ile diş fırçalanması ve gargara(serum fizyolojik veya sodyum bikarbonat) Bu şekilde HDC ve TBI alan hastada Grade 3-4 mukozit geliştirme riski %98(Spielberger R. et al 2004)

60 HCST sırasında mukozit risk faktörleri KT tipi ve dozu TBI Baş ve boyuna daha önce RT uygulanması Genetik GvHD ve GvHD proflaksisi(mtx)

61 Kılavuzlarda HCST da mukozitin önlenmesinde önerilenler Palifermin (HDC, TBI, otohcst de hazırlık rejiminden 3 gün önce Ve posttransplant 3 gün şeklinde) Kriyoterapi (buz küpleri) yarı ömrü çok kısa olan KT ilaçlarında önerilmekte:bolus 5-fluorouracil (5FU), bolus melphalan

KANSER TEDAVİSİNE BAĞLI ORTAYA ÇIKAN MUKOZİTLER İÇİN MASSC/ISOO KANITA DAYALI KLİNİK UYGULAMA REHBERİ

KANSER TEDAVİSİNE BAĞLI ORTAYA ÇIKAN MUKOZİTLER İÇİN MASSC/ISOO KANITA DAYALI KLİNİK UYGULAMA REHBERİ KANSER TEDAVİSİNE BAĞLI ORTAYA ÇIKAN MUKOZİTLER İÇİN MASSC/ISOO KANITA DAYALI KLİNİK UYGULAMA REHBERİ ÖZET BELGE TARİHİ: 7 KASIM 2014 ORAL MUKOZİT (listelenmiş tedavi uygulamalarının etkinliğini destekleyen

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Adem Aköl Sinan Özyavaş Hazırlama Komitesi Kalite Konseyi Başkanı Kalite Koordinatörü 1/5

Detaylı

Şekil 1: Mukozit Gelişim Süreci M-2

Şekil 1: Mukozit Gelişim Süreci M-2 Mukozit oral mukozanın enflamasyonudur ve antineoplastik ajanların / radyoterapinin ağız mukozasında eşzamanlı oluşturduğu pek çok olayın aktivasyonu ile oluştuğu düşünülmektedir. (Şekil 1) Şekil 1: Mukozit

Detaylı

Baş Boyun Radyoterapisi Yan Etkileri. Yrd. Doç. Dr. Banu Atalar Acıbadem Üniversitesi Radyasyon Onkolojisi A.D.

Baş Boyun Radyoterapisi Yan Etkileri. Yrd. Doç. Dr. Banu Atalar Acıbadem Üniversitesi Radyasyon Onkolojisi A.D. Baş Boyun Radyoterapisi Yan Etkileri Yrd. Doç. Dr. Banu Atalar Acıbadem Üniversitesi Radyasyon Onkolojisi A.D. Baş Boyun Radyoterapisinin Önemi Cerrahi ile eşit sonuç alınması Uzun yaşam beklentisi Organ

Detaylı

ORAL MUKOZİTLER; KORUYUCU VE TEDAVİ EDİCİ BAKIM. Hem. Nurseven Karaman Ankara Onkoloji E.A.Hastanesi Pediatrik Onkoloji Kliniği 21 Nisan 2007

ORAL MUKOZİTLER; KORUYUCU VE TEDAVİ EDİCİ BAKIM. Hem. Nurseven Karaman Ankara Onkoloji E.A.Hastanesi Pediatrik Onkoloji Kliniği 21 Nisan 2007 ORAL MUKOZİTLER; KORUYUCU VE TEDAVİ EDİCİ BAKIM Hem. Nurseven Karaman Ankara Onkoloji E.A.Hastanesi Pediatrik Onkoloji Kliniği 21 Nisan 2007 Tanımlar; Mukozit; vücudun herhangi bir bölgesindeki mukozanın

Detaylı

Mukozit Yönetiminde Kan ta Dayal Uygulamalar

Mukozit Yönetiminde Kan ta Dayal Uygulamalar ULUSLARARASı HEMATOLOJI-ONKOLOJI DERGISI DERLEME /REVIEW International Journal of Hematology and Oncology Mukozit Yönetiminde Kan ta Dayal Uygulamalar Medine Ç. YILMAZ Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tülay

Detaylı

Kanser Hastalarında Dental Yaklaşım. Dr.Kıvanç Bektaş-Kayhan İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş, Çene Cerrahisi Anabilim Dalı

Kanser Hastalarında Dental Yaklaşım. Dr.Kıvanç Bektaş-Kayhan İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş, Çene Cerrahisi Anabilim Dalı Kanser Hastalarında Dental Yaklaşım Dr.Kıvanç Bektaş-Kayhan İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş, Çene Cerrahisi Anabilim Dalı İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi- İstanbul

Detaylı

Hematolog Gözüyle Fungal İnfeksiyonlara Yaklaşım. Dr Mehmet Ali Özcan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı İzmir-2012

Hematolog Gözüyle Fungal İnfeksiyonlara Yaklaşım. Dr Mehmet Ali Özcan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı İzmir-2012 Hematolog Gözüyle Fungal İnfeksiyonlara Yaklaşım Dr Mehmet Ali Özcan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı İzmir-2012 Nötropenik hastalarda fungal infeksiyonlar Nötropeni invaziv

Detaylı

FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi

FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi Prof. Dr. Volkan Korten Marmara Üniversitesi Tıp T p Fakültesi İnfeksiyon Hastalıklar kları ve Klinik Mikro. ABD. Risk? Başlangıç tedavisine yanıtsızlık değil. Ciddi

Detaylı

Multiple Myelom Radyoterapi Uygulamaları. Prof.Dr. Serra KAMER

Multiple Myelom Radyoterapi Uygulamaları. Prof.Dr. Serra KAMER Multiple Myelom Radyoterapi Uygulamaları Prof.Dr. Serra KAMER Cevap Aranan Sorular Kemik Lezyonlarında Palyatif Radyoterapi Plazmositom tedavisinde küratif radyoterapi Kim ne zaman- tedavi sıralaması?

Detaylı

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA İYİLEŞMESİ Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA Doku bütünlüğünün bozulmasıdır. Cerrahi ya da travmatik olabilir. Akut Yara: Onarım süreci düzenli ve zamanında gelişir. Anatomik ve fonksiyonel bütünlük

Detaylı

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi Hematopoetik kök hücre transplantasyonu hematoloji-onkoloji alanında özel bir daldır

Detaylı

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın?

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Dr. Beste Atasoy Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı & Sağlık Bakanlığı-Marmara Üniversitesi Pendik

Detaylı

ALLOJENİK KORDON KANI BANKACILIĞINDA UMUTLAR

ALLOJENİK KORDON KANI BANKACILIĞINDA UMUTLAR ALLOJENİK KORDON KANI BANKACILIĞINDA UMUTLAR Prof. Dr. İhsan Karadoğan Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Kök Hücre Nedir? Kendileri için uygun olan bir çevre içinde

Detaylı

KARAR AĞACI OLUŞTURMA

KARAR AĞACI OLUŞTURMA KARAR AĞACI OLUŞTURMA Elif Sözeri-Mine Buluş-Nurgün Platin 20. Ulusal Kanser Kongresi 19-23 Nisan 2013 Antalya Hemşirelik Bilgisi Teknik Bilgi Temel Bilimler Rehber/Stan. Sosyal Bilimler Teknik Beceri

Detaylı

Baş Boyun Kanserlerinde Tartışmalı Konular MUKOZiT

Baş Boyun Kanserlerinde Tartışmalı Konular MUKOZiT Baş Boyun Kanserlerinde Tartışmalı Konular MUKOZiT Dr Mehmet Şen St James`s Institute of Oncology Leeds UK 22 Nisan 2012 Antalya 1 Kemoradyoterapi baş boyun kanserli hastalarda şifa şansını arttırmaktadır

Detaylı

İNVAZİV PULMONER ASPERJİLLOZ Dr. Münire Gökırmak. Süleyman Demirel Üniversitesi Göğüs Hastalıkları A.D.

İNVAZİV PULMONER ASPERJİLLOZ Dr. Münire Gökırmak. Süleyman Demirel Üniversitesi Göğüs Hastalıkları A.D. İNVAZİV PULMONER ASPERJİLLOZ Dr. Münire Gökırmak Süleyman Demirel Üniversitesi Göğüs Hastalıkları A.D. OLGU 1 23 yaşında kadın hasta Ateş, yorgunluk ve anemi Lökosit: 6.800/mm3, %8 nötrofil, %26 blast,

Detaylı

Kan Kanserleri (Lösemiler)

Kan Kanserleri (Lösemiler) Lösemi Nedir? Lösemi bir kanser türüdür. Kanser, sayısı 100'den fazla olan bir hastalık grubunun ortak adıdır. Kanserde iki önemli özellik bulunur. İlk önce bedendeki bazı hücreler anormalleşir. İkinci

Detaylı

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinde Febril Nötropenik Hasta Antifungal Tedavi Uygulama Prosedürü

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinde Febril Nötropenik Hasta Antifungal Tedavi Uygulama Prosedürü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinde Febril Nötropenik Hasta Antifungal Tedavi Uygulama Prosedürü Prof. Dr. Neşe Saltoğlu İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

AKUT GRAFT VERSUS HOST HASTALIĞI. Hemş.Birsel Küçükersan

AKUT GRAFT VERSUS HOST HASTALIĞI. Hemş.Birsel Küçükersan AKUT GRAFT VERSUS HOST HASTALIĞI Hemş.Birsel Küçükersan Graft vs Host Hastalığı (GVHH) Vericinin T lenfositlerinin alıcıyı yabancı olarak görmesi ve alıcının dokularına karşı reaksiyon göstermesi Allojenik

Detaylı

Oral Mukozitte Ağız Bakımı

Oral Mukozitte Ağız Bakımı Oral Mukozitte Ağız Bakımı AMAÇ Özellikle bilinci kapalı hastaların ağız mukozasının kuruması ile oluşacak enfeksiyonların önlenmesi ve bilinci kapalı hastaların yutma refleksi zayıflaması ya da kaybolması

Detaylı

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI Akut tonsillofarenjit veya çocukluk çağında daha sık karşılaşılan klinik tablosu ile tonsillit, farinks ve tonsil dokusunun inflamasyonudur ve doktora başvuruların

Detaylı

Meme Kanseri ve Ateş. Dr. Ömer Fatih Ölmez Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilimdalı

Meme Kanseri ve Ateş. Dr. Ömer Fatih Ölmez Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilimdalı Meme Kanseri ve Ateş Dr. Ömer Fatih Ölmez Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilimdalı VAKA-1 52 yaş, kadın hasta Meme kanseri nedeni ile 1 hafta önce aldığı adjuvan kemoterapi sonrası ateş

Detaylı

Prof. Dr. Cengizhan Erdem Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı

Prof. Dr. Cengizhan Erdem Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Cengizhan Erdem Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı LĐKEN PLANUSTA TEDAVĐ KUTANÖZ LİKEN PLANUSTA TEDAVİ Az sayıda kutanöz asemptomatik LP papülühasta ısrar etmedikçe tedaviyi

Detaylı

Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları

Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları Doğu Asya Cerrahi D2 sonrası oral floropirimidin bazlı adjuvan tedavi Avrupa Perioperatif kemoterapi (neoadjuvan ve adjuvan) Amerika Adjuvan kemoradyoterapi Surg Oncol

Detaylı

09/11/2015 BEYAZ KAN HÜCRELERİ. Lökosit ya da akyuvarlar olarak adlandırılan beyaz kan hücresi, kemik iliğinde üretilir.

09/11/2015 BEYAZ KAN HÜCRELERİ. Lökosit ya da akyuvarlar olarak adlandırılan beyaz kan hücresi, kemik iliğinde üretilir. BEYAZ KAN HÜCRELERİ Lökosit ya da akyuvarlar olarak adlandırılan beyaz kan hücresi, kemik iliğinde üretilir. 1 Görevleri nelerdir? Bu hücreler vücudu bulaşıcı hastalıklara ve yabancı maddelere karşı korur.

Detaylı

LİSTEYE EKLENENLER DEĞİŞİKLİK YAPILANLAR

LİSTEYE EKLENENLER DEĞİŞİKLİK YAPILANLAR 01.05.2013-14.11.2013 TARİHLERİ ARASINDA SAĞLIK BAKANLIĞI EK ONAYI ALINMADAN KULLANILABİLECEK ENDİKASYON DIŞI HEMATOLOJİ-ONKOLOJİ İLAÇLARI LİSTESİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER LİSTEYE EKLENENLER SIRA NO İLAÇLAR

Detaylı

OROHEKS % 0,2 ORAL SPREY

OROHEKS % 0,2 ORAL SPREY OROHEKS % 0,2 ORAL SPREY FORMÜL %0.2 klorheksidin glukonat içerir. Yardımcı madde olarak; gliserin, limon esansı ve nane esansı içerir. Bir püskürtme 0.15 ml dir ve 0.0003 g klorheksidin glukonat içerir.

Detaylı

FEBRİL NÖTROPENİ : 2009 DA NELER OLDU? Dr Alpay AZAP Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

FEBRİL NÖTROPENİ : 2009 DA NELER OLDU? Dr Alpay AZAP Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD FEBRİL NÖTROPENİ : 2009 DA NELER OLDU? Dr Alpay AZAP Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Infectious Diseases Working Party of EBMT Infectious Diseases Group

Detaylı

%0.2 klorheksidin glukonat içerir. Yardımcı madde olarak; gliserin, limon esansı ve nane esansı içerir.

%0.2 klorheksidin glukonat içerir. Yardımcı madde olarak; gliserin, limon esansı ve nane esansı içerir. KLORHEX GARGARA BİRİM FORMÜLÜ %0.2 klorheksidin glukonat içerir. Yardımcı madde olarak; gliserin, limon esansı ve nane esansı içerir. TIBBİ ÖZELLİKLERİ Klorheksidin bir biguanid antiseptiktir ve genel

Detaylı

GEBELİK VE MEME KANSERİ

GEBELİK VE MEME KANSERİ GEBELİK VE MEME KANSERİ Doç. Dr. Ramazan YILDIZ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı, 27 Kasım 2014, Ankara Gebelikte Kanser Gebelikte kanser insidansı % 0.07-0.1 arasında Gebelik

Detaylı

Dr Arzu OĞUZ 3. Kanserde Destek tedaviler ve Palyatif Bakım Sempozyumu 28-29 Mayıs 2016; ADANA

Dr Arzu OĞUZ 3. Kanserde Destek tedaviler ve Palyatif Bakım Sempozyumu 28-29 Mayıs 2016; ADANA Dr Arzu OĞUZ 3. Kanserde Destek tedaviler ve Palyatif Bakım Sempozyumu 28-29 Mayıs 2016; ADANA Myeloid hücrelerinin prolif; farklılaşmasını, canlılığını ve aktivasyonunu regüle ederler Nötropeni insidans

Detaylı

ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI

ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI Dr. Evren Özdemir Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Ankara 05.04.2014 Akılcı İlaç Kullanımı İçin Sorumluluk Sahibi Taraflar Hekim Eczacı Hemşire Diğer sağlık personeli

Detaylı

Rekürren/Metastatik Baş Boyun Kanserleri Tedavisinde Son Gelişmeler

Rekürren/Metastatik Baş Boyun Kanserleri Tedavisinde Son Gelişmeler Rekürren/Metastatik Baş Boyun Kanserleri Tedavisinde Son Gelişmeler Dr. Mustafa Özdoğan Medstar Antalya Hastanesi Tıbbi Onkoloji 60 yaşında, erkek, inşaat işçisi, VAKA 60 paket/yıl sigara öyküsü, İlk başvuru:

Detaylı

Memorial Hastanesi İç Hastalıkları Bölüm Koordinatörü Prof. Dr. Yavuz Baykal Ağız kokusunun nedenleri ve önlemenin yolları hakkında bilgi verdi.

Memorial Hastanesi İç Hastalıkları Bölüm Koordinatörü Prof. Dr. Yavuz Baykal Ağız kokusunun nedenleri ve önlemenin yolları hakkında bilgi verdi. Ağız Kokusuna Karşı Dilinizi de Fırçalayın Memorial Hastanesi İç Hastalıkları Bölüm Koordinatörü Prof. Dr. Yavuz Baykal Ağız kokusunun nedenleri ve önlemenin yolları hakkında bilgi verdi. İSTANBUL - Sağlıklı

Detaylı

HODGKIN DIŞI LENFOMA

HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA NEDİR? Hodgkin dışı lenfoma (HDL) veya Non-Hodgkin lenfoma (NHL), vücudun savunma sistemini sağlayan lenf bezlerinden kaynaklanan kötü huylu bir hastalıktır. Lenf

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU KLK-HAB-BES İlk yayın Tarihi : 15 Mart 2006 Revizyon No : 04 Revizyon Tarihi : 03 Ağustos 2012 İçindekiler A) Malnütrisyon

Detaylı

KEMİK VE DİŞ ETİ SORUNLARI İÇİN EN GÜVENİLİR VE EN ETKİLİ ÇÖZÜM

KEMİK VE DİŞ ETİ SORUNLARI İÇİN EN GÜVENİLİR VE EN ETKİLİ ÇÖZÜM DOKU YENİLENMESİNDE OTOLOG ÇÖZÜM TÜRKİYEDE TEK DENTAL PRP KİTİ KEMİK VE DİŞ ETİ SORUNLARI İÇİN EN GÜVENİLİR VE EN ETKİLİ ÇÖZÜM YENİLENMEK KENDİ İÇİMİZDE ONARICI DOKU YENİLENMESİNİ HIZLANDIRAN YENİLİKÇİ

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Travma ve cerrahiye ilk yanıt Total vücut enerji harcaması artar Üriner nitrojen atılımı azalır Hastanın ilk resüsitasyonundan sonra Artmış

Detaylı

17.02.2015. ENTERAL BESLENME (Gavaj) 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği ENTERAL BESLENME ( GAVAJ ) Enteral Beslenme. 36.Hafta ( 01 05 / 06 / 2015 )

17.02.2015. ENTERAL BESLENME (Gavaj) 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği ENTERAL BESLENME ( GAVAJ ) Enteral Beslenme. 36.Hafta ( 01 05 / 06 / 2015 ) 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 36.Hafta ( 01 05 / 06 / 2015 ) ENTERAL BESLENME ( GAVAJ ) Slayt No : 48 4 ENTERAL BESLENME (Gavaj) Besin ve sıvıları ağız yoluyla yeterli alamayan veya hiç alamayan

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. ETACİD, erişkinler, 12 yaş ve üzerindeki adolesanlarda mevsimsel alerjik rinitin profilaksisinde endikedir.

ÜRÜN BİLGİSİ. ETACİD, erişkinler, 12 yaş ve üzerindeki adolesanlarda mevsimsel alerjik rinitin profilaksisinde endikedir. ÜRÜN BİLGİSİ 1. ÜRÜN ADI ETACİD % 0,05 Nazal Sprey 2. BİLEŞİM Etkin madde: Mometazon furoat 50 mikrogram/püskürtme 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ETACİD erişkinler, adolesanlar ve 6-11 yaş arasındaki çocuklarda

Detaylı

ULUSAL KONGRESİ. Türk Veteriner Jinekoloji Derneği. 15-18 Ekim 2015. Liberty Hotels Lykia - Ölüdeniz / Fethiye - Muğla AMAÇ

ULUSAL KONGRESİ. Türk Veteriner Jinekoloji Derneği. 15-18 Ekim 2015. Liberty Hotels Lykia - Ölüdeniz / Fethiye - Muğla AMAÇ KÖPEK MEME TÜMÖRLERİNDE TEDAVİ SEÇENEKLERİ AMAÇ Yaşam kalitesini ve süresini uzatmak Nüks veya yeni tümör oluşumlarını engellemek Yrd.Doç.Dr. Nilgün GÜLTİKEN Metastaz oluşumunu engellemek Tümör dokusunda

Detaylı

Febril Nötropenik. Kontrolü ve Destek Tedavisi

Febril Nötropenik. Kontrolü ve Destek Tedavisi Febril Nötropenik Hastada nfeksiyon Kontrolü ve Destek Tedavisi Doç. Dr. Sultan KAV Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü, Bağlıca, Ankara skav@baskent.edu.tr Nötropenik Komplikasyon

Detaylı

Febril nötropenik hastada tanı ve risk değerlendirmesi. Doç Dr Mükremin UYSAL Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji

Febril nötropenik hastada tanı ve risk değerlendirmesi. Doç Dr Mükremin UYSAL Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Febril nötropenik hastada tanı ve risk değerlendirmesi Doç Dr Mükremin UYSAL Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Giriş Nötropeni genellikle malign bir hastalık tedavisi sırasında kemoterapinin

Detaylı

GÖĞÜS BÖLGESİNE YAPILAN RADYOTERAPİYE BAĞLI GELİŞEN YAN ETKİLER

GÖĞÜS BÖLGESİNE YAPILAN RADYOTERAPİYE BAĞLI GELİŞEN YAN ETKİLER GÖĞÜS BÖLGESİNE YAPILAN RADYOTERAPİYE BAĞLI GELİŞEN YAN ETKİLER Dr. Şefika Arzu Ergen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı AMAÇ Tümörlü dokulara veya hedef hacime tedavi edici

Detaylı

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Sendromu Veno- Oklüzif Hastalık Engraftman Sendromu Hemşirelik İzlemi Vakamızda: KİT (+14)-

Detaylı

LENFATİK VE İMMÜN SİSTEM HANGİ ORGANLARDAN OLUŞUR?

LENFATİK VE İMMÜN SİSTEM HANGİ ORGANLARDAN OLUŞUR? LENFOMA NEDİR? Lenfoma, diğer grup onkolojik hastalıklar içinde yaşamın uzatılması ve daha kaliteli yaşam sağlanması ve hastaların kurtarılmaları açısından daha fazla başarı elde edilmiş bir hastalıktır.

Detaylı

Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir.

Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir. Ağız ve Diş Sağlığı Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir. Ağız sağlığı: Dişler ve onları

Detaylı

Dr.Müge Ayhan Doç.Dr.Osman Memikoğlu

Dr.Müge Ayhan Doç.Dr.Osman Memikoğlu Dr.Müge Ayhan Doç.Dr.Osman Memikoğlu Bakterilerde antimikrobiyal direncinin artması sonucu,yeni antibiyotik üretiminin azlığı nedeni ile tedavi seçenekleri kısıtlanmıştır. Bu durum eski antibiyotiklere

Detaylı

Çok Düşük Doğum Ağırlıklı Preterm Bebeklerde Lactobacillus Reuteri'nin Fungal Profilakside Kullanımı: Randomize Kontrollü Bir Çalışma

Çok Düşük Doğum Ağırlıklı Preterm Bebeklerde Lactobacillus Reuteri'nin Fungal Profilakside Kullanımı: Randomize Kontrollü Bir Çalışma Çok Düşük Doğum Ağırlıklı Preterm Bebeklerde Lactobacillus Reuteri'nin Fungal Profilakside Kullanımı: Randomize Kontrollü Bir Çalışma Mehmet Yekta Öncel, Sema Arayıcı, Fatma Nur Sarı, Gülsüm Kadıoğlu Şimşek,

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

ONKOLOJİDE İLAÇ ETKİLEŞİMLERİ ORGAN YETMEZLİKLERİNDE ETKİLEŞİM

ONKOLOJİDE İLAÇ ETKİLEŞİMLERİ ORGAN YETMEZLİKLERİNDE ETKİLEŞİM ONKOLOJİDE İLAÇ ETKİLEŞİMLERİ ORGAN YETMEZLİKLERİNDE ETKİLEŞİM İlaç etkileşiminde rolü olan organlar Böbrek Karaciğer Akciğer GİS Kalp Organ fonksiyonlarının değerlendirilmesi Böbrek (üre, kreatinin, GFR)

Detaylı

Eser Elementler ve Vitaminler

Eser Elementler ve Vitaminler Doç. Dr. Onur POLAT Eser Elementler ve Vitaminler Esansiyel eser elementin temel özellikleri diyetten kesilmesi veya yetersiz alımıyla yapısal ve biyokimyasal değişikliklerin olması ve bu değişikliklerin

Detaylı

Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu

Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu Türk Pediatrik Hematoloji Derneği Hemofili/Hemostaz/Tromboz Alt Çalışma grubu tarafından 25 Eylül 2010 tarihinde düzenlenen

Detaylı

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır.

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır. HODGKIN LENFOMA HODGKIN LENFOMA NEDİR? Hodgkin lenfoma, lenf sisteminin kötü huylu bir hastalığıdır. Lenf sisteminde genç lenf hücreleri (Hodgkin ve Reed- Sternberg hücreleri) çoğalır ve vücuttaki lenf

Detaylı

KLİMİK İZMİR TOPLANTISI 21.11.2013

KLİMİK İZMİR TOPLANTISI 21.11.2013 KLİMİK İZMİR TOPLANTISI 21.11.2013 OLGULAR EŞLİĞİNDE GÜNDEMDEKİ İNFEKSİYON HASTALIKLARI Dr. A. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Olgu E.A 57 yaşında,

Detaylı

ANTİFUNGAL TEDAVİ: PRE-EMPTİF Mİ EMPİRİK Mİ? Prof. Dr. Ayper SOMER İstanbul Tıp Fakültesi Pediatrik İnfeksiyon Hastalıkları

ANTİFUNGAL TEDAVİ: PRE-EMPTİF Mİ EMPİRİK Mİ? Prof. Dr. Ayper SOMER İstanbul Tıp Fakültesi Pediatrik İnfeksiyon Hastalıkları ANTİFUNGAL TEDAVİ: PRE-EMPTİF Mİ EMPİRİK Mİ? Prof. Dr. Ayper SOMER İstanbul Tıp Fakültesi Pediatrik İnfeksiyon Hastalıkları Ankara, 28 Şubat 2010 PEDİATRİDE İNVAZİF MANTAR İNFEKSİYONU İÇİN RİSK GRUPLARI

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI FUSİNAT 500 mg film tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Bir film kaplı tablet 500 mg sodyum fusidat içerir. Yardımcı maddeler: Mikrokristal selüloz PH 200, krospovidon, laktoz anhidrat,

Detaylı

Kemoterapi Alan Hastalarda Görülen Oral Mukozitin Önlemesi ve Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar: Kanıta Dayalı Uygulamalar

Kemoterapi Alan Hastalarda Görülen Oral Mukozitin Önlemesi ve Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar: Kanıta Dayalı Uygulamalar Kemoterapi Alan Hastalarda Görülen Oral Mukozitin Önlemesi ve Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar: Kanıta Dayalı Uygulamalar Current Approaches to Oral Mucositis Prevention and Treatment In Patients Receiving

Detaylı

Kanser Kemoterapi Rehberi ve Uygulamaya Yönelik Öneriler

Kanser Kemoterapi Rehberi ve Uygulamaya Yönelik Öneriler Kanser Kemoterapi Rehberi ve Uygulamaya Yönelik Öneriler İkinci Baskı Editörler Maryane Fishman, RN,MS Mary Mrozek Orlowski, RN, MSN, AOCN Amerikan Onkoloji Hemşireleri Derneği (ONS) bu baskıdaki değerli

Detaylı

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA 1. vaka S.P ERKEK 1982 DOĞUMLU YUTMA GÜÇLÜĞÜ ŞİKAYETİ MEVCUT DIŞ MERKEZDE YAPILAN ÖGD SONUCU SQUAMOZ HÜCRELİ CA TANISI ALMIŞ TEKRARLANAN

Detaylı

Çocukta Kusma ve İshal

Çocukta Kusma ve İshal Tanım Çocukta Kusma ve İshal Dr. Hasan Kaya Acil Tıp AD Akut gastroenterit 24 saat içinde 3 ten fazla ya da anne sütü ile beslenen bebeklerde her zamankinden daha sık ve daha sulu dışkılamadır. Yenidoğan

Detaylı

Yoğun Bakımlarda İnfeksiyon Kontrolü: Haricen Klorheksidin Uygulanmalı mı?

Yoğun Bakımlarda İnfeksiyon Kontrolü: Haricen Klorheksidin Uygulanmalı mı? Yoğun Bakımlarda İnfeksiyon Kontrolü: Haricen Klorheksidin Uygulanmalı mı? Dr. Funda YETKİN İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Sunum Planı Klorheksidin

Detaylı

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri...

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser Nedir? Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birisi. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk

Detaylı

* Madde bilgisi elektromanyetik sinyaller aracılığı ile hücre çekirdeğindeki DNA sarmalına taşınır ve hafızalanır.

* Madde bilgisi elektromanyetik sinyaller aracılığı ile hücre çekirdeğindeki DNA sarmalına taşınır ve hafızalanır. Sayın meslektaşlarım, Kişisel çalışmalarım sonucu elde ettiğim bazı bilgileri, yararlı olacağını düşünerek sizlerle paylaşmak istiyorum. Çalışmalarımı iki ana başlık halinde sunacağım. MADDE BAĞIMLILIĞI

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. ADVANTAN S %0.1 Çözelti Cilt üzerine haricen uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. ADVANTAN S %0.1 Çözelti Cilt üzerine haricen uygulanır. ADVANTAN S %0.1 Çözelti Cilt üzerine haricen uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: 1 ml ADVANTAN S Çözelti, 1.0 mg metilprednisolon aseponat (%0.1 (a/h) lik metilprednisolon aseponat çözeltisine eşdeğer

Detaylı

Eklem Protez Enfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi

Eklem Protez Enfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi Eklem Protez Enfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi Dr. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 26.12.15 KLİMİK - İZMİR 1 Eklem protezleri

Detaylı

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR?

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR? KEMOTERAPİ NEDİR? Kanser hücrelerini tahrip eden kanser ilaçları kullanılarak yapılan tedaviye kemoterapi denir. Bu tedavilerde kullanılan ilaçlara antikanser ilaçlar da denir. Kanserin türüne göre kemoterapinin

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

TROPENİK HASTALARA TANI VE TEDAVİ

TROPENİK HASTALARA TANI VE TEDAVİ FEBRİL L NÖTROPENN TROPENİK HASTALARA TANI VE TEDAVİ YAKLAŞIMI ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTES LTESİ İÇ HASTALIKLARI AD/HEMATOLOJİ BD GENEL PRENSİPLER PLER Dr A Zahit Bolaman Profilaktik antibakteriyel

Detaylı

1.2)) İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ

1.2)) İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 9.Hafta ( 10-14 / 11 / 2014 ) 1.)İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ 2.) İLAÇLARIN VERİLİŞ YOLLARI VE ETKİSİNİ DEĞİŞTİREN FAKTÖRLER Slayt No : 13 1.2)) İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ

Detaylı

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 KRONİK HASTALIK ANEMİSİ IX. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ VE TANIM Kronik

Detaylı

BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ

BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ Celal Bayar Üniversitesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilim Dalı-MANİSA Bazal Hücreli Kanser (BCC) 1827 - Arthur Jacob En sık rastlanan deri kanseri (%70-80) Açık

Detaylı

Deri Layşmanyazisi. Prof. Dr. Mehmet HARMAN Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı

Deri Layşmanyazisi. Prof. Dr. Mehmet HARMAN Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı Deri Layşmanyazisi Prof. Dr. Mehmet HARMAN Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı Amaç Hastalığın tanısını koyabilmek Uygun tedaviyi yapabilmek Koruyucu yöntemleri sayabilmek İçerik

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu. Yaşlı Bakım-Ebelik. YB 205 Beslenme İkeleri

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu. Yaşlı Bakım-Ebelik. YB 205 Beslenme İkeleri Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik YB 205 Beslenme İkeleri Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr YAŞLANMA Amerika da yaşlı bireyler eskiye göre

Detaylı

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065 Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları

Detaylı

Kanser ile Yaşarken Kendinize İyi Bakmak. Diş Sağlığı ve Çenede Osteonekroz

Kanser ile Yaşarken Kendinize İyi Bakmak. Diş Sağlığı ve Çenede Osteonekroz Kanser ile Yaşarken Kendinize İyi Bakmak Diş Sağlığı ve Çenede Osteonekroz Değerli hasta ve hasta yakınlarımız; bu kitapçıklar sizlere Hematoloji Uzmanlık Derneği tarafından hastalığınız sürecinde karşınıza

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Hazırlama Komitesi Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/7

Detaylı

BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL)

BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL) BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL) TANIMI Shigella türü bakterilerde meydana gelen;karekteristik belirti ve bulguları olan,ilium ve kolonun akut enfeksiyonudur.basilli ve amipli dizanteri olmak

Detaylı

NEFROTİK SENDROM. INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013

NEFROTİK SENDROM. INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013 NEFROTİK SENDROM INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013 NEFROTİK SENDROM NEDİR? Nefrotik sendrom ; proteinüri (günde 3.5gr/gün/1.73 m2), hipoalbüminemi (

Detaylı

Vücudumuzda oluşan tümör hücrelerini yok etmek için uygulanan ilaç tedavisine kemoterapi denir.

Vücudumuzda oluşan tümör hücrelerini yok etmek için uygulanan ilaç tedavisine kemoterapi denir. KEMOTERAPİ KEMOTERAPİ NEDİR? Vücudumuzda oluşan tümör hücrelerini yok etmek için uygulanan ilaç tedavisine kemoterapi denir. Kemoterapide, bir veya birden fazla ilaç bir arada kullanılabilir. Her ilacın

Detaylı

Kemik İliği Nakli Merkezi Kemik İliği (Kök Hücre) Nakli Merkezi

Kemik İliği Nakli Merkezi Kemik İliği (Kök Hücre) Nakli Merkezi Kemik İliği Nakli Merkezi Kemik İliği (Kök Hücre) Nakli Merkezi +90 216 BR.HLİ.103 World Hospital Standarts Approved by JCI Acreditation Certificate K-Q TSE-ISO-EN 9000 Saray Mah. Siteyolu Cad. No:7 34768

Detaylı

AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞIMIZ ELİMİZDE

AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞIMIZ ELİMİZDE AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞIMIZ ELİMİZDE Ağız ve diş sağlığı anne karnında başlar Doğum öncesi yeterli beslenen ve sağlam doğan bebeklerin 6 aylıktan itibaren ilk SÜT DİŞLERİ çıkar 2,5 3 yaşın sonuna kadar çocuğun

Detaylı

HASTANELERDE AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI, TEMİNİ VE SATINALMA

HASTANELERDE AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI, TEMİNİ VE SATINALMA HASTANELERDE AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI, TEMİNİ VE SATINALMA Uzm.Ecz. ÖZLEM KALSIN Türkiye Yüksek İhtisas Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Ulusal Hastane ve Kurum Eczacıları Kongresi 3-6 Nisan 2014, Girne-KKTC

Detaylı

MİYELODİSPLASTİK SENDROM

MİYELODİSPLASTİK SENDROM MİYELODİSPLASTİK SENDROM Türk Hematoloji Derneği Tanı ve Tedavi Kılavuzu 2013 30.01.2014 İnt. Dr. Ertunç ÖKSÜZOĞLU Miyelodisplastik sendrom (MDS) yetersiz eritropoez ve sitopenilerin varlığı ile ortaya

Detaylı

Lokal Hastalıkta Hangi Hasta Opere Edilmeli? Doç. Dr. Serdar Akyıldız E ge Ü n i v e r sitesi Tı p Fakültesi K B B Hastalıkları Anabilim D a l ı

Lokal Hastalıkta Hangi Hasta Opere Edilmeli? Doç. Dr. Serdar Akyıldız E ge Ü n i v e r sitesi Tı p Fakültesi K B B Hastalıkları Anabilim D a l ı Lokal Hastalıkta Hangi Hasta Opere Edilmeli? Doç. Dr. Serdar Akyıldız E ge Ü n i v e r sitesi Tı p Fakültesi K B B Hastalıkları Anabilim D a l ı Genel olarak; Tümör hacmi arttıkça Evre ilerledikçe Kombine

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

Sık Görülen Cilt Lenfomaları Radyasyon Onkoloğu Gözüyle Radyoterapi

Sık Görülen Cilt Lenfomaları Radyasyon Onkoloğu Gözüyle Radyoterapi Sık Görülen Cilt Lenfomaları Radyasyon Onkoloğu Gözüyle Radyoterapi İçerik T-hücreli cilt lenfomasında radyoterapinin yeri Lokal radyoterapi Tüm cilt elektron tedavisi B-hücreli cilt lenfomasında radyoterapinin

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 İmmün sistemin gelişimini, fonksiyonlarını veya her ikisini de etkileyen 130 farklı bozukluğu tanımlamaktadır. o Notarangelo L et al, J Allergy Clin Immunol 2010 Primer immün yetmezlik sıklığı o Genel

Detaylı

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI Yardım edin sinüslerim beni öldürüyor! Bunu daha önce hiç söylediniz mi?. Eğer cevabınız hayır ise siz çok şanslısınız demektir. Çünkü her yıl milyonlarca lira sinüs problemleri

Detaylı

SPONDİLODİSKİTLER. Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR

SPONDİLODİSKİTLER. Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR SPONDİLODİSKİTLER Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR Vertebra Bir dizi omurdan oluşur Vücudun eksenini oluşturur Spinal kordu korur Kaslar, bağlar ve iç organların yapışacağı sabit bir yapı sağlar. SPONDİLODİSKİT

Detaylı

SOLİT ORGAN TRANSPLANTASYONU ve BK VİRUS ENFEKSİYONLARI Doç. Dr. Derya Mutlu Güçlü immunsupresifler Akut, Kronik rejeksiyon Graft yaşam süresi? Eskiden bilinen veya yeni tanımlanan enfeksiyon etkenleri:

Detaylı

KEMOTERAPÖTİK İLAÇ HAZIRLAMASINDA SIK KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE İLAÇ HATALARI

KEMOTERAPÖTİK İLAÇ HAZIRLAMASINDA SIK KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE İLAÇ HATALARI KEMOTERAPÖTİK İLAÇ HAZIRLAMASINDA SIK KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE İLAÇ HATALARI Uzm. Ecz. Gamze KORUBÜK Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri Onkoloji Hastane Eczanesi Kanser tedavi yöntemlerinden biri olan

Detaylı

HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER

HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER A)HİDROJEN PEROKSİT Hidrojen peroksit; ısı, kontaminasyon ve sürtünme ile yanıcı özellik gösteren, renksiz ve hafif keskin kokuya sahip olan bir kimyasaldır ve

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI. BATTICON Pomad. 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM 100 g da: Etkin Madde Povidon iyot 30/06

KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI. BATTICON Pomad. 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM 100 g da: Etkin Madde Povidon iyot 30/06 KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI BATTICON Pomad 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM 100 g da: Etkin Madde Povidon iyot 30/06 10.00 g Yardımcı Maddeler Yardımcı maddeler için 6.1 e bakınız.

Detaylı

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Beyin Tümörleri Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Sizde mi Diş Sıkıyorsunuz? Diş sıkma ve gıcırdatma, gece ve/veya gündüz oluşabilen istemsiz bir aktivitedir.

Detaylı

Küçük Hücreli Akciğer Kanserlerinde Radyoterapi. Dr. Meltem Serin

Küçük Hücreli Akciğer Kanserlerinde Radyoterapi. Dr. Meltem Serin Küçük Hücreli Akciğer Kanserlerinde Radyoterapi Dr. Meltem Serin Sınırlı hastalıkta radyoterapi Yaygın hastalıkta radyoterapi Sınırlı hastalıkta radyoterapi Torakal radyoterapide tartışmalı konular Proflaktik

Detaylı

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi HİPERKALSEMİ Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi Tanım: Hiperkalsemi serum kalsiyum düzeyinin normalden (9-11 mg/dl) yüksek olduğunda meydana gelen

Detaylı